MN 131 · 一夜贤者经
272如是我闻：有一次，世尊住在舍卫城祇陀林的给孤独园。在那里，世尊对诸比丘说：“比丘们。”那些比丘回应世尊：“尊师。”世尊这样说：“比丘们，我要为你们讲解‘一夜贤者’的概说和详说。你们要仔细听，好好用心思惟，我这就说。”那些比丘回答世尊：“是的，尊师。”世尊这样说：
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘bhaddekarattassa vo, bhikkhave, uddesañca vibhaṅgañca desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
2不应追忆过去，不应期盼未来；
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
3过去的已经灭去，未来的尚未来到。
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.
4对现在生起的任何法，就在此刻此地如实观照，
‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;
5对于那不动摇、不坏灭的境界，智者应当多多修习它。
Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.
6今天就该精进努力，谁知道明天死亡会不会来呢？
‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ , ko jaññā maraṇaṃ suve;
7因为与那拥有大军的死亡阎魔，我们之间并没有这样的约定。
Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.
8如此安住精勤，日夜不懈怠，
‘‘Evaṃ vihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;
9寂静的牟尼确实称他为‘一夜贤者’。
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni’’ .
273比丘们，怎样是追逐过去呢？他对于‘过去我有这样的色’生起欢喜，对于‘过去我有这样的受’生起欢喜，对于‘过去我有这样的想’生起欢喜，对于‘过去我有这样的行’生起欢喜，对于‘过去我有这样的识’生起欢喜。比丘们，这就是追逐过去。
‘‘Kathañca , bhikkhave, atītaṃ anvāgameti? ‘Evaṃrūpo ahosiṃ atītamaddhāna’nti tattha nandiṃ samanvāneti, ‘evaṃvedano ahosiṃ atītamaddhāna’nti tattha nandiṃ samanvāneti, ‘evaṃsañño ahosiṃ atītamaddhāna’nti tattha nandiṃ samanvāneti, ‘evaṃsaṅkhāro ahosiṃ atītamaddhāna’nti tattha nandiṃ samanvāneti, ‘evaṃviññāṇo ahosiṃ atītamaddhāna’nti tattha nandiṃ samanvāneti – evaṃ kho, bhikkhave, atītaṃ anvāgameti.
11比丘们，怎样是不追逐过去呢？他对于‘过去我有这样的色’不生起欢喜，对于‘过去我有这样的受’不生起欢喜，对于‘过去我有这样的想’不生起欢喜，对于‘过去我有这样的行’不生起欢喜，对于‘过去我有这样的识’不生起欢喜。比丘们，这就是不追逐过去。
‘‘Kathañca, bhikkhave, atītaṃ nānvāgameti? ‘Evaṃrūpo ahosiṃ atītamaddhāna’nti tattha nandiṃ na samanvāneti, ‘evaṃvedano ahosiṃ atītamaddhāna’nti tattha nandiṃ na samanvāneti, ‘evaṃsañño ahosiṃ atītamaddhāna’nti tattha nandiṃ na samanvāneti, ‘evaṃsaṅkhāro ahosiṃ atītamaddhāna’nti tattha nandiṃ na samanvāneti, ‘evaṃviññāṇo ahosiṃ atītamaddhāna’nti tattha nandiṃ na samanvāneti – evaṃ kho, bhikkhave, atītaṃ nānvāgameti.
274比丘们，怎样是期待未来呢？他对于‘未来我会有这样的色’生起欢喜，对于‘未来我会有这样的受’生起欢喜，对于‘未来我会有这样的想’生起欢喜，对于‘未来我会有这样的行’生起欢喜，对于‘未来我会有这样的识’生起欢喜。比丘们，这就是期待未来。
‘‘Kathañca, bhikkhave, anāgataṃ paṭikaṅkhati? ‘Evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhāna’nti tattha nandiṃ samanvāneti, evaṃvedano siyaṃ…pe… evaṃsañño siyaṃ… evaṃsaṅkhāro siyaṃ… evaṃviññāṇo siyaṃ anāgatamaddhānanti tattha nandiṃ samanvāneti – evaṃ kho, bhikkhave, anāgataṃ paṭikaṅkhati.
13再者，比丘们，什么是不期待未来呢？对于‘我在未来时，愿有这样的色身’，他不在那上面随喜；对于‘愿有这样的感受’……‘愿有这样的想’……‘愿有这样的行’……对于‘我在未来时，愿有这样的识’，他不在那上面随喜。比丘们，这就是不期待未来。
‘‘Kathañca, bhikkhave, anāgataṃ nappaṭikaṅkhati? ‘Evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhāna’nti tattha nandiṃ na samanvāneti, evaṃvedano siyaṃ … evaṃsañño siyaṃ… evaṃsaṅkhāro siyaṃ… ‘evaṃviññāṇo siyaṃ anāgatamaddhāna’nti tattha nandiṃ na samanvāneti – evaṃ kho, bhikkhave, anāgataṃ nappaṭikaṅkhati.
275再者，比丘们，什么是被现在诸法夺去呢？比丘们，在此，那些没有听闻过的凡夫，不见圣者，不巧知圣法，没有在圣法中得到调御，不见善士，不巧知善士法，没有在善士法中得到调御，他们随观色是我，或我是有色者，或色在我中，或我在色中；随观受……想……行……随观识是我，或是识的有者，或识在我中，或我在识中。比丘们，这就是被现在诸法夺去。
‘‘Kathañca, bhikkhave, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati? Idha, bhikkhave, assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati, rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ; vedanaṃ…pe… saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ attato samanupassati, viññāṇavantaṃ vā attānaṃ attani vā viññāṇaṃ, viññāṇasmiṃ vā attānaṃ – evaṃ kho, bhikkhave, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati.
15再者，比丘们，如何是不被现在诸法夺去呢？比丘们，在此，有听闻的圣弟子，见圣者，巧知圣法，在圣法中善得调御，见善士，巧知善士法，在善士法中善得调御，他们不随观色是我，不随观我是有色者，不随观色在我中，不随观我在色中；不随观受……不随观想……不随观行……不随观识是我，不随观我是有识者，不随观识在我中，不随观我在识中。比丘们，这就是不被现在诸法夺去。
‘‘Kathañca , bhikkhave, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati? Idha, bhikkhave, sutavā ariyasāvako ariyānaṃ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṃ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto na rūpaṃ attato samanupassati, na rūpavantaṃ vā attānaṃ, na attani vā rūpaṃ, na rūpasmiṃ vā attānaṃ; na vedanaṃ… na saññaṃ… na saṅkhāre… na viññāṇaṃ attato samanupassati, na viññāṇavantaṃ vā attānaṃ, na attani vā viññāṇaṃ, na viññāṇasmiṃ vā attānaṃ – evaṃ kho, bhikkhave, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati.
16不追逐过去，不期待未来；
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
17过去的，已被舍断，未来的，还未到达。
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.
18而凡是现在生起的法，他在各处洞见而观照；
‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;
19不为所动、不被摇撼，智者应当修习并增长这种观照。
Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.
20精进的热忱就在今天就要去做，谁知道死亡明天会不会到来？
‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;
21我们与拥有大军的死神根本没有约定。
Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.
22这样精勤地安住，日夜不懈怠的人，
‘‘Evaṃ vihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;
23那样的他，的确就是寂静的牟尼所称扬的‘一夜贤者’。
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’’ti.
24‘诸比丘，我将为你们解说一夜贤者的总说与详说’——正是为了这个原由，最初这样的话才被说出。
‘‘‘Bhaddekarattassa vo, bhikkhave, uddesañca vibhaṅgañca desessāmī’ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vutta’’nti.
25世尊说了这些。那些比丘心满意足，随喜世尊所说。
Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
26一夜贤者经完 第一
Bhaddekarattasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ.