← 中部目录

MN 135 · 小业分别经

Tipitaka 7.0 静态阅读页 · 21 段 · 打开交互阅读器

289如是我闻：有一次，乔达摩世尊住在舍卫城的祇园给孤独园。那时，兜德亚子苏跋学童来到世尊那里。到了以后，他和世尊互相问候致意。在谈完令人欢喜、值得铭记的话后，他坐在了一边。在一旁坐下的兜德亚子苏跋学童，对世尊这样说：
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane, anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho subho māṇavo todeyyaputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho subho māṇavo todeyyaputto bhagavantaṃ etadavoca –
2“乔达摩先生，是什么原因，什么条件，使得在同样生为人类的人们当中，能看到高低优劣的差别？乔达摩先生，我们确实可以看到，有的人短命，有的人长寿；有的人多病，有的人少病；有的人相貌丑陋，有的人相貌俊美；有的人势力小，有的人势力大；有的人财产少，有的人财产多；有的人出身低贱家族，有的人出身高贵家族；有的人愚痴，有的人聪慧。乔达摩先生，到底是什么原因，什么条件，使得在同样生为人类的人们当中，能看到这种高低优劣的差别呢？”
‘‘Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yena manussānaṃyeva sataṃ manussabhūtānaṃ dissanti hīnappaṇītatā? Dissanti hi, bho gotama, manussā appāyukā, dissanti dīghāyukā; dissanti bavhābādhā , dissanti appābādhā; dissanti dubbaṇṇā, dissanti vaṇṇavanto; dissanti appesakkhā, dissanti mahesakkhā; dissanti appabhogā, dissanti mahābhogā; dissanti nīcakulīnā, dissanti uccākulīnā; dissanti duppaññā, dissanti paññavanto . Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yena manussānaṃyeva sataṃ manussabhūtānaṃ dissanti hīnappaṇītatā’’ti?
3“学童，众生是业的所有者，业的继承者，以业为起源，以业为亲属，以业为皈依处。业使众生有了区分，也就是：有卑劣与高尚之别。” “我对乔达摩先生这简略而没有详细分说其义的说法，还不了解它的详尽意义。希望乔达摩先生能这样教导我法，让我能理解乔达摩先生这简略说法的详尽意义。”
‘‘Kammassakā , māṇava, sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammappaṭisaraṇā. Kammaṃ satte vibhajati yadidaṃ – hīnappaṇītatāyāti. Na kho ahaṃ imassa bhoto gotamassa saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ ājānāmi. Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ahaṃ imassa bhoto gotamassa saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ ājāneyya’’nti.
290“那么，学童，你要仔细听，好好用心思惟，我要说了。” “好的，先生。”兜德亚子苏跋学童回答世尊。世尊这样说道：
‘‘Tena hi, māṇava, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho subho māṇavo todeyyaputto bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
5“学童，在此，某个女人或男人是杀生者，生性残忍，满手血腥，沉迷于殴打和杀戮，对一切众生都没有怜悯心。他因为做了、完完全全地奉行这样的业，在身体破裂、死后，就会投生到苦界、恶途、堕处、地狱。如果身体破裂、死后，他没有投生到苦界、恶途、堕处、地狱，而是来到人间，那么他在所投生的任何地方，都会短命。学童，这就是会导致短命的行为之道，也就是：成为杀生者，生性残忍，满手血腥，沉迷于殴打和杀戮，对众生没有怜悯心。
‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu . So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati appāyuko hoti. Appāyukasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu.
6但学童，在这世上，某个女人或男人，生性不爱恼害众生，不用手、不用土块、不用棍棒、也不用刀。他因为如此完成了、如此受持了这种业，在身体崩解、死后，就会投生到幸福、美好、天界的地方。如果他的业没有导致他在身体崩解、死后投生到幸福、美好、天界的地方，而是回来获得了人身，那么不论出生在哪里，他都会少病。学童，这就是通向少病的行道，也就是：生性不爱用手、用土块、用棍棒、或用刀去恼害众生。
‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā sattānaṃ aviheṭhakajātiko hoti pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati appābādho hoti. Appābādhasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – sattānaṃ aviheṭhakajātiko hoti pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā.
291学童，在这世上，某个女人或男人，生性就爱恼害众生，用手、用土块、用棍棒、或用刀。他因为如此完成了、如此受持了这种业，在身体崩解、死后，就会投生到悲惨、不幸、堕落、地狱的地方。如果他的业没有导致他在身体崩解、死后投生到悲惨、不幸、堕落、地狱的地方，而是回来获得了人身，那么不论出生在哪里，他都会多病。学童，这就是通向多病的行道，也就是：生性就爱用手、用土块、用棍棒、或用刀去恼害众生。
‘‘Idha , māṇava, ekacco itthī vā puriso vā sattānaṃ viheṭhakajātiko hoti, pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati bavhābādho hoti. Bavhābādhasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – sattānaṃ viheṭhakajātiko hoti pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā.
8但学童，在这世上，某个女人或男人，生性温和，不轻易心烦气躁。就算被人说了很多，也不生气、不发怒、不怀恨、不对立、不表现出怒气、嗔恨和不满。他因为如此完成了、如此受持了这种业，在身体崩解、死后，就会投生到幸福、美好、天界的地方。如果他的业没有导致他在身体崩解、死后投生到幸福、美好、天界的地方，而是回来获得了人身，那么不论出生在哪里，他都会容貌端庄。学童，这就是通向容貌端庄的行道，也就是：生性温和，不轻易心烦气躁；就算被人说了很多，也不生气、不发怒、不怀恨、不对立、不表现出怒气、嗔恨和不满。
‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā akkodhano hoti anupāyāsabahulo; bahumpi vutto samāno nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patiṭṭhīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati pāsādiko hoti. Pāsādikasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – akkodhano hoti anupāyāsabahulo; bahumpi vutto samāno nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patiṭṭhīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.
292学童，在这世上，某个女人或男人，生性好怒，很容易就心烦气躁。就算只是被人稍微说了一下，也会生气、发怒、怀恨、对立，并表现出怒气、嗔恨和不满。他因为如此完成了、如此受持了这种业，在身体崩解、死后，就会投生到悲惨、不幸、堕落、地狱的地方。如果他的业没有导致他在身体崩解、死后投生到悲惨、不幸、堕落、地狱的地方，而是回来获得了人身，那么不论出生在哪里，他都会容貌丑陋。学童，这就是通向容貌丑陋的行道，也就是：生性好怒，很容易就心烦气躁；就算只是被人稍微说了一下，也会生气、发怒、怀恨、对立，并表现出怒气、嗔恨和不满。
‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā kodhano hoti upāyāsabahulo. Appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patiṭṭhīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati dubbaṇṇo hoti. Dubbaṇṇasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – kodhano hoti upāyāsabahulo; appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patiṭṭhīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.
10但学童，在这世上，某个女人或男人，生性不爱嫉妒。对于别人获得的东西、受到的恭敬、尊重、推崇、崇敬和礼遇，不会嫉妒、不会不爽、不会满怀怨恨。他因为如此完成了、如此受持了这种业，在身体崩解、死后，就会投生到幸福、美好、天界的地方。如果他的业没有导致他在身体崩解、死后投生到幸福、美好、天界的地方，而是回来获得了人身，那么不论出生在哪里，他都会有大权势。学童，这就是通向大权势的行道，也就是：生性不爱嫉妒；对于别人获得的东西、受到的恭敬、尊重、推崇、崇敬和礼遇，不会嫉妒、不会不爽、不会满怀怨恨。
‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā anissāmanako hoti; paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu na issati na upadussati na issaṃ bandhati. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati mahesakkho hoti. Mahesakkhasaṃvattanikā esā, māṇava , paṭipadā yadidaṃ – anissāmanako hoti; paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu na issati na upadussati na issaṃ bandhati.
293学童，在这世上，某个女人或男人，生性好嫉妒。对于别人获得的东西、受到的恭敬、尊重、推崇、崇敬和礼遇，会嫉妒、不爽、满怀怨恨。他因为如此完成了、如此受持了这种业，在身体崩解、死后，就会投生到悲惨、不幸、堕落、地狱的地方。如果他的业没有导致他在身体崩解、死后投生到悲惨、不幸、堕落、地狱的地方，而是回来获得了人身，那么不论出生在哪里，他都会没有多大权势。学童，这就是通向小权势的行道，也就是：生性好嫉妒；对于别人获得的东西、受到的恭敬、尊重、推崇、崇敬和礼遇，会嫉妒、不爽、满怀怨恨。
‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā issāmanako hoti; paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu issati upadussati issaṃ bandhati. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati appesakkho hoti. Appesakkhasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – issāmanako hoti; paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu issati upadussati issaṃ bandhati.
12“然而，学童，在此，某个女人或男人舍断杀生，离杀生，放下了棍棒，放下了刀剑，有羞耻心，心怀怜悯，为一切众生的利益和安乐而住。他因为做了、完完全全地奉行这样的业，在身体破裂、死后，就会投生到善趣、天界。如果身体破裂、死后，他没有投生到善趣、天界，而是来到人间，那么他在所投生的任何地方，都会长寿。学童，这就是会导致长寿的行为之道，也就是：舍断杀生，离杀生，放下棍棒，放下刀剑，有羞耻心，心怀怜悯，为一切众生的利益和安乐而住。
‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati dīghāyuko hoti. Dīghāyukasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.
294学童，在这世上，某个女人或男人，不肯布施食物、饮料、衣服、车乘、花环、香料、涂油、床铺、房舍和灯烛给沙门或婆罗门。他因为如此完成、如此受持的业，在身体破裂、死后，便会投生到恶道、苦界、堕落处、地狱。如果在身体破裂、死后，他没有投生到恶道、苦界、堕落处、地狱，而是来到了人间，那么，他无论投生在哪里，都会贫穷。学童，这就是导向贫穷的道路，也就是——不肯布施食物、饮料、衣服、车乘、花环、香料、涂油、床铺、房舍和灯烛给沙门或婆罗门。
‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā na dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati appabhogo hoti. Appabhogasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – na dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ.
14学童，在这世上，某个女人或男人，乐于布施食物、饮料、衣服、车乘、花环、香料、涂油、床铺、房舍和灯烛给沙门或婆罗门。他因为如此完成、如此受持的业，在身体破裂、死后，便会投生到善道、天界。如果在身体破裂、死后，他没有投生到善道、天界，而是来到了人间，那么，他无论投生在哪里，都会大富。学童，这就是导向大富的道路，也就是——乐于布施食物、饮料、衣服、车乘、花环、香料、涂油、床铺、房舍和灯烛给沙门或婆罗门。
‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati mahābhogo hoti. Mahābhogasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ.
295学童，在这世上，某个女人或男人，性格顽固又极其傲慢：该礼敬的人他不礼敬，该起立的人他不起立，该让座的人他不让座，该让路的人他不让路，该尊敬的人他不尊敬，该尊重的人他不尊重，该敬奉的人他不敬奉，该供养的人他不供养。他因为如此完成、如此受持的业，在身体破裂、死后，便会投生到恶道、苦界、堕落处、地狱。如果在身体破裂、死后，他没有投生到恶道、苦界、堕落处、地狱，而是来到了人间，那么，他无论投生在哪里，都会出身低贱。学童，这就是导向低贱出身的道路，也就是——性格顽固又极其傲慢；该礼敬的人他不礼敬，该起立的人他不起立，该让座的人他不让座，该让路的人他不让路，该尊敬的人他不尊敬，该尊重的人他不尊重，该敬奉的人他不敬奉，该供养的人他不供养。
‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā thaddho hoti atimānī – abhivādetabbaṃ na abhivādeti, paccuṭṭhātabbaṃ na paccuṭṭheti, āsanārahassa na āsanaṃ deti, maggārahassa na maggaṃ deti, sakkātabbaṃ na sakkaroti, garukātabbaṃ na garukaroti, mānetabbaṃ na māneti, pūjetabbaṃ na pūjeti. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati nīcakulīno hoti. Nīcakulīnasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – thaddho hoti atimānī; abhivādetabbaṃ na abhivādeti, paccuṭṭhātabbaṃ na paccuṭṭheti, āsanārahassa na āsanaṃ deti, maggārahassa na maggaṃ deti, sakkātabbaṃ na sakkaroti, garukātabbaṃ na garukaroti, mānetabbaṃ na māneti, pūjetabbaṃ na pūjeti.
16学童，在这世上，某个女人或男人，性格不顽固也不傲慢：该礼敬的人他礼敬，该起立的人他起立，该让座的人他让座，该让路的人他让路，该尊敬的人他尊敬，该尊重的人他尊重，该敬奉的人他敬奉，该供养的人他供养。他因为如此完成、如此受持的业，在身体破裂、死后，便会投生到善道、天界。如果在身体破裂、死后，他没有投生到善道、天界，而是来到了人间，那么，他无论投生在哪里，都会出身高贵。学童，这就是导向高贵出身的道路，也就是——不顽固也不傲慢；该礼敬的人他礼敬，该起立的人他起立，该让座的人他让座，该让路的人他让路，该尊敬的人他尊敬，该尊重的人他尊重，该敬奉的人他敬奉，该供养的人他供养。
‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā atthaddho hoti anatimānī; abhivādetabbaṃ abhivādeti, paccuṭṭhātabbaṃ paccuṭṭheti, āsanārahassa āsanaṃ deti, maggārahassa maggaṃ deti, sakkātabbaṃ sakkaroti, garukātabbaṃ garukaroti, mānetabbaṃ māneti, pūjetabbaṃ pūjeti. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati uccākulīno hoti. Uccākulīnasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – atthaddho hoti anatimānī; abhivādetabbaṃ abhivādeti, paccuṭṭhātabbaṃ paccuṭṭheti, āsanārahassa āsanaṃ deti, maggārahassa maggaṃ deti, sakkātabbaṃ sakkaroti, garukātabbaṃ garukaroti, mānetabbaṃ māneti, pūjetabbaṃ pūjeti.
296学童，在这世上，某个女人或男人，拜访了沙门或婆罗门之后，不这样提问请教：‘尊者，什么是善，什么是不善？什么是有过错的，什么是无过错的？什么是应该亲近的，什么是不应该亲近的？我做什么事，会带来长久的伤害和痛苦？或者，我做什么事，会带来长久的利益和安乐？’他因为如此完成、如此受持的业，在身体破裂、死后，便会投生到恶道、苦界、堕落处、地狱。如果在身体破裂、死后，他没有投生到恶道、苦界、堕落处、地狱，而是来到了人间，那么，他无论投生在哪里，都会愚蠢。学童，这就是导向愚蠢的道路，也就是——拜访了沙门或婆罗门之后，不这样提问请教：‘尊者，什么是善，什么是不善？什么是有过错的，什么是无过错的？什么是应该亲近的，什么是不应该亲近的？我做什么事，会带来长久的伤害和痛苦？或者，我做什么事，会带来长久的利益和安乐？’
‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā upasaṅkamitvā na paripucchitā hoti – ‘kiṃ, bhante, kusalaṃ, kiṃ akusalaṃ; kiṃ sāvajjaṃ, kiṃ anavajjaṃ; kiṃ sevitabbaṃ, kiṃ na sevitabbaṃ; kiṃ me karīyamānaṃ dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya hoti, kiṃ vā pana me karīyamānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotī’ti? So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati duppañño hoti. Duppaññasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā upasaṅkamitvā na paripucchitā hoti – ‘kiṃ, bhante, kusalaṃ, kiṃ akusalaṃ; kiṃ sāvajjaṃ, kiṃ anavajjaṃ; kiṃ sevitabbaṃ, kiṃ na sevitabbaṃ ; kiṃ me karīyamānaṃ dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya hoti, kiṃ vā pana me karīyamānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotī’’’ti?
18学童，在这世上，某个女人或男人，拜访了沙门或婆罗门之后，这样提问请教：‘尊者，什么是善，什么是不善？什么是有过错的，什么是无过错的？什么是应该亲近的，什么是不应该亲近的？我做什么事，会带来长久的伤害和痛苦？或者，我做什么事，会带来长久的利益和安乐？’他因为如此完成、如此受持的业，在身体破裂、死后，便会投生到善道、天界。如果在身体破裂、死后，他没有投生到善道、天界，而是来到了人间，那么，他无论投生在哪里，都会有大智慧。学童，这就是导向大智慧的道路，也就是——拜访了沙门或婆罗门之后，这样提问请教：‘尊者，什么是善，什么是不善？什么是有过错的，什么是无过错的？什么是应该亲近的，什么是不应该亲近的？我做什么事，会带来长久的伤害和痛苦？或者，我做什么事，会带来长久的利益和安乐？’
‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā upasaṅkamitvā paripucchitā hoti – ‘kiṃ, bhante, kusalaṃ, kiṃ akusalaṃ; kiṃ sāvajjaṃ, kiṃ anavajjaṃ; kiṃ sevitabbaṃ, kiṃ na sevitabbaṃ; kiṃ me karīyamānaṃ dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya hoti, kiṃ vā pana me karīyamānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotī’ti? So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati mahāpañño hoti. Mahāpaññasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā upasaṅkamitvā paripucchitā hoti – ‘kiṃ, bhante, kusalaṃ, kiṃ akusalaṃ; kiṃ sāvajjaṃ, kiṃ anavajjaṃ; kiṃ sevitabbaṃ , kiṃ na sevitabbaṃ; kiṃ me karīyamānaṃ dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya hoti, kiṃ vā pana me karīyamānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotī’’’ti?
297「学童啊，就像这样，导向短命的修行方式会带来短命，导向长寿的修行方式会带来长寿；导向多病的修行方式会带来多病，导向少病的修行方式会带来少病；导向容貌丑陋的修行方式会带来丑陋，导向容貌端庄的修行方式会带来端庄；导向卑微无权势的修行方式会带来卑微无权势，导向大权在握的修行方式会带来大权在握；导向贫穷的修行方式会带来贫穷，导向富足的修行方式会带来富足；导向出生低贱家族的修行方式会带来低贱出身，导向出生高贵家族的修行方式会带来高贵出身；导向愚痴的修行方式会带来愚痴，导向大智慧的修行方式会带来大智慧。学童啊，众生是业的所有者，业的继承者，以业为起源，以业为亲属，以业为皈依处。正是业把众生划分为卑劣与高尚。」
‘‘Iti kho, māṇava, appāyukasaṃvattanikā paṭipadā appāyukattaṃ upaneti, dīghāyukasaṃvattanikā paṭipadā dīghāyukattaṃ upaneti; bavhābādhasaṃvattanikā paṭipadā bavhābādhattaṃ upaneti, appābādhasaṃvattanikā paṭipadā appābādhattaṃ upaneti; dubbaṇṇasaṃvattanikā paṭipadā dubbaṇṇattaṃ upaneti, pāsādikasaṃvattanikā paṭipadā pāsādikattaṃ upaneti; appesakkhasaṃvattanikā paṭipadā appesakkhattaṃ upaneti, mahesakkhasaṃvattanikā paṭipadā mahesakkhattaṃ upaneti; appabhogasaṃvattanikā paṭipadā appabhogattaṃ upaneti, mahābhogasaṃvattanikā paṭipadā mahābhogattaṃ upaneti; nīcakulīnasaṃvattanikā paṭipadā nīcakulīnattaṃ upaneti, uccākulīnasaṃvattanikā paṭipadā uccākulīnattaṃ upaneti; duppaññasaṃvattanikā paṭipadā duppaññattaṃ upaneti, mahāpaññasaṃvattanikā paṭipadā mahāpaññattaṃ upaneti. Kammassakā, māṇava, sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammappaṭisaraṇā. Kammaṃ satte vibhajati yadidaṃ – hīnappaṇītatāyā’’ti.
20听了这番话，兜德亚之子苏跋学童对世尊这样说：「太殊胜了，尊敬的乔达摩！太殊胜了，尊敬的乔达摩！尊敬的乔达摩啊，就像有人把倾倒的东西扶正，把隐藏的东西揭开，给迷路的人指明道路，在黑暗中举起油灯，让有眼的人看见形色一样；同样地，尊敬的乔达摩用种种方式把法阐明了。我归依乔达摩尊者、归依法、归依比丘僧团。请乔达摩尊者记得我这位近事男，从今天起直到生命尽头，我都归依。」
Evaṃ vutte, subho māṇavo todeyyaputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.
21小业分别经完 第五
Cūḷakammavibhaṅgasuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ.