← 中部目录

MN 132 · 阿难一夜贤者经

Tipitaka 7.0 静态阅读页 · 34 段 · 打开交互阅读器

276如是我闻:有一次,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,阿难尊者在侍者堂里,以法教开示、劝导、激励、鼓舞比丘们,并讲述“一夜贤者”的纲要和详释。
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā ānando upaṭṭhānasālāyaṃ bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca bhāsati.
2那时,在傍晚时分,世尊从独处禅修中起身,前往侍者堂。到了之后,他在铺设好的座位上坐下。坐下后,世尊问比丘们:“比丘们,是谁在侍者堂里以法教开示、劝导、激励、鼓舞比丘们,并讲述了‘一夜贤者’的纲要和详释?” “尊者,是阿难尊者在侍者堂里,以法教开示、劝导、激励、鼓舞比丘们,并讲述了‘一夜贤者’的纲要和详释。”
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘ko nu kho, bhikkhave, upaṭṭhānasālāyaṃ bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsī’’ti? ‘‘Āyasmā, bhante, ānando upaṭṭhānasālāyaṃ bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsī’’ti.
3于是,世尊对阿难尊者说:“阿难,你是怎样以法教开示、劝导、激励、鼓舞比丘们,并讲述‘一夜贤者’的纲要和详释的呢?” “尊者,我是这样以法教开示、劝导、激励、鼓舞比丘们,并讲述‘一夜贤者’的纲要和详释的——
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘yathā kathaṃ pana tvaṃ, ānanda, bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi , bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsī’’ti? ‘‘Evaṃ kho ahaṃ, bhante, bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandassesiṃ samādapesiṃ samuttejesiṃ sampahaṃsesiṃ, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsiṃ –
4“不追忆过去,也不期盼未来,”
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
5凡过去的已被舍断,未来的还未到来。
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.
6对于现在生起的法,他在各处保持观照;
‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;
7不动摇,不扰动——智者应修习此。
Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.
8今天就要努力精进,谁知道明天死亡会不会来;
‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;
9因为我们与那拥有大军的死亡,并没有这样的协议。
Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.
10如此精进安住的人,日夜都不懈怠;
‘‘Evaṃ vihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;
11这样的他,寂静的牟尼称之为:一夜贤者。
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni’’.
277贤友们,怎样是‘追忆过去’呢?他这样想:‘我在过去时是这样的色’,并随其生起欢喜;他这样想:‘我在过去时是这样的受’,并随其生起欢喜;他这样想:‘我在过去时是这样的想’,并随其生起欢喜;他这样想:‘我在过去时是这样的行’,并随其生起欢喜;他这样想:‘我在过去时是这样的识’,并随其生起欢喜。贤友们,这就是‘追忆过去’。
‘‘Kathañca, āvuso, atītaṃ anvāgameti? Evaṃrūpo ahosiṃ atītamaddhānanti tattha nandiṃ samanvāneti, evaṃvedano ahosiṃ atītamaddhānanti tattha nandiṃ samanvāneti, evaṃsañño ahosiṃ atītamaddhānanti tattha nandiṃ samanvāneti, evaṃsaṅkhāro ahosiṃ atītamaddhānanti tattha nandiṃ samanvāneti, evaṃviññāṇo ahosiṃ atītamaddhānanti tattha nandiṃ samanvāneti – evaṃ kho, āvuso, atītaṃ anvāgameti.
13“贤友们,什么叫不追逐过去呢?他对于‘我在过去时是这样的色’,不在其中寻找乐趣;对于‘我在过去时是这样的受’,不在其中寻找乐趣;对于‘我在过去时是这样的想’,不在其中寻找乐趣;对于‘我在过去时是这样的行’,不在其中寻找乐趣;对于‘我在过去时是这样的识’,不在其中寻找乐趣。贤友们,这样就叫不追逐过去。
‘‘Kathañca, āvuso, atītaṃ nānvāgameti? Evaṃrūpo ahosiṃ atītamaddhānanti tattha nandiṃ na samanvāneti, evaṃvedano ahosiṃ atītamaddhānanti tattha nandiṃ na samanvāneti, evaṃsañño ahosiṃ atītamaddhānanti tattha nandiṃ na samanvāneti, evaṃsaṅkhāro ahosiṃ atītamaddhānanti tattha nandiṃ na samanvāneti, evaṃviññāṇo ahosiṃ atītamaddhānanti tattha nandiṃ na samanvāneti – evaṃ kho, āvuso, atītaṃ nānvāgameti.
14“贤友们,什么叫期盼未来呢?他对于‘我在未来时将是这样的色’,在其中寻找乐趣;对于‘我在未来时将是这样的受’……对于‘我在未来时将是这样的想’……对于‘我在未来时将是这样的行’……对于‘我在未来时将是这样的识’,在其中寻找乐趣。贤友们,这样就叫期盼未来。
‘‘Kathañca, āvuso, anāgataṃ paṭikaṅkhati? Evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānanti tattha nandiṃ samanvāneti, evaṃvedano siyaṃ…pe… evaṃsañño siyaṃ… evaṃsaṅkhāro siyaṃ… evaṃviññāṇo siyaṃ anāgatamaddhānanti tattha nandiṃ samanvāneti – evaṃ kho, āvuso, anāgataṃ paṭikaṅkhati.
15“贤友们,什么叫不期盼未来呢?他对于‘我在未来时将是这样的色’,不在其中寻找乐趣;对于‘我在未来时将是这样的受’……对于‘我在未来时将是这样的想’……对于‘我在未来时将是这样的行’……对于‘我在未来时将是这样的识’,不在其中寻找乐趣。贤友们,这样就叫不期盼未来。
‘‘Kathañca, āvuso, anāgataṃ nappaṭikaṅkhati? Evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānanti tattha nandiṃ na samanvāneti, evaṃvedano siyaṃ…pe… evaṃsañño siyaṃ… evaṃsaṅkhāro siyaṃ… evaṃviññāṇo siyaṃ anāgatamaddhānanti tattha nandiṃ na samanvāneti – evaṃ kho, āvuso, anāgataṃ nappaṭikaṅkhati.
16“贤友们,什么叫于现在诸法当中陷入呢?贤友们,这里有没有听闻过法的凡夫,他没见过圣者,不熟悉圣者之法,没有在圣者之法中受到训练;没见过善士,不熟悉善士之法,没有在善士之法中受到训练。他把色看作是我,或是我拥有色,或是色在我中,或是我在色中;把受……把想……把行……把识看作是我,或是我拥有识,或是识在我中,或是我在识中。贤友们,这样就叫于现在诸法当中陷入。
‘‘Kathañca, āvuso, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati? Idha, āvuso, assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati, rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ; vedanaṃ… saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ attato samanupassati, viññāṇavantaṃ vā attānaṃ, attani vā viññāṇaṃ, viññāṇasmiṃ vā attānaṃ – evaṃ kho, āvuso, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati.
17“贤友们,什么叫于现在诸法当中不陷入呢?贤友们,这里有听闻过法的圣弟子,他见过圣者,熟悉圣者之法,在圣者之法中受到良好训练;见过善士,熟悉善士之法,在善士之法中受到良好训练。他不把色看作是我,或不认为我拥有色,或色在我中,或我在色中;不把受……不把想……不把行……不把识看作是我,或不认为我拥有识,或识在我中,或我在识中。贤友们,这样就叫于现在诸法当中不陷入。
‘‘Kathañca , āvuso, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati? Idha, āvuso, sutavā ariyasāvako ariyānaṃ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṃ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto na rūpaṃ attato samanupassati, na rūpavantaṃ vā attānaṃ, na attani vā rūpaṃ, na rūpasmiṃ vā attānaṃ; na vedanaṃ… na saññaṃ… na saṅkhāre… na viññāṇaṃ attato samanupassati, na viññāṇavantaṃ vā attānaṃ, na attani vā viññāṇaṃ, na viññāṇasmiṃ vā attānaṃ – evaṃ kho, āvuso, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati.
18“不应追忆过去,也不应期盼未来;
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
19过去已舍离,未来尚未至。
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.
20“对于现在生起的种种法,在在处处观照;
‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;
21智者应修习那不可动摇、不可扰动的安稳。
Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.
22今天就应该努力精进,谁知道明天死亡会不会来临?
‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;
23因为我们与那率领大军的死神,实在没有任何约定。
Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.
24如此安住、精进、日夜不懈怠的人,
‘‘Evaṃ vihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;
25那寂静的牟尼,称之为‘一夜贤者’。
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’’ti.
26“尊者!我就是这样为比丘们开示了法义,教导、激励、鼓舞、使他们生起欢喜,并且解说了‘一夜贤者’的纲要与详细解说。”
‘‘Evaṃ kho ahaṃ, bhante, bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandassesiṃ samādapesiṃ samuttejesiṃ sampahaṃsesiṃ, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi’’nti.
278“善哉!善哉!阿难!阿难,你确实为比丘们作了法义的开示,教导、激励、鼓舞、使他们生起欢喜,并解说了‘一夜贤者’的纲要与详细解说——
‘‘Sādhu , sādhu, ānanda! Sādhu kho tvaṃ, ānanda, bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi –
28“不应追忆过去……
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya…pe…
29那寂静的牟尼,称之为‘一夜贤者’。
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’’ti.
30“阿难,怎样是追忆过去呢?……阿难,这就是追忆过去。阿难,怎样是不追忆过去呢?……阿难,这就是不追忆过去。阿难,怎样是期盼未来呢?……阿难,这就是期盼未来。阿难,怎样是不期盼未来呢?……阿难,这就是不期盼未来。阿难,怎样是在现在诸法上动摇呢?……阿难,这就是在现在诸法上动摇。阿难,怎样是在现在诸法上不动摇呢?……阿难,这就是在现在诸法上不动摇。”
‘‘Kathañca, ānanda, atītaṃ anvāgameti…pe… evaṃ kho, ānanda, atītaṃ anvāgameti. Kathañca, ānanda, atītaṃ nānvāgameti…pe… evaṃ kho, ānanda, atītaṃ nānvāgameti. Kathañca, ānanda, anāgataṃ paṭikaṅkhati…pe… evaṃ kho, ānanda, anāgataṃ paṭikaṅkhati. Kathañca, ānanda, anāgataṃ nappaṭikaṅkhati…pe… evaṃ kho, ānanda, anāgataṃ nappaṭikaṅkhati. Kathañca, ānanda, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati…pe… evaṃ kho, ānanda, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati. Kathañca, ānanda, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati…pe… evaṃ kho, ānanda, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati.
31不追忆过去,也不期盼未来,...
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya…pe…
32这才真正被称为‘一夜贤者’,寂静的牟尼如此宣说。
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’’ti.
33世尊说了这些。阿难尊者内心满意,欢喜世尊所说。
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
34阿难一夜贤者经完 第二
Ānandabhaddekarattasuttaṃ niṭṭhitaṃ dutiyaṃ.