KN 11 · 譬喻经(下)
1(第二部分)
(Dutiyo bhāgo)
243. 一次扫地品
43. Sakiṃsammajjakavaggo
31. 一次扫地者长老譬喻
1. Sakiṃsammajjakattheraapadānaṃ
4「毗婆尸佛的,巴答离最上菩提树;
‘‘Vipassino bhagavato, pāṭaliṃ bodhimuttamaṃ;
5见到那树足之后,我于彼处净信心。
Disvāva taṃ pādapaggaṃ, tattha cittaṃ pasādayiṃ.
6「取了扫帚之后,即刻清扫菩提树;
‘‘Sammajjaniṃ gahetvāna, bodhiṃ sammajji tāvade;
7清扫了那菩提树,我礼敬巴答离树。
Sammajjitvāna taṃ bodhiṃ, avandiṃ pāṭaliṃ ahaṃ.
8「于彼处净信心后,以头作合掌;
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, sire katvāna añjaliṃ;
9礼敬那菩提树,我前往小屋。
Namassamāno taṃ bodhiṃ, gañchiṃ paṭikuṭiṃ ahaṃ.
10「我以那样的道路行走,忆念最上菩提树;
‘‘Tādimaggena gacchāmi, saranto bodhimuttamaṃ;
11蟒蛇压迫我,可怖形相、大力者。
Ajagaro maṃ pīḷesi, ghorarūpo mahabbalo.
12「我过去所作之业,以果报满足我;
‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, phalena tosayī mamaṃ;
13它吞食我的身躯,我在天界欢乐。
Kaḷevaraṃ me gilati, devaloke ramāmahaṃ.
14「我的心无浊,清净、洁白、常时;
‘‘Anāvilaṃ mama cittaṃ, visuddhaṃ paṇḍaraṃ sadā;
15我不知忧箭,我心的热恼。
Sokasallaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama.
16「麻疯、肿瘤、白癜风,以及疥癣、疥疮;
‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, apamāro vitacchikā;
17癣、痒,我皆无有,此为清扫之果。
Daddu kaṇḍu ca me natthi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ .
18「忧与悲,在我心中不存在;」
‘‘Soko ca paridevo ca, hadaye me na vijjati;
19内心正直,这是清扫的果报。
Abhantaṃ ujukaṃ cittaṃ, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.
20我不沉醉于诸定,心变得清净;
‘‘Samādhīsu na majjāmi , visadaṃ hoti mānasaṃ;
21我想要任何定,那个定都对我成就。
Yaṃ yaṃ samādhimicchāmi, so so sampajjate mamaṃ.
22我不染着于可染之物,以及于可嗔之物;
‘‘Rajanīye na rajjāmi, atho dussaniyesu ca;
23我不迷惑于可迷之物,这是清扫的果报。
Mohanīye na muyhāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.
24从九十一劫以来,我当时所作的那个业;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
25我不知有恶趣,这是清扫的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.
26我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
27如象断缚,我住无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
28我来到佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
29三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
30四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
31六神通已作证,佛陀的教诫已完成。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
32如是具寿一次扫地者长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sakiṃsammajjako thero imā gāthāyo
33他说了。
Abhāsitthāti.
34一次扫地者长老譬喻第一
Sakiṃsammajjakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
352. 一衣施者长老譬喻
2. Ekadussadāyakattheraapadānaṃ
36在汉舍卫城,我曾是割草者;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ tiṇahārako;
37我以割草为生,以此养育子女。
Tiṇahārena jīvāmi, tena posemi dārake.
38「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
39破除了黑暗之后,世间的导师出现了。
Tamandhakāraṃ nāsetvā, uppajji lokanāyako.
40「坐在自己的家中,他如此思惟了一会儿;
‘‘Sake ghare nisīditvā, evaṃ cintesi tāvade;
41『佛陀已出现于世间,没有可供施的法。
‘Buddho loke samuppanno, deyyadhammo na vijjati.
42「『这是我唯一的衣服,我没有任何施物;
‘‘‘Idaṃ me sāṭakaṃ ekaṃ, natthi me koci dāyako;
43地狱的接触是苦的,我将种植福田』。
Dukkho nirayasamphasso, ropayissāmi dakkhiṇaṃ’.
44「如此思惟之后,我净信了自己的心;
‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;
45拿了一件布,我供养了最胜的佛陀。
Ekaṃ dussaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.
46「布施一件衣后,我发出了欢呼;
‘‘Ekaṃ dussaṃ daditvāna, ukkuṭṭhiṃ sampavattayiṃ;
47『如果你是佛陀,英雄,请度脱我,大牟尼』。
‘Yadi buddho tuvaṃ vīra, tārehi maṃ mahāmuni’.
48「莲华上佛,世间解,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
49称赞我的布施,为我作了随喜。
Mama dānaṃ pakittento, akā me anumodanaṃ.
50『以此一件衣,以及思与愿,
‘‘‘Iminā ekadussena, cetanāpaṇidhīhi ca;
51十万劫中,你不会去恶趣。
Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi.
52『三十六次你将成为天帝,诸天之王;
‘‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi;
53三十三次你将成为王,转轮王。』
Tettiṃsakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi.
54「广大的国土王权,数量上无法计算;
‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ ;
55在天界或人间,你将轮回于诸有中。
Devaloke manusse vā, saṃsaranto tuvaṃ bhave.
56「具色、具足功德,身体不会衰败;
‘‘‘Rūpavā guṇasampanno, anavakkantadehavā ;
57不动摇的、无量的衣服,你将获得所欲求的」。
Akkhobhaṃ amitaṃ dussaṃ, labhissasi yadicchakaṃ’.
58「说此之后,正自觉者,名为水生最上者;
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
59英雄升上天空,如天鹅王在空中。
Nabhaṃ abbhuggamī vīro , haṃsarājāva ambare.
60「无论我生于何胎,天或人;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
61我的财富没有缺乏,这是一件衣服的果报。
Bhoge me ūnatā natthi, ekadussassidaṃ phalaṃ.
62「每次洗涤、每次洗涤,我的布就生起;
‘‘Paduddhāre paduddhāre, dussaṃ nibbattate mamaṃ;
63我站在下面的布上,上面的覆盖物是我的。
Heṭṭhā dussamhi tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama.
64「包括轮围山、森林和山岳;
‘‘Cakkavāḷaṃ upādāya, sakānanaṃ sapabbataṃ;
65今天我若想要,就能用布覆盖那些。
Icchamāno cahaṃ ajja, dussehacchādayeyya taṃ.
66「就以那一块布,在有与有中轮回;
‘‘Teneva ekadussena, saṃsaranto bhavābhave;
67成为金色之后,我在有与有中轮回。
Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave.
68「一块布的果报,我在任何地方都未曾见其穷尽;
‘‘Vipākaṃ viekadussassa, nājjhagaṃ katthacikkhayaṃ;
69这是我的最后生,在此处也成熟给我。」
Ayaṃ me antimā jāti, vipaccati idhāpi me.
70「从那时起一十万劫,我布施了那件衣服;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dussamadadiṃ tadā;
71我不知有恶趣,这是布施一件衣服的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ekadussassidaṃ phalaṃ.
72「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
73「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
74「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
75如是,据说具寿一衣施与长老说了这些偈颂;
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadussadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
76一衣施者长老譬喻第二
Ekadussadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
773. 一座施者长老譬喻
3. Ekāsanadāyakattheraapadānaṃ
78「离雪山不远,有名为果西答的山;
‘‘Himavantassāvidūre , gosito nāma pabbato;
79我的住所善作,叶屋善建。
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.
80「我名为那拉达,人们知道我为迦叶;
‘‘Nārado nāma nāmena, kassapo iti maṃ vidū;
81寻求清净之道,我当时住在果西答。
Suddhimaggaṃ gavesanto, vasāmi gosite tadā.
82「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
83乐于远离的正自觉者,无染污地来到。
Vivekakāmo sambuddho, agañchi anilañjasā.
84「当他前往林中时,见到大仙人的光芒;
‘‘Vanagge gacchamānassa, disvā raṃsiṃ mahesino;
85我铺设木床座,并铺展羚羊皮。
Kaṭṭhamañcaṃ paññāpetvā, ajinañca apatthariṃ.
86「铺设座位后,在头上合掌;
‘‘Āsanaṃ paññāpetvāna, sire katvāna añjaliṃ;
87表达喜悦后,我说了这句话。
Somanassaṃ paveditvā, idaṃ vacanamabraviṃ.
88「拔箭者、大雄、病者的医疗者;
‘‘‘Sallakatto mahāvīra, āturānaṃ tikicchako;
89请给我这被病苦所困者治疗,导师。
Mamaṃ rogaparetassa , tikicchaṃ dehi nāyaka.
90「那些见到适当时机者,佛陀最胜者,你,牟尼;
‘‘‘Kallatthikā ye passanti, buddhaseṭṭha tuvaṃ mune;
91他们达到坚固义的成就,对这些人来说,有不老。
Dhuvatthasiddhiṃ papponti, etesaṃ ajaro bhave.
92「我没有可施之法,我吃已成熟的果实;
‘‘‘Na me deyyadhammo atthi, pavattaphalabhojihaṃ;
93我有这座位,请坐在木床上」。
Idaṃ me āsanaṃ atthi , nisīda kaṭṭhamañcake’.
94「世尊坐在那里,如无畏的狮子;
‘‘Nisīdi tattha bhagavā, asambhītova kesarī;
95度过片刻之后,说了这话。
Muhuttaṃ vītināmetvā, idaṃ vacanamabravi.
96「你应欢喜,不要害怕,你已获得光明之味;
‘‘‘Visaṭṭho hohi mā bhāyi, laddho jotiraso tayā;
97你所期望的一切,将在未来圆满。
Yaṃ tuyhaṃ patthitaṃ sabbaṃ, paripūrissatināgate .
98「你在无上福田所作的,并非徒劳;
‘‘‘Na moghaṃ taṃ kataṃ tuyhaṃ, puññakkhette anuttare;
99心已立志者,能够提升自己。
Sakkā uddharituṃ attā, yassa cittaṃ paṇīhitaṃ .
100「以此座位布施,以及意愿与志向,
‘‘‘Imināsanadānena, cetanāpaṇidhīhi ca;
101十万劫中,你将不堕恶趣。
Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi.
102「五十次你将成为天帝,诸天之王;
‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi;
103八十次你将成为王,转轮王。」
Asītikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi.
104「广大的国土王权,数量上无法计算;
‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
105在一切处成为快乐者,你将在轮回中轮回。」
Sabbattha sukhito hutvā, saṃsāre saṃsarissasi’.
106说了这些之后,正自觉者,名为水生最上者;
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
107英雄升上天空,犹如天鹅王在空中。
Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare.
108象乘、马乘,连同车辆及驯服者;
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sarathaṃ sandamānikaṃ;
109我获得这一切,这是一座之果。
Labhāmi sabbamevetaṃ, ekāsanassidaṃ phalaṃ.
110即使进入森林,当我想要座位时;
‘‘Kānanaṃ pavisitvāpi, yadā icchāmi āsanaṃ;
111了知我的意念,卧榻就出现。
Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati.
112「当我在水中,想要座位时;
‘‘Vārimajjhagato santo, yadā icchāmi āsanaṃ;
113知道我的意念,床座就侍立。
Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati.
114「无论我生于何处,天界或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
115十万张床座,常常围绕着我。
Pallaṅkasatasahassāni, parivārenti maṃ sadā.
116「我轮回于两有,天界和人间;
‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;
117我生于两种族,刹帝利和婆罗门。
Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe.
118「布施一座位,于无上福田;
‘‘Ekāsanaṃ daditvāna, puññakkhette anuttare;
119取得法床座,我住无漏。」
Dhammapallaṅkamādāya , viharāmi anāsavo.
120「从十万劫以来,我当时所作的布施;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
121我不知有恶趣,这是一座之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.
122「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
123「于我确实是善来……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
124「四无碍解……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
125如是具寿一座施者长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekāsanadāyako thero imā gāthāyo
126已说。
Abhāsitthāti.
127一座施者长老譬喻第三
Ekāsanadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
1284. 七咖丹巴花者长老譬喻
4. Sattakadambapupphiyattheraapadānaṃ
129「离喜马拉雅山不远,有名为鸡足的山;
‘‘Himavantassāvidūre, kukkuṭo nāma pabbato;
130在那山麓,那七位佛陀住过。
Tamhi pabbatapādamhi, satta buddhā vasiṃsu te.
131「见到咖丹巴树开花,我合掌举起;
‘‘Kadambaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ;
132取了七串花鬘,以福德心散布。
Satta mālā gahetvāna, puññacittena okiriṃ.
133「以那善作之业,以及意愿与志向;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
134舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
135「从那时起九十四劫,我作了那业;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
136我不知有恶趣,这是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
137「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
138「确实,对我来说是善来……已作世尊之教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
139「无碍解有四种……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
140如是具寿七咖丹巴花者长老说此等
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattakadambapupphiyo thero imā
141诸偈已说。
Gāthāyo abhāsitthāti.
142七咖丹巴花者长老譬喻第四
Sattakadambapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
1435. 国兰达花者长老譬喻
5. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ
144「我以前是伐木者,依父母之意;
‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ;
145我以杀兽为生,我没有善。
Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati.
146「在我住处附近,三界的导师;
‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako;
147具眼者出于悲悯,显示了三足迹。
Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā.
148「见到名为帝思的导师所踏过的足迹;
‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno;
149我以欢喜的心欢喜,对足迹生起了净信。」
Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ.
150「见到开花的柯兰达,地上生长的树木;
‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ;
151连枝带花取下后,我供养了足中最胜者。
Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ.
152「以那善作之业,以及思与愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
153舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
154「无论我生于何处,天界或人间,
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
155我都成为柯兰达色者,极光明者。
Koraṇḍavaṇṇakoyeva, suppabhāso bhavāmahaṃ.
156「从此九十二劫前,当时我作了那业,
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
157我不知有恶趣,这是供养足之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ.
158「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
159「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
160「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
161如是,据说具寿库兰达布比亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
162国兰达花者长老本生第五
Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
1636. 酥油团施者长老譬喻
6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ
164「善思惟世尊,世间最胜者、人中之牛王;
‘‘Sucintitaṃ bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;
165「坐于大林中,为风病所逼恼。
Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ.
166「见已令心净信,我奉上酥油丸;
‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ;
167「因已作、已积集,此恒河为巴基拉提河。」
Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ.
168「四大海洋,成为我的油瓶;
‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama;
169这可怖的大地,无量、无数。
Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā.
170「知道我的意念,成为蜜糖;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā;
171这四洲的树木、树木、地上生长者。
Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā.
172「知道我的意念,它们成为如意树;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te;
173五十次作天帝,我行使天王权。
Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ.
174「五十一次,我是转轮王;
‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
175地方王权广大,从计算上无数。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
176「从那时我供养了那酥油团,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
177我不知有恶趣,这是供养酥油团的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ.
178「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
179「对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
180「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
181如是具寿酥油团施者长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo
182已说此。
Abhāsitthāti.
183酥油团施者长老本生第六
Ghatamaṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
1847. 一法听闻者长老譬喻
7. Ekadhammassavaniyattheraapadānaṃ
185「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
186阐明四谛,度脱了众多人。
Catusaccaṃ pakāsento, santāresi bahuṃ janaṃ.
187「我于彼时,是结发苦行者郁伽答巴那;
‘‘Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano;
188抖动树皮衣,我于彼时在空中行。
Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā.
189「我无法在佛陀最胜者之上行走;
‘‘Buddhaseṭṭhassa upari, gantuṃ na visahāmahaṃ;
190如鸟触岩石,我无法获得前行。
Pakkhīva selamāsajja, gamanaṃ na labhāmahaṃ.
191「沉入水中后,我如此在空中行;
‘‘Udake vokkamitvāna, evaṃ gacchāmi ambare;
192我从未有过此事,威仪的变异。
Na me idaṃ bhūtapubbaṃ, iriyāpathavikopanaṃ.
193「来吧,让我寻求此义,或许我能获得;
‘‘Handa metaṃ gavesissaṃ, appevatthaṃ labheyyahaṃ;
194从空中下降时,我听到导师之声。」
Orohanto antalikkhā, saddamassosi satthuno.
195「以悦耳的、值得听闻的、美妙的声音;
‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā;
196当他宣说无常时,我当时就领受了那个;
Aniccataṃ kathentassa, taññeva uggahiṃ tadā;
197领受了无常想,我去到了我的住处。
Aniccasaññamuggayha , agamāsiṃ mamassamaṃ.
198「在那里住了一生之后,我在那里命终;
‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ;
199在最后一生转起时,我忆念了正法的听闻。
Carime vattamānamhi, saddhammassavanaṃ sariṃ.
200「以那善作之业,以及意愿、誓愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
201舍弃人身后,我去到了三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
202「三万劫中,我在天界享乐;
‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramiṃ ahaṃ;
203五十一次,我作了天王。
Ekapaññāsakkhattuñca , devarajjamakārayiṃ.
204二十一次,我成为转轮王;
‘‘Ekavīsatikkhattuñca , cakkavattī ahosahaṃ;
205广大的地方王权,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
206我享受自己的福德,在生生世世中快乐;
‘‘Anubhomi sakaṃ puññaṃ, sukhitohaṃ bhavābhave;
207在生生世世中轮回,我忆念那个想;
Anussarāmi taṃ saññaṃ, saṃsaranto bhavābhave;
208我未能通达边际,涅槃不动之处。
Na koṭiṃ paṭivijjhāmi, nibbānaṃ accutaṃ padaṃ.
209在父亲的家中坐着,诸根已修习的沙门;
‘‘Pitugehe nisīditvā, samaṇo bhāvitindriyo;
210阐明其义,宣说无常性。
Kathaṃsa paridīpento, aniccatamudāhari.
211「诸行确实无常,具有生灭之法;
‘‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;
212生起后即灭去,它们的寂止是乐。」
Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’.
213「听闻偈颂后,我忆念前世之想;
‘‘Saha gāthaṃ suṇitvāna, pubbasaññamanussariṃ;
214坐于一座,我证得阿拉汉果。
Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.
215「生来七岁时,我证得阿拉汉果;
‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ;
216佛陀使我达上,这是听闻法的果报。
Upasampādayī buddho, dhammassavanassidaṃ phalaṃ.
217「从那时起百千劫,我所听闻的那个法;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dhammamasuṇiṃ tadā;
218我不知有恶趣,这是听闻法的果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhammassavanassidaṃ phalaṃ.
219「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
220「确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
221「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
222如是具寿一法听闻者长老说此等
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadhammassavaniyo thero imā
223诸偈已被说。
Gāthāyo abhāsitthāti.
224一法听闻者长老本生第七
Ekadhammassavaniyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
2258. 善思者长老譬喻
8. Sucintitattheraapadānaṃ
226「在汉舍卫城,我那时是农夫;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ kassako tadā;
227我以耕作为生,以此养育诸子。
Kasikammena jīvāmi, tena posemi dārake.
228「那时田地善成就,我的谷物有果实;
‘‘Susampannaṃ tadā khettaṃ, dhaññaṃ me phalinaṃ ahu;
229当成熟时到来时,那时我如此思惟。
Pākakāle ca sampatte, evaṃ cintesahaṃ tadā.
230「不适当、不合宜,知道功德与非功德;
‘‘Nacchannaṃ nappatirūpaṃ, jānantassa guṇāguṇaṃ;
231若我不施予僧团,而享用最上的,那时。
Yohaṃ saṅghe adatvāna, aggaṃ bhuñjeyya ce tadā .
232「此佛无与伦比,具三十二种殊胜相;
‘‘Ayaṃ buddho asamasamo, dvattiṃsavaralakkhaṇo;
233从彼增上的僧团,是无上的福田。
Tato pabhāvito saṅgho, puññakkhetto anuttaro.
234「在那里我将施予布施,新谷最先最先;
‘‘Tattha dassāmahaṃ dānaṃ, navasassaṃ pure pure;
235如此我思惟之后,欢喜、心满意足。
Evāhaṃ cintayitvāna, haṭṭho pīṇitamānaso .
236「从田中取来谷物,我前往正自觉者;
‘‘Khettato dhaññamāhatvā, sambuddhaṃ upasaṅkamiṃ;
237前往正自觉者之后,世间最胜者、人中之牛;
Upasaṅkamma sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;
238礼敬导师足后,我说了这句话。
Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabraviṃ.
239「新谷已成熟,牟尼你已来;出于悲悯,具眼者请接受。」
‘‘‘Navasassañca sampannaṃ, āyāgosi ca tvaṃ mune;
240出于悲悯,具眼者请接受。」
Anukampamupādāya , adhivāsehi cakkhuma’.
241莲华上佛,世间解,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
242知道我的意愿后,说了这句话。
Mama saṅkappamaññāya, idaṃ vacanamabravi.
243「四位已行道者,四位住于果者;
‘‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā;
244这僧团是正直的,具足慧、戒、定;
Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito;
245「对于行供养的人们,期望功德的有情。
Yajantānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ.
246「作增上的福德,施与僧团果报大;
‘‘‘Karotopadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ;
247应施与那僧团,你的谷物及诸如此类。
Tasmiṃ saṅgheva dātabbaṃ, tava sassaṃ tathetaraṃ.
248「从僧团中指定后,带领诸比丘到僧坊;
‘‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ;
249在家中所准备的,你应施与比丘僧团」。
Paṭiyattaṃ ghare santaṃ, bhikkhusaṅghassa dehi tvaṃ’.
250「从僧团中指定后,带领诸比丘到僧坊;
‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ;
251凡在我家中所准备的,我施与比丘僧团。
Yaṃ ghare paṭiyattaṃ me, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.
252「以那善作之业,及意愿与志愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
253舍弃人身后,我前往三十三天」。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
254「在那里,我善作的天宫,金色且有光辉;
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, sovaṇṇaṃ sappabhassaraṃ;
255高六十由旬,宽三十由旬。
Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.
256第十九诵品
Ekūnavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
257「我的住处充满,众多女人群集;
‘‘Ākiṇṇaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, nārīgaṇasamākulaṃ;
258在那里吃喝之后,我住在三十三天。
Tattha bhutvā pivitvā ca, vasāmi tidase ahaṃ.
259「我三百次,作了天王;
‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;
260我五百次,成为转轮王;
Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
261地方王权广大,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
262「在有有中轮回,我获得无量财富;
‘‘Bhavābhave saṃsaranto, labhāmi amitaṃ dhanaṃ;
263我的财富无所缺乏,这是新谷的果报。
Bhoge me ūnatā natthi, navasassassidaṃ phalaṃ.
264象乘、马乘、轿子、有垫褥的卧具;
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ;
265我获得这一切,这是新谷的果报。
Labhāmi sabbamevetaṃ , navasassassidaṃ phalaṃ.
266新衣、新果、新的美味食物;
‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ;
267我获得这一切,这是新谷的果报。
Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.
268憍赏耶毛毯、亚麻布和棉布;
‘‘Koseyyakambaliyāni , khomakappāsikāni ca;
269我获得这一切,这是新谷的果报。
Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.
270女仆群、男仆群、以及装饰的妇女们;
‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo ca alaṅkatā;
271我获得这一切,这是新谷的果报。
Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.
272寒冷或炎热不会侵扰我,热恼不存在;
‘‘Na maṃ sītaṃ vā uṇhaṃ vā, pariḷāho na vijjati;
273而且心的苦,在我心中不存在。
Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati.
274吃这个,食用这个,在这床上睡;
‘‘Idaṃ khāda idaṃ bhuñja, imamhi sayane saya;
275我获得这一切,这是新谷的果报。
Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.
276现在这是最后的,最终的有在转起;
‘‘Ayaṃ pacchimako dāni, carimo vattate bhavo;
277即使今天我的应施之法,果报总是令人满足。
Ajjāpi deyyadhammo me, phalaṃ tosesi sabbadā.
278布施新谷之后,在僧团、最胜的群体中;
‘‘Navasassaṃ daditvāna, saṅghe gaṇavaruttame;
279我体验八种利益,与我的业相应。
Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
280我有美貌、有名声,有大财富、无敌对者;
‘‘Vaṇṇavā yasavā homi, mahābhogo anītiko;
281我常有大势力,常有不可破坏的随从。
Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā.
282一切依地而住者,都尊敬我;
‘‘Sabbe maṃ apacāyanti, ye keci pathavissitā;
283凡任何应施之物,我都先先得到。
Deyyadhammā ca ye keci, pure pure labhāmahaṃ.
284在比丘僧团中,或在最胜佛陀面前;
‘‘Bhikkhusaṅghassa vā majjhe, buddhaseṭṭhassa sammukhā;
285施者们超越一切人,只施给我。
Sabbepi samatikkamma, denti mameva dāyakā.
286首先,在新谷时,施予僧团、最胜之众;
‘‘Paṭhamaṃ navasassañhi, datvā saṅghe gaṇuttame;
287我体验这些利益,这是新谷的果报。
Imānisaṃse anubhomi, navasassassidaṃ phalaṃ.
288百千劫以来,我当时所施的布施;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
289我不知有恶趣,这是新谷的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, navasassassidaṃ phalaṃ.
290我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo;
291确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
292四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
293如是具寿善思者长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sucintito thero imā gāthāyo
294已说。
Abhāsitthāti.
295善思者长老本生第八
Sucintitattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
2969. 金铃者长老本生
9. Sovaṇṇakiṅkaṇiyattheraapadānaṃ
297以信出离,我出家为无家者;
‘‘Saddhāya abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
298我曾穿着树皮衣,依止苦行。
Vākacīradharo āsiṃ, tapokammamapassito.
299「世尊是见义者,世间最胜、人中牛王;
‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
300彼于那时出现,救度大众。
Uppajji tamhi samaye, tārayanto mahājanaṃ.
301「我的力量确实已衰竭,被极度的疾病所困;
‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ;
302忆念最胜佛陀,在沙地上建造最上的塔。
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, puline thūpamuttamaṃ.
303「我以欢喜心,亲手撒布;
‘‘Karitvā haṭṭhacittohaṃ, sahatthena samokiriṃ;
304金色铃铛花,我心极为喜悦。
Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, udaggamanaso ahaṃ.
305「我供养塔,如同面对正觉者;
‘‘Sammukhā viya sambuddhaṃ, thūpaṃ paricariṃ ahaṃ;
306以那对见义者、如此者的净信心,
Tena cetopasādena, atthadassissa tādino.
307「我去到天界,寂静者获得广大的快乐;
‘‘Devalokaṃ gato santo, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ;
308我在那里是金色的,这是供养佛陀的果报。
Suvaṇṇavaṇṇo tatthāsiṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
309「我有八十亿天女,装饰庄严;
‘‘Asītikoṭiyo mayhaṃ, nāriyo samalaṅkatā;
310他们常常侍奉我,这是供养佛陀的果报。
Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
311「六万种乐器,鼓和小鼓,
‘‘Saṭṭhituriyasahassāni , bheriyo paṇavāni ca;
312以及螺、铜鼓在那里悦耳地奏响,大鼓也奏响。
Saṅkhā ca ḍiṇḍimā tattha, vaggū vajjanti dundubhī.
313「八万四千头象,装饰庄严;
‘‘Cullāsītisahassāni , hatthino samalaṅkatā;
314三处流液的象王,是六十岁的巨象。
Tidhāpabhinnamātaṅgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā.
315被金网覆盖着,他们侍奉我;
‘‘Hemajālābhisañchannā , upaṭṭhānaṃ karonti me;
316在军队和象群中,我没有不足。
Balakāye gaje ceva, ūnatā me na vijjati.
317我享受金色铃花的果报。
‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ, vipākaṃ anubhomahaṃ;
318五十八次,我成为天王。
Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.
319七十一次,我成为转轮王。
‘‘Ekasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
320我在大地上统治了一百次王国。
Pathabyā rajjaṃ ekasataṃ, mahiyā kārayiṃ ahaṃ.
321现在我已达到不死、无为、难见之法。
‘‘So dāni amataṃ patto, asaṅkhataṃ sududdasaṃ ;
322结已尽,现在不再有再生。
Saṃyojanaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo.
323十八百劫前,我供养了那朵花;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
324我不知有恶趣,这是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
325我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
326于我确实是善来……(中略)……已作佛陀之教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
327四无碍解……(中略)……已作佛陀之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
328如是具寿金铃者长老说此等
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sovaṇṇakiṅkaṇiyo thero imā
329他说了诸偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
330金铃者长老本生第九
Sovaṇṇakiṅkaṇiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
33110. 金边者长老本生
10. Soṇṇakontarikattheraapadānaṃ
332意所喜悦之佛陀,自调御者、得定者;
‘‘Manobhāvaniyaṃ buddhaṃ, attadantaṃ samāhitaṃ;
333行于梵道,乐于心的寂静。
Iriyamānaṃ brahmapathe, cittavūpasame rataṃ.
334「已渡瀑流的正觉者,禅修者、乐于禅那的牟尼;
‘‘Nittiṇṇaoghaṃ sambuddhaṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ;
335已近、已得定,如青莲花瓣之光辉。
Upatitthaṃ samāpannaṃ, indivaradalappabhaṃ.
336「我取了阿喇布瓜之水,前往最胜佛陀处;
‘‘Alābunodakaṃ gayha, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ;
337洗涤佛陀之足后,我供养了阿喇布瓜。
Buddhassa pāde dhovitvā, alābukamadāsahaṃ.
338「名为莲华上佛的正觉者命令说:
‘‘Āṇāpesi ca sambuddho, padumuttaranāmako;
339『以此取水,置于我的足下。』
‘Iminā dakamāhatvā, pādamūle ṭhapehi me’.
340「我答应『善哉』,出于对导师的恭敬,
‘‘Sādhūtihaṃ paṭissutvā, satthugāravatāya ca;
341用葫芦取了水后,我前往最胜佛陀处。
Dakaṃ alābunāhatvā, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ.
342「大雄随喜,使我的心清凉;
‘‘Anumodi mahāvīro, cittaṃ nibbāpayaṃ mama;
343『以此葫芦布施,愿你的意愿成就』。
‘Iminālābudānena, saṅkappo te samijjhatu’.
344「在十五劫中,我在天界享乐;
‘‘Pannarasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ;
345三十次我成为王,转轮王。
Tiṃsatikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ.
346「无论白天或夜晚,当我行走或站立时;
‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamantassa tiṭṭhato;
347持着金葫芦,站立在我面前。
Sovaṇṇaṃ kontaraṃ gayha, tiṭṭhate purato mama.
348「施葫芦给佛陀后,我得到金葫芦;」
‘‘Buddhassa datvānalābuṃ, labhāmi soṇṇakontaraṃ;
349对于那些(圣者),即使所作的业很小,果报也是广大的。
Appakampi kataṃ kāraṃ, vipulaṃ hoti tādisu.
350「在十万劫前,我当时所施的那个葫芦;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃlābumadadiṃ tadā;
351我不知有恶趣,这是葫芦的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, alābussa idaṃ phalaṃ.
352我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
353对我来说,确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
354四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
355如是具寿金边者长老说此等
Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇṇakontariko thero imā
356他说了诸偈。
Gāthāyo abhāsitthāti.
357金边者长老本生第十
Soṇṇakontarikattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
358一次扫地品第四十三
Sakiṃsammajjakavaggo tecattālīsamo.
359其摄颂──
Tassuddānaṃ –
360萨咖散马基咖长老、一衣者、一座者;
Sakiṃsammajjako thero, ekadussī ekāsanī;
361咖丹巴果拉达咖多、嘎他沙瓦尼咖亦然。
Kadambakoraṇḍakado, ghatassavanikopi ca.
362苏钦提咖、金卡尼咖、索那果他利咖亦然;
Sucintiko kiṅkaṇiko, soṇṇakontarikopi ca;
363此处一偈百颂,以及一百七十。
Ekagāthāsatañcettha, ekasattatimeva ca.
36444. 独住品
44. Ekavihārivaggo
3651. 独住者长老本生
1. Ekavihārikattheraapadānaṃ
366「在此贤劫中,梵族具大名声;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
367名为迦叶的种姓,出生了说者中的胜者。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
368「无戏论、无所缘,心如虚空;
‘‘Nippapañco nirālambo, ākāsasamamānaso;
369多住空性的寂静者,乐于无相的自在者。
Suññatābahulo tādī, animittarato vasī.
370「心无执着、无烦恼,不混杂于家族、群众;
‘‘Asaṅgacitto nikleso , asaṃsaṭṭho kule gaṇe;
371具大悲的勇者,善巧于调伏的方便。
Mahākāruṇiko vīro, vinayopāyakovido.
372「致力于他人之事,调伏包括天人在内的众生;
‘‘Uyyutto parakiccesu, vinayanto sadevake;
373通往涅槃之道,干涸泥沼之行。
Nibbānagamanaṃ maggaṃ, gatiṃ paṅkavisosanaṃ.
374「甘露最上味,能遮老与死;
‘‘Amataṃ paramassādaṃ, jarāmaccunivāraṇaṃ;
375彼世间度者,坐于大众中。
Mahāparisamajjhe so, nisinno lokatārako.
376「彼大师如来,如咖拉维咖鸟鸣,梵音;
‘‘Karavīkaruto nātho, brahmaghoso tathāgato;
377救拔大险难,迷失无依者。
Uddharanto mahāduggā, vippanaṭṭhe anāyake.
378「我见世间导师,说示离尘法;
‘‘Desento virajaṃ dhammaṃ, diṭṭho me lokanāyako;
379听闻彼法已,我出家非家。
Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
380「出家后当时我,思惟胜者教;
‘‘Pabbajitvā tadāpāhaṃ, cintento jinasāsanaṃ;
381独自在可爱林中住,为交往所逼恼。
Ekakova vane ramme, vasiṃ saṃsaggapīḷito.
382「有身的远离,对我成为因;
‘‘Sakkāyavūpakāso me, hetubhūto mamābhavī ;
383心远离者,见结交之怖畏。
Manaso vūpakāsassa, saṃsaggabhayadassino.
384「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
385如龙象断缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
386「我在佛陀座前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
387三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
388「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
389六神通已作证,佛陀的教诫已完成」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
390如是具寿独住者长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekavihāriko thero imā gāthāyo
391「被说了。」
Abhāsitthāti.
392独住长老本生第一
Ekavihārikattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
3932. 一数长老本生
2. Ekasaṅkhiyattheraapadānaṃ
394「毗婆尸佛的大菩提,是大的;
‘‘Vipassino bhagavato, mahābodhimaho ahu;
395大众聚集,礼敬最上的菩提。
Mahājanā samāgamma, pūjenti bodhimuttamaṃ.
396「我不认为那是低劣的,他将成为最胜的佛;
‘‘Na hi taṃ orakaṃ maññe, buddhaseṭṭho bhavissati;
397因为他有如此的菩提,导师是应受礼敬的。
Yassāyaṃ īdisā bodhi, pūjanīyā ca satthuno.
398「然后拿取螺贝,我侍立菩提树;
‘‘Tato saṅkhaṃ gahetvāna, bodhirukkhamupaṭṭhahiṃ;
399整日吹奏,我礼敬最上的菩提。
Dhamanto sabbadivasaṃ, avandiṃ bodhimuttamaṃ.
400「在近处所作的业,使我到达天界;
‘‘Āsannake kataṃ kammaṃ, devalokaṃ apāpayī;
401我的身体已倒下,我在天界中欢乐。
Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ.
402六万四千乐器,满足、欢喜、喜悦;
‘‘Saṭṭhituriyasahassāni , tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā;
403他们常侍候我,这是供养佛的果报。
Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
404在九十一劫前,我是善见王;
‘‘Ekasattatime kappe, rājā āsiṃ sudassano;
405四方征服者,阎浮洲的主宰。
Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro.
406从那时起,百支乐器常常围绕着我;
‘‘Tato aṅgasatā turiyā , parivārenti maṃ sadā;
407我体验自己的业,这是侍候的果报。
Anubhomi sakaṃ kammaṃ, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.
408无论我生于何处,天界或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
409即使在母胎中,鼓声也总是响起。
Mātukucchigatassāpi, vajjare bheriyo sadā.
410「侍候了正觉者,享受了成就之后;
‘‘Upaṭṭhitvāna sambuddhaṃ, anubhutvāna sampadā;
411我已证得吉祥、安乐、不死、不动之境。
Sivaṃ sukhemaṃ amataṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ.
412从那时起九十一劫,我所造的那个业,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
413我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
414我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
415确实,对我来说是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
416四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
417如是传闻,具寿一数长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekasaṅkhiyo thero imā gāthāyo
418已说。
Abhāsitthāti.
419一数长老本生第二
Ekasaṅkhiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
4203. 神变想长老本生
3. Pāṭihīrasaññakattheraapadānaṃ
421「名为莲华上佛的胜者,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, āhutīnaṃ paṭiggaho;
422与十万比丘一起,那时进入城市。
Vasīsatasahassehi, nagaraṃ pāvisī tadā.
423「当那位寂静者、如是者进入城市时;
‘‘Nagaraṃ pavisantassa, upasantassa tādino;
424诸宝石发出光辉,立即有声音响起。
Ratanāni pajjotiṃsu , nigghoso āsi tāvade.
425「以佛陀的威力,鼓不被击打而鸣响;
‘‘Buddhassa ānubhāvena, bherī vajjumaghaṭṭitā;
426琵琶自己演奏,当佛陀进入城市时。
Sayaṃ vīṇā pavajjanti, buddhassa pavisato puraṃ.
427「我礼敬最胜佛,莲华上佛大牟尼;
‘‘Buddhaseṭṭhaṃ namassāmi , padumuttaramahāmuniṃ;
428见到神变后,我于此生起净信。
Pāṭihīrañca passitvā, tattha cittaṃ pasādayiṃ.
429「啊!佛陀!啊!法!啊!我们的导师之成就!
‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā;
430无心的乐器,也自己出声。
Acetanāpi turiyā, sayameva pavajjare.
431百千劫前,我当时获得的想;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
432我不知恶趣,这是佛想之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
433我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
434确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
435四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
436如是传闻,具寿神变想长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāṭihīrasaññako thero imā gāthāyo
437已说。
Abhāsitthāti.
438神变想长老本生第三
Pāṭihīrasaññakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4394. 智义长老本生
4. Ñāṇatthavikattheraapadānaṃ
440「犹如燃烧的咖尼咖拉花,犹如照耀的灯树;
‘‘Kaṇikāraṃva jalitaṃ, dīparukkhaṃva jotitaṃ;
441我见到光辉如黄金的两足尊。
Kañcanaṃva virocantaṃ, addasaṃ dvipaduttamaṃ.
442「放下水瓶、树皮衣和水壶;
‘‘Kamaṇḍaluṃ ṭhapetvāna, vākacīrañca kuṇḍikaṃ;
443我将羚羊皮披在一肩,赞叹佛陀至上者。
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ.
444「『你驱散黑暗,被无明网所缠缚;
‘‘‘Tamandhakāraṃ vidhamaṃ, mohajālasamākulaṃ;
445显示智慧之光后,大牟尼,你已度脱。
Ñāṇālokaṃ dassetvāna, nittiṇṇosi mahāmuni.
446「『你救拔这世间,一切边际的无上者;
‘‘‘Samuddharasimaṃ lokaṃ, sabbāvantamanuttaraṃ;
447在智方面,你无可比拟,遍及世间所到之处。
Ñāṇe te upamā natthi, yāvatājagatogati .
448以那智为一切知者,因此被称为佛陀;
‘‘‘Tena ñāṇena sabbaññū, iti buddho pavuccati;
449我礼敬那位大雄,无碍的一切知者。
Vandāmi taṃ mahāvīraṃ, sabbaññutamanāvaraṃ’.
450百千劫以来,我赞叹最胜佛;
‘‘Satasahassito kappe, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ;
451我不知恶趣,这是赞叹智的果报;
Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇatthavāyidaṃ phalaṃ;
452我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo;
453确实,我的到来是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
454四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
455如是传闻,具寿智义长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇatthaviko thero imā gāthāyo
456「被说了。」
Abhāsitthāti.
457智义长老本生第四
Ñāṇatthavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
4585. 甘蔗块长老本生
5. Ucchukhaṇḍikattheraapadānaṃ
459「在班度马帝城,我曾是门卫;
‘‘Nagare bandhumatiyā, dvārapālo ahosahaṃ;
460我见到离尘的佛陀,一切法的彼岸者。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.
461「取了甘蔗块,我供养最胜佛;
‘‘Ucchukhaṇḍikamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;
462以净信心、善意,供养毗婆尸大仙。
Pasannacitto sumano, vipassissa mahesino.
463「自从九十一劫前,我供养那甘蔗以来;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ ucchumadadiṃ tadā;
464我不知有恶趣,这是甘蔗块的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ucchukhaṇḍassidaṃ phalaṃ.
465「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
466「确实,我已善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
467「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
468如是传闻,具寿甘蔗块长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ucchukhaṇḍiko thero imā gāthāyo
469已说。
Abhāsitthāti.
470甘蔗块长老本生第五
Ucchukhaṇḍikattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
4716. 施木苹果长老本生
6. Kaḷambadāyakattheraapadānaṃ
472「名为罗摩索的正自觉者,住在山间;
‘‘Romaso nāma sambuddho, vasate pabbatantare;
473我以欢喜心,用自己的双手供养他木苹果。
Kaḷambaṃ tassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
474「自从我于彼时布施那供养以来,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
475我不知有恶趣,这是木瓜的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kaḷambassa idaṃ phalaṃ.
476「我的诸烦恼已被烧尽……乃至……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
477「我的到来确实是善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
478「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
479如是传闻,具寿施木苹果长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaḷambadāyako thero imā gāthāyo
480已说。
Abhāsitthāti.
481施木苹果长老本生第六
Kaḷambadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
4827. 施酸枣长老本生
7. Ambāṭakadāyakattheraapadānaṃ
483「在林中见到佛陀,自存者、不败者;
‘‘Vipine buddhaṃ disvāna, sayambhuṃ aparājitaṃ;
484取了庵婆咖果,我施与自存者。
Ambāṭakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ.
485「从此三十一劫,当时我施与果;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
486我不知恶趣,此是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
487「我的诸烦恼已被烧尽……乃至……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
488「我确实得到善来…乃至…已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
489「四无碍解…乃至…已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
490如是传闻,具寿施酸枣长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakadāyako thero imā gāthāyo
491已说。
Abhāsitthāti.
492施酸枣长老本生第七
Ambāṭakadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
4938. 施诃梨勒长老本生
8. Harītakadāyakattheraapadānaṃ
494「诃梨勒、余甘子、芒果、阎浮、毗醯勒;
‘‘Harītakaṃ āmalakaṃ, ambajambuvibhītakaṃ;
495「枣、半娑罗、木苹果,我自己采取。
Kolaṃ bhallātakaṃ billaṃ, sayameva harāmahaṃ.
496「见到住在山坡上,禅修、乐于禅那的牟尼;
‘‘Disvāna pabbhāragataṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ;
497「被疾病所逼恼,无伴侣的大牟尼。
Ābādhena āpīḷentaṃ, adutīyaṃ mahāmuniṃ.
498「取了诃梨勒,我供养自生者;
‘‘Harītakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ;
499他仅一吃此药,病痛便立即平息。
Khādamattamhi bhesajje, byādhi passambhi tāvade.
500「已断除烦恼的佛陀,对我作了随喜:
‘‘Pahīnadaratho buddho, anumodamakāsi me;
501『以此布施药之因,以及病痛的平息,
‘Bhesajjadāneniminā, byādhivūpasamena ca.
502『无论生为天人或人,或生于其他任何生处,
‘‘‘Devabhūto manusso vā, jāto vā aññajātiyā;
503愿你处处安乐,愿病痛不来侵袭你。』
Sabbattha sukhito hotu, mā ca te byādhimāgamā’.
504「说了此之后,正自觉者、自有者、无能胜者,
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sayambhū aparājito;
505贤智者升上天空,犹如鹅王在空中。
Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare.
506「自从布施诃梨勒果给自有的大仙人之后,
‘‘Yato harītakaṃ dinnaṃ, sayambhussa mahesino;
507依此生,疾病不再生起于我。
Imaṃ jātiṃ upādāya, byādhi me nupapajjatha.
508这是我的最后,最后的有正在转起;
‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
509三明已作证,已作世尊的教诫。
Tisso vijjā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
510从九十四劫前,我当时施与药;
‘‘Catunnavutito kappe, bhesajjamadadiṃ tadā;
511我不知有恶趣,此是施药之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhesajjassa idaṃ phalaṃ.
512我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
513于我确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
514四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
515如是传闻,具寿施诃梨勒长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā harītakadāyako thero imā gāthāyo
516「被说了。」
Abhāsitthāti.
517施诃梨勒长老本生第八
Harītakadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
5189. 芒果团长老本生
9. Ambapiṇḍiyattheraapadānaṃ
519「那时我是象王,名为伊沙丹答,身躯巨大;
‘‘Hatthirājā tadā āsiṃ, īsādanto uruḷhavā;
520游行于大林中,我见到世间导师。
Vicaranto brahāraññe, addasaṃ lokanāyakaṃ.
521取了芒果团,我供养给导师;
‘‘Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ;
522大雄者、世间导师悉达多接受了。
Paṭiggaṇhi mahāvīro, siddhattho lokanāyako.
523当我专注时,胜者那时受用了;
‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino;
524在那里净信了心后,我往生到兜率天。
Tattha cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ upapajjahaṃ.
525从那里死后,我成为转轮王;」
‘‘Tato ahaṃ cavitvāna, cakkavattī ahosahaṃ;
526以此方法,体验了成就。
Eteneva upāyena, anubhutvāna sampadā.
527「我精进努力,寂静无依,
‘‘Padhānapahitattohaṃ, upasanto nirūpadhi;
528遍知一切漏,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
529「从九十四劫前,我当时布施了那个果,
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
530我不知有恶趣,这是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
531「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
532「于我确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
533「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
534如是传闻,具寿芒果团长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambapiṇḍiyo thero imā gāthāyo
535说了。
Abhāsitthāti.
536芒果团施者长老譬喻 第九
Ambapiṇḍiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
53710. 芒果片长老本生
10. Ambaphaliyattheraapadānaṃ
538「对于莲华上佛陀,世间最胜的如彼者;
‘‘Padumuttarabuddhassa , lokajeṭṭhassa tādino;
539他为了托钵而行,受持最上的名声。
Piṇḍāya vicarantassa, dhārato uttamaṃ yasaṃ.
540「取了最上的果实后,以清净的心,
‘‘Aggaphalaṃ gahetvāna, vippasannena cetasā;
541我供养了那位应供的勇者导师。
Dakkhiṇeyyassa vīrassa, adāsiṃ satthuno ahaṃ.
542「以那业,两足之王,世间最胜,人中牛王,
‘‘Tena kammena dvipadinda , lokajeṭṭha narāsabha;
543我已达到不动之处,舍离了胜与败。
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
544「从十万劫以来,当时我给了那布施,」
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
545我不知道恶趣,这是最上布施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, aggadānassidaṃ phalaṃ.
546我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
547确实,我的到来是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
548四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
549如是,据说具寿安跋帕离亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambaphaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
550芒果片长老本生第十
Ambaphaliyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
551独住品第四十四
Ekavihārivaggo catucattālīsamo.
552其摄颂——
Tassuddānaṃ –
553长老与独住者,桑奇亚与神变者;
Thero ekavihārī ca, saṅkhiyo pāṭihīrako;
554塔维咖、甘蔗块者,以及咖喇巴、酸枣施者。
Thaviko ucchukhaṇḍī ca, kaḷambaambāṭakado.
555诃梨勒、芒果团者,以及芒果施者第十;
Harītakambapiṇḍī ca, ambado dasamo yati;
556八十六偈颂,由智者所计算。
Chaḷasīti ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.
55745. 毗醯德咖品
45. Vibhītakavaggo
5581. 毗醯德咖民基亚长老譬喻
1. Vibhītakamiñjiyattheraapadānaṃ
559「拘留孙大雄,一切法的彼岸者;
‘‘Kakusandho mahāvīro, sabbadhammāna pāragū;
560他从众中退出,前往森林中。
Gaṇamhā vūpakaṭṭho so, agamāsi vanantaraṃ.
561「我取了芝麻种子,用藤蔓包裹;
‘‘Bījamiñjaṃ gahetvāna, latāya āvuṇiṃ ahaṃ;
562世尊在那时,在山中禅修。
Bhagavā tamhi samaye, jhāyate pabbatantare.
563「我见到天中之天,以净信之心;
‘‘Disvānahaṃ devadevaṃ, vippasannena cetasā;
564我供养了应供的勇者芝麻种子。
Dakkhiṇeyyassa vīrassa, bījamiñjamadāsahaṃ.
565「就在此劫中,我当时供养了那芝麻种子;
‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ miñjamadadiṃ tadā;
566我不知有恶趣,这是芝麻种子的果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, bījamiñjassidaṃ phalaṃ.
567「我的诸烦恼已被烧尽,一切诸有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
568如龙象断除系缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
569「于我佛陀之处,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
570三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
571「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
572六神通已作证,佛陀的教诫已完成」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
573如是传闻,具寿毗醯德咖民基亚长老说此
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vibhītakamiñjiyo thero imā
574说了诸偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
575毗醯德咖民基亚长老譬喻第一
Vibhītakamiñjiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
5762. 枣施与者长老譬喻
2. Koladāyakattheraapadānaṃ
577「我以鹿皮为衣,当时持树皮衣;
‘‘Ajinena nivatthohaṃ, vākacīradharo tadā;
578装满一篮枣果后,我带到我的庵中。
Khāriyā pūrayitvāna, kolaṃhāsiṃ mamassamaṃ .
579在那时,尸弃佛,独一无二者;
‘‘Tamhi kāle sikhī buddho, eko adutiyo ahu;
580来到我的庵中,知晓一切时节。
Mamassamaṃ upāgacchi, jānanto sabbakālikaṃ.
581净信了自己的心,礼敬了具善戒者;
‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, vanditvāna ca subbataṃ;
582以双手捧起,我将枣子施予佛陀。
Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ.
583从此三十一劫以来,我当时所施的果报;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
584我不知有恶趣,这是施枣的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ.
585我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
586「确实,我已善来……乃至……已作世尊之教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
587「四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
588如是传闻,具寿枣施与者长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koladāyako thero imā gāthāyo
589已说。
Abhāsitthāti.
590枣施与者长老譬喻第二
Koladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
5913. 比利亚长老譬喻
3. Billiyattheraapadānaṃ
592「在詹达帕嘎阿那地河岸,我的住所善作;
‘‘Candabhāgānadītīre , assamo sukato mama;
593遍满毕喇树,为种种树木所亲近。
Billarukkhehi ākiṇṇo, nānādumanisevito.
594「见到香的贝卢瓦,我忆念最胜佛;
‘‘Sugandhaṃ beluvaṃ disvā, buddhaseṭṭhamanussariṃ;
595装满一呵利之量,满足、悚惧之心。
Khāribhāraṃ pūrayitvā, tuṭṭho saṃviggamānaso.
596「前往咖古桑达,我供养毕喇果;」
‘‘Kakusandhaṃ upāgamma, billapakkamadāsahaṃ;
597以清净心,对福田的英雄。
Puññakkhettassa vīrassa, vippasannena cetasā.
598就在这个劫中,我当时所施的果;
‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
599我不知有恶趣,这是施果之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
600我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
601确实,我的善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
602四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
603如是传闻,具寿比利亚长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā billiyo thero imā gāthāyo
604已说。
Abhāsitthāti.
605比利亚长老譬喻第三
Billiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
6064. 跋喇德施与者长老譬喻
4. Bhallātadāyakattheraapadānaṃ
607金色的正觉者,具三十二种殊胜相;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, dvattiṃsavaralakkhaṇaṃ;
608行于森林中,犹如盛开的沙罗王树。
Vipinaggena gacchantaṃ, sālarājaṃva phullitaṃ.
609「铺设草座后,我请求最胜佛;
‘‘Tiṇattharaṃ paññāpetvā, buddhaseṭṭhaṃ ayācahaṃ;
610『愿佛陀怜愍我,我希望供养食物』。
‘Anukampatu maṃ buddho, bhikkhaṃ icchāmi dātave’.
611「怜愍者、悲愍者、见利益者、大名声者;
‘‘Anukampako kāruṇiko, atthadassī mahāyaso;
612知我意向后,降临我的住所。
Mama saṅkappamaññāya, orūhi mama assame.
613「正自觉者降临后,坐于叶座上;
‘‘Orohitvāna sambuddho, nisīdi paṇṇasanthare;
614取了榛子果后,我供养最胜佛。
Bhallātakaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.
615「当我深思时,胜者于彼时受用;
‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino;
616在那里净信心后,我当时礼敬胜利者。
Tattha cittaṃ pasādetvā, abhivandiṃ tadā jinaṃ.
617「十八个百劫以来,当时我布施果实;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
618我不知有恶趣,这是布施果实的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
619「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
620「确实我的善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
621「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
622如是传闻,具寿跋喇德施与者长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhallātadāyako thero imā gāthāyo
623已说。
Abhāsitthāti.
624跋喇德施与者长老譬喻第四
Bhallātadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
6255. 伍德喇利花者长老譬喻
5. Uttalipupphiyattheraapadānaṃ
626「在榕树青绿茂盛、枝叶繁茂的树上;
‘‘Nigrodhe haritobhāse, saṃviruḷhamhi pādape;
627我拿起乌答利花鬘,供养于菩提树。
Uttalimālaṃ paggayha, bodhiyā abhiropayiṃ.
628「就在此劫中,我供养了菩提树;
‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ bodhimabhipūjayiṃ;
629我不知有恶趣,此是供养菩提树之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ.
630「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
631「确实,我的到来是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
632「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
633如是传闻,具寿伍德喇利花者长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttalipupphiyo thero imā gāthāyo
634已说。
Abhāsitthāti.
635伍德喇利花者长老譬喻第五
Uttalipupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6366. 庵婆德咖长老譬喻
6. Ambāṭakiyattheraapadānaṃ
637「牟尼毗舍婆进入盛开花朵的娑罗林;
‘‘Supupphitaṃ sālavanaṃ, ogayha vessabhū muni;
638如高贵的狮子,坐于山岩险处。
Nisīdi giriduggesu, abhijātova kesarī.
639「以净信心、善意,我供养了庵婆咤咖果;
‘‘Pasannacitto sumano, ambāṭakamapūjayiṃ;
640以净信之手,供养无上的福田。
Puññakkhettaṃ anuttaraṃ , pasanno sehi pāṇibhi.
641「从此三十一劫前,我供养了那花;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
642我不知有恶趣,此是供养佛之果报。
Duggati nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
643「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
644「确实,对我来说是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
645「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
646如是传闻,具寿庵婆德咖长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakiyo thero imā gāthāyo
647已说。
Abhāsitthāti.
648庵婆德咖长老譬喻第六
Ambāṭakiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
6497. 狮子座者长老譬喻
7. Sīhāsanikattheraapadānaṃ
650对于世尊莲华上佛,一切众生利益的谋求者;
‘‘Padumuttarassa bhagavato, sabbabhūtahitesino;
651以净信心、善意,我布施了狮子座。
Pasannacitto sumano, sīhāsanamadāsahaṃ.
652无论在天界或人间,无论我住在何处;
‘‘Devaloke manusse vā, yattha yattha vasāmahaṃ;
653我获得广大的威德,这是狮子座的果报。
Labhāmi vipulaṃ byamhaṃ, sīhāsanassidaṃ phalaṃ.
654金制的、银制的、红宝石制的众多;
‘‘Soṇṇamayā rūpimayā, lohitaṅgamayā bahū;
655以及宝石制的卧榻,恒常为我生起。
Maṇimayā ca pallaṅkā, nibbattanti mamaṃ sadā.
656在菩提树下作座,名为水生最上者;
‘‘Bodhiyā āsanaṃ katvā, jalajuttamanāmino;
657「我生于高贵的家族,啊,法与善法!」
Ucce kule pajāyāmi, aho dhammasudhammatā.
658「百千劫中,我作狮子座;」
‘‘Satasahassito kappe, sīhāsanamakāsahaṃ;
659「我不知恶趣,这是狮子座之果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, sīhāsanassidaṃ phalaṃ.
660「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
661「确实,对我来说是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
662「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
663如是传闻,具寿狮子座者长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsaniko thero imā gāthāyo
664「已说。」
Abhāsitthāti.
665狮子座者长老譬喻第七
Sīhāsanikattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
6668. 足台者长老譬喻
8. Pādapīṭhiyattheraapadānaṃ
667「名为苏美德的正自觉者,最上的、具悲悯的牟尼;」
‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni;
668救度了许多众生后,那位大名声者般涅槃了。
Tārayitvā bahū satte, nibbuto so mahāyaso.
669在须弥陀大仙人的狮子座周围,
‘‘Sīhāsanassa sāmantā, sumedhassa mahesino;
670我以净信心、欢喜心,制作了脚凳。
Pasannacitto sumano, pādapīṭhamakārayiṃ.
671造作了善业,乐果报、乐果,
‘‘Katvāna kusalaṃ kammaṃ, sukhapākaṃ sukhudrayaṃ;
672与福业相应,我前往三十三天。
Puññakammena saṃyutto, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
673在那里居住时,我具足福业,
‘‘Tattha me vasamānassa, puññakammasamaṅgino;
674当我抬起脚时,就有金凳出现。
Padāni uddharantassa, soṇṇapīṭhā bhavanti me.
675那些获得听闻的人,你们得利了,你们善得了,
‘‘Lābhā tesaṃ suladdhaṃ vo, ye labhanti upassutiṃ;
676对般涅槃者作了供养后,他们获得广大的快乐。
Nibbute kāraṃ katvāna, labhanti vipulaṃ sukhaṃ.
677我也善作了业,善运用了商业;
‘‘Mayāpi sukataṃ kammaṃ, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ;
678作了脚凳后,我获得金凳。
Pādapīṭhaṃ karitvāna, soṇṇapīṭhaṃ labhāmahaṃ.
679无论我前往哪个方向,以任何事务;
‘‘Yaṃ yaṃ disaṃ pakkamāmi, kenaci kiccayenahaṃ ;
680我踏上金凳,这是福业之果。
Soṇṇapīṭhe akkamāmi , puññakammassidaṃ phalaṃ.
681三万劫中,我当时所作的业;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ kammamakariṃ tadā;
682我不知恶趣,这是脚凳之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pādapīṭhassidaṃ phalaṃ.
683我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
684「我确实得到善来…乃至…已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
685「四无碍解…乃至…已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
686如是传闻,具寿足台者长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādapīṭhiyo thero imā gāthāyo
687已说。
Abhāsitthāti.
688足台者长老譬喻第八
Pādapīṭhiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
6899. 围栏作者长老譬喻
9. Vedikārakattheraapadānaṃ
690「于莲华上世尊,菩提树之足根处;
‘‘Padumuttarassa bhagavato, bodhiyā pādaputtame;
691善作栏楯后,我令自心净信。
Vedikaṃ sukataṃ katvā, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ.
692「已制作的与未制作的,各种物品;
‘‘Atoḷārāni bhaṇḍāni, katāni akatāni ca;
693从虚空降下,此是栏楯之果报。
Antalikkhā pavassanti, vedikāya idaṃ phalaṃ.
694「于两边布阵之战场,冲入可怖之处;
‘‘Ubhato byūḷhasaṅgāme, pakkhandanto bhayānake;
695我不见恐怖畏惧,这是台座的果报。
Bhayabheravaṃ na passāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ.
696「知我的意向,梵天生起光明;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, byamhaṃ nibbattate subhaṃ;
697高贵的卧具,这是台座的果报。
Sayanāni mahagghāni, vedikāya idaṃ phalaṃ.
698「百千劫前,我所作的台座;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ vedikamakārayiṃ;
699我不知恶趣,这是台座的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ.
700「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
701「于我确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
702「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
703如是传闻,具寿围栏作者长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vedikārako thero imā gāthāyo
704被说了。
Abhāsitthāti.
705围栏作者长老譬喻第九
Vedikārakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
70610. 菩提屋施与者长老譬喻
10. Bodhigharadāyakattheraapadānaṃ
707对于悉达他世尊、两足尊、如是者;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, dvipadindassa tādino;
708以净信心、善意,我建造了菩提堂。
Pasannacitto sumano, bodhigharamakārayiṃ.
709我已往生兜率天,住在宝殿中;
‘‘Tusitaṃ upapannomhi, vasāmi ratane ghare;
710我无寒无热,风不触我身。
Na me sītaṃ vā uṇhaṃ vā, vāto gatte na samphuse.
711从此六十五劫以来,我曾是转轮王;
‘‘Pañcasaṭṭhimhito kappe, cakkavattī ahosahaṃ;
712名为迦尸咖的城市,由维萨咖马建造。
Kāsikaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ.
713长十由旬,宽八由旬;
‘‘Dasayojanaāyāmaṃ, aṭṭhayojanavitthataṃ;
714在那城市中没有木材、藤蔓和泥土。
Na tamhi nagare atthi, kaṭṭhaṃ vallī ca mattikā.
715「横宽一由旬,宽半由旬;
‘‘Tiriyaṃ yojanaṃ āsi, addhayojanavitthataṃ;
716名为吉祥的宫殿,由维萨咖马建造。
Maṅgalo nāma pāsādo, vissakammena māpito.
717「八万四千根柱子,是金制的;
‘‘Cullāsītisahassāni, thambhā soṇṇamayā ahuṃ;
718宝石制的横梁,银制的屋顶。
Maṇimayā ca niyyūhā, chadanaṃ rūpiyaṃ ahu.
719「全金制的房屋,由维萨咖马建造;
‘‘Sabbasoṇṇamayaṃ gharaṃ, vissakammena māpitaṃ;
720我住在这里,这是布施房屋的果报。
Ajjhāvutthaṃ mayā etaṃ, gharadānassidaṃ phalaṃ.
721「他们全都享受了天与人的诸有;
‘‘Te sabbe anubhotvāna, devamānusake bhave;
722我已证得涅槃,无上寂静之境。
Ajjhapattomhi nibbānaṃ, santipadamanuttaraṃ.
723在三万劫中,我建造菩提堂;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, bodhigharamakārayiṃ;
724我不知有恶趣,此是布施堂舍之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, gharadānassidaṃ phalaṃ.
725我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
726我的善来确实……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
727四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
728如是传闻,具寿菩提屋施与者长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhigharadāyako thero imā gāthāyo
729已说此。
Abhāsitthāti.
730菩提屋施与者长老譬喻第十
Bodhigharadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
731毗醯德咖品第四十五
Vibhītakavaggo pañcacattālīsamo.
732其摄颂──
Tassuddānaṃ –
733毗醯勒果、柯拉果、毕喇、跋喇答咖果、
Vibhītakī kolaphalī, billabhallātakappado;
734乌答喇、兰跋答咖,以及座、足台。
Uttalambaṭakī ceva, āsanī pādapīṭhako.
735台座、菩提堂、偈颂,以及计算,
Vediko bodhighariko, gāthāyo gaṇitāpi ca;
736一切七十九,在此品中已宣说。
Ekūnāsītikā sabbā, asmiṃ vagge pakittitā.
73746. 地面施与者品
46. Jagatidāyakavaggo
7381. 地面施与者长老譬喻
1. Jagatidāyakattheraapadānaṃ
739「于菩提树根之最胜处,对见法之牟尼,
‘‘Dhammadassissa munino, bodhiyā pādaputtame;
740我以净信心、善意,造作了平台。
Pasannacitto sumano, jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ.
741「从山上被推下,或从树上坠落,
‘‘Darito pabbatato vā, rukkhato patito ahaṃ;
742我跌落后得到立足处,这是平台之果报。
Cuto patiṭṭhaṃ vindāmi, jagatiyā idaṃ phalaṃ.
743「盗贼不侵害我,刹帝利不轻视我,
‘‘Na me corā vihesanti, nātimaññanti khattiyā ;
744我超越一切敌人,这是平台之果报。
Sabbāmittetikkamāmi, jagatiyā idaṃ phalaṃ.
745「无论我生于何处,天界或人间,
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
746我在一切处受尊敬,这是平台之果报。
Sabbattha pūjito homi, jagatiyā idaṃ phalaṃ.
747「十八百劫前,我造了平台;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ;
748我不知恶趣,此为造路之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, jagatidānassidaṃ phalaṃ.
749「我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
750如龙象断缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
751「我来到佛陀面前,实在是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
752三明已证得,已作佛陀之教诫。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
753「四无碍解,以及八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
754六神通已作证,已作佛陀之教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
755如是传闻,具寿地面施与者长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā jagatidāyako thero imā gāthāyo
756已说此。
Abhāsitthāti.
757地面施与者长老譬喻第一
Jagatidāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
7582. 孔雀手者长老譬喻
2. Morahatthiyattheraapadānaṃ
759「拿着孔雀羽扇,我去见世间导师;
‘‘Morahatthaṃ gahetvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ;
760以净信心、善意,我供养了孔雀羽扇。
Pasannacitto sumano, morahatthamadāsahaṃ.
761「以此孔雀羽扇,以及意愿与志向;
‘‘Iminā morahatthena, cetanāpaṇidhīhi ca;
762三火已熄灭,我获得广大之乐。
Nibbāyiṃsu tayo aggī, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.
763「啊!佛陀!啊!法!啊!我们导师的成就!
‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā;
764供养了孔雀羽扇后,我获得广大之乐。
Datvānahaṃ morahatthaṃ, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.
765「我的三火已熄灭,一切有已被根除;
‘‘Tiyaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
766一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
767从此三十一劫前,当时我布施了那个;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
768我不知有恶趣,这是孔雀手的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, morahatthassidaṃ phalaṃ.
769我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
770确实对我来说是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
771四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
772如是传闻,具寿孔雀手者长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā morahatthiyo thero imā gāthāyo
773已说此。
Abhāsitthāti.
774孔雀手者长老譬喻第二
Morahatthiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
7753. 狮子座种者长老譬喻
3. Sīhāsanabījiyattheraapadānaṃ
776我礼敬了彼世尊帝思沙的菩提树;
‘‘Tissassāhaṃ bhagavato, bodhirukkhamavandiyaṃ;
777在那里播下种子后,我播下了狮子座的种子。
Paggayha bījaniṃ tattha, sīhāsanamabījahaṃ .
778从此九十二劫以来,我播下了狮子座的种子;
‘‘Dvenavute ito kappe, sīhāsanamabījahaṃ;
779我不知有恶趣,这是播种的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bījanāya idaṃ phalaṃ.
780我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
781确实,对我来说是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
782四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
783如是传闻,具寿狮子座种者长老说此
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsanabījiyo thero imā
784他说了诸偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
785狮子座种者长老譬喻第三
Sīhāsanabījiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
7864. 草束持者长老譬喻
4. Tiṇukkadhāriyattheraapadānaṃ
787在莲华上佛的最胜菩提树下;
‘‘Padumuttarabuddhassa , bodhiyā pādaputtame;
788以净信心、欢喜心,我供养了三支火炬。
Pasannacitto sumano, tayo ukke adhārayiṃ.
789在十万劫中,我供养了火炬;
‘‘Satasahassito kappe, sohaṃ ukkamadhārayiṃ;
790我不知有恶趣,这是施火炬之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ukkadānassidaṃ phalaṃ.
791我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
792对我来说,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
793四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
794如是传闻,具寿草束持者长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇukkadhāriyo thero imā gāthāyo
795已说此。
Abhāsitthāti.
796草束持者长老譬喻第四
Tiṇukkadhāriyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
7975. 踏板施与者长老譬喻
5. Akkamanadāyakattheraapadānaṃ
798咖古桑达牟尼、婆罗门、已修习者;
‘‘Kakusandhassa munino, brāhmaṇassa vusīmato;
799我给予了正在前往日中住处的他踏板。
Divāvihāraṃ vajato, akkamanamadāsahaṃ.
800「就在这个劫中,我当时所给的那个布施;
‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
801我不知有恶趣,这是施踏板之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, akkamanassidaṃ phalaṃ.
802「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
803「对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
804「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
805如是传闻,具寿踏板施与者长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā akkamanadāyako thero imā gāthāyo
806已说此。
Abhāsitthāti.
807阿咖玛那达亚咖长老譬喻 第五
Akkamanadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
8086. 瓦那国拉恩地亚长老譬喻
6. Vanakoraṇḍiyattheraapadānaṃ
809「悉达他世尊,世间最胜者、如是者;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
810取了林中的花篮,我供养了佛陀。
Vanakoraṇḍamādāya, buddhassa abhiropayiṃ.
811「自从我供养那花以来,已经过了九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
812我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
813「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
814「对我来说,确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
815「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
816如是传闻,具寿瓦那国拉恩地亚长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanakoraṇḍiyo thero imā gāthāyo
817如是说。
Abhāsitthāti.
818瓦那国拉恩地亚长老譬喻 第六
Vanakoraṇḍiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
819第二十诵品
Vīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
8207. 诶咖差帝亚长老譬喻
7. Ekachattiyattheraapadānaṃ
821「大地成了炭火,大地被火炭所覆盖;
‘‘Aṅgārajātā pathavī, kukkuḷānugatā mahī;
822世尊莲华上佛在露地经行。
Padumuttaro bhagavā, abbhokāsamhi caṅkami.
823「我拿着白伞,走上旅途;
‘‘Paṇḍaraṃ chattamādāya, addhānaṃ paṭipajjahaṃ;
824在那里见到正觉者,我生起了信心。
Tattha disvāna sambuddhaṃ, vitti me upapajjatha.
825「大地被阳焰所烧,这大地如炭火一般;
‘‘Marīciyotthaṭā bhūmi, aṅgārāva mahī ayaṃ;
826大风吹袭,身体不得安乐。
Upahanti mahāvātā, sarīrassāsukhepanā .
827「能遮挡寒热,能防护风与热,
‘‘Sītaṃ uṇhaṃ vihanantaṃ , vātātapanivāraṇaṃ;
828请接受这把伞,我将触及寂静。
Paṭiggaṇha imaṃ chattaṃ, phassayissāmi nibbutiṃ.
829「具悲悯者、具悲者,大名声的莲华上佛;
‘‘Anukampako kāruṇiko, padumuttaro mahāyaso;
830知晓我的意向后,胜者当时接受了。
Mama saṅkappamaññāya, paṭiggaṇhi tadā jino.
831三十劫中我作天帝,行天王之统治;
‘‘Tiṃsakappāni devindo, devarajjamakārayiṃ;
832我曾五百次成为转轮王。
Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
833广大的地方王权,从数量上无法计算;
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
834我体验自己的业,先前自己所作的善业。
Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbe sukatamattano.
835这是我的最后生,最后的有正在转起;
‘‘Ayaṃ me pacchimā jāti, carimo vattate bhavo;
836即使今日我的白伞盖,一切时都被持着。
Ajjāpi setacchattaṃ me, sabbakālaṃ dharīyati.
837十万劫前,我当时供养了那伞盖;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ chattamadadiṃ tadā;
838我不知恶趣,此是伞施之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, chattadānassidaṃ phalaṃ.
839我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
840对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
841四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
842如是传闻,具寿诶咖差帝亚长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekachattiyo thero imā gāthāyo
843他说了。
Abhāsitthāti.
844诶咖差帝亚长老譬喻 第七
Ekachattiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
8458. 迦帝布毕亚长老譬喻
8. Jātipupphiyattheraapadānaṃ
846当大名声的莲华上佛世尊般涅槃时;
‘‘Parinibbute bhagavati, padumuttare mahāyase;
847作了花鬘后,我供养了舍利。
Pupphavaṭaṃsake katvā , sarīramabhiropayiṃ.
848在那里净信心后,我即刻去了化生天。
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, nimmānaṃ agamāsahaṃ;
849我去到天界后,忆念福德业。
Devalokagato santo, puññakammaṃ sarāmahaṃ.
850「从天空花雨降于我,一切时都降下;
‘‘Ambarā pupphavasso me, sabbakālaṃ pavassati;
851若我轮回于人间,我成为大名声的国王。
Saṃsarāmi manusse ce , rājā homi mahāyaso.
852「在那里花雨于我,常常降下;
‘‘Tahiṃ kusumavasso me, abhivassati sabbadā;
853以那花供养的力量,归于一切知者。
Tasseva pupphapūjāya, vāhasā sabbadassino.
854「这是我的最后,最后的有在转起;
‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
855今天也花雨于我,常常降下。
Ajjāpi pupphavasso me, abhivassati sabbadā.
856「十万劫以前,我供养了那花;」
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
857我不知恶趣,这是供养身体的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dehapūjāyidaṃ phalaṃ.
858我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
859我的到来确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
860四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
861如是传闻,具寿迦帝布毕亚长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā jātipupphiyo thero imā gāthāyo
862已说。
Abhāsitthāti.
863迦帝布毕亚长老譬喻 第八
Jātipupphiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
8649. 巴帝布毕亚长老譬喻
9. Paṭṭipupphiyattheraapadānaṃ
865当搬运尸体时,当诸鼓被击打时;
‘‘Nīharante sarīramhi, vajjamānāsu bherisu;
866以净信心、喜悦心,我供养了巴帝花。
Pasannacitto sumano, paṭṭipupphamapūjayiṃ .
867十万劫之前,我供养了那花;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
868我不知道恶趣,这是供养身体的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dehapūjāyidaṃ phalaṃ.
869我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
870我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
871四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
872如是传闻,具寿巴帝布毕亚长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṭṭipupphiyo thero imā gāthāyo
873已说。
Abhāsitthāti.
874巴帝布毕亚长老譬喻 第九
Paṭṭipupphiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
87510. 甘达布迦咖长老譬喻
10. Gandhapūjakattheraapadānaṃ
876在俱卢人堆积的火葬堆上,聚集了种种香,
‘‘Citāsu kurumānāsu , nānāgandhe samāhaṭe;
877以净信心、善意,我供养了一把香。
Pasannacitto sumano, gandhamuṭṭhimapūjayiṃ.
878从那次我供养火葬堆以来,已经过了十万劫;
‘‘Satasahassito kappe, citakaṃ yamapūjayiṃ;
879我不知恶趣,此是供养火葬堆之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.
880我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
881确实善来于我……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
882四无碍解……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
883如是传闻,具寿甘达布迦咖长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhapūjako thero imā gāthāyo
884已说。
Abhāsitthāti.
885甘达布迦咖长老譬喻 第十
Gandhapūjakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
886迦咖帝达亚咖品 第四十六
Jagatidāyakavaggo chacattālīsamo.
887其摄颂——
Tassuddānaṃ –
888嘉嘎地、摩拉哈提,阿萨尼、乌咖达拉咖;
Jagatī morahatthī ca, āsanī ukkadhārako;
889阿咖米、瓦那科兰地,恰答多、嘉帝普迦咖。
Akkami vanakoraṇḍi, chattado jātipūjako.
890那位长老是巴提花者,第十位是供香者;
Paṭṭipupphī ca yo thero, dasamo gandhapūjako;
891六十七偈颂,被诸智者计算。
Sattasaṭṭhi ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.
89247. 萨喇咖苏弥亚品
47. Sālakusumiyavaggo
8931. 萨喇咖苏弥亚长老譬喻
1. Sālakusumiyattheraapadānaṃ
894「世尊般涅槃时,在名为最上莲华者处;
‘‘Parinibbute bhagavati, jalajuttamanāmake;
895被安置于火葬堆时,我以娑罗花供养。
Āropitamhi citake, sālapupphamapūjayiṃ.
896「十万劫以前,我供养了那花;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ ;
897我不知有恶趣,这是火葬堆供养之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.
898「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
899如龙象断除束缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
900「我在佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
901三明已证得,已作佛陀之教诫。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
902「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
903六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
904如是传闻,具寿萨喇咖苏弥亚长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālakusumiyo thero imā gāthāyo
905已说。
Abhāsitthāti.
906萨喇咖苏弥亚长老譬喻 第一
Sālakusumiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
9072. 吉德咖布迦咖长老譬喻
2. Citakapūjakattheraapadānaṃ
908「当世尊、火焰者、世间亲族禅修时;
‘‘Jhāyamānassa bhagavato, sikhino lokabandhuno;
909我以八朵占巴咖花,供养火葬堆。
Aṭṭha campakapupphāni, citakaṃ abhiropayiṃ.
910「从此三十一劫以来,当我供养那些花时;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
911我不知有恶趣,这是供养火葬堆之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.
912「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
913「我确实得到善来…乃至…已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
914「四无碍解…乃至…已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
915如是传闻,具寿吉德咖布迦咖长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo
916已说。
Abhāsitthāti.
917吉德咖布迦咖长老譬喻 第二
Citakapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
9183. 吉德咖尼巴巴咖长老譬喻
3. Citakanibbāpakattheraapadānaṃ
919「当毗舍婆大仙人的身体燃烧时,
‘‘Dayhamāne sarīramhi, vessabhussa mahesino;
920我取了香水,熄灭了火葬堆。
Gandhodakaṃ gahetvāna, citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ.
921「从此三十一劫以前,我熄灭了火葬堆;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ;
922我不知有恶趣,这是香水的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, gandhodakassidaṃ phalaṃ.
923「我的诸烦恼已被烧尽…乃至…我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
924「我确实得到善来……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
925「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
926如是传闻,具寿吉德咖尼巴巴咖长老诵此
Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakanibbāpako thero imā
927偈颂已说。
Gāthāyo abhāsitthāti.
928吉德咖尼巴巴咖长老譬喻 第三
Citakanibbāpakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
9294. 谢度达亚咖长老譬喻
4. Setudāyakattheraapadānaṃ
930「在毗婆尸佛面前,当他正在经行时;
‘‘Vipassino bhagavato, caṅkamantassa sammukhā;
931我以净信心、善意,令建造了桥。
Pasannacitto sumano, setuṃ kārāpayiṃ ahaṃ.
932「自从我建造那座桥以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ setuṃ kārayiṃ ahaṃ;
933我不知有恶趣,这是布施桥的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, setudānassidaṃ phalaṃ.
934「我的诸烦恼已被烧尽……乃至……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
935「我的到来确实是善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
936「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
937如是传闻,具寿谢度达亚咖长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā setudāyako thero imā gāthāyo
938已说。
Abhāsitthāti.
939谢度达亚咖长老譬喻 第四
Setudāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
9405. 苏玛那达喇瓦恩帝亚长老譬喻
5. Sumanatālavaṇṭiyattheraapadānaṃ
941「我供养了世尊悉达多棕榈扇,」
‘‘Siddhatthassa bhagavato, tālavaṇṭamadāsahaṃ;
942「以苏摩那花覆盖,我持有大名声者。」
Sumanehi paṭicchannaṃ, dhārayāmi mahāyasaṃ.
943「自从九十四劫前,我供养了棕榈扇,」
‘‘Catunnavutito kappe, tālavaṇṭamadāsahaṃ;
944「我不知有恶趣,这是供养棕榈扇之果。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, tālavaṇṭassidaṃ phalaṃ.
945「我的诸烦恼已被烧尽……乃至……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
946「确实,我已善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
947「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
948如是传闻,具寿苏玛那达喇瓦恩帝亚长老诵此
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanatālavaṇṭiyo thero imā
949偈颂已说。
Gāthāyo abhāsitthāti.
950苏玛那达喇瓦恩帝亚长老譬喻 第五
Sumanatālavaṇṭiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
9516. 阿瓦德帕利亚长老譬喻
6. Avaṭaphaliyattheraapadānaṃ
952「世尊名为百光,自生者、无能胜者;
‘‘Sataraṃsī nāma bhagavā, sayambhū aparājito;
953乐于远离的正自觉者,为了行处而出去。
Vivekakāmo sambuddho, gocarāyābhinikkhami.
954「我见手持果实者,走近人中之牛;
‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;
955以净信心、善意,我供养了李子果。
Pasannacitto sumano, adāsiṃ avaṭaṃ phalaṃ.
956「从九十四劫以来,当时我供养了那果实;」
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
957我不知有恶趣,此是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
958我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
959我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
960四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
961如是传闻,具寿阿瓦德帕利亚长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaliyo thero imā gāthāyo
962已说。
Abhāsitthāti.
963阿瓦德帕利亚长老譬喻 第六
Avaṭaphaliyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
9647. 喇布迦帕喇达亚咖长老譬喻
7. Labujaphaladāyakattheraapadānaṃ
965在班度马帝城,我当时是园丁;
‘‘Nagare bandhumatiyā, ārāmiko ahaṃ tadā;
966我见到离尘的佛陀,行走于无染处。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase.
967取了拉布佳果,我供养佛陀至上者;
‘‘Labujaṃ phalamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;
968站立于虚空中,大名声者接受了。
Ākāseva ṭhito santo, paṭiggaṇhi mahāyaso.
969「对我来说是生活资具的产生者,带来现法乐;
‘‘Vittisañjanano mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho;
970以净信心供养果实给佛陀之后。
Phalaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā.
971「那时我获得了喜,广大的最上乐;
‘‘Adhigañchiṃ tadā pītiṃ, vipulaṃ sukhamuttamaṃ;
972在那里那里出生时,宝物即生起。
Uppajjateva ratanaṃ, nibbattassa tahiṃ tahiṃ.
973「从九十一劫以来,当时我供养了那果实;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
974我不知有恶趣,这是施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
975「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
976「确实,我已善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
977「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
978如是传闻,具寿喇布迦帕喇达亚咖长老诵此
Itthaṃ sudaṃ āyasmā labujaphaladāyako thero imā
979偈颂已说。
Gāthāyo abhāsitthāti.
980喇布迦帕喇达亚咖长老譬喻 第七
Labujaphaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
9818. 毕喇卡帕喇达亚咖长老譬喻
8. Pilakkhaphaladāyakattheraapadānaṃ
982「在林中见到佛陀,见义者、大名声者;
‘‘Vanantare buddhaṃ disvā , atthadassiṃ mahāyasaṃ;
983以净信心、善意,我供养了毕喇卡树的果实。
Pasannacitto sumano, pilakkhassa phalaṃ adā.
984「在十八个百劫中,我当时供养了那果实;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
985我不知有恶趣,这是施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
986「我的诸烦恼已被烧尽……乃至……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
987「我确实得到善来……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
988「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
989如是传闻,具寿毕喇卡帕喇达亚咖长老诵此
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilakkhaphaladāyako thero imā
990说了偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
991毕喇卡帕喇达亚咖长老譬喻 第八
Pilakkhaphaladāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9929. 萨央巴帝巴尼亚长老譬喻
9. Sayaṃpaṭibhāniyattheraapadānaṃ
993「如角峰般辉耀的天中之天、人中之牛王;
‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, devadevaṃ narāsabhaṃ;
994行于街道时,谁见了不生净信?
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, ko disvā na pasīdati.
995「破除了黑暗,度脱了众多人;
‘‘Tamandhakāraṃ nāsetvā, santāretvā bahuṃ janaṃ;
996以智光照耀时,谁见了不生净信?
Ñāṇālokena jotantaṃ, ko disvā na pasīdati.
997「被数千位自在者引导的世间导师;
‘‘Vasīsatasahassehi, nīyantaṃ lokanāyakaṃ;
998拔济众多有情时,谁见了不生净信?
Uddharantaṃ bahū satte, ko disvā na pasīdati.
999「击鼓法鼓,摧破外道众;
‘‘Āhanantaṃ dhammabheriṃ, maddantaṃ titthiye gaṇe;
1000吼狮子吼时,谁见了不生净信?
Sīhanādaṃ vinadantaṃ, ko disvā na pasīdati.
1001「从梵天界,与梵天众一起来到,
‘‘Yāvatā brahmalokato, āgantvāna sabrahmakā;
1002他们问微细之问,谁见了不生净信?
Pucchanti nipuṇe pañhe, ko disvā na pasīdati.
1003「对其合掌之后,诸天人请求,
‘‘Yassañjaliṃ karitvāna, āyācanti sadevakā;
1004他们因此受用福德,谁见了不生净信?
Tena puññaṃ anubhonti, ko disvā na pasīdati.
1005「一切人众聚集后,供养具眼者;
‘‘Sabbe janā samāgantvā, sampavārenti cakkhumaṃ;
1006受请时不动摇,谁见了不生净信?
Na vikampati ajjhiṭṭho, ko disvā na pasīdati.
1007「当他进入城市时,众多的鼓响起;
‘‘Nagaraṃ pavisato yassa, ravanti bheriyo bahū;
1008醉象吼叫时,谁见了不生净信?
Vinadanti gajā mattā, ko disvā na pasīdati.
1009当他行于街道时,一切方向常明亮;
‘‘Vīthiyā gacchato yassa, sabbābhā jotate sadā;
1010弯曲者变得平直,见者谁不净信?
Abbhunnatā samā honti, ko disvā na pasīdati.
1011当佛陀说法时,连轮围世界都听得到;
‘‘Byāharantassa buddhassa, cakkavāḷampi suyyati;
1012使一切众生了知,见者谁不净信?
Sabbe satte viññāpeti, ko disvā na pasīdati.
1013「我赞叹佛陀百千劫;」
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ;
1014我不知有恶趣,此是赞颂之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.
1015我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1016确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1017四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1018如是传闻,具寿萨央巴帝巴尼亚长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sayaṃpaṭibhāniyo thero imā gāthāyo
1019已说。
Abhāsitthāti.
1020萨央巴帝巴尼亚长老譬喻 第九
Sayaṃpaṭibhāniyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
102110. 尼弥德比亚咖喇尼亚长老譬喻
10. Nimittabyākaraṇiyattheraapadānaṃ
1022深入雪山,我当时诵念真言;
‘‘Ajjhogāhetvā himavaṃ, mante vāce mahaṃ tadā;
1023五万四千弟子,侍奉于我。
Catupaññāsasahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ.
1024一切通晓吠陀,已达六支之彼岸;
‘‘Adhitā vedagū sabbe, chaḷaṅge pāramiṃ gatā;
1025他们住在喜马拉雅山,拥有自己的明与神通。
Sakavijjāhupatthaddhā, himavante vasanti te.
1026「从兜率天身死没后,大名声的天子,
‘‘Cavitvā tusitā kāyā, devaputto mahāyaso;
1027正知、正念地出生在母胎中。
Uppajji mātukucchismiṃ, sampajāno patissato.
1028「当正自觉者出生时,一万世界震动;
‘‘Sambuddhe upapajjante, dasasahassi kampatha;
1029盲者获得眼,当导师出生时。
Andhā cakkhuṃ alabhiṃsu, uppajjantamhi nāyake.
1030「这整个大地以一切方式震动;
‘‘Sabbākāraṃ pakampittha, kevalā vasudhā ayaṃ;
1031听到那震动之声后,众人惊恐。
Nigghosasaddaṃ sutvāna, ubbijjiṃsu mahājanā.
1032「一切人聚集后,来到我的面前;
‘‘Sabbe janā samāgamma, āgacchuṃ mama santikaṃ;
1033大地震动了,将会有什么果报呢?
Vasudhāyaṃ pakampittha, kiṃ vipāko bhavissati.
1034当时我对他们说:「你们不要害怕,你们没有恐惧;
‘‘Avacāsiṃ tadā tesaṃ, mā bhetha natthi vo bhayaṃ;
1035你们全都应当欢喜,这是吉祥的出生。
Visaṭṭhā hotha sabbepi, uppādoyaṃ suvatthiko .
1036由于八种因缘,大地震动;
‘‘Aṭṭhahetūhi samphussa , vasudhāyaṃ pakampati;
1037如是征相显现,广大的光明。
Tathā nimittā dissanti, obhāso vipulo mahā.
1038无疑地,最胜的佛陀、具眼者将会出生;
‘‘Asaṃsayaṃ buddhaseṭṭho, uppajjissati cakkhumā;
1039劝导众人之后,我讲说了五戒。
Saññāpetvāna janataṃ, pañcasīle kathesahaṃ.
1040听闻了五戒和难得的佛陀出现之后;
‘‘Sutvāna pañca sīlāni, buddhuppādañca dullabhaṃ;
1041他们生起激动,心意欢喜,满足、欢悦。
Ubbegajātā sumanā, tuṭṭhahaṭṭhā ahaṃsu te.
1042「从此九十二劫以来,我授记了那个相;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ nimittaṃ viyākariṃ;
1043我不知有恶趣,这是授记的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, byākaraṇassidaṃ phalaṃ.
1044「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1045「对我来说确实是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1046「四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1047如是传闻,具寿尼弥德比亚咖喇尼亚长老诵此
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nimittabyākaraṇiyo thero imā
1048他说了诸偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
1049尼弥德比亚咖喇尼亚长老譬喻 第十
Nimittabyākaraṇiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
1050萨喇咖苏弥亚品 第四十七
Sālakusumiyavaggo sattacattālīsamo.
1051其摄颂——
Tassuddānaṃ –
1052娑罗村库苏弥长老,以及灭尽供养者;
Sālakusumiyo thero, pūjā nibbāpakopi ca;
1053色都多、多喇瓦提,以及阿瓦他喇布渣巴多。
Setudo tālavaṇṭī ca, avaṭalabujappado.
1054毕喇卡巴提巴尼,以及韦亚咖喇尼光耀者;
Pilakkhapaṭibhānī ca, veyyākaraṇiyo dijo;
1055七十二偈颂,被诸智者所计算。
Dvesattati ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.
105648. 纳喇马利品
48. Naḷamālivaggo
10571. 纳喇马利亚长老譬喻
1. Naḷamāliyattheraapadānaṃ
1058「金色的正自觉者,诸供养的受者;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
1059行经森林之路,我见到世间的导师。
Vipinaggena gacchantaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.
1060「取了芦苇花环,即刻出发;
‘‘Naḷamālaṃ gahetvāna, nikkhamanto ca tāvade;
1061在那里我见到正自觉者,已渡瀑流、无漏者。
Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.
1062「以净信心、善意,我供养芦苇花环;
‘‘Pasannacitto sumano, naḷamālamapūjayiṃ;
1063应受供养的大雄,怜愍一切世间者。
Dakkhiṇeyyaṃ mahāvīraṃ, sabbalokānukampakaṃ.
1064「从此三十一劫前,我供养那花环;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ mālamabhiropayiṃ ;
1065我不知有恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
1066「我的诸烦恼已被烧尽,一切诸有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
1067如龙象断除系缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
1068「我来到佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
1069三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1070「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1071六神通已作证,佛陀的教诫已完成」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1072如是传闻,具寿纳喇马利亚长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷamāliyo thero imā gāthāyo
1073他如此说。
Abhāsitthāti.
1074纳喇马利亚长老譬喻第一
Naḷamāliyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
10752. 玛尼普迦咖长老譬喻
2. Maṇipūjakattheraapadānaṃ
1076「名为莲华上佛的胜者,一切诸法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
1077乐于远离的正自觉者,行于无染着之处。
Vivekakāmo sambuddho, gacchate anilañjase.
1078「在喜马拉雅山不远处,有大莲池;
‘‘Avidūre himavantassa, mahājātassaro ahu;
1079在那里我有住处,与福业相应。
Tattha me bhavanaṃ āsi, puññakammena saṃyutaṃ.
1080「从住处出来,我见到世间导师;
‘‘Bhavanā abhinikkhamma, addasaṃ lokanāyakaṃ;
1081如燃烧的青莲花,如炽燃的祭火。
Indīvaraṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ.
1082「我寻找花朵却未见到,以供养导师;
‘‘Vicinaṃ naddasaṃ pupphaṃ, pūjayissanti nāyakaṃ;
1083净信自己的心后,我礼敬导师。
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, avandiṃ satthuno ahaṃ.
1084「取我头上的宝珠,我供养世间导师;
‘‘Mama sīse maṇiṃ gayha, pūjayiṃ lokanāyakaṃ;
1085以此宝珠供养,愿有吉祥的果报。
Imāya maṇipūjāya, vipāko hotu bhaddako.
1086莲华上者世间解,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
1087导师住立于空中,说了这个偈颂。
Antalikkhe ṭhito satthā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
1088「愿你的意愿成就,愿你获得广大的快乐;
‘So te ijjhatu saṅkappo, labhassu vipulaṃ sukhaṃ;
1089以此宝珠供养,愿你体验大名声。
Imāya maṇipūjāya, anubhohi mahāyasaṃ’.
1090说了这个之后,世尊,名为水生最上者;
‘‘Idaṃ vatvāna bhagavā, jalajuttamanāmako;
1091佛陀中最胜者前往,那里心所愿之处。
Agamāsi buddhaseṭṭho, yattha cittaṃ paṇīhitaṃ.
1092六十劫中,天帝,我作天王。
‘‘Saṭṭhikappāni devindo, devarajjamakārayiṃ;
1093我曾数百次成为转轮王。
Anekasatakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
1094「忆念前世业的我,成为天人,具念;
‘‘Pubbakammaṃ sarantassa, devabhūtassa me sato;
1095摩尼宝珠为我生起,为我作光明。
Maṇi nibbattate mayhaṃ, ālokakaraṇo mamaṃ.
1096「六万八千女人,是我的眷属;
‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo me pariggahā;
1097穿着种种衣服装饰,戴着珍珠摩尼耳环。
Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā .
1098「她们睫毛修长,笑容可爱,善于辨识,腰身纤细;
‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
1099她们常常围绕着我,这是供养摩尼宝珠的果报。
Parivārenti maṃ niccaṃ, maṇipūjāyidaṃ phalaṃ.
1100「金制的、摩尼宝制的、红宝石制的,
‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅgamayā tathā;
1101我的饰物已善作成,若你愿意,请佩戴。
Bhaṇḍā me sukatā honti, yadicchasi piḷandhanā.
1102重阁、房舍、园林,以及大价值的卧具;
‘‘Kūṭāgārā gahārammā, sayanañca mahārahaṃ;
1103知我的意愿,随意生起。
Mama saṅkappamaññāya, nibbattanti yadicchakaṃ.
1104得利者得善利,那些得闻法者;
‘‘Lābhā tesaṃ suladdhañca, ye labhanti upassutiṃ;
1105人们的福田,一切有情的良药。
Puññakkhettaṃ manussānaṃ, osadhaṃ sabbapāṇinaṃ.
1106我的业也已善作,我已见导师;
‘‘Mayhampi sukataṃ kammaṃ, yohaṃ adakkhi nāyakaṃ;
1107我已从堕处解脱,已证得不动之地。
Vinipātā pamuttomhi, pattomhi acalaṃ padaṃ.
1108无论我生于何处,天界或人界;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
1109日夜之间,光明恒常对我存在。
Divasañceva rattiñca , āloko hoti me sadā.
1110以那宝珠供养,享受了成就;
‘‘Tāyeva maṇipūjāya, anubhotvāna sampadā;
1111智之光明被我见到,我已证得不动之地。
Ñāṇāloko mayā diṭṭho, pattomhi acalaṃ padaṃ.
1112十万劫之前,我供养了那宝珠;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ maṇiṃ abhipūjayiṃ;
1113我不知有恶趣,这是宝珠供养之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, maṇipūjāyidaṃ phalaṃ.
1114我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1115确实对我来说是善来……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1116四无碍解……世尊的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1117如是传闻,具寿玛尼普迦咖长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā maṇipūjako thero imā gāthāyo
1118他如此说。
Abhāsitthāti.
1119玛尼普迦咖长老譬喻第二
Maṇipūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
11203. 伍咖萨提咖长老譬喻
3. Ukkāsatikattheraapadānaṃ
1121「名为果西咖的世尊,当时住在芝塔古塔;
‘‘Kosiko nāma bhagavā, cittakūṭe vasī tadā;
1122禅修者、乐于禅那的佛陀,牟尼乐于独居。
Jhāyī jhānarato buddho, vivekābhirato muni.
1123「进入喜马拉雅山,由女众群围绕着;
‘‘Ajjhogāhetvā himavantaṃ, nārīgaṇapurakkhato;
1124我见到果西咖佛陀,犹如满月的月亮。
Addasaṃ kosikaṃ buddhaṃ, puṇṇamāyeva candimaṃ.
1125「取了百支火炬后,我当时围绕侍立;
‘‘Ukkāsate gahetvāna, parivāresahaṃ tadā;
1126住了七夜日,第八天我离去。
Sattarattindivaṃ ṭhatvā , aṭṭhamena agacchahaṃ.
1127「果西咖佛陀出定,自生者、不可战胜者;
‘‘Vuṭṭhitaṃ kosikaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ;
1128以净信心礼敬后,我布施了一钵食。
Pasannacitto vanditvā, ekaṃ bhikkhaṃ adāsahaṃ.
1129「以那个业,两足之王、世间最胜者、人中之牛,
‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
1130我生于兜率天身,这是一钵食的果报。
Uppajjiṃ tusite kāye, ekabhikkhāyidaṃ phalaṃ.
1131「日夜,我常有光明,
‘‘Divasañceva rattiñca, āloko hoti me sadā;
1132我以光辉遍照周围一百由旬。
Samantā yojanasataṃ, obhāsena pharāmahaṃ.
1133「在五十五劫中,我成为转轮王,
‘‘Pañcapaññāsakappamhi, cakkavattī ahosahaṃ;
1134征服四方,阎浮洲的主宰。
Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro.
1135「那时我有城市,繁荣、兴盛、善建造,」
‘‘Tadā me nagaraṃ āsi, iddhaṃ phītaṃ sunimmitaṃ;
1136长三十由旬,宽二十由旬。
Tiṃsayojanamāyāmaṃ, vitthārena ca vīsati.
1137「名为『善现』的城市,由毗首羯磨所建造;
‘‘Sobhaṇaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ;
1138那城离十种声音,以平整的地面为基础。
Dasasaddāvivittaṃ taṃ, sammatāḷasamāhitaṃ.
1139「在那城市中没有藤条、木材和泥土;
‘‘Na tamhi nagare atthi, vallikaṭṭhañca mattikā;
1140完全由黄金所成,常时发光。
Sabbasoṇṇamayaṃyeva, jotate niccakālikaṃ.
1141「围绕着四重城墙,其中三重由宝石所成;
‘‘Catupākāraparikkhittaṃ, tayo āsuṃ maṇimayā;
1142中间有棕榈树行列,由毗首羯磨所建造。
Vemajjhe tālapantī ca, vissakammena māpitā.
1143「有一万个莲池,覆盖着莲花和睡莲;」
‘‘Dasasahassapokkharañño, padumuppalachāditā;
1144被白莲覆盖,散发着种种香气。
Puṇḍarīkehi sañchannā, nānāgandhasamīritā.
1145自九十四劫前,我持那火炬;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ ukkaṃ dhārayiṃ ahaṃ;
1146我不知有恶趣,此为持火炬之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ukkadhārassidaṃ phalaṃ.
1147我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1148于我确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1149四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1150如是传闻,具寿伍咖萨提咖长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ukkāsatiko thero imā gāthāyo
1151如是说。
Abhāsitthāti.
1152伍咖萨提咖长老譬喻第三
Ukkāsatikattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
11534. 苏玛那比迦尼亚长老譬喻
4. Sumanabījaniyattheraapadānaṃ
1154在毗婆尸佛的菩提树足下;
‘‘Vipassino bhagavato, bodhiyā pādaputtame;
1155苏玛那手执扇子,扇拂最上菩提树。
Sumano bījaniṃ gayha, abījiṃ bodhimuttamaṃ.
1156「九十一劫以前,我扇拂了最上菩提树;
‘‘Ekanavutito kappe, abījiṃ bodhimuttamaṃ;
1157我不知有恶趣,这是扇拂的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bījanāya idaṃ phalaṃ.
1158我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1159对我来说确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1160四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1161如是传闻,具寿苏玛那比迦尼亚长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanabījaniyo thero imā gāthāyo
1162如是说。
Abhāsitthāti.
1163苏玛那比迦尼亚长老譬喻第四
Sumanabījaniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
11645. 昆玛萨达亚咖长老譬喻
5. Kummāsadāyakattheraapadānaṃ
1165当寻求的大仙人毗婆尸行走时;
‘‘Esanāya carantassa, vipassissa mahesino;
1166见到空钵后,我以豆粥充满它。
Rittakaṃ pattaṃ disvāna, kummāsaṃ pūrayiṃ ahaṃ.
1167自从九十一劫前,我布施那食物时;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bhikkhaṃ adadiṃ tadā;
1168我不知有恶趣,这是豆粥的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kummāsassa idaṃ phalaṃ.
1169我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1170对我来说确实是善来……(中略)……世尊的教法已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1171四无碍解……(中略)……世尊的教法已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1172如是传闻,具寿昆玛萨达亚咖长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kummāsadāyako thero imā gāthāyo
1173如是说。
Abhāsitthāti.
1174昆玛萨达亚咖长老譬喻第五
Kummāsadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
11756. 古萨塔咖达亚咖长老譬喻
6. Kusaṭṭhakadāyakattheraapadānaṃ
1176迦叶佛,已修行圆满的婆罗门;
‘‘Kassapassa bhagavato, brāhmaṇassa vusīmato;
1177以净信心、善意,我布施了库萨塔咖。
Pasannacitto sumano, kusaṭṭhakamadāsahaṃ.
1178就在这个劫中,我布施了库萨塔咖;
‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, kusaṭṭhakamadāsahaṃ;
1179我不知有恶趣,这是布施库萨塔咖的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kusaṭṭhakassidaṃ phalaṃ.
1180我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1181对我来说确实是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1182四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1183如是传闻,具寿古萨塔咖达亚咖长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kusaṭṭhakadāyako thero imā gāthāyo
1184已说此。
Abhāsitthāti.
1185古萨塔咖达亚咖长老譬喻第六
Kusaṭṭhakadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
11867. 吉利富楼那吉亚长老譬喻
7. Giripunnāgiyattheraapadānaṃ
1187名为索比答的正自觉者,那时住在芝答库答山;
‘‘Sobhito nāma sambuddho, cittakūṭe vasī tadā;
1188取了山上的那伽树花,我礼敬自生者。
Gahetvā giripunnāgaṃ, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.
1189从九十四劫前,我礼敬佛陀;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
1190我不知有恶趣,这是礼敬佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
1191我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1192确实于我有善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1193四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1194如是传闻,具寿吉利富楼那吉亚长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā giripunnāgiyo thero imā gāthāyo
1195他如此说。
Abhāsitthāti.
1196吉利富楼那吉亚长老譬喻第七
Giripunnāgiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
11978. 瓦利咖拉帕喇达亚咖长老譬喻
8. Vallikāraphaladāyakattheraapadānaṃ
1198名为苏玛那的正自觉者,当时住在答咖拉;
‘‘Sumano nāma sambuddho, takkarāyaṃ vasī tadā;
1199取了藤蔓的果实,我供养了自生者。
Vallikāraphalaṃ gayha, sayambhussa adāsahaṃ.
1200从此三十一劫前,我供养了那果实;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
1201我不知有恶趣,这是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
1202我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1203对我来说确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1204四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1205如是传闻,具寿瓦利咖拉帕喇达亚咖长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vallikāraphaladāyako thero imā
1206他说了诸偈。
Gāthāyo abhāsitthāti.
1207瓦利咖拉帕喇达亚咖长老譬喻第八
Vallikāraphaladāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
12089. 巴那帝达亚咖长老譬喻
9. Pānadhidāyakattheraapadānaṃ
1209无上见者世尊,世间最胜者、人中牛王;
‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
1210从日间住处出来后,具眼者首先登上。
Divāvihārā nikkhamma, pathamāruhi cakkhumā.
1211「手持善作的饮器,我行于道路;
‘‘Pānadhiṃ sukataṃ gayha, addhānaṃ paṭipajjahaṃ;
1212在那里我见到正自觉者,步行者,可爱见者。
Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, pattikaṃ cārudassanaṃ.
1213「使自己的心净信后,取出饮器;
‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, nīharitvāna pānadhiṃ;
1214置于足下后,我说了这句话。
Pādamūle ṭhapetvāna, idaṃ vacanamabraviṃ.
1215「『请登上,大雄,善逝,因陀罗,导师;
‘‘‘Abhirūha mahāvīra, sugatinda vināyaka;
1216我将从此获得果报,愿我的目的成就』。
Ito phalaṃ labhissāmi, so me attho samijjhatu’.
1217「无上见者世尊,世间最胜者,人中牛王;
‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
1218登上饮料台后,说了这句话。
Pānadhiṃ abhirūhitvā, idaṃ vacanamabravi.
1219「以他自己的手、怀净信给我饮器的人;
‘‘‘Yo pānadhiṃ me adāsi, pasanno sehi pāṇibhi;
1220我将称赞他,请听我所说」。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato’.
1221「了知佛陀的话语,所有天人聚集,
‘‘Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgatā;
1222心意高昂、喜悦,欢喜生起,合掌。
Udaggacittā sumanā, vedajātā katañjalī.
1223「以饮料的布施,这个人将得安乐;
‘‘Pānadhīnaṃ padānena, sukhitoyaṃ bhavissati;
1224五十五次,他将成为天王。
Pañcapaññāsakkhattuñca, devarajjaṃ karissati.
1225「一千次他将成为国王,成为转轮王;」
‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati;
1226广大的地方王国,数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
1227从此无量劫后,将有乌迦卡族出生者;
‘‘Aparimeyye ito kappe, okkākakulasambhavo;
1228名为乔达摩的姓氏,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati.
1229他的法的继承者,亲生的由法所造者;
‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
1230遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
1231无论生于天界或人间,有福德者将出生;
‘‘Devaloke manusse vā, nibbattissati puññavā;
1232等同天界交通工具的,交通工具他将获得。
Devayānapaṭibhāgaṃ, yānaṃ paṭilabhissati.
1233宫殿、轿舆、车乘,装饰华丽的象;
‘‘Pāsādā sivikā vayhaṃ, hatthino samalaṅkatā;
1234驾以良马的车辆,常常为我出现。
Rathā vājaññasaṃyuttā, sadā pātubhavanti me.
1235「从家出家时,我乘车而出;
‘‘Agārā nikkhamantopi, rathena nikkhamiṃ ahaṃ;
1236在剪发时,我证得了阿拉汉果。
Kesesu chijjamānesu, arahattamapāpuṇiṃ.
1237「我获得了利益,我善得,我的交易善作;
‘‘Lābhā mayhaṃ suladdhaṃ me, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ;
1238施与一饮料后,我证得了不动之地。
Datvāna pānadhiṃ ekaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ.
1239「从此无量劫前,我布施了那饮器;
‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ pānadhimadāsahaṃ;
1240我不知有恶趣,这是施饮料之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pānadhissa idaṃ phalaṃ.
1241「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1242「我确实得到善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1243「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1244如是传闻,具寿巴那帝达亚咖长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pānadhidāyako thero imā gāthāyo
1245已说。
Abhāsitthāti.
1246巴那帝达亚咖长老譬喻第九
Pānadhidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
124710. 普利那章咖米亚长老譬喻
10. Pulinacaṅkamiyattheraapadānaṃ
1248「我以前是猎鹿者,在森林、丛林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;
1249寻找野鹿时,我看见了经行道。
Vātamigaṃ gavesanto, caṅkamaṃ addasaṃ ahaṃ.
1250「我用衣襟取来沙土,撒在经行道上;
‘‘Ucchaṅgena pulinaṃ gayha, caṅkame okiriṃ ahaṃ;
1251以净信心、喜悦心,对具吉祥的善逝。
Pasannacitto sumano, sugatassa sirīmato.
1252「从此三十一劫以来,我撒了沙土;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, pulinaṃ okiriṃ ahaṃ;
1253我不知道恶趣,这是沙土的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pulinassa idaṃ phalaṃ.
1254我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1255确实善来于我……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1256四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1257如是传闻,具寿普利那章咖米亚长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinacaṅkamiyo thero imā gāthāyo
1258已说。
Abhāsitthāti.
1259普利那章咖米亚长老譬喻第十
Pulinacaṅkamiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
1260纳喇马利品第四十八
Naḷamālivaggo aṭṭhacattālīsamo.
1261其摄颂——
Tassuddānaṃ –
1262那喇马利、摩尼达达、乌咖沙帝咖比佳尼;
Naḷamālī maṇidado, ukkāsatikabījanī;
1263库马沙、库萨塔,以及吉利布那吉亚。
Kummāso ca kusaṭṭho ca, giripunnāgiyopi ca.
1264藤蔓施者、饮器施者,以及沙滩经行者;
Vallikāro pānadhido, atho pulinacaṅkamo;
1265九十五偈颂,被诸智者计算。
Gāthāyo pañcanavuti, gaṇitāyo vibhāvibhi.
126649. 尘堆衣品
49. Paṃsukūlavaggo
12671. 般苏古喇桑亚咖长老譬喻
1. Paṃsukūlasaññakattheraapadānaṃ
1268「名为帝须的世尊,是自生者、最上人;
‘‘Tisso nāmāsi bhagavā, sayambhū aggapuggalo;
1269胜者放下尘堆衣后,进入了住处。
Paṃsukūlaṃ ṭhapetvāna, vihāraṃ pāvisī jino.
1270「我拿着弯曲的弓,为了食物而行;
‘‘Vinataṃ dhanumādāya, bhakkhatthāya cariṃ ahaṃ;
1271我拿着箭筒的顶端,进入了森林。
Maṇḍalaggaṃ gahetvāna, kānanaṃ pāvisiṃ ahaṃ.
1272「在那里我看见尘堆衣,当时挂在树枝上;
‘‘Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumagge laggitaṃ tadā;
1273我就在那里放下弓,在头上合掌。
Cāpaṃ tattheva nikkhippa, sire katvāna añjaliṃ.
1274「以净信心、善意,以及广大的喜悦;
‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā;
1275忆念最胜佛后,我礼敬了尘堆衣。」
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, paṃsukūlaṃ avandahaṃ.
1276「从此九十二劫前,我礼敬了尘堆衣;
‘‘Dvenavute ito kappe, paṃsukūlamavandahaṃ;
1277我不知有恶趣,这是礼敬的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ.
1278「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
1279如龙象断除系缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
1280「我来到佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
1281三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1282「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1283六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1284如是传闻,具寿般苏古喇桑亚咖长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlasaññako thero imā gāthāyo
1285「已说。」
Abhāsitthāti.
1286般苏古喇桑亚咖长老譬喻第一
Paṃsukūlasaññakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
12872. 布达桑亚咖长老譬喻
2. Buddhasaññakattheraapadānaṃ
1288「诵习者、持咒者,三吠陀的彼岸者;
‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
1289于相、传说,以及字典、仪轨、词源。
Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe.
1290「如河流般,弟子们来到我这里;
‘‘Nadīsotapaṭibhāgā , sissā āyanti me tadā;
1291我为他们讲说咒语,日夜不疲倦。
Tesāhaṃ mante vācemi, rattindivamatandito.
1292「名为悉达多的正自觉者,那时在世间出现;
‘‘Siddhattho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade;
1293破除了黑暗,开显了智之光明。
Tamandhakāraṃ nāsetvā, ñāṇālokaṃ pavattayi.
1294「我的某位弟子,他对我的弟子们讲说;
‘‘Mama aññataro sisso, sissānaṃ so kathesi me;
1295听闻此义后,他们当时向我报告。
Sutvāna te etamatthaṃ, ārocesuṃ mamaṃ tadā.
1296「佛陀出现于世间,一切知者、世间导师;
‘‘Buddho loke samuppanno, sabbaññū lokanāyako;
1297众人随从于他,我们没有利益。」
Tassānuvattati jano, lābho amhaṃ na vijjati .
1298「诸佛是突然出现的,具眼者、大名声者;
‘‘Adhiccuppattikā buddhā, cakkhumanto mahāyasā;
1299我何不去见最胜佛、世间导师呢?」
Yaṃnūnāhaṃ buddhaseṭṭhaṃ, passeyyaṃ lokanāyakaṃ.
1300「拿着我的鹿皮、树皮衣和水瓶;
‘‘Ajinaṃ me gahetvāna, vākacīraṃ kamaṇḍaluṃ;
1301从住处出来后,我告诉弟子们:
Assamā abhinikkhamma, sisse āmantayiṃ ahaṃ.
1302「如同野无花果树的花,如同月中的兔子;
‘‘Odumbarikapupphaṃva, candamhi sasakaṃ yathā;
1303如乌鸦之乳,世间导师难得。
Vāyasānaṃ yathā khīraṃ, dullabho lokanāyako .
1304「佛陀出现于世间,人身亦难得;
‘‘Buddho lokamhi uppanno, manussattampi dullabhaṃ;
1305两者皆存在时,听闻亦极难得。
Ubhosu vijjamānesu, savanañca sudullabhaṃ.
1306「佛陀出现于世间,愿我们获得眼;
‘‘Buddho loke samuppanno, cakkhuṃ lacchāma no bhavaṃ;
1307来吧,我们全部都去,正自觉者之处。
Etha sabbe gamissāma, sammāsambuddhasantikaṃ.
1308「全部持水瓶者,穿鹿皮衣者;
‘‘Kamaṇḍaludharā sabbe, kharājinanivāsino;
1309他们负重结发者,那时从林中出来。
Te jaṭā bhārabharitā, nikkhamuṃ vipinā tadā.
1310「观察轭之量,寻求最上义者;
‘‘Yugamattaṃ pekkhamānā, uttamatthaṃ gavesino;
1311离执着之过失,如狮子般无畏。
Āsattidosarahitā, asambhītāva kesarī.
1312「少事务、不贪婪,精明、寂静行者们;
‘‘Appakiccā aloluppā, nipakā santavuttino;
1313以拾落穗而行,他们前往最胜佛。
Uñchāya caramānā te, buddhaseṭṭhamupāgamuṃ.
1314「在剩余一由旬半处,疾病生起于我;
‘‘Diyaḍḍhayojane sese, byādhi me upapajjatha;
1315忆念最胜佛,我于彼处命终。
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
1316「自九十四劫前,我获得那想时;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
1317我不知恶趣,此是佛想之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
1318「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1319「确实,我已善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1320「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1321如是传闻,具寿布达桑亚咖长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo
1322已说。
Abhāsitthāti.
1323布达桑亚咖长老譬喻第二
Buddhasaññakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
13243. 比萨达亚咖长老譬喻
3. Bhisadāyakattheraapadānaṃ
1325「潜入那莲池,为诸象群所亲近;
‘‘Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ, nānākuñjarasevitaṃ;
1326我在那里拔取莲根,那时为了食物。
Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā.
1327「世尊在那时,名为莲华上,
‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttarasavhayo;
1328着红衣的佛陀,行于无垢道。
Rattambaradharo buddho, gacchati anilañjase.
1329「抖动尘堆衣,那时我听到声音;
‘‘Dhunanto paṃsukūlāni, saddamassosahaṃ tadā;
1330我向上观察,见到了世间导师。
Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.
1331就在那里站立安静,我请求世间导师;
‘‘Tattheva ṭhitako santo, āyāciṃ lokanāyakaṃ;
1332蜂蜜从莲花流出,乳与酥从根茎流出。
Madhuṃ bhisehi savati, khīraṃ sappiṃ muḷālibhi.
1333愿具眼的佛陀接受我的供养,出于悲悯;
‘‘Paṭiggaṇhātu me buddho, anukampāya cakkhumā;
1334然后,具大名声的悲悯导师下来了。
Tato kāruṇiko satthā, oruhitvā mahāyaso.
1335具眼者出于悲悯,接受了我的供养;
‘‘Paṭiggaṇhi mamaṃ bhikkhaṃ, anukampāya cakkhumā;
1336正自觉者接受后,为我作了随喜。
Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ.
1337愿具大福德者安乐,愿你的去处成就;
‘‘‘Sukhī hotu mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu;
1338「以此莲根布施,愿获得广大的安乐。」
Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’.
1339「说此之后,正自觉者,名为水生者;
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
1340正自觉者取了食物后,胜者以衣返回。
Bhikkhamādāya sambuddho, ambarenāgamā jino.
1341「然后我取了莲根,来到我的住处;
‘‘Tato bhisaṃ gahetvāna, āgacchiṃ mama assamaṃ;
1342将莲根挂在树上,我忆念我的布施。
Bhisaṃ rukkhe lagetvāna , mama dānamanussariṃ.
1343「大风生起,当时摇动了那片森林;
‘‘Mahāvāto vuṭṭhahitvā, sañcālesi vanaṃ tadā;
1344天空轰鸣,闪电闪耀。
Ākāso abhinādittha, asaniyā phalantiyā.
1345「然后雷电击落,当时落在我的头上;
‘‘Tato me asanipāto, matthake nipatī tadā;
1346我坐着,在那里命终了。
Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahuṃ.
1347「与福业相应,我往生到兜率天;
‘‘Puññakammena saṃyutto, tusitaṃ upapajjahaṃ;
1348我的身体倒下了,我在天界欢乐。
Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramiṃ ahaṃ.
1349「六万八千位女子,装饰庄严;
‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
1350他们早晚侍候;这是布施莲藕的果报。
Sāyapātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
1351「来到人界,我常常快乐;
‘‘Manussayonimāgantvā, sukhito homahaṃ sadā;
1352我的财富无所缺乏,这是布施莲根的果报。
Bhoge me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
1353「被那位天中之天、如如者所悲悯;
‘‘Anukampitako tena, devadevena tādinā;
1354一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
1355「在十万劫前,我当时布施了莲根;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā;
1356我不知有恶趣,这是布施莲根的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
1357「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1358「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1359「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1360如是传闻,具寿比萨达亚咖长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisadāyako thero imā gāthāyo
1361已说。
Abhāsitthāti.
1362比萨达亚咖长老譬喻第三
Bhisadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
13634. 雅那踏维咖长老譬喻
4. Ñāṇathavikattheraapadānaṃ
1364「在喜马拉雅山的南边,我的住所善作;
‘‘Dakkhiṇe himavantassa, sukato assamo mama;
1365寻求最上义,我当时住在林中。
Uttamatthaṃ gavesanto, vasāmi vipine tadā.
1366「对得与不得感到满足,以树根与果实,
‘‘Lābhālābhena santuṭṭho, mūlena ca phalena ca;
1367寻找导师,我独自而住。
Anvesanto ācariyaṃ, vasāmi ekako ahaṃ.
1368「名为须弥陀的正自觉者,当时出现于世间;
‘‘Sumedho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade;
1369他阐明四谛,救度大众。
Catusaccaṃ pakāseti, uddharanto mahājanaṃ.
1370「我未听闻正自觉者,也无人告知我;
‘‘Nāhaṃ suṇomi sambuddhaṃ, napi me koci saṃsati ;
1371八年过去后,我听闻了世间导师。
Aṭṭhavasse atikkante, assosiṃ lokanāyakaṃ.
1372「取出火柴,打扫了精舍,
‘‘Aggidāruṃ nīharitvā, sammajjitvāna assamaṃ;
1373取了一担柴,我从森林出来。
Khāribhāraṃ gahetvāna, nikkhamiṃ vipinā ahaṃ.
1374「我住了一夜,在诸村与诸镇;
‘‘Ekarattiṃ vasantohaṃ, gāmesu nigamesu ca;
1375渐次地,我前往旃陀瓦帝。
Anupubbena candavatiṃ, tadāhaṃ upasaṅkamiṃ.
1376「世尊在那时,须弥陀世间导师;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, sumedho lokanāyako;
1377救度许多众生,宣说不死之境。
Uddharanto bahū satte, deseti amataṃ padaṃ.
1378「越过人群,礼敬胜者之海;
‘‘Janakāyamatikkamma, vanditvā jinasāgaraṃ;
1379偏袒鹿皮衣,我赞叹世间导师。
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
1380「『你是导师与旗帜,是诸有情的幢与柱;」
‘‘‘Tuvaṃ satthā ca ketu ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;
1381彼岸、依处、灯,两足中最胜。
Parāyano patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo.
1382第二十一诵品
Ekavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
1383「我无福见到英雄,你度脱众人;
‘‘‘Nepuñño dassane vīro, tāresi janataṃ tuvaṃ;
1384世间无其他救度者,牟尼,超越你的超度者。
Natthañño tārako loke, tavuttaritaro mune.
1385「能以草尖,量度最胜海洋;
‘‘‘Sakkā theve kusaggena, pametuṃ sāgaruttame ;
1386但不能量度你的一切知智。
Natveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave.
1387「能将大地置于秤杆上称量;
‘‘‘Tuladaṇḍe ṭhapetvāna, mahiṃ sakkā dharetave;
1388但具眼者,你的慧无有量度。
Natveva tava paññāya, pamāṇamatthi cakkhuma.
1389「能以绳或以指,量度虚空;
‘‘‘Ākāso minituṃ sakkā, rajjuyā aṅgulena vā;
1390「然而你的一切知智,戒德无法衡量。
Natveva tava sabbaññu, sīlaṃ sakkā pametave.
1391「大海中的水,虚空与大地;
‘‘‘Mahāsamudde udakaṃ, ākāso ca vasundharā;
1392这些是可测量的,具眼者你是不可测量的」。
Parimeyyāni etāni, appameyyosi cakkhuma’.
1393「以六偈赞颂一切知者,大名声者;
‘‘Chahi gāthāhi sabbaññuṃ, kittayitvā mahāyasaṃ;
1394合掌后,我当时默然而立。
Añjaliṃ paggahetvāna, tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā.
1395「那位被称为善慧者,具大慧的善慧者;
‘‘Yaṃ vadanti sumedhoti, bhūripaññaṃ sumedhasaṃ;
1396坐在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
1397「以清净心,为我宣说智的人;
‘‘‘Yo me ñāṇaṃ pakittesi, vippasannena cetasā;
1398我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
1399七十七劫中,他将在天界欢乐;
‘‘‘Sattasattati kappāni, devaloke ramissati;
1400千次成为帝释天,将行天王之位。
Sahassakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati.
1401又数百次,将成为转轮王;
‘‘‘Anekasatakkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
1402广大的地方王权,从计算上无法计数。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
1403无论成为天人或人,以福业为基础;
‘‘‘Devabhūto manusso vā, puññakammasamāhito;
1404意志不减,将成为利慧者。
Anūnamanasaṅkappo, tikkhapañño bhavissati’.
1405三万劫中,生于乌迦卡族;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo;
1406名为乔达摩的姓氏者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
1407离家而出,他将出家,无所有者;
‘‘Agārā abhinikkhamma, pabbajissati kiñcano;
1408七岁时,他将证得阿拉汉果。
Jātiyā sattavassena, arahattaṃ phusissati.
1409自从我忆念自己,自从我得达教法;
‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi sāsanaṃ;
1410在此期间我不知道,不可意的思。
Etthantare na jānāmi, cetanaṃ amanoramaṃ.
1411轮回于一切诸有后,我体验所得的成就;
‘‘Saṃsaritvā bhave sabbe, sampattānubhaviṃ ahaṃ;
1412我的财富无所缺乏,这是智的果报,值得赞叹。
Bhoge me ūnatā natthi, phalaṃ ñāṇassa thomane.
1413我的三界已寂灭,一切诸有已根除;
‘‘Tiyaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
1414一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
1415「在三万劫中,我获得了那智,
‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ ñāṇamathaviṃ ahaṃ ;
1416我不知有恶趣,这是赞叹智的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ ñāṇassa thomane.
1417「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我无漏而住。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1418「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1419「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1420如是传闻,具寿雅那踏维咖长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇathaviko thero imā gāthāyo
1421他如此说。
Abhāsitthāti.
1422雅那踏维咖长老譬喻第四
Ñāṇathavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
14235. 旃檀马利亚长老譬喻
5. Candanamāliyattheraapadānaṃ
1424「舍弃五种欲功德,可爱、可意的,
‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, piyarūpe manorame;
1425舍弃八千万,我出家为无家者。
Asītikoṭiyo hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
1426出家之后,我以身远离恶业;
‘‘Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ;
1427舍弃语恶行,我住在河岸边。
Vacīduccaritaṃ hitvā, nadīkūle vasāmahaṃ.
1428当我独自住时,最胜佛前来;
‘‘Ekakaṃ maṃ viharantaṃ, buddhaseṭṭho upāgami;
1429我不知道是佛,我作了招待。
Nāhaṃ jānāmi buddhoti, akāsiṃ paṭisantharaṃ .
1430作了招待后,我询问名与姓;
‘‘Karitvā paṭisanthāraṃ, nāmagottamapucchahaṃ;
1431「你是天人、乾闼婆,或是帝释天、人中帝?
‘Devatānusi gandhabbo, adu sakko purindado.
1432「或者你是谁?你是谁之子?大梵天来到此处?」
‘‘‘Ko vā tvaṃ kassa vā putto, mahābrahmā idhāgato;
1433如太阳升起时,照耀一切方向。
Virocesi disā sabbā, udayaṃ sūriyo yathā.
1434「尊者,在足上可见千辐轮相;
‘‘‘Sahassārāni cakkāni, pāde dissanti mārisa;
1435你是谁?谁的儿子?我们如何知道你?
Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ;
1436请告知名与姓,为我除去疑惑。」
Nāmagottaṃ pavedehi, saṃsayaṃ apanehi me’.
1437「我非天人,非乾闼婆,非帝释·百施者;
‘‘‘Namhi devo na gandhabbo, namhi sakko purindado;
1438我也非梵天,我是这些之中的最上者。
Brahmabhāvo ca me natthi, etesaṃ uttamo ahaṃ.
1439我已超越他们的境界,摧毁了欲的束缚;
‘‘‘Atīto visayaṃ tesaṃ, dālayiṃ kāmabandhanaṃ;
1440烧尽一切烦恼后,证得了无上正觉。」
Sabbe kilese jhāpetvā, patto sambodhimuttamaṃ’.
1441「听闻他的话语后,我说了这句话:」
‘‘Tassa vācaṃ suṇitvāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ;
1442「『如果你是佛陀、一切知者,大牟尼,请你坐下。」
‘Yadi buddhoti sabbaññū, nisīda tvaṃ mahāmune.
1443「『我将供养你,你是苦之终结者』;」
‘Tamahaṃ pūjayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’;
1444「『铺展鹿皮后,我供养给导师。」
‘‘Pattharitvā jinacammaṃ, adāsi satthuno ahaṃ.
1445「『世尊坐在那里,如狮子在山洞中;」
‘‘Nisīdi tattha bhagavā, sīhova girigabbhare;
1446「迅速登上山,我取了芒果的果实。」
Khippaṃ pabbatamāruyha, ambassa phalamaggahiṃ.
1447「『娑罗树的美妙花朵,以及大价值的栴檀;」
‘‘Sālakalyāṇikaṃ pupphaṃ, candanañca mahārahaṃ;
1448「迅速取得这一切后,我前往世间导师处。」
Khippaṃ paggayha taṃ sabbaṃ, upetvā lokanāyakaṃ.
1449「供养果实给佛陀后,我以沙罗花供养;
‘‘Phalaṃ buddhassa datvāna, sālapupphamapūjayiṃ;
1450涂抹檀香后,我礼敬导师。
Candanaṃ anulimpitvā, avandiṃ satthuno ahaṃ.
1451「以净信心、善意,以及广大的喜悦;
‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā;
1452世间导者须弥陀坐在鹿皮上。
Ajinamhi nisīditvā, sumedho lokanāyako.
1453「他宣说我的业,当时使我欢喜;
‘‘Mama kammaṃ pakittesi, hāsayanto mamaṃ tadā;
1454『以此施果,以及香与花鬘这两者。
‘Iminā phaladānena, gandhamālehi cūbhayaṃ.
1455「『在二十五百劫中,将在天界享乐;
‘‘‘Pañcavīse kappasate, devaloke ramissati;
1456意愿不减,将成为自在者。
Anūnamanasaṅkappo, vasavattī bhavissati.
1457「在二十六百劫中,他将获得人身;
‘‘‘Chabbīsatikappasate, manussattaṃ gamissati;
1458他将成为转轮王,四方之主,具大神力。
Bhavissati cakkavattī, cāturanto mahiddhiko.
1459「名为韦巴拉的城市,由维萨咖马所建造;
‘‘‘Vebhāraṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ;
1460将全部是黄金的,以种种宝石装饰。
Hessati sabbasovaṇṇaṃ, nānāratanabhūsitaṃ.
1461「以此方式,他将在诸有中轮回;
‘‘‘Eteneva upāyena, saṃsarissati so bhave ;
1462在一切处受到尊敬,在天界与人界。
Sabbattha pūjito hutvā, devatte atha mānuse.
1463「到达最后有时,他将成为梵族;
‘‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu bhavissati;
1464从家出家,成为无家者;
Agārā abhinikkhamma, anagārī bhavissati;
1465成为通达证智者后,无漏者将般涅槃。」
Abhiññāpāragū hutvā, nibbāyissatināsavo’.
1466「说此之后,正觉者,善慧世间导师;
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sumedho lokanāyako;
1467当我正在思惟时,他从不动处离去。
Mama nijjhāyamānassa, pakkāmi anilañjase.
1468「以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
1469舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
1470「从兜率天死没后,我在母胎中出生;
‘‘Tusitato cavitvāna, nibbattiṃ mātukucchiyaṃ;
1471我住在胎中时,于我的受用无所缺乏。
Bhoge me ūnatā natthi, yamhi gabbhe vasāmahaṃ.
1472「当我住在母胎中时,饮食与食物;
‘‘Mātukucchigate mayi, annapānañca bhojanaṃ;
1473依我母亲的意愿,随意地出生。
Mātuyā mama chandena, nibbattati yadicchakaṃ.
1474生来五岁时,我出家为无家者;
‘‘Jātiyā pañcavassena, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
1475剃除头发时,我证得了阿拉汉果。
Oropitamhi kesamhi, arahattamapāpuṇiṃ.
1476寻找过去业时,我在下方未见;
‘‘Pubbakammaṃ gavesanto, orena nāddasaṃ ahaṃ;
1477在三万劫中,我忆念我的业。
Tiṃsakappasahassamhi, mama kammamanussariṃ.
1478礼敬你,人中良驹;礼敬你,人中至上者;
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
1479来到你的教法,我已证得不动之地。
Tava sāsanamāgamma, pattomhi acalaṃ padaṃ.
1480在三万劫中,我供养了佛陀;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
1481我不知恶趣,此是礼敬佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
1482我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1483我的善来确实……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1484四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1485如是传闻,具寿旃檀马利亚长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā candanamāliyo thero imā gāthāyo
1486已说。
Abhāsitthāti.
1487旃檀马利亚长老譬喻第五
Candanamāliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
14886. 达都普迦咖长老譬喻
6. Dhātupūjakattheraapadānaṃ
1489当世间怙主般涅槃时,在义已成就的世间导师;
‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe lokanāyake;
1490我召集我的亲族,作了舍利供养。
Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ.
1491从九十四劫以来,我礼敬那舍利;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātumabhipūjayiṃ;
1492我不知恶趣,此是供养界之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ.
1493我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1494确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1495四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1496如是传闻,具寿塔布迦长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhātupūjako thero imā gāthāyo
1497已说。
Abhāsitthāti.
1498塔布迦长老譬喻第六
Dhātupūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
14997. 布林伍巴达咖长老譬喻
7. Pulinuppādakattheraapadānaṃ
1500在雪山之山上,有名为德瓦喇的苦行者;
‘‘Pabbate himavantamhi, devalo nāma tāpaso;
1501在那里有我的经行处,由非人所建造。
Tattha me caṅkamo āsi, amanussehi māpito.
1502负载着结发之重担,常持水瓶;
‘‘Jaṭābhārena bharito, kamaṇḍaludharo sadā;
1503寻求最上义,我于彼时从林中出来。
Uttamatthaṃ gavesanto, vipinā nikkhamiṃ tadā.
1504有八万四千名弟子侍奉我;
‘‘Cullāsītisahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ;
1505专注于自己的业,彼时住在林中。
Sakakammābhipasutā, vasanti vipine tadā.
1506「从住处出来,我做了沙洲塔;
‘‘Assamā abhinikkhamma, akaṃ pulinacetiyaṃ;
1507采集种种花,供养那塔。
Nānāpupphaṃ samānetvā, taṃ cetiyamapūjayiṃ.
1508「在那里净信心后,我进入住处;
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, assamaṃ pavisāmahaṃ;
1509所有弟子聚集后,问我此义。
Sabbe sissā samāgantvā, etamatthaṃ pucchiṃsu maṃ .
1510「『以沙洲所作的塔,天人你礼敬;
‘‘‘Pulinena kato thūpo , yaṃ tvaṃ deva massati;
1511「我们也想知道,被问时请你告诉我们。」
Mayampi ñātumicchāma, puṭṭho ācikkha no tuvaṃ’.
1512「「在咒语之处被指出,具眼者、大名声者;
‘‘‘Niddiṭṭhā nu mantapade, cakkhumanto mahāyasā;
1513我礼敬他们,最胜佛、大名声者。」
Te kho ahaṃ namassāmi, buddhaseṭṭhe mahāyase’.
1514「「那些大雄是怎样的,一切知者、世间导师;
‘‘‘Kīdisā te mahāvīrā, sabbaññū lokanāyakā;
1515什么色、什么戒,那些大名声者是怎样的?」
Kathaṃvaṇṇā kathaṃsīlā, kīdisā te mahāyasā’.
1516「「诸佛具三十二相,以及四十齿;
‘‘‘Bāttiṃsalakkhaṇā buddhā, cattālīsadijāpi ca;
1517他们的眼睛有牛眼睫,像金雀花果。
Nettā gopakhumā tesaṃ, jiñjukā phalasannibhā.
1518「「诸佛行走时,观看一轭之量;」
‘‘‘Gacchamānā ca te buddhā, yugamattañca pekkhare;
1519他们的膝盖不作声,听不到关节的声音。
Na tesaṃ jāṇu nadati, sandhisaddo na suyyati.
1520「善逝们行走时,如同抬起而行;
‘‘‘Gacchamānā ca sugatā, uddharantāva gacchare;
1521首先迈右足,这是诸佛的法性。
Paṭhamaṃ dakkhiṇaṃ pādaṃ, buddhānaṃ esa dhammatā.
1522「诸佛不惊慌,如狮子兽王;
‘‘‘Asambhītā ca te buddhā, migarājāva kesarī;
1523他们既不赞扬自己,也不轻蔑有情。
Nevukkaṃsenti attānaṃ, no ca vambhenti pāṇinaṃ.
1524「从慢与轻慢中解脱,对一切有情平等;
‘‘‘Mānāvamānato muttā, samā sabbesu pāṇisu;
1525诸佛不自赞,这是诸佛的法性。
Anattukkaṃsakā buddhā, buddhānaṃ esa dhammatā.
1526「正自觉者们出现时,他们显示光明;
‘‘‘Uppajjantā ca sambuddhā, ālokaṃ dassayanti te;
1527他们以六种方式震动这整个大地。
Chappakāraṃ pakampenti, kevalaṃ vasudhaṃ imaṃ.
1528「他们看见地狱,那时地狱熄灭;
‘‘‘Passanti nirayañcete, nibbāti nirayo tadā;
1529大云降雨,这是诸佛的法性。
Pavassati mahāmegho, buddhānaṃ esa dhammatā.
1530这样的大龙,无与伦比且具大名声;
‘‘‘Īdisā te mahānāgā, atulā ca mahāyasā;
1531从色相上无法超越,如来们不可测量。
Vaṇṇato anatikkantā, appameyyā tathāgatā’.
1532「所有弟子们恭敬地随喜我的话语;
‘‘‘Anumodiṃsu me vākyaṃ, sabbe sissā sagāravā;
1533他们如此实践,随其能力、随其力量。」
Tathā ca paṭipajjiṃsu, yathāsatti yathābalaṃ’.
1534「他们礼敬沙洲,渴望自己的业;
‘‘Paṭipūjenti pulinaṃ, sakakammābhilāsino;
1535「信受我的话语,心中恭敬佛陀。
Saddahantā mama vākyaṃ, buddhasakkatamānasā .
1536「那时从兜率天死去,大名声的天子;
‘‘Tadā cavitvā tusitā, devaputto mahāyaso;
1537「生于母胎中,十千世界震动。
Uppajji mātukucchimhi, dasasahassi kampatha.
1538「在离阿沙玛沙不远处,我站在经行道上;
‘‘Assamassāvidūramhi, caṅkamamhi ṭhito ahaṃ;
1539「所有弟子聚集而来,来到我的面前。
Sabbe sissā samāgantvā, āgacchuṃ mama santike.
1540「如公牛般大地吼叫,如狮子王般咆哮;
‘‘Usabhova mahī nadati, migarājāva kūjati;
1541「如鳄鱼般嘶鸣,将会有什么果报。
Susumārova saḷati, kiṃ vipāko bhavissati.
1542「我宣说正自觉者,在沙塔堆旁边;」
‘‘Yaṃ pakittemi sambuddhaṃ, sikatāthūpasantike;
1543现在世尊导师,进入了母胎。
So dāni bhagavā satthā, mātukucchimupāgami.
1544为他们说法之后,赞颂大牟尼;
‘‘Tesaṃ dhammakathaṃ vatvā, kittayitvā mahāmuniṃ;
1545遣送自己的弟子们后,我结跏趺坐。
Uyyojetvā sake sisse, pallaṅkamābhujiṃ ahaṃ.
1546我的力量确实已尽,被那极度的疾病;
‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ;
1547忆念最胜佛后,我在那里命终了。
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
1548所有弟子们聚集后,当时建造了火葬堆;
‘‘Sabbe sissā samāgantvā, akaṃsu citakaṃ tadā;
1549取了我的身体,把它放上火葬堆。
Kaḷevarañca me gayha, citakaṃ abhiropayuṃ.
1550围绕火葬堆后,在头顶合掌;
‘‘Citakaṃ parivāretvā, sīse katvāna añjaliṃ;
1551他们为忧箭所刺,聚集而哭泣。
Sokasallaparetā te, vikkandiṃsu samāgatā.
1552当他们悲泣时,我去到火葬场;
‘‘Tesaṃ lālappamānānaṃ, agamaṃ citakaṃ tadā;
1553「我是你们的导师,善慧者们,莫忧愁。
‘Ahaṃ ācariyo tumhaṃ, mā socittha sumedhasā.
1554「你们应为自己的利益而精勤,日夜不懈怠;
‘‘‘Sadatthe vāyameyyātha, rattindivamatanditā;
1555你们莫放逸,时机已给予你们。」
Mā vo pamattā ahuttha , khaṇo vo paṭipādito’.
1556如此教诫自己的弟子后,我再次前往天界;
‘‘Sake sissenusāsitvā, devalokaṃ punāgamiṃ;
1557十八劫中,我在天界欢乐。
Aṭṭhārasa ca kappāni, devaloke ramāmahaṃ.
1558五百次,我成为转轮王。
‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
1559我数百千次,作了天王。
Anekasatakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.
1560「在其余的劫中,我在轮回中流转;
‘‘Avasesesu kappesu, vokiṇṇo saṃsariṃ ahaṃ;
1561我不知道恶趣,这是供养的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, uppādassa idaṃ phalaṃ .
1562「正如在迦提咖月,许多树木开花;
‘‘Yathā komudike māse, bahū pupphanti pādapā;
1563我也同样地在适当时候,被大仙人使开花。
Tathevāhampi samaye, pupphitomhi mahesinā.
1564「我的精进是负轭者,导向离轭安稳;
‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;
1565如象断缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
1566「在十万劫前,我赞叹了佛;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ;
1567我不知恶趣,此是赞颂之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.
1568我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1569确实善来于我……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1570四无碍解……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1571如是传闻,具寿布林伍巴达咖长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinuppādako thero imā gāthāyo
1572已说。
Abhāsitthāti.
1573布林伍巴达咖长老譬喻第七
Pulinuppādakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
15748. 达拉尼亚长老譬喻
8. Taraṇiyattheraapadānaṃ
1575「世尊确实是见义者,自觉者、世间导师;
‘‘Atthadassī tu bhagavā, sayambhū lokanāyako;
1576如来来到韦那提河岸。
Vinatā nadiyā tīraṃ , upāgacchi tathāgato.
1577从水中出来,以水为行处的龟;
‘‘Udakā abhinikkhamma, kacchapo vārigocaro;
1578我想要渡世尊,我走近世间导师。
Buddhaṃ tāretukāmohaṃ, upesiṃ lokanāyakaṃ.
1579「愿佛陀登上我身,见义的大牟尼;
‘‘‘Abhirūhatu maṃ buddho, atthadassī mahāmuni;
1580我将渡你,你是苦的终结者」。
Ahaṃ taṃ tārayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’.
1581「知道我的意向,见义的大名声者;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, atthadassī mahāyaso;
1582登上我的背后,世间导师站立。
Abhirūhitvā me piṭṭhiṃ, aṭṭhāsi lokanāyako.
1583「自从我忆念自己,自从我获得智慧;
‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;
1584我没有如此的快乐,如同足底被触时。
Sukhaṃ me tādisaṃ natthi, phuṭṭhe pādatale yathā.
1585「正自觉者渡过后,见义的大名声者;
‘‘Uttaritvāna sambuddho, atthadassī mahāyaso;
1586站在河岸上,说了这些偈颂。
Nadītīramhi ṭhatvāna, imā gāthā abhāsatha.
1587「只要心转起,我就渡过恒河流;
‘‘‘Yāvatā vattate cittaṃ, gaṅgāsotaṃ tarāmahaṃ;
1588这有慧的龟王渡了我。
Ayañca kacchapo rājā, tāresi mama paññavā.
1589「以此佛陀的渡越,以及慈心的力量;
‘‘‘Iminā buddhataraṇena, mettacittavatāya ca;
1590在十八百劫中,将在天界欢乐。
Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati.
1591「从天界来到此处,被善根所激励;
‘‘‘Devalokā idhāgantvā, sukkamūlena codito;
1592坐于一座,将渡过疑惑之流。
Ekāsane nisīditvā, kaṅkhāsotaṃ tarissati.
1593「犹如在良田中,即使种下少许种子;
‘‘‘Yathāpi bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ;
1594当正确地下雨时,果实使农夫满足。
Sammādhāre pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ .
1595「如是此佛陀之田,由正自觉者所教导;
‘‘‘Tathevidaṃ buddhakhettaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ;
1596当正确地下雨时,果实将使我满足」。
Sammādhāre pavacchante, phalaṃ maṃ tosayissati’.
1597「我已致力于精勤,寂静、无依;
‘‘Padhānapahitattomhi, upasanto nirūpadhi;
1598遍知一切诸漏后,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
1599「十八百劫前,我作了那业;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā;
1600我不知恶趣,此是渡越之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, taraṇāya idaṃ phalaṃ.
1601「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1602「确实,我已善来……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1603「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1604如是传闻,具寿达拉尼亚长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇiyo thero imā gāthāyo
1605已说。
Abhāsitthāti.
1606达拉尼亚长老譬喻第八
Taraṇiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
16079. 法喜长老譬喻
9. Dhammaruciyattheraapadānaṃ
1608「当燃灯佛,胜者对须弥德授记时;
‘‘Yadā dīpaṅkaro buddho, sumedhaṃ byākarī jino;
1609『从此无量劫后,此人将成佛。
‘Aparimeyye ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.
1610『他的生母,将名为摩耶;
‘‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;
1611父亲名为净饭,他将是乔达摩。
Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.
1612『精勤修行苦行后,作难行之行;
‘‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ;
1613在菩提树下,大名声者将正自觉。
Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso.
1614「伍巴帝萨与果利答,将是最上首的弟子;
‘‘‘Upatisso kolito ca, aggā hessanti sāvakā;
1615名叫阿难者,将侍奉这位胜者。
Ānando nāma nāmena , upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.
1616「谶摩与伍巴喇瓦那,将是最上首的女弟子;
‘‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;
1617吉答与阿拉瓦咖,将是最上首的近事男。
Citto āḷavako ceva, aggā hessantupāsakā.
1618「库久塔拉与难达之母,将是最上首的近事女;
‘‘‘Khujjuttarā nandamātā, aggā hessantupāsikā;
1619此勇士的菩提树,被称为阿萨他树」。
Bodhi imassa vīrassa, assatthoti pavuccati’.
1620「听闻了无等大仙的此语后,」
‘‘Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;
1621人与天人皆欢喜,合掌礼敬。
Āmoditā naramarū, namassanti katañjalī.
1622「那时我是学童,名为美伽,善学者;
‘‘Tadāhaṃ māṇavo āsiṃ, megho nāma susikkhito;
1623听闻了殊胜的授记,大牟尼善慧的。
Sutvā byākaraṇaṃ seṭṭhaṃ, sumedhassa mahāmune.
1624「与善慧那具悲悯者相处后,
‘‘Saṃvisaṭṭho bhavitvāna, sumedhe karuṇāsaye ;
1625当那位勇者出家时,我也随之出家。
Pabbajantañca taṃ vīraṃ, sahāva anupabbajiṃ.
1626「在巴帝摩卡中防护,在五根中也防护,
‘‘Saṃvuto pātimokkhasmiṃ, indriyesu ca pañcasu;
1627清净活命、具念的勇者,实行胜者的教诫。
Suddhājīvo sato vīro, jinasāsanakārako.
1628「如此住时,我被某个恶友,
‘‘Evaṃ viharamānohaṃ, pāpamittena kenaci;
1629被驱使于非行,从善道被逐离。
Niyojito anācāre, sumaggā paridhaṃsito.
1630「成为寻的奴隶,我从教法退失;
‘‘Vitakkavasiko hutvā, sāsanato apakkamiṃ;
1631后来被那恶友,驱使杀害母亲。
Pacchā tena kumittena, payutto mātughātanaṃ.
1632「我造了无间业,以恶心杀害;
‘‘Akariṃ ānantariyaṃ , ghātayiṃ duṭṭhamānaso;
1633从那里死后,投生到极可怖的大阿鼻地狱。
Tato cuto mahāvīciṃ, upapanno sudāruṇaṃ.
1634「堕入恶趣后,长久轮回受苦;
‘‘Vinipātagato santo, saṃsariṃ dukkhito ciraṃ;
1635再也没有见到英雄,善慧人中牛王。
Na puno addasaṃ vīraṃ, sumedhaṃ narapuṅgavaṃ.
1636「在此劫的海中,我曾是鱼,是帝弥罗鱼;」
‘‘Asmiṃ kappe samuddamhi, maccho āsiṃ timiṅgalo;
1637我见到海中的船,为了食物而前往。
Disvāhaṃ sāgare nāvaṃ, gocaratthamupāgamiṃ.
1638商人们见到我感到恐惧,忆念佛陀最上者;
‘‘Disvā maṃ vāṇijā bhītā, buddhaseṭṭhamanussaruṃ;
1639听到他们高声说出,乔达摩这个大名声。
Gotamoti mahāghosaṃ, sutvā tehi udīritaṃ.
1640忆念起以前的认识,从那里我命终了;
‘‘Pubbasaññaṃ saritvāna, tato kālaṅkato ahaṃ;
1641在舍卫城富裕的家族,生于婆罗门种姓中。
Sāvatthiyaṃ kule iddhe, jāto brāhmaṇajātiyaṃ.
1642我名为法喜,厌恶一切恶;
‘‘Āsiṃ dhammaruci nāma, sabbapāpajigucchako;
1643我见到世间之光明,生来七岁时。
Disvāhaṃ lokapajjotaṃ, jātiyā sattavassiko.
1644前往大祇园,我出家为无家者;
‘‘Mahājetavanaṃ gantvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
1645我于昼夜三时,三次礼敬佛陀。
Upemi buddhaṃ tikkhattuṃ, rattiyā divasassa ca.
1646那时牟尼见我后说:「你长久喜乐于法。」
‘‘Tadā disvā muni āha, ciraṃ dhammarucīti maṃ;
1647然后我对由过去业所成就的佛陀说。
Tatohaṃ avacaṃ buddhaṃ, pubbakammapabhāvitaṃ.
1648「长久以来具百福相,依过去清净之缘;
‘‘Suciraṃ satapuññalakkhaṇaṃ, patipubbena visuddhapaccayaṃ;
1649我今日确实以平等心,见你无比的身躯。
Ahamajjasupekkhanaṃ vata, tava passāmi nirupamaṃ viggahaṃ .
1650「长久以来黑暗被我破除,长久以来河流被干涸;
‘‘Suciraṃ vihatattamo mayā, sucirakkhena nadī visositā;
1651长久以来清净无垢,智慧之眼已被净化,大牟尼。
Suciraṃ amalaṃ visodhitaṃ, nayanaṃ ñāṇamayaṃ mahāmune.
1652「长久以来被你获得,不失坏,再次长久;」
‘‘Cirakālasamaṅgito tayā, avinaṭṭho punarantaraṃ ciraṃ;
1653「乔达摩,我再次与你相会,所作的确不会失去。」
Punarajjasamāgato tayā, na hi nassanti katāni gotama.
1654「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1655「确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1656「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1657如是传闻,具寿法喜长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammaruciyo thero imā gāthāyo
1658「已说」如是。
Abhāsitthāti.
1659法喜长老譬喻第九
Dhammaruciyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
166010. 娑罗村曼达比亚长老譬喻
10. Sālamaṇḍapiyattheraapadānaṃ
1661「深入娑罗林,我的住所善作;」
‘‘Ajjhogāhetvā sālavanaṃ, sukato assamo mama;
1662「以娑罗花覆盖,那时我住于林中。」
Sālapupphehi sañchanno, vasāmi vipine tadā.
1663「喜见世尊,自生者、最上人;
‘‘Piyadassī ca bhagavā, sayambhū aggapuggalo;
1664乐于远离的正自觉者,前往娑罗村林。
Vivekakāmo sambuddho, sālavanamupāgami.
1665「我从隐居处出来,来到森林;
‘‘Assamā abhinikkhamma, pavanaṃ agamāsahaṃ;
1666寻找根与果,那时我在林中游行。
Mūlaphalaṃ gavesanto, āhiṇḍāmi vane tadā.
1667「在那里我见到正自觉者,可喜见者、大名声者;
‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, piyadassiṃ mahāyasaṃ;
1668善坐、入定,在大林中光耀。
Sunisinnaṃ samāpannaṃ, virocantaṃ mahāvane.
1669「在佛陀上方,我立起四柱;
‘‘Catudaṇḍe ṭhapetvāna, buddhassa uparī ahaṃ;
1670造作善作的亭子,我以娑罗花覆盖。
Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā, sālapupphehi chādayiṃ.
1671「七日间我持守,以娑罗覆盖的亭子;
‘‘Sattāhaṃ dhārayitvāna, maṇḍapaṃ sālachāditaṃ;
1672在那里净信心后,我礼敬最胜佛。
Tattha cittaṃ pasādetvā, buddhaseṭṭhamavandahaṃ.
1673世尊于彼时,从定中起来;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, vuṭṭhahitvā samādhito;
1674观看一轭之量,人中至上者坐下。
Yugamattaṃ pekkhamāno, nisīdi purisuttamo.
1675名为瓦鲁那的弟子,毕亚达西导师的;
‘‘Sāvako varuṇo nāma, piyadassissa satthuno;
1676与十万自在者一起,前往亲近引导者。
Vasīsatasahassehi, upagacchi vināyakaṃ.
1677毕亚达西世尊,世间最胜人中牛王;
‘‘Piyadassī ca bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
1678坐于比丘僧团中,胜者显示微笑。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sitaṃ pātukarī jino.
1679阿那律是侍者,毕亚达西导师的;
‘‘Anuruddho upaṭṭhāko, piyadassissa satthuno;
1680偏袒一肩后,我请问大牟尼:
Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, apucchittha mahāmuniṃ.
1681「世尊,导师微笑,有何因缘?
‘‘‘Ko nu kho bhagavā hetu, sitakammassa satthuno;
1682当有原因存在时,导师显现微笑。」
Kāraṇe vijjamānamhi, satthā pātukare sitaṃ’.
1683「七日间以娑罗村树叶覆盖,那位学童为我持来;
‘‘‘Sattāhaṃ sālacchadanaṃ , yo me dhāresi māṇavo;
1684忆念那业后,我显现微笑。
Tassa kammaṃ saritvāna, sitaṃ pātukariṃ ahaṃ.
1685「我不见无处所,福业在那里成熟;
‘‘‘Anokāsaṃ na passāmi, yattha puññaṃ vipaccati;
1686无论在天界或人间,处所确实不足。
Devaloke manusse vā, okāsova na sammati.
1687「住在天界者,具足福业;
‘‘‘Devaloke vasantassa, puññakammasamaṅgino;
1688只要他的众会有多大,就会有娑罗村树覆盖。
Yāvatā parisā tassa, sālacchannā bhavissati.
1689在那里,以天的舞蹈、歌唱和音乐,
‘‘‘Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca;
1690寂静者将常常欢喜,专注于福德业。
Ramissati sadā santo, puññakammasamāhito.
1691只要他的众会有多大,就会有香气。
‘‘‘Yāvatā parisā tassa, gandhagandhī bhavissati;
1692娑罗村树的花雨,将会降下那么多。
Sālassa pupphavasso ca, pavassissati tāvade.
1693从那里死后,这个人将来到人间,
‘‘‘Tato cutoyaṃ manujo, mānusaṃ āgamissati;
1694在这里也将一切时持有娑罗村树覆盖。
Idhāpi sālacchadanaṃ, sabbakālaṃ dharissati .
1695在这里,舞蹈和歌唱,与铙钹一起专注,
‘‘‘Idha naccañca gītañca, sammatāḷasamāhitaṃ;
1696「他们将常常围绕我,这是供养佛的果报。」
Parivāressanti maṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
1697「当太阳升起时,降下娑罗村花雨;
‘‘‘Uggacchante ca sūriye, sālavassaṃ pavassati;
1698与福业相应,一切时都降下。」
Puññakammena saṃyuttaṃ, vassate sabbakālikaṃ.
1699「在十八劫百之后,从乌迦卡族出生;
‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, okkākakulasambhavo;
1700以乔达摩为姓,将成为世间的导师。」
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
1701「他的法嗣,真正的法子,由法所造;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
1702遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。」
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
1703「对于现观法者,将有娑罗村树的标记;」
‘‘‘Dhammaṃ abhisamentassa, sālacchannaṃ bhavissati;
1704在火葬柴堆燃烧时,那里将有覆盖物。
Citake jhāyamānassa, chadanaṃ tattha hessati’.
1705称赞果报后,可爱见大牟尼;向大众说法,以法雨使之满足。
‘‘Vipākaṃ kittayitvāna, piyadassī mahāmuni;
1706向大众说法,以法雨使之满足。
Parisāya dhammaṃ desesi, tappento dhammavuṭṭhiyā.
1707三十劫中在诸天,我作天王;
‘‘Tiṃsakappāni devesu, devarajjamakārayiṃ;
1708六十次及七次,我成为转轮王。
Saṭṭhi ca sattakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
1709从天界来此处,我获得广大的乐;
‘‘Devalokā idhāgantvā, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ;
1710在此处也有娑罗村树覆盖,这是供养亭的果报。
Idhāpi sālacchadanaṃ, maṇḍapassa idaṃ phalaṃ.
1711这是我的最后有,最后的生存在进行;
‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
1712在此也将有娑罗村树的覆盖,在一切时。
Idhāpi sālacchadanaṃ, hessati sabbakālikaṃ.
1713使大牟尼、乔达摩、释迦族之牛王欢喜后,
‘‘Mahāmuniṃ tosayitvā, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
1714我已达到不动之处,舍离了胜与败。
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
1715在十八百劫前,我供养了佛陀,
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
1716我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
1717我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1718对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1719四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1720如是传闻,具寿娑罗村曼达比亚长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo
1721被说了。
Abhāsitthāti.
1722娑罗村曼达比亚长老譬喻第十
Sālamaṇḍapiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
1723尘堆衣品第四十九
Paṃsukūlavaggo ekūnapaññāsamo.
1724其摄颂——
Tassuddānaṃ –
1725尘堆衣者、佛想者,医生、智称者;
Paṃsukūlaṃ buddhasaññī, bhisado ñāṇakittako;
1726旃檀尼、供养舍利者,以及生于沙洲者。
Candanī dhātupūjī ca, pulinuppādakopi ca.
1727渡者、喜法者,以及娑罗村曼荼喜者;
Taraṇo dhammaruciko, sālamaṇḍapiyo tathā;
1728有二百偈颂,以及十九偈。
Satāni dve honti gāthā, ūnavīsatimeva ca.
172950. 金卡尼花品
50. Kiṅkaṇipupphavaggo
17301. 提金卡尼花长老譬喻
1. Tikiṅkaṇipupphiyattheraapadānaṃ
1731「如迦尼咖拉花般闪耀,坐于山间,
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;
1732我见到离尘的佛陀,毗婆尸世间导师。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ.
1733「我拿起三朵金卡尼花,供养,
‘‘Tīṇi kiṅkaṇipupphāni, paggayha abhiropayiṃ;
1734礼敬正自觉者后,我向南方而去。
Sambuddhamabhipūjetvā, gacchāmi dakkhiṇāmukho.
1735「以那善作之业,以及意愿与誓愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
1736舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
1737「自从九十一劫前,我礼敬那位佛陀,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
1738我不知有恶趣,这是礼敬佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
1739「我的诸烦恼已被烧尽,一切诸有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
1740如龙象断除系缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
1741「于我佛陀座前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
1742三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1743「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1744六神通已作证,佛陀的教诫已完成」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1745如是传闻,具寿提金卡尼花长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikiṅkaṇipupphiyo thero imā
1746说了偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
1747提金卡尼花长老譬喻第一
Tikiṅkaṇipupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
17482. 尘堆衣供养者长老譬喻
2. Paṃsukūlapūjakattheraapadānaṃ
1749「离喜马拉雅山不远,有一座名为伍当嘎那的山;
‘‘Himavantassāvidūre , udaṅgaṇo nāma pabbato;
1750在那里,我看见尘堆衣,挂在树枝上。
Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumaggamhi vilambitaṃ.
1751「采了三朵金嘎尼花,我当时
‘‘Tīṇi kiṅkaṇipupphāni, ocinitvānahaṃ tadā;
1752以欢喜的心欢喜地,供养了尘堆衣。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, paṃsukūlamapūjayiṃ.
1753「以那善作的业,以及意愿的志向,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
1754舍弃人身后,我去到三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
1755「从那时我所作的业起,九十一劫中,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
1756我不知恶趣,供养了阿拉汉的幢旗。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pūjitvā arahaddhajaṃ.
1757「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1758「确实,我已善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1759「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1760如是传闻,具寿尘堆衣供养者长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlapūjako thero imā gāthāyo
1761已说。
Abhāsitthāti.
1762尘堆衣供养者长老譬喻第二
Paṃsukūlapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
17633. 国兰达花长老譬喻
3. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ
1764「我以前是林业工人,依靠父母的意愿;
‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ;
1765我以杀兽为生,我没有善。
Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati.
1766「我的住处附近,三界的领导者;
‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako;
1767具眼者出于悲悯,向我显示了三足迹。
Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā.
1768「看见那位三名导师的足迹已踏下;」
‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno;
1769以欢喜的心欢喜,以心净信于足。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ.
1770「见到开花的科拉达树,地上生长的树木;
‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ;
1771连同花萼一起取来,我供养最胜的足。
Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ .
1772「以那善作的业,以及意愿的决意;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
1773舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
1774「无论我生于何处,天界或人界;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
1775我有科拉达花色的肤色,我成为极光明者。
Koraṇḍakachavi homi, suppabhāso bhavāmahaṃ.
1776「从此九十二劫以来,当时我所作的业;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
1777我不知道恶趣,这是足礼拜的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ.
1778我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1779确实,我的善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1780四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1781如是传闻,具寿国兰达花长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo
1782已说。
Abhāsitthāti.
1783国兰达花长老譬喻第三
Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
17844. 紫矿花长老譬喻
4. Kiṃsukapupphiyattheraapadānaṃ
1785见到紫矿树开花,合掌举起;
‘‘Kiṃsukaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ;
1786忆念最胜佛,我在空中礼拜。
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, ākāse abhipūjayiṃ.
1787以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
1788舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
1789从此三十一劫以来,我当时所作的那个业;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
1790我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
1791我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1792确实于我有善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1793四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1794如是传闻,具寿紫矿花长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kiṃsukapupphiyo thero imā gāthāyo
1795已说。
Abhāsitthāti.
1796紫矿花长老譬喻第四
Kiṃsukapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
17975. 半布施者长老譬喻
5. Upaḍḍhadussadāyakattheraapadānaṃ
1798莲华上世尊的弟子,名为善生;
‘‘Padumuttarabhagavato , sujāto nāma sāvako;
1799寻找尘堆衣时,他在垃圾堆中行走。
Paṃsukūlaṃ gavesanto, saṅkāre carate tadā.
1800「在汉舍卫城,我是他人的佣工;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, paresaṃ bhatako ahaṃ;
1801布施了半件衣后,以头礼敬。
Upaḍḍhadussaṃ datvāna, sirasā abhivādayiṃ.
1802「以那善作之业,以及意愿的志向;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
1803舍弃人身后,我去到三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
1804「三十三次成为天帝,我行使天王之权;
‘‘Tettiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ;
1805七十七次,我成为转轮王。
Sattasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
1806「广大的地方王权,从计算上无法计数;
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
1807以半件衣的布施,我欢喜无所畏惧。
Upaḍḍhadussadānena, modāmi akutobhayo.
1808「今日我若愿意,连同森林与山岳,
‘‘Icchamāno cahaṃ ajja, sakānanaṃ sapabbataṃ;
1809我能以麻布覆盖,这是半件衣的果报。
Khomadussehi chādeyyaṃ, aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ.
1810「十万劫前,我那时所施的布施;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
1811我不知有恶趣,这是半件衣的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ.
1812「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1813「确实于我是善来……(中略)……世尊的教法已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1814「四无碍解……(中略)……世尊的教法已完成。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1815如是传闻,具寿半布施者长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upaḍḍhadussadāyako thero imā
1816诸偈颂已被说
Gāthāyo abhāsitthāti.
1817半布施者长老譬喻第五
Upaḍḍhadussadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
18186. 酥油团施者长老譬喻
6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ
1819「善思惟的世尊,世间的最胜者、人中的牛王;
‘‘Sucintitaṃ bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;
1820坐在大林中,被风病所逼恼。
Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ.
1821「见到后净信心,我奉上酥油团;
‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ;
1822由于已作与已积集,这恒河是巴吉拉提河。
Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ.
1823「四大海洋,成为我的酥油团;
‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama;
1824这可怖的大地,无量、无数。
Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā.
1825「知道我的意愿,便成为蜜糖;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā ;
1826遍四洲的这些树木、乔木、地生者。
Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā.
1827「了知我的意愿,它们成为如意树;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te;
1828五十次作天帝,我行使天王之权。
Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ.
1829「五十一次,我是转轮王;
‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
1830地方王权广大,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
1831「从九十四劫前,我施与那供养;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
1832我不知有恶趣,这是供养酥油团的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ.
1833「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1834「我确实得到善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1835「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1836如是具寿酥油团施者长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo
1837已说。
Abhāsitthāti.
1838酥油团施者长老譬喻第六
Ghatamaṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
18397. 水施者长老譬喻
7. Udakadāyakattheraapadānaṃ
1840「于莲华上佛陀的无上比丘僧团中,」
‘‘Padumuttarabuddhassa , bhikkhusaṅghe anuttare;
1841「以净信心、喜悦心,我充满了水瓶。」
Pasannacitto sumano, pānīghaṭamapūrayiṃ.
1842「在山顶、在树梢,或在空中或在地上,
‘‘Pabbatagge dumagge vā, ākāse vātha bhūmiyaṃ;
1843「当我想要水时,迅速地为我生起。」
Yadā pānīyamicchāmi, khippaṃ nibbattate mama.
1844「十万劫前,我那时所施与的那布施,」
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
1845我不知道恶趣,这是布施水的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ.
1846我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1847对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1848四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1849如是传闻,具寿水施者长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udakadāyako thero imā gāthāyo
1850已说。
Abhāsitthāti.
1851水施者长老譬喻第七
Udakadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
18528. 沙塔长老譬喻
8. Pulinathūpiyattheraapadānaṃ
1853离喜马拉雅山不远,有一座名为双生的山;
‘‘Himavantassāvidūre , yamako nāma pabbato;
1854我的住处善作,叶屋善建。
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.
1855名为那拉达,是一位结发苦行者,修习猛烈的苦行;
‘‘Nārado nāma nāmena, jaṭilo uggatāpano;
1856一万四千弟子侍奉我。
Catuddasasahassāni, sissā paricaranti maṃ.
1857「独处寂静时,我如此思惟:」
‘‘Paṭisallīnako santo, evaṃ cintesahaṃ tadā;
1858「一切人礼敬我,我不礼敬任何人。」
‘Sabbo jano maṃ pūjeti, nāhaṃ pūjemi kiñcanaṃ.
1859「我没有教诫者,没有任何说法者;」
‘‘‘Na me ovādako atthi, vattā koci na vijjati;
1860「无师无师长,我住于林中。」
Anācariyupajjhāyo, vane vāsaṃ upemahaṃ.
1861我所亲近侍奉者,应以恭敬心承事。
‘‘‘Upāsamāno yamahaṃ, garucittaṃ upaṭṭhahe;
1862「他不是我的师长,林居无意义。」
So me ācariyo natthi, vanavāso niratthako.
1863「我应寻求礼敬处,寻求应尊重、应修习者;」
‘‘‘Āyāgaṃ me gavesissaṃ, garuṃ bhāvaniyaṃ tathā;
1864「我将有依止而住,无人会责难我。」
Sāvassayo vasissāmi, na koci garahissati’.
1865「河岸平坦的河流,渡口良好、令人喜悦;
‘‘Uttānakūlā nadikā, supatitthā manoramā;
1866「沙滩清净、遍布,离我的庵不远。
Saṃsuddhapulinākiṇṇā, avidūre mamassamaṃ.
1867「那时我前往名为阿玛莉咖的河,
‘‘Nadiṃ amarikaṃ nāma, upagantvānahaṃ tadā;
1868「增高沙滩后,我建造了沙滩塔。
Saṃvaḍḍhayitvā pulinaṃ, akaṃ pulinacetiyaṃ.
1869「那些已成为正自觉者的牟尼,是有之终结者;
‘‘Ye te ahesuṃ sambuddhā, bhavantakaraṇā munī;
1870「诸佛的塔是这样的,我作那个标记。
Tesaṃ etādiso thūpo, taṃ nimittaṃ karomahaṃ.
1871「建造沙塔后,我令其作成黄金的;」
‘‘Karitvā pulinaṃ thūpaṃ, sovaṇṇaṃ māpayiṃ ahaṃ;
1872我以三千朵金铃花供养。
Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, sahasse tīṇi pūjayiṃ.
1873「我早晚礼敬,心生喜悦而合掌;
‘‘Sāyapātaṃ namassāmi, vedajāto katañjalī;
1874如同面对正自觉者,我礼敬沙洲塔庙。
Sammukhā viya sambuddhaṃ, vandiṃ pulinacetiyaṃ.
1875「当诸烦恼生起时,依于家的诸寻;
‘‘Yadā kilesā jāyanti, vitakkā gehanissitā;
1876我忆念善作的塔,我即刻省察。
Sarāmi sukataṃ thūpaṃ, paccavekkhāmi tāvade.
1877「依止而住,商队长、导师;
‘‘Upanissāya viharaṃ, satthavāhaṃ vināyakaṃ;
1878尊者,你竟要与诸烦恼共住,这对你不适合。
Kilese saṃvaseyyāsi, na yuttaṃ tava mārisa.
1879「当忆念塔时,那时我有恭敬;
‘‘Saha āvajjite thūpe, gāravaṃ hoti me tadā;
1880我驱除了恶寻,如龙破裂其旧皮。
Kuvitakke vinodesiṃ, nāgo tuttaṭṭito yathā.
1881「如此住的我,死王压迫;
‘‘Evaṃ viharamānaṃ maṃ, maccurājābhimaddatha;
1882在那里死后,我去了梵天界。
Tattha kālaṅkato santo, brahmalokamagacchahaṃ.
1883「住满寿命后,我往生于三十三天;
‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tidive upapajjahaṃ;
1884八十次作天帝,行使天王权。
Asītikkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ.
1885「三百次,我是转轮王;
‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
1886地方王权广大,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
1887「我享受金铃花的果报;
‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ , vipākaṃ anubhomahaṃ;
1888数十万乳母,在诸有中围绕着我。
Dhātīsatasahassāni, parivārenti maṃ bhave.
1889由于侍奉了塔,尘土泥污不沾染;
‘‘Thūpassa pariciṇṇattā, rajojallaṃ na limpati;
1890身体上汗水不流出,我成为极光明者。
Gatte sedā na muccanti, suppabhāso bhavāmahaṃ.
1891啊!我的塔做得好,阿利咖河见得好;
‘‘Aho me sukato thūpo, sudiṭṭhāmarikā nadī;
1892在沙滩上造了塔,我已到达不动之地。
Thūpaṃ katvāna pulinaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ.
1893对于想要作善、把握实质的众生,
‘‘Kusalaṃ kattukāmena, jantunā sāragāhinā;
1894没有是田或非田,唯有行道才是成就者。
Natthi khettaṃ akhettaṃ vā, paṭipattīva sādhakā .
1895犹如有力的人能够渡越大海;
‘‘Yathāpi balavā poso, aṇṇavaṃ taritussahe;
1896取了少许木头,跳入大湖。
Parittaṃ kaṭṭhamādāya, pakkhandeyya mahāsaraṃ.
1897「依靠这木头,我将渡过大海;
‘‘Imāhaṃ kaṭṭhaṃ nissāya, tarissāmi mahodadhiṃ;
1898以努力、以精进,人能渡过海洋。
Ussāhena vīriyena, tareyya udadhiṃ naro.
1899「同样地,我所作的业,虽少且微小;
‘‘Tatheva me kataṃ kammaṃ, parittaṃ thokakañca yaṃ;
1900依靠那业,我超越了轮回。
Taṃ kammaṃ upanissāya, saṃsāraṃ samatikkamiṃ.
1901「到达最后有时,被善根所驱使;
‘‘Pacchime bhave sampatte, sukkamūlena codito;
1902生于舍卫城,在大富豪家。
Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsāle suaḍḍhake.
1903「我的父母有信,皆已皈依佛陀;
‘‘Saddhā mātā pitā mayhaṃ, buddhassa saraṇaṃ gatā;
1904这两者都是见道者,随行于教诫。
Ubho diṭṭhapadā ete, anuvattanti sāsanaṃ.
1905取了菩提树枝,他们造了金塔;
‘‘Bodhipapaṭikaṃ gayha, soṇṇathūpamakārayuṃ;
1906傍晚时他们礼敬,在释迦子面前。
Sāyapātaṃ namassanti, sakyaputtassa sammukhā.
1907在伍波萨他日,他们移走金塔;
‘‘Uposathamhi divase, soṇṇathūpaṃ vinīharuṃ;
1908赞叹佛陀的功德,度过了三夜。
Buddhassa vaṇṇaṃ kittentā, tiyāmaṃ vītināmayuṃ.
1909「我一见到那塔,便忆起沙滩支提;
‘‘Saha disvānahaṃ thūpaṃ, sariṃ pulinacetiyaṃ;
1910坐于一座,我证得了阿拉汉果。
Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.
1911第二十二诵品
Dvāvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
1912寻求那位英雄,法军的统帅;
‘‘Gavesamāno taṃ vīraṃ, dhammasenāpatiddasaṃ;
1913从家而出后,我在他座前出家。
Agārā nikkhamitvāna, pabbajiṃ tassa santike.
1914「七岁时,我证得了阿拉汉果;
‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ;
1915具眼的佛陀知道我的功德后,给我授达上。
Upasampādayī buddho, guṇamaññāya cakkhumā.
1916「还是孩童时,我已完成了应作之事;
‘‘Dārakeneva santena, kiriyaṃ niṭṭhitaṃ mayā;
1917在释迦子的教法中,我已完成了应作之事。
Kataṃ me karaṇīyajja, sakyaputtassa sāsane.
1918「已超越一切怨与怖畏,已超越一切执着的仙人;
‘‘Sabbaverabhayātīto, sabbasaṅgātigo isi;
1919大雄,我是你的弟子,这是金塔的果报。
Sāvako te mahāvīra, soṇṇathūpassidaṃ phalaṃ.
1920「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1921「我的到来确实是善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1922「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1923如是传闻,具寿布林塔布比亚长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinathūpiyo thero imā gāthāyo
1924已说。
Abhāsitthāti.
1925布林塔布比亚长老譬喻第八
Pulinathūpiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
19269. 芦苇屋施者长老譬喻
9. Naḷakuṭidāyakattheraapadānaṃ
1927「离喜马拉雅山不远,有一座名为哈利答的山;
‘‘Himavantassāvidūre , hārito nāma pabbato;
1928自生者那拉达,当时住在树下。
Sayambhū nārado nāma, rukkhamūle vasī tadā.
1929「造作芦苇屋后,我以草覆盖它;
‘‘Naḷāgāraṃ karitvāna, tiṇena chādayiṃ ahaṃ;
1930清扫经行处后,我供养自生者。
Caṅkamaṃ sodhayitvāna, sayambhussa adāsahaṃ.
1931「以那善作的业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
1932舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
1933在那里,我有善作的宫殿,由芦苇屋所化成;
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, naḷakuṭikanimmitaṃ;
1934高六十由旬,宽三十由旬。
Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.
1935在十四劫中,我在天界享乐;
‘‘Catuddasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ;
1936七十一次,我作天王。
Ekasattatikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.
1937三十四次,我成为转轮王;
‘‘Catutiṃsatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
1938地方王权广大,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
1939登上法殿,具足一切相好;
‘‘Dhammapāsādamāruyha, sabbākāravarūpamaṃ;
1940我随意住于释迦子的教法中。
Yadicchakāhaṃ vihare, sakyaputtassa sāsane.
1941从此三十一劫前,我当时所作的业;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
1942我不知有恶趣,这是芦苇屋的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, naḷakuṭiyidaṃ phalaṃ.
1943我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1944确实于我是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1945四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1946如是传闻,具寿芦苇屋施者长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷakuṭidāyako thero imā gāthāyo
1947已说。
Abhāsitthāti.
1948芦苇屋施者长老譬喻第九
Naḷakuṭidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
194910. 毕亚喇果施者长老譬喻
10. Piyālaphaladāyakattheraapadānaṃ
1950我以前是猎鹿者,当时在森林中游行;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, vipine vicaraṃ tadā;
1951我见到了离尘的佛陀,一切诸法的彼岸者。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.
1952「取了毕亚喇果,我供养给最胜佛;
‘‘Piyālaphalamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;
1953对福田、勇者,我以净信之手供养。
Puññakkhettassa vīrassa, pasanno sehi pāṇibhi.
1954「从此三十一劫前,我供养了那个果;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
1955我不知有恶趣,这是果施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
1956「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
1957「于我确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1958「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1959如是传闻,具寿毕亚喇果施者长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā piyālaphaladāyako thero imā
1960诸偈已说。
Gāthāyo abhāsitthāti.
1961毕亚喇果施者长老譬喻第十
Piyālaphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
1962金卡尼花品第五十
Kiṅkaṇipupphavaggo paññāsamo.
1963其摄颂——
Tassuddānaṃ –
1964金卡尼花、尘堆衣,篮子以及紫矿树;
Kiṅkaṇī paṃsukūlañca, koraṇḍamatha kiṃsukaṃ;
1965半衣者、瓶施者,水以及塔建造者。
Upaḍḍhadussī ghatado, udakaṃ thūpakārako.
1966芦苇作者为第九,毗耶罗果施与者;
Naḷakārī ca navamo, piyālaphaladāyako;
1967一百零一偈,以及其后的九偈。
Satamekañca gāthānaṃ, navakañca taduttari.
1968于是品摄颂——
Atha vagguddānaṃ –
1969弥勒品、跋陀利,一次扫地者亦然;
Metteyyavaggo bhaddāli, sakiṃsammajjakopi ca;
1970独住者、毗醯多迦、世间、沙罗花。
Ekavihārī vibhītakī, jagatī sālapupphiyo.
1971芦苇屋、尘堆衣,以及金迦尼花;
Naḷāgāraṃ paṃsukūlaṃ, kiṅkaṇipupphiyo tathā;
1972八十二偈,以及一千四百。
Asīti dve ca gāthāyo, catuddasasatāni ca.
1973弥勒品十集
Metteyyavaggadasakaṃ.
1974第五百集完
Pañcamasatakaṃ samattaṃ.
197551. 咖尼咖喇品
51. Kaṇikāravaggo
19761. 提咖尼咖喇花长老譬喻
1. Tikaṇikārapupphiyattheraapadānaṃ
1977「名为苏美度的正自觉者,具足三十二种殊胜相;
‘‘Sumedho nāma sambuddho, bāttiṃsavaralakkhaṇo;
1978喜乐远离的正自觉者,前往喜马拉雅山。
Vivekakāmo sambuddho, himavantamupāgamiṃ.
1979「进入喜马拉雅山后,最上的具悲悯的牟尼;
‘‘Ajjhogayha himavantaṃ, aggo kāruṇiko muni;
1980结跏趺坐后,人中至上者坐下。
Pallaṅkamābhujitvāna, nisīdi purisuttamo.
1981「那时我是持明者,我是空中行者;
‘‘Vijjādharo tadā āsiṃ, antalikkhacaro ahaṃ;
1982拿着善作的三叉戟,那时我在空中行走。
Tisūlaṃ sukataṃ gayha, gacchāmi ambare tadā.
1983「犹如山顶上的火,犹如满月的月亮;
‘‘Pabbatagge yathā aggi, puṇṇamāyeva candimā;
1984佛陀在林中照耀,如同盛开的娑罗树王。」
Vane obhāsate buddho, sālarājāva phullito.
1985「从森林出来后,在称为佛陀光辉的殊胜者处;
‘‘Vanaggā nikkhamitvāna, buddharaṃsībhidhāvare;
1986见到如芦苇火焰色般的(佛陀),我心生净信。
Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā, disvā cittaṃ pasādayiṃ.
1987「我寻找并看见花朵,具天香的咖尼咖拉花;
‘‘Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ, kaṇikāraṃ devagandhikaṃ;
1988取了三朵花后,我供养最胜佛。
Tīṇi pupphāni ādāya, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.
1989「由于佛陀的威力,那时我的三朵花,
‘‘Buddhassa ānubhāvena, tīṇi pupphāni me tadā;
1990茎向上、花向下,为导师作遮荫。
Uddhaṃvaṇṭā adhopattā, chāyaṃ kubbanti satthuno.
1991「以那善作之业,以及意愿与誓愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
1992舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
1993「在那里,我的善作天宫被称为『咖尼咖哩』;
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, kaṇikārīti ñāyati;
1994高六十由旬,宽三十由旬。
Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.
1995「千根柱、百根横梁,旗帜、花环、装饰;
‘‘Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu , dhajāluharitāmayaṃ;
1996十万军队在天宫中向我显现。
Satasahassaniyyūhā, byamhe pātubhaviṃsu me.
1997「金制的、宝石制的,以及红宝石制的;
‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅgamayāpi ca;
1998水晶的以及卧榻,随所欲的、随所愿的。
Phalikāpi ca pallaṅkā, yenicchakā yadicchakā .
1999「大价值的卧床,配有棉絮与毛毯;
‘‘Mahārahañca sayanaṃ, tūlikāvikatīyutaṃ;
2000纯粹的长毛毯,配有频婆色的覆盖物。
Uddhalomikaekantaṃ, bimbohanasamāyutaṃ .
2001「从住处出来后,我行走天界之行;
‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, caranto devacārikaṃ;
2002当我想要前往时,天众在前引导。
Yadā icchāmi gamanaṃ, devasaṅghapurakkhato.
2003「我站在花下,上面是我的覆盖物;
‘‘Pupphassa heṭṭhā tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama;
2004周围百由旬,被咖尼咖拉花覆盖。
Samantā yojanasataṃ, kaṇikārehi chāditaṃ.
2005六万四千乐器,在傍晚时分侍奉。
‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, sāyapātamupaṭṭhahuṃ;
2006日夜不懈怠地,常常围绕着我。
Parivārenti maṃ niccaṃ, rattindivamatanditā.
2007「在那里以舞蹈、歌唱、钹声和演奏,
‘‘Tattha naccehi gītehi, tāḷehi vāditehi ca;
2008我享受嬉戏之乐,我欲求诸欲而欢喜。
Ramāmi khiḍḍāratiyā, modāmi kāmakāmihaṃ.
2009「在那里吃喝之后,我于三十三天中欢喜;
‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, modāmi tidase tadā;
2010与天女众一起,我在最胜的天宫中欢喜。
Nārīgaṇehi sahito, modāmi byamhamuttame.
2011「我五百次作天王,
‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;
2012三百次我成为转轮王;
Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
2013地方王权广大,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
2014「在有有中轮回,我获得大财富;
‘‘Bhavābhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ;
2015我的财富无所缺乏,这是供养佛陀的果报。
Bhoge me ūnatā natthi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2016「我在两种有中轮回,在天界与人界;
‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;
2017我不知其他趣处,此是礼敬佛之果。
Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2018我生于两种家族,刹帝利与婆罗门;
‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe;
2019我不生于卑贱家族,此是礼敬佛之果。
Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2020象乘、马乘、轿舆、有华盖之车;
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ;
2021我获得这一切,此是礼敬佛之果。
Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2022女奴群、男奴群、装饰庄严的妇女;
‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo samalaṅkatā;
2023我获得这一切,此是礼敬佛之果。
Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2024憍奢耶毛毯、麻布与棉布;
‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca;
2025我获得这一切,此是供养佛之果。
Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2026「新衣、新果、新上味食物;
‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ;
2027我获得这一切,此是供养佛之果。
Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2028吃此、食此、卧于此卧具;
‘‘Imaṃ khāda imaṃ bhuñja, imamhi sayane saya;
2029我获得这一切,此是供养佛之果。
Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2030我于一切处受供养,我的名声高扬;
‘‘Sabbattha pūjito homi, yaso abbhuggato mama;
2031我常有大势力,常有不可破坏的眷属;
Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā;
2032我是亲族中最殊胜者,此是供养佛之果。
Ñātīnaṃ uttamo homi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2033「我不知冷热,不存在热恼;
‘‘Sītaṃ uṇhaṃ na jānāmi, pariḷāho na vijjati;
2034而且心所的苦,在我心中不存在。
Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati.
2035「成为金色后,我在有与有之间轮回;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave;
2036我不知变色,这是供养佛陀的果报。
Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2037「从天界死没后,被善根所驱使;
‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
2038生于舍卫城,在大富豪、极富裕之家。
Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsāle suaḍḍhake.
2039「舍弃五种欲功德后,我出家为无家者;
‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
2040七岁时,我证得了阿拉汉果。」
Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
2041「具眼者佛陀知我功德后,令我受具足戒;
‘‘Upasampādayī buddho, guṇamaññāya cakkhumā;
2042我年轻时值得供养,此是供养佛陀之果报。
Taruṇo pūjanīyohaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2043「我的天眼清净,我善巧于定;
‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ;
2044我已达到神通的彼岸,此是供养佛陀之果报。
Abhiññāpāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2045「我已证得无碍解,精通于神足;
‘‘Paṭisambhidā anuppatto, iddhipādesu kovido;
2046我已达到诸法的彼岸,此是供养佛陀之果报。
Dhammesu pāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2047「在三万劫中,我供养了那位佛陀;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
2048我不知有恶趣,此是供养佛陀之果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2049「我的诸烦恼已被烧尽,一切诸有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
2050如龙象断除系缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
2051「我来到佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
2052三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2053「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2054六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2055如是传闻,具寿提咖尼咖喇花长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikaṇikārapupphiyo thero imā
2056诸偈颂已说。
Gāthāyo abhāsitthāti.
2057提咖尼咖喇花长老譬喻第一
Tikaṇikārapupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
20582. 一钵施者长老譬喻
2. Ekapattadāyakattheraapadānaṃ
2059「在汉舍卫城,我曾是陶师;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, kumbhakāro ahosahaṃ;
2060我见到了离尘的佛陀,已渡瀑流、无诸漏。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.
2061「善作泥钵,我常施予最胜佛;
‘‘Sukataṃ mattikāpattaṃ, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;
2062将钵施予世尊,正直者、如是者。
Pattaṃ datvā bhagavato, ujubhūtassa tādino.
2063「我在诸有中生起时,我得到金盘;
‘‘Bhave nibbattamānohaṃ, soṇṇathāle labhāmahaṃ;
2064银制的、金制的,以及宝石所成的盘中。
Rūpimaye ca sovaṇṇe, taṭṭike ca maṇīmaye.
2065「我享用钵食,这是福业的果报;
‘‘Pātiyo paribhuñjāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ;
2066在名声与财富中,我成为最上者。
Yasānañca dhanānañca , aggabhūto ca homahaṃ.
2067「犹如在良田中,即使播种少许种子;
‘‘Yathāpi bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ;
2068若得到适当灌溉,果实便使农夫满意。
Sammādhāraṃ pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ.
2069如是此钵之布施,种植于佛陀之田;
‘‘Tathevidaṃ pattadānaṃ, buddhakhettamhi ropitaṃ;
2070当喜悦之流降下时,果实将使我满足。
Pītidhāre pavassante, phalaṃ maṃ tosayissati.
2071凡有诸田,以及僧团与众,
‘‘Yāvatā khettā vijjanti, saṅghāpi ca gaṇāpi ca;
2072无有等同佛陀之田者,给予一切有情安乐。
Buddhakhettasamo natthi, sukhado sabbapāṇinaṃ.
2073礼敬您,人中之御者,礼敬您,至上之人;
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
2074布施一钵之后,我已得达不动之境。
Ekapattaṃ daditvāna, pattomhi acalaṃ padaṃ.
2075自九十一劫以来,当时我布施了那个钵;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pattamadadiṃ tadā;
2076我不知恶趣,此是施钵之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pattadānassidaṃ phalaṃ.
2077我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2078我的善来确实……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2079四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2080如是据说,具寿一钵施与长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapattadāyako thero imā gāthāyo
2081已说。
Abhāsitthāti.
2082一钵施与长老譬喻第二
Ekapattadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
20833. 迦苏玛拉果片长老譬喻
3. Kāsumāraphaliyattheraapadānaṃ
2084如咖尼咖拉花般照耀,坐于山间;
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;
2085我见离尘的佛陀,世间最胜的人中牛王。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
2086以净信心、善意,合掌于头顶;
‘‘Pasannacitto sumano, sire katvāna añjaliṃ;
2087「我以咖苏玛莉咖花供养最胜佛陀。」
Kāsumārikamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.
2088「从此三十一劫前,我当时供养果实;」
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2089「我不知有恶趣,此为施果之果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2090「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2091「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2092「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2093如是据说,具寿迦苏玛拉果片长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāsumāraphaliyo thero imā gāthāyo
2094「他如此说。」
Abhāsitthāti.
2095迦苏玛拉果片长老譬喻第三
Kāsumāraphaliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
20964. 阿瓦德果片长老譬喻
4. Avaṭaphaliyattheraapadānaṃ
2097「千光辉的世尊,自生者、无能胜者;」
‘‘Sahassaraṃsī bhagavā, sayambhū aparājito;
2098从独处起身后,出发去行乞。
Vivekā uṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami.
2099「我手持果实,见到人中之牛后,前往亲近;
‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;
2100以净信心、善意,我供养了阿瓦德果。
Pasannacitto sumano, avaṭaṃ adadiṃ phalaṃ.
2101「从我供养那果实以来,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2102我不知有恶趣,这是施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2103「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2104「于我确实是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2105「四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2106如是传闻,具寿阿瓦德帕利亚长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaliyo thero imā gāthāyo
2107「我说了。」
Abhāsitthāti.
2108阿瓦德果片长老譬喻第四
Avaṭaphaliyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
21095. 巴达果片长老譬喻
5. Pādaphaliyattheraapadānaṃ
2110「金色的正自觉者,诸供养的接受者;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
2111在路上行走时,我供养了巴达果。
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, pādaphalaṃ adāsahaṃ.
2112「从那时我供养水果以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2113我不知有恶趣,这是施水果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2114「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2115「确实,对我来说是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2116「四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2117如是据说,具寿巴达果片长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādaphaliyo thero imā gāthāyo
2118「我说了。」
Abhāsitthāti.
2119巴达果片长老譬喻第五
Pādaphaliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
21206. 马图隆嘎果施与长老譬喻
6. Mātuluṅgaphaladāyakattheraapadānaṃ
2121「犹如燃烧的咖尼咖喇花,犹如满月的月亮;
‘‘Kaṇikāraṃva jalitaṃ, puṇṇamāyeva candimaṃ;
2122犹如燃烧的灯树,我见到了世间的导师。
Jalantaṃ dīparukkhaṃva, addasaṃ lokanāyakaṃ.
2123「我拿着马都楞咖果,以清净的双手,
‘‘Mātuluṅgaphalaṃ gayha, adāsiṃ satthuno ahaṃ;
2124供养给导师,给那位应受供养的勇者。
Dakkhiṇeyyassa vīrassa , pasanno sehi pāṇibhi.
2125「从此三十一劫以来,当时我供养了那个果,
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2126我不知有恶趣,这是施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2127「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2128「我确实得到善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2129「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2130如是据说,具寿马图隆嘎果施与长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mātuluṅgaphaladāyako thero imā
2131说了偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
2132马图隆嘎果施与长老譬喻第六
Mātuluṅgaphaladāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
21337. 阿揭利果施与长老譬喻
7. Ajeliphaladāyakattheraapadānaṃ
2134「名为阿朱诺的正自觉者,当时住在喜马拉雅山;
‘‘Ajjuno nāma sambuddho, himavante vasī tadā;
2135具足明行的牟尼,善巧于定。
Caraṇena ca sampanno, samādhikusalo muni.
2136「取了一瓮量的阿结利、命命果,
‘‘Kumbhamattaṃ gahetvāna, ajeliṃ jīvajīvakaṃ;
2137取了伞叶,我供养了导师。
Chattapaṇṇaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ.
2138「从九十四劫以来,我当时所施的果报;」
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2139我不知道恶趣,这是施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2140我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2141确实,我的到来是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2142四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2143如是据说,具寿阿揭利果施长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajeliphaladāyako thero imā
2144诸偈颂已被说。
Gāthāyo abhāsitthāti.
2145阿揭利果施与长老譬喻第七
Ajeliphaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
21468. 阿摩德果片长老譬喻
8. Amodaphaliyattheraapadānaṃ
2147对金色的正觉者,诸供养的受者;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
2148在路上行走时,我给了阿摩德果。
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, amodamadadiṃ phalaṃ.
2149从九十一劫以来,当时我给了那果实;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2150我不知恶趣,此是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2151我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2152确实,我的到来是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2153四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2154如是据说,具寿阿摩德果片长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā amodaphaliyo thero imā gāthāyo
2155他说了。
Abhāsitthāti.
2156阿摩德果片长老譬喻第八
Amodaphaliyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
21579. 答喇果施长老譬喻
9. Tālaphaladāyakattheraapadānaṃ
2158世尊名为百光,自生者、无能胜者;
‘‘Sataraṃsī nāma bhagavā, sayambhū aparājito;
2159从独处起来后,为了行乞而出去。
Vivekā vuṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami.
2160我手持果实,见到人中之牛后,前往亲近;
‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;
2161以净信心、善意,我施与了多罗果。
Pasannacitto sumano, tālaphalaṃ adāsahaṃ.
2162自从我施与那果实以来,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2163我不知有恶趣,这是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2164我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2165对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2166四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2167如是据说,具寿答喇果施与长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tālaphaladāyako thero imā gāthāyo
2168说了。
Abhāsitthāti.
2169答喇果施与长老譬喻第九
Tālaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
217010. 那利盖拉果施长老譬喻
10. Nāḷikeraphaladāyakattheraapadānaṃ
2171在槃头摩帝城,我当时是园丁;
‘‘Nagare bandhumatiyā, ārāmiko ahaṃ tadā;
2172我见到离尘的佛陀,行走于无染之处。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase.
2173「我拿着椰子果,供养给佛陀最上者;
‘‘Nāḷikeraphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;
2174「住立于虚空中的寂静者,大名声者接受了。
Ākāse ṭhitako santo, paṭiggaṇhi mahāyaso.
2175「对我来说,生起生计,带来现法乐;
‘‘Vittisañjanano mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho;
2176「以清净心,供养果实给佛陀之后。
Phalaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā.
2177「我当时获得喜悦,以及广大的最上乐;
‘‘Adhigacchiṃ tadā pītiṃ, vipulañca sukhuttamaṃ;
2178「无论生于何处,宝物即生起。
Uppajjateva ratanaṃ, nibbattassa tahiṃ tahiṃ.
2179「从九十一劫以来,我当时供养果实;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2180我不知恶趣,此是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2181我的天眼清净,我善巧于定;
‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ;
2182我已到达神通的彼岸,此是施果之果报。
Abhiññāpāramippatto, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2183我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2184对我来说确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2185四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2186如是据说,具寿那利盖拉果施与长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāḷikeraphaladāyako thero imā
2187他说了诸偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
2188那利盖拉果施与长老譬喻第十
Nāḷikeraphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
2189咖尼咖拉品五十一
Kaṇikāravaggo ekapaññāsamo.
2190其摄颂──
Tassuddānaṃ –
2191咖尼咖喇咖巴答、咖苏马哩以及瓦答;
Kaṇikārekapattā ca, kāsumārī tathāvaṭā;
2192巴当、马度楞嘎、阿结哩摩达玛;
Pādañca mātuluṅgañca, ajelīmodameva ca.
2193如是答喇、那哩格喇,偈颂在此被计算;
Tālaṃ tathā nāḷikeraṃ, gāthāyo gaṇitā viha;
2194成为一百偈颂,离于减增。
Ekaṃ gāthāsataṃ hoti, ūnādhikavivajjitaṃ.
219552. 果施与品
52. Phaladāyakavaggo
21961. 古兰吉亚果施长老譬喻
1. Kurañciyaphaladāyakattheraapadānaṃ
2197「我以前是猎鹿者,在林中游行,
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, vipine vicaraṃ ahaṃ;
2198我见到离尘的佛陀,一切法的彼岸者。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.
2199「我拿取库兰吉亚果,供养最胜佛,
‘‘Kurañciyaphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;
2200以清净的双手,供养如是的福田。
Puññakkhettassa tādino, pasanno sehi pāṇibhi.
2201「从此三十一劫以来,我当时所施的果,
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2202我不知有恶趣,这是施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2203「我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除,
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
2204如龙象断除束缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
2205「于最胜佛陀之处,我确实得到了善来。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;
2206三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2207四无碍解,以及这八解脱,
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2208六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2209如是据说,具寿古兰吉亚果施与长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kurañciyaphaladāyako thero imā
2210他说了偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
2211古兰吉亚果施与长老譬喻第一
Kurañciyaphaladāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
22122. 咖毕塔果施长老譬喻
2. Kapitthaphaladāyakattheraapadānaṃ
2213「对金色的正自觉者,诸供养的受者,
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
2214在街道上行走时,我给了咖毕他果。
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, kapitthaṃ adadiṃ phalaṃ.
2215从九十一劫以来,当时我给了那个果,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2216我不知有恶趣,此是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2217我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2218确实,我的善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2219四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2220如是据说,具寿咖毕塔果施与长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kapitthaphaladāyako thero imā
2221诸偈已被说。
Gāthāyo abhāsitthāti.
2222咖毕塔果施与长老譬喻第二
Kapitthaphaladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
22233. 国桑巴果片长老譬喻
3. Kosambaphaliyattheraapadānaṃ
2224如闪耀的峰顶,天中之天、人中之牛王;
‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, devadevaṃ narāsabhaṃ;
2225在街道上行走时,当时我给了拘桑巴果。
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, kosambaṃ adadiṃ tadā.
2226从此三十一劫以前,当时我所施之果;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2227我不知有恶趣,这是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2228我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2229对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2230四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2231如是据说,具寿国桑巴果片长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kosambaphaliyo thero imā gāthāyo
2232已说。
Abhāsitthāti.
2233国桑巴果片长老譬喻第三
Kosambaphaliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
22344. 盖德咖花长老譬喻
4. Ketakapupphiyattheraapadānaṃ
2235在维那答河岸边,最上人住;
‘‘Vinatānadiyā tīre, vihāsi purisuttamo;
2236我见到离尘的佛陀,一心善定。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, ekaggaṃ susamāhitaṃ.
2237「那时,我以蜜香的给答咖花,
‘‘Madhugandhassa pupphena, ketakassa ahaṃ tadā;
2238以净信心、善意,我供养最胜佛。
Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.
2239自从我供养那花以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
2240我不知有恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2241我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2242对我来说,确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2243四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2244如是据说,具寿盖德咖花长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ketakapupphiyo thero imā gāthāyo
2245说了。
Abhāsitthāti.
2246盖德咖花长老譬喻第四
Ketakapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
22475. 那嘎花长老譬喻
5. Nāgapupphiyattheraapadānaṃ
2248金色的正自觉者,诸供养的受者;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
2249在道路上行走时,我以龙华花供养。
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, nāgapupphaṃ apūjayiṃ.
2250从九十一劫前,我供养了那花;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
2251我不知有恶趣,这是供养佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2252我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2253对我来说确实是善来……(中略)……已作佛陀之教。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2254四无碍解……(中略)……已作佛陀之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2255如是据说,具寿那嘎花长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgapupphiyo thero imā gāthāyo
2256说了。
Abhāsitthāti.
2257那嘎花长老譬喻第五
Nāgapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
22586. 阿朱那花长老譬喻
6. Ajjunapupphiyattheraapadānaṃ
2259在禅达巴嘎那地河岸,我当时是紧那罗;
‘‘Candabhāgānadītīre , ahosiṃ kinnaro tadā;
2260我见到了离尘的佛陀,自觉者、不可战胜者。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ.
2261「以净信心、善意,生起喜悦,合掌;
‘‘Pasannacitto sumano, vedajāto katañjalī;
2262取了阿朱那花,供养自觉者。
Gahetvā ajjunaṃ pupphaṃ, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.
2263以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
2264舍弃紧那罗身后,我前往三十三天。
Jahitvā kinnaraṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
2265三十六次为天帝,我行使天王之权;
‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ;
2266十次为转轮王,我行使大王之权。
Dasakkhattuṃ cakkavattī, mahārajjamakārayiṃ.
2267地方王权广大,从计算上无法计数;
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
2268「种子播种于良田,啊,我献给自生者!
Sukhette vappitaṃ bījaṃ, sayambhumhi aho mama .
2269「我有善,我出家为无家者;」
‘‘Kusalaṃ vijjate mayhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
2270「今日我在释迦子的教法中,应受供养。」
Pūjāraho ahaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane.
2271「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我无漏而住。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2272「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2273「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2274如是据说,具寿阿朱那花长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajjunapupphiyo thero imā gāthāyo
2275「已说。」
Abhāsitthāti.
2276阿朱那花长老譬喻第六
Ajjunapupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
22777. 古德迦花长老譬喻
7. Kuṭajapupphiyattheraapadānaṃ
2278「离喜马拉雅山不远,有一座名为瓦沙喇的山;」
‘‘Himavantassāvidūre, vasalo nāma pabbato;
2279名为善见的佛陀,住在山间。
Buddho sudassano nāma, vasate pabbatantare.
2280「我取了雪山的花,前往虚空;
‘‘Pupphaṃ hemavantaṃ gayha, vehāsaṃ agamāsahaṃ;
2281在那里我见到了正自觉者,已渡瀑流、无漏者。
Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.
2282「我取了库答迦花,在头上合掌;
‘‘Pupphaṃ kuṭajamādāya, sire katvāna añjaliṃ ;
2283我供养了佛陀,自生者、大仙人。
Buddhassa abhiropesiṃ, sayambhussa mahesino.
2284「从此三十一劫以来,我供养了那朵花;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
2285我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2286「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2287「确实,我已善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2288「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2289如是据说,具寿古德迦花长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṭajapupphiyo thero imā gāthāyo
2290已说。
Abhāsitthāti.
2291古德迦花长老譬喻第七
Kuṭajapupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
22928. 果萨想长老譬喻
8. Ghosasaññakattheraapadānaṃ
2293「我以前是猎鹿者,在林野森林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe vipine ahaṃ;
2294我见到离尘的佛陀,为天众所尊敬。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, devasaṅghapurakkhataṃ.
2295「阐明四谛,教导不死之境;
‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ;
2296我听闻甘美之法,来自顶髻者、世间亲族。
Assosiṃ madhuraṃ dhammaṃ, sikhino lokabandhuno.
2297「我以声音净信了心,对无等无对者;」
‘‘Ghose cittaṃ pasādesiṃ, asamappaṭipuggale;
2298在那里净化了心,超越了更上的难超越的有。
Tattha cittaṃ pasādetvā, uttariṃ duttaraṃ bhavaṃ.
2299从此三十一劫以前,当时我获得了那个想;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
2300我不知有恶趣,这是声想之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ghosasaññāyidaṃ phalaṃ.
2301我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2302对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2303四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2304如是据说,具寿果萨想长老说此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghosasaññako thero imā gāthāyo
2305已说。
Abhāsitthāti.
2306声想长老譬喻第八
Ghosasaññakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
23079. 施一切果长老譬喻
9. Sabbaphaladāyakattheraapadānaṃ
2308名为瓦卢那,婆罗门通达咒术;
‘‘Varuṇo nāma nāmena, brāhmaṇo mantapāragū;
2309舍弃十个儿子后,我当时进入森林中。
Chaḍḍetvā dasaputtāni, vanamajjhogahiṃ tadā.
2310「造好精舍,善分布、令人喜悦;
‘‘Assamaṃ sukataṃ katvā, suvibhattaṃ manoramaṃ;
2311造好叶屋后,我住在森林中。
Paṇṇasālaṃ karitvāna, vasāmi vipine ahaṃ.
2312「世间知者莲华上佛,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
2313他欲救度我,来到我的精舍。
Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama assamaṃ.
2314「在森林丛中,有广大的光明;
‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, obhāso vipulo ahu;
2315以佛陀的威力,森林当时燃亮。
Buddhassa ānubhāvena, pajjalī vipinaṃ tadā.
2316「见到那神变,佛陀最胜者、如是者的;
‘‘Disvāna taṃ pāṭihīraṃ, buddhaseṭṭhassa tādino;
2317取了钵盂后,我以果实供养。
Pattapuṭaṃ gahetvāna, phalena pūjayiṃ ahaṃ.
2318我与挑担者一起,前往正自觉者处;
‘‘Upagantvāna sambuddhaṃ, sahakhārimadāsahaṃ;
2319出于对我的悲悯,佛陀说了这句话。
Anukampāya me buddho, idaṃ vacanamabravi.
2320「你挑着一担,跟在我后面来;
‘Khāribhāraṃ gahetvāna, pacchato ehi me tuvaṃ;
2321当僧团受用完后,你将有福德」。
Paribhutte ca saṅghamhi, puññaṃ tava bhavissati’.
2322取了钵盂后,我供养比丘僧团;
‘‘Puṭakantaṃ gahetvāna, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ;
2323在那里净信了心后,我往生到兜率天。
Tattha cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ upapajjahaṃ.
2324在那里,以天界的舞蹈、歌唱和音乐;
‘‘Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca;
2325与福业相应,我常享受快乐。
Puññakammena saṃyuttaṃ, anubhomi sadā sukhaṃ.
2326「无论我生于何处,天界或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
2327我的财富无所缺乏,这是布施果实的果报。
Bhoge me ūnatā natthi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2328「四大洲所及之处,连同海洋与山岳;
‘‘Yāvatā caturo dīpā, sasamuddā sapabbatā;
2329布施果实给佛陀后,我成为自在者。
Phalaṃ buddhassa datvāna, issaraṃ kārayāmahaṃ.
2330「凡是我的鸟群,在空中飞翔;
‘‘Yāvatā me pakkhigaṇā, ākāse uppatanti ce;
2331它们也随顺于我,这是布施果实的果报。
Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2332「凡是在森林丛中,夜叉、鬼神与罗刹;
‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, yakkhā bhūtā ca rakkhasā;
2333瓮形鬼与金翅鸟,也来侍奉我。
Kumbhaṇḍā garuḷā cāpi, pāricariyaṃ upenti me.
2334「诸鸠槃荼、狮子、蜜蜂,以及虻与蚊两者;
‘‘Kumbhā soṇā madhukārā, ḍaṃsā ca makasā ubho;
2335他们也随我意,这是施果之果。
Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2336「名为苏般那的诸鸟,有翅膀者,具大力;
‘‘Supaṇṇā nāma sakuṇā, pakkhijātā mahabbalā;
2337他们也来皈依我,这是施果之果。
Tepi maṃ saraṇaṃ yanti, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2338「凡是长寿的诸龙,具神通,有大名声;
‘‘Yepi dīghāyukā nāgā, iddhimanto mahāyasā;
2339他们也随我意,这是施果之果。
Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2340「诸狮子、老虎、豹,熊、鬣狗与豺狼;」
‘‘Sīhā byagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā;
2341他们也来到我的控制之下,这是施果之果。
Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2342住于药草与草丛者,以及住于虚空者;
‘‘Osadhītiṇavāsī ca, ye ca ākāsavāsino;
2343一切都来皈依我,这是施果之果。
Sabbe maṃ saraṇaṃ yanti, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2344极难见、极微妙、甚深、善显现;
‘‘Sududdasaṃ sunipuṇaṃ, gambhīraṃ suppakāsitaṃ;
2345触证后我安住,这是施果之果。
Phassayitvā viharāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2346触证八解脱后,我无漏而住;
‘‘Vimokkhe aṭṭha phusitvā, viharāmi anāsavo;
2347我热诚且明智,这是施果之果。
Ātāpī nipako cāhaṃ, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2348那些住于果的佛子们,诸漏已尽、大名声者;
‘‘Ye phalaṭṭhā buddhaputtā, khīṇadosā mahāyasā;
2349我是他们中的一位,这是施果之果。
Ahamaññataro tesaṃ, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2350到达了证智的彼岸,被善根所激励;
‘‘Abhiññāpāramiṃ gantvā, sukkamūlena codito;
2351遍知了一切漏,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
2352具三明、得神通,佛子具大名声;
‘‘Tevijjā iddhipattā ca, buddhaputtā mahāyasā;
2353得天耳通者,我是他们中的一位。
Dibbasotasamāpannā, tesaṃ aññataro ahaṃ.
2354百千劫以前,我施与了那果;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2355我不知有恶趣,这是施果之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
2356我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2357「确实,我已善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2358「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2359如是传闻,具寿施一切果长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabbaphaladāyako thero imā gāthāyo
2360已说。
Abhāsitthāti.
2361施一切果长老譬喻第九
Sabbaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
236210. 持莲花长老譬喻
10. Padumadhārikattheraapadānaṃ
2363「离雪山不远,有名为罗马沙的山;
‘‘Himavantassāvidūre , romaso nāma pabbato;
2364「彼时有名为桑巴瓦的佛陀,住于露地。
Buddhopi sambhavo nāma, abbhokāse vasī tadā.
2365「我从住处出来,持莲花,
‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, padumaṃ dhārayiṃ ahaṃ;
2366「持了一日后,我又回到住处。
Ekāhaṃ dhārayitvāna, bhavanaṃ punarāgamiṃ.
2367「从此三十一劫前,我供养了那位佛陀;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
2368我不知恶趣,此是供养佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2369我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2370确实,我的到来是善来……(中略)……世尊的教法已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2371四无碍解……(中略)……世尊的教法已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2372如是传闻,具寿持莲花长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumadhāriko thero imā gāthāyo
2373已说。
Abhāsitthāti.
2374持莲花长老譬喻第十
Padumadhārikattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
2375施果品第五十二
Phaladāyakavaggo dvepaññāsamo.
2376其摄颂——
Tassuddānaṃ –
2377库兰吉花与咖毕他花,憍赏弥与给答咖花;
Kurañciyaṃ kapitthañca, kosambamatha ketakaṃ;
2378那咖花、阿朱那花,以及库答吉花、声称者。
Nāgapupphajjunañceva, kuṭajī ghosasaññako.
2379长老是一切果的给予者,如是持莲花者;
Thero ca sabbaphalado, tathā padumadhāriko;
2380这里有八十偈颂,另外还有三偈。
Asīti cettha gāthāyo, tisso gāthā taduttari.
238153. 施草品
53. Tiṇadāyakavaggo
23821. 施草束长老譬喻
1. Tiṇamuṭṭhidāyakattheraapadānaṃ
2383「离雪山不远处,有一座名为兰巴咖的山;
‘‘Himavantassāvidūre , lambako nāma pabbato;
2384在那里,帝沙正觉者在露地经行。
Tattheva tisso sambuddho, abbhokāsamhi caṅkami.
2385「我以前是猎鹿者,在森林、丛林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;
2386见到那位天中之天,我供养了一把草。
Disvāna taṃ devadevaṃ, tiṇamuṭṭhimadāsahaṃ.
2387「为了佛陀的坐具,供养后我令心净信;
‘‘Nisīdanatthaṃ buddhassa, datvā cittaṃ pasādayiṃ;
2388礼敬正觉者后,我向北方离去。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, pakkāmiṃ uttarāmukho.
2389「我刚离去不久,兽王袭击了我;
‘‘Aciraṃ gatamattassa , migarājā apothayi ;
2390被狮子袭击,我在那里命终了。
Sīhena pothito santo, tattha kālaṅkato ahaṃ.
2391「我在临近时所作之业,于无漏的佛陀最胜者;
‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, buddhaseṭṭhe anāsave;
2392如箭脱离弓弦般善解脱,我前往天界。
Sumutto saravegova, devalokamagacchahaṃ.
2393「在那里有美好的柱,由福业所化成;
‘‘Yūpo tattha subho āsi, puññakammābhinimmito;
2394千节百幢,有旗帜,翡翠色。
Sahassakaṇḍo satabheṇḍu, dhajālu haritāmayo.
2395「从它流出光辉,如升起的百光之日;
‘‘Pabhā niddhāvate tassa, sataraṃsīva uggato;
2396充满天女们,我随欲享乐。
Ākiṇṇo devakaññāhi, āmodiṃ kāmakāmihaṃ.
2397「从天界死没后,被善根所驱使;
‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
2398来到人界,我已达诸漏尽。」
Āgantvāna manussattaṃ, pattomhi āsavakkhayaṃ.
2399「从九十四劫前,我布施了坐具;
‘‘Catunnavutito kappe, nisīdanamadāsahaṃ;
2400我不知有恶趣,此为草束之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, tiṇamuṭṭhe idaṃ phalaṃ.
2401「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
2402如龙象断除系缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
2403「我到世尊面前,实在是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
2404三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2405「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2406六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2407如是传闻,具寿施草束长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇamuṭṭhidāyako thero imā gāthāyo
2408「已说。」
Abhāsitthāti.
2409施草束长老本生第一
Tiṇamuṭṭhidāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
24102. 施床长老本生
2. Mañcadāyakattheraapadānaṃ
2411「对于毗婆尸世尊,世间最胜者、如是者;
‘‘Vipassino bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
2412「我以净信心,连同手掌,供养了一张床。
Ekamañcaṃ mayā dinnaṃ, pasannena sapāṇinā.
2413「我获得了象乘、马乘、天乘;
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, dibbayānaṃ samajjhagaṃ;
2414「以那床的布施,我已达到诸漏尽。
Tena mañcakadānena, pattomhi āsavakkhayaṃ.
2415「自从我供养那张床以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ mañcamadadiṃ tadā;
2416「我不知有恶趣,这是床施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, mañcadānassidaṃ phalaṃ.
2417「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2418「确实,我的到来是善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2419「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2420如是传闻,具寿施床长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mañcadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2421施床长老本生第二
Mañcadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
24223. 皈依行者长老本生
3. Saraṇagamaniyattheraapadānaṃ
2423「那时我们登上船,比丘与邪命外道的我;
‘‘Āruhimha tadā nāvaṃ, bhikkhu cājīviko cahaṃ;
2424当船破裂时,比丘给我皈依。
Nāvāya bhijjamānāya, bhikkhu me saraṇaṃ adā.
2425「从此三十一劫前,当他给我皈依时;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ so me saraṇaṃ adā;
2426我不知有恶趣,此是皈依的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, saraṇagamane phalaṃ.
2427「我的诸烦恼已被烧尽……乃至……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2428「确实,我的到来是善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2429「无碍解有四种……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2430如是传闻,具寿皈依行长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saraṇagamaniyo thero imā gāthāyo
2431已说。
Abhāsitthāti.
2432皈依行者长老譬喻第三
Saraṇagamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
24334. 施涂油长老譬喻
4. Abbhañjanadāyakattheraapadānaṃ
2434「在班度马帝城,我住在王家园林;
‘‘Nagare bandhumatiyā, rājuyyāne vasāmahaṃ;
2435当时我是穿皮衣者,我是持水瓶者。
Cammavāsī tadā āsiṃ, kamaṇḍaludharo ahaṃ.
2436「我见到无垢的佛陀,自觉者、无能胜者;
‘‘Addasaṃ vimalaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ;
2437那位精勤者、勤奋者,禅修者、乐于禅那者、自在者。
Padhānaṃ pahitattaṃ taṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ vasiṃ .
2438「一切欲成就者,已渡瀑流者、无漏者;
‘‘Sabbakāmasamiddhiñca, oghatiṇṇamanāsavaṃ;
2439见已净信、善心,我供养了涂油。」
Disvā pasanno sumano, abbhañjanamadāsahaṃ.
2440「从那时我供养了那涂油,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
2441我不知有恶趣,这是涂油的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, abbhañjanassidaṃ phalaṃ.
2442「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2443「于我确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2444「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2445如是传闻,具寿施涂油长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā abbhañjanadāyako thero imā gāthāyo
2446已说。
Abhāsitthāti.
2447施涂油长老譬喻第四
Abbhañjanadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
24485. 施布长老本生
5. Supaṭadāyakattheraapadānaṃ
2449「从日中住出来,毗婆尸世间导师;
‘‘Divāvihārā nikkhanto, vipassī lokanāyako;
2450供养了轻软的衣服,我在天界欢喜了一劫。
Lahuṃ supaṭakaṃ datvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
2451「九十一劫前,我布施了上衣;
‘‘Ekanavutito kappe, supaṭakamadāsahaṃ;
2452我不知有恶趣,这是布施上衣之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, supaṭassa idaṃ phalaṃ.
2453「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2454「于我确实是善来……(中略)……已作世尊之教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2455「四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2456如是传闻,具寿施布长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā supaṭadāyako thero imā gāthāyo
2457已说。
Abhāsitthāti.
2458施布长老本生第五
Supaṭadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
24596. 施杖长老本生
6. Daṇḍadāyakattheraapadānaṃ
2460「进入森林之后,我当时砍伐竹子;
‘‘Kānanaṃ vanamogayha, veḷuṃ chetvānahaṃ tadā;
2461作成支撑物后,我布施了许多给僧团。
Ālambaṇaṃ karitvāna, saṅghassa adadiṃ bahuṃ .
2462「以那心净信,礼敬善戒者;
‘‘Tena cittappasādena, subbate abhivādiya;
2463施与扶杖后,我向北方离去。
Ālambadaṇḍaṃ datvāna, pakkāmiṃ uttarāmukho.
2464「自从我施与那杖,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ daṇḍamadadiṃ tadā;
2465我不知有恶趣,这是施杖之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, daṇḍadānassidaṃ phalaṃ.
2466「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2467「于我确实是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2468「四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2469如是传闻,具寿施杖长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā daṇḍadāyako thero imā gāthāyo
2470已说。
Abhāsitthāti.
2471施杖长老本生第六
Daṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
2472第二十三诵品
Tevīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
24737. 供养山莲长老本生
7. Girinelapūjakattheraapadānaṃ
2474「我以前是猎鹿者,在林中游行,
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, vipine vicaraṃ ahaṃ;
2475我见到离尘的佛陀,一切法的彼岸者。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.
2476「对那位大悲者,乐于一切众生利益者,
‘‘Tasmiṃ mahākāruṇike, sabbasattahite rate;
2477我以净信心、善意,供养了尼喇花。
Pasannacitto sumano, nelapupphamapūjayiṃ.
2478「从此三十一劫以来,我供养了那花,
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
2479我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2480「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2481「我的善来确实……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2482「无碍解有四种……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2483如是传闻,具寿供养山莲长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā girinelapūjako thero imā gāthāyo
2484已说。
Abhāsitthāti.
2485供养山莲长老本生第七
Girinelapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
24868. 扫菩提长老本生
8. Bodhisammajjakattheraapadānaṃ
2487「我以前在塔庙庭院中,捡起被丢弃的菩提叶,
‘‘Ahaṃ pure bodhipattaṃ, ujjhitaṃ cetiyaṅgaṇe;
2488拿取它后丢弃,获得二十倍的果报。
Taṃ gahetvāna chaḍḍesiṃ, alabhiṃ vīsatīguṇe.
2489以那个业的威力,在有与有之间轮回,
‘‘Tassa kammassa tejena, saṃsaranto bhavābhave;
2490我轮回于两种有,即天界与人界。
Duve bhave saṃsarāmi, devatte cāpi mānuse.
2491从天界死没后,来到人界,
‘‘Devalokā cavitvāna, āgantvā mānusaṃ bhavaṃ;
2492我出生于两种家族,即刹帝利与婆罗门。」
Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe.
2493「诸肢与支分具足,身高与围度适宜;
‘‘Aṅgapaccaṅgasampanno, ārohapariṇāhavā;
2494我端正、清净,诸肢圆满、无缺。
Abhirūpo suci homi, sampuṇṇaṅgo anūnako.
2495「无论生于天界或人间,无论生于何处;
‘‘Devaloke manusse vā, jāto vā yattha katthaci;
2496我于诸有中具金色,如精炼之黄金。
Bhave suvaṇṇavaṇṇo ca, uttattakanakūpamo.
2497「柔软、细滑、润泽,细腻、娇嫩;
‘‘Mudukā maddavā sniddhā , sukhumā sukumārikā;
2498我的皮肤常如此,因善弃菩提叶。
Chavi me sabbadā hoti, bodhipatte suchaḍḍite .
2499「无论从何趣而来,于身体生起时;
‘‘Yato kutoci gatīsu, sarīre samudāgate;
2500尘垢不沾染,此为舍弃叶之果报。」
Na limpati rajojallaṃ, vipāko pattachaḍḍite.
2501「在热、风、日晒中,或者以火热,
‘‘Uṇhe vātātape tassa, aggitāpena vā pana;
2502身上不出汗,这是舍弃叶之果报。
Gatte sedā na muccanti, vipāko pattachaḍḍite.
2503「麻风、疮、白癜风,以及黑痣、疱疹,
‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, tilakā piḷakā tathā;
2504身上不生癣疥,这是舍弃叶之果报。
Na honti kāye daddu ca, vipāko pattachaḍḍite.
2505「他还有另一种功德,在生生世世中生起;
‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;
2506身上不生诸病,这是舍弃叶之果报。
Rogā na honti kāyasmiṃ, vipāko pattachaḍḍite.
2507「他还有另一种功德,在生生世世中生起;
‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;
2508不生心生之苦,这是舍弃叶之果报。
Na hoti cittajā pīḷā, vipāko pattachaḍḍite.
2509「彼之另一功德,于诸有诸有中生起;
‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;
2510彼无敌人,这是舍弃叶之果报。
Amittā na bhavantassa, vipāko pattachaḍḍite.
2511「彼之另一功德,于诸有诸有中生起;
‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;
2512受用不减,这是舍弃叶之果报。
Anūnabhogo bhavati, vipāko pattachaḍḍite.
2513「彼之另一功德,于诸有诸有中生起;
‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;
2514于火、王、盗贼、水中无怖畏。
Aggirājūhi corehi, na hoti udake bhayaṃ.
2515「彼之另一功德,于诸有诸有中生起;
‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;
2516婢仆随从,成为随顺心意者。」
Dāsidāsā anucarā, honti cittānuvattakā.
2517「在任何寿量中,生于人类的生存;
‘‘Yamhi āyuppamāṇamhi, jāyate mānuse bhave;
2518从那寿命不减少,住立直到寿量尽。
Tato na hāyate āyu, tiṭṭhate yāvatāyukaṃ.
2519「内部与外部,城镇与连同国土;
‘‘Abbhantarā ca bāhirā , negamā ca saraṭṭhakā;
2520一切都致力于,欲求增长与希求乐。
Nuyuttā honti sabbepi, vuddhikāmā sukhicchakā.
2521「我有财富、有名声,有吉祥、有亲族眷属;
‘‘Bhogavā yasavā homi, sirimā ñātipakkhavā;
2522离去恐怖与惊惧,我于一切生中存在。
Apetabhayasantāso, bhavehaṃ sabbato bhave.
2523「天人、人类、阿修罗,乾闼婆、夜叉、罗刹;
‘‘Devā manussā asurā, gandhabbā yakkharakkhasā;
2524他们一切都守护,常在生存中轮回流转。
Sabbe te parirakkhanti, bhave saṃsarato sadā.
2525「在天界与人间,享受两者的荣耀后,」
‘‘Devaloke manusse ca, anubhotvā ubho yase;
2526最终证得涅槃,达到无上寂静。
Avasāne ca nibbānaṃ, sivaṃ patto anuttaraṃ.
2527「指向正自觉者,或指向那位导师的菩提;
‘‘Sambuddhamuddisitvāna, bodhiṃ vā tassa satthuno;
2528积累功德之人,有何难得之事。
Yo puññaṃ pasave poso, tassa kiṃ nāma dullabhaṃ.
2529在道、果、来世,以及禅那、神通、功德中;
‘‘Magge phale āgame ca, jhānābhiññāguṇesu ca;
2530胜过其他人,我将无漏般涅槃。
Aññesaṃ adhiko hutvā, nibbāyāmi anāsavo.
2531「我以前得到菩提树叶,舍弃后心怀欢喜;
‘‘Purehaṃ bodhiyā pattaṃ, chaḍḍetvā haṭṭhamānaso;
2532我恒常具足此等二十支。
Imehi vīsataṅgehi, samaṅgī homi sabbadā.
2533「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2534「确实善来于我……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2535「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2536如是传闻,具寿扫菩提长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhisammajjako thero imā gāthāyo
2537已说。
Abhāsitthāti.
2538扫菩提长老譬喻第八
Bodhisammajjakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
25399. 施余甘子果长老本生
9. Āmaṇḍaphaladāyakattheraapadānaṃ
2540「名为莲华上佛的胜利者,一切诸法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
2541从定出起后,世间的导师在经行。
Vuṭṭhahitvā samādhimhā, caṅkamī lokanāyako.
2542「当时拿着一呵利的担子,带来果实;
‘‘Khāribhāraṃ gahetvāna, āharanto phalaṃ tadā;
2543我见到离尘的佛陀,正在经行的大牟尼。」
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, caṅkamantaṃ mahāmuniṃ.
2544「以净信心、喜悦,在头上合掌;
‘‘Pasannacitto sumano, sire katvāna añjaliṃ;
2545礼敬正自觉者后,我供养了阿曼达果。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, āmaṇḍamadadiṃ phalaṃ.
2546「十万劫以前,我供养了那个果;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
2547我不知有恶趣,这是阿曼达的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, āmaṇḍassa idaṃ phalaṃ.
2548「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2549「确实于我有善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2550「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2551如是传闻,具寿施余甘子果长老说此
Itthaṃ sudaṃ āyasmā āmaṇḍaphaladāyako thero imā
2552说了诸偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
2553施余甘子果长老本事第九
Āmaṇḍaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
255410. 苏甘德长老本事
10. Sugandhattheraapadānaṃ
2555「在此贤劫中,婆罗门族,大名声者;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
2556以迦叶为姓,生起为说者中之最胜者。
Kassapo nāma gottena , uppajji vadataṃ varo.
2557「具足随形好,三十二种相好;
‘‘Anubyañjanasampanno, bāttiṃsavaralakkhaṇo;
2558一寻光辉围绕,光线网遍布。
Byāmappabhāparivuto, raṃsijālasamotthaṭo .
2559「如月令清凉,如日为光明者;
‘‘Assāsetā yathā cando, sūriyova pabhaṅkaro;
2560如云令寂灭,如海为功德之源。
Nibbāpetā yathā megho, sāgarova guṇākaro.
2561「以戒如大地,以定如雪山;
‘‘Dharaṇīriva sīlena, himavāva samādhinā;
2562以慧如虚空,如风无执着。
Ākāso viya paññāya, asaṅgo anilo yathā.
2563「彼大雄某时,于众中无畏;
‘‘Sa kadāci mahāvīro, parisāsu visārado;
2564宣说诸真谛,救度大众人。
Saccāni sampakāseti, uddharanto mahājanaṃ.
2565「时于波罗奈,长者子大名声;
‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, seṭṭhiputto mahāyaso;
2566我拥有财谷,丰富众多时。
Āsahaṃ dhanadhaññassa , pahūtassa bahū tadā.
2567「我行步行游,前往鹿野苑;
‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, migadāyamupeccahaṃ ;
2568见无垢佛陀,说示不死道。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ.
2569「喉音清净语,如咖喇维咖鸟音;
‘‘Visaṭṭhakantavacanaṃ , karavīkasamassaraṃ;
2570以鹅鸣之声,令知大众人。
Haṃsarutehi nigghosaṃ, viññāpentaṃ mahājanaṃ.
2571「见到彼天中之天,仅听闻甜美之语;
‘‘Disvā devātidevaṃ taṃ, sutvāva madhuraṃ giraṃ;
2572舍弃不少财富,我出家为无家者。
Pahāyanappake bhoge, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
2573「如此出家后,我不久即成多闻者;
‘‘Evaṃ pabbajito cāhaṃ, na cirena bahussuto;
2574成为说法者,具有种种辩才。
Ahosiṃ dhammakathiko, vicittapaṭibhāṇavā.
2575「在大众会中,我一次又一次地欢喜心;
‘‘Mahāparisamajjhehaṃ, haṭṭhacitto punappunaṃ;
2576赞叹金色者之德,善巧于赞叹之德。
Vaṇṇayiṃ hemavaṇṇassa, vaṇṇaṃ vaṇṇavisārado.
2577「此漏尽之佛陀,无恼、断疑;
‘‘Esa khīṇāsavo buddho, anīgho chinnasaṃsayo;
2578达到一切业之灭尽,于诸依灭尽而解脱。」
Sabbakammakkhayaṃ patto, vimuttopadhisaṅkhaye.
2579「这位世尊是佛陀,这位是无上的狮子;
‘‘Esa so bhagavā buddho, esa sīho anuttaro;
2580对于包括天人的世间,他是转梵轮者。
Sadevakassa lokassa, brahmacakkappavattako.
2581「已调御者、调御者、寂静者、寂止者、已涅槃的仙人;
‘‘Danto dametā santo ca, sametā nibbuto isi;
2582使人涅槃者、无烦恼者、使大众安息者。
Nibbāpetā ca assattho, assāsetā mahājanaṃ.
2583「英雄、勇士、勇猛者、智者、悲愍者、自在者;
‘‘Vīro sūro ca vikkanto , pañño kāruṇiko vasī;
2584胜利者、征服者、胜者、不傲慢者、无执着者。
Vijitāvī ca sa jino, appagabbo anālayo.
2585「不动者、不摇者、坚固者、无痴者、无等者、牟尼;
‘‘Aneñjo acalo dhīmā, amoho asamo muni;
2586负荷者、牛王、龙、狮子、帝释天、值得尊敬者。」
Dhorayho usabho nāgo, sīho sakko garūsupi.
2587「离贪者、清净者、梵行者,说者、勇者、舍战者;
‘‘Virāgo vimalo brahmā, vādī sūro raṇañjaho;
2588无垢者、无刺者,无等者、自制者、清净者。
Akhilo ca visallo ca, asamo saṃyato suci.
2589婆罗门、沙门、依怙者,医师、拔刺者;
‘‘Brāhmaṇo samaṇo nātho, bhisakko sallakattako;
2590战士、觉者、善听闻者,不动者、喜悦者、寂静者。
Yodho buddho sutāsuto , acalo mudito sito .
2591持者、持法者、寂静者,作者、导者、显示者;
‘‘Dhātā dhatā ca santi ca, kattā netā pakāsitā;
2592令欢喜者、破坏者,断者、流者、受赞叹者。
Sampahaṃsitā bhettā ca, chettā sotā pasaṃsitā.
2593无垢者、无刺者,无恼者、无疑者;
‘‘Akhilo ca visallo ca, anīgho akathaṃkathī;
2594不动者、离尘者、作者,香者、说者、受赞叹者。
Anejo virajo kattā, gandhā vattā pasaṃsitā.
2595「救度者、利益者、作者、令作者;
‘‘Tāretā atthakāretā, kāretā sampadāritā;
2596令到达者、相应者、可爱者、破除者、精勤者、苦行者。
Pāpetā sahitā kantā, hantā ātāpī tāpaso .
2597「平等心者、极平等者、无伴者、悲愍依止;
‘‘Samacitto samasamo, asahāyo dayālayo ;
2598不可思议有情者、不欺诈者、已作者、仙人中最胜者。
Accherasatto akuho, katāvī isisattamo.
2599「已度疑者、无慢者、无量者、无比者;
‘‘Nittiṇṇakaṅkho nimmāno, appameyyo anūpamo;
2600超越一切言说道者、真实者、引导至终点者、胜利者。
Sabbavākyapathātīto, sacca neyyantagū jino.
2601「于彼七精华中最胜者,信乐带来不死;
‘‘Sattasāravare tasmiṃ, pasādo amatāvaho;
2602因此,对佛、对法、对僧团的信,有大义利。
Tasmā buddhe ca dhamme ca, saṅghe saddhā mahatthikā .
2603「以如此等诸德,三界最上皈依处;」
‘‘Guṇehi evamādīhi, tilokasaraṇuttamaṃ;
2604「在众会中赞叹,我作了法的谈论。」
Vaṇṇento parisāmajjhe, akaṃ dhammakathaṃ ahaṃ.
2605「从那里死后我在兜率天,享受了大乐;」
‘‘Tato cutāhaṃ tusite, anubhotvā mahāsukhaṃ;
2606「从那里死后在人间,我生为善香者。」
Tato cuto manussesu, jāto homi sugandhiko.
2607「我的呼吸、口香,以及身香;」
‘‘Nissāso mukhagandho ca, dehagandho tatheva me;
2608「汗香也恒常,一切香都属于我。」
Sedagandho ca satataṃ, sabbagandhova hoti me .
2609「我的口香恒常,如莲花、青莲花、瞻波迦;」
‘‘Mukhagandho sadā mayhaṃ, padumuppalacampako;
2610「遍满恒常吹送,我的身体也是如此。」
Parisanto sadā vāti, sarīro ca tatheva me.
2611「功德的一切义利,果报确实极为稀有;
‘‘Guṇatthavassa sabbantaṃ, phalaṃ tu paramabbhutaṃ;
2612一切心一境性者,我将赞叹,请听我说。
Ekaggamanasā sabbe, vaṇṇayissaṃ suṇātha me.
2613「说了佛陀的功德,为了利益而无相似;
‘‘Guṇaṃ buddhassa vatvāna, hitāya ca na sadisaṃ ;
2614我在一切处安乐,僧团具足勇士众。
Sukhito homi sabbattha, saṅgho vīrasamāyuto .
2615「有名声、安乐、可爱,有光辉、可喜见;
‘‘Yasassī sukhito kanto, jutimā piyadassano;
2616说者且不被轻蔑,无过失、有慧如是。
Vattā aparibhūto ca, niddoso paññavā tathā.
2617「寿命尽时,涅槃易得于佛陀的供养者;
‘‘Khīṇe āyusi nibbānaṃ, sulabhaṃ buddhabhattino;
2618我将宣说他们的因,请如实听闻那个。
Tesaṃ hetuṃ pavakkhāmi, taṃ suṇātha yathātathaṃ.
2619「以如法之方式礼敬世尊寂静的名声;
‘‘Santaṃ yasaṃ bhagavato, vidhinā abhivādayaṃ;
2620无论生于何处,我因此名声而成为有名声者。
Tattha tatthūpapannopi , yasassī tena homahaṃ.
2621「赞叹作苦之终结者的佛陀,寂静无为的法;
‘‘Dukkhassantakaraṃ buddhaṃ, dhammaṃ santamasaṅkhataṃ;
2622我成为给予快乐者,因此诸有情得乐。
Vaṇṇayaṃ sukhado āsiṃ, sattānaṃ sukhito tato.
2623「宣说佛陀的功德,具足对佛的喜悦;
‘‘Guṇaṃ vadanto buddhassa, buddhapītisamāyuto;
2624我因此成为可爱者,生起自己的可爱与他人的可爱。
Sakantiṃ parakantiñca, janayiṃ tena kantimā.
2625「你这胜利者在充满外道之处,征服了邪外道;
‘‘Jino te titthikākiṇṇe , abhibhuyya kutitthiye;
2626我宣说功德而照耀,因此成为有光辉的导师。」
Guṇaṃ vadanto jotesiṃ , nāyakaṃ jutimā tato.
2627「对众人作可喜之事,宣说正自觉者的功德;
‘‘Piyakārī janassāpi, sambuddhassa guṇaṃ vadaṃ;
2628犹如秋月带星辰,因此我成为可喜见者。
Saradova sasaṅkohaṃ, tenāsiṃ piyadassano.
2629「我以一切言语,尽力赞叹;
‘‘Yathāsattivasenāhaṃ , sabbavācāhi santhaviṃ;
2630因此,我这具种种辩才的语自在者赞叹善逝。
Sugataṃ tena vāgiso, vicittapaṭibhānavā.
2631「那些愚者达到疑惑,轻蔑大牟尼;
‘‘Ye bālā vimatiṃ pattā, paribhonti mahāmuniṃ;
2632我以正法折服他们,我不被那些所轻蔑。
Niggahiṃ te saddhammena, paribhūto na tenahaṃ .
2633「以赞叹佛陀,我去除诸有情的烦恼;
‘‘Buddhavaṇṇena sattānaṃ, kilese apanesahaṃ;
2634以那业的力量,我成为离烦恼之心者。」
Nikkilesamano homi, tassa kammassa vāhasā.
2635「教导随念诸佛者,生起诸闻者的增长;
‘‘Sotūnaṃ vuddhimajaniṃ , buddhānussatidesako;
2636因此我是有慧者,洞察微妙义的观者。
Tenāhamāsiṃ sappañño, nipuṇatthavipassako.
2637「一切漏已尽,已渡轮回之海;
‘‘Sabbāsavaparikkhīṇo, tiṇṇasaṃsārasāgaro;
2638如尸弃佛无取,我将证得寂静。
Sikhīva anupādāno, pāpuṇissāmi nibbutiṃ.
2639就在此劫中,我曾赞叹那胜者;
‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yamahaṃ santhaviṃ jinaṃ;
2640我不知有恶趣,此是赞叹佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhavaṇṇassidaṃ phalaṃ.
2641「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2642「确实于我是善来……(中略)……佛陀的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2643「无碍解有四种……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2644如是具寿苏甘德长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sugandho thero imā gāthāyo
2645已说竟。
Abhāsitthāti.
2646苏甘德长老本事第十
Sugandhattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
2647施草者品第五十三
Tiṇadāyakavaggo tepaññāsamo.
2648其摄颂——
Tassuddānaṃ –
2649施草者、施床榻者,以及施涂油膏者;
Tiṇado mañcado ceva, saraṇabbhañjanappado;
2650善到达者、施杖者,以及涂油礼敬者。
Supaṭo daṇḍadāyī ca, nelapūjī tatheva ca.
2651菩提扫地者、曼陀,善香者,以及第十;
Bodhisammajjako maṇḍo, sugandho dasamoti ca;
2652偈颂一百二十三,此中总计一切。
Gāthāsataṃ satevīsaṃ, gaṇitañcettha sabbaso.
265354. 迦旃延品
54. Kaccāyanavaggo
26541. 玛哈迦旃延长老本事
1. Mahākaccāyanattheraapadānaṃ
2655「名为莲华上佛的胜者,无恼者、不败的胜利者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, anejo ajitaṃ jayo;
2656在十万劫之前,从此处生起的导师。
Satasahasse kappānaṃ, ito uppajji nāyako.
2657「英雄,莲花瓣眼者,有月般清净的面容;
‘‘Vīro kamalapattakkho, sasaṅkavimalānano;
2658如金山般的外观,具有如日光般的光辉。
Kanakācalasaṅkāso , ravidittisamappabho.
2659悦众生眼目,以殊胜诸相庄严;
‘‘Sattanettamanohārī, varalakkhaṇabhūsito;
2660超越一切言说之道,为人天所尊敬。
Sabbavākyapathātīto, manujāmarasakkato.
2661「正自觉者觉悟诸有情,善语者、甘美之声;
‘‘Sambuddho bodhayaṃ satte, vāgīso madhurassaro;
2662悲悯相续之流,于众中无畏。」
Karuṇānibandhasantāno, parisāsu visārado.
2663「他宣说甜美之法,与四谛相应;
‘‘Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasaṃhitaṃ;
2664沉没于痴泥中者,他救拔诸有情。
Nimugge mohapaṅkamhi, samuddharati pāṇine.
2665「当时独自一人,苦行者住于雪山;
‘‘Tadā ekacaro hutvā, tāpaso himavālayo;
2666经由空中往人间世界,去见胜者。
Nabhasā mānusaṃ lokaṃ, gacchanto jinamaddasaṃ.
2667「亲近彼之面前,我听闻法之宣说;
‘‘Upecca santikaṃ tassa, assosiṃ dhammadesanaṃ;
2668勇者赞叹其声闻弟子之大功德。
Vaṇṇayantassa vīrassa, sāvakassa mahāguṇaṃ.
2669「我以简略而说,以详细而阐明;
‘‘Saṅkhittena mayā vuttaṃ, vitthārena pakāsayaṃ;
2670令大众与我满足,如同这位迦旃延一般。
Parisaṃ mañca toseti, yathā kaccāyano ayaṃ.
2671「我在此不见任何其他的声闻,
‘‘‘Nāhaṃ evamidhekaccaṃ , aññaṃ passāmi sāvakaṃ;
2672因此他是第一,诸比丘应当如此忆持」。
Tasmātadagge esaggo, evaṃ dhāretha bhikkhavo’.
2673「那时我听闻了令心欢喜的言语后,感到惊奇;
‘‘Tadāhaṃ vimhito hutvā, sutvā vākyaṃ manoramaṃ;
2674前往雪山,采集了花束。
Himavantaṃ gamitvāna, āhitvā pupphasañcayaṃ.
2675「供养了世间的皈依处后,我期望那个地位;
‘‘Pūjetvā lokasaraṇaṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;
2676那时那位战胜者知道了我的意愿,作了记说。
Tadā mamāsayaṃ ñatvā, byākāsi sa raṇañjaho.
2677「『你们看这位仙人之最,金色皮肤光洁,
‘‘‘Passathetaṃ isivaraṃ, niddhantakanakattacaṃ;
2678毛发竖立,肩膀丰满,不动地合掌而立。』
Uddhaggalomaṃ pīṇaṃsaṃ, acalaṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ.
2679「笑容满面、眼目圆满,心意趣向佛之色相;
‘‘‘Hāsaṃ supuṇṇanayanaṃ, buddhavaṇṇagatāsayaṃ;
2680心中领受法所生者,犹如洒以甘露之相。」
Dhammajaṃ uggahadayaṃ , amatāsittasannibhaṃ’.
2681「听闻迦旃延之德,他住立渴望彼位;
‘‘Kaccānassa guṇaṃ sutvā, taṃ ṭhānaṃ patthayaṃ ṭhito;
2682在未来世,于乔达摩大牟尼处。
Anāgatamhi addhāne, gotamassa mahāmune.
2683「彼之法嗣,嫡子由法所造,
‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
2684名为迦旃延者,将成为导师之声闻。
Kaccāno nāma nāmena, hessati satthu sāvako.
2685「多闻、大智,通达意趣之牟尼;
‘‘Bahussuto mahāñāṇī, adhippāyavidū mune;
2686将证得彼位,如我所记说。」
Pāpuṇissati taṃ ṭhānaṃ, yathāyaṃ byākato mayā.
2687「从那时起一百千劫,我所造的业;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
2688我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2689「我轮回于两种有,天界与人界;
‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;
2690我不去其他趣,这是供养佛的果报。
Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2691「我出生于两种家族,刹帝利与婆罗门;
‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe;
2692我不生于卑贱家族,这是供养佛的果报。
Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2693「现在于最后有,我生于伍揭尼城;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto ujjeniyaṃ pure ;
2694为残暴的巴久塔王之王师婆罗门的儿子。
Pajjotassa ca caṇḍassa, purohitadijādhino .
2695「提利提婆蹉的儿子,精通吠陀的智者;
‘‘Putto tiriṭivacchassa , nipuṇo vedapāragū;
2696母亲名为詹地玛,我是咖恰那,具优良肤色。
Mātā ca candimā nāma, kaccānohaṃ varattaco.
2697「为了考察佛陀,被地主派遣;
‘‘Vīmaṃsanatthaṃ buddhassa, bhūmipālena pesito;
2698见到解脱城之门,导师功德积聚。
Disvā mokkhapuradvāraṃ, nāyakaṃ guṇasañcayaṃ.
2699「听闻清净之语,干涸诸趣泥沼;
‘‘Sutvā ca vimalaṃ vākyaṃ, gatipaṅkavisosanaṃ;
2700我与其余七人,证得不死寂静。
Pāpuṇiṃ amataṃ santaṃ, sesehi saha sattahi.
2701「善逝大智者啊,我已知晓意趣;
‘‘Adhippāyavidū jāto, sugatassa mahāmate;
2702被安立于此第一,心愿完全成就。」
Ṭhapito etadagge ca, susamiddhamanoratho.
2703「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
2704如龙象断除束缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
2705「我来到我的佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
2706「我来到我的佛陀面前,确实是善来;三明已证得,佛陀的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2707「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2708六神通已作证,佛陀的教诫已完成」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2709如是具寿玛哈迦旃延长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākaccāyano thero imā gāthāyo
2710已说。
Abhāsitthāti.
2711玛哈迦旃延长老本事第一
Mahākaccāyanattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
27122. 瓦咖离长老本事
2. Vakkalittheraapadānaṃ
2713「从此十万劫之前,出现了一位导师;
‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako;
2714无上之名无量者,以名而言莲华上。
Anomanāmo amito, nāmena padumuttaro.
2715「莲华色之面容者,莲华无垢净肤者;
‘‘Padumākāravadano, padumāmalasucchavī;
2716如莲华不为水染,彼于世间亦不染。
Lokenānupalittova toyena padumaṃ yathā.
2717「勇者莲华瓣眼者,可爱如同莲华者;
‘‘Vīro padumapattakkho, kanto ca padumaṃ yathā;
2718如莲华上妙香者,所以彼为莲华上。
Padumuttaragandhova, tasmā so padumuttaro.
2719「世间最胜且无慢,如盲者眼之譬喻;
‘‘Lokajeṭṭho ca nimmāno, andhānaṃ nayanūpamo;
2720寂静威仪功德藏,悲悯极大之海洋。
Santaveso guṇanidhi, karuṇāmatisāgaro.
2721「彼大雄者于一时,为梵天、阿修罗、天人所礼敬;
‘‘Sa kadāci mahāvīro, brahmāsurasuraccito;
2722在充满天人与人的众人当中,最胜的胜利者。
Sadevamanujākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo .
2723以芳香的言语,以及甜美的声音,
‘‘Vadanena sugandhena, madhurena rutena ca;
2724使整个大众欢喜,安慰自己的弟子。
Rañjayaṃ parisaṃ sabbaṃ, santhavī sāvakaṃ sakaṃ.
2725信乐意解、善意者,渴望见我;
‘‘Saddhādhimutto sumati, mama dassanalālaso ;
2726没有其他像这样的人,如这位瓦咖离比丘。
Natthi etādiso añño, yathāyaṃ bhikkhu vakkali.
2727那时我在汉舍卫城,是婆罗门之子;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, nagare brāhmaṇatrajo;
2728听闻了那些话后,我赞同那个立场。
Hutvā sutvā ca taṃ vākyaṃ, taṃ ṭhānamabhirocayiṃ.
2729邀请了那位清净者与其弟子们,那位如来;
‘‘Sasāvakaṃ taṃ vimalaṃ, nimantetvā tathāgataṃ;
2730供养七日后,我以衣服覆盖他。
Sattāhaṃ bhojayitvāna, dussehacchādayiṃ tadā.
2731「以头顶礼彼无量功德之海,
‘‘Nipacca sirasā tassa, anantaguṇasāgare;
2732我充满喜悦,沉浸其中,说此语:
Nimuggo pītisampuṇṇo, idaṃ vacanamabraviṃ.
2733『那位被你亲近的牟尼,从此第七日后,
‘‘‘Yo so tayā santhavito, ito sattamake muni ;
2734是具信者中最上的比丘,愿我成为如是者,牟尼』。
Bhikkhu saddhāvataṃ aggo, tādiso homahaṃ mune’.
2735「如是所说时,大雄、无障碍见者,
‘‘Evaṃ vutte mahāvīro, anāvaraṇadassano;
2736大牟尼对大众说出此语:
Imaṃ vākyaṃ udīresi, parisāya mahāmuni.
2737『你们看这位学童,穿着黄色内衣,
‘‘‘Passathetaṃ māṇavakaṃ, pītamaṭṭhanivāsanaṃ;
2738黄金所成的肢体,令生母的眼与心喜悦。
Hemayaññopacitaṅgaṃ , jananettamanoharaṃ.
2739「这位在未来世,乔达摩大仙人;
‘‘‘Eso anāgataddhāne, gotamassa mahesino;
2740信胜解者中的第一,将成为弟子。
Aggo saddhādhimuttānaṃ, sāvakoyaṃ bhavissati.
2741「无论成为天人或人,离一切热恼;
‘‘‘Devabhūto manusso vā, sabbasantāpavajjito;
2742具足一切财富,快乐地轮回。
Sabbabhogaparibyūḷho, sukhito saṃsarissati.
2743「百千劫之后,甘蔗族的出生;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
2744以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
2745「他的法的继承者,嫡子由法所造;」
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
2746「名为瓦咖离者,将成为导师的弟子。」
Vakkali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
2747「以那殊胜之业,以及思与誓愿;
‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca;
2748「舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
2749「在一切处得到快乐,在有与有之间轮回;
‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaranto bhavābhave;
2750「我生于舍卫城,在某个家族中。
Sāvatthiyaṃ pure jāto, kule aññatare ahaṃ.
2751「我被养育得柔软细嫩,如同刚生的嫩芽般柔软;
‘‘Nonītasukhumālaṃ maṃ, jātapallavakomalaṃ;
2752「柔弱地仰卧而眠,被非人的恐怖所惊吓。
Mandaṃ uttānasayanaṃ, pisācabhayatajjitā.
2753「心意沮丧的他们,躺在大仙的足下;
‘‘Pādamūle mahesissa, sāyesuṃ dīnamānasā;
2754「我们将此给予你,主人,请成为我们的皈依处,导师。」
Imaṃ dadāma te nātha, saraṇaṃ hohi nāyaka.
2755「那时,那位牟尼接受了我,成为恐惧者们的皈依处;
‘‘Tadā paṭiggahi so maṃ, bhītānaṃ saraṇo muni;
2756以网纹与轮相标记的、柔软细嫩的手。」
Jālinā cakkaṅkitena , mudukomalapāṇinā.
2757「从那时起,我被那位应守护者所守护;
‘‘Tadā pabhuti tenāhaṃ, arakkheyyena rakkhito;
2758从一切怨敌中解脱,以安乐而成长。」
Sabbaveravinimutto , sukhena parivuddhito.
2759「离开善逝而存在,我片刻也感到焦虑;
‘‘Sugatena vinā bhūto, ukkaṇṭhāmi muhuttakaṃ;
2760七岁时,我出家成为无家者。」
Jātiyā sattavassohaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
2761「具足一切波罗蜜、有青莲花眼的殊胜者;」
‘‘Sabbapāramisambhūtaṃ, nīlakkhinayanaṃ varaṃ;
2762色遍满一切美好,我住于不满足。
Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ, atitto viharāmahaṃ .
2763「知道我对佛陀色身的喜爱,胜利者那时教诫我:
‘‘Buddharūparatiṃ ñatvā, tadā ovadi maṃ jino;
2764『够了,瓦咖离!为何你欢喜于色身,愚者所喜悦的?
‘Alaṃ vakkali kiṃ rūpe, ramase bālanandite.
2765「『凡见正法者,贤智者见我;不见正法者,即使见我也不见我。
‘‘‘Yo hi passati saddhammaṃ, so maṃ passati paṇḍito;
2766不见正法者,即使见我也不见我。
Apassamāno saddhammaṃ, maṃ passampi na passati.
2767「『身体有无边的过患,如同毒树;是一切疾病的住处,纯粹是苦的聚集。
‘‘‘Anantādīnavo kāyo, visarukkhasamūpamo;
2768是一切疾病的住处,纯粹是苦的聚集。
Āvāso sabbarogānaṃ, puñjo dukkhassa kevalo.
2769「『因此厌离于色,诸蕴的生灭,』
‘‘‘Nibbindiya tato rūpe, khandhānaṃ udayabbayaṃ;
2770「看见诸烦恼的过患后,他将安乐地到达终点。」
Passa upakkilesānaṃ, sukhenantaṃ gamissati’.
2771「我如此被那位利益者、导师所教诫;
‘‘Evaṃ tenānusiṭṭhohaṃ, nāyakena hitesinā;
2772登上鹫峰山,我在山洞中禅修。
Gijjhakūṭaṃ samāruyha, jhāyāmi girikandare.
2773「站在山脚下,大牟尼安慰了我;
‘‘Ṭhito pabbatapādamhi, assāsayi mahāmuni;
2774胜者说『瓦咖离』之语,听到那个,我欢喜。
Vakkalīti jino vācaṃ, taṃ sutvā mudito ahaṃ.
2775「我跳下岩石悬崖,数百人高;
‘‘Pakkhandiṃ selapabbhāre, anekasataporise;
2776那时,以佛陀的威力,我安乐地到达地面。
Tadā buddhānubhāvena, sukheneva mahiṃ gato.
2777「他再次说法,诸蕴的生灭;
‘‘Punopi dhammaṃ deseti, khandhānaṃ udayabbayaṃ;
2778了知彼法后,我证得了阿拉汉果。
Tamahaṃ dhammamaññāya, arahattamapāpuṇiṃ.
2779在大众会中,那时行足者
‘‘Sumahāparisamajjhe , tadā maṃ caraṇantago;
2780大智者宣说我为信胜解者中的第一。
Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ, paññapesi mahāmati.
2781从那时起一百千劫,我所作的业
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
2782我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2783我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2784对我来说确实是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2785四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2786如是具寿瓦咖离长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vakkalitthero imā gāthāyo
2787已说
Abhāsitthāti.
2788瓦咖离长老本事第二
Vakkalittherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
27893. 摩诃劫宾那长老本事
3. Mahākappinattheraapadānaṃ
2790「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;」
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
2791「在无云的虚空中升起,犹如秋天晴空中的太阳。」
Udito ajaṭākāse , ravīva saradambare.
2792「他以语光明觉悟应被调伏的莲花众;」
‘‘Vacanābhāya bodheti, veneyyapadumāni so;
2793「导师以慧光芒干涸烦恼之泥。」
Kilesapaṅkaṃ soseti, matiraṃsīhi nāyako.
2794「他摧毁外道的名声,犹如太阳摧毁萤火虫的光;」
‘‘Titthiyānaṃ yase hanti, khajjotābhā yathā ravi;
2795「他显示真谛义之光,犹如日轮显示宝石。」
Saccatthābhaṃ pakāseti, ratanaṃva divākaro.
2796「他是诸德的聚集处,犹如大海是诸宝石的聚集处;」
‘‘Guṇānaṃ āyatibhūto, ratanānaṃva sāgaro;
2797如云降雨于众生,以法云而降法雨。
Pajjunnoriva bhūtāni, dhammameghena vassati.
2798「那时我是阿卡达沙,在名为汉沙瓦哈的城市;
‘‘Akkhadasso tadā āsiṃ, nagare haṃsasavhaye;
2799我前往听闻了名为莲华上者的法。
Upecca dhammamassosiṃ, jalajuttamanāmino.
2800「对诸比丘的教诫者,已作所作的弟子;
‘‘Ovādakassa bhikkhūnaṃ, sāvakassa katāvino;
2801显示功德者,令我心满足者。
Guṇaṃ pakāsayantassa, tappayantassa me manaṃ.
2802「听闻后信受、心喜,邀请如来;
‘‘Sutvā patīto sumano, nimantetvā tathāgataṃ;
2803连同僧团供养食物后,我期望那地位。
Sasissaṃ bhojayitvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.
2804「那时与汉沙相等者,汉沙鼓声响起;
‘‘Tadā haṃsasamabhāgo, haṃsadundubhinissano ;
2805「请看这位大臣,精通判决、善巧决断。」
Passathetaṃ mahāmattaṃ, vinicchayavisāradaṃ.
2806「他倒在我的足下,身体毛发竖立;」
‘‘Patitaṃ pādamūle me, samuggatatanūruhaṃ;
2807「肤色如云,身体丰满,面容眼目清净。」
Jīmūtavaṇṇaṃ pīṇaṃsaṃ, pasannanayanānanaṃ.
2808「有大随从围绕,具王者威仪,大名声;」
‘‘Parivārena mahatā, rājayuttaṃ mahāyasaṃ;
2809「这位已作善业者,以喜悦之心祈求地位。」
Eso katāvino ṭhānaṃ, pattheti muditāsayo.
2810「以此礼拜、舍施及誓愿;」
‘‘‘Iminā paṇipātena, cāgena paṇidhīhi ca ;
2811「百千劫中,不生于恶趣。」
Kappasatasahassāni, nupapajjati duggatiṃ.
2812「在诸天中得天之殊胜,在人中得大威势;」
‘‘‘Devesu devasobhaggaṃ, manussesu mahantataṃ;
2813受用之后以剩余,将证得涅槃。
Anubhotvāna sesena , nibbānaṃ pāpuṇissati.
2814「百千劫之后,甘蔗族出生者;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
2815乔达摩为姓者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
2816「彼之法的继承者,嫡子由法所造;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
2817劫宾那为名者,将是导师的弟子」。
Kappino nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
2818「然后我在胜者教中,作了善业之后;
‘‘Tatohaṃ sukataṃ kāraṃ, katvāna jinasāsane;
2819舍弃人身,我去到了兜率天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ.
2820「教诫了数百次的天与人王;
‘‘Devamānusarajjāni, sataso anusāsiya;
2821在波罗奈附近,生于刹帝利种姓。
Bārāṇasiyamāsanne, jāto keniyajātiyaṃ.
2822「我有千人眷属,连同妻儿;
‘‘Sahassaparivārena , sapajāpatiko ahaṃ;
2823我供养了五百位辟支佛。
Pañca paccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahiṃ.
2824「供养他们食物三个月后,我们又供养三衣;
‘‘Temāsaṃ bhojayitvāna, pacchādamha ticīvaraṃ;
2825从那里死后,我们全都往生三十三天。
Tato cutā mayaṃ sabbe, ahumha tidasūpagā.
2826「再次从那里死后,我们全都来到人间;
‘‘Puno sabbe manussattaṃ, agamimha tato cutā;
2827我们先前生为鸡,在雪山附近。
Kukkuṭamhi pure jātā, himavantassa passato.
2828「我名为劫宾那,是大名声的王子;」
‘‘Kappino nāmahaṃ āsiṃ, rājaputto mahāyaso;
2829其余生于大臣家族者,皆围绕于我。
Sesāmaccakule jātā, mameva parivārayuṃ.
2830「获得大王国之乐,一切欲望皆成就;
‘‘Mahārajjasukhaṃ patto, sabbakāmasamiddhimā;
2831我从商人们所说,听闻佛陀出现。
Vāṇijehi samakkhātaṃ, buddhuppādamahaṃ suṇiṃ.
2832「『佛陀出现于世间,无与伦比之一人;
‘‘‘Buddho loke samuppanno, asamo ekapuggalo;
2833他宣说正法,不死、最上乐。
So pakāseti saddhammaṃ, amataṃ sukhamuttamaṃ.
2834他的弟子们善相应,善解脱且无漏』;
‘‘‘Suyuttā tassa sissā ca, sumuttā ca anāsavā’;
2835「听闻他们的善语后,恭敬那些商人。
‘‘Sutvā nesaṃ suvacanaṃ, sakkaritvāna vāṇije.
2836「舍弃王国与大臣,我渴望佛陀而出家;
‘‘Pahāya rajjaṃ sāmacco, nikkhamiṃ buddhamāmako;
2837见到大急流河,水满至岸边。
Nadiṃ disvā mahācandaṃ, pūritaṃ samatittikaṃ.
2838「无立足处、无攀缘处,难以渡越、水流湍急;
‘‘Appatiṭṭhaṃ anālambaṃ, duttaraṃ sīghavāhiniṃ;
2839忆念佛陀的功德,我安全地渡过了。
Guṇaṃ saritvā buddhassa, sotthinā samatikkamiṃ.
2840「『若佛陀已渡有流,已到世间边际的智者;
‘‘‘Bhavasotaṃ sace buddho, tiṇṇo lokantagū vidū ;
2841以此真实语,愿我的前行成功。
Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu.
2842「『若寂静是所行之道,解脱是究竟之乐;
‘‘‘Yadi santigamo maggo, mokkho caccantikaṃ sukhaṃ;
2843以此真实语,愿我的前行成功。
Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu.
2844「『若僧团已渡险难,是无上的福田;」
‘‘‘Saṅgho ce tiṇṇakantāro, puññakkhetto anuttaro;
2845以此真实语,愿我的前行成功。
Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu’.
2846当真实语说出时,道路上的水退去了;
‘‘Saha kate saccavare, maggā apagataṃ jalaṃ;
2847然后我轻松地渡过,到达悦意的河岸。
Tato sukhena uttiṇṇo, nadītīre manorame.
2848我看见坐着的佛陀,如同升起的光明者;
‘‘Nisinnaṃ addasaṃ buddhaṃ, udentaṃva pabhaṅkaraṃ;
2849如同燃烧的金山,如同点亮的灯树。
Jalantaṃ hemaselaṃva, dīparukkhaṃva jotitaṃ.
2850如同伴随群星的月亮,被弟子们围绕着;
‘‘Sasiṃva tārāsahitaṃ, sāvakehi purakkhataṃ;
2851如同降雨的萨咖,在说法的雨中。
Vāsavaṃ viya vassantaṃ, desanājaladantaraṃ .
2852与大臣一起礼敬后,我坐在一边;
‘‘Vanditvāna sahāmacco, ekamantamupāvisiṃ;
2853然后,知道我们的意向后,佛陀为我们说法。
Tato no āsayaṃ ñatvā, buddho dhammamadesayi.
2854「听闻清净的法后,我们对胜者说:
‘‘Sutvāna dhammaṃ vimalaṃ, avocumha mayaṃ jinaṃ;
2855『大雄,请让我们出家,我们厌离于有。』
‘Pabbājehi mahāvīra, nibbindāmha mayaṃ bhave’.
2856「『诸比丘,法已善说,为了你们灭尽苦,
‘‘‘Svakkhāto bhikkhave dhammo, dukkhantakaraṇāya vo;
2857行梵行吧』,最上牟尼如此说。
Caratha brahmacariyaṃ’, iccāha munisattamo.
2858「随着话语,我们全部都持比丘相,
‘‘Saha vācāya sabbepi, bhikkhuvesadharā mayaṃ;
2859我们成为达上者,在教法中成为入流者。
Ahumha upasampannā, sotāpannā ca sāsane.
2860「然后,导师前往祇园,教诫;
‘‘Tato jetavanaṃ gantvā, anusāsi vināyako;
2861我被胜者教诫,证得了阿拉汉果。
Anusiṭṭho jinenāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
2862那时我教诫了数千比丘;
‘‘Tato bhikkhusahassāni , anusāsimahaṃ tadā;
2863依我教诫而行者,他们也成为无漏者。
Mamānusāsanakarā, tepi āsuṃ anāsavā.
2864胜者对那功德感到满意,将我安立于此第一;
‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;
2865在大众中宣称:『咖宾是教诫比丘中第一者』。
Bhikkhuovādakānaggo, kappinoti mahājane.
2866十万劫前所作之业,在此处向我显示果报;
‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;
2867如箭脱离弓弦般解脱,我烧尽了我的诸烦恼。
Pamutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama.
2868我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2869「我确实得到善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2870「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2871如是具寿摩诃劫宾那长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākappino thero imā gāthāyo
2872已说。
Abhāsitthāti.
2873摩诃劫宾那长老本事第三
Mahākappinattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
28744. 答巴马喇子长老本事
4. Dabbamallaputtattheraapadānaṃ
2875「名为莲华上佛的胜者,一切世间的知者、牟尼;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;
2876从此十万劫,具眼者出现于劫中。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.
2877「教诫者、令知者,一切有情的救度者;
‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;
2878善巧说法的佛陀,救度了众多人众。
Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.
2879「随念者、悲愍者,一切有情的利益者;
‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;
2880所有来到的外道,他使之安立于五戒。
Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi .
2881如此,〔那城〕无有混乱,空无外道;
‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;
2882由阿拉汉们所庄严,由那些自在的如是者们〔所庄严〕。
Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.
2883那位大牟尼高达五十八肘;
‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;
2884如黄金山般,具足三十二种殊胜相。
Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.
2885寿命有十万年之久;住世那么长的时间,他度化了众多的人众。
‘‘Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade;
2886住世那么长的时间,他度化了众多的人众。
Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.
2887那时,我在汉沙瓦底城,是大名声的长者之子。
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahāyaso;
2888亲近世间之光明者后,我听闻了法的开示。
Upetvā lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.
2889「为诸比丘指定住处,与弟子们一起;
‘‘Senāsanāni bhikkhūnaṃ, paññāpentaṃ sasāvakaṃ;
2890听闻赞叹者的言语后,我心生欢喜。
Kittayantassa vacanaṃ, suṇitvā mudito ahaṃ.
2891「对那位大仙人与僧团作了供养后;
‘‘Adhikāraṃ sasaṅghassa, katvā tassa mahesino;
2892以头礼拜其足,我期望那个位置。
Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.
2893「那时,那位大雄宣说了我的业:
‘‘Tadāha sa mahāvīro, mama kammaṃ pakittayaṃ;
2894『他供养了世间导师与僧团七日。
‘Yo sasaṅghamabhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ.
2895「『这位莲花瓣眼者、狮子肩者、金色皮肤者;
‘‘‘Soyaṃ kamalapattakkho, sīhaṃso kanakattaco;
2896他顶礼我足,祈求最上之位。
Mama pādamūle nipati , patthayaṃ ṭhānamuttamaṃ.
2897「经过十万劫后,从乌迦卡族出生;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
2898名为乔达摩,以姓氏而称,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
2899「那位佛陀的弟子,以达巴之名而闻名;
‘‘‘Sāvako tassa buddhassa, dabbo nāmena vissuto;
2900住所的指定者,那时他将是第一。」
Senāsanapaññāpako, aggo hessatiyaṃ tadā’.
2901「以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
2902舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
2903「百次三次,我作天王;
‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;
2904我曾一百零五次,成为转轮王。
Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
2905「广大的地方王国,从数量上无法计算;
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
2906我在一切处都快乐,因为那业的力量。
Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā.
2907「从九十一劫前,名叫毗婆尸的导师;
‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;
2908出现了具妙相者,一切法的观察者。
Uppajji cārudassano , sabbadhammavipassako.
2909「我以恶心诽谤,那位如是者的弟子;
‘‘Duṭṭhacitto upavadiṃ, sāvakaṃ tassa tādino;
2910一切漏已尽者,应知是清净的。
Sabbāsavaparikkhīṇaṃ, suddhoti ca vijāniya.
2911「那位人中雄者的,诸大仙弟子们;
‘‘Tasseva naravīrassa, sāvakānaṃ mahesinaṃ;
2912拿取了筹签后,我给予了乳粥。
Salākañca gahetvāna , khīrodanamadāsahaṃ.
2913「在此贤劫中,梵族的大名声者;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
2914以迦叶为姓,出生为说法者中的最胜者。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
2915「照耀了教法后,战胜了外道;
‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, abhibhuyya kutitthiye;
2916调伏了应被调伏者后,他与弟子们般涅槃了。
Vineyye vinayitvāva, nibbuto so sasāvako.
2917「当导师与弟子般涅槃后,教法到达终结时;
‘‘Sasisse nibbute nāthe, atthamentamhi sāsane;
2918诸天人悲伤地哭泣,披散头发,哭泣着脸。
Devā kandiṃsu saṃviggā, muttakesā rudammukhā.
2919「法轮将灭尽,我们将不再见到善行者;」
‘‘Nibbāyissati dhammakkho, na passissāma subbate;
2920我们将不得闻正法,唉,我们的少福!
Na suṇissāma saddhammaṃ, aho no appapuññatā.
2921那时这大地全部,不动者动摇震动;
‘‘Tadāyaṃ pathavī sabbā, acalā sā calācalā ;
2922海洋也如悲伤一般,发出悲悯之声。
Sāgaro ca sasokova, vinadī karuṇaṃ giraṃ.
2923四方的天鼓,非人们敲响;
‘‘Catuddisā dundubhiyo, nādayiṃsu amānusā;
2924四周的雷电,闪击且带来恐怖。
Samantato asaniyo, phaliṃsu ca bhayāvahā.
2925流星从空中坠落,彗星也出现;
‘‘Ukkā patiṃsu nabhasā, dhūmaketu ca dissati;
2926有烟的火焰旋转,诸兽发出悲鸣。
Sadhūmā jālavaṭṭā ca , raviṃsu karuṇaṃ migā.
2927见到可怖的征兆,预示教法的灭尽;
‘‘Uppāde dāruṇe disvā, sāsanatthaṅgasūcake;
2928七位比丘惊恐不安,我们当时思考:
Saṃviggā bhikkhavo satta, cintayimha mayaṃ tadā.
2929「没有教法对我们而言,我们的生命已足够;
‘‘Sāsanena vināmhākaṃ, jīvitena alaṃ mayaṃ;
2930进入大林后,我们应修习胜者的教法。」
Pavisitvā mahāraññaṃ, yuñjāma jinasāsanaṃ.
2931「我们当时在那林中,看见一座高耸的最胜岩石;
‘‘Addasamha tadāraññe, ubbiddhaṃ selamuttamaṃ;
2932攀登那梯阶后,我们推倒了梯阶。」
Nisseṇiyā tamāruyha, nisseṇiṃ pātayimhase.
2933「当时长老教诫我们:『佛陀出世极难得;
‘‘Tadā ovadi no thero, buddhuppādo sudullabho;
2934已获得极难得的信,教法所余亦少。
Saddhātidullabhā laddhā, thokaṃ sesañca sāsanaṃ.
2935「错失刹那者堕落,于无边的苦海中;」
‘‘Nipatanti khaṇātītā, anante dukkhasāgare;
2936因此应当努力,只要牟尼的教法还住立。
Tasmā payogo kattabbo, yāva ṭhāti mune mataṃ .
2937那位长老是阿拉汉,那位随行者是不来;
‘‘Arahā āsi so thero, anāgāmī tadānugo;
2938其余具戒者相应,我们去了天界。
Susīlā itare yuttā, devalokaṃ agamhase.
2939般涅槃者已度轮回,一位在净居天;
‘‘Nibbuto tiṇṇasaṃsāro, suddhāvāse ca ekako;
2940我和巴库沙,以及萨毗耶、巴希亚也是如此。
Ahañca pakkusāti ca, sabhiyo bāhiyo tathā.
2941童子迦叶也,我们去了那里那里;
‘‘Kumārakassapo ceva, tattha tatthūpagā mayaṃ;
2942从轮回束缚解脱,受到乔达摩的怜悯。
Saṃsārabandhanā muttā, gotamenānukampitā.
2943在马喇人的拘尸那,我生来就有念。
‘‘Mallesu kusinārāyaṃ, jāto gabbheva me sato;
2944「母亲死后登上火葬堆,我从那里掉落下来。」
Mātā matā citāruḷhā, tato nippatito ahaṃ.
2945「掉落在柴堆中,因此被称为答巴;
‘‘Patito dabbapuñjamhi, tato dabboti vissuto;
2946「凭借梵行之力,我七岁时得解脱。」
Brahmacārībalenāhaṃ, vimutto sattavassiko.
2947「凭借乳粥之力,我获得五神通;
‘‘Khīrodanabalenāhaṃ , pañcahaṅgehupāgato;
2948「以漏尽之说,被恶人多次指责。」
Khīṇāsavopavādena, pāpehi bahucodito.
2949「福与恶两者,我现在已超越;
‘‘Ubho puññañca pāpañca, vītivattomhi dānihaṃ;
2950「证得最上寂静,我住于无漏。」
Patvāna paramaṃ santiṃ, viharāmi anāsavo.
2951「我分配住处,使善行者欢喜;」
‘‘Senāsanaṃ paññāpayiṃ, hāsayitvāna subbate;
2952胜者对那些功德感到满意,将我安立为第一。
Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ.
2953我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
2954我的到来确实是善来……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
2955四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2956如是具寿答巴马喇子长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dabbamallaputto thero imā gāthāyo
2957说已。
Abhāsitthāti.
2958答巴马喇子长老本事第四
Dabbamallaputtattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
29595. 迦叶童子长老本事
5. Kumārakassapattheraapadānaṃ
2960从此十万劫之前,导师出现;
‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako;
2961利益一切世间的英雄,名为莲华上佛。
Sabbalokahito vīro, padumuttaranāmako.
2962那时我是婆罗门,著名的通达吠陀者;
‘‘Tadāhaṃ brāhmaṇo hutvā, vissuto vedapāragū;
2963游行日间住处时,我见到世间导师。
Divāvihāraṃ vicaraṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.
2964「宣说四谛,觉悟有天之众;
‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, bodhayantaṃ sadevakaṃ;
2965赞叹种种说法之最上者,于大众中。
Vicittakathikānaggaṃ, vaṇṇayantaṃ mahājane.
2966「那时我以喜悦之心,邀请如来;
‘‘Tadā muditacittohaṃ, nimantetvā tathāgataṃ;
2967以种种色的衣布,装饰了讲堂。
Nānārattehi vatthehi, alaṅkaritvāna maṇḍapaṃ.
2968「在那以种种宝物照耀之处,我供养了连同僧团者;
‘‘Nānāratanapajjotaṃ, sasaṅghaṃ bhojayiṃ tahiṃ;
2969供养七日后,以种种上味食物。
Bhojayitvāna sattāhaṃ, nānaggarasabhojanaṃ.
2970「以种种色彩的花,供养了连同弟子者;
‘‘Nānācittehi pupphehi, pūjayitvā sasāvakaṃ ;
2971礼拜足下后,我愿求那个位置。
Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ.
2972那时,牟尼中的最胜者,心中唯具悲悯滋味者说:
‘‘Tadā munivaro āha, karuṇekarasāsayo ;
2973「看这位天人中的最胜者,莲花面、莲花眼,
‘Passathetaṃ dijavaraṃ, padumānanalocanaṃ.
2974「充满喜悦与欢喜,身毛竖立,
‘‘‘Pītipāmojjabahulaṃ, samuggatatanūruhaṃ;
2975「具有笑容与广大的相,热衷于我的教法。
Hāsamhitavisālakkhaṃ, mama sāsanalālasaṃ.
2976「他礼拜我的足下,心意专一,
‘‘‘Patitaṃ pādamūle me, ekāvatthasumānasaṃ ;
2977「他愿求那个位置——种种说法者之位。
Esa pattheti taṃ ṭhānaṃ, vicittakathikattanaṃ .
2978「从现在起十万劫后,将出生于乌迦卡族;」
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
2979名为乔达摩者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
2980他的法的继承者,亲生的、由法所造的,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
2981名为童子迦叶者,将成为导师的弟子。
Kumārakassapo nāma, hessati satthu sāvako.
2982在种种花衣与诸宝的运载者中,
‘‘‘Vicittapupphadussānaṃ , ratanānañca vāhasā;
2983在种种说法者中,他将达到最上。
Vicittakathikānaṃ so, aggataṃ pāpuṇissati’.
2984以那善作的业,以意愿与誓愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
2985舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
2986在诸有中轮回,犹如舞台中央的舞者。
‘‘Paribbhamaṃ bhavābhave , raṅgamajjhe yathā naṭo;
2987成为树枝鹿之子,我进入母鹿的腹中。
Sākhamigatrajo hutvā, migiyā kucchimokkamiṃ.
2988「当时我在腹中,屠场已准备好;
‘‘Tadā mayi kucchigate, vajjhavāro upaṭṭhito;
2989我母被沙卡鹿王舍弃,前往投靠尼拘律鹿王。
Sākhena cattā me mātā, nigrodhaṃ saraṇaṃ gatā.
2990「因此她被那鹿王,从死亡中解脱;
‘‘Tena sā migarājena, maraṇā parimocitā;
2991舍弃自己的生命,当时如此教诫我。
Pariccajitvā sapāṇaṃ , mamevaṃ ovadī tadā.
2992「『应当亲近尼拘律树,不应住于树枝;
‘‘‘Nigrodhameva seveyya, na sākhamupasaṃvase;
2993死于尼拘律树较好,胜过活于树枝上』。
Nigrodhasmiṃ mataṃ seyyo, yañce sākhamhi jīvitaṃ’.
2994「被那鹿群之主如此教诫,我和母亲以及其他诸鹿;
‘‘Tenānusiṭṭhā migayūthapena, ahañca mātā ca tathetare ca ;
2995前往令人欢喜的兜率天住处,如同前往有家的客居之地。
Āgamma rammaṃ tusitādhivāsaṃ, gatā pavāsaṃ sagharaṃ yatheva.
2996在迦叶英雄的教法灭尽时,
‘‘Puno kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane;
2997登上山峰顶,修习胜者的教法。
Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ.
2998现在我在王舍城,生于长者家族,
‘‘Idānāhaṃ rājagahe, jāto seṭṭhikule ahuṃ;
2999我母亲怀孕了,出家成为无家者。
Āpannasattā me mātā, pabbaji anagāriyaṃ.
3000知道她怀孕后,他们带她去见天授,
‘‘Sagabbhaṃ taṃ viditvāna, devadattamupānayuṃ;
3001他说:『杀掉这个邪恶的比丘尼。』
So avoca ‘vināsetha, pāpikaṃ bhikkhuniṃ imaṃ’.
3002现在也被牟尼之主、胜者所悲悯,
‘‘Idānipi munindena, jinena anukampitā;
3003我的母亲在比丘尼住所生下我,她是幸福的。
Sukhinī ajanī mayhaṃ, mātā bhikkhunupassaye.
3004知道这件事后,国憍萨罗的大王抚养了我;
‘‘Taṃ viditvā mahīpālo, kosalo maṃ aposayi;
3005以王子的待遇,我的名字叫迦叶。
Kumāraparihārena, nāmenāhañca kassapo.
3006因为依止大迦叶,我成为童子迦叶;
‘‘Mahākassapamāgamma, ahaṃ kumārakassapo;
3007听闻世尊所说的如蚁垤般的身体。
Vammikasadisaṃ kāyaṃ, sutvā buddhena desitaṃ.
3008从那时起,我的心完全无取而解脱;
‘‘Tato cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso;
3009我调伏了弊宿,达到了这最上。
Pāyāsiṃ damayitvāhaṃ, etadaggamapāpuṇiṃ.
3010我的诸烦恼已被烧尽……我无漏而住。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3011「确实,我已善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3012「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3013如是具寿迦叶童子长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumārakassapo thero imā gāthāyo
3014已说。
Abhāsitthāti.
3015迦叶童子长老本事第五
Kumārakassapattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
3016第二十四诵品
Catuvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
30176. 巴希亚长老本事
6. Bāhiyattheraapadānaṃ
3018「从此十万劫之前,导师出现;
‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako;
3019大威力者、三界之顶,名为莲华上佛。
Mahappabho tilokaggo, nāmena padumuttaro.
3020「牟尼称赞速得神通比丘的功德时;
‘‘Khippābhiññassa bhikkhussa, guṇaṃ kittayato mune;
3021听闻后我心极喜悦,对大仙人作礼敬。
Sutvā udaggacittohaṃ, kāraṃ katvā mahesino.
3022「我向连同弟子的牟尼作七日布施;
‘‘Datvā sattāhikaṃ dānaṃ, sasissassa mune ahaṃ;
3023礼敬正自觉者,当时我祈求那个地位。
Abhivādiya sambuddhaṃ, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ tadā.
3024「那时佛陀为我授记:『看这位婆罗门,
‘‘Tato maṃ byākari buddho, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ;
3025倒在我的足下,省察[自己的]行。
Patitaṃ pādamūle me, cariyaṃ paccavekkhaṇaṃ .
3026『[他的]肢体以金色祭祀积聚,极白极细,
‘‘‘Hemayaññopacitaṅgaṃ , avadātatanuttacaṃ;
3027垂下的频婆果唇,白而锐利整齐的牙齿。
Palambabimbatamboṭṭhaṃ, setatiṇhasamaṃ dijaṃ.
3028『德力极多,体毛竖立,
‘‘‘Guṇathāmabahutaraṃ, samuggatatanūruhaṃ;
3029成为德流的住处,喜悦充满的面容。
Guṇoghāyatanībhūtaṃ, pītisamphullitānanaṃ.
3030『此人祈求速得神通比丘的地位;
‘‘‘Eso patthayate ṭhānaṃ, khippābhiññassa bhikkhuno;
3031未来有大雄,名为乔达摩。
Anāgate mahāvīro, gotamo nāma hessati.
3032彼法之继承者,嫡子由法所造,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
3033名为巴希亚,将是导师之声闻。
Bāhiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
3034当时满足而起,终生,大牟尼,
‘‘Tadā hi tuṭṭho vuṭṭhāya, yāvajīvaṃ mahāmune;
3035作供养后命终,去天界,如自己的家。
Kāraṃ katvā cuto saggaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā.
3036成为天人或人,因彼业而快乐,
‘‘Devabhūto manusso vā, sukhito tassa kammuno;
3037多次轮回后,我享受成就。
Vāhasā saṃsaritvāna, sampattimanubhomahaṃ.
3038「后来,在迦叶大雄的教法趋于隐没时;
‘‘Puna kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane;
3039登上山峰顶,修习胜者教。
Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ.
3040「戒清净具慧,实行胜者教;
‘‘Visuddhasīlo sappañño, jinasāsanakārako;
3041从彼处死后五人,前往天人界。
Tato cutā pañca janā, devalokaṃ agamhase.
3042「其后我生为巴希亚,在巴鲁咖车最胜城;
‘‘Tatohaṃ bāhiyo jāto, bhārukacche puruttame;
3043其后乘船出发,往大海求不成就。
Tato nāvāya pakkhando , sāgaraṃ appasiddhiyaṃ .
3044「其后船破裂,航行数日后;
‘‘Tato nāvā abhijjittha, gantvāna katipāhakaṃ;
3045当时在可怖恐怖中,堕入鳄鱼口。
Tadā bhīsanake ghore, patito makarākare.
3046「当时我努力,横渡大海;
‘‘Tadāhaṃ vāyamitvāna, santaritvā mahodadhiṃ;
3047已达到极善之门,被缓慢地穿透。
Suppādapaṭṭanavaraṃ , sampatto mandavedhito .
3048「穿着树皮衣后,我为了托钵进入村落;
‘‘Dārucīraṃ nivāsetvā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ;
3049那时那些人欢喜地说:『阿拉汉来到此处。』
Tadāha so jano tuṭṭho, arahāyamidhāgato.
3050「『以此食物、饮料、衣服、卧具,
‘‘Imaṃ annena pānena, vatthena sayanena ca;
3051以及药物恭敬供养后,我们将会快乐。』
Bhesajjena ca sakkatvā, hessāma sukhitā mayaṃ.
3052「那时我获得诸资具,被他们恭敬供养;
‘‘Paccayānaṃ tadā lābhī, tehi sakkatapūjito;
3053我不如理地生起『我是阿拉汉』的想法。
Arahāhanti saṅkappaṃ, uppādesiṃ ayoniso.
3054「那时,知道我的心后,先前的天人劝导我;
‘‘Tato me cittamaññāya, codayī pubbadevatā;
3055「你不知通达之道,你如何能成为阿拉汉?」
‘Na tvaṃ upāyamaggaññū, kuto tvaṃ arahā bhave’.
3056「被她如此责备而惊惧,我当时询问她:」
‘‘Codito tāya saṃviggo, tadāhaṃ paripucchi taṃ;
3057「在世间何处,有那些阿拉汉、人中至上者?」
‘Ke vā ete kuhiṃ loke, arahanto naruttamā.
3058「在舍卫城的憍萨罗宫殿,有胜利者,具足广大智慧、殊胜广大慧者;」
‘‘‘Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso;
3059「彼释迦子是阿拉汉、无漏者,教导通达阿拉汉果之法。」
So sakyaputto arahā anāsavo, deseti dhammaṃ arahattapattiyā.
3060「听闻他的言语后,我极为欢喜,如贫者得宝藏般惊喜;」
‘‘‘Tadassa sutvā vacanaṃ supīṇito , nidhiṃva laddhā kapaṇoti vimhito;
3061「心意高昂,为见最上阿拉汉果、善见者、无边行境者。」
Udaggacitto arahattamuttamaṃ, sudassanaṃ daṭṭhumanantagocaraṃ.
3062「当时从那里出发后,我常见胜利者、清净面容的导师;」
‘‘‘Tadā tato nikkhamitvāna satthuno , sadā jinaṃ passāmi vimalānanaṃ ;
3063我前往那征服恐怖的、可爱的林园,询问天人们:「世间的喜悦者在何处?」
Upecca rammaṃ vijitavhayaṃ vanaṃ, dije apucchiṃ kuhiṃ lokanandano.
3064那些被人天礼敬者如此告诉我:「他为了乞食已进入城市;
‘‘‘Tato avocuṃ naradevavandito, puraṃ paviṭṭho asanesanāya so;
3065你应如野兔般迅速,渴望见到牟尼,前往礼敬那最上人。」
Sasova khippaṃ munidassanussuko, upecca vandāhi tamaggapuggalaṃ’.
3066于是我迅速前往那最胜城市舍卫城;
‘‘Tatohaṃ tuvaṭaṃ gantvā, sāvatthiṃ puramuttamaṃ;
3067我看见他为了钵食而行走,无贪无欲。
Vicarantaṃ tamaddakkhiṃ, piṇḍatthaṃ apihāgidhaṃ.
3068手持钵,眼不斜视,行走时令人喜悦;
‘‘Pattapāṇiṃ alolakkhaṃ, pācayantaṃ pītākaraṃ ;
3069如吉祥的住处,面容如太阳般光辉夺目。
Sirīnilayasaṅkāsaṃ, ravidittiharānanaṃ.
3070我接近他后,恭敬地向他说了这句话:
‘‘Taṃ samecca nipaccāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ;
3071「对于在恶道中迷失者,乔达摩,请成为皈依处。」
‘Kupathe vippanaṭṭhassa, saraṇaṃ hohi gotama.
3072「为了救度众生,我为了托钵而游行;
‘‘‘Pāṇasantāraṇatthāya , piṇḍāya vicarāmahaṃ;
3073「现在不是说法的时候。」牟尼中最上者如是说。
Na te dhammakathākālo, iccāha munisattamo’.
3074「那时我一再地请求佛陀,渴望法;
‘‘Tadā punappunaṃ buddhaṃ, āyāciṃ dhammalālaso;
3075他为我说法,甚深的空性之境。」
Yo me dhammamadesesi, gambhīraṃ suññataṃ padaṃ.
3076「听闻了他的法之后,我达到了诸漏尽;
‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ;
3077寿命已尽的寂静者,啊,导师的悲悯!」
Parikkhīṇāyuko santo, aho satthānukampako.
3078「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我无漏而住。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3079「确实,我已善来……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3080「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3081「如是长老已分别论,巴希亚·达卢吉利亚(树皮衣者);
‘‘Evaṃ thero viyākāsi, bāhiyo dārucīriyo;
3082倒于粪堆中,被鬼附身的母牛所伤。
Saṅkārakūṭe patito, bhūtāviṭṭhāya gāviyā.
3083「大智者宣说自己的前行后,
‘‘Attano pubbacariyaṃ, kittayitvā mahāmati;
3084彼长老般涅槃,在舍卫城最胜城中。
Parinibbāyi so thero , sāvatthiyaṃ puruttame.
3085「从城出来时,见到彼,仙人中最胜者;
‘‘Nagarā nikkhamanto taṃ, disvāna isisattamo;
3086持树皮衣的贤者,巴希亚,已除烦恼者。」
Dārucīradharaṃ dhīraṃ, bāhiyaṃ bāhitāgamaṃ.
3087「如同因陀罗幢被推倒,牙齿落在地上,
‘‘Bhūmiyaṃ patitaṃ dantaṃ, indaketūva pātitaṃ;
3088寿命已尽、烦恼枯竭、实行胜者教诫者。
Gatāyuṃ sukkhakilesaṃ , jinasāsanakārakaṃ.
3089「于是导师召唤乐于教诫的诸弟子:
‘‘Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate;
3090『诸梵行者,取此身体带去火化。
‘Gaṇhatha netvā jhāpetha, tanuṃ sabrahmacārino.
3091『建塔供养,彼大慧者已般涅槃;
‘‘‘Thūpaṃ karotha pūjetha, nibbuto so mahāmati;
3092他是速得神通者中的最上者,是我的弟子、奉行我语者。
Khippābhiññānamesaggo, sāvako me vacokaro.
3093『即使有千偈,由无义句所组成;
‘‘‘Sahassamapi ce gāthā, anatthapadasañhitā;
3094一句偈句更胜,听闻后得寂静。』
Ekaṃ gāthāpadaṃ seyyo, yaṃ sutvā upasammati.
3095「在那里,水与地,火、风不能到达;
‘‘‘Yattha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhati;
3096在那里,诸星不照耀,太阳不照明。
Na tattha sukkā jotanti, ādicco na pakāsati.
3097在那里,月亮不照耀,在那里,黑暗不存在。
‘‘‘Na tattha candimā bhāti, tamo tattha na vijjati;
3098当婆罗门以牟尼之寂默自证时,
Yadā ca attanā vedi, munimonena brāhmaṇo.
3099那时,他从色与无色,从乐与苦中解脱。」
‘‘‘Atha rūpā arūpā ca, sukhadukkhā vimuccati’;
3100如此,三界皈依处的牟尼、怙主说了此。
Iccevaṃ abhaṇī nātho, tilokasaraṇo muni’’.
3101如是具寿巴希亚长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bāhiyo thero imā gāthāyo
3102已说。
Abhāsitthāti.
3103巴希亚长老本事第六
Bāhiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
31047. 玛哈大拘絺罗长老本事
7. Mahākoṭṭhikattheraapadānaṃ
3105「名为莲华上的胜者,一切世间知者、牟尼;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;
3106在十万劫之前,具眼者出现。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.
3107「教诫者、令知者、一切众生的救度者;
‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;
3108善巧说法的佛陀,救度了众多人众。
Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.
3109「怜愍者、悲悯者、寻求一切众生利益者;
‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;
3110使所有来到的外道,安立于五戒。
Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.
3111「如此无有混乱,空无外道,
‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;
3112充满阿拉汉,已成自在的如是者。
Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.
3113「那位大牟尼身量高达五十八肘;
‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;
3114如金色般辉耀,具足三十二相。
Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.
3115寿命有十万年,住世如此之久;
‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;
3116住世如此长时,度化众多人群。
Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.
3117那时我在汉舍卫城,是通达吠陀的婆罗门;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū;
3118前往一切世间之顶,听闻法的开示。
Upecca sabbalokaggaṃ , assosiṃ dhammadesanaṃ.
3119那时彼英雄将弟子,具有卓越的智慧行境;
‘‘Tadā so sāvakaṃ vīro, pabhinnamatigocaraṃ;
3120于义、于法、于词、于辩才皆善巧者,
Atthe dhamme nirutte ca, paṭibhāne ca kovidaṃ.
3121安立于此第一位,听闻此后我欢喜;
‘‘Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā mudito ahaṃ;
3122那时我供养了七天,那位具弟子的胜利者中最胜者。
Sasāvakaṃ jinavaraṃ, sattāhaṃ bhojayiṃ tadā.
3123以衣覆盖后,连同弟子们一起供养智慧之海;
‘‘Dussehacchādayitvāna , sasissaṃ buddhisāgaraṃ ;
3124礼拜于足下后,我祈愿那个位置。
Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ.
3125然后世间最上者说:『看这位最上的二足尊!
‘‘Tato avoca lokaggo, ‘passathetaṃ dijuttamaṃ;
3126恭敬地礼拜在我的足下,如莲花茎般光辉。
Vinataṃ pādamūle me, kamalodarasappabhaṃ.
3127这位比丘祈愿佛陀最胜者之弟子的位置;
‘‘‘Buddhaseṭṭhassa bhikkhussa, ṭhānaṃ patthayate ayaṃ;
3128以那信、布施,以及听闻正法,
Tāya saddhāya cāgena, saddhammassavanena ca.
3129在一切处成为安乐者后,在有与有之间轮回;
‘‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaritvā bhavābhave;
3130在未来的时期,你将获得那个心愿。
Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.
3131在十万劫之后,生于乌迦卡族,
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
3132以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
3133他的法的继承者,真正的法所造之子,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
3134名为拘絺罗,将成为导师的弟子。
Koṭṭhiko nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
3135听到那个之后,变得欢喜,从那时起终生,
‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
3136我以慈心侍奉,具念、以慧等持。
Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito.
3137由于那个业的果报,以及思与愿,
‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3138舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
3139我三百次,作了天王;
‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;
3140我五百次,成为转轮王。
Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
3141地方王权广大,从数量上无法计算;
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
3142我在一切处都快乐,因为那业的力量。
Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā.
3143我在两有中轮回,天界与人界;
‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;
3144我不去其他趣,这是善行的果报。
Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ.
3145我出生于两种族,刹帝利与婆罗门;
‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe;
3146「我不生于卑贱家族,这是善行的果报。
‘‘Nīce kule na jāyāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ.
3147「在最后有达到时,我成为梵族亲属;
‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ;
3148在舍卫城的婆罗门家族中,再生于大富之家。
Sāvatthiyaṃ vippakule, paccājāto mahaddhane.
3149「母亲名为旃陀瓦帝,我的父亲是阿娑罗亚那;
‘‘Mātā candavatī nāma, pitā me assalāyano;
3150当佛陀以一切清净,调御了我的父亲。
Yadā me pitaraṃ buddho, vinayī sabbasuddhiyā.
3151「那时对善逝净信,我出家为无家者;
‘‘Tadā pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
3152目犍连是老师,舍利弗是亲教师。
Moggallāno ācariyo, upajjhā sārisambhavo.
3153「当发被剪断时,见连根被断除;
‘‘Kesesu chijjamānesu, diṭṭhi chinnā samūlikā;
3154穿着袈裟时,我证得了阿拉汉果。
Nivāsento ca kāsāvaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
3155「在义、法、词、辩才方面,我的智慧
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne ca me mati;
3156已通达,因此世间至上者将我安立于此第一位。
Pabhinnā tena lokaggo, etadagge ṭhapesi maṃ.
3157「我对未见之事作了分别论,被伍巴帝沙所问;
‘‘Asandiṭṭhaṃ viyākāsiṃ, upatissena pucchito;
3158因此在正自觉者的教法中,我于诸无碍解为第一。
Paṭisambhidāsu tenāhaṃ, aggo sambuddhasāsane.
3159「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3160「确实,我的到来是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3161「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3162如是具寿大拘絺罗长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākoṭṭhiko thero imā gāthāyo
3163被说了。
Abhāsitthāti.
3164玛哈大拘絺罗长老本事第七
Mahākoṭṭhikattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
31658. 伍卢韦喇迦叶长老本事
8. Uruveḷakassapattheraapadānaṃ
3166「名为莲华上佛的胜者,一切世间知者、牟尼;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;
3167从此十万劫,具眼者出现于劫中。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.
3168「教诫者、令知者,一切有情的度脱者;
‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;
3169善巧说法的佛陀,度脱了众多人众。
Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.
3170「随念者、悲愍者,一切有情的利益者;
‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;
3171使所有来到的外道,安立于五戒。
Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.
3172「如是无扰乱,且空无外道;」
‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;
3173以诸阿拉汉、已成自在者、如是者而庄严。
Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.
3174「那位大牟尼出现了,价值一百五十个宝石,
‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;
3175如同金色,具足三十二种殊胜相。
Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.
3176「寿命有十万年之久,
‘‘Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade;
3177住世那么长的时间,他度化了众多人众。
Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.
3178「那时我在汉舍卫城,是一位被认为善良的婆罗门,
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyā, brāhmaṇo sādhusammato;
3179我前往世间之光明者处,听闻了法的开示。
Upecca lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.
3180「那时,听闻他在大众会中,将拥有大众会的弟子安置于最上首;
‘‘Tadā mahāparisatiṃ, mahāparisasāvakaṃ;
3181我心生欢喜。
Ṭhapentaṃ etadaggamhi, sutvāna mudito ahaṃ.
3182「以大众围绕,邀请大胜者;」
‘‘Mahatā parivārena, nimantetvā mahājinaṃ;
3183「与一千婆罗门,一起我施与布施。」
Brāhmaṇānaṃ sahassena, sahadānamadāsahaṃ.
3184「施与大布施后,礼敬导师;」
‘‘Mahādānaṃ daditvāna, abhivādiya nāyakaṃ;
3185「欢喜地站在一旁,我说此语。」
Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, idaṃ vacanamabraviṃ.
3186「『英雄,以对你的信,以及功德的资格;」
‘‘‘Tayi saddhāya me vīra, adhikāraguṇena ca;
3187「愿有大众,在那里那里出生时』。」
Parisā mahatī hotu, nibbattassa tahiṃ tahiṃ’.
3188「那时以如象吼的美妙声,对众人说;」
‘‘Tadā avoca parisaṃ, gajagajjitasussaro;
3189导师以咖拉威咖鸟般的声音说:「看这位婆罗门。
Karavīkaruto satthā, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ.
3190「金色的、大臂的、莲花面目的、
‘‘‘Hemavaṇṇaṃ mahābāhuṃ, kamalānanalocanaṃ;
3191「身体挺直的、欢喜的、对我的功德有信的。
Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, saddhavantaṃ guṇe mama.
3192「他希求狮子吼比丘的地位;
‘‘‘Esa patthayate ṭhānaṃ , sīhaghosassa bhikkhuno;
3193「在未来世,你将获得那个心愿。
Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.
3194「十万劫之后,甘蔗王族出生的、
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
3195「乔达摩种姓名的导师将出现于世间。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
3196「你将是他法的继承者、亲生子、由法所造的、
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
3197「名为迦叶的姓氏,将是导师的弟子」。
Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’.
3198「从此九十二劫前,有无上的导师;
‘‘Ito dvenavute kappe, ahu satthā anuttaro;
3199无比的、无等的、普萨,世间最上的引导者。
Anūpamo asadiso, phusso lokagganāyako.
3200「他破除一切黑暗,解开大结;
‘‘So ca sabbaṃ tamaṃ hantvā, vijaṭetvā mahājaṭaṃ;
3201降下甘露雨,令含天人界满足。
Vassate amataṃ vuṭṭhiṃ, tappayanto sadevakaṃ.
3202「那时在波罗奈,我们曾是国王;
‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, rājā paccā ahumhase;
3203我们三兄弟全部,都是亲密的诸王。
Bhātaromha tayo sabbe, saṃvisaṭṭhāva rājino.
3204「英勇的身形、强壮,在战斗中不败;
‘‘Vīraṅgarūpā balino, saṅgāme aparājitā;
3205那时边境叛乱,国王对我们说:
Tadā kupitapaccanto , amhe āha mahīpati.
3206「你们前往边境,清剿森林中的敌军;
‘‘‘Etha gantvāna paccantaṃ, sodhetvā aṭṭavībalaṃ;
3207使之安全平定后,再来报告」。
Khemaṃ vijiritaṃ katvā, puna dethāti bhāsatha’.
3208于是我们说:「若您给予领导者,
‘‘Tato mayaṃ avocumha, yadi deyyāsi nāyakaṃ;
3209从此,我们将为你们成办侍奉之事。
Upaṭṭhānāya amhākaṃ, sādhayissāma vo tato.
3210于是我们获得恩准,被国王派遣;
‘‘Tato mayaṃ laddhavarā, bhūmipālena pesitā;
3211放下武器,平定边境后,再次回到他那里。
Nikkhittasatthaṃ paccantaṃ, katvā punarupacca taṃ.
3212乞请侍奉导师——王、世间导师——之后;
‘‘Yācitvā satthupaṭṭhānaṃ, rājānaṃ lokanāyakaṃ;
3213获得了牟尼英雄之后,我们尽形寿供养他。
Munivīraṃ labhitvāna, yāvajīvaṃ yajimha taṃ.
3214昂贵的衣服,以及美妙的食物;
‘‘Mahagghāni ca vatthāni, paṇītāni rasāni ca;
3215可爱的住所,以及有益的药品。
Senāsanāni rammāni, bhesajjāni hitāni ca.
3216如法地获得后,供养牟尼与僧团;
‘‘Datvā sasaṅghamunino , dhammenuppāditāni no;
3217具戒、慈悲,心专注于修习。
Sīlavanto kāruṇikā, bhāvanāyuttamānasā.
3218以信、以慈心侍奉导师之后;
‘‘Saddhā paricaritvāna, mettacittena nāyakaṃ;
3219当那位世间至上者般涅槃后,我们随力作了供养。
Nibbute tamhi lokagge, pūjaṃ katvā yathābalaṃ.
3220从那里死后,我们去到兜率天,获得了大乐;
‘‘Tato cutā santusitaṃ , gatā tattha mahāsukhaṃ;
3221我们全都已体验,此乃供养佛之果。
Anubhūtā mayaṃ sabbe, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
3222「犹如幻术师在戏场,示现种种变化;
‘‘Māyākāro yathā raṅge , dassesi vikatiṃ bahuṃ;
3223如是我在诸有中流转,曾为毗提诃国王。
Tathā bhave bhamantohaṃ , videhādhipatī ahuṃ.
3224「因古那杰喇之言,心怀邪见之意向;
‘‘Guṇāceḷassa vākyena, micchādiṭṭhigatāsayo;
3225因我女儿卢佳,登上通往地狱之道。
Narakaṃ maggamārūḷho, rucāya mama dhītuyā.
3226「我未听从劝诫,梵天那拉达之劝;
‘‘Ovādaṃ nādiyitvāna, brahmunā nāradenahaṃ;
3227长久轮回之后,舍弃邪恶之见。
Bahudhā saṃsito santo, diṭṭhiṃ hitvāna pāpikaṃ.
3228「我以殊胜方式,圆满十业道;」
‘‘Pūrayitvā visesena, dasa kammapathānihaṃ;
3229舍弃身体后,我前往天界,如同自己的宫殿。
Hitvāna dehamagamiṃ, saggaṃ sabhavanaṃ yathā.
3230「在最后有中,我是梵族亲属;
‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ;
3231在繁荣的波罗奈,生于婆罗门大族。
Bārāṇasiyaṃ phītāyaṃ, jāto vippamahākule.
3232「畏惧死、病、老,深入大林;
‘‘Maccubyādhijarā bhīto, ogāhetvā mahāvanaṃ ;
3233寻求涅槃之足迹,我在结发行者中游方。
Nibbānaṃ padamesanto, jaṭilesu paribbajiṃ.
3234「那时我的两位兄弟,与我一同出家;
‘‘Tadā dve bhātaro mayhaṃ, pabbajiṃsu mayā saha;
3235在伍卢韦喇建造了住所,我住在那里。
Uruveḷāyaṃ māpetvā, assamaṃ nivasiṃ ahaṃ.
3236「以迦叶为姓,住在伍卢韦喇;
‘‘Kassapo nāma gottena, uruveḷanivāsiko ;
3237从那时起,我有了「伍卢韦喇迦叶」这个称呼。
Tato me āsi paññatti, uruveḷakassapo iti.
3238「我的兄弟住在河边,名叫那地迦叶;
‘‘Nadīsakāse bhātā me, nadīkassapasavhayo;
3239以住处为名,在嘎亚有嘎亚迦叶。
Āsī sakāsanāmena, gayāyaṃ gayākassapo.
3240「最小的兄弟有二百,中间的兄弟有三百;
‘‘Dve satāni kaniṭṭhassa, tīṇi majjhassa bhātuno;
3241我有五百减一,弟子们都是我的随从。
Mama pañca satānūnā, sissā sabbe mamānugā.
3242「那时佛陀来到我处,为我作了种种
‘‘Tadā upecca maṃ buddho, katvāna vividhāni me ;
3243神变,世间至上者、调御丈夫调伏了我。
Pāṭihīrāni lokaggo, vinesi narasārathi.
3244「与千人眷属一起,我成了『来吧,比丘』;
‘‘Sahassaparivārena, ahosiṃ ehibhikkhuko;
3245与他们一起,我证得了阿拉汉果。
Teheva saha sabbehi, arahattamapāpuṇiṃ.
3246他们以及其他许多弟子围绕着我;
‘‘Te cevaññe ca bahavo, sissā maṃ parivārayuṃ;
3247我有能力教导,因此仙人中最胜者
Sāsituñca samatthohaṃ, tato maṃ isisattamo.
3248在大众集会中,将我安立于此第一位;
‘‘Mahāparisabhāvasmiṃ , etadagge ṭhapesi maṃ;
3249啊!对佛陀所作的善业,对我成为有果报的了。
Aho buddhe kataṃ kāraṃ, saphalaṃ me ajāyatha.
3250我的诸烦恼已被烧尽……我无漏而住。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3251确实,对我来说是善来……佛陀的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3252四无碍解……佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3253如是具寿伍卢韦喇迦叶长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uruveḷakassapo thero imā gāthāyo
3254被说了。
Abhāsitthāti.
3255伍卢韦喇迦叶长老本事第八
Uruveḷakassapattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
32569. 罗陀长老本事
9. Rādhattheraapadānaṃ
3257「名为莲华上佛的胜者,一切世间解的牟尼;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;
3258从此十万劫,具眼者出现于劫中。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.
3259「教诫者、令知者,一切有情的救度者;
‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;
3260善巧说法的佛陀,救度了众多人众。
Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.
3261「怜愍者、悲愍者,一切有情的利益者;
‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;
3262使所有来到的外道,安立于五戒中。
Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.
3263「如是无混乱,且空无外道;」
‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;
3264以诸阿拉汉、已成自在者、如是者而庄严。
Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.
3265「那位大牟尼出现了,具五十八种宝,
‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;
3266如同金色,具足三十二种殊胜相。
Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.
3267「寿命有十万年之久,
‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;
3268他住世那么久,度化了众多人众。
Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.
3269「那时我在汉沙瓦提,是一位通达咒文的婆罗门,
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo mantapāragū;
3270前往那位人中至上者处,听闻法的开示。
Upecca taṃ naravaraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.
3271「在诸大众中,宣说的大雄、无畏者,
‘‘Paññapentaṃ mahāvīraṃ, parisāsu visāradaṃ;
3272辩才的比丘,这是调御者中的第一。
Paṭibhāneyyakaṃ bhikkhuṃ, etadagge vināyakaṃ.
3273「那时我对世间导师及其僧团作了供养;
‘‘Tadāhaṃ kāraṃ katvāna, sasaṅghe lokanāyake;
3274以头礼足后,我祈愿那个地位。
Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānaṃ abhipatthayiṃ.
3275「然后世尊以狮子般的威力,
‘‘Tato maṃ bhagavā āha, siṅgīnikkhasamappabho;
3276以悦耳的声音,能除去烦恼垢秽,对我说:
Sarena rajanīyena, kilesamalahārinā.
3277『愿你幸福长寿,愿你的誓愿成就;
‘‘‘Sukhī bhavassu dīghāyu, sijjhatu paṇidhī tava;
3278你对我及僧团所作的供养,极为广大。
Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, atīva vipulaṃ tayā.
3279『从现在起十万劫后,将出生于乌迦卡族;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
3280「名为乔达摩者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
3281「『他的法之继承者,嫡子由法所造,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
3282名号为罗陀者,将成为导师的弟子。
Rādhoti nāmadheyyena, hessati satthu sāvako.
3283「『释迦之子、人中牛王,对你的因德满意,
‘‘‘Sa te hetuguṇe tuṭṭho, sakyaputto narāsabho ;
3284那位领导者将宣说为应辩第一。』
Paṭibhāneyyakānaggaṃ, paññapessati nāyako’.
3285「听闻那个后变得欢喜,那时终生,
‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
3286我以慈心侍奉,具念、以慧等持。
Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito.
3287「以那善作之业,以及意愿、誓愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3288舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
3289我三百次,作了天王;
‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;
3290我五百次,成为转轮王。
Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
3291地方王权广大,从数量上无法计算;
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
3292我在一切处都快乐,因为那业的力量。
Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā.
3293在最后有到来时,在最胜的王舍城;
‘‘Pacchime bhave sampatte, giribbajapuruttame;
3294我生于富裕的婆罗门家族,缺乏衣食。
Jāto vippakule niddhe, vikalacchādanāsane.
3295我供养了一钵粗食,给如是的舍利弗。
‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ pādāsiṃ, sāriputtassa tādino;
3296当我年老又衰迈时,我前往那园林。
Yadā jiṇṇo ca vuddho ca, tadārāmamupāgamiṃ.
3297「没有人让我出家,因为我年老衰弱无力;
‘‘Pabbajati na maṃ koci , jiṇṇadubbalathāmakaṃ;
3298因此我悲伤、面容憔悴,那时我充满忧愁。
Tena dīno vivaṇṇaṅgo , soko cāsiṃ tadā ahaṃ.
3299「具大悲者、大牟尼见到我后,对我说:
‘‘Disvā mahākāruṇiko, mamamāha mahāmuni;
3300『为何你被子之忧所苦?请说出你心中的痛苦。』
‘Kimatthaṃ puttasokaṭṭo, brūhi te cittajaṃ rujaṃ’.
3301「『英雄啊!我无法在你善说的教法中获得出家;
‘‘‘Pabbajjaṃ na labhe vīra, svākkhāte tava sāsane;
3302因此我悲伤困苦,导师啊!请成为我的皈依处。』
Tena sokena dīnosmi, saraṇaṃ hohi nāyaka’.
3303「那时,最上牟尼召集诸比丘后,询问道:
‘‘Tadā bhikkhū samānetvā, apucchi munisattamo;
3304「凡忆念此事者,请说出来。」
‘Imassa adhikāraṃ ye, saranti byāharantu te’.
3305「舍利弗当时说:『我忆念他的恩德;
‘‘Sāriputto tadāvoca, ‘kāramassa sarāmahaṃ;
3306当我行乞食时,他施与我一钵粥。』
Kaṭacchubhikkhaṃ dāpesi, piṇḍāya carato mama’.
3307「『善哉!善哉!舍利弗,你是知恩者;
‘‘‘Sādhu sādhu kataññūsi, sāriputta imaṃ tuvaṃ;
3308请为这位年长的婆罗门出家,他将成为良驹。』
Pabbājehi dijaṃ vuḍḍhaṃ, hessatājāniyo ayaṃ’.
3309「于是我获得了出家,得到了甘马受达上;
‘‘Tato alatthaṃ pabbajjaṃ, kammavācopasampadaṃ;
3310不久之后,我证得了诸漏尽。
Na cireneva kālena, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ.
3311「因为我恭敬地听闻牟尼的话语,心生欢喜;
‘‘Sakkaccaṃ munino vākyaṃ, suṇāmi mudito yato;
3312「辩才第一者,胜者安立我于彼。」
Paṭibhāneyyakānaggaṃ, tato maṃ ṭhapayī jino.
3313「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3314「我的善来确实……(中略)……世尊的教诫已完成。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3315「四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3316如是具寿罗陀长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rādho thero imā gāthāyo
3317已说。
Abhāsitthāti.
3318罗陀长老本事第九
Rādhattherassāpadānaṃ navamaṃ.
331910. 摩嘎拉迦长老本事
10. Mogharājattheraapadānaṃ
3320「名为莲华上佛的胜者,遍知一切世间的牟尼;」
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;
3321「从此十万劫,具眼者出现于劫中。」
Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.
3322「教诫者、令知者、一切有情的救度者;」
‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;
3323善巧说法的佛陀,度脱了众多人众。
Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.
3324「怜愍者、悲愍者,一切有息者的利益者;
‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;
3325使所有来到的外道,安立于五戒。
Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.
3326「如此无有混乱,空无外道,
‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;
3327以诸阿拉汉庄严,以诸自在的如是者。
Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.
3328「彼大牟尼出现了,具五十八种宝,
‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ , uggato so mahāmuni;
3329如黄金台阁般,具三十二种殊胜相。
Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.
3330「寿命有十万年之久;
‘‘Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade;
3331他住立于此,度脱了众多人众。
Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.
3332「那时我在汉沙瓦提,住于某一家族;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ;
3333致力于为他人工作,我没有任何积蓄。
Parakammāyane yutto, natthi me kiñci saṃdhanaṃ.
3334「住在已完成地基的回廊堂中,
‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, vasanto katabhūmiyaṃ;
3335我在那里点燃火,那火燃烧得很旺,变得很黑。
Aggiṃ ujjālayiṃ tattha, daḷhaṃ kaṇhāsi sā hī.
3336「那时护佑者,四谛的宣说者,
‘‘Tadā parisatiṃ nātho, catusaccapakāsako;
3337赞叹了一位弟子,一位粗衣持者。
Sāvakaṃ sampakittesi, lūkhacīvaradhārakaṃ.
3338「对他的那些功德感到满意,礼敬如来之后,
‘‘Tassa tamhi guṇe tuṭṭho, paṇipacca tathāgataṃ;
3339希求粗衣持者中第一的地位。
Lūkhacīvaradhāraggaṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ.
3340当时世尊,如莲花般殊胜者,对诸弟子说:
‘‘Tadā avoca bhagavā, sāvake padumuttaro;
3341「你们看这位男子,穿着粗衣,身体瘦弱。
‘Passathetaṃ purisakaṃ, kucelaṃ tanudehakaṃ.
3342「面容因喜悦而明净,具足信财;
‘‘‘Pītippasannavadanaṃ , saddhādhanasamanvitaṃ ;
3343身体轻快,欢喜,不动摇,如娑罗树般坚固。
Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, acalaṃ sālapiṇḍitaṃ.
3344「这位真实军比丘,希求那个地位;
‘‘‘Eso pattheti taṃ ṭhānaṃ, saccasenassa bhikkhuno;
3345对于那位持粗衣者,我心向赞叹其德。」
Lūkhacīvaradhārissa, tassa vaṇṇasitāsayo .
3346听到那些话后,他变得欢喜,以头礼敬胜利者;
‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, nipacca sirasā jinaṃ;
3347尽一生行善业,于胜者教中。
Yāvajīvaṃ subhaṃ kammaṃ, karitvā jinasāsane.
3348以彼善作之业,及思与愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3349舍弃人身后,我往生三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ.
3350在退避堂中,以烧地之业,
‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, bhūmidāhakakammunā;
3351于地狱中一千年,我受烧灼之苦。
Samasahassaṃ niraye, adayhiṃ vedanāṭṭito.
3352以彼业之残余,我于此五百世,
‘‘Tena kammāvasesena, pañca jātisatānihaṃ;
3353生为人,出身良家,生来具相好。
Manusso kulajo hutvā, jātiyā lakkhaṇaṅkito.
3354又五百世,遭受麻风病。
‘‘Pañca jātisatāneva, kuṭṭharogasamappito;
3355我经历了大苦,因为那业的缘故。
Mahādukkhaṃ anubhaviṃ, tassa kammassa vāhasā.
3356在这贤劫中,在上方的名声者;
‘‘Imasmiṃ bhaddake kappe, upariṭṭhaṃ yasassinaṃ;
3357我以钵食供养,我以清净心。
Piṇḍapātena tappesiṃ, pasannamānaso ahaṃ.
3358以那业的殊胜,以及意愿的誓愿;
‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3359舍弃人身后,我去到三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
3360到达最后有时,我生于刹帝利家族;
‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ khattiye kule;
3361父亲去世后,我被授予大王位。
Pituno accayenāhaṃ, mahārajjasamappito.
3362我被麻风病所困,不得乐不得安乐;
‘‘Kuṭṭharogādhibhūtohaṃ, na ratiṃ na sukhaṃ labhe;
3363因为王国是虚妄的快乐,因此我是摩嘎王。
Moghaṃ rajjaṃ sukhaṃ yasmā, mogharājā tato ahaṃ.
3364见到身体的过患后,我出家成为无家者;
‘‘Kāyassa dosaṃ disvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
3365我前往婆瓦利婆罗门处,成为其弟子。
Bāvarissa dijaggassa, sissattaṃ ajjhupāgamiṃ.
3366带着大众围绕,前往人中导师处;
‘‘Mahatā parivārena, upecca naranāyakaṃ;
3367我向那位勇者、论敌降伏者请问微妙的问题。
Apucchiṃ nipuṇaṃ pañhaṃ, taṃ vīraṃ vādisūdanaṃ.
3368「此世、他世、梵天界及诸天界;
‘‘‘Ayaṃ loko paro loko, brahmaloko sadevako;
3369我不了知乔达摩名声者的见解。
Diṭṭhiṃ no nābhijānāmi, gotamassa yasassino.
3370「我以问题来到具有如此殊胜见者处;」
‘‘‘Evābhikkantadassāviṃ , atthi pañhena āgamaṃ;
3371「如何观察世间,死王不得见?」
Kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’.
3372「摩伽罗阇,应以空观察世间,常具正念;
‘‘‘Suññato lokaṃ avekkhassu, mogharāja sadā sato;
3373除去我见,如此则能超越死。
Attānudiṭṭhiṃ uhacca, evaṃ maccutaro siyā.
3374如此观察世间者,死王不得见。」
‘‘‘Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’;
3375如是佛陀对我说,一切病的医疗者。
Iti maṃ abhaṇi buddho, sabbarogatikicchako.
3376随着偈颂结束,除去须发;
‘‘Saha gāthāvasānena, kesamassuvivajjito;
3377着袈裟衣,我成为比丘、阿拉汉。
Kāsāvavatthavasano, āsiṃ bhikkhu tathārahā.
3378在僧团的住处,我不住,为病所逼;
‘‘Saṅghikesu vihāresu, na vasiṃ rogapīḷito;
3379「勿使住处破败」,我被风病所逼迫。
Mā vihāro padussīti, vātarogehi pīḷito .
3380「从垃圾堆取来,从墓地和大路上;
‘‘Saṅkārakūṭā āhitvā, susānā rathikāhi ca;
3381然后做成桑喀帝,我穿着粗陋衣。
Tato saṅghāṭiṃ karitvā, dhārayiṃ lūkhacīvaraṃ.
3382「大医王对我的德行感到满意,那位导师;
‘‘Mahābhisakko tasmiṃ me, guṇe tuṭṭho vināyako;
3383在持粗陋衣者中,他安立我为第一。
Lūkhacīvaradhārīnaṃ, etadagge ṭhapesi maṃ.
3384「福与恶已耗尽,远离一切病;
‘‘Puññapāpaparikkhīṇo, sabbarogavivajjito;
3385如火焰般无执取,我将无漏般涅槃。
Sikhīva anupādāno, nibbāyissamanāsavo.
3386「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我无漏而住。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3387「确实,我已善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3388「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3389如是具寿摩嘎拉迦长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mogharājā thero imā gāthāyo
3390已说。
Abhāsitthāti.
3391摩嘎拉迦长老本事第十
Mogharājattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
3392迦旃延品第五十四
Kaccāyanavaggo catupaññāsamo.
3393其摄颂——
Tassuddānaṃ –
3394迦旃延、瓦咖离长老,以及大摩诃劫宾那;
Kaccāno vakkalī thero, mahākappinasavhayo;
3395达波、库马拉那马,巴希亚、瞿低迦、瓦西。
Dabbo kumāranāmo ca, bāhiyo koṭṭhiko vasī.
3396优楼频螺迦叶、罗陀,以及贤智的摩嘎拉佳;
Uruveḷakassapo rādho, mogharājā ca paṇḍito;
3397此中三百偈颂,以及六十二偈被集录。
Tīṇi gāthāsatānettha, bāsaṭṭhi ceva piṇḍitā.
339855. 跋地亚品
55. Bhaddiyavaggo
33991. 腊昆德跋地亚长老本事
1. Lakuṇḍabhaddiyattheraapadānaṃ
3400「名为莲华上佛的胜者,于一切法中具眼,
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;
3401从此十万劫之前,彼导师出现于世间。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
3402「那时我在汉沙瓦提城,是富有的长者之子,
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahaddhano;
3403我步行游行时,前往僧团的园林。
Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, saṅghārāmaṃ agacchahaṃ.
3404「那时彼世间之光,导师说法,
‘‘Tadā so lokapajjoto, dhammaṃ desesi nāyako;
3405赞叹具妙音者中的上首弟子。
Mañjussarānaṃ pavaraṃ, sāvakaṃ abhikittayi.
3406「听闻此后心生欢喜,对大仙人作供养,
‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, kāraṃ katvā mahesino;
3407礼敬导师之足后,我期愿那个地位。
Vanditvā satthuno pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.
3408「那时,佛陀、导师在僧团中宣说:」
‘‘Tadā buddho viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako;
3409「『在未来世,你将获得那个心愿。」
‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.
3410「『从现在起十万劫后,将有从乌迦卡族出生者;」
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
3411「乔达摩是其姓,将成为世间的导师。」
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
3412「『他的法的继承者,真正的法所生之子;」
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
3413「名为跋地亚,将是导师的弟子。』」
Bhaddiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
3414「以那善作的业,以及意愿与誓愿;」
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3415「舍弃人身后,我前往三十三天。」
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
3416「从此九十二劫前,富沙导师出现;
‘‘Dvenavute ito kappe, phusso uppajji nāyako;
3417难以接近、难以战胜,一切世间最上的胜者。
Durāsado duppasaho, sabbalokuttamo jino.
3418具足德行,高大、正直、有威力;
‘‘Caraṇena ca sampanno, brahā uju patāpavā;
3419利益一切众生者,从束缚中解脱了许多众生。
Hitesī sabbasattānaṃ , bahuṃ mocesi bandhanā.
3420在他的难达拉马林中,我是富沙杜鹃;
‘‘Nandārāmavane tassa, ahosiṃ phussakokilo ;
3421在香殿附近,我住在芒果树上。
Gandhakuṭisamāsanne, ambarukkhe vasāmahaṃ.
3422那时,见到为了托钵而行走的、应受供养的、最上的胜者;
‘‘Tadā piṇḍāya gacchantaṃ, dakkhiṇeyyaṃ jinuttamaṃ;
3423净信了心后,我以柔和的声音鸣叫。
Disvā cittaṃ pasādetvā, mañjunābhinikūjahaṃ .
3424「那时前往王道,善熟的金色芒果,」
‘‘Rājuyyānaṃ tadā gantvā, supakkaṃ kanakattacaṃ;
3425「取了芒果团,供养正自觉者。」
Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, sambuddhassopanāmayiṃ.
3426「那时大悲的胜者,了知我的心,」
‘‘Tadā me cittamaññāya, mahākāruṇiko jino;
3427「导师从侍者手中,伸出钵。」
Upaṭṭhākassa hatthato, pattaṃ paggaṇhi nāyako.
3428「我以欢喜心,供养芒果团给大牟尼,」
‘‘Adāsiṃ haṭṭhacittohaṃ , ambapiṇḍaṃ mahāmune;
3429「以柔和合掌,将芒果团放入钵中。」
Patte pakkhippa pakkhehi, pañjaliṃ katvāna mañjunā.
3430「以可爱的、值得听闻的、优美的声音,」
‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā;
3431「为了供养佛陀而下雨,我前往蓝色处躺卧。」
Vassanto buddhapūjatthaṃ, nīḷaṃ gantvā nipajjahaṃ.
3432「那时我心喜悦,意向充满对佛的爱;
‘‘Tadā muditacittaṃ maṃ, buddhapemagatāsayaṃ;
3433雌鹰前来,恶意地杀害了我。
Sakuṇagghi upāgantvā, ghātayī duṭṭhamānaso.
3434「从那里死后我生于兜率天,享受大乐;
‘‘Tato cutohaṃ tusite, anubhotvā mahāsukhaṃ;
3435我来到人趣,因那业的力量。
Manussayonimāgacchiṃ, tassa kammassa vāhasā.
3436「在此贤劫中,梵族的亲属,大名声者;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
3437以姓氏名为迦叶,生起为说法者中的最胜者。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
3438「他照耀教法,降伏了外道;
‘‘Sāsanaṃ jotayitvā so, abhibhuyya kutitthiye;
3439调御了应被调御者,他与声闻众般涅槃了。
Vinayitvāna veneyye, nibbuto so sasāvako.
3440「当彼世间顶般涅槃时,众多净信的人众;」
‘‘Nibbute tamhi lokagge, pasannā janatā bahū;
3441「为了供养佛陀,为导师建造塔。」
Pūjanatthāya buddhassa, thūpaṃ kubbanti satthuno.
3442「『七由旬高的塔,以七宝庄严;
‘‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, sattaratanabhūsitaṃ;
3443我们将为大仙建造』,他们如此商议。
Karissāma mahesissa’, iccevaṃ mantayanti te.
3444「当时我是迦尸王琪琪诺的军队统帅;」
‘‘Kikino kāsirājassa, tadā senāya nāyako;
3445「我为无量者的塔说出了尺度。」
Hutvāhaṃ appamāṇassa, pamāṇaṃ cetiye vadiṃ.
3446「当时他们依我的话语,建造了一由旬高的塔;」
‘‘Tadā te mama vākyena, cetiyaṃ yojanuggataṃ;
3447「为人中雄者建造了以种种宝庄严的塔。」
Akaṃsu naravīrassa, nānāratanabhūsitaṃ.
3448「以那善作之业,以及意愿之力;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3449舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
3450「现在于最后有,我生于长者家;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ;
3451在最胜的舍卫城中,富裕、繁荣、多财富。
Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane.
3452「在城门入口处,见到善逝心惊奇;
‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso;
3453出家后不久,我证得阿拉汉果。
Pabbajitvāna na ciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
3454「我所造塔之量度,以那业之故;
‘‘Cetiyassa pamāṇaṃ yaṃ, akariṃ tena kammunā;
3455我身如腊昆德,生来应受轻蔑。」
Lakuṇḍakasarīrohaṃ, jāto paribhavāraho.
3456「以美妙的声音,我礼敬最胜的仙人;
‘‘Sarena madhurenāhaṃ, pūjitvā isisattamaṃ;
3457我达到了美妙声音的诸比丘中的最上首位。
Mañjussarānaṃ bhikkhūnaṃ, aggattamanupāpuṇiṃ.
3458「以对佛陀的果施,以及随念功德;
‘‘Phaladānena buddhassa, guṇānussaraṇena ca;
3459我具足沙门果,无漏而住。
Sāmaññaphalasampanno, viharāmi anāsavo.
3460「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
3461如龙象断除束缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
3462「确实,我在最胜佛陀的面前,得到了善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;
3463三明已达到,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3464「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
3465六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3466如是具寿腊昆德跋地亚长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā lakuṇḍabhaddiyo thero imā gāthāyo
3467已说。
Abhāsitthāti.
3468腊昆德跋地亚长老本事第一
Lakuṇḍabhaddiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
34692. 康卡雷瓦德长老本事
2. Kaṅkhārevatattheraapadānaṃ
3470「名为莲华上佛的胜利者,于一切法中具眼者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;
3471从此十万劫,彼导师出现。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
3472「狮子颔、梵音声,天鹅鼓声;
‘‘Sīhahanu brahmagiro, haṃsadundubhinissano ;
3473龙象行步,月日等光辉。
Nāgavikkantagamano, candasūrādikappabho.
3474「大慧者、大雄者,大禅那者、大力者;
‘‘Mahāmatī mahāvīro, mahājhāyī mahābalo ;
3475大悲者、依怙,大黑暗的破除者。
Mahākāruṇiko nātho, mahātamapanūdano .
3476「那位三界至上者,某时调御众多应被调御者;
‘‘Sa kadāci tilokaggo, veneyyaṃ vinayaṃ bahuṃ ;
3477正自觉者、牟尼、了知有情意乐者说法。
Dhammaṃ desesi sambuddho, sattāsayavidū muni.
3478「赞叹禅修者、乐于禅那的勇者、寂静者、无浊者,
‘‘Jhāyiṃ jhānarataṃ vīraṃ, upasantaṃ anāvilaṃ;
3479胜利者使大众欢喜。
Vaṇṇayanto parisatiṃ, tosesi janataṃ jino.
3480「那时我在汉沙瓦提,是通达吠陀彼岸的婆罗门;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū;
3481听闻法后欢喜,我希求那地位。
Dhammaṃ sutvāna mudito, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.
3482「那时胜利者、调御者在僧团中记说;
‘‘Tadā jino viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako;
3483「婆罗门,你应欢喜,你将得到你的心愿。
‘Mudito hohi tvaṃ brahme, lacchase taṃ manorathaṃ.
3484「『在十万劫后,生于乌迦卡族;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
3485乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
3486「『他的法的继承者,真正的法所造者;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
3487名为勒瓦德,将是导师的弟子』。
Revato nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
3488「以那善作的业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3489舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
3490「在最后有中,现在我生于库利城;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure;
3491于刹帝利种姓出生,富裕、繁荣、大财富。
Khattiye kulasampanne, iddhe phīte mahaddhane.
3492当佛陀在迦毗罗卫,宣说法时;
‘‘Yadā kapilavatthusmiṃ, buddho dhammamadesayi;
3493那时对善逝净信,我出家为无家者。
Tadā pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
3494我有许多疑惑,关于劫与劫,于此于彼;
‘‘Kaṅkhā me bahulā āsi, kappākappe tahiṃ tahiṃ;
3495佛陀宣说最上法,灭除了一切那些。
Sabbaṃ taṃ vinayī buddho, desetvā dhammamuttamaṃ.
3496从那时我已度轮回,常喜乐于禅那乐;
‘‘Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sadā jhānasukhe rato;
3497那时佛陀见到我后,说了此语:
Viharāmi tadā buddho, maṃ disvā etadabravi.
3498无论什么疑惑于此或于彼,自己所知或他人所知;
‘‘‘Yā kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā, sakavediyā vā paravediyā vā;
3499「诸禅修者舍断一切,热诚者行梵行。」
Ye jhāyino tā pajahanti sabbā, ātāpino brahmacariyaṃ carantā’.
3500「百千所作之业,于此处示我果报;」
‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;
3501「如善解脱之箭速,我烧尽了诸烦恼。」
Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama.
3502「其时见乐于禅那者,佛陀世间边际行者、牟尼;」
‘‘Tato jhānarataṃ disvā, buddho lokantagū muni;
3503「大智者施设诸禅修比丘中之第一。」
Jhāyīnaṃ bhikkhūnaṃ aggo, paññāpeti mahāmati.
3504「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3505「确实我的善来……(中略)……已作佛陀之教。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3506「四无碍解……(中略)……已作佛陀之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3507如是具寿康卡雷瓦德长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṅkhārevato thero imā gāthāyo
3508「已说。」
Abhāsitthāti.
3509康卡雷瓦德长老本事第二
Kaṅkhārevatattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
35103. 西瓦利长老本事
3. Sīvalittheraapadānaṃ
3511「名为莲华上佛的胜者,于一切法中具眼;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;
3512从此十万劫之前,彼导师出现于世。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
3513「彼之戒无可计量,定如金刚;
‘‘Sīlaṃ tassa asaṅkheyyaṃ, samādhi vajirūpamo;
3514智无可计量,解脱无与伦比。
Asaṅkheyyaṃ ñāṇavaraṃ, vimutti ca anopamā.
3515「在人、魔、那伽,以及梵天的集会中;
‘‘Manujāmaranāgānaṃ, brahmānañca samāgame;
3516在沙门婆罗门充满之处,导师说法。
Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, dhammaṃ desesi nāyako.
3517「具弟子、大利益者,具福德、持光明者;」
‘‘Sasāvakaṃ mahālābhiṃ, puññavantaṃ jutindharaṃ;
3518他在诸众中无畏,将他安立于第一位。
Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu visārado.
3519那时我是刹帝利,在名为汉萨的城市;
‘‘Tadāhaṃ khattiyo āsiṃ, nagare haṃsasavhaye;
3520听闻胜者的那些话语,以及弟子的众多功德。
Sutvā jinassa taṃ vākyaṃ, sāvakassa guṇaṃ bahuṃ.
3521邀请七日,供养连同弟子众;
‘‘Nimantayitvā sattāhaṃ, bhojayitvā sasāvakaṃ;
3522布施大施之后,我期望那个地位。
Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.
3523那时那位人中上首,见我恭敬礼足;
‘‘Tadā maṃ vinataṃ pāde, disvāna purisāsabho;
3524那位英雄以宏大的声音,说了这番话。
Sarena mahatā vīro , idaṃ vacanamabravi.
3525那时众多人想要听闻胜者的话语;
‘‘‘Tato jinassa vacanaṃ, sotukāmā mahājanā;
3526天人、阿修罗、乾闼婆,以及大神通的梵天。
Devadānavagandhabbā, brahmāno ca mahiddhikā’.
3527沙门、婆罗门们,合掌礼敬:
‘‘Samaṇabrāhmaṇā ceva, namassiṃsu katañjalī;
3528「礼敬您,人中上者!礼敬您,人中至上者!
‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama.
3529刹帝利已行大布施,七日之施已给予您们;
‘‘‘Khattiyena mahādānaṃ, dinnaṃ sattāhikampi vo ;
3530我们欲闻其果报,请您宣说,大牟尼!」
Sotukāmā phalaṃ tassa, byākarohi mahāmune’.
3531于是世尊说道:「请听我所说:
‘‘Tato avoca bhagavā, ‘suṇātha mama bhāsitaṃ;
3532安立于无量的佛陀及僧团中。
Appameyyamhi buddhamhi, sasaṅghamhi patiṭṭhitā .
3533那布施谁能说尽?因为它是无量果报的。
‘‘‘Dakkhiṇā tāya ko vattā, appameyyaphalā hi sā;
3534即使他是大富者,希求最上的地位。
Api ce sa mahābhogo, ṭhānaṃ pattheti uttamaṃ.
3535「获得广大利养者,如比丘善现;
‘‘‘Lābhī vipulalābhānaṃ, yathā bhikkhu sudassano;
3536我也愿如此成为」,你将在未来获得那个。
Tathāhampi bhaveyyanti, lacchase taṃ anāgate.
3537「百千劫之后,甘蔗族出身,
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
3538乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
3539「他的法的继承者,亲生的法所造,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
3540名为西瓦利,将是导师的弟子」。
Sīvali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
3541「以那善作的业,以及意愿的誓愿,」
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3542舍弃人身后,我往生三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ.
3543九十一劫前,毗婆尸世间导师,
‘‘Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako;
3544具妙相者出现,一切法的观察者。
Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.
3545那时我在班度马帝,某个家族中,
‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, kulassaññatarassa ca;
3546受喜爱被看见,我忙于事业。
Dayito passito ceva, āsiṃ kammantavāvaṭo .
3547那时某位富者,为毗婆尸大仙人,
‘‘Tadā aññataro pūgo, vipassissa mahesino;
3548举办了供养,盛大且极闻名。
Parivesaṃ akārayi, mahantamativissutaṃ.
3549大布施完成时,施与副食等物,
‘‘Niṭṭhite ca mahādāne, daduṃ khajjakasañhitaṃ;
3550新鲜的酸奶和蜂蜜,他们没有找到。
Navaṃ dadhiṃ madhuñceva, vicinaṃ neva addasuṃ.
3551「那时我取了那新鲜的酸奶和蜂蜜;
‘‘Tadāhaṃ taṃ gahetvāna, navaṃ dadhiṃ madhumpi ca;
3552我去了业主的家,他们寻找我看见了我。
Kammassāmigharaṃ gacchiṃ, tamesantā mamaddasuṃ.
3553「即使给了一千,他们也没有得到那两样;
‘‘Sahassamapi datvāna, nālabhiṃsu ca taṃ dvayaṃ;
3554然后我如此思惟:『这将不是平凡的。
Tatohaṃ evaṃ cintesiṃ, ‘netaṃ hessati orakaṃ.
3555「『如同这些所有的人,恭敬如来;
‘‘‘Yathā ime janā sabbe, sakkaronti tathāgataṃ;
3556我也将对世间导师与僧团作供养』。
Ahampi kāraṃ kassāmi, sasaṅghe lokanāyake’.
3557「那时我如此思惟后,将酸奶和蜂蜜一起;
‘‘Tadāhamevaṃ cintetvā, dadhiṃ madhuñca ekato;
3558调制后,我布施给世间导师及其僧团。
Madditvā lokanāthassa, sasaṅghassa adāsahaṃ.
3559以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3560舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
3561再者,我在波罗奈,成为大名声之王;
‘‘Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, rājā hutvā mahāyaso;
3562当时对沙都咖怀恨,我令关闭城门。
Sattukassa tadā duṭṭho, dvārarodhamakārayiṃ.
3563当时诸苦行者被阻挡,一日被守护着;
‘‘Tadā tapassino ruddhā, ekāhaṃ rakkhitā ahuṃ;
3564然后以那果报,我堕入地狱甚久。
Tato tassa vipākena, pāpatiṃ nirayaṃ bhusaṃ.
3565而今在最后有中,我生于骨力城。
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure;
3566苏波婆沙是我的母亲,大离吒毗是我的父亲。
Suppavāsā ca me mātā, mahāli licchavī pitā.
3567「以刹帝利的福业,由阻门之业的缘故;
‘‘Khattiye puññakammena, dvārarodhassa vāhasā;
3568我住了七年,在母胎中受苦。
Satta vassāni nivasiṃ, mātukucchimhi dukkhito.
3569我在门口迷惑了七天,遭受极大的痛苦;
‘‘Sattāhaṃ dvāramūḷhohaṃ, mahādukkhasamappito;
3570我的母亲因给予同意,如此极为痛苦。
Mātā me chandadānena, evaṃ āsi sudukkhitā.
3571我善安住地出生,受到佛陀的悲悯;
‘‘Suvatthitohaṃ nikkhanto, buddhena anukampito;
3572就在出生的那天,我出家成为无家者。
Nikkhantadivaseyeva, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
3573舍利弗是我的亲教师,目犍连是大神通者;
‘‘Upajjhā sāriputto me, moggallāno mahiddhiko;
3574「当为我剃发时,大智者教诫我。」
Kese oropayanto me, anusāsi mahāmati.
3575「当发被剪断时,我证得阿拉汉果;」
‘‘Kesesu chijjamānesu, arahattamapāpuṇiṃ;
3576「天人、龙、人,向我供养资具。」
Devā nāgā manussā ca, paccaye upanenti me.
3577「莲华上怙主,以及毗婆尸导师;
‘‘Padumuttaranāthañca, vipassiñca vināyakaṃ;
3578我欢喜地以资具,特别供养他们。
Yaṃ pūjayiṃ pamudito, paccayehi visesato.
3579「因此,由于那些业的殊胜,广大而最上;
‘‘Tato tesaṃ visesena, kammānaṃ vipuluttamaṃ;
3580我在一切处获得利养,在森林、村落、水中、陆地。
Lābhaṃ labhāmi sabbattha, vane gāme jale thale.
3581「当导师为了见勒瓦答而前往时;」
‘‘Revataṃ dassanatthāya, yadā yāti vināyako;
3582与三万比丘众一起,世间最上的导师。
Tiṃsabhikkhusahassehi, saha lokagganāyako.
3583「那时,大智者,为了我的利益,以诸天所奉献之物,
‘‘Tadā devopaṇītehi, mamatthāya mahāmati;
3584大雄、世间导师与僧团一起,受用资具。
Paccayehi mahāvīro, sasaṅgho lokanāyako.
3585「佛陀为我所侍奉;他前往后见到了雷瓦达;
‘‘Upaṭṭhito mayā buddho, gantvā revatamaddasa;
3586从那里前往祇园,他将我安立于此第一位。
Tato jetavanaṃ gantvā, etadagge ṭhapesi maṃ.
3587『诸比丘,在我的弟子中,西瓦利是得利养者中的第一』;
‘‘‘Lābhīnaṃ sīvali aggo, mama sissesu bhikkhavo’;
3588利益一切世间的导师,在众会中赞扬我。
Sabbalokahito satthā, kittayī parisāsu maṃ.
3589我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3590「确实,我已善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3591「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3592如是具寿西瓦利长老诵此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīvalithero imā gāthāyo
3593已说。
Abhāsitthāti.
3594西瓦利长老本事第三
Sīvalittherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
35954. 鹏耆舍长老本事
4. Vaṅgīsattheraapadānaṃ
3596「名为莲华上佛的胜利者,于一切法中具眼者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;
3597从此十万劫之前,彼导师出现于世。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
3598「犹如海中之波浪,如虚空中之星辰;
‘‘Yathāpi sāgare ūmi, gagane viya tārakā;
3599如是彼之言教,为诸阿拉汉所庄严。
Evaṃ pāvacanaṃ tassa, arahantehi cittitaṃ.
3600「为诸天、阿修罗、龙众,及人类所尊崇;」
‘‘Sadevāsuranāgehi, manujehi purakkhato;
3601在沙门婆罗门众中,在人群中,胜利者最胜。
Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo.
3602以光辉令人欢喜,胜利者是世间的世间终结者;
‘‘Pabhāhi anurañjanto, loke lokantagū jino;
3603以言语开悟那些应调伏者的莲花。
Vacanena vibodhento, veneyyapadumāni so.
3604具足四无畏,最胜人;
‘‘Vesārajjehi sampanno, catūhi purisuttamo;
3605已断除恐惧与怯弱,已达安稳,无畏。
Pahīnabhayasārajjo, khemappatto visārado.
3606牛王般最胜的地位,以及完全的佛地;
‘‘Āsabhaṃ pavaraṃ ṭhānaṃ, buddhabhūmiñca kevalaṃ;
3607世间最上者宣称,无有任何责难者。
Paṭijānāti lokaggo, natthi sañcodako kvaci.
3608那如是者发出无所畏惧的狮子吼;
‘‘Sīhanādamasambhītaṃ, nadato tassa tādino;
3609天、人或梵天,无有能反驳者。
Devo naro vā brahmā vā, paṭivattā na vijjati.
3610「宣说殊胜法,令有天之世间渡越;
‘‘Desento pavaraṃ dhammaṃ, santārento sadevakaṃ;
3611转动法轮,于众中无所畏惧。
Dhammacakkaṃ pavatteti, parisāsu visārado.
3612「辩才者中最上,弟子中善被认可者;
‘‘Paṭibhānavataṃ aggaṃ, sāvakaṃ sādhusammataṃ;
3613称赞众多功德后,将彼安立于此第一位。
Guṇaṃ bahuṃ pakittetvā, etadagge ṭhapesi taṃ.
3614「那时我在汉沙瓦提,婆罗门善被认可者;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato;
3615生为通晓一切吠陀者,瓦基萨,论师之降伏者。
Sabbavedavidū jāto, vāgīso vādisūdano.
3616「亲近彼大雄后,我听闻法的宣说;
‘‘Upecca taṃ mahāvīraṃ, sutvāhaṃ dhammadesanaṃ;
3617我获得了喜悦的殊胜,乐于声闻的功德。
Pītivaraṃ paṭilabhiṃ, sāvakassa guṇe rato.
3618邀请了善逝,连同僧团,世间的欢喜者;
‘‘Nimantetvāva sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanandanaṃ;
3619我供养了七天的食物,然后用衣服覆盖。
Sattāhaṃ bhojayitvāhaṃ, dussehacchādayiṃ tadā.
3620以头礼足,恭敬合掌;
‘‘Nipacca sirasā pāde, katokāso katañjalī;
3621欢喜地站在一旁,我赞叹最胜的胜者。
Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, santhaviṃ jinamuttamaṃ.
3622「礼敬您,论敌的调伏者,礼敬您,仙人中的最胜者;
‘‘‘Namo te vādimaddana , namo te isisattama ;
3623礼敬您,一切世间的最上者,礼敬您,无畏的施与者。
Namo te sabbalokagga, namo te abhayaṅkara.
3624「礼敬您,魔的破坏者,礼敬您,邪见的摧毁者;」
‘‘‘Namo te māramathana , namo te diṭṭhisūdana;
3625礼敬您,寂静安乐的施予者,礼敬您,皈依处的作者。
Namo te santisukhada, namo te saraṇaṅkara.
3626您是无依者的依怙,是怖畏者的无畏施予者;
‘‘‘Anāthānaṃ bhavaṃ nātho, bhītānaṃ abhayappado;
3627是寂静者的安息之地,是寻求皈依者的皈依处。
Vissāmabhūmi santānaṃ, saraṇaṃ saraṇesinaṃ’.
3628以如此等等赞叹具大功德的正自觉者后;
‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, santhavitvā mahāguṇaṃ;
3629我对那位善辩摧伏者比丘说:『我将证得归趣。』
Avocaṃ vādisūdassa , gatiṃ pappomi bhikkhuno.
3630那时,具无量辩才的世尊说:
‘‘Tadā avoca bhagavā, anantapaṭibhānavā;
3631『那位供养佛陀及其弟子众七日者,
‘Yo so buddhaṃ abhojesi, sattāhaṃ sahasāvakaṃ.
3632以欢喜心向我宣说功德,以自己的双手;
‘‘‘Guṇañca me pakittesi, pasanno sehi pāṇibhi;
3633这是那位摧伏论敌的比丘所期望的地位。
Eso patthayate ṭhānaṃ, vādisūdassa bhikkhuno.
3634「在未来世,你将获得那心愿;
‘‘‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ;
3635享受不少的天人成就。
Devamānusasampattiṃ, anubhotvā anappakaṃ.
3636百千劫之后,将有出身甘蔗族者;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
3637以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
3638他的法嗣,真正的法子,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
3639名叫鹏耆舍,将成为导师的弟子」。
Vaṅgīso nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
3640听到这些后,我欢喜地终生侍奉胜者;
‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
3641我以诸资具供养慈心的如来。
Paccayehi upaṭṭhāsiṃ, mettacitto tathāgataṃ.
3642以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3643舍弃人身后,我前往兜率天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ.
3644现在于最后有中,我生于婆罗门族;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ;
3645当我再次出生后,年纪到了七岁。
Paccājāto yadā āsiṃ, jātiyā sattavassiko.
3646生来通晓一切吠陀,精通论辩之术;
‘‘Sabbavedavidū jāto, vādasatthavisārado;
3647论辩之主,善说者,摧伏他论者。
Vādissaro cittakathī, paravādappamaddano.
3648生于瓦嘎,故名鹏耆舍;或因语言之主;
‘‘Vaṅge jātoti vaṅgīso, vacane issaroti vā;
3649「鹏耆舍」是我的名字,为世间所公认。
Vaṅgīso iti me nāmaṃ, abhavī lokasammataṃ.
3650「当我获得智慧时,住于初青年期;
‘‘Yadāhaṃ viññutaṃ patto, ṭhito paṭhamayobbane;
3651那时在可爱的王舍城,我见到了舍利弗大德。
Tadā rājagahe ramme, sāriputtamahaddasaṃ .
3652第二十五诵品
Pañcavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
3653「我见他为了托钵而行,手持钵,善护持,
‘‘Piṇḍāya vicarantaṃ taṃ, pattapāṇiṃ susaṃvutaṃ;
3654不左顾右盼,言语适度,只看一轭之地。
Alolakkhiṃ mitabhāṇiṃ, yugamattaṃ nidakkhitaṃ .
3655「见到他后,我感到惊奇,说了合乎我心意的话;
‘‘Taṃ disvā vimhito hutvā, avocaṃ mamanucchavaṃ ;
3656我诵出如同堆积的咖尼咖拉花般美妙的偈颂。
Kaṇikāraṃva nicitaṃ , cittaṃ gāthāpadaṃ ahaṃ.
3657「他向我宣说了导师,正自觉者、世间的引导者;
‘‘Ācikkhi so me satthāraṃ, sambuddhaṃ lokanāyakaṃ;
3658那时,那位智者、勇者,对我说了更上之法。
Tadā so paṇḍito vīro, uttariṃ samavoca me.
3659「说了含有离欲的言语,做了难见的最上之事;
‘‘Virāgasaṃhitaṃ vākyaṃ, katvā duddasamuttamaṃ;
3660以种种辩才,被那位如如者所满足。
Vicittapaṭibhānehi, tosito tena tādinā.
3661「以头礼足后,『请让我出家』,他对我说;
‘‘Nipacca sirasā pāde, ‘pabbājehī’ti maṃ bravi;
3662然后,那位大慧者,带我去见佛陀最胜者。
Tato maṃ sa mahāpañño, buddhaseṭṭhamupānayi.
3663「以头礼足后,我坐在导师近旁;
‘‘Nipacca sirasā pāde, nisīdiṃ satthu santike;
3664说者中最胜者对我说:『鹏耆舍,你知道吗?』
Mamāha vadataṃ seṭṭho, kacci vaṅgīsa jānāsi .
3665「『什么技艺?』我对他说:『我知道』,我如此说;
‘‘Kiñci sippanti tassāhaṃ, ‘jānāmī’ti ca abraviṃ;
3666死去的头颅,在森林中腐烂,即使是十二年的;
Matasīsaṃ vanacchuddhaṃ, api bārasavassikaṃ;
3667以你的明咒特殊之力,如果你能够,请使之说话。
Tava vijjāvisesena, sace sakkosi vācaya .
3668「当我答应『好』时,他显示了三个头颅;
‘‘Āmoti me paṭiññāte, tīṇi sīsāni dassayi;
3669在地狱、人间、天界中投生者,我都未能使之说话。
Nirayanaradevesu, upapanne avācayiṃ.
3670「那时,导师显示了那位漏尽者的头颅;
‘‘Tadā khīṇāsavasseva , sīsaṃ dassesi nāyako;
3671于是我挫败了原先的企图,请求出家。
Tatohaṃ vihatārabbho, pabbajjaṃ samayācisaṃ.
3672「出家于善逝之后,我在各处亲近;
‘‘Pabbajitvāna sugataṃ, santhavāmi tahiṃ tahiṃ;
3673因此,诸比丘在此抱怨我:『你是诗人。』
Tato maṃ kabbavittosi , ujjhāyantiha bhikkhavo.
3674「其后为了考察我,佛陀、导师对我说;
‘‘Tato vīmaṃsanatthaṃ me, āha buddho vināyako;
3675「这些偈颂是思量而作的,它们当场对你显现。
Takkikā panimā gāthā, ṭhānaso paṭibhanti taṃ.
3676「『勇士,我不是诗人;它们当场对我显现;
‘‘Na kabbavittohaṃ vīra, ṭhānaso paṭibhanti maṃ;
3677「那么现在,鹏耆舍,你以理由赞颂我。』
Tena hi dāni vaṅgīsa, ṭhānaso santhavāhi maṃ.
3678「那时我以偈颂赞颂勇士、仙人中最胜者;
‘‘Tadāhaṃ santhaviṃ vīraṃ, gāthāhi isisattamaṃ;
3679「那时以理由满意我,胜者将我安立于首位。
Ṭhānaso me tadā tuṭṭho, jino agge ṭhapesi maṃ.
3680「以辩才、以心,我轻视其他人;
‘‘Paṭibhānena cittena, aññesamatimaññahaṃ;
3681「因此被善者所震动,我证得了阿拉汉果。」
Pesale tena saṃviggo, arahattamapāpuṇiṃ.
3682「在辩才者中为第一,没有其他任何人能比;
‘‘‘Paṭibhānavataṃ aggo, añño koci na vijjati;
3683「诸比丘应如此忆持,如这位比丘鹏耆舍。」
Yathāyaṃ bhikkhu vaṅgīso, evaṃ dhāretha bhikkhavo’.
3684「十万劫前所作之业,在此向我显示果报;
‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;
3685「我如箭之速善解脱,烧尽了我的诸烦恼。」
Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama.
3686「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3687「确实我得到了善来……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3688「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3689如是据说,具寿鹏耆舍长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṅgīso thero imā gāthāyo
3690已说。
Abhāsitthāti.
3691鹏耆舍长老譬喻第四
Vaṅgīsattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
36925. 难陀迦长老本事
5. Nandakattheraapadānaṃ
3693「名为莲华上佛的胜者,于一切法中具眼者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;
3694从此十万劫,彼导师出现于世。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
3695「为一切众生的利益,为安乐,说者中之最胜者;
‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo;
3696为利益,人中良驹,已行于有天众的世间。
Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake.
3697「达到名声顶点、具吉祥的胜者,负载名誉与赞叹;
‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇabhato jino;
3698受一切世间礼敬,于一切方向闻名。
Pūjito sabbalokassa, disā sabbāsu vissuto.
3699「彼已超越疑惑,已度越犹豫;
‘‘Uttiṇṇavicikiccho so, vītivattakathaṃkatho;
3700圆满意向,证得无上正觉。」
Paripuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ.
3701「未生起之道的生起者,人中至上者;
‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo;
3702未说之法的说者,未生之法的生者。
Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī.
3703「知道道者、通达道者,人中牛王是道的说者;
‘‘Maggaññū maggavidū ca, maggakkhāyī narāsabho;
3704道的善巧者、导师,御者中的最上者。
Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo .
3705「那时大悲者、导师说法;
‘‘Tadā mahākāruṇiko, dhammaṃ desesi nāyako;
3706救度沉没于欲泥中的众生。
Nimugge kāmapaṅkamhi , samuddharati pāṇine.
3707「在教诫比丘尼方面,被认为是弟子中最上者;
‘‘Bhikkhunīnaṃ ovadane, sāvakaṃ seṭṭhasammataṃ;
3708在赞叹此第一时,大牟尼施设了。」
Vaṇṇayaṃ etadaggamhi, paññapesi mahāmuni.
3709「听闻此事后,我欢喜,邀请如来;
‘‘Taṃ sutvāhaṃ pamudito, nimantetvā tathāgataṃ;
3710供养彼与僧团后,我祈愿最上之位。
Bhojayitvā sasaṅghaṃ taṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ.
3711「当时欢喜的怙主,大仙对我说;
‘‘Tadā pamudito nātho, maṃ avoca mahāisi;
3712『愿你长寿而幸福,你将获得心愿。
‘Sukhī bhavassu dīghāvu , lacchase taṃ manorathaṃ.
3713「『十万劫之后,生于乌迦卡族,
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
3714以乔达摩为姓,名为导师将出现于世。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
3715「『彼法之继承者,真子由法所造,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
3716以难陀迦为名,将成为导师之声闻弟子』。
Nandako nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
3717「以那善作之业,以及意愿之力;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3718舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ.
3719「现在于最后有,我生于长者家;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ;
3720在舍卫城殊胜城中,富裕、繁荣、大财富。
Sāvatthiyaṃ pure vare, iddhe phīte mahaddhane.
3721「在城门处见到善逝,心生惊喜;
‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso;
3722在祇园接受后,我出家为无家者。
Jetārāmapaṭiggāhe, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
3723「不久之后,我证得阿拉汉果;
‘‘Nacireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ;
3724从此我已渡轮回,受一切见者之教导。」
Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sāsito sabbadassinā.
3725「我为诸比丘尼说法,作答问者;
‘‘Bhikkhunīnaṃ dhammakathaṃ, paṭipucchākariṃ ahaṃ;
3726她们全部被我教导,成为诸漏尽者。
Sāsitā tā mayā sabbā, abhaviṃsu anāsavā.
3727「当时有五百减一之数,大利益者感到满足;
‘‘Satāni pañcanūnāni, tadā tuṭṭho mahāhito;
3728教诫诸比丘尼者,他安立我于第一位。
Bhikkhunīnaṃ ovadataṃ, aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ.
3729「十万所作之业,在此处向我显示果报;
‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;
3730如善解脱之箭速,我烧尽了我的诸烦恼。
Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama.
3731「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3732「确实,对我来说是善来……对佛陀的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3733「无碍解有四种……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3734如是据说,具寿难陀迦长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero imā gāthāyo
3735已说。
Abhāsitthāti.
3736难陀迦长老譬喻第五
Nandakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
37376. 迦留陀夷长老本事
6. Kāḷudāyittheraapadānaṃ
3738「名为莲华上佛的胜者,于一切法中具眼者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;
3739从此十万劫,彼导师出现于劫中。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
3740「诸导师中的最胜导师,胜者知功德与非功德;
‘‘Nāyakānaṃ varo satthā, guṇāguṇavidū jino;
3741知恩者、知所作者,令众生安立于渡处。
Kataññū katavedī ca, titthe yojeti pāṇine .
3742「具悲悯意者,以一切知智衡量后,
‘‘Sabbaññutena ñāṇena, tulayitvā dayāsayo;
3743说最上之法,积集无量功德。」
Deseti pavaraṃ dhammaṃ, anantaguṇasañcayo.
3744「彼大雄,无量胜者之行者,某时,
‘‘Sa kadāci mahāvīro, anantajinasaṃsari ;
3745宣说甘美之法,与四谛相应。
Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasañhitaṃ.
3746听闻彼殊胜之法,初中后善妙,
‘‘Sutvāna taṃ dhammavaraṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ;
3747十万有情,得法现观。
Pāṇasatasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.
3748尔时大地震动,云层轰鸣,
‘‘Ninnāditā tadā bhūmi, gajjiṃsu ca payodharā;
3749天、梵天、人、阿修罗,发出善哉之声。
Sādhukāraṃ pavattiṃsu, devabrahmanarāsurā.
3750『啊!悲悯的导师,啊!正法的宣说,
‘‘‘Aho kāruṇiko satthā, aho saddhammadesanā;
3751啊!在有海中沉溺者,胜者救度之』。」
Aho bhavasamuddamhi, nimugge uddharī jino’.
3752「如此宣说之时,于有天、人、魔、梵天之中;
‘‘Evaṃ pavedajātesu, sanarāmarabrahmasu;
3753胜利者赞叹令家族净信者中最上首的弟子。
Kulappasādakānaggaṃ, sāvakaṃ vaṇṇayī jino.
3754「那时我生于汉沙瓦提,生于人族家中;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātomaccakule ahuṃ;
3755相貌端严可喜,拥有丰富的财富与谷物。
Pāsādiko dassaniyo, pahūtadhanadhaññavā.
3756「我前往汉沙园,礼敬那位如来;
‘‘Haṃsārāmamupeccāhaṃ , vanditvā taṃ tathāgataṃ;
3757听闻甘美的法,并对那位如是者作供养。
Suṇitvā madhuraṃ dhammaṃ, kāraṃ katvā ca tādino.
3758「我顶礼足下,说了这句话:
‘‘Nipacca pādamūlehaṃ, imaṃ vacanamabraviṃ;
3759『令家族净信者中最上首者,牟尼,你所赞叹的那位。
‘Kulappasādakānaggo, yo tayā santhuto mune.
3760「愿我成为如此之人,在最胜佛的教法中」;
‘‘‘Tādiso homahaṃ vīra , buddhaseṭṭhassa sāsane’;
3761那时,大悲者,以蜜水洒我,
Tadā mahākāruṇiko, siñcanto vā matena maṃ.
3762对我说:「孩子,起来吧,你将获得你的愿望;
‘‘Āha maṃ ‘putta uttiṭṭha, lacchase taṃ manorathaṃ;
3763对胜者作了供养之后,怎么会无果呢?
Kathaṃ nāma jine kāraṃ, katvāna viphalo siyā.
3764从现在起十万劫后,生于乌迦卡族,
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
3765以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
3766他的法的继承者,亲生的、由法所造的,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
3767名为优陀夷,将成为导师的弟子」。
Udāyi nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
3768「听闻此后心欢喜,终其一生侍胜者;
‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
3769我以慈心,用资具侍奉导师。
Mettacitto paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.
3770「以此业果报,及意愿志向;
‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3771舍弃人身后,我往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
3772「于最后有中,在美丽的迦毗罗卫;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave;
3773生于大臣家族,净饭大王治下。
Jāto mahāmaccakule, suddhodanamahīpate .
3774「彼时悉达多诞生,在美丽的伦比尼园林;
‘‘Tadā ajāyi siddhattho, ramme lumbinikānane;
3775人中之牛为一切世间的利益与安乐而生。」
Hitāya sabbalokassa, sukhāya ca narāsabho.
3776「我生于同一日,与他一起成长;
‘‘Tadaheva ahaṃ jāto, saha teneva vaḍḍhito;
3777亲爱的朋友、可爱者、贤明者、精通方便。
Piyo sahāyo dayito, viyatto nītikovido.
3778「二十九岁时,从家出离;
‘‘Ekūnatiṃso vayasā, nikkhamitvā agārato ;
3779度过六年后,导师成为佛陀。
Chabbassaṃ vītināmetvā, āsi buddho vināyako.
3780「战胜有军的魔,灭尽诸漏;
‘‘Jetvā sasenakaṃ māraṃ, khepayitvāna āsave;
3781渡过有的洪流后,成为包括天界的佛陀。
Bhavaṇṇavaṃ taritvāna, buddho āsi sadevake.
3782「前往仙人住处,调御五比丘众;
‘‘Isivhayaṃ gamitvāna , vinetvā pañcavaggiye;
3783其后世尊前往各处,到处调御。」
Tato vinesi bhagavā, gantvā gantvā tahiṃ tahiṃ.
3784「他调伏应被调伏者,摄受包括天人在内的众生;
‘‘Veneyye vinayanto so, saṅgaṇhanto sadevakaṃ;
3785胜利者前往并住在摩揭陀的山中。
Upecca magadhe giriṃ , viharittha tadā jino.
3786「那时我被国土守护者净饭王派遣;
‘‘Tadā suddhodanenāhaṃ, bhūmipālena pesito;
3787前往见到十力者后,出家成为阿拉汉。
Gantvā disvā dasabalaṃ, pabbajitvārahā ahuṃ.
3788「那时向大仙请求后,我带他回到迦毗罗卫;
‘‘Tadā mahesiṃ yācitvā, pāpayiṃ kapilavhayaṃ;
3789然后我先前往,使大族欢喜。
Tato purāhaṃ gantvāna, pasādesiṃ mahākulaṃ.
3790「胜利者对那功德感到满意,他在大众中;
‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, maṃ mahāparisāya so ;
3791导师宣布我为使族人欢喜者中的第一。」
Kulappasādakānaggaṃ, paññāpesi vināyako.
3792「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3793「确实,我的到来是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3794「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3795如是据说,具寿迦留陀夷长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāḷudāyithero imā gāthāyo
3796已说。
Abhāsitthāti.
3797迦留陀夷长老譬喻第六
Kāḷudāyittherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
37987. 无畏王子长老譬喻
7. Abhayattheraapadānaṃ
3799「名为莲华上佛的胜者,于一切法中具眼;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;
3800从此十万劫,彼导师出现于劫中。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
3801「如来安立某些于皈依,
‘‘Saraṇagamane kiñci, nivesesi tathāgato;
3802安立某些于戒,于最上的十业道。」
Kiñci sīle nivesesi, dasakammapathuttame.
3803「那位英雄给予某人最上的沙门果;
‘‘Deti kassaci so vīro, sāmaññaphalamuttamaṃ;
3804同样地,八等至、三明也被宣说。
Samāpattī tathā aṭṭha, tisso vijjā pavacchati.
3805「人中至上者使某些有情修习六神通;
‘‘Chaḷabhiññāsu yojesi, kiñci sattaṃ naruttamo;
3806那位保护者给予某人四无碍解。
Deti kassaci nātho so, catasso paṭisambhidā.
3807「见到应被觉悟的众生,即使无数由旬之远,
‘‘Bodhaneyyaṃ pajaṃ disvā, asaṅkheyyampi yojanaṃ ;
3808刹那间前往,人御者调伏(他们)。
Khaṇena upagantvāna, vineti narasārathi.
3809「那时我在汉沙瓦提,是婆罗门之子;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, ahosiṃ brāhmaṇatrajo;
3810通达一切吠陀,被认可为文法师。
Pāragū sabbavedānaṃ, veyyākaraṇasammato.
3811「精通语言学,通晓词汇集;
‘‘Niruttiyā ca kusalo, nighaṇḍumhi visārado;
3812善知句法祭仪,精于韵律学。
Padako keṭubhavidū, chandovicitikovido.
3813「我经行游行,前往鹅园时;
‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, haṃsārāmamupeccahaṃ;
3814见到最胜施者,为大众所尊敬。
Addasaṃ varadaṃ seṭṭhaṃ, mahājanapurakkhataṃ.
3815「他正在说无垢法,我心怀反对;
‘‘Desentaṃ virajaṃ dhammaṃ, paccanīkamatī ahaṃ;
3816亲近他的善说,听闻后我清净。
Upetvā tassa kalyāṇaṃ, sutvāna vimalaṃ ahaṃ .
3817「矛盾或重复,无意义或无价值;
‘‘Byāhataṃ punaruttaṃ vā, apatthaṃ vā niratthakaṃ;
3818我未见彼牟尼有此,因此我出家。」
Nāddasaṃ tassa munino, tato pabbajito ahaṃ.
3819「不久之后,对一切有情无畏;
‘‘Nacireneva kālena, sabbasattavisārado;
3820精通佛陀之语,我成为被认可的有德者。
Nipuṇo buddhavacane, ahosiṃ guṇisammato.
3821「那时,编成四偈,具足善巧文句;
‘‘Tadā catasso gāthāyo, ganthayitvā subyañjanā;
3822赞叹三界之最上者,我日日宣说。
Santhavitvā tilokaggaṃ, desayissaṃ dine dine.
3823「大雄已离染,于可怖的轮回中居住;
‘‘Virattosi mahāvīro, saṃsāre sabhaye vasaṃ;
3824因悲悯而未般涅槃,因此牟尼是具悲者。
Karuṇāya na nibbāyi, tato kāruṇiko muni.
3825「凡夫虽已老去,却不为烦恼所控制;
‘‘Puthujjano vayo santo, na kilesavaso ahu;
3826具正知、具念相应,因此此人不可思议。」
Sampajāno satiyutto, tasmā eso acintiyo.
3827「诸烦恼已微弱,它们已进入我的所依;
‘‘Dubbalāni kilesāni, yassāsayagatāni me;
3828被智火所焚烧,它们未能胜过那位稀有者。
Ñāṇaggiparidaḍḍhāni, na khīyiṃsu tamabbhutaṃ.
3829「他为一切世间所尊重,世间对他也如是尊重;
‘‘Yo sabbalokassa garu, loko yassa tathā garu;
3830如是,世间的导师,世间是他的追随者。
Tathāpi lokācariyo, loko tassānuvattako.
3831「以如此等方式赞叹正自觉者,说法;
‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, kittayaṃ dhammadesanaṃ;
3832尽形寿作了之后,去了天界,从那里死去。
Yāvajīvaṃ karitvāna, gato saggaṃ tato cuto.
3833「从此十万劫前,我赞叹了佛陀;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ;
3834我不知有恶趣,这是赞叹的果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.
3835「在天界,我获得大王权,拥有金色的宫殿;
‘‘Devaloke mahārajjaṃ, pādesiṃ kañcanagghiyaṃ ;
3836作为转轮王,我拥有大王权,我享有众多的荣耀。
Cakkavattī mahārajjaṃ, bahusonubhaviṃ ahaṃ.
3837「我生于两种有,天界与人界;
‘‘Duve bhave pajāyāmi, devatte atha mānuse;
3838我不知道其他的趣,这是称赞的果报。
Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.
3839「我生于两种族,刹帝利与婆罗门;
‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe;
3840我不生于低贱的族,这是称赞的果报。
Nīce kule na jāyāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.
3841「现在在最后有,在最胜的王舍城,
‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;
3842我是频婆娑罗王之子,名为无畏王子。」
Raññohaṃ bimbisārassa, putto nāmena cābhayo.
3843「去到恶友的控制下,被尼干陀所迷惑;
‘‘Pāpamittavasaṃ gantvā, nigaṇṭhena vimohito;
3844被那他子所派遣,我前往最胜佛陀处。
Pesito nāṭaputtena, buddhaseṭṭhamupeccahaṃ.
3845「问了微妙的问题,听了最上的解答;
‘‘Pucchitvā nipuṇaṃ pañhaṃ, sutvā byākaraṇuttamaṃ;
3846出家后不久,我证得了阿拉汉果。
Pabbajitvāna naciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
3847「赞叹了胜利者中的最胜者,我常被赞叹;
‘‘Kittayitvā jinavaraṃ, kittito homi sabbadā;
3848身与口散发妙香,我充满了快乐。
Sugandhadehavadano, āsiṃ sukhasamappito.
3849「我具有敏锐的笑声和轻快的智慧,也是大智慧者;
‘‘Tikkhahāsalahupañño, mahāpañño tathevahaṃ;
3850具有种种辩才,这是那业的果报。
Vicittapaṭibhāno ca, tassa kammassa vāhasā.
3851「我以净信心赞叹莲华上佛、无等的自觉者;
‘‘Abhitthavitvā padumuttarāhaṃ, pasannacitto asamaṃ sayambhuṃ;
3852以彼之力,我十万劫不去恶趣地。
Na gacchi kappāni apāyabhūmiṃ, sataṃ sahassāni balena tassa.
3853「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3854「我的善来确实……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3855「四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3856如是据说,具寿无畏王子长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā abhayo thero imā gāthāyo
3857已说。
Abhāsitthāti.
3858无畏王子长老譬喻第七
Abhayattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
38598. 洛马萨康吉亚长老譬喻
8. Lomasakaṅgiyattheraapadānaṃ
3860「在此贤劫中,梵族大名声;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
3861以迦叶为姓,出生为说者中之最胜。」
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
3862「那时我即旃檀,于教中出家;
‘‘Tadāhaṃ candano ceva, pabbajitvāna sāsane;
3863于教中圆满了乃至命终之法。
Āpāṇakoṭikaṃ dhammaṃ, pūrayitvāna sāsane.
3864「从那里死后,我们两人生于兜率天;
‘‘Tato cutā santusitaṃ, upapannā ubho mayaṃ;
3865在那里以天界的舞蹈、歌唱与音乐,
Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca.
3866「以色等十支,胜过其余者;
‘‘Rūpādidasahaṅgehi, abhibhotvāna sesake;
3867尽其寿命而住,享受大乐。
Yāvatāyuṃ vasitvāna, anubhotvā mahāsukhaṃ.
3868「从那里死后,旃檀生于三十三天;
‘‘Tato cavitvā tidasaṃ, candano upapajjatha;
3869我于迦毗罗卫,生为释迦族。」
Ahaṃ kapilavatthusmiṃ, ajāyiṃ sākiyatrajo.
3870「当世间导师被优陀夷长老请求时;」
‘‘Yadā udāyittherena, ajjhiṭṭho lokanāyako;
3871「出于对释迦族的悲悯,他前往迦毗罗卫。」
Anukampiya sakyānaṃ, upesi kapilavhayaṃ.
3872「当时那些傲慢的释迦族人,不知佛陀的功德;」
‘‘Tadātimānino sakyā, na buddhassa guṇaññuno;
3873「因出生而傲慢、不恭敬,他们不礼敬正自觉者。」
Paṇamanti na sambuddhaṃ, jātithaddhā anādarā.
3874「胜者知道他们的想法,在空中行走;」
‘‘Tesaṃ saṅkappamaññāya, ākāse caṅkamī jino;
3875「如雨云般降雨,如火焰般燃烧。」
Pajjunno viya vassittha, pajjalittha yathā sikhī.
3876「显示了无比的色身后,又隐没;」
‘‘Dassetvā rūpamatulaṃ, puna antaradhāyatha;
3877「从一个变成多个,又从多个变回一个。」
Ekopi hutvā bahudhā, ahosi punarekako.
3878「牟尼以种种方式,显示黑暗与光明;
‘‘Andhakāraṃ pakāsañca, dassayitvā anekadhā;
3879行神变之后,调伏了诸亲族。
Pāṭiheraṃ karitvāna, vinayī ñātake muni.
3880「四方大云,即刻降雨;
‘‘Cātuddīpo mahāmegho, tāvadeva pavassatha;
3881那时佛陀教导了,毗输安多罗本生。
Tadā hi jātakaṃ buddho, vessantaramadesayi.
3882「那时所有刹帝利,舍弃生来的骄慢;
‘‘Tadā te khattiyā sabbe, nihantvā jātijaṃ madaṃ;
3883皈依佛陀,净饭王那时说:
Upesuṃ saraṇaṃ buddhaṃ, āha suddhodano tadā.
3884「『具广慧者、遍眼者啊,这是你的第三次,我礼敬足;
‘‘‘Idaṃ tatiyaṃ tava bhūripañña, pādāni vandāmi samantacakkhu;
3885当你出生时大地震动,以及当你不离阎浮树荫时。』
Yadābhijāto pathavī pakampayī, yadā ca taṃ najjahi jambuchāyā’.
3886「那时见到佛陀的威力,心生惊奇;
‘‘Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā vimhitamānaso;
3887就在那里出家,我住为母亲的礼敬者。
Pabbajitvāna tattheva, nivasiṃ mātupūjako.
3888「旃檀那天子来到我处,询问;
‘‘Candano devaputto maṃ, upagantvānupucchatha;
3889那时一夜贤者的总说与详说之法。
Bhaddekarattassa tadā, saṅkhepavitthāraṃ nayaṃ.
3890「那时被他催促,我前往人中导师处;
‘‘Coditohaṃ tadā tena, upecca naranāyakaṃ;
3891听闻一夜贤者后,我这住林者生起悚惧。
Bhaddekarattaṃ sutvāna, saṃviggo vanamāmako.
3892「那时我问母亲,我将独自前往林中;
‘‘Tadā mātaramapucchiṃ, vane vacchāmi ekako;
3893我母亲说“你娇嫩”,那时阻止了那话语。
Sukhumāloti me mātā, vārayī taṃ tadā vacaṃ.
3894「咖沙草、古沙草、波塔吉喇草、乌西拉草、蔓草和芦苇,
‘‘Kāsaṃ kusaṃ poṭakilaṃ, usīraṃ muñjapabbajaṃ ;
3895我将以胸膛推开它们,增长远离。
Urasā panudissāmi, vivekamanubrūhayaṃ.
3896「那时我进入森林,忆念胜者的教诫,
‘‘Tadā vanaṃ paviṭṭhohaṃ, saritvā jinasāsanaṃ;
3897贤善一夜的教诫,我证得了阿拉汉果。
Bhaddekarattaovādaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
3898「『不应追逐过去,不应期待未来;
‘‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
3899过去的已舍弃,未来的未到达。
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.
3900「『现在的法,于此处彼处观照,
‘‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;
3901不动摇、不震动,智者应增长它。』
Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.
3902「今日即应勤奋,谁知明日有死亡?
‘‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;
3903确实我们与彼大军死神,无有和解。
Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.
3904如此住、热诚者,日夜不懈怠,
‘‘‘Evaṃvihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;
3905寂静牟尼说:彼确实为善一夜者。」
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni’.
3906「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3907我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3908四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3909如是据说,具寿罗摩塞咖亚长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā lomasakaṅgiyo thero imā gāthāyo
3910已说。
Abhāsitthāti.
3911罗摩塞咖亚长老譬喻第八
Lomasakaṅgiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
39129. 瓦那婆蹉长老譬喻
9. Vanavacchattheraapadānaṃ
3913「在此贤劫中,婆罗门族大名声;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
3914名为迦叶的姓氏,出现了说法者中的最胜者。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
3915「那时我出家,在那位佛陀的教法中;
‘‘Tadāhaṃ pabbajitvāna, tassa buddhassa sāsane;
3916尽形寿行持梵行后,从那里死去。
Yāvajīvaṃ caritvāna, brahmacāraṃ tato cuto.
3917「以那善作的业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
3918舍弃人身后,我去到三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
3919「从那里死后在林中,我在那里成为鸽子;
‘‘Tato cuto araññamhi, kapoto āsahaṃ tahiṃ;
3920住着具足德行,常乐禅那的比丘。
Vasate guṇasampanno, bhikkhu jhānarato sadā.
3921「具慈心、具悲心,常喜悦之面容;
‘‘Mettacitto kāruṇiko, sadā pamuditānano;
3922具舍心之大雄,善巧于诸无量。
Upekkhako mahāvīro, appamaññāsu kovido.
3923「已离诸盖之思惟,意向一切有情之利益;
‘‘Vinīvaraṇasaṅkappe, sabbasattahitāsaye;
3924不久我即亲近,彼胜者之声闻。
Visaṭṭho nacirenāsiṃ, tasmiṃ sugatasāvake.
3925「来到足下,坐于彼之住所;
‘‘Upecca pādamūlamhi, nisinnassa tadāssame;
3926有时给予有味之食,有时说法。
Kadāci sāmisaṃ deti, dhammaṃ desesi cekadā.
3927「那时,我以广大的敬爱,亲近侍奉了胜者之子;
‘‘Tadā vipulapemena, upāsitvā jinatrajaṃ;
3928从彼处死后往生天界,如雨云往有屋之处。
Tato cuto gato saggaṃ, pavāso sagharaṃ yathā.
3929「从天界死没于人间,因福业而生;
‘‘Saggā cuto manussesu, nibbatto puññakammunā;
3930舍弃家宅之后,我多次出家。
Agāraṃ chaḍḍayitvāna, pabbajiṃ bahuso ahaṃ.
3931「我曾是沙门、苦行者、婆罗门、游方者;
‘‘Samaṇo tāpaso vippo, paribbajo tathevahaṃ;
3932住在林野,我曾数百次。
Hutvā vasiṃ araññamhi, anekasataso ahaṃ.
3933「现在于最后有,在可爱的迦毗罗卫;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave;
3934我从婆蹉果答婆罗门的妻子出生。
Vacchagotto dijo tassa, jāyāya ahamokkamiṃ.
3935「当我在母胎中时,我母亲有渴望;
‘‘Mātu me dohaḷo āsi, tirokucchigatassa me;
3936在我即将出生时,决意住于林野。」
Jāyamānasamīpamhi, vanavāsāya nicchayo.
3937「然后我的母亲在悦意的林间生下了我;
‘‘Tato me ajanī mātā, ramaṇīye vanantare;
3938当我从胎中出来时,她用袈裟接住了我。
Gabbhato nikkhamantaṃ maṃ, kāsāyena paṭiggahuṃ.
3939「然后悉达多王子,释迦族的幢旗出生了;
‘‘Tato kumāro siddhattho, jāto sakyakuladdhajo;
3940我是他亲爱的朋友,与他亲密交往,受到尊重。
Tassa mitto piyo āsiṃ, saṃvisaṭṭho sumāniyo.
3941「当他出离七宝时,舍弃广大的名声;
‘‘Sattasārebhinikkhante, ohāya vipulaṃ yasaṃ;
3942我也出家之后,前往雪山。
Ahampi pabbajitvāna, himavantamupāgamiṃ.
3943「住在林中修习的迦叶,宣说头陀行;
‘‘Vanālayaṃ bhāvanīyaṃ, kassapaṃ dhutavādikaṃ;
3944见到、听到胜利者的出现后,我前往人调御者处。
Disvā sutvā jinuppādaṃ, upesiṃ narasārathiṃ.
3945「他为我说法,一切处皆明了;
‘‘So me dhammamadesesi, sabbatthaṃ sampakāsayaṃ;
3946从那之后我出家,再次前往森林。
Tatohaṃ pabbajitvāna, vanameva punāgamaṃ .
3947「在那里我不放逸而住,证得了六神通;
‘‘Tatthāppamatto viharaṃ, chaḷabhiññā aphassayiṃ ;
3948啊!我善得利益,被善友所悲悯。
Aho suladdhalābhomhi, sumittenānukampito.
3949「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我无漏而住。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
3950「确实我的到来是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
3951「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3952如是据说,具寿瓦那瓦差长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanavaccho thero imā gāthāyo
3953已如此说。
Abhāsitthāti.
3954瓦那婆蹉长老譬喻第九
Vanavacchattherassāpadānaṃ navamaṃ.
395510. 朱腊苏甘德长老譬喻
10. Cūḷasugandhattheraapadānaṃ
3956「在此贤劫中,婆罗门族,大名声者;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
3957名为迦叶姓氏者,出现为说法者中之最胜。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
3958「具足随形好,三十二相之最胜特征;
‘‘Anubyañjanasampanno, bāttiṃsavaralakkhaṇo;
3959被一寻光辉围绕,光网遍布。
Byāmappabhāparivuto, raṃsijālasamotthaṭo.
3960「如月亮般令人清凉,如太阳般发光者;
‘‘Assāsetā yathā cando, sūriyova pabhaṅkaro;
3961如云般令清凉,如大海般为功德之源。
Nibbāpetā yathā megho, sāgarova guṇākaro.
3962「以戒如大地,以定如雪山;
‘‘Dharaṇīriva sīlena, himavāva samādhinā;
3963以慧如虚空,如风般无执着。」
Ākāso viya paññāya, asaṅgo anilo yathā.
3964「那时我生于波罗奈,出生在大族中;
‘‘Tadāhaṃ bārāṇasiyaṃ, upapanno mahākule;
3965财富谷物丰盛,积聚种种珍宝。
Pahūtadhanadhaññasmiṃ, nānāratanasañcaye.
3966「世间导师被大众围绕而坐;
‘‘Mahatā parivārena, nisinnaṃ lokanāyakaṃ;
3967我前往听闻法,如甘露般令人心喜。
Upecca dhammamassosiṃ, amataṃva manoharaṃ.
3968「具足三十二相,如有星宿的月亮;
‘‘Dvattiṃsalakkhaṇadharo, sanakkhattova candimā;
3969圆满随形好,如盛开的娑罗王树。
Anubyañjanasampanno, sālarājāva phullito.
3970「被光网围绕,如所见的金山;
‘‘Raṃsijālaparikkhitto, dittova kanakācalo;
3971被一寻光明环绕,如百光的日轮。」
Byāmappabhāparivuto, sataraṃsī divākaro.
3972「胜利者具金色相,如沙门中戒蕴之聚;
‘‘Soṇṇānano jinavaro, samaṇīva siluccayo;
3973悲心充满之心者,如大海以功德。
Karuṇāpuṇṇahadayo, guṇena viya sāgaro.
3974「世间遍知之名声,如须弥山为山中之最;
‘‘Lokavissutakitti ca, sinerūva naguttamo;
3975以名誉广大之英雄,牟尼如虚空。
Yasasā vitthato vīro, ākāsasadiso muni.
3976「于一切处无执着心,导师如风;
‘‘Asaṅgacitto sabbattha, anilo viya nāyako;
3977一切众生之依处,如大地之牟尼最上者。
Patiṭṭhā sabbabhūtānaṃ, mahīva munisattamo.
3978「不为世间所染污,如莲花以水;
‘‘Anupalitto lokena, toyena padumaṃ yathā;
3979烧尽邪见丛林者,如火聚般辉耀。」
Kuvādagacchadahano, aggikhandhova sobhasi .
3980「如无深处于一切处,诸烦恼毒之破坏者;
‘‘Agadho viya sabbattha, kilesavisanāsako;
3981如香醉山,以功德香庄严。
Gandhamādanaselova, guṇagandhavibhūsito.
3982「英雄为诸功德之源,如大海为诸宝;
‘‘Guṇānaṃ ākaro vīro, ratanānaṃva sāgaro;
3983如河流于诸森林王,诸烦恼垢之去除者。
Sindhūva vanarājīnaṃ, kilesamalahārako.
3984「如胜利者大战士,魔军之摧破者;
‘‘Vijayīva mahāyodho, mārasenāvamaddano;
3985如彼转轮王,觉支宝之主。
Cakkavattīva so rājā, bojjhaṅgaratanissaro.
3986「如大医师,嗔恚病之医治者;
‘‘Mahābhisakkasaṅkāso, dosabyādhitikicchako;
3987如拔箭之医生,邪见肿瘤之切开者。」
Sallakatto yathā vejjo, diṭṭhigaṇḍaviphālako.
3988「他那时是世间之光,受天人、魔、梵天所尊敬;
‘‘So tadā lokapajjoto, sanarāmarasakkato;
3989人中之日,胜利者在众会中说法。
Parisāsu narādicco, dhammaṃ desayate jino.
3990「布施后成大富者,以戒接近善逝;
‘‘Dānaṃ datvā mahābhogo, sīlena sugatūpago;
3991以修习而般涅槃,他如此教诫。
Bhāvanāya ca nibbāti, iccevamanusāsatha.
3992「那极美味的说法,初、中、后善妙;
‘‘Desanaṃ taṃ mahassādaṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ;
3993一切众会听闻,如甘露大美味。
Suṇanti parisā sabbā, amataṃva mahārasaṃ.
3994「听闻极甜美的法后,对胜利者的教法信乐;
‘‘Sutvā sumadhuraṃ dhammaṃ, pasanno jinasāsane;
3995前往善逝为皈依处,我终生礼敬。」
Sugataṃ saraṇaṃ gantvā, yāvajīvaṃ namassahaṃ.
3996「当时我在牟尼的香室,以四种香铺撒于地;
‘‘Munino gandhakuṭiyā, opuñjesiṃ tadā mahiṃ;
3997我在每月八日如此行持。
Catujjātena gandhena, māse aṭṭha dinesvahaṃ.
3998「我发愿:愿身体有臭秽者,获得芳香之性;
‘‘Paṇidhāya sugandhattaṃ, sarīravissagandhino ;
3999当时胜者预言了,获得善香身。
Tadā jino viyākāsi, sugandhatanulābhitaṃ.
4000「『凡以香堆积,香室之地一次;
‘‘‘Yo yaṃ gandhakuṭibhūmiṃ, gandhenopuñjate sakiṃ;
4001以那业果报,生于彼彼处。
Tena kammavipākena, upapanno tahiṃ tahiṃ.
4002「『此人一切处,将有善香身;
‘‘‘Sugandhadeho sabbattha, bhavissati ayaṃ naro;
4003具足德香已,无漏者将涅槃』。
Guṇagandhayutto hutvā, nibbāyissatināsavo’.
4004「以彼善业,以及意愿的祈愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
4005舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
4006「现在于最后有,我生于婆罗门族;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ;
4007当我住于母胎时,母亲的身体变得芳香。
Gabbhaṃ me vasato mātā, dehenāsi sugandhitā.
4008「当我从母胎出来时,那时舍卫城
‘‘Yadā ca mātukucchimhā, nikkhamāmi tadā purī ;
4009舍卫城如被一切香气熏染般飘香。
Sāvatthisabbagandhehi, vāsitā viya vāyatha.
4010「芳香的花雨,天界的香气,悦意的,
‘‘Pupphavassañca surabhi, dibbagandhaṃ manoramaṃ;
4011以及昂贵的香,立即吹来。」
Dhūpāni ca mahagghāni, upavāyiṃsu tāvade.
4012「诸天以一切香、熏香与花,
‘‘Devā ca sabbagandhehi, dhūpapupphehi taṃ gharaṃ;
4013以妙香熏那房屋,我在那屋中出生。
Vāsayiṃsu sugandhena, yasmiṃ jāto ahaṃ ghare.
4014「当我年轻、贤善,住于最初的青年期时,
‘‘Yadā ca taruṇo bhaddo, paṭhame yobbane ṭhito;
4015那时人御者调伏了施罗与其眷属。
Tadā selaṃ saparisaṃ, vinetvā narasārathi.
4016「被他们全部围绕,来到舍卫城,
‘‘Tehi sabbehi parivuto , sāvatthipuramāgato;
4017那时见到佛陀的威力,我出家了。
Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā pabbajito ahaṃ.
4018「戒、定与慧,以及无上的解脱,
‘‘Sīlaṃ samādhipaññañca, vimuttiñca anuttaraṃ;
4019修习这四法后,我达到了诸漏尽。
Bhāvetvā caturo dhamme, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ.
4020「当我出家时,当我成为阿拉汉时;
‘‘Yadā pabbajito cāhaṃ, yadā ca arahā ahuṃ;
4021当我将般涅槃时,那时是香雨季。
Nibbāyissaṃ yadā cāhaṃ, gandhavasso tadā ahu.
4022「我的身香常常胜过贵重的栴檀、瞻波咖、优钵罗;
‘‘Sarīragandho ca sadātiseti me, mahārahaṃ candanacampakuppalaṃ;
4023如是,我胜过其他一切香,从那里到这里那里吹送。
Tatheva gandhe itare ca sabbaso, pasayha vāyāmi tato tahiṃ tahiṃ.
4024「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
4025「确实我的到来是善来……(中略)……佛陀的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4026「四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4027如是,据说具寿小苏甘达长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cūḷasugandho thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
4028朱腊苏甘德长老譬喻第十
Cūḷasugandhattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
4029跋地亚品五十五
Bhaddiyavaggo pañcapaññāsamo.
4030其摄颂──
Tassuddānaṃ –
4031跋地亚、勒瓦答长老,大得利者西瓦利;
Bhaddiyo revato thero, mahālābhī ca sīvalī;
4032旺义索、难答咖,以及迦留陀夷、无畏。
Vaṅgīso nandako ceva, kāḷudāyī tathābhayo.
4033罗马索、瓦那瓦洽,苏甘度为第十位;
Lomaso vanavaccho ca, sugandho ceva dasamo;
4034于此有三百偈颂,其上另有十六偈。
Tīṇi gāthāsatā tattha, soḷasā ca taduttari.
4035于是品摄颂──
Atha vagguddānaṃ –
4036咖尼咖拉阿跋亚品,法喇多、提那达亚咖;
Kaṇikāravhayo vaggo, phalado tiṇadāyako;
4037咖恰那、跋地亚品,诸偈颂已计算完。
Kaccāno bhaddiyo vaggo, gāthāyo gaṇitā cimā.
4038此处九百偈颂,以及八十四偈;
Navagāthāsatānīha , caturāsītiyeva ca;
4039五百五十偈,譬喻已宣说。
Sapaññāsaṃ pañcasataṃ, apadānā pakāsitā.
4040连同自说偈颂,这些有六千偈;
Saha udānagāthāhi, chasahassāni hontimā;
4041二百偈颂,其上加十八偈。
Dvesatāni ca gāthānaṃ, aṭṭhārasa taduttari.
404256. 亚萨品
56. Yasavaggo
40431. 亚萨长老譬喻
1. Yasattheraapadānaṃ
4044「深入大海,我的住处善建造;
‘‘Mahāsamuddaṃ oggayha, bhavanaṃ me sunimmitaṃ;
4045善建造的莲池,有查咖瓦咖鸟鸣叫。
Sunimmitā pokkharaṇī, cakkavākūpakūjitā.
4046「以曼陀罗花覆盖,以及莲花、睡莲;
‘‘Mandārakehi sañchannā, padumuppalakehi ca;
4047河流在那里流动,有美好的渡口,令人喜悦。
Nadī ca sandate tattha, supatitthā manoramā.
4048「以鱼、龟覆盖,充满各种水鸟;
‘‘Macchakacchapasañchannā, nānādijasamotthaṭā ;
4049孔雀、鹭鸶啼鸣,杜鹃等发出悦耳鸣声。
Mayūrakoñcābhirudā, kokilādīhi vagguhi.
4050「鸽子、天鹅、查咖瓦咖鸟、河边的鸟;
‘‘Pārevatā ravihaṃsā, cakkavākā nadīcarā;
4051鹧鸪、八哥在此,以及孔雀、命命鸟。
Tittirā sāḷikā cettha, pāvakā jīvaṃjīvakā.
4052「天鹅、苍鹭鸣叫着,众多的猫头鹰、黄鸟;
‘‘Haṃsākoñcābhinaditā, kosiyā piṅgalā bahū;
4053具足七宝,摩尼、珍珠、珊瑚。
Sattaratanasampannā, maṇimuttapavāḷikā.
4054「一切树木都是金制的,以种种树干装饰;
‘‘Sabbe soṇṇamayā rukkhā, nānākhandhasameritā;
4055日夜照耀,宫殿常时辉煌。
Ujjotenti divārattiṃ, bhavanaṃ sabbakālikaṃ.
4056「六万乐器,早晚演奏;
‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, sāyaṃ pāto pavajjare;
4057一万六千宫女,常时围绕着我。
Soḷasitthisahassāni, parivārenti maṃ sadā.
4058「从宫殿出来,向世间导师善慧;
‘‘Abhinikkhamma bhavanā, sumedhaṃ lokanāyakaṃ;
4059以净信心、欢喜心,礼敬那位大名声者。
Pasannacitto sumano, vandayiṃ taṃ mahāyasaṃ.
4060「礼敬正自觉者后,我邀请他与僧团;
‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, sasaṅghaṃ taṃ nimantayiṃ;
4061那位贤者、善慧者、世间导师默然接受了。
Adhivāsesi so dhīro, sumedho lokanāyako.
4062「大牟尼为我说法后,遣送我离去;
‘‘Mama dhammakathaṃ katvā, uyyojesi mahāmuni;
4063礼敬正自觉者后,我回到了住处。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, bhavanaṃ me upāgamiṃ.
4064「我召唤眷属们,当时全部集合;
‘‘Āmantayiṃ parijanaṃ, sabbe sannipatuṃ tadā;
4065『上午时分,佛陀将来到住处』。
‘Pubbaṇhasamayaṃ buddho, bhavanaṃ āgamissati’.
4066「『我们有利得,我们善得,我们住在你的近处;
‘‘‘Lābhā amhaṃ suladdhā no, ye vasāma tavantike;
4067我们也将供养最胜佛、导师』。
Mayampi buddhaseṭṭhassa, pūjayissāma satthuno’.
4068「准备好食物与饮料后,我报告时间;
‘‘Annaṃ pānaṃ paṭṭhapetvā, kālaṃ ārocayiṃ ahaṃ;
4069世间导师与八万漏尽者一起前来。
Vasīsatasahassehi, upesi lokanāyako.
4070「我以五支乐器迎接;
‘‘Pañcaṅgikehi turiyehi, paccuggamamakāsahaṃ;
4071人中至上者坐在全金制的座位上。
Sabbasoṇṇamaye pīṭhe, nisīdi purisuttamo.
4072「当时有全金制的上盖;
‘‘Uparicchadanaṃ āsi, sabbasoṇṇamayaṃ tadā;
4073扇子扇动着无上的比丘僧团。
Bījanīyo pavāyanti, bhikkhusaṅghaṃ anuttaraṃ.
4074「我以丰盛的食物与饮料供养比丘僧团;
‘‘Pahūtenannapānena, bhikkhusaṅghaṃ atappayiṃ;
4075我供养比丘僧团每人一对衣服。
Paccekadussayugale, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.
4076「那位善慧者所说的,诸供养的接受者;」
‘‘Yaṃ vadeti sumedho so, āhutīnaṃ paṭiggaho;
4077「坐在比丘僧团中,说了这些偈颂。」
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
4078「『以食物与饮料,使我和所有这些人满足者;」
‘‘‘Yo maṃ annena pānena, sabbe ime ca tappayi;
4079「『我将赞颂他,请听我所说。」
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
4080「『十八百劫中,他将在天界享乐;」
‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati;
4081「『千次成为王,他将成为转轮王。」
Sahassakkhattuṃ rājāyaṃ, cakkavattī bhavissati.
4082「『无论他去到什么胎生处,天界或人界;」
‘‘‘Upagacchati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ;
4083「『他将拥有全金制的,遮盖物。』」
Sabbasoṇṇamayaṃ tassa, chadanaṃ dhārayissati.
4084「在三万劫中,乌迦卡族出生者;
‘‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo;
4085名为乔达摩的姓氏,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
4086「他的法的继承者,亲生的法所造者;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
4087遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
4088「坐在比丘僧团中,将作狮子吼」;
‘‘‘Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sīhanādaṃ nadissati’;
4089在火葬堆上持伞,在伞下燃烧吧。
Citake chattaṃ dhārenti, heṭṭhā chattamhi ḍayhatha.
4090「沙门性已被我证得,诸烦恼已被我烧尽;
‘‘Sāmaññaṃ me anuppattaṃ, kilesā jhāpitā mayā;
4091在亭中或树下,我没有恐惧。」
Maṇḍape rukkhamūle vā, santāso me na vijjati.
4092「在三万劫中,我当时所施之施;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
4093我不知有恶趣,这是一切施之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, sabbadānassidaṃ phalaṃ.
4094「我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
4095如龙象断缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
4096「我到佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
4097三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4098「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
4099六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4100如是,据说具寿亚萨长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yaso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4101亚萨长老譬喻第一
Yasattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
41022. 那地迦叶长老譬喻
2. Nadīkassapattheraapadānaṃ
4103于莲华上世尊,世间最胜的如是者;
‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
4104当行乞食时,我给予最上的名声果实;
Piṇḍacāraṃ carantassa, vārato uttamaṃ yasaṃ;
4105取得最上果后,我供养了导师。
Aggaphalaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ.
4106以那业故,天帝、世间最胜、人中牛王;
‘‘Tena kammena devindo, lokajeṭṭho narāsabho;
4107我已达到不动之处,舍离了胜败。
Sampattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
4108从那时起一百千劫,我所施的那果报;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
4109我不知有恶趣,这是最上施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, aggadānassidaṃ phalaṃ.
4110「我的诸烦恼已被烧尽……乃至……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
4111「确实善来于我……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4112「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4113如是据说,具寿那地迦叶长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nadīkassapo thero imā gāthāyo
4114已说。
Abhāsitthāti.
4115那地迦叶长老譬喻第二
Nadīkassapattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
41163. 嘎亚迦叶长老譬喻
3. Gayākassapattheraapadānaṃ
4117「我当时穿着羚羊皮衣,背负着一呵利的重担;
‘‘Ajinacammavatthohaṃ , khāribhāradharo tadā;
4118卸下呵利担后,我在枣树旁停留于草庵。
Khārikaṃ hārayitvāna, kolaṃ ahāsi assamaṃ.
4119「世尊在那时,独一无二的胜利者;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, eko adutiyo jino;
4120来到我的坐处,照耀一切时。」
Mamassamaṃ upāgacchi, jotento sabbakālikaṃ.
4121「净信自心后,礼敬具善戒者;
‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, abhivādetvāna subbataṃ;
4122以双手捧起,我供养佛陀枣果。
Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ.
4123「从此三十一劫前,我那时所施的果实;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
4124我不知有恶趣,此是施枣果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ.
4125「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
4126「于我确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4127「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4128如是据说,具寿嘎亚迦叶长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gayākassapo thero imā gāthāyo
4129已如此说。
Abhāsitthāti.
4130嘎亚迦叶长老譬喻第三
Gayākassapattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
41314. 基米喇长老譬喻
4. Kimilattheraapadānaṃ
4132「在咖古桑达般涅槃后,那位已尽诸漏的婆罗门;
‘‘Nibbute kakusandhamhi, brāhmaṇamhi vusīmati;
4133我取了娑罗花鬘,建造了凉亭。
Gahetvā salalaṃ mālaṃ, maṇḍapaṃ kārayiṃ ahaṃ.
4134「我成为去到三十三天者,获得了最上的宫殿;
‘‘Tāvatiṃsaṃ gato santo, labhimha byamhamuttamaṃ;
4135我胜过其他诸天,这是善业的果报。
Aññe devetirocāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
4136「无论白天或夜晚,当我经行或站立时;
‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamanto ṭhito cahaṃ;
4137我被娑罗花覆盖,这是善业的果报。
Channo salalapupphehi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
4138「就在这个劫中,我供养了佛陀;
‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
4139我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4140「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
4141「确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4142「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4143如是据说,具寿基米喇长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kimilo thero imā gāthāyo
4144已说。
Abhāsitthāti.
4145基米喇长老譬喻第四
Kimilattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
41465. 跋耆子长老譬喻
5. Vajjīputtattheraapadānaṃ
4147「千光辉的世尊,自觉者、无能胜者;
‘‘Sahassaraṃsī bhagavā, sayambhū aparājito;
4148从远离出来后,为了行处而出去。
Vivekā vuṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami.
4149我手持果实见到后,走近人中之牛;
‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;
4150以净信心、善意,我布施了连梗的果实。」
Pasannacitto sumano, savaṇṭaṃ adadiṃ phalaṃ.
4151「从九十四劫前,我当时布施了那个果实;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
4152我未见过恶趣;布施所结的果,就是如此。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
4153「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
4154「于我确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4155「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4156如是据说,具寿跋耆子长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vajjīputto thero imā gāthāyo
4157说了这些偈颂。
Abhāsitthāti.
4158跋耆子长老譬喻第五
Vajjīputtattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
41596. 优多罗长老譬喻
6. Uttarattheraapadānaṃ
4160「名为苏美多的正自觉者,具足三十二种殊胜相;
‘‘Sumedho nāma sambuddho, bāttiṃsavaralakkhaṇo;
4161世尊乐于远离,前往雪山。
Vivekakāmo bhagavā, himavantamupāgami.
4162「深入喜马拉雅山,最上的具悲悯的牟尼;
‘‘Ajjhogāhetvā himavantaṃ, aggo kāruṇiko muni;
4163结跏趺坐后,人中至上者坐下。
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, nisīdi purisuttamo.
4164「那时我是持明者,我是空中行者;
‘‘Vijjadharo tadā āsiṃ, antalikkhacaro ahaṃ;
4165持三股叉,那时我在空中行走。
Tisūlaṃ sugataṃ gayha, gacchāmi ambare tadā.
4166「犹如山顶上的火,犹如满月的月亮;
‘‘Pabbatagge yathā aggi, puṇṇamāyeva candimā;
4167佛陀照耀森林,如同盛开的娑罗王树。
Vanaṃ obhāsate buddho, sālarājāva phullito.
4168「从森林出来后,见到佛光照耀的至上者;
‘‘Vanaggā nikkhamitvāna, buddharaṃsībhidhāvare ;
4169如同芦苇火焰之色,见后我心生净信。」
Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā , disvā cittaṃ pasādayiṃ.
4170「我见到维吉那花,咖尼咖拉天香花;
‘‘Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ, kaṇikāraṃ devagandhikaṃ;
4171取三朵花后,我供养最胜佛。
Tīṇi pupphāni ādāya, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.
4172「以佛陀的威力,那时我的三朵花;
‘‘Buddhassa ānubhāvena, tīṇi pupphāni me tadā;
4173花梗向上、花瓣向下,为导师作荫凉。
Uddhaṃ vaṇṭā adhopattā, chāyaṃ kubbanti satthuno.
4174「以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
4175舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.
4176「在那里,我的善作之宫殿,被称为咖尼咖利;
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, kaṇikārīti ñāyati;
4177高六十由旬,宽三十由旬。
Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.
4178「千辐轮、百辐轮,有旗帜、翠绿色,
‘‘Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu, dhajālu haritāmayaṃ;
4179十万辆车乘,在天空中向我显现。
Satasahassaniyyūhā , byamhe pātubhaviṃsu me.
4180「金制的、宝石制的,以及红珊瑚制的,
‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅkamayāpi ca;
4181还有水晶制的卧榻,随意所欲、随心所愿。
Phalikāpi ca pallaṅkā, yenicchakā yadicchakā.
4182「极妙的卧具,配有展开的软垫,
‘‘Mahārahañca sayanaṃ, tūlikā vikatīyutaṃ;
4183完全是柔软的毛,配有频婆果色的覆盖物。
Uddhalomiñca ekantaṃ, bimbohanasamāyutaṃ.
4184「从住处出来,行走天界之行,
‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, caranto devacārikaṃ;
4185如我所愿地行走,天众在前引导。」
Yathā icchāmi gamanaṃ, devasaṅghapurakkhato.
4186「我站立在花下,那是我的上覆盖;
‘‘Pupphassa heṭṭhā tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama;
4187周围一百由旬,被咖尼咖拉花覆盖。
Samantā yojanasataṃ, kaṇikārehi chāditaṃ.
4188六万种乐器,晚上和早上侍奉;
‘‘Saṭṭhituriyasahassāni , sāyapātaṃ upaṭṭhahuṃ;
4189常常围绕着我,日夜不懈怠。
Parivārenti maṃ niccaṃ, rattindivamatanditā.
4190「在那里以舞蹈、歌唱、钹和演奏,
‘‘Tattha naccehi gītehi, tālehi vāditehi ca;
4191我享乐、嬉戏、欢喜,我随欲而喜悦。
Ramāmi khiḍḍā ratiyā, modāmi kāmakāmahaṃ.
4192「在那里食用、饮用之后,那时我在三十三天喜悦;
‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, modāmi tidase tadā;
4193与天女众一起,我在最上宫殿中喜悦。」
Nārīgaṇehi sahito, modāmi byamhamuttame.
4194「我五百次作了天王,
‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;
4195「我三百次成为转轮王,
Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
4196「地方王权广大,从计数上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
4197「在有又有中轮回,我获得大财富,
‘‘Bhave bhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ;
4198「我的财富没有缺乏,这是供养佛陀的果报。
Bhoge me ūnatā natthi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4199「我在两种有中轮回,在天界与人界,
‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;
4200「我不知道其他趣,这是供养佛陀的果报。
Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4201「我出生于两种家族,在刹帝利与婆罗门,
‘‘Duve kule pajāyāmi , khattiye cāpi brāhmaṇe;
4202我不生于卑贱家族,此是供养佛之果报。
Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4203象乘、马乘、轿舆、有华盖的车乘;
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ;
4204我获得这一切,此是供养佛之果报。
Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4205婢女群、奴仆群、装饰庄严的妇女们;
‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo samalaṅkatā;
4206我获得这一切,此是供养佛之果报。
Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4207憍奢耶毛毯、亚麻布、棉布;
‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca;
4208我获得这一切,此是供养佛之果报。
Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4209新衣、新果、新的美味食物;
‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ;
4210「我获得这一切,此是供养佛陀之果。」
Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4211「吃这个,食用这个,在此卧具上躺卧;
‘‘Imaṃ khāda imaṃ bhuñja, imamhi sayane saya;
4212我获得这一切,此是供养佛陀之果。」
Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4213「我在一切处受到尊敬,我的名声高扬;
‘‘Sabbattha pūjito homi, yaso accuggato mama;
4214我常有大眷属,常有不可破坏的随从;
Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā;
4215我是亲族中最殊胜者,此是供养佛陀之果。」
Ñātīnaṃ uttamo homi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4216「我不知冷热,不存在热恼;
‘‘Sītaṃ uṇhaṃ na jānāmi, pariḷāho na vijjati;
4217而且心的苦,在我心中不存在。」
Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati.
4218「成为金色之后,我于有有中轮回;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave;
4219我不知道变色,这是供养佛陀的果报。
Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4220「从天界死没之后,被善根所驱使;
‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
4221我生于舍卫城,在富裕的大富豪家。
Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsālesu aḍḍhake.
4222「舍弃五种欲功德,我出家为无家者;
‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
4223我七岁时,证得阿拉汉果。
Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
4224「具眼的佛陀知道我的功德,授予我具足戒;
‘‘Upasampadāyī buddho, guṇamaññāya cakkhumā;
4225我虽年轻却应受供养,这是供养佛陀的果报。」
Taruṇo pūjanīyohaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4226「我的天眼清净,我善巧于定;
‘‘Dibbacakkhuvisuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ;
4227已达神通的彼岸,这是礼敬佛陀的果报。
Abhiññāpāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4228「已达无碍解,善巧于神足;
‘‘Paṭisambhidā anuppatto, iddhipādesu kovido;
4229已达诸法的彼岸,这是礼敬佛陀的果报。
Dhammesu pāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4230「在三万劫中,我礼敬了佛陀;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
4231我不知有恶趣,这是礼敬佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4232「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
4233「确实,我的善来……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4234「无碍解有四种……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4235如是据说,具寿优多罗长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttaro thero imā gāthāyo
4236已说。
Abhāsitthāti.
4237优多罗长老譬喻第六
Uttarattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
42387. 另一优多罗长老譬喻
7. Aparauttarattheraapadānaṃ
4239「当世间怙主般涅槃时,世间导师已成就义利;
‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe lokanāyake;
4240我召集我的亲族,作了舍利供养。
Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ.
4241「从九十四劫以来,我供养了那舍利;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātumabhipūjayiṃ;
4242我不知有恶趣,这是供养舍利之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ.
4243「我的诸烦恼已被烧尽……乃至……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
4244「我的善来确实是……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4245「无碍解有四种……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4246如是据说,具寿另一优多罗长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aparauttaratthero imā gāthāyo
4247已说。
Abhāsitthāti.
4248另一优多罗长老譬喻第七
Aparassa uttarattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
42498. 跋陀基长老譬喻
8. Bhaddajittheraapadānaṃ
4250「潜入那莲池,为种种象群所亲近;
‘‘Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ, nānākuñjarasevitaṃ;
4251我在那里拔取莲藕,那时我为了食物。
Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā.
4252「世尊在那时,名为莲华上,
‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttarasavhayo;
4253着红色衣的佛陀,行走在无泥的地方。
Rattambaradharo buddho, gacchate anilañjase.
4254「抖动尘堆衣,那时我听到声音;
‘‘Dhunanto paṃsukūlāni, saddaṃ assosahaṃ tadā;
4255我向上观察,见到世间导师。」
Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.
4256「站立于彼处,我向世间导师乞求;
‘‘Tattheva ṭhitako santo, āyāciṃ lokanāyakaṃ;
4257蜂蜜、莲藕、乳、酥和藕根。
Madhuṃ bhisehi sahitaṃ, khīraṃ sappiṃ muḷālikaṃ .
4258「愿具眼者佛陀出于悲悯接受我的供养;」
‘‘Paṭiggaṇhātu me buddho, anukampāya cakkhumā;
4259「然后,具大名声的悲悯导师下来,
Tato kāruṇiko satthā, orohitvā mahāyaso.
4260「具眼者出于悲悯接受了我的食物;」
‘‘Paṭiggaṇhi mama bhikkhaṃ, anukampāya cakkhumā;
4261「正自觉者接受后,对我作了随喜:」
Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ.
4262「『愿大福德者快乐,愿你的去处成就;」
‘‘‘Sukhī hotu mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu;
4263「『以此施莲藕之业,愿你获得广大的快乐。』」
Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’.
4264「说此之后,正自觉者,名为水生者;
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
4265正自觉者取了钵食,胜利者从空中而来。
Bhikkhamādāya sambuddho, ākāsenāgamā jino.
4266「然后取了莲藕,我去了我的隐居处;
‘‘Tato bhisaṃ gahetvāna, agacchiṃ mama assamaṃ;
4267将莲藕挂在树上,我忆念我的布施。
Bhisaṃ rukkhe laggetvāna, mama dānaṃ anussariṃ.
4268「大风生起,那时摇动了森林;
‘‘Mahāvāto uṭṭhahitvā, sañcālesi vanaṃ tadā;
4269天空轰鸣,那时闪电劈下。
Ākāso abhinādittha, asanī ca phalī tadā.
4270「然后闪电击打,那时落在我的头顶;
‘‘Tato me asanīpāto, matthake nipatī tadā;
4271我正坐着,我在那里命终了。
Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahaṃ.
4272「与福业相应,我往生兜率天;
‘‘Puññakammena saññutto, tusitaṃ upapajjahaṃ;
4273我的身体已倒下,我在天界中欢乐。
Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ.
4274「六万八千位,装饰庄严的天女;
‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
4275晚上和早上侍奉,这是施莲藕的果报。
Sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
4276「来到人界后,那时我很快乐;
‘‘Manussayonimāgantvā, sukhito homahaṃ tadā;
4277我的财富无缺乏,这是施莲藕的果报。
Bhogā me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
4278「被那位天中之天、如如者所怜愍;
‘‘Anukampitako tena, devadevena tādinā;
4279一切漏已尽,现在没有再生。」
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
4280「在十万劫前,我当时供养了粥;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā;
4281我不知有恶趣,这是施莲藕的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
4282「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
4283「对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4284「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4285如是据说,具寿跋陀基长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddajitthero imā gāthāyo
4286已说此。
Abhāsitthāti.
4287跋陀基长老譬喻第八
Bhaddajittherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
42889. 西瓦卡长老譬喻
9. Sivakattheraapadānaṃ
4289「当大仙毗婆尸行乞食时,
‘‘Esanāya carantassa, vipassissa mahesino;
4290我见到空钵,以糜粥充满它。
Rittakaṃ pattaṃ disvāna, kummāsaṃ pūrayiṃ ahaṃ.
4291「九十一劫前,当时我布施了粥;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bhikkhamadadiṃ tadā;
4292我不知有恶趣,这是粥的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kummāsassa idaṃ phalaṃ.
4293「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
4294「于我确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4295「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4296如是据说,具寿西瓦卡长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sivakatthero imā gāthāyo
4297已说此。
Abhāsitthāti.
4298西瓦卡长老譬喻第九
Sivakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
429910. 优波婆那长老譬喻
10. Upavānattheraapadānaṃ
4300「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
4301如燃烧的火聚,正自觉者般涅槃了。
Jalitvā aggikkhandhova, sambuddho parinibbuto.
4302「大众聚集,礼敬如来;
‘‘Mahājanā samāgamma, pūjayitvā tathāgataṃ;
4303为善逝建造火葬堆,将遗体放上。
Citaṃ katvāna sugataṃ, sarīraṃ abhiropayuṃ.
4304「做完遗体的事务后,将舍利聚集于此;
‘‘Sarīrakiccaṃ katvāna, dhātuṃ tattha samānayuṃ;
4305所有天人与人,他们建造了佛塔。
Sadevamanussā sabbe, buddhathūpaṃ akaṃsu te.
4306「第一层是金制的,第二层是宝石制的;
‘‘Paṭhamā kañcanamayā, dutiyā ca maṇimayā;
4307第三层是银制的,第四层是水晶制的。
Tatiyā rūpiyamayā, catutthī phalikāmayā.
4308「第五层是红宝石制的;
‘‘Tattha pañcamikā ceva , lohitaṅkamayā ahu;
4309第六层是玛瑙制的,上面全是宝石制的。
Chaṭṭhā masāragallassa, sabbaṃ ratanamayūpari.
4310「小腿由摩尼宝所成,栏楯由宝石所成;
‘‘Jaṅghā maṇimayā āsi, vedikā ratanāmayā;
4311整座塔由金所成,向上高达一由旬。
Sabbasoṇṇamayo thūpo, uddhaṃ yojanamuggato.
4312「诸天人聚集于彼处,当时一起商议;
‘‘Devā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
4313『我们也应耕耘如来世间导师的塔。
‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino.
4314「『舍利没有特别的,身体是一团;
‘‘‘Dhātu āveṇikā natthi, sarīraṃ ekapiṇḍitaṃ;
4315在此佛塔中,我们应耕耘外壳』。
Imamhi buddhathūpamhi, kassāma kañcukaṃ mayaṃ’.
4316「诸天人以七宝,增建另一由旬;
‘‘Devā sattahi ratnehi, aññaṃ vaḍḍhesuṃ yojanaṃ;
4317塔高二由旬,它驱除黑暗。
Thūpo dviyojanubbedho, timiraṃ byapahanti so.
4318「龙众于彼处集会,当时一起商议;
‘‘Nāgā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
4319『人与天人们,他们造了佛塔。
‘Manussā ceva devā ca, buddhathūpaṃ akaṃsu te.
4320『我们不应放逸,诸天人们不放逸;
‘‘‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā;
4321我们也应为如此的世间导师建造塔』。
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.
4322「因陀罗宝石、大蓝宝石,以及光明宝石;
‘‘Indanīlaṃ mahānīlaṃ, atho jotirasaṃ maṇiṃ;
4323集合在一起,覆盖了佛塔。
Ekato sannipātetvā, buddhathūpaṃ achādayuṃ.
4324「整个佛塔都是宝石所成;
‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ āsi, yāvatā buddhacetiyaṃ;
4325高三由旬,当时作为光明之处。
Tiyojanasamubbedhaṃ, ālokakaraṇaṃ tadā.
4326「金翅鸟们聚集一处,当时一起商议;
‘‘Garuḷā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
4327『人类、天人与龙众,他们作了佛陀供养。
‘Manussā devanāgā ca, buddhapūjaṃ akaṃsu te.
4328『我们不应放逸,与诸天一起不放逸;
‘‘‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā;
4329我们也应建造塔,供养如此的世间导师』。
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.
4330「他们建造了全部由宝珠所成的塔,以及覆罩;
‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ thūpaṃ, akaruṃ te ca kañcukaṃ;
4331他们也增高了一由旬,佛陀的塔庙高耸。
Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ.
4332「四由旬高的佛塔光辉照耀;
‘‘Catuyojanamubbedho, buddhathūpo virocati;
4333照亮一切方向,如同升起的百光芒者。
Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.
4334「诸鸠槃荼聚集后,当时一起商议;
‘‘Kumbhaṇḍā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
4335『人与天人,以及龙与金翅鸟,
‘Manussā ceva devā ca, nāgā ca garuḷā tathā.
4336『各自为最胜佛建造了最上的塔;
‘‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ;
4337我们不应放逸,与诸天一起不放逸。
Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā.
4338『我们也应为如是的世间怙主建造塔;
‘‘‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino;
4339我们将以宝物覆盖高大的佛陀支提』。
Ratanehi chādessāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.
4340「他们也增高了高大的佛陀支提一由旬;
‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ;
4341当时那座塔高五由旬,光辉照耀。
Pañcayojanamubbedho, thūpo obhāsate tadā.
4342「诸夜叉聚集于彼处,当时一起商议;
‘‘Yakkhā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
4343『诸人、天、龙,以及诸金翅鸟、鸠槃荼,
‘Manussā devanāgā ca, garuḷā ca kumbhaṇḍakā.
4344『各自为佛陀最胜者,建造了最上的塔;
‘‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ;
4345我们不应放逸,诸天人皆不放逸。
Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā.
4346『我们也应为如是的世间导师建造塔;
‘‘‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino;
4347我们将以石板覆盖,长的佛陀制底』。
Phalikā chādayissāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.
4348「他们也增长了一由旬,长的佛陀制底;
‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ;
4349高六由旬的塔,当时放光明。
Chayojanikamubbedho, thūpo obhāsate tadā.
4350「乾闼婆们聚集一起,当时在一处商议;
‘‘Gandhabbā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
4351『人类、天人、龙,紧那罗以及金翅鸟,
‘Manujā devatā nāgā, kumbhaṇḍā garuḷā tathā .
4352『『所有这些都建造了佛塔,我们在此是建造者;
‘‘‘Sabbe akaṃsu buddhathūpaṃ, mayamettha akārakā;
4353我们也将建造塔,为那位世间怙主、如是者』。
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.
4354「建造了七层台座,他们做了幢与伞;
‘‘Vediyo satta katvāna, dhajaṃ chattaṃ akaṃsu te;
4355全部由金所成的塔,乾闼婆们当时建造了。
Sabbasoṇṇamayaṃ thūpaṃ, gandhabbā kārayuṃ tadā.
4356「七由旬高的塔,当时发出光辉;
‘‘Sattayojanamubbedho, thūpo obhāsate tadā;
4357日夜不能辨别,光明恒常存在。
Rattindivā na ñāyanti, āloko hoti sabbadā.
4358「彼之光辉胜过了带星宿的日月,
‘‘Abhibhonti na tassābhā, candasūrā satārakā;
4359周围一由旬之内,灯火也不燃烧。
Samantā yojanasate, padīpopi na pajjali.
4360「那时,无论哪些人供养塔,
‘‘Tena kālena ye keci, thūpaṃ pūjenti mānusā;
4361他们不登上塔,而是将供品举向空中。
Na te thūpaṃ āruhanti, ambare ukkhipanti te.
4362「诸天所安置的名为阿毗三摩答的神灵,
‘‘Devehi ṭhapito yakkho, abhisammatanāmako;
4363将幢或花鬘放置于上方。
Dhajaṃ vā pupphadāmaṃ vā, abhiropeti uttariṃ.
4364「他们看不见那神灵,只看见花鬘在移动;
‘‘Na te passanti taṃ yakkhaṃ, dāmaṃ passanti gacchato;
4365如此见到而去的人,一切都往生善趣。」
Evaṃ passitvā gacchantā, sabbe gacchanti suggatiṃ.
4366「那些对教说有敌意者,以及对教法有净信者;
‘‘Viruddhā ye pāvacane, pasannā ye ca sāsane;
4367人们想要见神变,礼敬塔。
Pāṭihīraṃ daṭṭhukāmā, thūpaṃ pūjenti mānusā.
4368「在汉舍卫城,我当时是雇工;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ bhatako tadā;
4369见到欢喜的人群,我当时如此思惟。
Āmoditaṃ janaṃ disvā, evaṃ cintesahaṃ tadā.
4370「『那位世尊是伟大的,其舍利在此处显现;
‘‘‘Uḷāro bhagavā neso, yassa dhātughare disaṃ;
4371这些人群满足,作了供养也不满足。
Imā ca janatā tuṭṭhā, kāraṃ kubbaṃ na tappare.
4372「『我也将对那位如此的世间怙主做供养;
‘‘‘Ahampi kāraṃ kassāmi, lokanāthassa tādino;
4373我将在未来成为他诸法的继承者』。
Tassa dhammesu dāyādo, bhavissāmi anāgate’.
4374「我的上衣布被洗衣者洗净,
‘‘Sudhotaṃ rajakenāhaṃ, uttareyyaṃ paṭaṃ mama;
4375挂在竹竿顶端,我在空中竖起了旗。
Veḷagge ālaggetvāna, dhajaṃ ukkhipimambare.
4376「被认可者取了我的旗,在空中举起;
‘‘Abhisammatako gayha, ambare hāsi me dhajaṃ;
4377看见被风吹动的旗,我与众人更加欢笑。
Vāteritaṃ dhajaṃ disvā, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ.
4378「在那里净信心后,我前往沙门处;
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, samaṇaṃ upasaṅkamiṃ;
4379礼敬那位比丘后,我询问旗的果报。
Taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā, vipākaṃ pucchahaṃ dhaje.
4380「他欢喜地对我说,生起我的喜悦;
‘‘So me kathesi ānandī, pītisañjananaṃ mama;
4381『那旗的果报,你将常常体验。』
‘Tassa dhajassa vipākaṃ, anubhossasi sabbadā.
4382「象、马、车乘,以及四支军队,
‘‘‘Hatthiassarathāpattī, senā ca caturaṅginī;
4383将常围绕你,这是布施幢的果报。
Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
4384「六万乐器,装饰的鼓,
‘‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, bheriyo samalaṅkatā;
4385将常围绕你,这是布施幢的果报。
Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
4386「八万六千女子,装饰庄严,
‘‘‘Chaḷasītisahassāni , nāriyo samalaṅkatā;
4387穿着杂色衣服与装饰品,戴着珠宝与耳环。
Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā.
4388「眉睫修长,含笑,善知意趣,腰身纤细,
‘‘‘Āḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
4389将常围绕你,这是布施幢的果报。
Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
4390「三万劫之间,你将在天界享乐;
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissasi;
4391八十次成为天帝,你将统治天界。
Asītikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi.
4392「一千次成为国王,你将成为转轮王;
‘‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati;
4393地方王国广大,数量无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
4394「在十万劫中,生于乌迦卡族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
4395以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
4396「从天界死没后,由善根所驱使;
‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
4397与福业相应,你将成为梵天之亲。」
Puññakammena saññutto, brahmabandhu bhavissasi.
4398「舍弃八千万,众多奴仆与工人;
‘‘‘Asītikoṭiṃ chaḍḍetvā, dāse kammakare bahū;
4399你将在世尊乔达摩的教法中出家。
Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi.
4400「成就正自觉者,释迦族中的牛王乔达摩;
‘‘‘Ārādhayitvā sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
4401你将以乌波婆那之名,成为导师的弟子」。
Upavānoti nāmena, hessasi satthu sāvako’.
4402「十万次所作之业,在此处给我显示果报;
‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;
4403如箭脱离弓弦般善解脱,我烧尽了诸烦恼。
Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama.
4404「我是寂静的转轮王,四洲之主;
‘‘Cakkavattissa santassa, cātuddīpissarassa me;
4405周围三由旬,幢旗常高竖。
Tīṇi yojanāni sāmantā, ussīyanti dhajā sadā.
4406「在十万劫前,我当时所作的业;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
4407我不知有恶趣,这是施幢之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
4408「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
4409「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4410「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4411如是据说,具寿优波婆那长老说此等偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upavānatthero imā gāthāyo
4412如此宣说。
Abhāsitthāti.
4413优波婆那长老譬喻第十
Upavānattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
441411. 赖吒和罗长老譬喻
11. Raṭṭhapālattheraapadānaṃ
4415「在世间最胜者、如是者莲华上佛世尊处,
‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
4416我施与了最上的龙象,有牙、宽肩。
Varanāgo mayā dinno, īsādanto urūḷhavā.
4417「装饰着白色的伞盖,有自己的车辆和象,
‘‘Setacchattopasobhito, sakappano sahatthipo;
4418估定了那一切的价值后,我建造了僧园。
Agghāpetvāna taṃ sabbaṃ, saṅghārāmaṃ akārayiṃ.
4419「我建造了五万四千座宫殿;
‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayiṃ ahaṃ;
4420作了大洪流般的布施后,我奉献给大仙人。
Mahoghadānaṃ karitvāna, niyyādesiṃ mahesino.
4421「大雄、自生者、最上人随喜了,
‘‘Anumodi mahāvīro, sayambhū aggapuggalo;
4422使所有人欢喜,宣说了不死之境。
Sabbe jane hāsayanto, desesi amataṃ padaṃ.
4423「那位名为最上莲花的佛陀为我授记,
‘‘Taṃ me buddho viyākāsi, jalajuttamanāmako;
4424坐在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
4425「此人建造了五万四千座宫殿;
‘‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayī ayaṃ;
4426「我将宣说其果报,请听我所说。
Kathayissāmi vipākaṃ, suṇātha mama bhāsato.
4427「将有一万八千座重阁;
‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, kūṭāgārā bhavissare;
4428生于梵天最上处,它们全是金制的。
Byamhuttamamhi nibbattā, sabbasoṇṇamayā ca te.
4429「五十次成为天帝,将统治天界;八十五次将成为转轮王。
‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati;
4430五十八次将成为转轮王。
Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati.
4431「在十万劫后,生于乌迦卡族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
4432「以乔达摩为姓,将成为世间的导师。」
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
4433「从天界死没后,受善根所激励;
‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
4434将立即生于富裕的大财富家族中。
Aḍḍhe kule mahābhoge, nibbattissati tāvade.
4435「他后来出家后,受善根所激励;
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, sukkamūlena codito;
4436将以赖吒和罗之名,成为导师的弟子。
Raṭṭhapāloti nāmena, hessati satthu sāvako.
4437「他精勤努力,寂静无依;
‘‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi;
4438遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。」
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
4439「起身出离后,舍弃财富圆满;
‘‘Uṭṭhāya abhinikkhamma, jahitā bhogasampadā;
4440如唾液团般对财富,我没有爱着。」
Kheḷapiṇḍeva bhogamhi, pemaṃ mayhaṃ na vijjati.
4441「我以精进为轭担,运载至离轭安稳;
‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;
4442我持最后身,于正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
4443「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
4444「于我确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4445「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4446如是据说,具寿赖吒和罗长老这些偈颂
Itthaṃ sudaṃ āyasmā raṭṭhapālo thero imā gāthāyo
4447已说。
Abhāsitthāti.
4448赖吒和罗长老譬喻第十一
Raṭṭhapālattherassāpadānaṃ ekādasamaṃ.
4449亚萨品第五十六
Yasavaggo chapaññāsamo.
4450其摄颂——
Tassuddānaṃ –
4451亚索、那地迦叶,嘎亚、金毗罗、跋耆
Yaso nadīkassapo ca, gayākimilavajjino;
4452两位优答喇、跋达吉、西瓦卡、乌波婆哈那;
Duve uttarā bhaddajī, sivako upavāhano;
4453赖吒和罗一百,偈颂九十五。
Raṭṭhapālo ekasataṃ, gāthānaṃ pañcanavuti.
4454长老譬喻完
Therāpadānaṃ samattaṃ.
4455至此佛譬喻、独觉譬喻及长老譬喻
Ettāvatā buddhāpadānañca paccekāpadānañca therāpadānañca
4456完成。
Samattāni.
44571. 须弥陀品
1. Sumedhāvaggo
44581. 须弥陀长老尼譬喻
1. Sumedhātherīapadānaṃ
4459那时,请听诸长老尼的本事:
Atha therikāpadānāni suṇātha –
4460「在果那伽马那世尊时,在僧园新建的住处;
‘‘Bhagavati koṇāgamane, saṅghārāmamhi navanivesanamhi ;
4461我们三位女友,布施了精舍。
Sakhiyo tisso janiyo, vihāradānaṃ adāsimha.
4462「十次、百次、千次、十万次;
‘‘Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ, dasasatakkhattuṃ satānañca satakkhattuṃ ;
4463我们往生于诸天,更何况人间的生存。
Devesu upapajjimha, ko vādo mānuse bhave.
4464「我们成为大神通的天人,更何况在人间;
‘‘Deve mahiddhikā ahumha, mānusakamhi ko vādo;
4465我成为七宝大王的王后,成为女宝。
Sattaratanamahesī , itthiratanaṃ ahaṃ bhaviṃ.
4466「在此积集善业,生于极富裕的家族;
‘‘Idha sañcitakusalā , susamiddhakulappajā;
4467檀难迦尼、堪玛以及我,我们三人。
Dhanañjānī ca khemā ca, ahampi ca tayo janā.
4468造作善妙的园林,以一切支分装饰,
‘‘Ārāmaṃ sukataṃ katvā, sabbāvayavamaṇḍitaṃ;
4469欢喜地施予以佛陀为首的僧团。
Buddhappamukhasaṅghassa, niyyādetvā samoditā.
4470无论我生于何处,因那业的力量,
‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;
4471在诸天中获得最上,在人间也是如此。
Devesu aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca.
4472就在此劫中,有位梵族大名声者,
‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso;
4473名为迦叶,是说法者中的殊胜者。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
4474那时的人主是大仙人的侍者,
‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;
4475名为奇奇的迦尸王,在波罗奈最胜城。
Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.
4476他有七位女儿,王女们安乐养育;
‘‘Tassāsuṃ satta dhītaro, rājakaññā sukhedhitā ;
4477她们专注于侍奉佛陀,行持梵行。
Buddhopaṭṭhānaniratā, brahmacariyaṃ cariṃsu tā.
4478成为她们的伴侣,我善安住于诸戒;
‘‘Tāsaṃ sahāyikā hutvā, sīlesu susamāhitā;
4479恭敬地布施诸供养,在家修行誓愿。
Datvā dānāni sakkaccaṃ, agāreva vataṃ cariṃ.
4480以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
4481舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ.
4482从那里死后我去到夜摩天,从那里我去到兜率天;
‘‘Tato cutā yāmamagaṃ , tatohaṃ tusitaṃ gatā;
4483从那里到化乐天,从那里到他化自在天。
Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.
4484「无论我生在何处,被福业所迷惑;
‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, puññakammasamohitā;
4485我就在那里那里,成为诸王的大妃。
Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
4486「从那里死后在人间,对诸转轮王;
‘‘Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ;
4487对诸地方王,我作了大妃。
Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
4488「享受成就,在诸天与人间;
‘‘Sampattimanubhotvāna, devesu mānusesu ca;
4489在一切处得安乐,我轮回了许多生。
Sabbattha sukhitā hutvā, nekajātīsu saṃsariṃ.
4490「那因与那缘,那根本在教中堪忍;
‘‘So hetu ca so pabhavo, tammūlaṃ sāsane khamaṃ ;
4491第一个是结合,那是法喜之涅槃。
Paṭhamaṃ taṃ samodhānaṃ, taṃ dhammaratāya nibbānaṃ .
4492「我的诸烦恼已被烧尽,一切诸有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
4493如龙象断除束缚,我无漏而住。
Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.
4494「我来到佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
4495三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4496「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
4497六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4498据说须弥陀比丘尼如此说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ sumedhā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4499须弥陀长老尼譬喻第一
Sumedhātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.
45002. 美卡喇施与者长老尼譬喻
2. Mekhalādāyikātherīapadānaṃ
4501「悉达多世尊的塔建造者们,」
‘‘Siddhatthassa bhagavato, thūpakārāpikā ahuṃ ;
4502「我供养了腰带,为导师的新工程。」
Mekhalikā mayā dinnā, navakammāya satthuno.
4503「当大塔完成时,我再次供养腰带;」
‘‘Niṭṭhite ca mahāthūpe, mekhalaṃ punadāsahaṃ;
4504「以欢喜的双手,供养世间怙主牟尼。」
Lokanāthassa munino, pasannā sehi pāṇibhi.
4505「从那时供养腰带以来,九十四劫;」
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ mekhalamadaṃ tadā;
4506「我不知恶趣,这是建塔的果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, thūpakārassidaṃ phalaṃ.
4507「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4508「确实,我的到来是善来……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4509「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4510据说,美卡喇达衣咖比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ mekhalādāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4511美卡喇施与者长老尼譬喻第二
Mekhalādāyikātheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.
45123. 曼达巴施与者长老尼譬喻
3. Maṇḍapadāyikātherīapadānaṃ
4513「我为果那伽马那佛,建造了凉亭;
‘‘Koṇāgamanabuddhassa , maṇḍapo kārito mayā;
4514我恒常供养三衣,给世间亲族的佛陀。
Dhuvaṃ ticīvaraṃdāsiṃ , buddhassa lokabandhuno.
4515「无论我去哪个国土,城镇或王都;
‘‘Yaṃ yaṃ janapadaṃ yāmi, nigame rājadhāniyo;
4516我在一切处都受到尊敬,这是福业的果报。
Sabbattha pūjito homi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
4517「我的诸烦恼已被烧尽……乃至……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4518「确实,对我来说是善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4519「无碍解有四种……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4520据说曼荼巴达伊咖比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ maṇḍapadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4521曼达巴施与者长老尼譬喻第三
Maṇḍapadāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.
45224. 桥梁施与者长老尼譬喻
4. Saṅkamanatthātherīapadānaṃ
4523「毗婆尸佛,世间最胜者、如是者;
‘‘Vipassissa bhagavato , lokajeṭṭhassa tādino;
4524行于道路时,救度诸有情。
Rathiyaṃ paṭipannassa, tārayantassa pāṇino.
4525「我从家中出来后,俯身而卧;
‘‘Gharato nikkhamitvāna, avakujjā nipajjahaṃ;
4526悲悯者世间怙主,踏在我的头上。
Anukampako lokanātho, sirasi akkamī mama .
4527「踏在头上后,世间导师离去了;
‘‘Akkamitvāna sirasi , agamā lokanāyako;
4528以那净信心,我去到了兜率天。」
Tena cittappasādena, tusitaṃ agamāsahaṃ.
4529「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4530「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4531「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4532如是据说,桥梁施与者比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ saṅkamanatthā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4533桥梁施与者长老尼譬喻第四
Saṅkamanatthātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.
45345. 芦苇花鬘者长老尼譬喻
5. Naḷamālikātherīapadānaṃ
4535「在坚达巴嘎河岸边,那时我是紧那利女;
‘‘Candabhāgānadītīre , ahosiṃ kinnarī tadā;
4536我见到离尘的佛陀,自觉者、不可战胜者。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ.
4537「以净信心、善意,生起喜悦,合掌;
‘‘Pasannacittā sumanā, vedajātā katañjalī;
4538拿着芦苇花环,我供养自觉者。
Naḷamālaṃ gahetvāna, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.
4539「以那善作之业,以及意愿与志向;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
4540舍离紧那罗身,我去往三十三天之趣。
Jahitvā kinnarīdehaṃ, agacchiṃ tidasaṃ gatiṃ.
4541「我为三十六位天王,作了大妃;
‘‘Chattiṃsadevarājūnaṃ , mahesittamakārayiṃ;
4542为十位转轮王,作了大妃;
Dasannaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4543使我心生悚惧,我出家为无家者。
Saṃvejetvāna me cittaṃ , pabbajiṃ anagāriyaṃ.
4544「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā ;
4545一切诸漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
4546「从九十四劫前,我供养那花以来;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
4547我不知恶趣,这是供花之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
4548我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4549我的善来确实……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4550四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4551如是,据说那喇玛莉咖长老尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ naḷamālikā therī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4552芦苇花鬘者长老尼譬喻第五
Naḷamālikātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.
45536. 一钵食施与者长老尼譬喻
6. Ekapiṇḍapātadāyikātherīapadānaṃ
4554在班度马帝城,有一位名叫槃头摩的刹帝利,
‘‘Nagare bandhumatiyā, bandhumā nāma khattiyo;
4555我是那位王的妻子,我们一起生活。
Tassa rañño ahuṃ bhariyā, ekajjhaṃ cārayāmahaṃ .
4556独自坐在隐密处,那时我如此思惟:
‘‘Rahogatā nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;
4557「因为死时能带走的善业,我没有作。
‘Ādāya gamanīyañhi, kusalaṃ natthi me kataṃ.
4558「大恐怖、辛辣、可怕形色、极其可怕;
‘‘‘Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ, ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ;
4559我必定去地狱,对此我没有疑惑」。
Nirayaṃ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṃsayo’.
4560「我前往国王处,说了这句话;
‘‘Rājānaṃ upasaṅkamma, idaṃ vacanamabraviṃ;
4561「请给我一位沙门,刹帝利,我将供养他」。
‘Ekaṃ me samaṇaṃ dehi, bhojayissāmi khattiya’.
4562「大王给了我一位诸根已修习的沙门;
‘‘Adāsi me mahārājā, samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ;
4563拿了他的钵后,我用美食装满。
Tassa pattaṃ gahetvāna, paramannena pūrayiṃ .
4564「装满美食后,我涂上香膏;
‘‘Pūrayitvā paramannaṃ, gandhālepaṃ akāsahaṃ;
4565以网覆盖后,我用一对衣覆盖。
Jālena pidahitvāna, vatthayugena chādayiṃ.
4566「这是我的所缘,我终生忆念;
‘‘Ārammaṇaṃ mamaṃ etaṃ, sarāmi yāvajīvihaṃ;
4567在那里净信心后,我去到三十三天。
Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
4568「我为三十位天王,作了大妃。
‘‘Tiṃsānaṃ devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4569我以意所愿求的,随所欲而生起。
Manasā patthitaṃ mayhaṃ, nibbattati yathicchitaṃ .
4570「我为二十位转轮王,作了大妃。
‘‘Vīsānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4571已从彼处死后,我在诸有中轮回。
Ocitattāva hutvāna, saṃsarāmi bhavesvahaṃ.
4572「我已解脱一切缚,诸余依已离我;
‘‘Sabbabandhanamuttāhaṃ, apetā me upādikā;
4573诸漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
4574从九十一劫前,我布施了那个施食;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
4575我不知有恶趣,这是施食之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.
4576我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4577对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4578四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4579如是,据说一施食者比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ ekapiṇḍapātadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4580一钵食施与者长老尼譬喻第六
Ekapiṇḍapātadāyikātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
45817. 酸粥施与者长老尼譬喻
7. Kaṭacchubhikkhādāyikātherīapadānaṃ
4582当行施食时,对于名为帝思的导师;
‘‘Piṇḍacāraṃ carantassa, tissanāmassa satthuno;
4583我拿起一勺粥,供养最胜佛。
Kaṭacchubhikkhaṃ paggayha, buddhaseṭṭhassa dāsahaṃ.
4584正自觉者、三界的领导者接受后,
‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, tisso lokagganāyako;
4585导师站在路上,为我作随喜。
Vīthiyā saṇṭhito satthā, akā me anumodanaṃ.
4586「布施一勺粥后,你将前往三十三天;
‘‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ datvāna, tāvatiṃsaṃ gamissasi;
4587你将成为三十六位天王的大妃。
Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittaṃ karissasi.
4588你将成为五十位转轮王的大妃;
‘‘‘Paññāsaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittaṃ karissasi;
4589你以意所愿求的一切,将常常获得。
Manasā patthitaṃ sabbaṃ, paṭilacchasi sabbadā.
4590享受成就后,你将无所有地出家;」
‘‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, pabbajissasikiñcanā;
4591遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。」
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissasināsavā’.
4592「正自觉者、三界的领导者说此之后,
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, tisso lokagganāyako;
4593英雄如天鹅王在空中般,升上天空。
Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare.
4594「我的布施已善施,祭祀的成就已善祭,
‘‘Sudinnaṃ me dānavaraṃ , suyiṭṭhā yāgasampadā;
4595施与一钵食后,我已达到不动之地。
Kaṭacchubhikkhaṃ datvāna, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ.
4596「从此九十二劫前,当时我施与那布施,
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
4597我不知有恶趣,这是施食的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ.
4598「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4599「确实,我已善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4600「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4601如是,确实,咖答楚施食比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ kaṭacchubhikkhādāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4602一匙钵食施与者长老尼譬喻第七
Kaṭacchubhikkhādāyikātheriyāpadānaṃ sattamaṃ.
46038. 七优钵罗花鬘者长老尼譬喻
8. Sattuppalamālikātherīapadānaṃ
4604「在阿卢那瓦帝城,有一位名叫阿卢那的王;
‘‘Nagare aruṇavatiyā, aruṇo nāma ttiyo;
4605那位王有妻子,我阻止应被阻止的。
Tassa rañño ahuṃ bhariyā, vāritaṃ vārayāmahaṃ .
4606「取了七串花鬘,优钵罗花与天香花;
‘‘Sattamālaṃ gahetvāna, uppalā devagandhikā;
4607坐在殊胜的宫殿中,当时如此思惟。
Nisajja pāsādavare, evaṃ cintesi tāvade.
4608「『这些花鬘对我有何用,被我戴在头上;」
‘‘‘Kiṃ me imāhi mālāhi, sirasāropitāhi me;
4609「对我而言,最好是将[此花]供养于佛陀至上者的智慧。」
Varaṃ me buddhaseṭṭhassa, ñāṇamhi abhiropitaṃ’.
4610「忆念正自觉者,我坐在门边;
‘‘Sambuddhaṃ paṭimānentī, dvārāsanne nisīdahaṃ;
4611「『当正自觉者来时,我将供养大牟尼。』」
‘Yadā ehiti sambuddho, pūjayissaṃ mahāmuniṃ’.
4612「如同峰顶闪耀,如同狮子兽王;
‘‘Kakudho vilasantova, migarājāva kesarī;
4613胜利者与比丘僧团一起,从街道而来。
Bhikkhusaṅghena sahito, āgacchi vīthiyā jino.
4614「见到佛陀的光芒,心中欢喜、激动;
‘‘Buddhassa raṃsiṃ disvāna, haṭṭhā saṃviggamānasā;
4615打开门后,我供养了佛陀至上者。
Dvāraṃ avāpuritvāna , buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.
4616「七朵优钵罗花,散布在空中;
‘‘Satta uppalapupphāni, parikiṇṇāni ambare;
4617为佛陀造伞盖时,他们将之顶戴于头上。
Chadiṃ karonto buddhassa, matthake dhārayanti te.
4618「心意高扬、欢喜,生起信心,合掌礼敬;
‘‘Udaggacittā sumanā, vedajātā katañjalī;
4619在那里净信心后,我前往三十三天。
Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
4620「大莲花的伞盖,他们顶戴于我头上;
‘‘Mahānelassa chādanaṃ, dhārenti mama muddhani;
4621我散发天香,这是七朵莲花的果报。
Dibbagandhaṃ pavāyāmi, sattuppalassidaṃ phalaṃ.
4622「某时当我被亲族众引领时,
‘‘Kadāci nīyamānāya, ñātisaṅghena me tadā;
4623凡我的眷属,都顶戴大莲花。
Yāvatā parisā mayhaṃ, mahānelaṃ dharīyati.
4624「我为七十位天王,作了大妃;
‘‘Sattati devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4625于一切处成为自在者,我于有有中轮回。
Sabbattha issarā hutvā, saṃsarāmi bhavābhave.
4626我为六十三位转轮王,作了大妃。
‘‘Tesaṭṭhi cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4627一切皆随顺于我,我成为言语可被接受者。
Sabbe mamanuvattanti, ādeyyavacanā ahuṃ.
4628我的色如优钵罗花,香气亦散发。
‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, gandho ceva pavāyati;
4629我不知恶色,此是供养佛之果报。
Dubbaṇṇiyaṃ na jānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4630善巧于神足,乐于修习觉支。
‘‘Iddhipādesu kusalā, bojjhaṅgabhāvanā ratā;
4631已达神通之彼岸,此是供养佛之果报。
Abhiññāpāramippattā, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4632善巧于念处,以定禅那为行境;
‘‘Satipaṭṭhānakusalā, samādhijhānagocarā;
4633勤修于正勤,此是供养佛之果。
Sammappadhānamanuyuttā, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4634我以精进为轭担,运载至离轭安稳;
‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;
4635一切诸漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
4636从此三十一劫前,我以花供养[佛];
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
4637我不知有恶趣,此是供养佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4638我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4639于我确实是善来……(中略)……已作佛陀之教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4640四无碍解……(中略)……已作佛陀之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4641据说,七优钵罗花鬘比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ sattuppalamālikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4642七优钵罗花鬘者长老尼譬喻第八
Sattuppalamālikātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
46439. 五灯者长老尼譬喻
9. Pañcadīpikātherīapadānaṃ
4644「在汉舍卫城,我当时行游方,
‘‘Nagare haṃsavatiyā, cārikī āsahaṃ tadā;
4645从园到园,我行走,寻求善。
Ārāmena ca ārāmaṃ, carāmi kusalatthikā.
4646「在黑分之日,我见到最上菩提树,
‘‘Kāḷapakkhamhi divase, addasaṃ bodhimuttamaṃ;
4647在那里令心净信后,我坐于菩提树根。
Tattha cittaṃ pasādetvā, bodhimūle nisīdahaṃ.
4648「以恭敬心侍立,在头上作合掌,
‘‘Garucittaṃ upaṭṭhetvā, sire katvāna añjaliṃ;
4649表达喜悦后,当时如此思惟:
Somanassaṃ pavedetvā, evaṃ cintesi tāvade.
4650『若佛陀是无量功德者、无等无对之人;』
‘‘‘Yadi buddho amitaguṇo, asamappaṭipuggalo;
4651「愿为我示现神变,愿此菩提树照耀。」
Dassetu pāṭihīraṃ me, bodhi obhāsatu ayaṃ’.
4652「当我作意之时,菩提树立即燃烧起来;
‘‘Saha āvajjite mayhaṃ, bodhi pajjali tāvade;
4653「全部变成金色,一切方向都照耀。
Sabbasoṇṇamayā āsi, disā sabbā virocati.
4654「我在那菩提树下坐了七日七夜;
‘‘Sattarattindivaṃ tattha, bodhimūle nisīdahaṃ;
4655「到了第七日,我作了灯供养。
Sattame divase patte, dīpapūjaṃ akāsahaṃ.
4656「围绕座位,五盏灯燃烧起来;
‘‘Āsanaṃ parivāretvā, pañcadīpāni pajjaluṃ;
4657「直到太阳升起,那时我的灯燃烧着。
Yāva udeti sūriyo, dīpā me pajjaluṃ tadā.
4658「以那善作之业,以及意愿与志愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
4659舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
4660在那里,我所造的善业被称为「五灯」;
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, pañcadīpāti vuccati;
4661高六十由旬,宽三十由旬。
Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ , tiṃsayojanavitthataṃ .
4662无数的灯在我周围燃烧;
‘‘Asaṅkhiyāni dīpāni, parivāre jalanti me;
4663只要是天人的住处,都以灯光照耀。
Yāvatā devabhavanaṃ, dīpālokena jotati.
4664面向前方而坐,若我想要看见;
‘‘Parammukhā nisīditvā , yadi icchāmi passituṃ;
4665上、下及横向,我以眼见一切。
Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, sabbaṃ passāmi cakkhunā.
4666只要我希望看见善趣与恶趣;
‘‘Yāvatā abhikaṅkhāmi, daṭṭhuṃ sugataduggate ;
4667在那里,无论在树上或山上,都没有障碍。
Tattha āvaraṇaṃ natthi, rukkhesu pabbatesu vā.
4668我为八十位天王,作了大妃;
‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4669我为一百位转轮王,作了大妃。
Satānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
4670无论我生于何处,天界或人界;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
4671数十万盏灯,在我周围燃烧。
Dīpasatasahassāni, parivāre jalanti me.
4672从天界死后,我生于母胎中;
‘‘Devalokā cavitvāna, uppajjiṃ mātukucchiyaṃ;
4673当我在母胎中时,我的眼睛不闭合。
Mātukucchigatā santī , akkhi me na nimīlati.
4674数十万盏灯,具足善业;
‘‘Dīpasatasahassāni, puññakammasamaṅgitā;
4675在产房中燃烧,这是五灯之果。
Jalanti sūtikāgehe , pañcadīpānidaṃ phalaṃ.
4676到达最后有时,我使心转离;
‘‘Pacchime bhave sampatte, mānasaṃ vinivattayiṃ;
4677我触证了不老不死的清凉,涅槃。
Ajarāmataṃ sītibhāvaṃ, nibbānaṃ phassayiṃ ahaṃ.
4678我七岁时,证得阿拉汉果;
‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ;
4679乔达摩佛陀知我功德,使我达上。
Upasampādayī buddho, guṇamaññāya gotamo.
4680无论住在凉亭、树下,或宫殿、洞窟中;
‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, pāsādesu guhāsu vā;
4681或住在空屋,五灯为我燃烧。
Suññāgāre vasantiyā , pañcadīpā jalanti me.
4682我的天眼清净,我善巧于定;
‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalā ahaṃ;
4683已达通智波罗蜜,此是五灯之果报。
Abhiññāpāramippattā, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.
4684一切已尽、已达究竟,已作所作、无诸漏;
‘‘Sabbavositavosānā, katakiccā anāsavā;
4685五灯大雄、具眼者,我礼敬您的足下。
Pañcadīpā mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma.
4686从那时起十万劫,我施与灯的那时;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā;
4687我不知有恶趣,此是五灯之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.
4688我的诸烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4689确实于我是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4690四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4691如是,据说般遮地咖比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ pañcadīpikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4692五灯者长老尼譬喻第九
Pañcadīpikātheriyāpadānaṃ navamaṃ.
469310. 水施者长老尼譬喻
10. Udakadāyikātherīapadānaṃ
4694「在般度玛帝城,我曾是汲水女;
‘‘Nagare bandhumatiyā, ahosiṃ udahārikā;
4695我以汲水为生,以此养育孩子们。
Udahārena jīvāmi, tena posemi dārake.
4696「我没有可施之物,于无上福田;
‘‘Deyyadhammo ca me natthi, puññakkhette anuttare;
4697我前往城门楼,供奉了水。
Koṭṭhakaṃ upasaṅkamma, udakaṃ paṭṭhapesahaṃ.
4698「以那善作之业,我去到三十三天;
‘‘Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ;
4699在那里,我的善作显现,由汲水所造作。
Tattha me sukataṃ byamhaṃ, udahārena nimmitaṃ.
4700「在千位天女中,我当时是最殊胜者;」
‘‘Accharānaṃ sahassassa, ahañhi pavarā tadā;
4701我以十种情况,常常超越她们全部。
Dasaṭṭhānehi tā sabbā, abhibhomi sadā ahaṃ.
4702我为五十位天王,作了大妃。
‘‘Paññāsaṃ devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4703我为二十位转轮王,作了大妃。
Vīsaticakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
4704我在两种有中轮回,天界与人界。
‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;
4705我不知道恶趣,这是施水的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ.
4706在山顶、险路,或在空中、地上。
‘‘Pabbatagge dumagge vā, antalikkhe ca bhūmiyaṃ;
4707当我想要水时,我迅速获得。
Yadā udakamicchāmi, khippaṃ paṭilabhāmahaṃ.
4708没有无雨的方向,也没有干旱、枯竭之处。
‘‘Avuṭṭhikā disā natthi, santattā kuthitāpi ca;
4709知我意念后,大云降下雨。
Mama saṅkappamaññāya, mahāmegho pavassati.
4710某时当我被亲族众引领时,
‘‘Kadāci nīyamānāya, ñātisaṅghena me tadā;
4711当我希望下雨时,大云生起了。
Yadā icchāmahaṃ vassaṃ, mahāmegho ajāyatha.
4712热或燥热,在我身上不存在;
‘‘Uṇhaṃ vā pariḷāho vā, sarīre me na vijjati;
4713我身上也没有尘垢,这是施水的果报。
Kāye ca me rajo natthi, dakadānassidaṃ phalaṃ.
4714今日心清净,离诸恶法;
‘‘Visuddhamanasā ajja, apetamanapāpikā;
4715一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
4716九十一劫前,当时我施与了水;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dakaṃ adadiṃ tadā;
4717我不知有恶趣,此是施水之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ.
4718我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4719我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4720四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4721如是,据说水施者比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ udakadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4722水施者长老尼譬喻第十
Udakadāyikātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.
4723须弥陀品第一
Sumedhāvaggo paṭhamo.
4724其摄颂——
Tassuddānaṃ –
4725须弥陀、施腰带者、施亭者、施桥者;
Sumedhā mekhalādāyī, maṇḍapaṃ saṅkamaṃ dadā;
4726施芦苇花鬘者、施团食者、施匙者、施青莲华者。
Naḷamālī piṇḍadadā, kaṭacchu uppalappadā.
4727此处计算了灯施者与水施者的偈颂;
Dīpadā dakadā ceva, gāthāyo gaṇitā iha;
4728一百偈以及超过那的三十偈。
Ekagāthāsatañceva, tiṃsati ca taduttari .
47292. 一伍波萨他品
2. Ekūposathikavaggo
47301. 一伍波萨他者长老尼譬喻
1. Ekūposathikātherīapadānaṃ
4731「在槃头摩帝城,有一位名叫邦度玛的刹帝利;
‘‘Nagare bandhumatiyā, bandhumā nāma khattiyo;
4732在满月日,他受持了伍波萨他。
Divase puṇṇamāya so, upavasi uposathaṃ.
4733「我在那时,是那里的一位水瓶女奴;
‘‘Ahaṃ tena samayena, kumbhadāsī ahaṃ tahiṃ;
4734见到国王与军队,我当时如此思惟。
Disvā sarājakaṃ senaṃ, evāhaṃ cintayiṃ tadā.
4735『国王也舍弃王位,受持了伍波萨他;
‘Rājāpi rajjaṃ chaḍḍetvā, upavasi uposathaṃ;
4736那业确实有果,人们欢喜。』
Saphalaṃ nūna taṃ kammaṃ, janakāyo pamodito’.
4737「如理省察后,恶趣与贫穷;
‘‘Yoniso paccavekkhitvā, duggaccañca daliddataṃ ;
4738令心欢喜后,我受持了伍波萨他。
Mānasaṃ sampahaṃsitvā, upavasiṃ uposathaṃ.
4739「我在正自觉者的教法中行伍波萨他,
‘‘Ahaṃ uposathaṃ katvā, sammāsambuddhasāsane;
4740以那善作之业,我去到三十三天。
Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
4741「在那里,我善作的宫殿,高达两由旬;
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, ubbhayojanamuggataṃ ;
4742装饰着重阁形状,庄严着大座。
Kūṭāgāravarūpetaṃ, mahāsanasubhūsitaṃ.
4743十万天女常侍奉我
‘‘Accharā satasahassā, upatiṭṭhanti maṃ sadā;
4744超越其他诸天,我常胜过一切。
Aññe deve atikkamma, atirocāmi sabbadā.
4745「我为六十四位天王作了大妃,
‘‘Catusaṭṭhi devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4746我曾为六十三位转轮王作大后。
Tesaṭṭhi cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
4747「成为金色之身后,我在诸有中轮回;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇā hutvāna, bhavesu saṃsarāmahaṃ;
4748我在一切处都是最胜者,这是伍波萨他的果报。
Sabbattha pavarā homi, uposathassidaṃ phalaṃ.
4749「象乘、马乘、车乘以及轿舆,
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, rathayānañca sīvikaṃ ;
4750我获得这一切,这是伍波萨他的果报。
Labhāmi sabbamevetaṃ, uposathassidaṃ phalaṃ.
4751「金制的、银制的,以及水晶制的,
‘‘Soṇṇamayaṃ rūpimayaṃ, athopi phalikāmayaṃ;
4752以及红宝石制的,我获得一切。
Lohitaṅgamayañceva, sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ.
4753「憍赏耶毛毯、亚麻布、棉布,
‘‘Koseyyakambaliyāni , khomakappāsikāni ca;
4754以及昂贵的衣服,我获得一切。
Mahagghāni ca vatthāni, sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ.
4755「食物、饮料、副食物,以及衣服、卧坐处;
‘‘Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, vatthasenāsanāni ca;
4756我获得这一切,这是伍波萨他的果报。
Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ.
4757「殊胜的香、花鬘,以及香粉、涂油;
‘‘Varagandhañca mālañca, cuṇṇakañca vilepanaṃ;
4758我获得这一切,这是伍波萨他的果报。
Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ.
4759「重阁、宫殿,以及凉亭、楼阁、洞窟;
‘‘Kūṭāgārañca pāsādaṃ, maṇḍapaṃ hammiyaṃ guhaṃ;
4760我获得这一切,这是伍波萨他的果报。
Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ.
4761「我七岁时,出家成为无家者;
‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
4762半月未满,我证得阿拉汉果。」
Aḍḍhamāse asampatte, arahattamapāpuṇiṃ.
4763「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
4764一切漏已尽,现在没有再生。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
4765从九十一劫以来,我当时所作的业;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
4766我不知道恶趣,这是伍波萨他的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, uposathassidaṃ phalaṃ.
4767「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4768「确实,我的善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4769「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4770如是,据说一伍波萨他比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ ekūposathikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4771一伍波萨他者长老尼譬喻第一
Ekūposathikātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.
47722. 萨喇喇花者长老尼譬喻
2. Saḷalapupphikātherīapadānaṃ
4773「在真陀跋嘎河岸边,那时我是紧那利女;
‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnarī tadā;
4774我见到天中之天,人中之牛——正在行走的。
Addasāhaṃ devadevaṃ, caṅkamantaṃ narāsabhaṃ.
4775「采摘了娑罗村喇花,我供养佛陀至上者;
‘‘Ocinitvāna saḷalaṃ, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;
4776大雄受用了,天香的娑罗村喇花。
Upasiṅghi mahāvīro, saḷalaṃ devagandhikaṃ.
4777「正自觉者毗婆尸,世间导师接受后;
‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, vipassī lokanāyako;
4778大雄受用了,那时看着我。
Upasiṅghi mahāvīro, pekkhamānāya me tadā.
4779「合掌后,礼敬两足尊;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, vanditvā dvipaduttamaṃ ;
4780使自己的心净信后,然后我登上山。」
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, tato pabbatamāruhiṃ.
4781「九十一劫前,当我供养花时;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamadadiṃ tadā;
4782我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4783「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4784「我的善来确实……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4785「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4786如是,据说娑罗村喇花比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ saḷalapupphikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4787萨喇喇花者长老尼譬喻第二
Saḷalapupphikātheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.
47883. 糕点施与者长老尼譬喻
3. Modakadāyikātherīapadānaṃ
4789「在槃头摩帝城,我是一位水瓶女仆;
‘‘Nagare bandhumatiyā, kumbhadāsī ahosahaṃ;
4790取了我的份后,我去作取水者。
Mama bhāgaṃ gahetvāna, gacchaṃ udakahārikā .
4791「在路上见到沙门,心寂静、得定;
‘‘Panthamhi samaṇaṃ disvā, santacittaṃ samāhataṃ;
4792以净信心、善意,我供养了三个糕饼。
Pasannacittā sumanā, modake tīṇidāsahaṃ.
4793「以那善作之业,以及意愿、誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
4794九十一劫中,我未去恶趣。
Ekanavutikappāni , vinipātaṃ nagacchahaṃ.
4795「作了那福德,我享受了一切;
‘‘Sampatti taṃ karitvāna, sabbaṃ anubhaviṃ ahaṃ;
4796供养了三个糕饼,我证得了不动之地。
Modake tīṇi datvāna, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ.
4797「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4798「确实,对我来说是善来……已作佛陀之教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4799「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4800如是,据说摩达咖达衣咖比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ modakadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4801糕点施与者长老尼譬喻第三
Modakadāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.
48024. 一座施与者长老尼譬喻
4. Ekāsanadāyikātherīapadānaṃ
4803「在汉舍卫城,那时我是少女;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ bālikā tadā;
4804我的母亲和父亲,他们从事工作。
Mātā ca me pitā ceva, kammantaṃ agamaṃsu te.
4805「在正午的太阳时,我看见沙门;
‘‘Majjhanhikamhi sūriye, addasaṃ samaṇaṃ ahaṃ;
4806在街道上行走,我铺设了座位。
Vīthiyā anugacchantaṃ, āsanaṃ paññapesahaṃ.
4807「用牛毛毯和羊皮,铺设了我的座位;
‘‘Gonakāvikatikāhi , paññapetvā mamāsanaṃ;
4808以净信心、喜悦,我说了这话语。」
Pasannacittā sumanā, idaṃ vacanamabraviṃ.
4809「大地被烧热,太阳站立在正午;
‘‘‘Santattā kuthitā bhūmi, sūro majjhanhike ṭhito;
4810风也不吹,此时正是下雨之时。
Mālutā ca na vāyanti, kālo cevettha mehiti .
4811「这座位已为大牟尼准备好,为了那个目的;
‘‘‘Paññattamāsanamidaṃ, tavatthāya mahāmuni;
4812出于悲悯,请坐在我的座位上」。
Anukampaṃ upādāya, nisīda mama āsane’.
4813「那位沙门坐在那里,善调御、心清净;
‘‘Nisīdi tattha samaṇo, sudanto suddhamānaso;
4814拿着他的钵,我按照能力布施。
Tassa pattaṃ gahetvāna, yathārandhaṃ adāsahaṃ.
4815「以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
4816舍弃人身后,我去到三十三天」。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
4817「在那里,我善作的宫殿,以座位善造作;
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, āsanena sunimmitaṃ;
4818高六十由旬,宽三十由旬。
Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.
4819「金制的、宝石制的,以及水晶制的;
‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, athopi phalikāmayā;
4820红宝石制的,我有种种卧榻。
Lohitaṅgamayā ceva, pallaṅkā vividhā mama.
4821「以棉絮、以羊毛,以咖提沙织物;
‘‘Tūlikā vikatikāhi, kaṭṭissacittakāhi ca;
4822以乌达那毛,我的卧榻善安置。
Uddaekantalomī ca, pallaṅkā me susaṇṭhitā .
4823「当我想要行走时,充满欢笑与嬉戏;
‘‘Yadā icchāmi gamanaṃ, hāsakhiḍḍasamappitā;
4824与最胜卧榻一起,我去往我所愿之处。」
Saha pallaṅkaseṭṭhena, gacchāmi mama patthitaṃ.
4825「我曾为八十位天王作大后;
‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4826为七十位转轮王作大后。
Sattati cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
4827「在有有中轮回时,我获得大财富;
‘‘Bhavābhave saṃsarantī, mahābhogaṃ labhāmahaṃ;
4828我的财富无缺乏,这是一座之果。
Bhoge me ūnatā natthi, ekāsanassidaṃ phalaṃ .
4829「我轮回于两有中,天界与人界;
‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;
4830我不知其他有,这是一座之果。
Aññe bhave na jānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.
4831「我出生于两族中,刹帝利与婆罗门;
‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe;
4832一切处皆高贵族,这是一座之果。」
Uccākulīnā sabbattha, ekāsanassidaṃ phalaṃ.
4833「我不知忧,我的心不热恼;
‘‘Domanassaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama;
4834我不知变色,这是独坐之果。
Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.
4835众多驼背、持衣侍女侍奉我
‘‘Dhātiyo maṃ upaṭṭhanti, khujjā celāpikā bahū;
4836我从一膝到另一膝而行,这是独坐之果。
Aṅkena aṅkaṃ gacchāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.
4837「有些人为我沐浴、供食,有些人常使我欢喜;
‘‘Aññā nhāpenti bhojenti, aññā ramenti maṃ sadā;
4838有些人为我涂香,这是独坐之果。
Aññā gandhaṃ vilimpanti, ekāsanassidaṃ phalaṃ .
4839「住在楼阁、树下,或空寂之处中,
‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre vasantiyā;
4840知我的意向,卧床即侍立。」
Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati.
4841「这是我的最后有,最后的生存在转起;
‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
4842今日舍弃王位后,我出家成为无家者。
Ajjāpi rajjaṃ chaḍḍetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
4843「从百千劫以来,我当时所施之布施;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
4844我不知有恶趣,这是一座之施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.
4845「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4846「确实于我是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4847「四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4848如是,确实施一座者比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ ekāsanadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4849一座施与者长老尼譬喻第四
Ekāsanadāyikātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.
48505. 五灯施与者长老尼譬喻
5. Pañcadīpadāyikātherīapadānaṃ
4851「在汉舍卫城,当时我行游方;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, cārikī āsahaṃ tadā;
4852从园到园,我行走,寻求善德。
Ārāmena ca ārāmaṃ , carāmi kusalatthikā.
4853「在黑分之日,我见到最上菩提树;
‘‘Kāḷapakkhamhi divase, addasaṃ bodhimuttamaṃ;
4854在那里净信心后,我坐于菩提树下。
Tattha cittaṃ pasādetvā, bodhimūle nisīdahaṃ.
4855以恭敬心侍奉,合掌置于头顶
‘‘Garucittaṃ upaṭṭhetvā, sire katvāna añjaliṃ;
4856表达喜悦后,当时如此思惟。
Somanassaṃ pavedetvā, evaṃ cintesi tāvade.
4857『若佛陀具无量功德,无等无对之人;
‘‘‘Yadi buddho amitaguṇo, asamappaṭipuggalo;
4858愿示现神变于我,愿此菩提树放光』。
Dassetu pāṭihīraṃ me, bodhi obhāsatu ayaṃ’.
4859「当我作意之时,菩提即刻燃起;
‘‘Saha āvajjite mayhaṃ, bodhi pajjali tāvade;
4860一切皆成金色,诸方皆光耀。
Sabbasoṇṇamayā āsi, disā sabbā virocati.
4861「我在菩提树下,坐了七日七夜;
‘‘Sattarattindivaṃ tattha, bodhimūle nisīdahaṃ;
4862到了第七日,我作了灯供养。
Sattame divase patte, dīpapūjaṃ akāsahaṃ.
4863「围绕座位,五盏灯燃起;
‘‘Āsanaṃ parivāretvā, pañca dīpāni pajjaluṃ;
4864直到太阳升起,那时我的灯燃着。
Yāva udeti sūriyo, dīpā me pajjaluṃ tadā.
4865「以那善作之业,以及思与愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
4866舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
4867「在那里,我善作的宫殿,被称为五灯;
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, pañcadīpāti vuccati;
4868高六十由旬,宽三十由旬。
Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.
4869「无数的灯,在周围为我燃烧;
‘‘Asaṅkhiyāni dīpāni, parivāre jaliṃsu me;
4870乃至天宫,以灯光照耀。
Yāvatā devabhavanaṃ, dīpālokena jotati.
4871「背向而坐,若我想要看见;
‘‘Parammukhā nisīditvā, yadi icchāmi passituṃ;
4872上、下及横向,我以眼看见一切。
Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, sabbaṃ passāmi cakkhunā.
4873「凡我希望,看见善趣恶趣;
‘‘Yāvatā abhikaṅkhāmi, daṭṭhuṃ sugataduggate ;
4874在那里没有障碍,无论在树中或山中。」
Tattha āvaraṇaṃ natthi, rukkhesu pabbatesu vā.
4875「我曾为八十位天王作大后;
‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4876「我曾为百位转轮王作大后。」
Satānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
4877「无论我生于何胎,天界或人界,」
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
4878「十万盏灯,在我周围燃烧。」
Dīpasatasahassāni, parivāre jalanti me.
4879「从天界死没后,我生于母胎中,」
‘‘Devalokā cavitvāna, uppajjiṃ mātukucchiyaṃ;
4880「当我住于母胎时,我的眼不闭合。」
Mātukucchigatā santī, akkhi me na nimīlati.
4881「十万盏灯,具足善业,」
‘‘Dīpasatasahassāni, puññakammasamaṅgitā;
4882「在产房中燃烧,这是五灯之果报。」
Jalanti sūtikāgehe, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.
4883「已到达最后有,我使心转离;
‘‘Pacchime bhave sampatte, mānasaṃ vinivattayiṃ;
4884我触证不老不死、清凉、涅槃。
Ajarāmataṃ sītibhāvaṃ, nibbānaṃ phassayiṃ ahaṃ.
4885「我七岁时,证得阿拉汉果;
‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ;
4886乔达摩佛陀知我功德,为我授达上。
Upasampādayī buddho, guṇamaññāya gotamo.
4887「住在亭子、树下或空寂之处,
‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre vasantiyā;
4888灯常燃亮,这是五灯之果。
Sadā pajjalate dīpaṃ, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.
4889「我的天眼清净,我善巧于定;
‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalā ahaṃ;
4890已到达神通彼岸,这是五灯之果。」
Abhiññāpāramippattā, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.
4891「一切应作已作尽,已作所作,无诸漏;
‘‘Sabbavositavosānā, katakiccā anāsavā;
4892五灯大雄,具眼者,我礼拜足。
Pañcadīpā mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma.
4893「百千劫以前,那时我布施了灯;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā;
4894我不知有恶趣,这是五灯之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.
4895「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4896「于我确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4897「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4898如是,据说五灯施比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ pañcadīpadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4899五灯施与者长老尼譬喻第五
Pañcadīpadāyikātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.
49006. 芦苇花鬘者长老尼譬喻
6. Naḷamālikātherīapadānaṃ
4901「在禅达巴嘎那地河岸,我那时是紧那利女;
‘‘Candabhāgānadītīre , ahosiṃ kinnarī tadā;
4902我见到离尘的佛陀,自然生者、不可战胜者。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ.
4903「以净信心、喜悦,生起喜悦,合掌;
‘‘Pasannacittā sumanā, vedajātā katañjalī;
4904拿着芦苇花环,我供养了自然生者。
Naḷamālaṃ gahetvāna, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.
4905「以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
4906舍弃紧那利身后,我前往三十三天。
Jahitvā kinnarīdehaṃ , tāvatiṃsamagacchahaṃ.
4907「我曾为三十六位天王作大后;
‘‘Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4908我心中所愿求的,随意欲而生起。
Manasā patthitaṃ mayhaṃ, nibbattati yathicchitaṃ.
4909「我曾为十位转轮王作大后;
‘‘Dasannaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
4910从那里死去之后,我在诸有中轮回。
Ocitattāva hutvāna, saṃsarāmi bhavesvahaṃ.
4911「我有善业,我出家成为无家者;
‘‘Kusalaṃ vijjate mayhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
4912今日我在释迦子的教法中,值得供养。
Pūjārahā ahaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane.
4913「今日我心清净,离去了心的诸恶;
‘‘Visuddhamanasā ajja, apetamanapāpikā;
4914一切漏已尽,现在没有再生。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
4915「从九十四劫前,我供养了佛;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
4916我不知有恶趣,这是芦苇花鬘的果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, naḷamālāyidaṃ phalaṃ.
4917「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
4918「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4919「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4920如是,据说芦苇花鬘者比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ naḷamālikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4921芦苇花鬘者长老尼譬喻第六
Naḷamālikātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
49227. 玛哈巴嘉巴娣果德弥长老尼譬喻
7. Mahāpajāpatigotamītherīapadānaṃ
4923「一时,世间之光,在毗舍离的大林;」
‘‘Ekadā lokapajjoto, vesāliyaṃ mahāvane;
4924「在重阁堂,在美丽的娑罗林,人御者住。」
Kūṭāgāre susālāyaṃ, vasate narasārathi.
4925「那时,胜者的姨母,摩诃果德弥比丘尼;」
‘‘Tadā jinassa mātucchā, mahāgotami bhikkhunī;
4926「在那里,在前面建造的可爱的比丘尼住所,自在而住。」
Tahiṃ kate pure ramme, vasī bhikkhunupassaye.
4927「与五位具念的已解脱比丘尼一起,
‘‘Bhikkhunīhi vimuttāhi, satehi saha pañcahi;
4928她独处时,心中生起如此的思惟:
Rahogatāya tassevaṃ, citassāsi vitakkitaṃ.
4929「佛陀般涅槃,或最上弟子双,
‘‘Buddhassa parinibbānaṃ, sāvakaggayugassa vā;
4930罗睺罗、阿难、难达,我不能得见。
Rāhulānandanandānaṃ, nāhaṃ lacchāmi passituṃ.
4931「佛陀般涅槃后,或最上弟子双,
‘‘Buddhassa parinibbānā, sāvakaggayugassa vā;
4932大迦叶、难达,阿难、罗睺罗。
Mahākassapanandānaṃ, ānandarāhulāna ca.
4933「预先舍弃寿行,入于涅槃,
‘‘Paṭikaccāyusaṅkhāraṃ , osajjitvāna nibbutiṃ;
4934我应随世间怙主,得大仙者允许而去。」
Gaccheyyaṃ lokanāthena, anuññātā mahesinā.
4935「五百位比丘尼也如此思惟;
‘‘Tathā pañcasatānampi, bhikkhunīnaṃ vitakkitaṃ;
4936谶摩等人也有此思惟。
Āsi khemādikānampi, etadeva vitakkitaṃ.
4937「当时发生地震,天鼓鸣响;
‘‘Bhūmicālo tadā āsi, nāditā devadundubhī;
4938住于住处的天人,被忧苦所逼迫。
Upassayādhivatthāyo, devatā sokapīḷitā.
4939「她们极其悲伤地哀号,在那里流下眼泪;
‘‘Vilapantā sukaruṇaṃ , tatthassūni pavattayuṃ;
4940那些友好的比丘尼们,前往果德弥处。
Mittā bhikkhuniyo tāhi, upagantvāna gotamiṃ.
4941「以头礼足后,说了这番话:
‘‘Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabravuṃ;
4942『在那里被泪水浸湿,我们私下里,尊母,
‘Tattha toyalavāsittā, mayamayye rahogatā.
4943「大地震动、摇晃,天鼓鸣响;」
‘‘‘Sā calā calitā bhūmi, nāditā devadundubhī;
4944「且听闻悲泣声,乔达摩,究竟为何?」
Paridevā ca suyyante, kimatthaṃ nūna gotamī’.
4945「那时她说出一切,如所思惟的;」
‘‘Tadā avoca sā sabbaṃ, yathāparivitakkitaṃ;
4946「她们也全都说出,如所思惟的。」
Tāyopi sabbā āhaṃsu, yathāparivitakkitaṃ.
4947「圣母,若您喜欢,涅槃是最上寂静;」
‘‘‘Yadi te rucitaṃ ayye, nibbānaṃ paramaṃ sivaṃ;
4948「我们全都将般涅槃,善德者,在佛陀允许后。」
Nibbāyissāma sabbāpi, buddhānuññāya subbate.
4949「我们一起出离,从家与有;」
‘‘‘Mayaṃ sahāva nikkhantā, gharāpi ca bhavāpi ca;
4950「我们将一起前往,涅槃最上境地。」
Sahāyeva gamissāma, nibbānaṃ padamuttamaṃ’.
4951「对于那些前往涅槃者,我该说什么呢?」她如此说着;
‘‘‘Nibbānāya vajantīnaṃ, kiṃ vakkhāmī’ti sā vadaṃ;
4952当时她与所有比丘尼一起从比丘尼住所出来。
Saha sabbāhi niggañchi, bhikkhunīnilayā tadā.
4953「愿住在住所的诸天人原谅我;
‘‘Upassaye yādhivatthā, devatā tā khamantu me;
4954这是我最后一次见比丘尼住所。
Bhikkhunīnilayassedaṃ, pacchimaṃ dassanaṃ mama.
4955「在那里没有老、死,没有与不爱者相会;
‘‘Na jarā maccu vā yattha, appiyehi samāgamo;
4956没有与爱者别离,我将前往那无为。
Piyehi na viyogotthi, taṃ vajissaṃ asaṅkhataṃ.
4957「未离贪者听闻那位善逝之精髓的话语后,
‘‘Avītarāgā taṃ sutvā, vacanaṃ sugatorasā;
4958悲痛地哀泣:『啊!我们的福德少啊!』」
Sokaṭṭā parideviṃsu, aho no appapuññatā.
4959「比丘尼的住所空了,没有她们,这里已成空虚;
‘‘Bhikkhunīnilayo suñño, bhūto tāhi vinā ayaṃ;
4960犹如黎明时的星辰,胜者的精华不再显现。
Pabhāte viya tārāyo, na dissanti jinorasā.
4961「乔达摩尼与五百人一起前往涅槃;
‘‘Nibbānaṃ gotamī yāti, satehi saha pañcahi;
4962犹如恒河与五百条河流一起流入大海。
Nadīsatehiva saha, gaṅgā pañcahi sāgaraṃ.
4963「诸有信的近事女,见她们行走在街道上;
‘‘Rathiyāya vajantiyo , disvā saddhā upāsikā;
4964从家中出来,俯伏于足下,说了这些话。
Gharā nikkhamma pādesu, nipacca idamabravuṃ.
4965「『大富贵者,请怜悯,不要舍弃我们这些无依者;
‘‘‘Pasīdassu mahābhoge, anāthāyo vihāya no;
4966你不应该般涅槃,』她们如此希求而悲泣。
Tayā na yuttā nibbātuṃ, icchaṭṭā vilapiṃsu tā’.
4967「为了去除她们的忧愁,他说了甜美的话语;
‘‘Tāsaṃ sokapahānatthaṃ, avoca madhuraṃ giraṃ;
4968『诸子啊,哭泣已足够了,今天对你们来说是欢笑的时候。
‘Ruditena alaṃ puttā, hāsakāloyamajja vo.
4969『苦已被我遍知,苦因已被舍离;
‘‘‘Pariññātaṃ mayā dukkhaṃ, dukkhahetu vivajjito;
4970灭已被我作证,道也已善修习。
Nirodho me sacchikato, maggo cāpi subhāvito.
4971第一诵品
Paṭhamaṃ bhāṇavāraṃ.
4972『导师已被我亲近,佛陀的教诫已完成;
‘‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
4973重担已被放下,有的引导已被根除。
Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.
4974『为了那个目的,我从在家出家成为非家;
‘‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;
4975那个目的已被我达到,一切结缚的灭尽。
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.
4976「佛陀与其正法,完整无缺地存续;
‘‘‘Buddho tassa ca saddhammo, anūno yāva tiṭṭhati;
4977现在正是我般涅槃的时候,诸子啊,不要为我悲伤。
Nibbātuṃ tāva kālo me, mā maṃ socatha puttikā.
4978「憍陈如佛、阿难、难达等,胜者罗睺罗仍住世;
‘‘‘Koṇḍaññānandanandādī , tiṭṭhanti rāhulo jino;
4979僧团安乐和合,外道已被降伏。
Sukhito sahito saṅgho, hatadabbā ca titthiyā.
4980「甘蔗王族的荣耀,魔军的征服者已高举;
‘‘‘Okkākavaṃsassa yaso, ussito māramaddano;
4981诸子啊,现在岂不正是我为了涅槃的时候。
Nanu sampati kālo me, nibbānatthāya puttikā.
4982「我长久以来所期望的,今日得以成就;
‘‘‘Cirappabhuti yaṃ mayhaṃ, patthitaṃ ajja sijjhate;
4983这是欢喜之鼓声,诸子啊,何必流泪呢。
Ānandabherikāloyaṃ, kiṃ vo assūhi puttikā.
4984「若你们对我有慈悲,若你们有感恩之心;
‘‘‘Sace mayi dayā atthi, yadi catthi kataññutā;
4985为了正法的住立,你们一切都应作坚固的精进。
Saddhammaṭṭhitiyā sabbā, karotha vīriyaṃ daḷhaṃ.
4986「正自觉者被我请求,给予了女众出家;
‘‘‘Thīnaṃ adāsi pabbajjaṃ, sambuddho yācito mayā;
4987因此,如我所喜悦的,你们应如是随行」。
Tasmā yathāhaṃ nandissaṃ, tathā tamanutiṭṭhatha’.
4988如此教诫她们后,被诸比丘尼围绕着;
‘‘Tā evamanusāsitvā, bhikkhunīhi purakkhatā;
4989走近佛陀礼敬后,说了这句话。
Upecca buddhaṃ vanditvā, idaṃ vacanamabravi.
4990「我,善逝,是你的母亲,而你,勇者,是我的父亲;
‘‘‘Ahaṃ sugata te mātā, tvañca vīra pitā mama;
4991给予正法之乐的怙主,乔达摩,我由你而生。
Saddhammasukhada nātha, tayā jātāmhi gotama.
4992「善逝,你的色身由我增长;
‘‘‘Saṃvaddhitoyaṃ sugata, rūpakāyo mayā tava;
4993无可指责的法身,我的由你增长。
Anindito dhammakāyo , mama saṃvaddhito tayā.
4994「片刻间,你被我以止渴的乳汁哺育;
‘‘‘Muhuttaṃ taṇhāsamaṇaṃ, khīraṃ tvaṃ pāyito mayā;
4995我被你以法乳哺育,达到究竟寂静。
Tayāhaṃ santamaccantaṃ, dhammakhīrañhi pāyitā.
4996「大牟尼,在束缚与守护方面,你对我无债;
‘‘‘Bandhanārakkhane mayhaṃ, aṇaṇo tvaṃ mahāmune;
4997欲求儿子的妇女们乞求,得到如是之子。
Puttakāmā thiyo yācaṃ, labhanti tādisaṃ sutaṃ.
4998「曼陀多等诸王的母亲,仍在有海之中;
‘‘‘Mandhātādinarindānaṃ, yā mātā sā bhavaṇṇave;
4999儿子,我沉溺于有海,被你救度。」
Nimuggāhaṃ tayā putta, tāritā bhavasāgarā.
5000「『王之母为大后』,此名对女人易得;
‘‘‘Rañño mātā mahesīti, sulabhaṃ nāmamitthinaṃ;
5001『佛陀之母』之名,此为极难得。
Buddhamātāti yaṃ nāmaṃ, etaṃ paramadullabhaṃ.
5002「『大雄者,由你授记,我已得此愿;
‘‘‘Tañca laddhaṃ mahāvīra, paṇidhānaṃ mamaṃ tayā;
5003无论微小或巨大,我已全部圆满。
Aṇukaṃ vā mahantaṃ vā, taṃ sabbaṃ pūritaṃ mayā.
5004我欲般涅槃,舍弃此身躯;
‘‘‘Parinibbātumicchāmi , vihāyemaṃ kaḷevaraṃ;
5005请允许我,英雄、苦尽者、导师。
Anujānāhi me vīra, dukkhantakara nāyaka.
5006请伸出你那具足轮、钩、旗帜相,如莲花般柔软的足;
‘‘‘Cakkaṅkusadhajākiṇṇe, pāde kamalakomale;
5007我将礼敬你,最胜之子。」
Pasārehi paṇāmaṃ te, karissaṃ puttauttame .
5008「请显现如黄金堆般的身体,
‘‘‘Suvaṇṇarāsisaṅkāsaṃ, sarīraṃ kuru pākaṭaṃ;
5009使身体清楚可见后,导师啊,我将去寂静。」
Katvā dehaṃ sudiṭṭhaṃ te, santiṃ gacchāmi nāyaka’.
5010「具足三十二相、以极光明庄严的身体,
‘‘Dvattiṃsalakkhaṇūpetaṃ, suppabhālaṅkataṃ tanuṃ;
5011如傍晚的云团般美丽,胜者向姨母显示。
Sañjhāghanāva bālakkaṃ, mātucchaṃ dassayī jino.
5012「在如盛开莲花般、如初升太阳般光辉、
‘‘Phullāravindasaṃkāse, taruṇādiccasappabhe;
5013足底有轮相标记的足下,她以头礼敬。
Cakkaṅkite pādatale, tato sā sirasā pati.
5014「我礼敬人中之日、太阳族的旗帜;
‘‘‘Paṇamāmi narādicca, ādiccakulaketukaṃ;
5015在我最后的死亡时,我不愿再见到那个。」
Pacchime maraṇe mayhaṃ , na taṃ ikkhāmahaṃ puno.
5016「世间最上者,女人被认为是一切过失的造作者;
‘‘‘Itthiyo nāma lokagga, sabbadosākarā matā;
5017如果我有任何过失,请宽恕,悲悯者。
Yadi ko catthi doso me, khamassu karuṇākara.
5018「关于女人的出家,我一再地请求你;
‘‘‘Itthikānañca pabbajjaṃ, haṃ taṃ yāciṃ punappunaṃ;
5019如果在那方面我有过失,请宽恕,人中之牛。
Tattha ce atthi doso me, taṃ khamassu narāsabha.
5020「勇者,比丘尼们由我依你的允许而教导;
‘‘‘Mayā bhikkhuniyo vīra, tavānuññāya sāsitā;
5021如果在那方面有不善引导之处,请宽恕,忍辱之王。
Tatra ce atthi dunnītaṃ, taṃ khamassu khamādhipa .
5022「对于不可责备者确实应当忍耐,何况对于以德庄严者;
‘‘‘Akkhante nāma khantabbaṃ, kiṃ bhave guṇabhūsane;
5023对于正在前往涅槃的我,我还能对你说什么更高的话呢?」
Kimuttaraṃ te vakkhāmi, nibbānāya vajantiyā.
5024「我的比丘僧团清净无缺,能够从此世出离;
‘‘‘Suddhe anūne mama bhikkhusaṅghe, lokā ito nissarituṃ khamante;
5025在黎明时分,见到陷入灾难者,犹如月牙出离。」
Pabhātakāle byasanaṅgatānaṃ, disvāna niyyātiva candalekhā’.
5026「那些比丘尼们围绕胜者,犹如星辰随月围绕须弥山;
‘‘‘Tadetarā bhikkhuniyo jinaggaṃ, tārāva candānugatā sumeruṃ;
5027右绕后礼拜足,站立着仰望尊颜。
Padakkhiṇaṃ kacca nipacca pāde, ṭhitā mukhantaṃ samudikkhamānā.
5028「对您的见面从未满足,眼对您的言说从未满足;
‘‘‘Na tittipubbaṃ tava dassanena, cakkhuṃ na sotaṃ tava bhāsitena;
5029唯独我的心,获得您后,以法味得到满足。
Cittaṃ mamaṃ kevalamekameva, pappuyya taṃ dhammarasena titti.
5030「在您鸣响的大众中,击退应被击打者;
‘‘‘Nadato parisāyaṃ te, vāditabbapahārino;
5031那些将见到您面容的人有福了,人中牛王。」
Ye te dakkhanti vadanaṃ, dhaññā te narapuṅgava.
5032「长指、铜色指甲、美丽、修长的脚掌;
‘‘‘Dīghaṅgulī tambanakhe, subhe āyatapaṇhike;
5033那些将礼敬足的人,他们也是有福的、持德者。
Ye pāde paṇamissanti , tepi dhaññā guṇandhara.
5034「甜美的、令人欢喜的、无过失的、有益的;
‘‘‘Madhurāni pahaṭṭhāni, dosagghāni hitāni ca;
5035那些将听闻你的言语的人,他们也是有福的,人中至上者。
Ye te vākyāni suyyanti, tepi dhaññā naruttama.
5036「我是有福的,大雄,专注于足礼;
‘‘‘Dhaññāhaṃ te mahāvīra, pādapūjanatapparā ;
5037已渡轮回旷野,以吉祥者的善语。」
Tiṇṇasaṃsārakantārā, suvākyena sirīmato’.
5038然后那位善戒者宣告之后,也向比丘僧团,
‘‘Tato sā anusāvetvā , bhikkhusaṅghampi subbatā;
5039以及罗睺罗、阿难和难达礼敬之后,说了此语。
Rāhulānandanande ca, vanditvā idamabravi.
5040「于如毒蛇住处、病舍之身躯;
‘‘‘Āsīvisālayasame, rogāvāse kaḷevare;
5041厌离于苦聚、老死之行境。
Nibbindā dukkhasaṅghāṭe, jarāmaraṇagocare.
5042「充满种种垢秽、依他而无力;
‘‘‘Nānākalimalākiṇṇe , parāyatte nirīhake;
5043因此我欲涅槃,诸子请允许」。
Tena nibbātumicchāmi, anumaññatha puttakā’.
5044「难达、罗睺罗跋陀,离忧无诸漏;
‘‘Nando rāhulabhaddo ca, vītasokā nirāsavā;
5045住立不动之坚固,思惟法之义。
Ṭhitācalaṭṭhiti thirā, dhammatamanucintayuṃ.
5046「呵责有为之动摇,无实如芭蕉;
‘‘‘Dhiratthu saṅkhataṃ lolaṃ, asāraṃ kadalūpamaṃ;
5047如幻如阳焰相似,其余不安住。
Māyāmarīcisadisaṃ, itaraṃ anavaṭṭhitaṃ.
5048「在此,胜者的姨母,养育佛陀者;
‘‘‘Yattha nāma jinassāyaṃ, mātucchā buddhaposikā;
5049乔达摩去世,一切有为法无常」。
Gotamī nidhanaṃ yāti, aniccaṃ sabbasaṅkhataṃ’.
5050「阿难当时是有学,悲痛,胜者之子;
‘‘Ānando ca tadā sekho, sokaṭṭo jinavacchalo;
5051他在那里哭泣,悲伤地哀叹。
Tatthassūni karonto so, karuṇaṃ paridevati.
5052「啊!乔达摩去寂静,佛陀也必定般涅槃;
‘‘Hā santiṃ gotamī yāti, nūna buddhopi nibbutiṃ;
5053不久即将去,如无薪之火。
Gacchati na cireneva, aggiriva nirindhano.
5054「如此悲叹的阿难,乔达弥对他说;
‘‘Evaṃ vilāpamānaṃ taṃ, ānandaṃ āha gotamī;
5055深如所闻之海,专注于侍奉佛陀
Sutasāgaragambhīra , buddhopaṭṭhānatappara.
5056「儿子,当欢喜的时候到来时,不应该悲伤;
‘‘‘Na yuttaṃ socituṃ putta, hāsakāle upaṭṭhite;
5057儿子,借由你,我已到达我的皈依处——彼涅槃。
Tayā me saraṇaṃ putta, nibbānaṃ tamupāgataṃ.
5058「亲爱的,受你劝请,允许我们出家;
‘‘‘Tayā tāta samajjhiṭṭho, pabbajjaṃ anujāni no;
5059儿子,不要不悦,你的努力有果了。
Mā putta vimano hohi, saphalo te parissamo.
5060「那未曾被古人所见,也未被外道导师们所见;
‘‘‘Yaṃ na diṭṭhaṃ purāṇehi, titthikācariyehipi;
5061那境地被七岁的柔弱女子所证知。
Taṃ padaṃ sukumārīhi, sattavassāhi veditaṃ.
5062「佛陀教法的守护者,这是你最后的见面;
‘‘‘Buddhasāsanapāleta, pacchimaṃ dassanaṃ tava;
5063儿子,我去那里,去到那不可见之处。」
Tattha gacchāmahaṃ putta, gato yattha na dissate.
5064「有时说法时,世间顶导者迅速;
‘‘‘Kadāci dhammaṃ desento, khipī lokagganāyako;
5065那时我出于悲悯,说了祝愿之语。
Tadāhaṃ āsīsavācaṃ, avocaṃ anukampikā.
5066「『愿大雄长寿,愿大牟尼住一劫;
‘‘‘Ciraṃ jīva mahāvīra, kappaṃ tiṭṭha mahāmune;
5067为了一切世间的利益,愿您成为不老不死者。』
Sabbalokassa atthāya, bhavassu ajarāmaro.
5068「对如是说的我,佛陀对我说此:
‘‘‘Taṃ tathāvādiniṃ buddho, mamaṃ so etadabravi;
5069『乔达摩!诸佛不应如此被礼敬,如你所礼敬的方式。
‘Na hevaṃ vandiyā buddhā, yathā vandasi gotamī.
5070「『那么,一切知者、如来应如何被礼敬?
‘‘‘Kathaṃ carahi sabbaññū, vanditabbā tathāgatā;
5071诸佛如何不应被礼敬?被问时请告诉我。』
Kathaṃ avandiyā buddhā, taṃ me akkhāhi pucchito.
5072「精进已发起者、心志已奋发者,常行坚固努力者;
‘‘‘Āraddhavīriye pahitatte, niccaṃ daḷhaparakkame;
5073请看和合的诸弟子,这是对诸佛的礼敬。
Samagge sāvake passa, etaṃ buddhānavandanaṃ.
5074然后前往住处,我独自思惟:
‘‘‘Tato upassayaṃ gantvā, ekikāhaṃ vicintayiṃ;
5075『三有的征服者、护持者,阻止了和合的众会。
Samaggaparisaṃ nātho, rodhesi tibhavantago.
5076来吧!我应般涅槃,莫见其衰败。』
‘‘‘Handāhaṃ parinibbissaṃ, mā vipattitamaddasaṃ;
5077我如此思惟后,见到仙人中最胜者,
Evāhaṃ cintayitvāna, disvāna isisattamaṃ.
5078我向导师告知我般涅槃的时候,
‘‘‘Parinibbānakālaṃ me, ārocesiṃ vināyakaṃ;
5079然后他允许:『乔达摩,你应知时。』」
Tato so samanuññāsi, kālaṃ jānāhi gotamī.
5080「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
5081「我的到来确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5082「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5083「在女人现观法时,那些愚者生起疑惑;
‘‘‘Thīnaṃ dhammābhisamaye, ye bālā vimatiṃ gatā;
5084为了断除他们的见,果德弥,请示现神变」。
Tesaṃ diṭṭhippahānatthaṃ, iddhiṃ dassehi gotamī’.
5085「那时礼敬正觉者后,果德弥升上虚空;
‘‘Tadā nipacca sambuddhaṃ, uppatitvāna ambaraṃ;
5086以佛陀的允许,果德弥示现了种种神变。
Iddhī anekā dassesi, buddhānuññāya gotamī.
5087「一人成为多人,多人又成为一人;
‘‘Ekikā bahudhā āsi, bahukā cetikā tathā;
5088显现与隐没,穿墙与穿山。
Āvibhāvaṃ tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ tironagaṃ.
5089「不受阻碍地前行,甚至潜入地中;
‘‘Asajjamānā agamā, bhūmiyampi nimujjatha;
5090在水中不沉没,如在地上行走一般。
Abhijjamāne udake, agañchi mahiyā yathā.
5091「如鸟在空中,以结跏趺坐而行;
‘‘Sakuṇīva tathākāse, pallaṅkena kamī tadā;
5092以身自在,直至梵天界。
Vasaṃ vattesi kāyena, yāva brahmanivesanaṃ.
5093「以须弥卢为杖,以大地为伞,
‘‘Sineruṃ daṇḍaṃ katvāna, chattaṃ katvā mahāmahiṃ;
5094连根旋转,持之在空中经行。
Samūlaṃ parivattetvā, dhārayaṃ caṅkamī nabhe.
5095「如六日出现之时,使世间充满烟雾;
‘‘Chassūrodayakāleva, lokañcākāsi dhūmikaṃ;
5096她如劫末般遍覆世间,如网如鬘般纠缠。
Yugante viya lokaṃ sā, jālāmālākulaṃ akā.
5097「穆咖林达大山,在须弥山根的森林之间;
‘‘Mucalindaṃ mahāselaṃ, merumūlanadantare ;
5098一切如芥子般,以一拳握取。
Sāsapāriva sabbāni, ekenaggahi muṭṭhinā.
5099「以指尖遮蔽,太阳连同月亮;
‘‘Aṅgulaggena chādesi, bhākaraṃ sanisākaraṃ;
5100数千个日月,如同卷起般持住。
Candasūrasahassāni, āveḷamiva dhārayi.
5101「四大海之水,以一掌持住;
‘‘Catusāgaratoyāni, dhārayī ekapāṇinā;
5102如劫末雨云般,降下大雨。
Yugantajaladākāraṃ, mahāvassaṃ pavassatha.
5103「转轮王与眷属,她使之消失在天空中;
‘‘Cakkavattiṃ saparisaṃ, māpayī sā nabhattale;
5104她显示了金翅鸟、象、狮子,发出吼声。
Garuḷaṃ dviradaṃ sīhaṃ, vinadantaṃ padassayi.
5105「化作一人后,又化作无量比丘尼众;
‘‘Ekikā abhinimmitvā, appameyyaṃ bhikkhunīgaṇaṃ;
5106再使之消失后,一人对牟尼说。
Puna antaradhāpetvā, ekikā munimabravi.
5107『大雄,你的姨母,你教法的奉行者;
‘‘‘Mātucchā te mahāvīra, tava sāsanakārikā;
5108已达成自己的目的,我礼敬具眼者的足』。
Anuppattā sakaṃ atthaṃ, pāde vandāmi cakkhuma’.
5109「显示了种种神变后,从空中降下;
‘‘Dassetvā vividhā iddhī, orohitvā nabhattalā;
5110礼敬世间之光后,她坐于一旁。
Vanditvā lokapajjotaṃ, ekamantaṃ nisīdi sā.
5111「大牟尼,我已一百二十岁了;
‘‘Sā vīsavassasatikā, jātiyāhaṃ mahāmune;
5112「英雄啊,这已足够,导师啊,我将般涅槃。」
Alamettāvatā vīra, nibbāyissāmi nāyaka.
5113「那时,那整个集会都极为惊讶,合掌恭敬;
‘‘Tadātivimhitā sabbā, parisā sā katañjalī;
5114说:「圣尼,具无比神通威力者,这是怎样的事?」
Avocayye kathaṃ āsi, atuliddhiparakkamā.
5115「名为莲华上佛的胜利者,于一切法中具眼者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;
5116「从此十万劫之前,那位导师出现于世。」
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
5117「那时,我生于汉萨瓦提城,出身大臣家族;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātāmaccakule ahuṃ;
5118「具足一切资具,富裕、繁荣、大财富。」
Sabbopakārasampanne, iddhe phīte mahaddhane.
5119「有一次,与父亲一起,由婢女群围绕着;」
‘‘Kadāci pitunā saddhiṃ, dāsigaṇapurakkhatā;
5120以大众围绕,前往那人中之牛。
Mahatā parivārena, taṃ upecca narāsabhaṃ.
5121「如同降雨的瓦沙瓦,无漏的法云;
‘‘Vāsavaṃ viya vassantaṃ, dhammameghaṃ anāsavaṃ ;
5122如同秋日之太阳,以光线之网辉耀。
Saradādiccasadisaṃ, raṃsijālasamujjalaṃ .
5123「见已净信心,听闻其善说;
‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, sutvā cassa subhāsitaṃ;
5124人中导师立母姨比丘尼为第一。
Mātucchaṃ bhikkhuniṃ agge, ṭhapentaṃ naranāyakaṃ.
5125「听闻已施大布施,七日给那如是者;
‘‘Sutvā datvā mahādānaṃ, sattāhaṃ tassa tādino;
5126给人中上首及其僧团,许多资具。
Sasaṅghassa naraggassa, paccayāni bahūni ca.
5127「礼拜足下,我期望那地位;
‘‘Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;
5128然后,最胜仙人对大众说:
Tato mahāparisatiṃ, avoca isisattamo.
5129「她供养了世间导师及其僧团七天;
‘‘‘Yā sasaṅghaṃ abhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ;
5130我将赞叹她,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
5131从现在起十万劫后,将有一位从乌迦卡族出生者;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
5132以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
5133她将是他法的继承者,真正的法所生者;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
5134名为果德弥,将成为导师的女弟子。
Gotamī nāma nāmena, hessati satthu sāvikā.
5135她是那位佛陀的姨母,是他生命的给予者;
‘‘‘Tassa buddhassa mātucchā, jīvitāpādikā ayaṃ;
5136「将获得世尊诸比丘尼中,知夜者的第一位。」
Rattaññūnañca aggattaṃ, bhikkhunīnaṃ labhissati’.
5137「听闻此后心生欢喜,当时我终生供养胜者;
‘‘Taṃ sutvāna pamoditvā , yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
5138以资具侍奉后,我于彼时命终
Paccayehi upaṭṭhitvā, tato kālaṅkatā ahaṃ.
5139「在三十三天诸天中,一切欲具足处,
‘‘Tāvatiṃsesu devesu, sabbakāmasamiddhisu;
5140「我以十支出生,我胜过其他诸天。
Nibbattā dasahaṅgehi, aññe abhibhaviṃ ahaṃ.
5141「以色、声、香、味、触,
‘‘Rūpasaddehi gandhehi, rasehi phusanehi ca;
5142「以寿命、美貌、快乐、名声,
Āyunāpi ca vaṇṇena, sukhena yasasāpi ca.
5143「同样地以主权,获得后我光辉显耀;
‘‘Tathevādhipateyyena, adhigayha virocahaṃ;
5144我曾是天帝的大后,在那里受宠爱。
Ahosiṃ amarindassa, mahesī dayitā tahiṃ.
5145在轮回中流转,被业风所驱使;
‘‘Saṃsāre saṃsarantīhaṃ, kammavāyusameritā;
5146在迦尸王的领域,我生于奴隶村。
Kāsissa rañño visaye, ajāyiṃ dāsagāmake.
5147五百减十五人,那时住在那里;
‘‘Pañcadāsasatānūnā, nivasanti tahiṃ tadā;
5148在那里所有人中最年长者,我是他的妻子。
Sabbesaṃ tattha yo jeṭṭho, tassa jāyā ahosahaṃ.
5149自觉者的五百位,为了托钵进入村子;
‘‘Sayambhuno pañcasatā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisuṃ;
5150见到他们我欢喜,与所有的妇女们一起。
Te disvāna ahaṃ tuṭṭhā, saha sabbāhi itthibhi .
5151所有人成群结队,供养了四个月;
‘‘Pūgā hutvāva sabbāyo , catumāse upaṭṭhahuṃ ;
5152布施三衣后,我们与丈夫一起轮回。
Ticīvarāni datvāna, saṃsarimha sasāmikā.
5153从那里死后,我们全部都去到三十三天;
‘‘Tato cutā sabbāpi tā, tāvatiṃsagatā mayaṃ;
5154现在在最后有中,生于天帝城。
Pacchime ca bhave dāni, jātā devadahe pure.
5155我父亲是安佳那帝释天,我母亲是苏喇卡那;
‘‘Pitā añjanasakko me, mātā mama sulakkhaṇā;
5156从那里去到迦毗罗卫,到了苏斗达那的家。
Tato kapilavatthusmiṃ, suddhodanagharaṃ gatā.
5157其余的生于释迦族,来到萨咖们的家;
‘‘Sesā sakyakule jātā, sakyānaṃ gharamāgamuṃ;
5158我是她们全部中最殊胜的,成为胜者的侍者。
Ahaṃ visiṭṭhā sabbāsaṃ, jinassāpādikā ahuṃ.
5159我的儿子出家后,成为佛陀、导师;
‘‘Mama puttobhinikkhamma , buddho āsi vināyako;
5160之后我出家,与五百人一起。
Pacchāhaṃ pabbajitvāna, satehi saha pañcahi.
5161与萨咖亚尼的贤者们一起,触及寂静之乐;
‘‘Sākiyānīhi dhīrāhi, saha santisukhaṃ phusiṃ;
5162那些在前生时,曾是我们的主人。
Ye tadā pubbajātiyaṃ, amhākaṃ āsu sāmino.
5163共同造福的行者们,大集会的造作者们;
‘‘Sahapuññassa kattāro, mahāsamayakārakā;
5164他们触及阿拉汉果,受到善逝的悲悯。
Phusiṃsu arahattaṃ te, sugatenānukampitā.
5165那些其他的比丘尼们,登上了天空,
‘‘Tadetarā bhikkhuniyo, āruhiṃsu nabhattalaṃ;
5166如同聚集的星辰,具大神通力地闪耀。
Saṃgatā viya tārāyo, virociṃsu mahiddhikā.
5167她们展示了种种神通,如同毗兰陀瓦的变化;
‘‘Iddhī anekā dassesuṃ, piḷandhavikatiṃ yathā;
5168如铁匠精通金工之技艺。
Kammāro kanakasseva, kammaññassa susikkhito .
5169「展示了种种众多的神变,
‘‘Dassetvā pāṭihīrāni, vicittāni bahūni ca;
5170当时使那位辩论者中的最胜者、牟尼及其眷属满意。
Tosetvā vādipavaraṃ, muniṃ saparisaṃ tadā.
5171「从虚空降下,礼敬最胜仙人后,
‘‘Orohitvāna gaganā, vanditvā isisattamaṃ;
5172得到人中至上者的允许,各自坐于适当的位置。
Anuññātā naraggena, yathāṭhāne nisīdisuṃ.
5173「『乔达摩尼长久以来对我们所有人都有悲悯,
‘‘‘Ahonukampikā amhaṃ, sabbāsaṃ cira gotamī;
5174我们已依止你的功德,已得漏尽。
Vāsitā tava puññehi, pattā no āsavakkhayaṃ.
5175「『我们的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
5176如龙断缚,我们住于无漏。
Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā.
5177「于最胜佛之处,我们的到来确实是善来。
‘‘‘Svāgataṃ vata no āsi, buddhaseṭṭhassa santike;
5178三明已证得,世尊的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5179「四无碍解,以及这八解脱,
‘‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
5180六神通已作证,世尊的教诫已完成。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5181「我们于诸神变得自在,于天耳界,
‘‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā;
5182于他心智,大牟尼,我们得自在。
Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune.
5183「我们知宿住,天眼已清净,
‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ;
5184诸漏已尽,现在不再有再生。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
5185于义、于法、于词、于辩才,皆具备;
‘‘‘Atthe dhamme ca nerutte, paṭibhāne ca vijjati;
5186大雄,我们的智已在你面前生起。
Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.
5187导师,我们以慈心侍奉你
‘‘‘Asmābhi pariciṇṇosi, mettacittāhi nāyaka;
5188大牟尼,请允许我们一切人般涅槃。
Anujānāhi sabbāsaṃ , nibbānāya mahāmune’.
5189她们说「我们将般涅槃」,我说什么呢?
‘‘Nibbāyissāma iccevaṃ, kiṃ vakkhāmi vadantiyo;
5190胜者说:「现在你们认为是时候了。」
Yassa dāni ca vo kālaṃ, maññathāti jinobravi.
5191果德弥等三位比丘尼,那时向胜者
‘‘Gotamīādikā tāyo, tadā bhikkhuniyo jinaṃ;
5192礼敬之后,她们从那座位起立而去。
Vanditvā āsanā tamhā, vuṭṭhāya agamiṃsu tā.
5193「与大众人群一起,世间最上的导师;
‘‘Mahatā janakāyena, saha lokagganāyako;
5194那位勇者随行,直到母舅的科他咖。
Anusaṃyāyī so vīro, mātucchaṃ yāvakoṭṭhakaṃ.
5195「那时,乔达摩尼倒在世间亲族的足下;
‘‘Tadā nipati pādesu, gotamī lokabandhuno;
5196与她们所有人一起,作最后的礼足。
Saheva tāhi sabbāhi, pacchimaṃ pādavandanaṃ.
5197「『这是我对世间怙主的最后一次见面;
‘‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, lokanāthassa dassanaṃ;
5198我将不会再见到你的甘露色面容。
Na puno amatākāraṃ, passissāmi mukhaṃ tava.
5199「『勇者,我不会再礼敬你柔软的足;
‘‘‘Na ca me vandanaṃ vīra, tava pāde sukomale;
5200「世间之顶者啊,它将触及;今日我将趣向寂静。」
Samphusissati lokagga, ajja gacchāmi nibbutiṃ’.
5201「此色身对你有何用?在所见之法中如其真实;
‘‘Rūpena kiṃ tavānena, diṭṭhe dhamme yathātathe;
5202一切这些都是有为法,是无依怙且劣弱的。」
Sabbaṃ saṅkhatamevetaṃ, anassāsikamittaraṃ.
5203「她与她们一起前往,自己的比丘尼住所;
‘‘Sā saha tāhi gantvāna, bhikkhunupassayaṃ sakaṃ;
5204结半跏趺坐,坐于最上座。
Aḍḍhapallaṅkamābhujja, nisīdi paramāsane.
5205「那时,在那里的近事女们,热爱佛陀的教法;
‘‘Tadā upāsikā tattha, buddhasāsanavacchalā;
5206听闻她的事迹后,前来礼敬其足。
Tassā pavattiṃ sutvāna, upesuṃ pādavandikā.
5207「以手击胸,如同根已断的藤蔓;」
‘‘Karehi uraṃ pahantā, chinnamūlā yathā latā;
5208悲痛地哭泣,发出悲伤的哀号,因忧愁而倒在地上。
Rodantā karuṇaṃ ravaṃ, sokaṭṭā bhūmipātitā.
5209「赐予我们皈依的怙主啊,不要舍弃我们而前往涅槃;
‘‘Mā no saraṇade nāthe, vihāya gami nibbutiṃ;
5210我们以头顶礼拜,恳求一切方面。」
Nipatitvāna yācāma, sabbāyo sirasā mayaṃ.
5211「她们当中最精进者,具信、具慧的近事女;
‘‘Yā padhānatamā tāsaṃ, saddhā paññā upāsikā;
5212抚摸她的头,说了这番话。
Tassā sīsaṃ pamajjantī, idaṃ vacanamabravi.
5213「够了,儿子们,不要悲伤,那是随顺魔索的;
‘‘‘Alaṃ puttā visādena, mārapāsānuvattinā;
5214一切有为法皆无常,以别离为终,动摇不定。」
Aniccaṃ saṅkhataṃ sabbaṃ, viyogantaṃ calācalaṃ’.
5215「然后她遣散她们,证得第一殊胜禅那;
‘‘Tato sā tā visajjitvā, paṭhamaṃ jhānamuttamaṃ;
5216证入第二与第三,又证入第四禅那。
Dutiyañca tatiyañca, samāpajji catutthakaṃ.
5217空无边处以及识无边处,
‘‘Ākāsāyatanañceva, viññāṇāyatanaṃ tathā;
5218无所有处与非想非非想处,依次证入。
Ākiñcaṃ nevasaññañca, samāpajji yathākkamaṃ.
5219乔达摩尼,以逆次第证入诸禅那,
‘‘Paṭilomena jhānāni, samāpajjittha gotamī;
5220从第一禅那,直至第四禅那。
Yāvatā paṭhamaṃ jhānaṃ, tato yāvacatutthakaṃ.
5221从彼出定后般涅槃,如灯灭尽无诸漏;
‘‘Tato vuṭṭhāya nibbāyi, dīpaccīva nirāsavā ;
5222大地大震动,闪电从天空落下。
Bhūmicālo mahā āsi, nabhasā vijjutā pati.
5223天鼓自鸣,诸天人悲泣。
‘‘Panāditā dundubhiyo, parideviṃsu devatā;
5224从天空降下花雨,遍洒大地。
Pupphavuṭṭhī ca gaganā, abhivassatha medaniṃ.
5225须弥山王也震动,犹如舞台中央的舞者;
‘‘Kampito merurājāpi, raṅgamajjhe yathā naṭo;
5226大海因悲伤而极度沮丧,发出悲鸣。
Sokena cātidīnova viravo āsi sāgaro.
5227天人、龙、阿修罗、梵天,在那一刻都惊恐不安;
‘‘Devā nāgāsurā brahmā, saṃviggāhiṃsu taṅkhaṇe;
5228「诸行确实无常,如此(圣者)已趣向灭尽」。
‘Aniccā vata saṅkhārā, yathāyaṃ vilayaṃ gatā’.
5229那些围绕着我的,导师教法的奉行者们;
‘‘Yā ce maṃ parivāriṃsu, satthu sāsanakārikā;
5230她们也无执取,如灯熄灭般般涅槃了。
Tāyopi anupādānā, dīpacci viya nibbutā.
5231唉!结合以别离为终,唉!一切有为法皆无常;
‘‘Hā yogā vippayogantā, hāniccaṃ sabbasaṅkhataṃ;
5232「啊!生命正在消逝」,这是悲叹。
Hā jīvitaṃ vināsantaṃ, iccāsi paridevanā.
5233「那时,诸天人与梵天,随顺世间法;
‘‘Tato devā ca brahmā ca, lokadhammānuvattanaṃ;
5234他们来到最胜仙人处,做适合时节之事。
Kālānurūpaṃ kubbanti, upetvā isisattamaṃ.
5235「那时,导师呼唤多闻之海的阿难:
‘‘Tadā āmantayī satthā, ānandaṃ sutasāgaraṃ ;
5236『去吧,阿难,向诸比丘宣告母亲的寂灭。』
‘Gacchānanda nivedehi, bhikkhūnaṃ mātu nibbutiṃ’.
5237「那时,阿难无喜悦,双眼充满泪水;
‘‘Tadānando nirānando, assunā puṇṇalocano;
5238以哽咽的声音说:『诸比丘,请集合。
Gaggarena sarenāha, ‘samāgacchantu bhikkhavo.
5239「『在东方、南方、西方,以及北方附近;』
‘‘‘Pubbadakkhiṇapacchāsu, uttarāya ca santike;
5240诸比丘,善逝之精华者,请听我所说。
Suṇantu bhāsitaṃ mayhaṃ, bhikkhavo sugatorasā.
5241「以努力养育了牟尼最后身体的那位,
‘‘‘Yā vaḍḍhayi payattena, sarīraṃ pacchimaṃ mune;
5242那乔达摩已到达寂静,如星辰在日出时。
Sā gotamī gatā santiṃ, tārāva sūriyodaye.
5243「留下『佛母』的名称,她已到达无等同处,
‘‘‘Buddhamātāti paññattiṃ , ṭhapayitvā gatāsamaṃ;
5244即使五眼者,导师也看不到她的去处。
Na yattha pañcanettopi, gatiṃ dakkhati nāyako.
5245「对善逝有信,对大牟尼是所爱者,
‘‘‘Yassatthi sugate saddhā, yo ca piyo mahāmune;
5246善逝之精华者,应对佛母作恭敬。」
Buddhamātussa sakkāraṃ, karotu sugatoraso’.
5247「即使在远处的诸比丘,听到那个后,迅速地来了;
‘‘Sudūraṭṭhāpi taṃ sutvā, sīghamāgacchu bhikkhavo;
5248有些以佛陀的威力,有些精通于神通。
Keci buddhānubhāvena, keci iddhīsu kovidā.
5249「在殊胜可爱的重阁中,全以黄金所造的美妙处;
‘‘Kūṭāgāravare ramme, sabbasoṇṇamaye subhe;
5250他们安置了床榻,乔达摩在那里躺卧。
Mañcakaṃ samāropesuṃ, yattha suttāsi gotamī.
5251「那四位世间守护者,以肩膀支撑着;
‘‘Cattāro lokapālā te, aṃsehi samadhārayuṃ;
5252其余帝释天等诸天人,在重阁中聚集。
Sesā sakkādikā devā, kūṭāgāre samaggahuṃ.
5253「所有的重阁,有五百座;
‘‘Kūṭāgārāni sabbāni, āsuṃ pañcasatānipi;
5254如秋日太阳之色,确实是毗首羯磨所造。
Saradādiccavaṇṇāni, vissakammakatāni hi.
5255「所有那些比丘尼,都躺卧在床榻上;
‘‘Sabbā tāpi bhikkhuniyo, āsuṃ mañcesu sāyitā;
5256诸天人登上肩舆,依次出发。
Devānaṃ khandhamāruḷhā, niyyanti anupubbaso.
5257「整个天空完全被遮蔽,被天幕所覆盖;
‘‘Sabbaso chāditaṃ āsi, vitānena nabhattalaṃ;
5258有星辰、月亮和太阳,以金色标记。
Satārā candasūrā ca, lañchitā kanakāmayā.
5259「竖立着众多旗帜,展开着花饰的帷幕;
‘‘Paṭākā ussitānekā, vitatā pupphakañcukā;
5260虚空中降下莲花,大地上涌现花朵。
Ogatākāsapadumā , mahiyā pupphamuggataṃ.
5261「月亮和太阳显现,星辰闪耀;
‘‘Dassanti candasūriyā, pajjalanti ca tārakā;
5262即使太阳到了中天,也不像月亮那样发热。
Majjhaṃ gatopi cādicco, na tāpesi sasī yathā.
5263「诸天人以天界的香料,以及芬芳的花鬘;
‘‘Devā dibbehi gandhehi, mālehi surabhīhi ca;
5264以乐器、舞蹈和歌唱供养。
Vāditehi ca naccehi, saṅgītīhi ca pūjayuṃ.
5265「诸龙、阿修罗和梵天们,随其力量、随其能力,
‘‘Nāgāsurā ca brahmāno, yathāsatti yathābalaṃ;
5266供养了出离者,已般涅槃的佛陀之母。
Pūjayiṃsu ca niyyantiṃ, nibbutaṃ buddhamātaraṃ.
5267「所有的善逝之妹被引领在前,已般涅槃;
‘‘Sabbāyo purato nītā, nibbutā sugatorasā;
5268乔达弥被尊敬地引领在后,佛陀的养母。
Gotamī niyyate pacchā, sakkatā buddhaposikā.
5269「天人与人在前,连同诸龙、阿修罗、梵天;
‘‘Purato devamanujā, sanāgāsurabrahmakā;
5270佛陀与弟子们在后,为了供养母亲而行。
Pacchā sasāvako buddho, pūjatthaṃ yāti mātuyā.
5271「佛陀的般涅槃,不像这样;
‘‘Buddhassa parinibbānaṃ, nedisaṃ āsi yādisaṃ;
5272果德弥般涅槃,极为稀有。
Gotamīparinibbānaṃ, atevacchariyaṃ ahu.
5273「诸比丘,佛陀不参加佛陀的涅槃;
‘‘Buddho buddhassa nibbāne , nopaṭiyādi bhikkhavo;
5274佛陀在果德弥的涅槃时,舍利弗等亦如是。
Buddho gotaminibbāne, sāriputtādikā tathā .
5275「他们造作火葬堆,全部以香料制成;
‘‘Citakāni karitvāna, sabbagandhamayāni te;
5276散布香粉,在那里焚烧它们。
Gandhacuṇṇapakiṇṇāni, jhāpayiṃsu ca tā tahiṃ.
5277「其余部分烧尽,骨头完全剩余;
‘‘Sesabhāgāni ḍayhiṃsu, aṭṭhī sesāni sabbaso;
5278阿难于彼时说出,引发悚惧之语。
Ānando ca tadāvoca, saṃvegajanakaṃ vaco.
5279「『果德弥已去世,她的身体被焚烧;」
‘‘‘Gotamī nidhanaṃ yātā, ḍayhañcassā sarīrakaṃ;
5280「佛陀的般涅槃,不久将会到来」。
Saṅketaṃ buddhanibbānaṃ, na cirena bhavissati’.
5281「然后,果德弥的遗骨,已到达他钵中;
‘‘Tato gotamidhātūni, tassā pattagatāni so;
5282阿难受佛陀的激励,将它们呈献给怙主。
Upanāmesi nāthassa, ānando buddhacodito.
5283「以手接过那些,最上的仙人说道;
‘‘Pāṇinā tāni paggayha, avoca isisattamo;
5284「如同一棵伟大的、有坚实心材的、站立的树。
‘Mahato sāravantassa, yathā rukkhassa tiṭṭhato.
5285「「那最大的树干,会因无常而倒下;
‘‘‘Yo so mahattaro khandho, palujjeyya aniccatā;
5286「如是,比丘尼僧团的,乔达摩已般涅槃。
Tathā bhikkhunisaṅghassa, gotamī parinibbutā.
5287「「啊!对我而言真是稀有,即使母亲已般涅槃;
‘‘‘Aho acchariyaṃ mayhaṃ , nibbutāyapi mātuyā;
5288仅余身体,无有悲伤与悲叹。
Sarīramattasesāya, natthi sokapariddavo .
5289「她不应被他人悲伤,已渡轮回之海;
‘‘‘Na sociyā paresaṃ sā, tiṇṇasaṃsārasāgarā;
5290远离热恼,清凉,善般涅槃。
Parivajjitasantāpā, sītibhūtā sunibbutā.
5291「她是贤者,大慧者,广慧者;
‘‘‘Paṇḍitāsi mahāpaññā, puthupaññā tatheva ca;
5292她是比丘尼众中的长老,诸比丘应如是忆持。
Rattaññū bhikkhunīnaṃ sā, evaṃ dhāretha bhikkhavo.
5293「她于诸神通得自在,于天耳界;
‘‘‘Iddhīsu ca vasī āsi, dibbāya sotadhātuyā;
5294于他心智,乔达摩比丘尼得自在。
Cetopariyañāṇassa, vasī āsi ca gotamī.
5295「她知宿住,天眼已清净;
‘‘‘Pubbenivāsamaññāsi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
5296一切漏已尽,她没有再生。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi tassā punabbhavo.
5297于义、法、词、辩才,以及如此,
‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
5298她的智清净,因此她不应被悲伤。
Parisuddhaṃ ahu ñāṇaṃ, tasmā socaniyā na sā.
5299犹如被铁块击打的,燃烧的火焰,
‘‘‘Ayoghanahatasseva, jalato jātavedassa;
5300逐渐平息,不知其去处。
Anupubbūpasantassa, yathā na ñāyate gati.
5301如此,正确解脱者,已渡欲缚之瀑流者,
‘‘‘Evaṃ sammā vimuttānaṃ, kāmabandhoghatārinaṃ;
5302无法指示其去处,已达不动之乐者。
Paññāpetuṃ gati natthi, pattānaṃ acalaṃ sukhaṃ.
5303你们当以自己为岛屿,以念处为行境
‘‘‘Attadīpā tato hotha, satipaṭṭhānagocarā;
5304修习七觉支后,你们将作苦的终结。
Bhāvetvā sattabojjhaṅge, dukkhassantaṃ karissatha’’’.
5305据说大爱道如此说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ mahāpajāpatigotamī imā gāthāyo abhāsitthāti.
5306玛哈巴嘉巴娣果德弥长老尼譬喻第七
Mahāpajāpatigotamītheriyāpadānaṃ sattamaṃ.
53078. 谶摩长老尼譬喻
8. Khemātherīapadānaṃ
5308名为莲华上佛的胜者,于一切法中具眼者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;
5309从此十万劫中,彼导师出现。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
5310那时我生于汉舍卫城,生于长者家族;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ ;
5311种种宝珠光辉照耀,具足大安乐。
Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.
5312亲近彼大雄后,我听闻法的开示;
‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;
5313从那时生起净信的我,皈依胜者。
Tato jātappasādāhaṃ, upemi saraṇaṃ jinaṃ.
5314「我请求母亲与父亲,以及导师;
‘‘Mātaraṃ pitaraṃ cāhaṃ, āyācitvā vināyakaṃ;
5315邀请七日,供养具眷属者。
Nimantayitvā sattāhaṃ, bhojayiṃ sahasāvakaṃ.
5316「七日过后,大慧无上者;
‘‘Atikkante ca sattāhe, mahāpaññānamuttamaṃ;
5317将大慧无上者,安立于比丘尼第一位。
Bhikkhuniṃ etadaggamhi, ṭhapesi narasārathi.
5318「听闻此事后,我欢喜,再次对那大仙
‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, puno tassa mahesino;
5319作供养,渴望那地位,我发愿。
Kāraṃ katvāna taṃ ṭhānaṃ, paṇipacca paṇīdahiṃ.
5320「然后胜利者对我说:『愿你的愿望成就;
‘‘Tato mama jino āha, ‘sijjhataṃ paṇidhī tava;
5321你对我与僧团所作的供养,果报无量。
Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, appameyyaphalaṃ tayā.
5322「从十万劫前,生于乌迦卡族;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
5323名为乔达摩的姓氏,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
5324「他的法的继承者,嫡子由法所造;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
5325已达此最上,名为堪玛将成为」。
Etadaggamanuppattā, khemā nāma bhavissati’.
5326「以那善作的业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
5327舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ.
5328「从那里死后去夜摩天,从那里我去兜率天;
‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā;
5329从那里去化乐天,从那里去他化自在天城。
Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.
5330「无论我生于何处,皆因彼业之力;
‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;
5331我于彼彼处,成为诸王的正后。
Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
5332「从彼处死后,于人间转轮王中;
‘‘Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ;
5333及诸地方王中,我成为正后。
Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
5334「享受成就,于诸天与人中;
‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca;
5335于一切处得安乐,我于多劫中轮回。
Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ.
5336「于九十一劫前,毗婆尸世间导师;
‘‘Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako;
5337出现,具妙相,一切法的观察者。
Uppajji cārudassano , sabbadhammavipassako.
5338「我前往彼世间导师、人御者,
‘‘Tamahaṃ lokanāyakaṃ, upetvā narasārathiṃ;
5339听闻所说之法后,出家为无家者。
Dhammaṃ bhaṇitaṃ sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
5340「于彼勇者之教中一万年,
‘‘Dasavassasahassāni , tassa vīrassa sāsane;
5341行梵行后,精勤瑜伽、多闻。
Brahmacariyaṃ caritvāna, yuttayogā bahussutā.
5342「善巧于缘与作,于四谛无畏,
‘‘Paccayākārakusalā, catusaccavisāradā;
5343精通心之说者,奉行导师之教。
Nipuṇā cittakathikā, satthusāsanakārikā.
5344「从彼处死后,我生于兜率天,有名声,
‘‘Tato cutāhaṃ tusitaṃ, upapannā yasassinī;
5345我以梵行果,于彼处胜过其他诸天。」
Abhibhomi tahiṃ aññe, brahmacārīphalenahaṃ.
5346「无论我生于何处,皆大财富、大富有;
‘‘Yattha yatthūpapannāhaṃ, mahābhogā mahaddhanā;
5347有慧、具戒,且眷属调伏。
Medhāvinī sīlavatī , vinītaparisāpi ca.
5348「以彼业故,以瑜伽故,于胜者教中;
‘‘Bhavāmi tena kammena, yogena jinasāsane;
5349我的一切成就,易得且为心所喜。
Sabbā sampattiyo mayhaṃ, sulabhā manaso piyā.
5350「无论何处,无论我去何方,无论谁成为我的丈夫;
‘‘Yopi me bhavate bhattā, yattha yattha gatāyapi;
5351无人轻慢我,以我的行道力故。
Vimāneti na maṃ koci, paṭipattibalena me.
5352「于此贤劫中,梵族大名声者;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
5353名为拘那含,诸说者中之最胜者出现。
Nāmena koṇāgamano, uppajji vadataṃ varo.
5354「那时在波罗奈,出生于极繁荣的家族;
‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, susamiddhakulappajā ;
5355檀那佳尼、须弥陀,以及我,三个人。
Dhanañjānī sumedhā ca, ahampi ca tayo janā.
5356「我们在以前作布施的伴侣,供养了僧园;
‘‘Saṅghārāmamadāsimha, dānasahāyikā pure ;
5357我们也为僧团建造了精舍。
Saṅghassa ca vihārampi , uddissa kārikā mayaṃ.
5358「从那里死后,我们全部都往生到三十三天;
‘‘Tato cutā mayaṃ sabbā, tāvatiṃsūpagā ahuṃ;
5359在人间也同样地,以名声达到最上。
Yasasā aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca.
5360「就在这个劫中,有大名声的梵族亲戚,
‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso;
5361姓为迦叶,名为迦叶,诸说者中的最胜者出现了。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
5362「大仙的侍者,当时是人中之王;
‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;
5363名为迦尸王奇奇,在波罗奈最胜城中。
Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.
5364「我是他的长女,以沙马尼闻名;
‘‘Tassāsiṃ jeṭṭhikā dhītā, samaṇī iti vissutā;
5365听闻胜者之法后,我赞同出家。
Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.
5366「父亲不允许我们,当时我们住在家中;
‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;
5367二万年,我们不懈怠地行持。
Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.
5368「童女梵行,王女安乐养育;
‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;
5369七位女儿喜悦地专注于侍奉佛陀
Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.
5370「沙马尼与沙马那古答,比丘尼与比丘达亚咖;
‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;
5371昙玛与苏昙玛,第七位是僧伽达亚咖。
Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.
5372「我与乌巴喇瓦那,巴答佳喇与昆达喇;
‘‘Ahaṃ uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā;
5373奇沙果答弥、昙玛定那,韦沙卡是第七位。
Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.
5374「某时那人中之日,说了稀有之法;
‘‘Kadāci so narādicco, dhammaṃ desesi abbhutaṃ;
5375听闻了大因缘经,我学习了它。
Mahānidānasuttantaṃ, sutvā taṃ pariyāpuṇiṃ.
5376「以那些善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;
5377舍弃人身后,我前往三十三天。」
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
5378「现在于最后有,在萨咖喇最胜城;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, sākalāya puruttame;
5379我是玛达王的女儿,可意、怜爱、可爱。
Rañño maddassa dhītāmhi, manāpā dayitā piyā.
5380「我刚出生时,那城中便有安稳;
‘‘Saha me jātamattamhi, khemaṃ tamhi pure ahu;
5381因此我的名字叫『谶摩』,由功德而得名。
Tato khemāti nāmaṃ me, guṇato upapajjatha.
5382「当我到达青春年华,以色貌美丽庄严;
‘‘Yadāhaṃ yobbanaṃ pattā, rūpalāvaññabhūsitā ;
5383那时父亲把我,给予频毗沙罗王。
Tadā adāsi maṃ tāto, bimbisārassa rājino.
5384我是他的爱妻,喜乐于色相与装饰;
‘‘Tassāhaṃ suppiyā āsiṃ, rūpake lāyane ratā;
5385因他宣说色相的过失,我不亲近那位大悲者。
Rūpānaṃ dosavādīti, na upesiṃ mahādayaṃ.
5386「当时频毗沙罗王,以摄受我之心;
‘‘Bimbisāro tadā rājā, mamānuggahabuddhiyā;
5387赞叹竹林后,令歌者歌唱我。
Vaṇṇayitvā veḷuvanaṃ, gāyake gāpayī mamaṃ.
5388「由于可爱的竹林,未见善逝之住处;
‘‘Rammaṃ veḷuvanaṃ yena, na diṭṭhaṃ sugatālayaṃ;
5389由于那个,未见欢喜园,我们如此认为。
Na tena nandanaṃ diṭṭhaṃ, iti maññāmase mayaṃ.
5390「由于见到竹林,人中欢喜者之欢喜园;
‘‘Yena veḷuvanaṃ diṭṭhaṃ, naranandananandanaṃ;
5391由于那个,善见欢喜园,天帝之善欢喜园。
Sudiṭṭhaṃ nandanaṃ tena, amarindasunandanaṃ.
5392「诸天舍弃欢喜园,下降到大地;
‘‘Vihāya nandanaṃ devā, otaritvā mahītalaṃ ;
5393见到可爱的竹林后,善安住者不满足。」
Rammaṃ veḷuvanaṃ disvā, na tappanti suvimhitā.
5394「由王之福而生起,以佛之福而庄严;
‘‘Rājapuññena nibbattaṃ, buddhapuññena bhūsitaṃ;
5395谁能完全述说,那森林的功德积聚。
Ko vattā tassa nissesaṃ, vanassa guṇasañcayaṃ.
5396「听闻那森林的繁盛,悦我耳意;
‘‘Taṃ sutvā vanasamiddhaṃ, mama sotamanoharaṃ;
5397欲见那园林,我当时禀告国王。
Daṭṭhukāmā tamuyyānaṃ, rañño ārocayiṃ tadā.
5398「那时那大地之主,带着大随从;
‘‘Mahatā parivārena, tadā ca so mahīpati;
5399派遣我前往那园林,热切地去观看。
Maṃ pesesi tamuyyānaṃ, dassanāya samussukaṃ.
5400「去看那大财富的森林,眼之所乐;
‘‘Gaccha passa mahābhoge, vanaṃ nettarasāyanaṃ;
5401它常以吉祥辉耀,为善逝之光所照耀。
Yaṃ sadā bhāti siriyā, sugatābhānurañjitaṃ.
5402「当牟尼为了托钵,进入王舍城这最胜之城时;
‘‘Yadā ca piṇḍāya muni, giribbajapuruttamaṃ;
5403就在那时,我前往观看森林。
Paviṭṭhohaṃ tadāyeva, vanaṃ daṭṭhumupāgamiṃ.
5404「那时那花开的森林,有种种蜜蜂鸣叫;
‘‘Tadā taṃ phullavipinaṃ, nānābhamarakūjitaṃ;
5405伴随着杜鹃的歌唱,有孔雀群舞蹈。
Kokilāgītasahitaṃ, mayūragaṇanaccitaṃ.
5406「少声音、不拥挤,以种种经行处庄严;
‘‘Appasaddamanākiṇṇaṃ, nānācaṅkamabhūsitaṃ;
5407遍布小屋和凉亭,有殊胜瑜伽者辉耀。
Kuṭimaṇḍapasaṅkiṇṇaṃ, yogīvaravirājitaṃ.
5408「我想:『我游行,我的眼见有果报;』
‘‘Vicarantī amaññissaṃ, saphalaṃ nayanaṃ mama;
5409在那里,见到一位年轻比丘精勤,我思惟。
Tatthāpi taruṇaṃ bhikkhuṃ, yuttaṃ disvā vicintayiṃ.
5410「在如此可爱的林中,他站立着,正值青春年少;
‘‘‘Īdise vipine ramme, ṭhitoyaṃ navayobbane;
5411具足悦意的容貌,犹如春天一般。
Vasantamiva kantena, rūpena ca samanvito.
5412剃发、披着桑喀帝,坐在树下;
‘‘‘Nisinno rukkhamūlamhi, muṇḍo saṅghāṭipāruto;
5413这位比丘正在禅修,舍弃了由欲境而生的喜乐。
Jhāyate vatayaṃ bhikkhu, hitvā visayajaṃ ratiṃ.
5414难道不应该作为在家人,随意享受诸欲之乐;
‘‘‘Nanu nāma gahaṭṭhena, kāmaṃ bhutvā yathāsukhaṃ;
5415之后在年老时,才修习这善妙的法吗?」
Pacchā jiṇṇena dhammoyaṃ, caritabbo subhaddako’.
5416「知道『空无』之后,我前往胜者之住所——香殿;
‘‘Suññakanti viditvāna, gandhagehaṃ jinālayaṃ;
5417见到胜者,犹如见到升起的太阳。
Upetvā jinamaddakkhaṃ, udayantaṃva bhākaraṃ.
5418「独自安坐享乐,由胜妙女子摇扇;
‘‘Ekakaṃ sukhamāsīnaṃ, bījamānaṃ varitthiyā;
5419见此我如是思惟:『此非粗鄙之人中牛王。』
Disvānevaṃ vicintesiṃ, nāyaṃ lūkho narāsabho.
5420「那少女金色光辉,莲花脸庞眼如莲;
‘‘Sā kaññā kanakābhāsā, padumānanalocanā;
5421频婆果唇齿如茉莉,心意引导之甘露。
Bimboṭṭhī kundadasanā, manonettarasāyanā.
5422「金色摇篮般声音,花蕾形态之乳房;
‘‘Hemadolābhasavanā , kalikākārasutthanī ;
5423如祭坛中央之腰肢,芭蕉树般大腿,美丽装饰。
Vedimajjhāva sussoṇī , rambhoru cārubhūsanā.
5424「红色衣服所缠绕,青色上衣为下裳;
‘‘Rattaṃsakupasaṃbyānā, nīlamaṭṭhanivāsanā;
5425以无可比拟之色相,具足微笑之状态。」
Atappaneyyarūpena, hāsabhāvasamanvitā .
5426「见到她后,我如此思惟:『啊!这位真是美丽!』
‘‘Disvā tamevaṃ cintesiṃ, ahoyamabhirūpinī;
5427我从未用这双眼,在任何时候见过她。
Na mayānena nettena, diṭṭhapubbā kudācanaṃ.
5428然后,她被老所征服,变色、容貌变坏,
‘‘Tato jarābhibhūtā sā, vivaṇṇā vikatānanā;
5429牙齿破损、头发灰白,流涎,口面不净。
Bhinnadantā setasirā, salālā vadanāsuci.
5430耳朵萎缩、眼睛灰白,乳房下垂而松弛,
‘‘Saṅkhittakaṇṇā setakkhī, lambāsubhapayodharā;
5431全身布满皱纹,身体筋脉暴露。
Valivitatasabbaṅgī, sirāvitatadehinī.
5432「肢体弯曲、以杖为伴,肋骨突显而瘦削;
‘‘Nataṅgā daṇḍadutiyā, upphāsulikatā kisā;
5433颤抖着倒下,一次又一次地喘息。
Pavedhamānā patitā, nissasantī muhuṃ muhuṃ.
5434「从那时起,我生起了悚惧,令人惊奇的毛骨悚然;
‘‘Tato me āsi saṃvego, abbhuto lomahaṃsano;
5435可厌哉,不净之色!愚痴者乐于其中。
Dhiratthu rūpaṃ asuciṃ, ramante yattha bālisā.
5436「那时,大悲者,见到我心悚惧,
‘‘Tadā mahākāruṇiko, disvā saṃviggamānasaṃ;
5437善逝心意高扬,说了这些偈颂:
Udaggacitto sugato, imā gāthā abhāsatha.
5438克玛啊!看这身聚病患、不净、腐臭;
‘‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa kheme samussayaṃ;
5439流出、漏出,为愚人们所喜爱。
Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ.
5440应以不净修习心,使其一境、善等持;
‘‘‘Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ;
5441你应有身至念,多修厌离。
Sati kāyagatā tyatthu, nibbidā bahulā bhava.
5442「如此这个,如这个此;」
‘‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ;
5443「于内及于外,于身令欲贪离去。」
Ajjhattañca bahiddhā ca, kāye chandaṃ virājaya.
5444「修习无相,断除慢随眠;」
‘‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha;
5445「然后,由于通达慢,你将寂静而行。」
Tato mānābhisamayā, upasantā carissasi.
5446「那些染于贪者堕入流,如蜘蛛堕入自作之网;」
‘‘‘Ye rāgarattānupatanti sotaṃ, sayaṃ kataṃ makkaṭakova jālaṃ;
5447「断除此后游方者,舍弃欲乐而不顾。」
Etampi chetvāna paribbajanti, na pekkhino kāmasukhaṃ pahāya’.
5448「然后人御者,知我心已净;」
‘‘Tato kallitacittaṃ maṃ, ñatvāna narasārathi;
5449「为调伏我,为我说大因缘经。」
Mahānidānaṃ desesi, suttantaṃ vinayāya me.
5450「听闻了那最胜经,忆念先前的记忆;
‘‘Sutvā suttantaseṭṭhaṃ taṃ, pubbasaññamanussariṃ;
5451我住立于彼处,寂静,清净法眼。
Tattha ṭhitāvahaṃ santī, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ.
5452「礼拜大仙之后,即刻于足下;
‘‘Nipatitvā mahesissa, pādamūlamhi tāvade;
5453为了说法,我说了这句话。
Accayaṃ desanatthāya, idaṃ vacanamabraviṃ.
5454「『礼敬您,一切见者,礼敬您,悲悯之源;
‘‘‘Namo te sabbadassāvī, namo te karuṇākara;
5455礼敬您,已度轮回者,礼敬您,施予不死者。
Namo te tiṇṇasaṃsāra, namo te amataṃ dada.
5456「『陷入见稠林者,为欲贪所迷惑者;
‘‘‘Diṭṭhigahanapakkhandā , kāmarāgavimohitā;
5457被您以正确方法,调御,乐于律中。』
Tayā sammā upāyena, vinītā vinaye ratā.
5458「由于不见如此诸大仙人而分离,
‘‘‘Adassanena vibhogā , tādisānaṃ mahesinaṃ;
5459众生在轮回之海中经历大苦。
Anubhonti mahādukkhaṃ, sattā saṃsārasāgare.
5460「当我见到世间的皈依处、无烦恼者、到达无烦恼者,
‘‘‘Yadāhaṃ lokasaraṇaṃ, araṇaṃ araṇantaguṃ ;
5461我竟未看见近在不远处的他,我忏悔那过失。
Nāddasāmi adūraṭṭhaṃ, desayāmi tamaccayaṃ.
5462「大利益者、施予最胜者,被怀疑为无利益者;
‘‘‘Mahāhitaṃ varadadaṃ, ahitoti visaṅkitā;
5463我耽着于色而不亲近他,我忏悔那过失。」
Nopesiṃ rūpaniratā, desayāmi tamaccayaṃ’.
5464「那时,甜美音声、大悲的胜者,
‘‘Tadā madhuranigghoso, mahākāruṇiko jino;
5465说道「住于安稳」,以甘露灌洒我。
Avoca tiṭṭha khemeti, siñcanto amatena maṃ.
5466「那时,我以头礼敬,并作右绕;
‘‘Tadā paṇamya sirasā, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ;
5467去见国王后,我说了这番话。
Gantvā disvā narapatiṃ, idaṃ vacanamabraviṃ.
5468「『啊!王啊,你的方法确实正确,你所思考的,调御者中的调御者;
‘‘‘Aho sammā upāyo te, cintitoyamarindama;
5469为了想见林,从涅槃来的牟尼被见到了。
Vanadassanakāmāya, diṭṭho nibbānato muni.
5470「『大王,如果你同意,在那位如来的教法中;
‘‘‘Yadi te ruccate rāja , sāsane tassa tādino;
5471我将从这色身出家,厌离于牟尼之语』。
Pabbajissāmi rūpehaṃ, nibbinnā munivāṇinā’ .
5472第二诵品
Dutiyaṃ bhāṇavāraṃ.
5473「合掌后,那位大地之主说道;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, tadāha sa mahīpati;
5474『贤女,我允许你,愿你的出家成就』。
‘Anujānāmi te bhadde, pabbajjā tava sijjhatu’.
5475「出家之后,当半个月过去时;
‘‘Pabbajitvā tadā cāhaṃ, addhamāse upaṭṭhite;
5476见到灯的点燃与熄灭,心生悚惧。
Dīpodayañca bhedañca, disvā saṃviggamānasā.
5477「对一切诸行厌离,善巧于缘与行相;
‘‘Nibbinnā sabbasaṅkhāre, paccayākārakovidā;
5478超越四暴流,我证得了阿拉汉果。
Caturoghe atikkamma, arahattamapāpuṇiṃ.
5479「我于诸神通得自在,于天耳界;
‘‘Iddhīsu ca vasī āsiṃ, dibbāya sotadhātuyā;
5480于他心智,我也成为自在者。
Cetopariyañāṇassa, vasī cāpi bhavāmahaṃ.
5481「我知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
5482一切诸漏已尽,现在不再有后有。」
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
5483「于义、法、词、辩才,以及如此,
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
5484我的智清净,已生起于佛陀的教法中。
Parisuddhaṃ mama ñāṇaṃ, uppannaṃ buddhasāsane.
5485「我善巧于诸清净,于论事有自信,
‘‘Kusalāhaṃ visuddhīsu, kathāvatthuvisāradā;
5486通晓阿毗达摩的方法,我已得自在于教法中。
Abhidhammanayaññū ca, vasippattāmhi sāsane.
5487「其后,在门楼处,被库萨罗国王,
‘‘Tato toraṇavatthusmiṃ, raññā kosalasāminā;
5488问及深奥的诸问题,如实地解答。
Pucchitā nipuṇe pañhe, byākarontī yathātathaṃ.
5489「那时,那位国王前往善逝处询问,
‘‘Tadā sa rājā sugataṃ, upasaṅkamma pucchatha;
5490佛陀如此解答,正如我所解答的那样。」
Tatheva buddho byākāsi, yathā te byākatā mayā.
5491「胜者对那些功德感到满意,将我安立于此最上;
‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;
5492人中至上者称我为比丘尼众中大慧者。
Mahāpaññānamaggāti, bhikkhunīnaṃ naruttamo.
5493「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
5494「我的到来确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5495「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5496如是,据说谶摩比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ khemā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
5497堪玛长老尼譬喻第八
Khemātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
54989. 优波喇瓦那长老尼譬喻
9. Uppalavaṇṇātherīapadānaṃ
5499「比丘尼乌巴拉瓦娜,已到达神通的彼岸;
‘‘Bhikkhunī uppalavaṇṇā, iddhiyā pāramiṃ gatā;
5500礼敬导师足后,说了此语。
Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabravi.
5501「我已渡越生死轮回,已达不动之境;
‘‘‘Nitthiṇṇā jātisaṃsāraṃ , pattāhaṃ acalaṃ padaṃ;
5502一切苦已被我灭尽,我向大牟尼宣告。
Sabbadukkhaṃ mayā khīṇaṃ, ārocemi mahāmuni.
5503「凡有诸会众,对胜者教法有信心;
‘‘‘Yāvatā parisā atthi, pasannā jinasāsane;
5504若我对谁有过失,请于胜者面前宽恕。
Yassā ca meparādhotthi, khamantu jinasammukhā.
5505「在轮回中流转时,若我有过失;
‘‘‘Saṃsāre saṃsarantiyā , khalitaṃ me sace bhave;
5506我向大雄宣告,请宽恕那过失。
Ārocemi mahāvīra, aparādhaṃ khamassu taṃ .
5507「也请向我的教法奉行者显示神通;
‘‘‘Iddhiñcāpi nidassehi, mama sāsanakārike;
5508今日请断除四众会的疑惑。」
Catasso parisā ajja, kaṅkhaṃ chindāhi yāvatā.
5509「大雄啊,你的女儿,具慧者、持光者;
‘‘‘Dhītā tuyhaṃ mahāvīra, paññavanta jutindhara;
5510我已作了许多难行之业,极难行之业。
Bahuñca dukkaraṃ kammaṃ, kataṃ me atidukkaraṃ.
5511「我的容色如优钵罗,名为优钵罗名者;
‘‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, nāmenuppalanāmikā;
5512大雄啊,我是你的女弟子,具眼者,我礼敬你的足。
Sāvikā te mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma.
5513「罗睺罗和我,在许多百生中,
‘‘‘Rāhulo ca ahañceva, nekajātisate bahū;
5514生于同一生有中,意乐相同、心意相同。
Ekasmiṃ sambhave jātā, samānachandamānasā.
5515「生起在一处,出生也在一处;
‘‘‘Nibbatti ekato hoti, jātiyāpi ca ekato ;
5516到达最后有时,两者都是不同生有。
Pacchime bhave sampatte, ubhopi nānāsambhavā.
5517「名为罗睺罗的儿子,名为优波罗色的女儿;
‘‘‘Putto ca rāhulo nāma, dhītā uppalasavhayā;
5518勇士啊,看我的神通,我向导师展示力量。
Passa vīra mamaṃ iddhiṃ, balaṃ dassemi satthuno.
5519「将四大海,投入手掌中;
‘‘‘Mahāsamudde caturo, pakkhipi hatthapātiyaṃ;
5520手中的油,如同游戏的小孩。
Telaṃ hatthagatañceva, khiḍḍo komārako yathā.
5521「翻起大地,投入手掌中;
‘‘‘Ubbattayitvā pathaviṃ, pakkhipi hatthapātiyaṃ;
5522如同年轻的小孩,拔起芦苇草。
Cittaṃ muñjaṃ yathā nāma, luñci komārako yuvā.
5523「以等同轮围山的手掌,覆盖头顶;
‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ pāṇiṃ, chādayitvāna matthake;
5524一次又一次地降下,各种颜色的细雨。
Vassāpetvāna phusitaṃ, nānāvaṇṇaṃ punappunaṃ.
5525「以大地作臼,以谷物作沙石;
‘‘‘Bhūmiṃ udukkhalaṃ katvā, dhaññaṃ katvāna sakkharaṃ;
5526以须弥山作杵,如少女般舂捣。
Sineruṃ musalaṃ katvā, maddi komārikā yathā.
5527「我是佛陀至上者之女,名为乌巴喇色;
‘‘‘Dhītāhaṃ buddhaseṭṭhassa, nāmenuppalasavhayā;
5528于诸神通得自在,奉行你的教诫。
Abhiññāsu vasībhūtā, tava sāsanakārikā.
5529「作种种神变后,向世间导师展示;
‘‘‘Nānāvikubbanaṃ katvā, dassetvā lokanāyakaṃ;
5530告知名与姓后,我礼敬具眼者之足。
Nāmagottañca sāvetvā , pāde vandāmi cakkhuma.
5531「我于诸神通得自在,于天耳界;
‘‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
5532于他心智,我得自在,大牟尼。」
Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.
5533「我知宿住,天眼已清净;
‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
5534一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
5535「于义、法、词、辩才,以及如此,
‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
5536我的智清净无垢,大仙的自性。
Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, sabhāvena mahesino.
5537「过去诸胜者的集会,已向你显示;
‘‘‘Purimānaṃ jinaggānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ ;
5538大牟尼,为了你的利益,我作了许多功业。
Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni.
5539「牟尼,请忆念我所圆满的业,善的,
‘‘‘Yaṃ mayā pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sara me muni;
5540大雄,为了你的利益,福德已被我积集。」
Tavatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā.
5541避开不适当处,制止不正行;
‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayantī anācaraṃ;
5542为了那个目的,大雄,我舍弃了最上的生命。
Tavatthāya mahāvīra, cattaṃ me jīvituttamaṃ.
5543「十万亿次,我舍弃了我的生命;
‘‘‘Dasakoṭisahassāni , adāsiṃ mama jīvitaṃ;
5544我已舍弃,为了你的目的,大牟尼。
Pariccattā ca me homi, tavatthāya mahāmuni.
5545「那时所有人都极为惊讶,以头合掌;
‘‘‘Tadātivimhitā sabbā, sirasāva katañjalī;
5546无法言说的事发生了,具无比神通威力者」。
Avocayye kathaṃ āsi, atuliddhiparakkamā’.
5547「十万劫前,我那时是龙女;
‘‘Satasahassito kappe, nāgakaññā ahaṃ tadā;
5548名为维玛喇,被诸女认可为善者。
Vimalā nāma nāmena, kaññānaṃ sādhusammatā.
5549「大龙王摩诃罗伽,对胜者教法具信,
‘‘Mahorago mahānāgo, pasanno jinasāsane;
5550邀请大威德的莲华上佛,连同诸弟子。
Padumuttaraṃ mahātejaṃ, nimantesi sasāvakaṃ.
5551「宝石所成的殿堂,宝石所成的卧榻;
‘‘Ratanamayaṃ maṇḍapaṃ, pallaṅkaṃ ratanāmayaṃ;
5552宝石遍布的沙地,宝石所成的受用物。
Ratanaṃ vālukākiṇṇaṃ, upabhogaṃ ratanāmayaṃ.
5553「他准备了道路,以宝幢装饰;
‘‘Maggañca paṭiyādesi, ratanaddhajabhūsitaṃ;
5554前往迎接正自觉者,以乐器演奏。
Paccuggantvāna sambuddhaṃ, vajjanto tūriyehi so.
5555「世间导师被四众围绕,
‘‘Parisāhi ca catūhi , parivuto lokanāyako;
5556在摩诃罗伽的住处,坐于最上座。
Mahoragassa bhavane, nisīdi paramāsane.
5557「食物、饮料、副食、主食与大价值之物,
‘‘Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, bhojanañca mahārahaṃ;
5558龙王以殊胜之物供养大名声者。
Varaṃ varañca pādāsi, nāgarājā mahāyasaṃ.
5559正自觉者受用后,如理洗钵,
‘‘Bhuñjitvāna sambuddho, pattaṃ dhovitvā yoniso;
5560大神通的龙女作随喜。
Anumodanīyaṃkāsi, nāgakaññā mahiddhikā.
5561龙女见到一切知者欢喜、大名声者,
‘‘Sabbaññuṃ phullitaṃ disvā, nāgakaññā mahāyasaṃ;
5562导师之心清净,心意善系缚。
Pasannaṃ satthuno cittaṃ, sunibandhañca mānasaṃ.
5563知我之心,名为水生最上者,
‘‘Mamañca cittamaññāya, jalajuttamanāmako;
5564大雄于彼刻以神通示现比丘尼。
Tasmiṃ khaṇe mahāvīro, bhikkhuniṃ dassayiddhiyā.
5565「那位比丘尼无畏,示现了种种神变;
‘‘Iddhī anekā dassesi, bhikkhunī sā visāradā;
5566欢喜地了知诸受,她对导师说此语。
Pamoditā vedajātā, satthāraṃ idamabravi .
5567『我见此神变,苏玛那及其他人;
‘‘‘Addasāhaṃ imaṃ iddhiṃ, sumanaṃ itarāyapi;
5568勇者,她如何于神变极为娴熟?』
Kathaṃ ahosi sā vīra, iddhiyā suvisāradā’.
5569『从口所生的亲生女,我的大神变之女;
‘‘‘Orasā mukhato jātā, dhītā mama mahiddhikā;
5570依我教诫而行者,于神变极为娴熟。』
Mamānusāsanikarā, iddhiyā suvisāradā’.
5571听闻佛陀之言语,我于彼时如是愿;
‘‘Buddhassa vacanaṃ sutvā, evaṃ patthesahaṃ tadā ;
5572我亦成为如是者,于神变极为无畏。
Ahampi tādisā homi, iddhiyā suvisāradā.
5573「我欢喜、善意,以最上之心期望:
‘‘Pamoditāhaṃ sumanā, patthe uttamamānasā ;
5574在未来之时,我成为如此之导师。
Anāgatamhi addhāne, īdisā homi nāyaka.
5575「在宝石所成之卧床上,在光辉之楼阁中,
‘‘Maṇimayamhi pallaṅke, maṇḍapamhi pabhassare;
5576以食与饮令满足后,世间导师与僧团。
Annapānena tappetvā, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.
5577「龙象中最胜之花,名为阿鲁那之睡莲;
‘‘Nāgānaṃ pavaraṃ pupphaṃ, aruṇaṃ nāma uppalaṃ;
5578愿我之色如此,我供养了世间导师。
Vaṇṇaṃ me īdisaṃ hotu, pūjesiṃ lokanāyakaṃ.
5579「以彼善作之业,以思与愿之力,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
5580舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
5581「从彼处死后,我生于人中,生为自生者;
‘‘Tato cutāhaṃ manuje, upapannā sayambhuno;
5582以莲花覆盖,我供养了团食。
Uppalehi paṭicchannaṃ, piṇḍapātamadāsahaṃ.
5583「从此九十一劫,名为毗婆尸的导师;
‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;
5584生起具妙相者,于一切法中具眼者。
Uppajji cārudassano, sabbadhammesu cakkhumā.
5585「当时成为长者女,在波罗奈最胜城;
‘‘Seṭṭhidhītā tadā hutvā, bārāṇasipuruttame;
5586邀请了正觉者,与僧团的世间导师。
Nimantetvāna sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.
5587「施与大布施后,以莲花供养导师;
‘‘Mahādānaṃ daditvāna, uppalehi vināyakaṃ;
5588以心礼敬后,我期愿色的光辉。
Pūjayitvā cetasāva , vaṇṇasobhaṃ apatthayiṃ.
5589「在此贤劫中,婆罗门族大名声者;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
5590名为迦叶的姓氏,出现了说法者中的最胜者。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
5591「大仙人的侍者,当时是人中之王;
‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;
5592名为其其的迦尸王,在波罗奈城中最胜。
Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.
5593「我是他的第二个女儿,名为沙马那古答;
‘‘Tassāsiṃ dutiyā dhītā, samaṇaguttasavhayā;
5594听闻胜者的法后,我欢喜出家。
Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.
5595「父亲不允许我们,当时我们住在家中;
‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;
5596二万年间,我们不懈怠地行持。
Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.
5597「童女梵行,王女安乐养育;
‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;
5598乐于奉侍佛陀,七女欢喜。
Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā sattadhītaro.
5599「沙马尼、沙马那古答,比丘尼、比丘达伊咖;
‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā ;
5600昙马、苏昙马,第七桑喀达伊咖。
Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā .
5601「我、堪玛与萨巴娜,巴答佳拉与衮荼喇;
‘‘Ahaṃ khemā ca sappaññā, paṭācārā ca kuṇḍalā;
5602奇沙果答弥、昙马丁那,韦沙卡为第七。
Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.
5603「以那些善业,以及思与愿;
‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;
5604舍弃人身后,我前往三十三天。」
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
5605「从彼处死后,生于人间,生于大族;
‘‘Tato cutā manussesu, upapannā mahākule;
5606我供养了饮料、酥油、上等衣服给阿拉汉。
Pītaṃ maṭṭhaṃ varaṃ dussaṃ, adaṃ arahato ahaṃ.
5607「从彼处死后,我生于阿利吒城,生于婆罗门族;
‘‘Tato cutāriṭṭhapure, jātā vippakule ahaṃ;
5608我是提利提婆蹉的女儿,名叫乌玛丹提,令人喜悦。
Dhītā tiriṭivacchassa, ummādantī manoharā.
5609「从彼处死后,我生于某个村落的某个家族;
‘‘Tato cutā janapade, kule aññatare ahaṃ;
5610我生于不太富裕的家庭,那时我守护稻谷。
Pasūtā nātiphītamhi, sāliṃ gopemahaṃ tadā.
5611「见到独觉佛后,我供养了五百件衣服;
‘‘Disvā paccekasambuddhaṃ, pañcalājāsatānihaṃ;
5612供养了五百个儿子,覆盖着莲花。
Datvā padumacchannāni, pañca puttasatānihaṃ.
5613「他们也祈愿,给了自生者蜜后;」
‘‘Patthayiṃ tepi patthesuṃ, madhuṃ datvā sayambhuno;
5614「从那里死后,我在林中,生于莲花胎中。」
Tato cutā araññehaṃ, ajāyiṃ padumodare.
5615「我成为迦尸王的王后,受到恭敬供养;」
‘‘Kāsirañño mahesīhaṃ, hutvā sakkatapūjitā;
5616「我生了王子们,不少于一百零五个。」
Ajaniṃ rājaputtānaṃ, anūnaṃ satapañcakaṃ.
5617「当他们到达青年时,游戏水中游戏;」
‘‘Yadā te yobbanappattā, kīḷantā jalakīḷitaṃ;
5618「见到落下的莲花,他们成为辟支佛导师。」
Disvā opattapadumaṃ, āsuṃ paccekanāyakā.
5619「我与那些多闻勇者分离,忧愁;」
‘‘Sāhaṃ tehi vinābhūtā, sutavīrehi sokinī ;
5620「从仙吉利山侧死后,我生于村落中。」
Cutā isigilipasse, gāmakamhi ajāyihaṃ.
5621「当诸佛、善慧者、以及诸弟子的施主们;
‘‘Yadā buddhā sutamatī, sutānaṃ bhattunopi ca ;
5622我拿着粥前往八位辟支佛首领处。
Yāguṃ ādāya gacchantī, aṭṭha paccekanāyake.
5623「见到诸子为了乞食前往村落时,我忆念诸子;
‘‘Bhikkhāya gāmaṃ gacchante, disvā putte anussariṃ;
5624乳汁之流从我流出,那时因我对诸子的爱。
Khīradhārā viniggacchi, tadā me puttapemasā.
5625「然后我以自己的手,以净信心将粥施予他们;
‘‘Tato tesaṃ adaṃ yāguṃ, pasannā sehi pāṇibhi;
5626从那里死后,我往生到三十三天的难达那园。
Tato cutāhaṃ tidasaṃ, nandanaṃ upapajjahaṃ.
5627「经历了乐与苦,在诸有中轮回;
‘‘Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, saṃsaritvā bhavābhave;
5628大雄者,为了那个目的,生命也已被舍弃。」
Tavatthāya mahāvīra, pariccattañca jīvitaṃ.
5629「如此多种的苦,以及多种的成就;
‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā;
5630到达最后有时,生于舍卫城中。
Pacchime bhave sampatte, jātā sāvatthiyaṃ pure.
5631「在大富长者家族中,安乐、具足,
‘‘Mahādhanaseṭṭhikule, sukhite sajjite tathā;
5632种种宝珠光辉,一切欲望圆满。
Nānāratanapajjote, sabbakāmasamiddhine.
5633「被恭敬、被供养,被尊重、被礼敬,
‘‘Sakkatā pūjitā ceva, mānitāpacitā tathā;
5634获得色、吉祥、美貌,在诸家族中极受恭敬。
Rūpasīrimanuppattā , kulesu atisakkatā .
5635「我极为被渴求,以色、财富、吉祥,
‘‘Atīva patthitā cāsiṃ, rūpabhogasirīhi ca;
5636被长者之子们渴求,甚至数百人。
Patthitā seṭṭhiputtehi, anekehi satehipi.
5637「舍弃家后,我出家为无家者;
‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
5638未满半个月,我证得四谛。
Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ.
5639以神通变化,我造四方车;
‘‘Iddhiyā abhinimmitvā, caturassaṃ rathaṃ ahaṃ;
5640我将礼敬佛陀足,彼如是的世间怙主。
Buddhassa pāde vandissaṃ, lokanāthassa tādino.
5641『来到花盛开顶的树下,你独自一人站在娑罗树根;
‘‘‘Supupphitaggaṃ upagamma pādapaṃ , ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle;
5642你没有第二人,愚者,你不怕恶棍们吗?』
Na cāpi te dutiyo atthi koci , bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakānaṃ’.
5643『即使百千个恶棍,像这样的聚集而来;
‘‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ , samāgatā edisakā bhaveyyuṃ;
5644我毛发不动也不战栗,魔啊,我独自一人,你能对我做什么?』
Lomaṃ na iñje na sampavedhe, kiṃ me tuvaṃ māra karissaseko .
5645「我将隐身,或者进入你的腹中;
‘‘‘Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te;
5646即使我站在你的眉间,你也看不见我。」
Bhamukantarikāyampi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.
5647「我已调伏心,神足已善修习;
‘‘‘Cittasmiṃ vasībhūtāmhi, iddhipādā subhāvitā;
5648我已解脱一切束缚,贤友,我不怖畏你。」
Sabbabandhanamuttāmhi, na taṃ bhāyāmi āvuso.
5649诸欲如矛如戟,诸蕴是砧板;
‘‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;
5650你所说的欲乐,现在对我是不乐。」
Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, aratī dāni sā mama.
5651「一切处的喜已被破坏,无明之蕴已被粉碎;
‘‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;
5652如此你应知道,邪恶者,你已被击败,终结者。」
Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka’.
5653「胜者对那些功德感到满意,将我安立于最上首;
‘‘Jino tamhi guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;
5654在诸众会中,导师(宣称我为)『神通第一』。
Aggā iddhimatīnanti, parisāsu vināyako.
5655导师已为我所亲近,佛陀的教法已作办;
‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
5656已卸下沉重的负担,已根除导向有的(烦恼)。
Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.
5657「为了那个目的,我从在家出家成为非家;
‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;
5658那个目的我已达到,一切结缚的灭尽。
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.
5659「衣、钵食、资具、坐卧处,
‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;
5660刹那间从四方呈献来数千(份)。
Khaṇena upanāmenti, sahassāni samantato.
5661「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā;
5662「我的到来确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5663「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5664如是,据说优波喇瓦那比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ uppalavaṇṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
5665伍巴喇瓦那长老尼譬喻第九
Uppalavaṇṇātheriyāpadānaṃ navamaṃ.
566610. 巴答佳拉长老尼譬喻
10. Paṭācārātherīapadānaṃ
5667「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
5668从此十万劫中,那位导师出现。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
5669「那时我在汉沙瓦提,生于长者家族;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ;
5670种种宝石光辉照耀,具足大乐。」
Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.
5671「亲近彼大雄,我听闻法的开示;
‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;
5672从那时生起净信的我,亲近胜者为皈依。
Tato jātapasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ.
5673「于是,导师赞叹持律者中的第一者;
‘‘Tato vinayadhārīnaṃ, aggaṃ vaṇṇesi nāyako;
5674比丘尼具惭愧如是者,于应作不应作善巧。
Bhikkhuniṃ lajjiniṃ tādiṃ, kappākappavisāradaṃ.
5675「那时喜悦心的我,希求那地位;
‘‘Tadā muditacittāhaṃ, taṃ ṭhānamabhikaṅkhinī;
5676邀请十力具足者,与僧团的世间导师。
Nimantetvā dasabalaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.
5677「供养食物七日,施与三衣;
‘‘Bhojayitvāna sattāhaṃ, daditvāva ticīvaraṃ ;
5678以头礼足后,我说此语。
Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabraviṃ.
5679「勇者啊!你所称赞的,从此第八劫的牟尼;
‘‘‘Yā tayā vaṇṇitā vīra, ito aṭṭhamake muni;
5680我将成为那样的人,如果成就了,导师啊!」
Tādisāhaṃ bhavissāmi, yadi sijjhati nāyaka’.
5681「那时导师对我说:『贤女,不要害怕,安心吧!
‘‘Tadā avoca maṃ satthā, ‘bhadde mā bhāyi assasa;
5682在未来世,你将获得那个心愿。
Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.
5683从此百千劫之后,生于乌迦卡族,
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
5684名为乔达摩的种姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
5685他的法的继承者,亲生的法所造,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
5686名为巴答佳拉,将成为导师的女弟子。」』
Paṭācārāti nāmena, hessati satthu sāvikā’.
5687那时我心生欢喜,终身侍奉那位胜者;
‘‘Tadāhaṃ muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
5688以慈心侍奉与僧团俱的世间导师。
Mettacittā paricariṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.
5689「以那善作之业,以及意愿与志愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
5690舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
5691「在此贤劫中,梵族大名声者;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
5692姓为迦叶者出现了,是说法者中的最胜者。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
5693「大仙人的侍者,当时是人中之王;
‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;
5694名为奇奇的迦尸王,在波罗奈最上之城。
Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.
5695「我是他的第三个女儿,以比丘尼而闻名;
‘‘Tassāsiṃ tatiyā dhītā, bhikkhunī iti vissutā;
5696听闻胜者之法后,我赞同出家。
Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.
5697「父亲不允许我们,那时我们仍在家;
‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;
5698二万年间,我们不懈怠地行持。
Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.
5699「童女梵行,王女安乐养育;
‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;
5700乐于奉侍佛陀,七个女儿欢喜。
Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā sattadhītaro.
5701「沙马尼、沙马那古答,比丘尼、比丘达伊咖;
‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;
5702昙马、苏昙马,第七位僧伽达伊咖。」
Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.
5703「我与莲华色、谶摩、跋陀比丘尼;
‘‘Ahaṃ uppalavaṇṇā ca, khemā bhaddā ca bhikkhunī;
5704奇沙果答弥、昙摩提那、韦沙卡为第七。
Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.
5705「以那些善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;
5706舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
5707「现在于最后有,我生于长者家;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ;
5708在舍卫城中,富裕、繁荣、大财富。
Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane.
5709「当我到达青春期时,我为寻思所控制;
‘‘Yadā ca yobbanūpetā, vitakkavasagā ahaṃ;
5710见到一个通奸的男子后,我与他一起去了。
Naraṃ jārapatiṃ disvā, tena saddhiṃ agacchahaṃ.
5711「我生了一个儿子,第二个在我腹中;
‘‘Ekaputtapasūtāhaṃ , dutiyo kucchiyā mamaṃ;
5712那时我决定,要回到父母家。
Tadāhaṃ mātāpitaro, okkhāmīti sunicchitā.
5713「我没有告诉我的丈夫,当时他外出;
‘‘Nārocesiṃ patiṃ mayhaṃ, tadā tamhi pavāsite;
5714我独自离开家,前往殊胜的舍卫城。
Ekikā niggatā gehā, gantuṃ sāvatthimuttamaṃ.
5715「然后我的丈夫来了,在路上遇见我;
‘‘Tato me sāmi āgantvā, sambhāvesi pathe mamaṃ;
5716那时我业生的风,生起极其剧烈。」
Tadā me kammajā vātā, uppannā atidāruṇā.
5717「当我生产之时,大云升起,
‘‘Uṭṭhito ca mahāmegho, pasūtisamaye mama;
5718主人为了柴薪而前往那里,被蛇咬死。」
Dabbatthāya tadā gantvā, sāmi sappena mārito.
5719「那时,我因生产之苦,无依无靠、贫穷可怜;
‘‘Tadā vijātadukkhena, anāthā kapaṇā ahaṃ;
5720看见昆那地河水满溢,前往有亲族的家。
Kunnadiṃ pūritaṃ disvā, gacchantī sakulālayaṃ.
5721「我抱着婴儿渡过,在彼岸留下独自的一个;
‘‘Bālaṃ ādāya atariṃ, pārakūle ca ekakaṃ;
5722让幼儿子躺下后,我为了渡另一个。
Sāyetvā bālakaṃ puttaṃ, itaraṃ taraṇāyahaṃ.
5723「回来时有呼喊声,幼儿正在哭泣;
‘‘Nivattā ukkuso hāsi, taruṇaṃ vilapantakaṃ;
5724另一个被水流冲走,我充满忧愁。
Itarañca vahī soto, sāhaṃ sokasamappitā.
5725「前往舍卫城,听闻亲族死亡;
‘‘Sāvatthinagaraṃ gantvā, assosiṃ sajane mate;
5726那时我因忧愁所逼,充满大忧愁而说。
Tadā avocaṃ sokaṭṭā, mahāsokasamappitā.
5727「两个儿子已死亡,我的丈夫死在路上;
‘‘Ubho puttā kālaṅkatā, panthe mayhaṃ patī mato;
5728母亲、父亲和兄弟,在一个火葬柴堆上被焚烧。
Mātā pitā ca bhātā ca, ekacitamhi ḍayhare.
5729「那时我瘦弱、苍白,无依无靠、心意沮丧;
‘‘Tadā kisā ca paṇḍu ca, anāthā dīnamānasā;
5730我从这里到那里游荡,见到了人中御者。
Ito tato bhamantīhaṃ , addasaṃ narasārathiṃ.
5731「然后导师对我说:『不要为儿子悲伤,安心吧;
‘‘Tato avoca maṃ satthā, ‘putte mā soci assasa;
5732你应寻求自己,为何徒然烦恼?
Attānaṃ te gavesassu, kiṃ niratthaṃ vihaññasi.
5733「『儿子们不是庇护,亲戚也不是,亲属也不是;
‘‘‘Na santi puttā tāṇāya, na ñātī napi bandhavā;
5734对于被死神所压迫者,在亲族中没有庇护。』
Antakenādhipannassa, natthi ñātīsu tāṇatā’.
5735「听闻牟尼之语后,我证得了初果;
‘‘Taṃ sutvā munino vākyaṃ, paṭhamaṃ phalamajjhagaṃ;
5736出家后不久,我证得了阿拉汉果。
Pabbajitvāna naciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
5737「我于诸神通得自在,于天耳界亦得自在;
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
5738我了知他人之心,是导师教法的实行者。
Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.
5739「我了知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
5740灭尽一切诸漏后,我清净、极清净。
Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.
5741「然后我于一切见者面前,
‘‘Tatohaṃ vinayaṃ sabbaṃ, santike sabbadassino;
5742学习了一切详说,并如实地宣说。
Uggahiṃ sabbavitthāraṃ, byāhariñca yathātathaṃ.
5743「胜者对彼功德满意,将我安立于最上首;
‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;
5744持律者中之最上,如巴答佳拉唯一。
Aggā vinayadhārīnaṃ, paṭācārāva ekikā.
5745「我已亲近导师,已作佛陀之教诫;
‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
5746已卸重担,已根除导向有之渴爱。
Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.
5747「为了那个目的,从在家出家成为非家;
‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;
5748我已达成那个目的,一切结之灭尽。
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.
5749「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
5750「确实对我来说是善来……已作佛陀之教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5751「无碍解有四种……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5752如是,据说巴答佳拉比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ paṭācārā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
5753巴答佳拉长老尼譬喻第十
Paṭācārātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.
5754一伍波萨他品第二
Ekūposathikavaggo dutiyo.
5755其摄颂——
Tassuddānaṃ –
5756一伍波萨他者以及,娑罗村喇与摩达咖;
Ekūposathikā ceva, saḷalā cātha modakā;
5757一坐者、五灯,那喇马利与乔达摩。
Ekāsanā pañcadīpā, naḷamālī ca gotamī.
5758克玛、优波喇瓦那,以及巴答佳拉比丘尼;
Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca bhikkhunī;
5759偈颂五百,以及九,超过那些。
Gāthā satāni pañceva, nava cāpi taduttari.
57603. 军德拉给西品
3. Kuṇḍalakesīvaggo
57611. 昆荼罗给萨长老尼譬喻
1. Kuṇḍalakesātherīapadānaṃ
5762「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
5763从此十万劫,彼导师出现于世。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
5764「那时我生于汉沙瓦提,生于长者家族;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ;
5765种种宝珠光辉照耀,具足大乐。
Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.
5766「亲近彼大雄,我听闻法的开示;
‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;
5767从那时生起净信的我,亲近胜者为皈依。
Tato jātappasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ.
5768「那时大悲者,名为莲华上佛;
‘‘Tadā mahākāruṇiko, padumuttaranāmako;
5769速通智之道中,他安立须婆比丘尼为第一。
Khippābhiññānamagganti, ṭhapesi bhikkhuniṃ subhaṃ.
5770「听闻此后心生欢喜,向大仙施予布施;
‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, dānaṃ datvā mahesino;
5771以头礼拜其足,我祈愿那个境地。
Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.
5772「大雄随喜道:『贤女,你所祈愿的,
‘‘Anumodi mahāvīro, ‘bhadde yaṃ tebhipatthitaṃ;
5773一切都将成就,愿你快乐、涅槃。
Samijjhissati taṃ sabbaṃ, sukhinī hohi nibbutā.
5774「『从今十万劫后,生于乌迦卡族,
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
5775名为乔达摩,以姓氏,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
5776「『在他的法中作法嗣,亲生的、由法所造的,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
5777名为跋达·昆荼罗格沙,将成为导师的女弟子。』
Bhaddākuṇḍalakesāti, hessati satthu sāvikā’.
5778「以那善作之业,以及意愿之力;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
5779舍弃人身后,我去到三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
5780「从那里死后去到夜摩天,从那里我去到兜率天;
‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā;
5781从那里去到化乐天,从那里去到他化自在天城。
Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.
5782「无论我在何处投生,以那业之力;
‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;
5783在那里又在那里,我成为诸王的王后。
Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
5784「从那里死后在人间,我为转轮王们,
‘‘Tato cutā manussesu, rājūnaṃ cakkavattinaṃ;
5785以及地方诸王们,我也成为他们的王后。
Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
5786「在诸天与人中,享受成就,
‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu mānusesu ca;
5787在一切处得乐,我轮回了许多劫。
Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ.
5788「在此贤劫中,梵族的大名声者,
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
5789姓为迦叶者出现了,是说法者中的最胜者。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
5790「当时,人中之王是大仙的侍者,
‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;
5791名为奇奇的迦尸王,在波罗奈城中最胜。
Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.
5792「我是他的第四个女儿,以施与比丘而闻名,
‘‘Tassa dhītā catutthāsiṃ, bhikkhudāyīti vissutā;
5793听闻了胜者之法后,我欢喜出家。
Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.
5794「父亲不允许我们,那时我们就在家;
‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;
5795二万年间,我们不懈怠地行持。
Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.
5796「童女梵行,王女安乐养育;
‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;
5797乐于侍奉佛陀,七位欢喜的女儿。
Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.
5798「沙马尼、沙马那古答,比丘尼、比丘达伊咖;
‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;
5799昙马、苏昙马,第七位僧伽达伊咖。
Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.
5800「谶摩、优波喇瓦那,巴答佳拉、那时的我;
‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ahaṃ tadā;
5801奇沙果答弥、昙马定那,韦沙卡是第七位。
Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.
5802「以那些善业,以及意愿的发愿,」
‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;
5803「舍离人身后,我前往三十三天。」
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
5804「现在在最后有中,在王舍城最胜之城,」
‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;
5805「我生于富裕的长者家族,当我住于青春时。」
Jātā seṭṭhikule phīte, yadāhaṃ yobbane ṭhitā.
5806「见到盗贼被带去处死,我在那里对他生起染著,」
‘‘Coraṃ vadhatthaṃ nīyantaṃ, disvā rattā tahiṃ ahaṃ;
5807「我父亲以一千金,将他从死刑中赎出。」
Pitā me taṃ sahassena, mocayitvā vadhā tato.
5808「父亲知道我的心意后,将我给予他,」
‘‘Adāsi tassa maṃ tāto, viditvāna manaṃ mama;
5809「我对他极为信赖,极其亲爱、有益。」
Tassāhamāsiṃ visaṭṭhā, atīva dayitā hitā.
5810「他因贪恋我的装饰品,怀着夺取财物之心,成为敌人;」
‘‘So me bhūsanalobhena, balimajjhāsayo diso;
5811「带我到盗贼的悬崖,在山上决意杀害。」
Corappapātaṃ netvāna, pabbataṃ cetayī vadhaṃ.
5812「那时我礼拜,向敌人合掌,」
‘‘Tadāhaṃ paṇamitvāna, sattukaṃ sukatañjalī;
5813「保护自己的生命,说了这句话:」
Rakkhantī attano pāṇaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ.
5814「『这个金臂钏,许多珍珠和琉璃,」
‘‘‘Idaṃ suvaṇṇakeyūraṃ, muttā veḷuriyā bahū;
5815「尊者,全部拿去吧,也把我当作女奴。』」
Sabbaṃ harassu bhaddante, mañca dāsīti sāvaya’.
5816「『善女人,放下吧,不要过度悲伤,」
‘‘‘Oropayassu kalyāṇī, mā bāḷhaṃ paridevasi;
5817「我不知道,不杀人而带来财富。』」
Na cāhaṃ abhijānāmi, ahantvā dhanamābhataṃ’.
5818「自从我忆念自己以来,自从我达到了智慧以来;
‘‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;
5819我不知道有比你更亲爱的其他人」。
Na cāhaṃ abhijānāmi, aññaṃ piyataraṃ tayā’.
5820「来吧,我将拥抱你,向你作右绕;
‘‘‘Ehi taṃ upagūhissaṃ, katvāna taṃ padakkhiṇaṃ;
5821从今以后,我与你不再有会合。
Na ca dāni puno atthi , mama tuyhañca saṅgamo.
5822「确实,并非在一切处,男子是智者;
‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito;
5823女子也是智者,在此处彼处是明辨者。
Itthīpi paṇḍitā hoti, tattha tattha vicakkhaṇā.
5824「确实,并非在一切处,男子是智者;
‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito;
5825女子也是智者,迅速地思择义理者」。
Itthīpi paṇḍitā hoti, lahuṃ atthavicintikā.
5826「我迅速且快速地,在近处思考;
‘‘‘Lahuñca vata khippañca, nikaṭṭhe samacetayiṃ;
5827如同羊毛之于鹿,那时我杀了敌人。
Migaṃ uṇṇā yathā evaṃ , tadāhaṃ sattukaṃ vadhiṃ.
5828「凡对已生起之义,不能迅速理解者;
‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, na khippamanubujjhati;
5829他被杀害,愚钝之心,如盗贼在山洞中。
So haññate mandamati, corova girigabbhare.
5830「凡对已生起之义,能迅速觉知者;
‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, khippameva nibodhati;
5831他从敌人的围困中解脱,如同那时我从敌人中解脱。」
Muccate sattusambādhā, tadāhaṃ sattukā yathā’.
5832「那时我击落了,在险峻山中的敌人;
‘‘Tadāhaṃ pātayitvāna, giriduggamhi sattukaṃ;
5833我前往近处的白衣住处,在那里我出家了。」
Santikaṃ setavatthānaṃ, upetvā pabbajiṃ ahaṃ.
5834「那时,用剃刀将我的头发完全剃除;」
‘‘Saṇḍāsena ca kese me, luñcitvā sabbaso tadā;
5835「出家之后,他们不断地教导我。」
Pabbajitvāna samayaṃ, ācikkhiṃsu nirantaraṃ.
5836「然后,我学习了那个,独自坐下;」
‘‘Tato taṃ uggahetvāhaṃ, nisīditvāna ekikā;
5837「我思惟那个教法,如狗做人的工作。」
Samayaṃ taṃ vicintesiṃ, suvāno mānusaṃ karaṃ.
5838「拿着断肢在我附近,放下后离开;」
‘‘Chinnaṃ gayha samīpe me, pātayitvā apakkami;
5839「看见那个充满蛆虫的手,我得到了相。」
Disvā nimittamalabhiṃ, hatthaṃ taṃ puḷavākulaṃ.
5840「然后,我惊恐地起来,询问同法者;」
‘‘Tato uṭṭhāya saṃviggā, apucchiṃ sahadhammike;
5841「那些释迦族的诸比丘了知,告诉我那个义理。」
Te avocuṃ vijānanti, taṃ atthaṃ sakyabhikkhavo.
5842「我为了那个目的,前往询问佛陀的弟子们;
‘‘Sāhaṃ tamatthaṃ pucchissaṃ, upetvā buddhasāvake;
5843他们带着我前往,最胜佛陀的面前。
Te mamādāya gacchiṃsu, buddhaseṭṭhassa santikaṃ.
5844「他为我教导了法,诸蕴、诸处、诸界;
‘‘So me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo;
5845不净、无常、苦,以及无我,导师如是说。
Asubhāniccadukkhāti, anattāti ca nāyako.
5846「听闻了他的法之后,我清净了法眼;
‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ;
5847从那时起,已了知正法,我出家、受达上。
Tato viññātasaddhammā, pabbajjaṃ upasampadaṃ.
5848「那时被请求后,导师说:『来吧,贤女』;
‘‘Āyācito tadā āha, ‘ehi bhadde’ti nāyako;
5849那时我已受达上,我见到了少量的水。
Tadāhaṃ upasampannā, parittaṃ toyamaddasaṃ.
5850「以洗足之事,我了知生灭,
‘‘Pādapakkhālanenāhaṃ , ñatvā saudayabbayaṃ;
5851如是于一切诸行,当时我如此思惟。
Tathā sabbepi saṅkhāre, īdisaṃ cintayiṃ tadā.
5852「其时我心完全无取而解脱;
‘‘Tato cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso;
5853胜者当时为我开示速证神通之道。
Khippābhiññānamaggaṃ me, tadā paññāpayī jino.
5854「我于诸神通得自在,以天耳界,
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
5855我知他人之心,奉行导师之教。
Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.
5856「我知宿住,天眼已清净,
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
5857灭尽一切诸漏,我已清净、极清净。
Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.
5858我已亲近导师,已行佛陀之教。
‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
5859已卸下重担,有之系缚已根除。
Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.
5860「为了那个目的,我从在家出家成为非家;
‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;
5861那个目的我已达到,一切结的灭尽。
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.
5862「在义、法、词、辩才,以及如是,
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
5863我的智清净无垢,在最胜佛的教诫中。
Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa sāsane.
5864「我的烦恼已被烧尽,一切有已根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
5865如龙象断除束缚,我住于无漏。」
Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.
5866「我来到我的佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
5867三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5868「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
5869六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5870如是,据说跋达昆荼罗格沙比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ bhaddākuṇḍalakesā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
5871军德拉给萨长老尼譬喻第一
Kuṇḍalakesātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.
58722. 奇沙果德弥长老尼譬喻
2. Kisāgotamītherīapadānaṃ
5873「名为巴度目答罗的胜者,一切法的彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
5874从此十万劫,那位导师出现于世。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
5875「那时我在汉舍卫城,生于某个家族;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā aññatare kule;
5876前往那位人中至上者,我亲近了皈依处。
Upetvā taṃ naravaraṃ, saraṇaṃ samupāgamiṃ.
5877「我听闻了他的法,与四谛相应;
‘‘Dhammañca tassa assosiṃ, catusaccūpasañhitaṃ;
5878甘甜、最美味,带来轮回寂静之乐。
Madhuraṃ paramassādaṃ, vaṭṭasantisukhāvahaṃ .
5879「那时,英雄将穿粗衣的比丘尼,
‘‘Tadā ca bhikkhuniṃ vīro, lūkhacīvaradhāriniṃ;
5880安立于第一位,人中至上者赞叹了她。
Ṭhapento etadaggamhi, vaṇṇayī purisuttamo.
5881「听闻比丘尼的功德后,生起了不少喜悦;
‘‘Janetvānappakaṃ pītiṃ, sutvā bhikkhuniyā guṇe;
5882随力随能,对佛陀作了供养。
Kāraṃ katvāna buddhassa, yathāsatti yathābalaṃ.
5883「礼敬那位牟尼至上者后,我期望那个地位;」
‘‘Nipacca munivaraṃ taṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;
5884彼正自觉者、导师随喜[她]获得[预言]地位。
Tadānumodi sambuddho, ṭhānalābhāya nāyako.
5885「十万劫之后,从乌迦卡族出生;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
5886以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
5887彼[导师]法的继承者,亲生的、由法所造的;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
5888名为奇沙果德弥,将成为导师的女弟子」。
Kisāgotamī nāmena, hessati satthu sāvikā’.
5889听到那[预言]后变得欢喜,从那时起终生;
‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
5890以慈心侍奉,以资具供养导师。
Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.
5891以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
5892舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
5893在此贤劫中,有位大名声的梵族亲属;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
5894以迦叶为姓,是说法者中的殊胜者出现。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
5895当时有位人中之王,是大仙的侍者;
‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;
5896名叫迦尸王奇奇,在波罗奈城中最殊胜。
Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.
5897我是他的第五个女儿,以昙玛之名闻名;
‘‘Pañcamī tassa dhītāsiṃ, dhammā nāmena vissutā;
5898听闻胜者的法后,我欢喜出家。
Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.
5899父亲不允许我们,当时我们仍在家;
‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;
5900二万年,我们不懈怠地游行。
Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.
5901「童女梵行,王女安乐养育;
‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;
5902乐于侍奉佛陀,七位欢喜的女儿。
Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.
5903「沙马尼、沙马那古答,比丘尼、比丘陀衣咖;
‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;
5904昙马、苏昙马,第七位僧伽陀衣咖。
Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.
5905「堪玛、伍巴喇瓦那,巴答佳喇、军荼喇;
‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā;
5906我与昙马甸那,韦沙卡为第七位。
Ahañca dhammadinnā ca, visākhā hoti sattamī.
5907「以那些善作之业,以及思与愿;
‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;
5908舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
5909现在于最后有,我生于长者家族;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ;
5910在困苦、贫穷、败落之后,又嫁入有财富的家族。
Duggate adhane naṭṭhe , gatā ca sadhanaṃ kulaṃ.
5911除了丈夫,其余的人都会说我是贫穷的;
‘‘Patiṃ ṭhapetvā sesā me, dessanti adhanā iti;
5912当我生产时,那时我是所有人的爱女。
Yadā ca pasūtā āsiṃ, sabbesaṃ dayitā tadā.
5913当那位年轻、贤善、柔软、安乐养育的,
‘‘Yadā so taruṇo bhaddo , komalako sukhedhito;
5914如同有生命般可爱于我,那时他去到阎魔的控制。
Sapāṇamiva kanto me, tadā yamavasaṃ gato.
5915被忧苦所逼、面容憔悴、泪眼、哭泣着脸,
‘‘Sokaṭṭā dīnavadanā , assunettā rudammukhā;
5916抱着死去的尸体,我哭泣着从村到村。
Mataṃ kuṇapamādāya, vilapantī gamāmahaṃ.
5917那时被一人看见,前往最上应供者处;
‘‘Tadā ekena sandiṭṭhā, upetvābhisakkuttamaṃ;
5918我说:「尊者,请给我药,使儿子复活。」
Avocaṃ dehi bhesajjaṃ, puttasañjīvananti bho.
5919「从那没有死者的家,带来芥子,」
‘‘Na vijjante matā yasmiṃ, gehe siddhatthakaṃ tato;
5920胜者说,善巧方便的调伏者。
Āharāti jino āha, vinayopāyakovido.
5921那时前往舍卫城,我未得到那样的家;
‘‘Tadā gamitvā sāvatthiṃ, na labhiṃ tādisaṃ gharaṃ;
5922从那里哪有芥子?从那里我获得了念。
Kuto siddhatthakaṃ tasmā, tato laddhā satiṃ ahaṃ.
5923舍弃尸体后,我前往世间导师处;
‘‘Kuṇapaṃ chaḍḍayitvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ;
5924从远处见到我,以甜美的声音说:
Dūratova mamaṃ disvā, avoca madhurassaro.
5925「若人活百年,不见生灭法;
‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ udayabbayaṃ;
5926不如活一日,得见生灭法。
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato udayabbayaṃ.
5927这不是村法,不是镇法,也不是一族之法;
‘‘‘Na gāmadhammo nigamassa dhammo, na cāpiyaṃ ekakulassa dhammo;
5928对一切世间包括天人,这就是法,即此无常性」。
Sabbassa lokassa sadevakassa, eseva dhammo yadidaṃ aniccatā’.
5929我听了这些偈颂,清净了法眼;
‘‘Sāhaṃ sutvānimā gāthā, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ;
5930从那时起了知正法,我出家为无家者。
Tato viññātasaddhammā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
5931如此出家后安住,精勤于胜者的教法;
‘‘Tathā pabbajitā santī, yuñjantī jinasāsane;
5932不久之后,我证得了阿拉汉果。
Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.
5933我于诸神通得自在,以及天耳界;
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
5934我了知他人之心,是导师教法的实行者。
Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.
5935我了知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
5936灭尽一切诸漏后,我清净、极清净。
Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.
5937我已亲近导师,已作佛陀的教诫;
‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
5938已放下重担,有之系缚已根除。
Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.
5939为了那个目的而出家,从在家到非家;
‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;
5940我已达成目标,一切结的灭尽。
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.
5941在义、法、词、辩才,以及如此,
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
5942我的智清净、纯净,因最胜佛陀的教导。
Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.
5943从垃圾堆、墓地以及街道取来,
‘‘Saṅkārakūṭā āhitvā, susānā rathiyāpi ca;
5944然后做成桑喀帝,我持粗陋的衣。
Tato saṅghāṭikaṃ katvā, lūkhaṃ dhāremi cīvaraṃ.
5945胜者对那德行满意,即持粗陋衣,
‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, lūkhacīvaradhāraṇe;
5946导师将此置于第一,在诸众中。
Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu vināyako.
5947我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
5948「确实,对我来说是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5949「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5950如是,据说,基萨果德弥比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ kisāgotamī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
5951基萨果德弥长老尼譬喻第二
Kisāgotamītheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.
59523. 昙摩甸那长老尼譬喻
3. Dhammadinnātherīapadānaṃ
5953「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
5954从此十万劫,那位导师出现于世。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
5955「那时我在汉沙瓦提,生于某个家族;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ;
5956我是为他人做工者,谨慎、具戒、防护。
Parakammakārī āsiṃ, nipakā sīlasaṃvutā.
5957「莲华上佛的,名为苏加答的上首弟子;」
‘‘Padumuttarabuddhassa, sujāto aggasāvako;
5958从住处出来后,为了托钵而行。
Vihārā abhinikkhamma, piṇḍapātāya gacchati.
5959「拿着水瓶而行的取水女,
‘‘Ghaṭaṃ gahetvā gacchantī, tadā udakahārikā;
5960见到她后,我以自己的手,欢喜地给了糕饼。
Taṃ disvā adadaṃ pūpaṃ, pasannā sehi pāṇibhi.
5961「接受后,他就在那里坐下享用;
‘‘Paṭiggahetvā tattheva, nisinno paribhuñji so;
5962然后带他到家,我给了他食物。
Tato netvāna taṃ gehaṃ, adāsiṃ tassa bhojanaṃ.
5963「然后我的公公欢喜,使我成为自己的媳妇;
‘‘Tato me ayyako tuṭṭho, akarī suṇisaṃ sakaṃ;
5964与婆婆一起前往后,我礼敬了正觉者。
Sassuyā saha gantvāna, sambuddhaṃ abhivādayiṃ.
5965「那时,他赞叹了那位说法的比丘尼;
‘‘Tadā so dhammakathikaṃ, bhikkhuniṃ parikittayaṃ;
5966「他安立我于第一位,听到那个我欢喜。」
Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā muditā ahaṃ.
5967「邀请善逝,连同僧团的世间导师;」
‘‘Nimantayitvā sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;
5968「布施大施之后,我希求那个地位。」
Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.
5969「然后善逝对我说,浓密雷鸣般的妙音;」
‘‘Tato maṃ sugato āha, ghananinnādasussaro ;
5970乐于侍奉我,供养僧团。
‘Mamupaṭṭhānanirate, sasaṅghaparivesike.
5971「『适于听闻正法,心增长功德;」
‘‘‘Saddhammassavane yutte, guṇavaddhitamānase;
5972「贤女,你应欢喜,你将获得誓愿之果。」
Bhadde bhavassu muditā, lacchase paṇidhīphalaṃ.
5973「『从现在起十万劫后,生于乌迦卡族;」
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
5974名为乔达摩的姓氏者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
5975他的法的继承者,亲生的法所造者;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
5976名为昙玛丁那者,将成为导师的女弟子。
Dhammadinnāti nāmena, hessati satthu sāvikā’.
5977听到那个之后,变得欢喜,终生以慈心,
‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ mahāmuniṃ;
5978以慈心侍奉,以资具供养导师。
Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.
5979以那善作的业,以思与愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
5980舍弃人身后,我去到三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
5981在此贤劫中,梵族的亲属、大名声者;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
5982以姓氏名为迦叶,诸说者中之殊胜者出现。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
5983大仙人的侍者,当时是人中之主;
‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;
5984迦尸王名为奇奇,在波罗奈城中最胜。
Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.
5985我是他的第六个女儿,以苏昙马之名闻名;
‘‘Chaṭṭhā tassāsahaṃ dhītā, sudhammā iti vissutā;
5986听闻胜者之法后,我请求出家。
Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.
5987父亲不允许我们,当时我们住在家中;
‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;
5988二万年间,我们不懈怠地行持。
Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.
5989第三诵品
Tatiyaṃ bhāṇavāraṃ.
5990王女安乐养育,童女梵行;
‘‘Komāribrahmacariyaṃ , rājakaññā sukhedhitā;
5991乐于奉侍佛陀,七位欢喜的女儿。
Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.
5992沙马尼、沙马那古答,比丘尼、比丘达伊咖;
‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;
5993昙马与苏昙马,第七位是僧伽达伊咖。
Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.
5994堪玛、优波喇瓦那,巴答佳拉与昆达喇;
‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā;
5995果德弥与我自己,韦沙卡是第七位。
Gotamī ca ahañceva, visākhā hoti sattamī.
5996以那些善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;
5997舍弃人身之后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
5998现在于最后有中,在王舍城最胜处;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;
5999生于富裕的长者家族,一切欲望皆圆满。
Jātā seṭṭhikule phīte, sabbakāmasamiddhine.
6000当具足色相之德,住于初青春期时;
‘‘Yadā rūpaguṇūpetā, paṭhame yobbane ṭhitā;
6001那时前往他家族,住于安乐所充满。
Tadā parakulaṃ gantvā, vasiṃ sukhasamappitā.
6002亲近世间皈依处,听闻法之开示后;
‘‘Upetvā lokasaraṇaṃ, suṇitvā dhammadesanaṃ;
6003我的善慧之夫主,证得不来果之果。
Anāgāmiphalaṃ patto, sāmiko me subuddhimā.
6004那时我得允许后,出家成为无家者;
‘‘Tadāhaṃ anujānetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
6005不久之时间之内,我证得阿拉汉性。
Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.
6006那时彼近事男来,亲近我后询问道;
‘‘Tadā upāsako so maṃ, upagantvā apucchatha;
6007甚深、微妙的诸问题,我全部解答了。
Gambhīre nipuṇe pañhe, te sabbe byākariṃ ahaṃ.
6008「胜者对那些功德感到满意,将我安立于此第一;
‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;
6009「说法的比丘尼,我不见有其他像这样的。
‘Bhikkhuniṃ dhammakathikaṃ, nāññaṃ passāmi edisiṃ.
6010「如同智慧的昙玛丁那,诸比丘应如是持守」;
‘Dhammadinnā yathā dhīrā, evaṃ dhāretha bhikkhavo’;
6011「如此我是有智慧者,被导师所悲悯。
‘‘Evāhaṃ paṇḍitā homi , nāyakenānukampitā.
6012「我已亲近导师,已完成佛陀的教诫;
‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
6013已卸下沉重的负担,有结已被根除。
Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.
6014「为了那个目的而出家,从在家到无家,
‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;
6015我已达成目的,一切结已尽。
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.
6016我于诸神通得自在,以及天耳界;
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
6017我了知他人之心,是教导之奉行者。
Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.
6018我了知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
6019灭尽一切诸漏后,我已清净、极清净。
Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.
6020我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
6021确实善来于我……(中略)……已作佛陀之教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6022四无碍解……(中略)……已作佛陀之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6023如是,据说达马定那比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ dhammadinnā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
6024达马定那长老尼譬喻第三
Dhammadinnātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.
60254. 沙库喇长老尼譬喻
4. Sakulātherīapadānaṃ
6026「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
6027从此十万劫,那位导师出现。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
6028「为一切众生的利益,为乐而说者中的最胜者;
‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo;
6029为了义利的人中之狮子,在包括天人的世间行道。
Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake.
6030「达到名声顶点的具吉祥者,到达声誉与赞叹的胜者;
‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇagato jino;
6031被一切世间所礼敬,在一切方向都闻名。
Pūjito sabbalokassa, disāsabbāsu vissuto.
6032「他已超越疑惑,已越过犹豫;」
‘‘Uttiṇṇavicikiccho so, vītivattakathaṃkatho;
6033意志圆满,已达最上正觉。
Sampuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ.
6034「未生起之道的生起者,人中至上者;
‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo;
6035未宣说者他宣说,未生者他令生。
Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī.
6036「知道者、通达道者、说道者,人中牛王;
‘‘Maggaññū ca maggavidū, maggakkhāyī narāsabho;
6037道的善巧者、导师,御者中的最上者。
Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo.
6038「大悲的导师、引导者说法;
‘‘Mahākāruṇiko satthā, dhammaṃ desesi nāyako;
6039沉没于欲泥中者,他救拔众生。
Nimugge kāmapaṅkamhi, samuddharati pāṇine.
6040「那时我生于汉沙瓦提,生为刹帝利之女;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā khattiyanandanā;
6041美丽、富有、可爱且吉祥。
Surūpā sadhanā cāpi, dayitā ca sirīmatī.
6042阿难大王的女儿,极为庄严;
‘‘Ānandassa mahārañño, dhītā paramasobhaṇā;
6043也是名为莲华上者的异母姊妹。
Vemātā bhaginī cāpi, padumuttaranāmino.
6044与诸王女一起,装饰着一切璎珞;
‘‘Rājakaññāhi sahitā, sabbābharaṇabhūsitā;
6045前往大雄处,我听闻了法的开示。
Upāgamma mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.
6046当时那位世间应尊敬者,在大众中赞叹具天眼的比丘尼;
‘‘Tadā hi so lokagaru, bhikkhuniṃ dibbacakkhukaṃ;
6047将她安立于第一位。
Kittayaṃ parisāmajjhe , aggaṭṭhāne ṭhapesi taṃ.
6048听闻那些后我欢喜,供养了导师布施;
‘‘Suṇitvā tamahaṃ haṭṭhā, dānaṃ datvāna satthuno;
6049礼敬正自觉者后,我期愿天眼。
Pūjitvāna ca sambuddhaṃ, dibbacakkhuṃ apatthayiṃ.
6050然后导师对我说:『难达,你将获得所愿;
‘‘Tato avoca maṃ satthā, ‘nande lacchasi patthitaṃ;
6051这是灯施与法施的果报,已善决定。
Padīpadhammadānānaṃ, phalametaṃ sunicchitaṃ.
6052从今百千劫后,甘蔗族出身者,
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
6053名为乔达摩,以姓为名,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
6054彼法的继承者,亲生的法所造者,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
6055名为沙库喇,将成为导师的女弟子。『
Sakulā nāma nāmena , hessati satthu sāvikā’.
6056以那善作之业,以及意愿与誓愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
6057舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
6058在此贤劫中,有位大名声的梵族亲戚;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
6059以迦叶为姓,他是说法者中的殊胜者而出生。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
6060那时我是一位女游方者,独自行走;
‘‘Paribbājakinī āsiṃ, tadāhaṃ ekacārinī;
6061为了乞食而游行后,我得到了少许的油。
Bhikkhāya vicaritvāna, alabhiṃ telamattakaṃ.
6062以那油点燃灯后,我以完全防护,
‘‘Tena dīpaṃ padīpetvā, upaṭṭhiṃ sabbasaṃvariṃ;
6063以净信心供养两足尊的塔庙。
Cetiyaṃ dvipadaggassa , vippasannena cetasā.
6064以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
6065舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
6066无论我生于何处,因那业的力量;
‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;
6067大灯燃亮,在我所到之处。
Pajjalanti mahādīpā, tattha tattha gatāya me.
6068越过墙壁、越过岩石,跨越山岳;
‘‘Tirokuṭṭaṃ tiroselaṃ, samatiggayha pabbataṃ;
6069我能随意见到,这是施灯的果报。
Passāmahaṃ yadicchāmi, dīpadānassidaṃ phalaṃ.
6070我眼清净,以名声而光耀;
‘‘Visuddhanayanā homi, yasasā ca jalāmahaṃ;
6071具足信与慧,这是施灯的果报。
Saddhāpaññāvatī ceva, dīpadānassidaṃ phalaṃ.
6072现在于最后有,我生于婆罗门族;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā vippakule ahaṃ;
6073在财富与谷物丰盛之处,在欢喜、受王礼敬之处。
Pahūtadhanadhaññamhi, mudite rājapūjite.
6074「我具足一切肢体,以一切装饰庄严;
‘‘Ahaṃ sabbaṅgasampannā, sabbābharaṇabhūsitā;
6075在城门入口处,我站在窗口。
Purappavese sugataṃ, vātapāne ṭhitā ahaṃ.
6076「见到以名声燃耀,受天人礼敬者,
‘‘Disvā jalantaṃ yasasā, devamanussasakkataṃ;
6077具足随形好,以诸相庄严者。
Anubyañjanasampannaṃ, lakkhaṇehi vibhūsitaṃ.
6078「心极喜悦、意乐,我决意出家;
‘‘Udaggacittā sumanā, pabbajjaṃ samarocayiṃ;
6079不久之后,我证得阿拉汉果。
Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.
6080「我于诸神通得自在,以及天耳界;
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
6081我了知他人之心,是导师教法的实行者。
Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.
6082我了知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
6083灭尽一切诸漏,我已清净、极清净。
Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.
6084我已亲近导师,已作佛陀的教诫;
‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
6085已卸下沉重的负担,有结已被根除。
Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.
6086为了那个目的而从在家出家成为非家;
‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;
6087那个目的我已达到,一切结缚的灭尽。
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.
6088然后大悲者,将我安立于最上首;
‘‘Tato mahākāruṇiko, etadagge ṭhapesi maṃ;
6089「天眼者中之第一,沙库喇」,人中至上者如是说。
Dibbacakkhukānaṃ aggā, sakulāti naruttamo.
6090「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
6091「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6092「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6093据说萨古拉比丘尼如是说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ sakulā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
6094萨古拉长老尼譬喻第四
Sakulātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.
60955. 南达长老尼譬喻
5. Nandātherīapadānaṃ
6096「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
6097从此十万劫,那位导师出现于世间。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
6098「教诫者、令知者、一切有情的救度者;
‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;
6099善巧说法的佛陀,度脱了众多人众。
Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.
6100「怜愍者、悲愍者,利益一切有息者;
‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;
6101所有来到的外道,使他们安立于五戒。
Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.
6102「如此无有混乱,空无外道,
‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;
6103以诸阿拉汉庄严,以诸自在的如是者。
Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.
6104「大牟尼如五十八种宝升起;
‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ , uggatova mahāmuni;
6105如同金塔,具足三十二种殊胜相。
Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.
6106「十万年的寿命,存在于那里;」
‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;
6107他住立于此,度脱了众多人众。
Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.
6108「那时我生于汉沙瓦提,出生于长者家族;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ;
6109种种宝珠光辉照耀,具足大安乐。
Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.
6110「我前往那位大雄,听闻法的开示;
‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;
6111不死、最上味,宣说最上义。
Amataṃ paramassādaṃ, paramatthanivedakaṃ.
6112「那时邀请了世间导师连同僧团,
‘‘Tadā nimantayitvāna, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;
6113以自己的手供养他大施,心生净信。
Datvā tassa mahādānaṃ, pasannā sehi pāṇibhi.
6114「我希求禅修比丘尼们的第一位。」
‘‘Jhāyinīnaṃ bhikkhunīnaṃ, aggaṭṭhānamapatthayiṃ;
6115以头礼敬那位智者,连同僧团的世间导师。
Nipacca sirasā dhīraṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.
6116「那时,调御未调者者、三界的皈依处、大能者,
‘‘Tadā adantadamako, tilokasaraṇo pabhū;
6117人的调御者宣说:『你将获得那善建立的。
Byākāsi narasārathi, ‘lacchase taṃ supatthitaṃ.
6118『十万劫后,生于乌迦卡族,
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
6119以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
6120『他的法的继承者,亲生的、由法所造的,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
6121名为难达,将成为导师的女弟子。』
Nandāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’.
6122「听到那话之后,我变得欢喜,那时终生对那位胜者,
‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
6123以慈心侍奉,以资具供养调御者。
Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.
6124以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
6125舍弃人身后,我去到三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
6126从那里死后去到夜摩天,从那里我去到兜率天;
‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā ;
6127从那里去到化乐天,从那里去到他化自在天城。
Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato .
6128无论我在何处投生,因那业的力量;
‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;
6129在那里处处,我都作诸王的王后。
Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
6130从那里死后,在人界成为转轮王;
‘‘Tato cutā manussatte, rājānaṃ cakkavattinaṃ;
6131我作曼荼罗诸王的王后。
Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
6132「受用成就之后,于诸天与人中;
‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca;
6133在一切处成为快乐者,我轮回了许多劫。
Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ.
6134「在最后有到来时,在殊胜的迦毗罗卫城;
‘‘Pacchime bhave sampatte, suramme kapilavhaye;
6135我是净饭王无可指责的女儿。
Rañño suddhodanassāhaṃ, dhītā āsiṃ aninditā.
6136「见到具吉祥与美貌者,那家族欢喜了;
‘‘Siriyā rūpiniṃ disvā, nanditaṃ āsi taṃ kulaṃ;
6137因此我的名字是难达,美丽且殊胜。
Tena nandāti me nāmaṃ, sundaraṃ pavaraṃ ahu.
6138「在一切少女中,我以美丽者而闻名;
‘‘Yuvatīnañca sabbāsaṃ, kalyāṇīti ca vissutā;
6139在那美丽的城市中,除了那位耶输陀罗。
Tasmimpi nagare ramme, ṭhapetvā taṃ yasodharaṃ.
6140「长兄为三界之最,幼弟亦为阿拉汉;
‘‘Jeṭṭho bhātā tilokaggo, pacchimo arahā tathā;
6141我独自在家时,被母亲所驱使。
Ekākinī gahaṭṭhāhaṃ, mātarā paricoditā.
6142你生于萨基亚族,是佛陀的妹妹,
‘‘‘Sākiyamhi kule jātā, putte buddhānujā tuvaṃ;
6143离开难达而住,你为何还住在家中。
Nandenapi vinā bhūtā, agāre kiṃ nu acchasi.
6144青春以老为终,色身被认为不净;
‘‘‘Jarāvasānaṃ yobbaññaṃ, rūpaṃ asucisammataṃ;
6145病以无病为终点,生命以死亡为终点。
Rogantamapicārogyaṃ, jīvitaṃ maraṇantikaṃ.
6146你这美丽的色身,如月般皎洁,令人着迷;
‘‘‘Idampi te subhaṃ rūpaṃ, sasīkantaṃ manoharaṃ;
6147「诸装饰品的庄严,犹如丝绸的聚集。
Bhūsanānaṃ alaṅkāraṃ, sirisaṅghāṭasannibhaṃ.
6148「犹如积聚世间的精华,诸眼的滋养;
‘‘‘Puñjitaṃ lokasāraṃva, nayanānaṃ rasāyanaṃ;
6149「诸福德的名声之生,乌迦卡家族的喜悦。
Puññānaṃ kittijananaṃ, ukkākakulanandanaṃ.
6150「不久之后,老将压倒;
‘‘‘Na cireneva kālena, jarā samadhisessati ;
6151「舍离家于悲悯,行于无可指责之法」。
Vihāya gehaṃ kāruññe , cara dhammamanindite’.
6152「听闻母亲的言语后,我出家为非家者;
‘‘Sutvāhaṃ mātu vacanaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
6153「以身而非以心,被色与青春所迷惑。
Dehena na tu cittena, rūpayobbanalāḷitā.
6154「以大精勤,以禅那之精勤为我的最上;
‘‘Mahatā ca payattena, jhānajjhena paraṃ mama;
6155母亲说「应该做」,但我对此不热衷。
Kātuñca vadate mātā, na cāhaṃ tattha ussukā.
6156那时,具大悲者,见我耽于欲乐;
‘‘Tato mahākāruṇiko, disvā maṃ kāmalālasaṃ ;
6157为了使我厌离色,胜者在我眼前,
Nibbindanatthaṃ rūpasmiṃ, mama cakkhupathe jino.
6158以自己的威力,化现了一位美丽的女子;
‘‘Sakena ānubhāvena, itthiṃ māpesi sobhiniṃ;
6159可见的、极悦意的,比我更美丽的。
Dassanīyaṃ suruciraṃ, mamatopi surūpiniṃ.
6160我见到她,惊讶于那极其惊人的身体;
‘‘Tamahaṃ vimhitā disvā, ativimhitadehiniṃ;
6161我思惟:「我的人眼获得有果,获得利益。」
Cintayiṃ saphalaṃ meti, nettalābhañca mānusaṃ.
6162我对她说:「来吧,美女,你想要什么,请告诉我;」
‘‘Tamahaṃ ehi subhage, yenattho taṃ vadehi me;
6163「请告诉我你的家族和姓名,如果你喜欢的话。」
Kulaṃ te nāmagottañca, vada me yadi te piyaṃ.
6164「美女,现在不是欺骗的时候,让我躺在你的膝上;
‘Na vañcakālo subhage , ucchaṅge maṃ nivāsaya;
6165我的肢体正在下沉,请让我躺一会儿。」
Sīdantīva mamaṅgāni, pasuppaya muhuttakaṃ’.
6166「那位美目女子将头放在我的膝上躺下;
‘‘Tato sīsaṃ mamaṅke sā, katvā sayi sulocanā;
6167一个极其可怕的脓疮落在她的额头上。
Tassā nalāṭe patitā, luddhā paramadāruṇā.
6168「随着它的落下,脓疮破裂了;
‘‘Saha tassā nipātena, piḷakā upapajjatha;
6169尸体破裂,流出脓血。
Pagghariṃsu pabhinnā ca, kuṇapā pubbalohitā.
6170「破裂的脸也成了发出恶臭的尸体;
‘‘Pabhinnaṃ vadanañcāpi, kuṇapaṃ pūtigandhanaṃ;
6171膨胀的、青瘀的,以及脓烂的身体。
Uddhumātaṃ vinilañca, pubbañcāpi sarīrakaṃ.
6172「她全身颤抖,一次又一次地呼吸;
‘‘Sā paveditasabbaṅgī, nissasantī muhuṃ muhuṃ;
6173感受着自己的苦,悲哀地哀号。
Vedayantī sakaṃ dukkhaṃ, karuṇaṃ paridevayi.
6174『我因苦而苦恼,诸受触击我;
‘‘‘Dukkhena dukkhitā homi, phusayanti ca vedanā;
6175我沉没于大苦中,朋友,请成为我的皈依处』。
Mahādukkhe nimuggamhi, saraṇaṃ hohi me sakhī’.
6176『你面容的美丽在哪里?你高挺的鼻子在哪里?
‘‘‘Kuhiṃ vadanasobhaṃ te, kuhiṃ te tuṅganāsikā;
6177你那频婆果色的唇,你的面容去了哪里?
Tambabimbavaroṭṭhaṃ te, vadanaṃ te kuhiṃ gataṃ.
6178『你那月亮般的肤色在哪里?你那海螺般的颈项去了哪里?
‘‘‘Kuhiṃ sasīnibhaṃ vaṇṇaṃ, kambugīvā kuhiṃ gatā;
6179你的耳朵如同摇摆的耳垂,已变得失去光泽。
Doḷālolāva te kaṇṇā, vevaṇṇaṃ samupāgatā.
6180乳房如同花苞与乌鸦的形状,如同花蕾一般。
‘‘‘Makuḷakhārakākārā , kalikāva payodharā;
6181破裂的腐臭尸体,已充满恶臭。
Pabhinnā pūtikuṇapā, duṭṭhagandhittamāgatā.
6182如同祭坛中央干枯,如同被剥去罪恶的肉块。
‘‘‘Vedimajjhāva sussoṇī , sūnāva nītakibbisā;
6183生已充满不动,啊,色身实无常。
Jātā amejjhabharitā, aho rūpamasassataṃ.
6184一切身体所生之物,腐臭可怖。
‘‘‘Sabbaṃ sarīrasañjātaṃ, pūtigandhaṃ bhayānakaṃ;
6185如同令人厌恶的坟场,愚者于此处欢喜。
Susānamiva bībhacchaṃ, ramante yattha bālisā’.
6186那时,大悲者,我的兄长,世间的导师。
‘‘Tadā mahākāruṇiko, bhātā me lokanāyako;
6187见我心惊恐,他对我说了这些偈颂:
Disvā saṃviggacittaṃ maṃ, imā gāthā abhāsatha.
6188「难达,看这病弱、腐臭的尸体堆积;
‘‘‘Āturaṃ kuṇapaṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ;
6189以不净修习心,专一善安定。
Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ.
6190如此这个,如是那个;如是那个,如此这个;
‘‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ;
6191恶臭、腐烂、令人作呕,却为愚者所喜爱。
Duggandhaṃ pūtikaṃ vāti, bālānaṃ abhinanditaṃ.
6192如此观察此事,日夜不懈怠;
‘‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā;
6193然后以自己的慧,你将洞察、看见。」
Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha dakkhasi’.
6194于是我极为惊恐,听闻了这些善说的偈颂;
‘‘Tatohaṃ atisaṃviggā, sutvā gāthā subhāsitā;
6195住于彼处我寂静,证得了阿拉汉果。
Tatraṭṭhitāvahaṃ santī, arahattamapāpuṇiṃ.
6196「无论我坐于何处,常以禅那为所趣;
‘‘Yattha yattha nisinnāhaṃ, sadā jhānaparāyanā;
6197胜者对此德满意,将我安立于此第一。
Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ.
6198「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
6199「确实于我是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6200「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6201如是,据说比丘尼南达,国土之美女,说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ nandā bhikkhunī janapadakalyāṇī imā gāthāyo abhāsitthāti.
6202难达长老尼譬喻第五
Nandātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.
62036. 首那长老尼譬喻
6. Soṇātherīapadānaṃ
6204「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
6205从此十万劫之前,导师出现。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
6206当时我生于长者家,安乐、受尊敬、可爱;
‘‘Tadā seṭṭhikule jātā, sukhitā pūjitā piyā;
6207前往那位牟尼上首,我听闻甘美之语。
Upetvā taṃ munivaraṃ, assosiṃ madhuraṃ vacaṃ.
6208胜者称赞精进勇猛为上首的比丘尼;
‘‘Āraddhavīriyānaggaṃ, vaṇṇesi bhikkhuniṃ jino;
6209听闻那之后,我欢喜,对导师作礼敬。
Taṃ sutvā muditā hutvā, kāraṃ katvāna satthuno.
6210礼敬正自觉者后,我当时希求那地位;
‘‘Abhivādiya sambuddhaṃ, ṭhānaṃ taṃ patthayiṃ tadā;
6211大雄随喜:『愿你的誓愿成就。
Anumodi mahāvīro, ‘sijjhataṃ paṇidhī tava.
6212从十万劫之后,生于乌迦卡族;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
6213名为乔达摩的导师,将出现于世间。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
6214「他的法的继承者,亲生的法所造者;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
6215名为首那的名字,将是导师的女弟子」。
Soṇāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’.
6216「听到那个后变得欢喜,那时终生对胜者
‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
6217以慈心侍奉,以资具供养导师。
Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.
6218「以那善作的业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
6219舍弃人身后,我去到三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
6220「现在最后有中,我生于长者家族;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ;
6221在舍卫城中,繁荣、兴盛、大富裕。
Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane.
6222当我到达青春年华时,我前往夫家;
‘‘Yadā ca yobbanappattā, gantvā patikulaṃ ahaṃ;
6223我生了十个儿子,特别地俊美。
Dasa puttāni ajaniṃ, surūpāni visesato.
6224他们全都在安乐中养育,令父母心喜;
‘‘Sukhedhitā ca te sabbe, jananettamanoharā;
6225甚至敌人也喜欢他们,何况他们对我是可爱的。
Amittānampi rucitā, mama pageva te piyā.
6226然后,在我不愿意的情况下,以十个儿子为首,
‘‘Tato mayhaṃ akāmāya, dasaputtapurakkhato;
6227我的丈夫在天中天的教法中出家了。
Pabbajittha sa me bhattā, devadevassa sāsane.
6228那时我独自思惟:『让我的生命足够吧;』
‘‘Tadekikā vicintesiṃ, jīvitenālamatthu me;
6229被丈夫和四个儿子抛弃,年老而可怜。
Cattāya patiputtehi, vuḍḍhāya ca varākiyā.
6230「我也将去那里,我的丈夫所到达之处;
‘‘Ahampi tattha gacchissaṃ, sampatto yattha me pati;
6231如此思惟后,我出家为无家者。
Evāhaṃ cintayitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
6232「然后,诸比丘尼在一个比丘尼住所,
‘‘Tato ca maṃ bhikkhuniyo, ekaṃ bhikkhunupassaye;
6233离开时对我说教诫:『烧热水』。
Vihāya gacchumovādaṃ, tāpehi udakaṃ iti.
6234「那时取来水后,从水瓶倒出,
‘‘Tadā udakamāhitvā, okiritvāna kumbhiyā;
6235放在炉上坐着,然后我令心得定。
Culle ṭhapetvā āsīnā, tato cittaṃ samādahiṃ.
6236「见诸蕴为无常、为苦、为无我,
‘‘Khandhe aniccato disvā, dukkhato ca anattato;
6237舍断一切诸漏后,我证得了阿拉汉果。
Khepetvā āsave sabbe, arahattamapāpuṇiṃ.
6238那时诸比丘尼来到,询问热水;
‘‘Tadāgantvā bhikkhuniyo, uṇhodakamapucchisuṃ;
6239决意火界后,我迅速加热了水。
Tejodhātumadhiṭṭhāya, khippaṃ santāpayiṃ jalaṃ.
6240她们惊奇不已,向最胜者说明了此事;
‘‘Vimhitā tā jinavaraṃ, etamatthamasāvayuṃ;
6241听闻此事后,怙主欢喜地说了这偈:
Taṃ sutvā mudito nātho, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
6242「若人活百岁,懈怠无精进;
‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, kusīto hīnavīriyo;
6243不如活一日,发起坚固精进。」
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, vīriyamārabhato daḷhaṃ’.
6244大雄被我以正确的行道所喜悦;
‘‘Ārādhito mahāvīro, mayā suppaṭipattiyā;
6245那位大牟尼对我说:「精进勇猛为第一。」
Āraddhavīriyānaggaṃ, mamāha sa mahāmuni.
6246「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
6247「确实,我的到来是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6248「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6249据说首那比丘尼如此说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ soṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
6250首那长老尼譬喻第六
Soṇātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
62517. 跋陀迦毗罗尼长老尼譬喻
7. Bhaddakāpilānītherīapadānaṃ
6252「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;」
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū ;
6253「从此十万劫之前,那位导师出现。」
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
6254「那时在汉舍卫城,有一位名叫韦德哈的人;」
‘‘Tadāhu haṃsavatiyaṃ, videho nāma nāmato ;
6255长者拥有众多珍宝,我是他的妻子。
Seṭṭhī pahūtaratano, tassa jāyā ahosahaṃ.
6256有一次,那位人中太阳,与眷属一起前往;
‘‘Kadāci so narādiccaṃ, upecca saparijjano;
6257听闻了佛陀的法,能断除一切苦与怖畏。
Dhammamassosi buddhassa, sabbadukkhabhayappahaṃ .
6258导师赞叹头陀行者中的上首弟子;
‘‘Sāvakaṃ dhutavādānaṃ, aggaṃ kittesi nāyako;
6259听闻后,向那位如来布施了七日的供养。
Sutvā sattāhikaṃ dānaṃ, datvā buddhassa tādino.
6260以头礼足后,我祈愿那个地位;
‘‘Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;
6261那位人中牛王,使大众欢喜,
Sa hāsayanto parisaṃ, tadā hi narapuṅgavo.
6262出于对长者的悲悯,说了这些偈颂;
‘‘Seṭṭhino anukampāya, imā gāthā abhāsatha;
6263「愿你获得所期望的地位,孩子,愿你般涅槃。」
‘Lacchase patthitaṃ ṭhānaṃ, nibbuto hohi puttaka.
6264「百千劫之后,从乌迦卡族出生;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
6265名为乔达摩的姓氏,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
6266「他的法的继承者,真正的法所造者;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
6267名为迦叶的姓氏,将成为导师的弟子。」
Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’.
6268「听到那个之后变得欢喜,从那时起终生,
‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
6269以慈心侍奉,以资具供养导师。
Mettacitto paricari, paccayehi vināyakaṃ.
6270「阐明教法之后,他粉碎了外道们;」
‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, so madditvā kutitthiye;
6271调伏了应被调伏者后,他与弟子般涅槃了。
Veneyyaṃ vinayitvā ca, nibbuto so sasāvako.
6272「当那位世间顶尖者般涅槃时,为了供养导师;
‘‘Nibbute tamhi lokagge, pūjanatthāya satthuno;
6273召集了亲友们,与他们一起建造。
Ñātimitte samānetvā, saha tehi akārayi.
6274「七由旬高的塔,高耸的宝石所成;
‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, ubbiddhaṃ ratanāmayaṃ;
6275如同燃烧的百光者,如同盛开的娑罗王树。
Jalantaṃ sataraṃsiṃva, sālarājaṃva phullitaṃ.
6276「在那里建造了七百千个旗杆;
‘‘Sattasatasahassāni, pātiyo tattha kārayi;
6277如同芦苇尖般发光,以七种宝石。
Naḷaggī viya jotantī , rataneheva sattahi.
6278「以香油充满后,在那里点燃了灯;
‘‘Gandhatelena pūretvā, dīpānujjalayī tahiṃ;
6279为了供养大仙,怜悯一切众生者。
Pūjanatthāya mahesissa, sabbabhūtānukampino.
6280「七百千个满瓶,他令制作;
‘‘Sattasatasahassāni, puṇṇakumbhāni kārayi;
6281以宝充满,为了供养大仙。
Rataneheva puṇṇāni, pūjanatthāya mahesino.
6282「在八十个瓶的中间,竖立着金幢;
‘‘Majjhe aṭṭhaṭṭhakumbhīnaṃ, ussitā kañcanagghiyo;
6283以色泽超胜,如秋天的日轮。
Atirocanti vaṇṇena, saradeva divākaro.
6284「在四门处庄严着,宝所成的牌楼;
‘‘Catudvāresu sobhanti, toraṇā ratanāmayā;
6285竖立着可爱的板,以宝所成庄严着。
Ussitā phalakā rammā, sobhanti ratanāmayā.
6286「围绕着照耀,善制作的花鬘;
‘‘Virocanti parikkhittā , avaṭaṃsā sunimmitā;
6287诸旗帜高举,诸宝石闪耀。
Ussitāni paṭākāni, ratanāni virocare.
6288「善作的心极喜悦,宝石所成的塔庙;
‘‘Surattaṃ sukataṃ cittaṃ, cetiyaṃ ratanāmayaṃ;
6289以色泽极辉耀,如带晚霞的日轮。
Atirocati vaṇṇena, sasañjhova divākaro.
6290「塔的三层基座,以雌黄填满;
‘‘Thūpassa vediyo tisso, haritālena pūrayi;
6291一层用雄黄,一层用眼药。
Ekaṃ manosilāyekaṃ, añjanena ca ekikaṃ.
6292「作了如此可喜的供养,对最上说者;
‘‘Pūjaṃ etādisaṃ rammaṃ, kāretvā varavādino;
6293他尽其一生,随其能力,布施僧团。
Adāsi dānaṃ saṅghassa, yāvajīvaṃ yathābalaṃ.
6294「与那位长者一起,完全地那些福德;」
‘‘Sahāva seṭṭhinā tena, tāni puññāni sabbaso;
6295尽形寿行之后,她们一同去往善趣。
Yāvajīvaṃ karitvāna, sahāva sugatiṃ gatā.
6296享受成就之后,于天界与人界;
‘‘Sampattiyonubhotvāna, devatte atha mānuse;
6297如影随身,与彼一同轮回。
Chāyā viya sarīrena, saha teneva saṃsariṃ.
6298九十一劫之前,名为毗婆尸的导师;
‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;
6299出现,具妙相,遍观一切法者。
Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.
6300当时在班度马帝,有位婆罗门被认为是善者;
‘‘Tadāyaṃ bandhumatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato;
6301虽以德行而富足,却在财富上极为贫乏。
Aḍḍho santo guṇenāpi , dhanena ca suduggato.
6302当时我也是他的,心平等的婆罗门女;
‘‘Tadāpi tassāhaṃ āsiṃ, brāhmaṇī samacetasā;
6303某时,那位帝王遇见了大牟尼。
Kadāci so dijavaro, saṅgamesi mahāmuniṃ.
6304「坐在人群中,宣说不死之境;
‘‘Nisinnaṃ janakāyamhi, desentaṃ amataṃ padaṃ;
6305听闻法后心生欢喜,他布施了一件衣。
Sutvā dhammaṃ pamudito, adāsi ekasāṭakaṃ.
6306「带着一件衣回家后,他对我说;
‘‘Gharamekena vatthena, gantvānetaṃ sa mabravi ;
6307『随喜大功德,已施予佛陀的衣。』
‘Anumoda mahāpuññaṃ , dinnaṃ buddhassa sāṭakaṃ’.
6308「当时我合掌,极为欢喜地随喜;
‘‘Tadāhaṃ añjaliṃ katvā, anumodiṃ supīṇitā ;
6309『主人,衣施得很好,施予如是最胜佛。』
‘Sudinno sāṭako sāmi, buddhaseṭṭhassa tādino’.
6310「快乐而满足,在有有中轮回;
‘‘Sukhito sajjito hutvā, saṃsaranto bhavābhave;
6311在美丽的波罗奈城,有一位国王,大地之主。
Bārāṇasipure ramme, rājā āsi mahīpati.
6312那时我是他的王后,女众中的最上者;
‘‘Tadā tassa mahesīhaṃ, itthigumbassa uttamā;
6313我是他所爱的,因过去世的恩爱,是丈夫的妻子。
Tassāti dayitā āsiṃ, pubbasnehena bhattuno .
6314当那八位辟支佛导师为了托钵而游行时;
‘‘Piṇḍāya vicarante te , aṭṭha paccekanāyake;
6315见到后心生欢喜,布施了极珍贵的食物。
Disvā pamudito hutvā, datvā piṇḍaṃ mahārahaṃ.
6316再次邀请他们后,建造了宝石殿堂;
‘‘Puno nimantayitvāna, katvā ratanamaṇḍapaṃ;
6317由工匠们制作的钵,确实是那样的黄金钵。
Kammārehi kataṃ pattaṃ , sovaṇṇaṃ vata tattakaṃ.
6318召集他们全部后,他布施了那些布施物给他们;
‘‘Samānetvāna te sabbe, tesaṃ dānamadāsi so;
6319以欢喜的双手,进入金座。
Soṇṇāsane paviṭṭhānaṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
6320「那时,我与迦尸王一起也布施了那份布施;
‘‘Tampi dānaṃ sahādāsiṃ, kāsirājenahaṃ tadā;
6321我再次在波罗奈,生于迦尸咖村。
Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, jātā kāsikagāmake.
6322「在繁荣的家主家族中,他与兄弟一起快乐;
‘‘Kuṭumbikakule phīte, sukhito so sabhātuko;
6323我曾是长兄之妻,极为贞良。
Jeṭṭhassa bhātuno jāyā, ahosiṃ supatibbatā.
6324「见到辟支佛后,我年幼的丈夫;
‘‘Paccekabuddhaṃ disvāna, kaniyassa mama bhattuno ;
6325将他的食物份额给予他,当他来到时我说。
Bhāgannaṃ tassa datvāna, āgate tamhi pāvadiṃ.
6326「他不欢喜那布施,然后我给了他;
‘‘Nābhinandittha so dānaṃ, tato tassa adāsahaṃ;
6327取来锅后,那食物,他再次给予他。
Ukhā āniya taṃ annaṃ, puno tasseva so adā.
6328「舍弃那食物后,当时我对佛陀生气;
‘‘Tadannaṃ chaḍḍayitvāna, duṭṭhā buddhassahaṃ tadā;
6329那充满粥的钵,我给予那位如是者。
Pattaṃ kalalapuṇṇaṃ taṃ, adāsiṃ tassa tādino.
6330「在布施与接受时,以及在烹煮、损坏时;
‘‘Dāne ca gahaṇe ceva, apace padusepi ca;
6331见到平等心之面,当时我极为震动。
Samacittamukhaṃ disvā, tadāhaṃ saṃvijiṃ bhusaṃ.
6332「再次取钵后,以香料清洗;
‘‘Puno pattaṃ gahetvāna, sodhayitvā sugandhinā;
6333以净信心装满后,我给予有酥油的糖。
Pasannacittā pūretvā, saghataṃ sakkaraṃ adaṃ.
6334「无论我生于何处,因布施我成为美貌者;
‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, surūpā homi dānato;
6335以对佛陀的冒犯,以及口中的恶臭。
Buddhassa apakārena, duggandhā vadanena ca.
6336再者,当迦叶威拉的塔庙正在建造时,
‘‘Puna kassapavīrassa, nidhāyantamhi cetiye;
6337我欢喜地供养了殊胜的金砖。
Sovaṇṇaṃ iṭṭhakaṃ varaṃ, adāsiṃ muditā ahaṃ.
6338以四种香料涂抹那砖块,
‘‘Catujjātena gandhena, nicayitvā tamiṭṭhakaṃ;
6339我从恶臭的过失中解脱,一切肢体完美具足。
Muttā duggandhadosamhā, sabbaṅgasusamāgatā.
6340以七种宝物制作了七千个,
‘‘Sattapātisahassāni, rataneheva sattahi;
6341装满油脂的瓶子,以及数千根灯芯。
Kāretvā ghatapūrāni, vaṭṭīni ca sahassaso.
6342放入后点燃,我安置了七排。
‘‘Pakkhipitvā padīpetvā, ṭhapayiṃ sattapantiyo;
6343以清净心,为了供养世间怙主。
Pūjanatthaṃ lokanāthassa, vippasannena cetasā.
6344「那时在那功德中,我也特别有份;
‘‘Tadāpi tamhi puññamhi, bhāginīyi visesato;
6345再次生于迦尸,名为苏弥答。
Puna kāsīsu sañjāto, sumittā iti vissuto.
6346「我是他的妻子,快乐、受宠爱、亲爱的;
‘‘Tassāhaṃ bhariyā āsiṃ, sukhitā sajjitā piyā;
6347那时我供养独觉牟尼厚重的衣服。
Tadā paccekamunino, adāsiṃ ghanaveṭhanaṃ.
6348「我也有份于那(功德),欢喜地(供养)最上的布施;
‘‘Tassāpi bhāginī āsiṃ, moditvā dānamuttamaṃ;
6349又再次生于迦尸国,生于库利亚族。
Punāpi kāsiraṭṭhamhi, jāto koliyajātiyā.
6350「那时与五百库利亚子一起,
‘‘Tadā koliyaputtānaṃ, satehi saha pañcahi;
6351侍奉五百位辟支佛。
Pañcapaccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahi.
6352「供养他们三个月后,我布施了三衣;
‘‘Temāsaṃ tappayitvāna , adāsi ca ticīvare ;
6353当时我是他的妻子,随行于福业之道。
Jāyā tassa tadā āsiṃ, puññakammapathānugā.
6354「从那里死后成为国王,名叫难达,大名声者;
‘‘Tato cuto ahu rājā, nando nāma mahāyaso;
6355我也是他的王后,一切欲望圆满者。
Tassāpi mahesī āsiṃ, sabbakāmasamiddhinī.
6356「当时成为国王,梵授大地之主;
‘‘Tadā rājā bhavitvāna, brahmadatto mahīpati;
6357对莲华城之子们,当时的辟支牟尼们。
Padumavatīputtānaṃ, paccekamuninaṃ tadā.
6358「少五的数百位,我终生侍奉;
‘‘Satāni pañcanūnāni, yāvajīvaṃ upaṭṭhahiṃ;
6359住在王苑中,我供养了般涅槃者。
Rājuyyāne nivāsetvā, nibbutāni ca pūjayiṃ.
6360「建造了塔庙后,我们两人出家;
‘‘Cetiyāni ca kāretvā, pabbajitvā ubho mayaṃ;
6361修习了无量后,我们去到了梵天界。
Bhāvetvā appamaññāyo, brahmalokaṃ agamhase.
6362「从那里死后,在大渡口,善生毕钵喇亚那;
‘‘Tato cuto mahātitthe, sujāto pipphalāyano;
6363母亲名为须摩那天,憍尸族的帝佐为父。
Mātā sumanadevīti, kosigotto dijo pitā.
6364「我在末地国,在萨咖喇最胜城中;
‘‘Ahaṃ madde janapade, sākalāya puruttame;
6365是咖毕喇帝佐的女儿,母亲名为须吉玛帝。
Kappilassa dijassāsiṃ, dhītā mātā sucīmati.
6366「父亲用纯金圆盘,造作了我;
‘‘Ghanakañcanabimbena, nimminitvāna maṃ pitā;
6367他给予迦叶长老,离欲者,
Adā kassapadhīrassa, kāmehi vajjitassamaṃ.
6368「有一次那位具悲悯者,前往视察工作;
‘‘Kadāci so kāruṇiko, gantvā kammantapekkhako;
6369见到众生被乌鸦等啄食,他感到悚惧。
Kākādikehi khajjante, pāṇe disvāna saṃviji.
6370「我在家中见到芝麻生长,在晒场晾晒时;
‘‘Gharevāhaṃ tile jāte, disvānātapatāpane;
6371虫被乌鸦啄食,那时我生起悚惧。
Kimi kākehi khajjante, saṃvegamalabhiṃ tadā.
6372「那时那位智者出家了,我随他出家;
‘‘Tadā so pabbajī dhīro, ahaṃ tamanupabbajiṃ;
6373我住了五年,作为游方者。
Pañcavassāni nivasiṃ, paribbājavate ahaṃ.
6374「当果德弥,胜者的养母,已出家时;
‘‘Yadā pabbajitā āsi, gotamī jinaposikā;
6375我前往彼处,被佛陀教诫。
Tadāhaṃ tamupagantvā, buddhena anusāsitā.
6376「不久之后,我证得了阿拉汉果;
‘‘Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ;
6377啊!吉祥的迦叶的善友谊。
Aho kalyāṇamittattaṃ, kassapassa sirīmato.
6378「佛陀的真子、继承者,迦叶善定,
‘‘Suto buddhassa dāyādo, kassapo susamāhito;
6379他知宿住,见天界与恶趣。
Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati.
6380「而且达到生的灭尽,牟尼圆满了诸神通;
‘‘Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni;
6381以此三明,婆罗门成为三明者。
Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo.
6382「同样地,跋陀迦毗罗尼,三明者,已破死魔;」
‘‘Tatheva bhaddakāpilānī , tevijjā maccuhāyinī;
6383持最后身,已战胜魔与其军队。
Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jitvā māraṃ savāhanaṃ.
6384「见世间之过患,我们两人皆出家;
‘‘Disvā ādīnavaṃ loke, ubho pabbajitā mayaṃ;
6385我们是漏尽者、调伏者,我们已清凉、已涅槃。
Tyamha khīṇāsavā dantā, sītibhūtāmha nibbutā.
6386「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
6387「我的善来确实……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6388「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6389如是,确实跋陀迦毗罗尼比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ bhaddakāpilānī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
6390跋陀迦毗罗尼长老尼譬喻第七
Bhaddakāpilānītheriyāpadānaṃ sattamaṃ.
63918. 耶输陀罗长老尼譬喻
8. Yasodharātherīapadānaṃ
6392一时,在美丽、繁荣的王舍城;
Ekasmiṃ samaye ramme, iddhe rājagahe pure;
6393在最胜的山窟中,人中之主住着。
Pabbhāramhi varekamhi, vasante naranāyake.
6394住在那城市,在可爱的比丘尼住处;
Vasantiyā tamhi nagare, ramme bhikkhunupassaye;
6395耶输陀罗比丘尼,有如此的思惟。
Yasodharābhikkhuniyā, evaṃ āsi vitakkitaṃ.
6396「净饭大王,果德弥巴嘉巴提;
‘‘Suddhodano mahārājā, gotamī ca pajāpatī;
6397著名的大长老们,大神通的长老尼们。
Abhiññātā mahātherā, theriyo ca mahiddhikā.
6398「他们都已达到寂静,如灯已无漏;
‘‘Santiṃ gatāva āsuṃ te, dīpaccīva nirāsavā;
6399世间之主尚住世时,我也将前往寂静之境。
Lokanāthe dharanteva, ahampi ca sivaṃ padaṃ.
6400「思惟『我将去』,观察自己的寿命;
‘‘Gamissāmīti cintetvā, passantī āyumattano;
6401见到寿行,当日已达灭尽。
Passitvā āyusaṅkhāraṃ, tadaheva khayaṃ gataṃ.
6402「取钵与衣后,从自己的住处出发;
‘‘Pattacīvaramādāya, nikkhamitvā sakassamā;
6403她被一千位比丘尼围绕着前行。
Purakkhatā bhikkhunībhi, satehi sahassehi sā .
6404「大神通、大智慧者,前往正自觉者处;
‘‘Mahiddhikā mahāpaññā, sambuddhaṃ upasaṅkami;
6405礼敬正自觉者后,向导师的轮相;
Sambuddhaṃ abhivādetvā, satthuno cakkalakkhaṇe;
6406坐于一旁,说了这番话。
Nisinnā ekamantamhi, idaṃ vacanamabravi.
6407「『我已七十八岁,最后的年岁正在流逝;
‘‘‘Aṭṭhasattativassāhaṃ, pacchimo vattate vayo ;
6408我已到达帕婆罗,大牟尼,我告知您。
Pabbhāramhi anuppattā, ārocemi mahāmuni.
6409「我的寿命已成熟,我的生命已短少;
‘‘‘Paripakko vayo mayhaṃ, parittaṃ mama jīvitaṃ;
6410舍弃你们我将去,我已为自己作了皈依处。
Pahāya vo gamissāmi, kataṃ me saraṇamattano.
6411「我们在最后时刻,死亡已逼近;
‘‘‘Vayamhi pacchime kāle, maraṇaṃ uparuddhati;
6412今日今夜,大雄者,我将证得寂灭。
Ajjarattiṃ mahāvīra, pāpuṇissāmi nibbutiṃ.
6413「大牟尼,没有生、老、病、死;
‘‘‘Natthi jāti jarā byādhi, maraṇañca mahāmune;
6414我将前往不老不死之城,无为之处。
Ajarāmaraṇaṃ puraṃ, gamissāmi asaṅkhataṃ.
6415「凡叫做众会者,亲近导师;
‘‘‘Yāvatā parisā nāma, samupāsanti satthuno;
6416不知冒犯,请牟尼当面宽恕。
Aparādhamajānantī , khamantaṃ sammukhā mune.
6417「在轮回中流转,若我对你有过失;
‘‘‘Saṃsaritvā ca saṃsāre, khalitañce mamaṃ tayi;
6418我向大雄告白,请宽恕我的冒犯。」
Ārocemi mahāvīra, aparādhaṃ khamassu me’.
6419听闻她的话语,牟尼主如此说:
‘‘Sutvāna vacanaṃ tassā, munindo idamabravi;
6420「我对你这正往涅槃者,还能说什么呢?
‘Kimuttaraṃ te vakkhāmi, nibbānāya vajantiyā.
6421请向我教法的奉行者们显示神通;
‘‘‘Iddhiñcāpi nidassehi, mama sāsanakārike;
6422并断除一切大众的疑惑。」
Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindassu yāvatā’.
6423听闻牟尼的话语,比丘尼耶输陀罗;
‘‘Sutvā taṃ munino vācaṃ, bhikkhunī sā yasodharā;
6424礼敬那牟尼王后,如此说道。
Vanditvā munirājaṃ taṃ, idaṃ vacanamabravi.
6425「勇士,我是耶输陀罗,你在家时的主妇;
‘‘‘Yasodharā ahaṃ vīra, agāre te pajāpati;
6426生于释迦族,安住于女身。
Sākiyamhi kule jātā, itthiaṅge patiṭṭhitā.
6427「十万零九万六千名女子,
‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari;
6428勇士,我在家时是她们全部的首领、主人。
Agāre te ahaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā.
6429「具足色相行德,住于青春,语言可爱;
‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā , yobbanaṭṭhā piyaṃvadā;
6430她们全都尊敬我,如人类尊敬天人。
Sabbā maṃ apacāyanti, devatā viya mānusā.
6431「以十万童女为首,在释迦子的住处;
‘‘‘Kaññāsatasahassapamukhā, sakyaputtanivesane;
6432同甘共苦,如天人在欢喜园。
Samānasukhadukkhatā, devatā viya nandane.
6433「超越欲界后,住立于色界;
‘‘‘Kāmadhātumatikkamma , saṇṭhitā rūpadhātuyā;
6434没有色相似者,除了世间导师。
Rūpena sadisā natthi, ṭhapetvā lokanāyakaṃ.
6435礼敬正觉者后,向导师显示神通;
‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassesi satthuno;
6436显示了许多种种形相,也显示了大神通。
Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayī .
6437「身体如同轮围山,头部是北俱卢洲;
‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru;
6438两翼是两个洲,身体是阎浮提。
Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato.
6439「右边的湖是尾羽,各种枝是羽毛;
‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā;
6440月亮和太阳是眼睛,须弥山是头顶。」
Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ.
6441「以轮围山为喙,阎浮树连根,
‘‘‘Cakkavālagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ;
6442种子母前来,礼敬世间导师。
Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ.
6443「象色、马色,山、海,
‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā;
6444月、日、须弥山,以及帝释天色,皆显示。
Candimaṃ sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayi.
6445「耶输陀罗我是,英雄,礼敬具眼者之足;
‘‘‘Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma;
6446以盛开莲花,覆盖千世界。
Sahassalokadhātūnaṃ, phullapadmena chādayi.
6447「令作梵天色,宣说空性法;
‘‘‘Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desesi suññataṃ;
6448耶输陀罗我是,英雄,礼敬具眼者之足。
Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma.
6449「我于诸神通得自在,于天耳界;
‘‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
6450于他心智,我得自在,大牟尼。
Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni.
6451「我知宿住,天眼已清净;
‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
6452一切漏已尽,今无再有。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
6453「于义、法、词、辩,以及
‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
6454我的智,大雄,已生起于你面前。
Ñāṇaṃ mayhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.
6455「诸先前世间导师的集会,已向你显示;
‘‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ ;
6456大牟尼,为了你,我作了许多功德资粮。
Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmune.
6457「我所圆满的业,善的,湖中的牟尼;
‘‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune;
6458为了你,大雄,福德由我积集。
Tuyhatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā.
6459「除了不可能之处,制止不当行为;
‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayitvā anācaraṃ;
6460为了你,大雄,生命由我保护。
Tuyhatthāya mahāvīra, sañcattaṃ jīvitaṃ mayā.
6461「数亿千万次,为妻子之故,你施与了我;
‘‘‘Nekakoṭisahassāni , bhariyatthāyadāsi maṃ;
6462我对此不忧恼,为了你,大牟尼。
Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni.
6463「数亿千万次,为了助益,你施与了我;
‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi maṃ;
6464我对此不忧恼,为了你,大牟尼。
Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni.
6465「你为了食物之故,施与了我数亿千;
‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi maṃ;
6466我在那里不忧愁,为了你之故,大牟尼。
Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni.
6467「我舍弃了数亿千生命;
‘‘‘Nekakoṭisahassāni, jīvitāni pariccajiṃ;
6468他们将作怖畏的解脱,我施与我的生命。
Bhayamokkhaṃ karissanti, dadāmi mama jīvitaṃ.
6469「身上的装饰、种种不同的众多衣服;
‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū;
6470在女人的装饰中我不隐藏,为了你之故,大牟尼。
Itthimaṇḍe na gūhāmi, tuyhatthāya mahāmuni.
6471「财富谷物的舍弃、诸村落与诸城镇;
‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ , gāmāni nigamāni ca;
6472田地、诸子与诸女,已被舍弃,大牟尼。」
Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmuni.
6473「象、马、牛,女奴、侍女,
‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā;
6474大雄者,为了你,已布施无数。
Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattā asaṅkhiyā.
6475「你对我所承诺的,我将布施给乞者,
‘‘‘Yaṃ mayhaṃ paṭimantesi , dānaṃ dassāmi yācake;
6476我不见忧恼,当我布施最上的布施时。
Vimanaṃ me na passāmi, dadato dānamuttamaṃ.
6477「种种众多的苦,在轮回中多种多样,
‘‘‘Nānāvidhaṃ bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe;
6478大雄者,为了你,已经历无数。
Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ.
6479「我随喜获得的乐,不因诸苦而忧恼,
‘‘‘Sukhappattānumodāmi, na ca dukkhesu dummanā;
6480我在一切处平等,大牟尼,为了你。
Sabbattha tulitā homi, tuyhatthāya mahāmuni.
6481「以随顺之道正觉,他所证得之法;
‘‘‘Anumaggena sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari;
6482体验了乐与苦,大牟尼证得了菩提。
Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmuni.
6483「梵天与正觉者,乔达摩世间导师;
‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ;
6484其他诸世间怙主,我与他们多次相会。
Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te bahuṃ mayā.
6485「大牟尼,为了你,我作了许多功德资粮;
‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni;
6486寻求佛法之时,我是你的侍者。
Gavesato buddhadhamme, ahaṃ te paricārikā.
6487「在十万劫又四阿僧祇劫中,
‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;
6488燃灯大雄,世间导师出现。
Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako.
6489「在边地国土,邀请如来;
‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ;
6490他们以喜悦之心,清扫他来临的道路。
Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā.
6491「那时他是,名叫苏美达的婆罗门;
‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo;
6492为一切知者的到来,准备道路。
Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino.
6493「那时我是,婆罗门家族出生的少女;
‘‘‘Tena kālenahaṃ āsiṃ, kaññā brāhmaṇasambhavā;
6494名叫苏弥答,前往集会处。
Sumittānāma nāmena, upagacchiṃ samāgamaṃ.
6495「为了供养导师,手持八朵青莲花;
‘‘‘Aṭṭha uppalahatthāni, pūjanatthāya satthuno;
6496在人群中,我见到被围绕的仙人。
Ādāya janasaṃmajjhe, addasaṃ isi muggataṃ.
6497「长久追随的可爱者,已超越的令人心喜者;
‘‘‘Cirānugataṃ dayitaṃ , atikkantaṃ manoharaṃ;
6498那时见到后我想:『我的生命有果报了。』
Disvā tadā amaññissaṃ, saphalaṃ jīvitaṃ mama.
6499「那时我见到那位仙人的精进有果报;
‘‘‘Parakkamaṃ taṃ saphalaṃ, addasaṃ isino tadā;
6500以过去业,我的心对正觉者生起了净信。
Pubbakammena sambuddhe, cittañcāpi pasīdi me.
6501「我对那位心意高尚的仙人更加生起净信;
‘‘‘Bhiyyo cittaṃ pasādesiṃ, ise uggatamānase;
6502我不见其他可施之物,仙人,我施予你花朵。
Deyyaṃ aññaṃ na passāmi, demi pupphāni te isi.
6503「仙人,愿五把花成为你的,三把成为我的;
‘‘‘Pañcahatthā tava hontu, tayo hontu mamaṃ ise;
6504仙人,愿它们与那一起平等,为了你的觉悟。」
Tena saddhiṃ samā hontu, bodhatthāya tavaṃ ise’.
6505第四诵品
Catutthaṃ bhāṇavāraṃ.
6506「仙人手持诸花,大名声者前来;
‘‘Isi gahetvā pupphāni, āgacchantaṃ mahāyasaṃ;
6507在众人集会中供养,为了觉悟,大仙人。
Pūjesi janasaṃmajjhe, bodhatthāya mahāisi.
6508「在众人集会中见到,灯明大牟尼;
‘‘Passitvā janasaṃmajjhe, dīpaṅkaro mahāmuni;
6509大雄授记,仙人心意最高。
Viyākāsi mahāvīro, isi muggatamānasaṃ.
6510「从此无量劫前,灯明大牟尼;
‘‘Aparimeyye ito kappe, dīpaṅkaro mahāmuni;
6511大牟尼授记了我的业与正直性。
Mama kammaṃ viyākāsi, ujubhāvaṃ mahāmuni.
6512『心平等、业平等,行平等者将成为;
‘‘‘Samacittā samakammā, samakārī bhavissati;
6513以业将成为可爱者,为了你的利益,大仙人。』
Piyā hessati kammena, tuyhatthāya mahāisi .
6514「善见且可爱,意乐且说可爱语;
‘‘‘Sudassanā supiyā ca, manāpā piyavādinī;
6515她将住于具神通,成为他诸法的继承者。
Tassa dhammesu dāyādā, viharissati iddhikā.
6516「犹如主人守护商品堆积;
‘‘‘Yathāpi bhaṇḍasāmuggaṃ, anurakkhati sāmino;
6517如是,她将守护诸善法。
Evaṃ kusaladhammānaṃ, anurakkhissate ayaṃ.
6518「随喜于你,她将圆满诸波罗蜜;
‘‘‘Tassa te anukampantī, pūrayissati pāramī;
6519犹如狮子破笼,她将证得菩提」。
Sīhova pañjaraṃ bhetvā , pāpuṇissati bodhiyaṃ’.
6520「无量劫之前,佛陀对我所作的授记;
‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ maṃ buddho viyākarī;
6521随喜那言语,我成为如是行者。
Taṃ vācaṃ anumodentī, evaṃkārī bhaviṃ ahaṃ.
6522「对那善作之业,我于彼处净信心;
‘‘Tassa kammassa sukatassa, tattha cittaṃ pasādayiṃ;
6523经历无数次,天与人的胎生。
Devamanussakaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ.
6524「我经历苦乐,于诸天与人中;
‘‘Sukhadukkhenubhotvāhaṃ, devesu mānusesu ca;
6525到达最后有时,我生于释迦族。
Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule.
6526「具色、具财富,具名声、具戒,
‘‘Rūpavatī bhogavatī, yasasīlavatī tato;
6527我具足一切肢体,于诸族中受尊敬。
Sabbaṅgasampadā homi, kulesu abhisakkatā.
6528「利得、称誉、恭敬,世间法的聚集;
‘‘Lābhaṃ silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ;
6529心无苦恼,我住于无所畏惧。」
Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāmi akutobhayā.
6530「世尊在那时,于王宫内已说此;
‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā;
6531勇士啊,在刹帝利众前,指示了利益。
Khattiyānaṃ pure vīra, upakārañca niddisi.
6532「有利益的女人,以及在乐苦中的女人;
‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe;
6533说明利益的女人,以及悲悯女人的女人。
Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā.
6534「五亿百位佛陀,以及九亿百位;
‘‘Pañcakoṭisatā buddhā, navakoṭisatāni ca;
6535我对这些天中天,行了大布施。
Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.
6536「法王啊,我有大权力,请听我说;
‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;
6537十一亿百位佛陀,以及十二亿位。」
Ekādasakoṭisatā, buddhā dvādasa koṭiyo .
6538「我对这些天中之天,行大布施;
‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;
6539我有大权力,法王请听我说。
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.
6540「二十亿百诸佛,以及三十亿百;
‘‘‘Vīsakoṭisatā buddhā, tiṃsakoṭisatāni ca;
6541我对这些天中之天,行大布施。
Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.
6542「我有大权力,法王请听我说;
‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;
6543四十亿百,以及五十亿百。
Cattālīsakoṭisatā, paññāsa koṭisatāni ca.
6544「我对这些天中之天,行大布施;
‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;
6545我有大权力,法王请听我说。
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.
6546「六十俱胝百诸佛,七十俱胝百亦然;
‘‘‘Saṭṭhikoṭisatā buddhā, sattatikoṭisatāni ca;
6547于彼诸天中之天,我行大布施。
Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.
6548「我有大威力,法王请听我;
‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;
6549八十俱胝百诸佛,九十俱胝百亦然。
Asītikoṭisatā buddhā, navutikoṭisatāni ca.
6550于彼诸天中之天,我行大布施;
‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;
6551我有大威力,法王请听我。
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.
6552「俱胝百千数,彼等世间最上导师;
‘‘‘Koṭisatasahassāni, honti lokagganāyakā;
6553于彼诸天中之天,我行大布施。
Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.
6554「法王,请听我说,我有大权力;
‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;
6555「九十亿千,其他的世间导师。」
Navakoṭisahassāni, apare lokanāyakā.
6556「我对这些天中之天,行大布施;
‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;
6557「法王,请听我说,我有大权力。」
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.
6558「八十五亿百千大仙;
‘‘‘Koṭisatasahassāni, pañcāsītimahesinaṃ;
6559「八十五亿百,及三十七亿。」
Pañcāsītikoṭisatā, sattatiṃsā ca koṭiyo.
6560「我对这些天中之天,行大布施;
‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;
6561「法王,请听我说,我有大权力。」
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.
6562「离贪的辟支佛,八十八亿俱胝;
‘‘‘Paccekabuddhā vītarāgā , aṭṭhaṭṭhamakakoṭiyo ;
6563我有大权利,法王请听我。
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.
6564「漏尽离垢的,无数佛弟子;
‘‘‘Khīṇāsavā vītamalā, asaṅkhiyā buddhasāvakā;
6565我有大权利,法王请听我。
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.
6566「如此善行法者,常行法之人;
‘‘‘Evaṃ dhamme suciṇṇānaṃ, sadā dhammassa cārinaṃ;
6567行法者安乐眠,于此世与他世。
Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca.
6568「应行善行之法,莫行恶行之法;
‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care;
6569行法者安乐眠,于此世与他世。
Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca.
6570「厌离轮回后,我出家为无家者;
‘‘‘Nibbinditvāna saṃsāre, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
6571与千眷属一起,无一物地出家。
Sahassaparivārena, pabbajitvā akiñcanā.
6572「舍弃家后,我出家为无家者;
‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
6573半月未满时,证得四谛。
Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ.
6574「衣、钵食、资具、坐卧处,
‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;
6575众多人供养,如海之波浪。
Upanenti bahū janā, sāgareyeva ūmiyo.
6576「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
6577「我的到来确实是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6578「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’.
6579「如是种种苦,成就亦种种;
‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā;
6580已达清净之状态,我得一切成就。
Visuddhibhāvaṃ sampattā, labhāmi sabbasampadā.
6581「凡为自己布施,为大仙之福德;
‘‘Yā dadāti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino;
6582成为伴侣之成就,涅槃足处无为。
Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ.
6583「过去已尽,现在未来;
‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ;
6584我的一切业已尽,我礼敬具眼者之足。」
Sabbakammaṃ mamaṃ khīṇaṃ, pāde vandāmi cakkhuma’’.
6585如是,据说耶输陀罗比丘尼在世尊面前说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ yasodharā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
6586耶输陀罗长老尼譬喻第八
Yasodharātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
65879. 耶输陀罗为首一万比丘尼譬喻
9. Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassaapadānaṃ
6588「在十万劫加四阿僧祇劫时,
‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;
6589名为燃灯的胜者、世间导师出现。
Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako.
6590「燃灯大雄、导师,
‘‘Dīpaṅkaro mahāvīro, viyākāsi vināyako;
6591授记了苏美塔与苏弥答,同甘共苦者。
Sumedhañca sumittañca, samānasukhadukkhataṃ.
6592「看见包括天人的世间,游行于包括天人的世间,
‘‘Sadevakañca passanto, vicaranto sadevakaṃ;
6593我们前往他们的集会,亲近宣说。
Tesaṃ pakittane amhe, upagamma samāgamaṃ.
6594「在未来的集会中,请成为我们所有人的主,
‘‘Amhaṃ sabbapati hohi , anāgatasamāgame;
6595我们所有人都将成为你的妻子,可意的、说可爱语者。」
Sabbāva tuyhaṃ bhariyā, manāpā piyavādikā.
6596「布施与戒德一切,以及善修习的修习;
‘‘Dānaṃ sīlamayaṃ sabbaṃ, bhāvanā ca subhāvitā;
6597长夜以来我们的一切,已供养大牟尼。
Dīgharattañca no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmune.
6598「香、涂香、花鬘,以及宝制的灯;
‘‘Gandhaṃ vilepanaṃ mālaṃ, dīpañca ratanāmayaṃ;
6599凡所希求的一切,已供养大牟尼。
Yaṃkiñci patthitaṃ sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni.
6600「或者所作的其他业,以及人间的受用;
‘‘Aññaṃ vāpi kataṃ kammaṃ, paribhogañca mānusaṃ;
6601长夜以来我们的一切,已供养大牟尼。
Dīgharattañhi no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni.
6602「多生轮回中,我们也作了许多福德;
‘‘Anekajātisaṃsāraṃ, bahuṃ puññampi no kataṃ;
6603享受自在后,于有有中轮回。
Issaramanubhotvāna, saṃsaritvā bhavābhave.
6604「当到达最后有时,在释迦子的住处;
‘‘Pacchime bhave sampatte, sakyaputtanivesane;
6605生于不同家族的我们,天女般美丽,具欲之色。
Nānākulūpapannāyo, accharā kāmavaṇṇinī.
6606「以利得之顶获得名声,受一切恭敬礼拜;
‘‘Lābhaggena yasaṃ pattā, pūjitā sabbasakkatā;
6607获得饮食,我们常被尊敬。
Lābhiyo annapānānaṃ, sadā sammānitā mayaṃ.
6608「舍弃家后,我们出家为无家者;
‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ;
6609未满半月,我们全都证得寂静。
Aḍḍhamāse asampatte, sabbā pattāmha nibbutiṃ.
6610「获得饮食,以及衣服、住所;
‘‘Lābhiyo annapānānaṃ, vatthasenāsanāni ca;
6611一切资具都来到,常被恭敬礼拜。
Upenti paccayā sabbe, sadā sakkatapūjitā.
6612「我们的烦恼已被烧尽……(中略)……我们住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā.
6613「我们的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6614「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6615如是传说,以耶输陀罗为首的一万比丘尼众在世尊面前说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni dasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
6616耶输陀罗为首十比丘尼千譬喻第九
Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassāpadānaṃ navamaṃ.
661710. 耶输陀罗为首一万八千比丘尼譬喻
10. Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ
6618「一万八千比丘尼,释迦族所出生;
‘‘Aṭṭhārasasahassāni , bhikkhunī sakyasambhavā;
6619以耶输陀罗为首,前往正自觉者处。
Yasodharāpamukhāni, sambuddhaṃ upasaṅkamuṃ.
6620「一万八千,全都是大神通者;
‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā honti mahiddhikā;
6621礼敬牟尼的足,各随其力宣说。」
Vandantī munino pāde, ārocenti yathābalaṃ.
6622「生已尽,老、病,以及死,大牟尼;
‘‘‘Jāti khīṇā jarā byādhi, maraṇañca mahāmuni;
6623无漏、寂静之足处,不死,我们的导师。
Anāsavaṃ padaṃ santaṃ, amataṃ yāma nāyaka.
6624「大牟尼,若先前有过失,我们全部;
‘‘‘Khalitañce pure atthi, sabbāsampi mahāmuni;
6625不知冒犯,请宽恕我们,调御者。
Aparādhamajānantī, khama amhaṃ vināyaka.
6626「也请示现神通,我的教诫奉行者;
‘‘‘Iddhiñcāpi nidassetha, mama sāsanakārikā;
6627以及所有的众会,请断除疑惑,尽可能地。
Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindatha yāvatā.
6628「耶输陀罗,大雄,可意、可喜见;
‘‘‘Yasodharā mahāvīra, manāpā piyadassanā;
6629全部都是你的,大雄,在家中,生主。」
Sabbā tuyhaṃ mahāvīra, agārasmiṃ pajāpati.
6630「九万六千女,
‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari;
6631勇士!她们在家中,我们是首要者,一切皆为主人。
Agāre te mayaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā.
6632「具足色行功德,住于青春,说可爱语;
‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā, yobbanaṭṭhā piyaṃvadā;
6633一切人类如天人般尊敬我们。
Sabbā no apacāyanti, devatā viya mānusā.
6634「一万八千女,一切皆沙基亚族出身;
‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā sākiyasambhavā;
6635耶输陀罗等千女,当时是首要者、主人。
Yasodharāsahassāni, pāmokkhā issarā tadā.
6636「超越欲界,住于色界;
‘‘‘Kāmadhātumatikkamma , saṇṭhitā rūpadhātuyā;
6637大牟尼!色中无有与千女相似者。
Rūpena sadisā natthi, sahassānaṃ mahāmuni.
6638「礼敬正自觉者后,他们向导师展示神变;
‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassaṃsu satthuno;
6639许多不同形相的,也展示大神变。
Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayuṃ.
6640「身体如轮围世界,头在北俱卢;
‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru;
6641两翼是两洲,阎浮提是身体。
Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato.
6642「南方的湖是尾羽,种种枝是羽毛;
‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā;
6643月与太阳是眼,须弥山是头顶。
Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ.
6644「轮围山是喙,阎浮树连根;
‘‘‘Cakkavāḷagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ;
6645带着种子前来,礼敬世间导师。」
Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ.
6646「我们展示了象的色相,以及山、海洋;
‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā;
6647也展示了月、太阳、须弥山,以及帝释天的色相。
Candañca sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayuṃ.
6648「耶输陀罗,我们这些勇士,有眼者,礼敬您的足;
‘‘‘Yasodharā mayaṃ vīra, pāde vandāma cakkhuma;
6649人中导师,我们因您长久的修习而成就。
Tava cirapabhāvena, nipphannā naranāyaka.
6650「我们于诸神通得自在,于天耳界;
‘‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā;
6651大牟尼,我们于他心智得自在。
Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune.
6652「我们知宿住,天眼已清净;
‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ;
6653一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
6654「于义、于法、于词、于辩才,以及如此,
‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
6655大雄,我们的智在你面前生起。
Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.
6656「以前诸世间怙主的集会未曾向我们显示;
‘‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ;
6657大牟尼,我们有许多职责为了你。
Adhikārā bahū amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune.
6658「牟尼,我们在湖中所作的善业,
‘‘‘Yaṃ amhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune;
6659大雄,我们为了你积累诸福德。
Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no.
6660「除了不能之处,我们阻止了恶行;
‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayimha anācaraṃ;
6661大雄,我们的四生命为了你。
Tuyhatthāya mahāvīra, cattāni jīvitāni no .
6662「为了妻子,我们施与了数十万亿千婢女;
‘‘‘Nekakoṭisahassāni , bhariyatthāyadāsi no;
6663对于那些,我们不感到忧恼,大牟尼,为了你。
Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune.
6664「为了帮助,我们施与了数十万亿千婢女;
‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi no;
6665对于那些,我们不感到忧恼,大牟尼,为了你。
Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune.
6666「为了食物,我们施与了数十万亿千婢女;
‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi no;
6667对于那些,我们不感到忧恼,大牟尼,为了你。
Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune.
6668「我们舍弃了数十万亿千生命;
‘‘‘Nekakoṭisahassāni , jīvitāni cajimhase ;
6669我们将作怖畏的解脱,我们舍弃生命。」
Bhayamokkhaṃ karissāma, jīvitāni cajimhase.
6670「身体的装饰品、各种众多的衣服,
‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū;
6671女人的用品我们不隐藏,大牟尼,为了你。
Itthibhaṇḍe na gūhāma, tuyhatthāya mahāmune.
6672「财富谷物的舍弃,村落与城镇,
‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ , gāmāni nigamāni ca;
6673田地、儿子与女儿,已舍弃,大牟尼。
Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmune.
6674「象、马、牛,以及女奴、侍女,
‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā;
6675大雄,为了你,已舍弃无数。
Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattaṃ asaṅkhiyaṃ.
6676「你对我们的劝告:『我们将布施给乞求者』,
‘‘‘Yaṃ amhe paṭimantesi, dānaṃ dassāma yācake;
6677我们看不到布施最上布施者的忧恼。」
Vimanaṃ no na passāma, dadato dānamuttamaṃ.
6678「种种众多的苦,在轮回中有多种;
‘‘‘Nānāvidhaṃ bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe;
6679大雄者,为了你,已经历了无数。
Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ.
6680「我们随喜获得的乐,对诸苦不忧恼;
‘‘‘Sukhappattānumodāma, na ca dukkhesu dummanā;
6681在一切处平等,大牟尼,为了你。
Sabbattha tulitā homa, tuyhatthāya mahāmune.
6682「正觉者以随顺之道,引导了法;
‘‘‘Anumaggena sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari;
6683经历了乐与苦,大牟尼,证得了菩提。
Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmune.
6684「梵天与诸天,正觉者,乔达摩,世间导师;
‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ;
6685与其他世间怙主们,我们与他们的聚会众多。
Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ tehi no bahū.
6686「大牟尼啊!我们为了你有很多功行;
‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ amhe, tuyhatthāya mahāmune;
6687在寻求佛法时,我们是你的侍者。
Gavesato buddhadhamme, mayaṃ te paricārikā.
6688「在十万劫又四阿僧祇劫之前,
‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;
6689大雄燃灯佛,世间的导师出现了。
Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako.
6690「在边地的领域,邀请了如来;
‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ;
6691他们以欢喜的心,清扫他来临的道路。
Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā.
6692「在那时,有一位名叫苏美陀的婆罗门;
‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo;
6693他准备了道路,为那位一切知者。
Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino.
6694「那时我们都是婆罗门出身,
‘‘‘Tena kālena ahumha, sabbā brāhmaṇasambhavā;
6695我们采集陆生水生的花朵,带到集会。
Thalūdajāni pupphāni, āharimha samāgamaṃ.
6696「那时,彼佛陀,大名声的燃灯佛,
‘‘‘Tasmiṃ so samaye buddho, dīpaṅkaro mahāyaso;
6697大雄授记了心意最上的仙人。
Viyākāsi mahāvīro, isimuggatamānasaṃ.
6698「大地震动、轰鸣、摇动,连同诸天,
‘‘‘Calatī ravatī puthavī, saṅkampati sadevake;
6699当宣说彼心意最上仙人的业时。
Tassa kammaṃ pakittente, isimuggatamānasaṃ.
6700「天女们、人们,以及我们连同诸天,
‘‘‘Devakaññā manussā ca, mayañcāpi sadevakā;
6701以种种应供养之物供养后,作愿求。」
Nānāpūjanīyaṃ bhaṇḍaṃ, pūjayitvāna patthayuṃ.
6702「对他们,名为光明灯的佛陀作了记说;
‘‘‘Tesaṃ buddho viyākāsi, jotidīpa sanāmako;
6703「今日所期望的,他们将会面对面得到。
Ajja ye patthitā atthi, te bhavissanti sammukhā.
6704「从此无量劫以前,佛陀对我们所作的记说;
‘‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ no buddho viyākari;
6705「随喜那言语,我们如此行作。
Taṃ vācamanumodentā, evaṃkārī ahumha no.
6706「那善作之业,他们净信了那心;
‘‘‘Tassa kammassa sukatassa, tassa cittaṃ pasādayuṃ;
6707「经历了无数的天人趣,
Devamānusikaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ.
6708「经历了苦乐,在诸天与人中;
‘‘‘Sukhadukkhenubhotvāna , devesu mānusesu ca;
6709「到达最后有时,我们生于释迦族。
Pacchime bhave sampatte, jātāmha sākiye kule.
6710「愿我们具色、具财富,从那之后具名声、具戒;
‘‘‘Rūpavatī bhogavatī, yasasīlavatī tato;
6711我们具足一切肢体,在诸家族中受尊敬。
Sabbaṅgasampadā homa, kulesu abhisakkatā.
6712「我们获得利养、名誉、恭敬,世间法的聚集;
‘‘‘Lābhaṃ silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ;
6713心无苦恼,我们住于无所畏惧。
Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāma akutobhayā.
6714「世尊在王宫内当时确实说了这些;
‘‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā;
6715英雄!在刹帝利们面前,他指示了利益。
Khattiyānaṃ pure vīra , upakārañca niddisi.
6716「有利益的女人,以及在乐与苦中的女人;
‘‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe;
6717说明利益的女人,以及具悲悯的女人。
Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā.
6718「应行善行之法,不应行恶行之法;
‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care;
6719行法者安乐而眠,于此世与他世。
Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca.
6720「舍弃家后,我们出家为无家者;
‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ;
6721未满半月,我们触证了四谛。
Aḍḍhamāse asampatte, catusaccaṃ phusimha no.
6722「衣、钵食、资具、坐卧处,
‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;
6723众多人供养我们,如大海之波浪。
Upanenti bahū amhe, sāgarasseva ūmiyo.
6724「我们的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ , bhavā sabbe samūhatā;
6725如龙象断除束缚,我们住于无漏。」
Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā.
6726「我们来到我佛陀面前,确实是善来;
‘‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike;
6727三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6728「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
6729六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’.
6730「如此种种的苦,以及种种的成就;
‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā;
6731已达到清净的状态,我们获得一切成就。
Visuddhabhāvaṃ sampattā, labhāma sabbasampadā.
6732「那些为了自己的福德而布施给大仙的;
‘‘Yā dadanti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino;
6733成为伴侣的成就,无为的涅槃之境。」
Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ.
6734「过去已尽,现在未来;
‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ;
6735我们一切业也已尽,具眼者,我们礼敬您的足。
Sabbakammampi no khīṇaṃ, pāde vandāma cakkhuma.
6736「对于说涅槃者,我们还能对您说什么更上的呢?
‘‘Nibbānāya vadantīnaṃ, kiṃ vo vakkhāma uttari;
6737因为已寂止诸行过失,您已证得不死之处。」
Santasaṅkhatadosañhi, pappotha amataṃ padaṃ’’.
6738如是传说,以耶输陀罗为首的一万八千比丘尼在世尊面前说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni aṭṭhārasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
6739耶输陀罗为首十八比丘尼千譬喻第十
Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ dasamaṃ.
6740军德拉给西品第三
Kuṇḍalakesīvaggo tatiyo.
6741其摄颂──
Tassuddānaṃ –
6742君荼罗与果德弥,以及法乐与萨咖喇;
Kuṇḍalā gotamī ceva, dhammadinnā ca sakulā;
6743瓦拉难达与首那,咖毕喇尼与耶输陀罗。
Varanandā ca soṇā ca, kāpilānī yasodharā.
6744一万比丘尼,一万八千,
Dasasahassabhikkhunī, aṭṭhārasasahassakā;
6745四百偈颂,以及六十七。
Gāthāsatāni cattāri, cha ca sattatimeva ca .
67464. 刹帝利品
4. Khattiyāvaggo
67471. 亚沙瓦蒂为首一万八千比丘尼譬喻
1. Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ
6748「诸有已被完全灭尽,从诸有中已得解脱;
‘‘Bhavā sabbe parikkhīṇā, bhavā santi vimocitā;
6749我们一切漏已不存在,大牟尼,我们告知您。
Sabbāsavā ca no natthi, ārocema mahāmune.
6750「先前的善业,任何已善建立的;
‘‘Purimaṃ kusalaṃ kammaṃ , yaṃ kiñci sādhupatthitaṃ;
6751已给予作为受用,大牟尼,为了您的利益。
Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune.
6752「为诸佛、辟支佛,以及诸声闻所建立的;
‘‘Buddhapaccekabuddhānaṃ, sāvakānañca patthitaṃ ;
6753已给予作为受用,大牟尼,为了您的利益。
Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune.
6754「高低的业,为诸比丘善建立的;
‘‘Uccanīcamayaṃ kammaṃ, bhikkhūnaṃ sādhupatthitaṃ;
6755高贵家族的服务,大牟尼,这是什么?」
Uccākulaparikammaṃ, katametaṃ mahāmune .
6756「正是以那善根,业的成就被激发;」
‘‘Teneva sukkamūlena, coditā kammasampadā;
6757「超越了人间的,生于刹帝利家族。」
Mānusikamatikkantā, jāyiṃsu khattiye kule.
6758「当业生起且造作时,或者由于生,或者一起;」
‘‘Uppatte ca kate kamme, jātiyā vāpi ekato;
6759「最后一起出生的,刹帝利们,家族所生。」
Pacchime ekato jātā, khattiyā kulasambhavā.
6760「具色、具财富,受利养、恭敬、供养;」
‘‘Rūpavatī bhogavatī, lābhasakkārapūjitā;
6761「大雄在内宫中,如诸天在欢喜园。」
Antepure mahāvīra, devānaṃ viya nandane.
6762「从家厌离后,我们出家为无家者;」
‘‘Nibbinditvā agāramhā, pabbajimhanagāriyaṃ;
6763「取了几天后,我们全都证得寂静。」
Katipāhaṃ upādāya, sabbā pattāmha nibbutiṃ.
6764「衣与钵食,以及卧坐具之资具;
‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;
6765众多人供养我们,常被恭敬礼拜。
Upanenti bahū amhe, sadā sakkatapūjitā.
6766「我们的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
6767如龙象断除束缚,我们无漏而住。
Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā.
6768「我们到我佛陀之处,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike;
6769三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6770「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
6771六神通已作证,佛陀的教诫已完成」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6772如是,据说以亚沙瓦蒂为首的刹帝利女比丘尼一万八千人在世尊面前说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ yasavatīpamukhāni khattiyakaññābhikkhuniyo aṭṭhārasasahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
6773亚舍卫城为首十八比丘尼千譬喻第一
Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
67742. 八十四比丘尼千譬喻
2. Caturāsītibhikkhunīsahassaapadānaṃ
6775「八万二千婆罗门种姓出身者,
‘‘Cullāsītisahassāni , brāhmaññakulasambhavā ;
6776手足柔软细滑者,以前是你的,大牟尼。
Sukhumālahatthapādā, pure tuyhaṃ mahāmune.
6777「吠舍净族所生者,天人、龙与紧那罗,
‘‘Vessasuddakule jātā, devā nāgā ca kinnarā;
6778四大洲的众多女子,以前是你的,大牟尼。
Cātuddīpā bahū kaññā, pure tuyhaṃ mahāmune.
6779「有些已出家者,都是一切见者;
‘‘Kāci pabbajitā atthi, sabbadassāvino hū;
6780天人、紧那罗、龙,将在未来触证。
Devā ca kinnarā nāgā, phusissanti anāgate.
6781「享受了一切名声,获得了一切成就;
‘‘Anubhotvā yasaṃ sabbaṃ, patvāna sabbasampadā;
6782获得了你的信心,她们将在未来觉悟。
Tumhaṃ pasādaṃ paṭiladdhā, bujjhissanti anāgate.
6783我们是婆罗门之女,生于婆罗门家族;
‘‘Amhe brāhmaṇadhītā tu, brāhmaññakulasambhavā;
6784大雄看着我们,具眼者,我们礼敬你的足。
Pekkhato no mahāvīra, pāde vandāma cakkhuma.
6785一切有已被破坏,根本渴爱已被根除;
‘‘Upahatā bhavā sabbe, mūlataṇhā samūhatā;
6786随眠已被断除,福德行已被摧毁。
Samucchinnā anusayā, puññasaṅkhāradālitā.
6787一切都以定为行境,已成就等至自在;
‘‘Samādhigocarā sabbā, samāpattivasī katā;
6788以禅那、法喜,我们将常住。
Jhānena dhammaratiyā, viharissāma no sadā.
6789有之引导者无明以及诸行已被舍弃;
‘‘Bhavanetti avijjā ca, saṅkhārāpi ca khepitā;
6790导师,已前往极难见之境,请允许我们。
Sududdasaṃ padaṃ gantvā, anujānātha nāyaka.
6791你们对我有恩,长夜以来已作利益;
‘‘Upakārā mamaṃ tumhe, dīgharattaṃ katāvino;
6792断除四者之疑惑,愿一切皆趣涅槃。
Catunnaṃ saṃsayaṃ chetvā, sabbā gacchantu nibbutiṃ.
6793礼敬牟尼之足后,作神变显现;
‘‘Vanditvā munino pāde, katvā iddhivikubbanaṃ;
6794有些显示光明,有些则(显示)黑暗。
Kāci dassenti ālokaṃ, andhakāramathāparā.
6795显示月与日,以及大海与鱼;
‘‘Dassenti candasūriye, sāgarañca samacchakaṃ;
6796显示须弥山与围绕(之物),显示巴利恰答咖树。
Sineruṃ paribhaṇḍañca, dassenti pārichattakaṃ.
6797以神通显示三十三天之住处、夜摩天;
‘‘Tāvatiṃsañca bhavanaṃ, yāmaṃ dassenti iddhiyā;
6798兜率天、化乐天、他化自在大威力天,
Tusitaṃ nimmite deve, vasavattī mahissare.
6799「某些梵天人显示大阿拉汉的经行;
‘‘Brahmāno kāci dassenti, caṅkamañca mahārahaṃ;
6800造作梵天色后,教导空性之法。
Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desenti suññataṃ.
6801「作种种神变后,显示导师的神通;
‘‘Nānāvikubbanaṃ katvā, iddhiṃ dassiya satthuno;
6802一切都显示了力,礼敬导师之足。
Dassayiṃsu balaṃ sabbā, pāde vandiṃsu satthuno.
6803「我们是神通的自在者,天耳界的自在者;
‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā;
6804大牟尼,我们是他心智的自在者。
Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune.
6805「我们知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ;
6806一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
6807「于义、法、词、辩才,以及如此,
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
6808大雄者,我们的智在你面前生起。
Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.
6809「诸过去世间怙主的集会,已向我们显示;
‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ;
6810大牟尼,我们的许多权益,是为了你的缘故。
Adhikāraṃ bahuṃ amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune.
6811「牟尼,忆念我们所作的善业;
‘‘Yaṃ amhehi kataṃ kammaṃ, kusalaṃ sara taṃ mune;
6812大雄者,为了你的缘故,我们积集了诸福德。
Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no.
6813「十万劫前,莲华上大牟尼;」
‘‘Satasahassito kappe, padumuttaro mahāmuni;
6814名为汉沙瓦提城,是正自觉者的家族住处。
Puraṃ haṃsavatī nāma, sambuddhassa kulāsayaṃ.
6815「恒河常流经汉沙瓦提的城门;
‘‘Dvārena haṃsavatiyā, gaṅgā sandati sabbadā;
6816河水泛滥时,诸比丘无法前行。
Ubbaḷhā nadiyā bhikkhū, gamanaṃ na labhanti te.
6817「一日、二日、三日,乃至七日、一月;
‘‘Divasaṃ dve tayo ceva, sattāhaṃ māsikaṃ tato;
6818甚至满四个月,他们都无法前行。
Catumāsampi sampuṇṇaṃ, gamanaṃ na labhanti te.
6819「当时有一位名叫萨塔萨拉的结发行者,是国民;
‘‘Tadā ahu sattasāro, jaṭilo nāma raṭṭhiko;
6820见诸比丘受阻,便在恒河上建造桥梁。
Oruddhe bhikkhavo disvā, setuṃ gaṅgāya kārayi.
6821「当时他以十万(金钱)在恒河上建造桥梁;
‘‘Tadā satasahassehi, setuṃ gaṅgāya kārayi;
6822在僧团的此岸,他建造了精舍。
Saṅghassa orime tīre, vihārañca akārayi.
6823「女人与男人,以及高低种姓之家;
‘‘Itthiyo purisā ceva, uccanīcakulāni ca;
6824他们对那座桥与精舍,作了同等的供养。
Tassa setuṃ vihārañca , samabhāgaṃ akaṃsu te.
6825「我们与其他人类,以净信之心;
‘‘Amhe aññe ca mānujā, vippasannena cetasā;
6826在城市与乡村中,成为他法的继承者。
Tassa dhammesu dāyādā, nagare janapadesu ca.
6827「女人、男人、男孩,以及众多女孩;
‘‘Itthī pumā kumārā ca, bahū ceva kumārikā;
6828他们为桥与精舍,撒布沙石。
Setuno ca vihārassa, vālukā ākiriṃsu te.
6829「清扫道路之后,以芭蕉叶、满瓶、旗帜;
‘‘Vīthiṃ sammajjanaṃ katvā, kadalīpuṇṇaghaṭe dhaje;
6830对导师作了香、粉与花鬘的供养。
Dhūpaṃ cuṇṇañca mālañca, kāraṃ katvāna satthuno.
6831「在色都维哈拉建造之后,邀请了引导者;
‘‘Setuvihāre kāretvā, nimantetvā vināyakaṃ;
6832布施了大布施之后,我期愿正觉。
Mahādānaṃ daditvāna, sambodhiṃ abhipatthayiṃ.
6833「莲华上佛大雄,一切有息者的救护者;
‘‘Padumuttaro mahāvīro, tārako sabbapāṇinaṃ;
6834大牟尼对结发者作了随喜。
Anumodanīyaṃkāsi, jaṭilassa mahāmuni .
6835「『过了十万劫之后,将有吉祥劫;
‘‘‘Satasahassātikkante, kappo hessati bhaddako;
6836经历了有又有之后,将到达正觉。
Bhavābhavenubhotvāna, pāpuṇissati bodhiyaṃ.
6837「『某些男女作了手的工作;
‘‘‘Kāci hatthaparikammaṃ, katāvī naranāriyo;
6838在未来世,一切都将面对面。
Anāgatamhi addhāne, sabbā hessanti sammukhā’.
6839以那业果报,以及意愿与誓愿,
‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;
6840生于天界,她们是你的侍女。
Uppannā devabhavanaṃ, tuyhaṃ tā paricārikā.
6841无数的天界之乐,无数的人间之乐,
‘‘Dibbasukhaṃ asaṅkhiyaṃ, mānusañca asaṅkhiyaṃ;
6842我们侍奉你,在生生世世中轮回。
Tuyhaṃ te paricārema, saṃsarimha bhavābhave.
6843百千劫中,善作业的成就,
‘‘Satasahassito kappe, sukataṃ kammasampadaṃ;
6844细滑者在人间,以及在殊胜的天宫。
Sukhumālī manussānaṃ, atho devapure vare.
6845色、受用、名声,以及恭敬、尊重,
‘‘Rūpabhogayase ceva, atho kittiñca sakkataṃ ;
6846我们常常获得一切善作的业成就。
Labhāma satataṃ sabbaṃ, sukataṃ kammasampadaṃ.
6847到达最后有时,我们生于婆罗门家族;
‘‘Pacchime bhave sampatte, jātāmha brāhmaṇe kule;
6848手足柔软细滑,在释迦子的住处。
Sukhumālahatthapādā, sakyaputtanivesane.
6849一切时我们都不见大地,不曾跨越;
‘‘Sabbakālampi pathaviṃ, na passāma na laṅkataṃ;
6850我们看不见泥泞不净之地,大牟尼。
Cikkhallabhūmimasuciṃ , na passāma mahāmune.
6851我们住在家中时,一切时的恭敬,
‘‘Agāraṃ vasante amhe, sakkāraṃ sabbakālikaṃ;
6852他们常常供奉一切,这是我们过去业的果报。
Upanenti sadā sabbaṃ, pubbakammaphalena no .
6853舍弃家后,出家成为无家者;
‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajitvānagāriyaṃ;
6854我们已度脱轮回之道,离贪而住。
Saṃsārapathanitthiṇṇā, vītarāgā bhavāmase .
6855衣、钵食、卧坐具之资具,
‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;
6856从各处常有数千人供养我们。
Upanenti sadā amhe, sahassāni tato tato.
6857我们的烦恼已被烧尽……(中略)……住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā.
6858我们的到来确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6859四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6860如是,据说八万四千婆罗门女比丘尼在世尊面前说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ caturāsītibrāhmaṇakaññābhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
6861八十四比丘尼千譬喻第二
Caturāsītibhikkhunīsahassāpadānaṃ dutiyaṃ.
68623. 莲华色长老尼譬喻
3. Uppaladāyikātherīapadānaṃ
6863在阿卢那瓦帝城,有一位名叫阿卢那的刹帝利;
‘‘Nagare aruṇavatiyā, aruṇo nāma khattiyo;
6864我是那位国王的妻子,我与他一起行淫。
Tassa rañño ahuṃ bhariyā, ekajjhaṃ cārayāmahaṃ.
6865「独自坐在隐密处,我当时如此思惟:
‘‘Rahogatā nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;
6866『我未曾作善,没有可带走的。
‘Kusalaṃ me kataṃ natthi, ādāya gamiyaṃ mama.
6867『『大恐怖、辛辣、恐怖形相、极可怕的;
‘‘‘Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ, ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ;
6868我必定会去地狱,对此我没有疑惑』。
Nirayaṃ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṃsayo’.
6869「我如此思惟后,令心欢喜,
‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, pahaṃsetvāna mānasaṃ;
6870前往国王处,说了这番话:
Rājānaṃ upagantvāna, idaṃ vacanamabraviṃ.
6871『『天啊,我们这些女人,依赖男人而活;
‘‘‘Itthī nāma mayaṃ deva, purisānittarā ahu ;
6872「请给我一位沙门,刹帝利,我将供养他。」
Ekaṃ me samaṇaṃ dehi, bhojayissāmi khattiya’.
6873「那时国王给了我一位诸根已修习的沙门;
‘‘Adāsi me tadā rājā, samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ;
6874取了他的钵后,我用美食装满它。
Tassa pattaṃ gahetvāna, paramannena pūrayiṃ.
6875「装满最上的食物,连同妙香涂料;
‘‘Pūretvā paramaṃ annaṃ, saha sugandhalepanaṃ;
6876用大衣覆盖后,我以欢喜心布施。
Mahācelena chāditvā, adāsiṃ tuṭṭhamānasā.
6877「以那善作之业,以及思与愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
6878舍弃人身后,我去到三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
6879「我作了千位天王的大皇后;
‘‘Sahassadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;
6880我作了千位转轮王的大皇后。
Sahassacakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
6881「广大的地方王国,从数量上无法计算;
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
6882种种不同的许多其他,那是从那业的果报。
Nānāvidhaṃ bahuṃ aññaṃ, tassa kammaphalaṃ tato.
6883「我的容色如优钵罗花,美丽、好看;
‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, abhirūpā sudassanā;
6884具足女人的一切肢体,出身高贵、持有光辉。
Itthisabbaṅgasampannā, abhijātā jutindharā.
6885「到达最后有时,我生于释迦族;
‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule;
6886我是千名女人中的首位,净饭王之子的(妻子)。
Nārīsahassapāmokkhā, suddhodanasutassahaṃ.
6887「从家厌离后,我出家成为无家者;
‘‘Nibbinditvā agārehaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
6888到了第七夜,我证得了四谛。
Sattamīrattisampattā , catusaccamapāpuṇiṃ.
6889「衣、钵食、卧坐具之资具,
‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;
6890我无法衡量,这是钵食的果报。
Parimetuṃ na sakkomi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.
6891「我所圆满的善业,牟尼,你忆念,
‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase muni;
6892大雄,我已为你舍弃了许多。
Tuyhatthāya mahāvīra, paricattaṃ bahuṃ mayā.
6893「从此三十一劫以来,当时我布施了那布施,
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
6894我不知有恶趣,这是钵食的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.
6895「我了知两种趣:天界与人界。
‘‘Dve gatiyo pajānāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
6896「我不知其他趣处,这是施食之果报。」
Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.
6897「『我生于高贵家族,大富之家、大财之家;」
‘‘Ucce kule pajāyāmi, mahāsāle mahaddhane;
6898「我不生于其他家族,这是施食之果报。」
Aññe kule na jāyāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.
6899「『于有有中轮回后,以善根所驱使;」
‘‘Bhavābhave saṃsaritvā, sukkamūlena coditā;
6900「我不见不可意者,这是喜悦所作之果报。」
Amanāpaṃ na passāmi, somanassakataṃ phalaṃ.
6901「『我于诸神通得自在,于天耳界;」
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
6902「于他心智,我得自在,大牟尼。」
Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.
6903「『我知宿住,天眼已清净;」
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
6904诸漏已尽,现在不再有再生。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
6905于义、法、词、辩,以及如此,
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
6906大雄,我的智在你面前生起。
Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.
6907我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
6908确实我的善来……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6909四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6910如是,据说,莲华色比丘尼在世尊面前说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ uppaladāyikā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
6911莲华色长老尼譬喻第三
Uppaladāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.
69124. 善生母长老尼譬喻
4. Siṅgālamātutherīapadānaṃ
6913名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
6914从此十万劫之前,导师出现于世。
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
6915那时我在汉舍卫城,生于大臣家族;
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātāmaccakule ahuṃ;
6916种种宝珠光辉照耀,富裕、繁荣、大财富。
Nānāratanapajjote, iddhe phīte mahaddhane.
6917与父亲一起前往,大众围绕;
‘‘Pitunā saha gantvāna, mahājanapurakkhatā;
6918听闻佛陀之法后,我出家为无家者。
Dhammaṃ buddhassa sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
6919出家之后,以身远离恶业;
‘‘Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ;
6920舍弃语恶行,清净活命。
Vacīduccaritaṃ hitvā, ājīvaṃ parisodhayiṃ.
6921对佛净信,对法亦然,对僧团怀极深敬重;
‘‘Buddhe pasannā dhamme ca, saṅghe ca tibbagāravā;
6922致力于听闻正法,热衷于见佛。
Saddhammassavane yuttā, buddhadassanalālasā .
6923「我听闻那时的比丘尼,是信胜解者中的第一;
‘‘Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ, assosiṃ bhikkhuniṃ tadā;
6924希求那地位,我圆满了三学。
Taṃ ṭhānaṃ patthayitvāna, tisso sikkhā apūrayiṃ.
6925「那时善逝对我说,心怀悲愍;
‘‘Tato maṃ sugato āha, karuṇānugatāsayo;
6926『凡对如来的信,不动摇、善确立;
‘Yassa saddhā tathāgate, acalā suppatiṭṭhitā;
6927凡戒善妙,为圣者所喜、所赞叹。
Sīlañca yassa kalyāṇaṃ, ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ.
6928『『凡对僧团有净信,见正直;
‘‘‘Saṅghe pasādo yassatthi, ujubhūtañca dassanaṃ;
6929他们称那人为不贫穷,他的生命不空过。
Adaliddoti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ.
6930「因此,信与戒、净信与见法,
‘‘‘Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṃ dhammadassanaṃ;
6931智者应当勤修,忆念诸佛的教诫。」
Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhāna sāsanaṃ’.
6932「听闻此后我欢喜,询问我的愿望;
‘‘Taṃ sutvāhaṃ pamuditā, apucchiṃ paṇidhiṃ mama;
6933那时无比无量的导师为我授记;
Tadā anomo amito, byākarittha vināyako;
6934『对佛具有净信的善女,你将获得那善发愿之果。
‘Buddhe pasannā kalyāṇī, lacchase taṃ supatthitaṃ.
6935「『从今十万劫后,将有从沃咖咖族出生者;
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
6936姓为乔达摩,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
6937「『他的法的继承者,亲生的、由法所造的,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
6938「成为新嘎喇咖的母亲,将成为导师的女弟子。」
Siṅgālakassa mātāti, hessati satthu sāvikā’.
6939「听到那个之后,她变得欢喜,从那时起终生,」
‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
6940以慈心侍奉,以实践[侍奉]导师。
Mettacittā paricariṃ, paṭipattīhi nāyakaṃ.
6941「以那善作之业,以思与愿,」
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
6942「舍弃人身后,我去到三十三天。」
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
6943「而现在在最后有,在王舍城最胜城,」
‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;
6944「生于富裕的长者家,有大财宝积聚。」
Jātā seṭṭhikule phīte, mahāratanasañcaye.
6945「名为新嘎喇咖的儿子,是我的,喜乐于邪道;」
‘‘Putto siṅgālako nāma, mamāsi vipathe rato;
6946执持见之一方,热衷于礼敬诸方。
Diṭṭhigahanapakkhando, disāpūjanatapparo.
6947「礼敬诸方者,为了托钵而入城;
‘‘Nānādisā namassantaṃ , piṇḍāya nagaraṃ vajaṃ;
6948见到他后,佛陀教诫,导师站在路上。
Taṃ disvā ovadī buddho, magge ṭhatvā vināyako.
6949「当他说法时,生起了喜悦与惊奇;
‘‘Tassa desayato dhammaṃ, panādo vimhayo ahu;
6950二三十位男女,现观了法。
Dvekoṭinaranārīnaṃ, dhammābhisamayo ahu.
6951「那时我前往集会,听闻善逝所说;
‘‘Tadāhaṃ parisaṃ gantvā, sutvā sugatabhāsitaṃ;
6952证得入流果后,我出家为无家者。
Sotāpattiphalaṃ pattā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
6953「不久之后,渴望见佛;
‘‘Na cireneva kālena, buddhadassanalālasā;
6954修习了那随念,我证得了阿拉汉果。
Anussatiṃ taṃ bhāvetvā, arahattamapāpuṇiṃ.
6955「为了见佛,我常常前往;
‘‘Dassanatthāya buddhassa, sabbadā ca vajāmahaṃ;
6956我不满足地看着那令眼欢喜的色身。
Atittāyeva passāmi, rūpaṃ nayananandanaṃ.
6957「由一切波罗蜜所生,殊胜的吉祥之处;
‘‘Sabbapāramisambhūtaṃ, lakkhīnilayanaṃ varaṃ;
6958遍满一切美妙的色身,我不满足地住。
Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ, atittā viharāmahaṃ.
6959「胜者对那德满意,将我安立于此第一位;
‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;
6960新嘎喇咖的母亲,是信解第一者。
Siṅgālakassa yā mātā, aggā saddhādhimuttikā .
6961「我于诸神通自在,以及天耳界;
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
6962我是他心智的自在者,大牟尼。
Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni.
6963我知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
6964一切漏已尽,现在没有再生。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
6965于义、法、词、辩,
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
6966大雄,我的智在你面前生起。
Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.
6967我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
6968我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6969四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6970如是,据说,善生母比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ siṅgālamātā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
6971善生童子长老尼譬喻第四
Siṅgālamātutheriyāpadānaṃ catutthaṃ.
69725. 苏咖长老尼譬喻
5. Sukkātherīapadānaṃ
6973「九十一劫前,有位名叫毗婆尸的导师;
‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;
6974他出现于世,相貌端严,遍观一切法。
Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.
6975「那时我在槃头摩帝城,生于某个家族;
‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, jātā aññatare kule;
6976听闻牟尼的法后,我出家为无家者。
Dhammaṃ sutvāna munino, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
6977「多闻、持法,且具辩才;
‘‘Bahussutā dhammadharā, paṭibhānavatī tathā;
6978善于种种说法,奉行胜者的教诫。
Vicittakathikā cāpi, jinasāsanakārikā.
6979「那时我说法,利益了众多人众;
‘‘Tadā dhammakathaṃ katvā, hitāya janataṃ bahuṃ ;
6980从那里死后,我生于兜率天,具有名声。
Tato cutāhaṃ tusitaṃ, upapannā yasassinī.
6981从此三十一劫前,胜者尸弃如火焰般;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, sikhī viya sikhī jino;
6982以名声照耀世间,出现为说法者中之最胜。
Tapanto yasasā loke , uppajji vadataṃ varo.
6983那时也出家,精通佛陀教法;
‘‘Tadāpi pabbajitvāna, buddhasāsanakovidā;
6984阐明胜者之语后,也从那里去到三十三天。
Jotetvā jinavākyāni, tatopi tidivaṃ gatā.
6985就在三十一劫中,名为毗舍婆的导师;
‘‘Ekatiṃseva kappamhi, vessabhū nāma nāyako;
6986大智者出现,那时我也同样如此。
Uppajjittha mahāñāṇī, tadāpi ca tathevahaṃ.
6987出家后持法,我阐明胜者教法;
‘‘Pabbajitvā dhammadharā, jotayiṃ jinasāsanaṃ;
6988前往可爱的马鲁城,我享受了大乐。
Gantvā marupuraṃ rammaṃ, anubhosiṃ mahāsukhaṃ.
6989在此贤劫中,咖古桑达是最胜者;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, kakusandho jinuttamo;
6990人之皈依处出现,那时我也是如此。
Uppajji narasaraṇo , tadāpi ca tathevahaṃ.
6991出家于牟尼之教,照耀如寿量,
‘‘Pabbajitvā munimataṃ, jotayitvā yathāyukaṃ;
6992从那里死后,我去到三十三天,如同去到自己的家。
Tato cutāhaṃ tidivaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā.
6993就在此劫中,果那伽马那是导师;
‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, koṇāgamananāyako;
6994世间皈依处出现,无烦恼者、达到不死者。
Uppajji lokasaraṇo, araṇo amataṅgato .
6995那时也出家,在那位如是者的教法中;
‘‘Tadāpi pabbajitvāna, sāsane tassa tādino;
6996多闻、持法者,照耀胜者教。
Bahussutā dhammadharā, jotayiṃ jinasāsanaṃ.
6997「就在此劫中,迦叶牟尼至上;
‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, kassapo munimuttamo;
6998世间皈依者出现,无烦恼、达死终者。
Uppajji lokasaraṇo, araṇo maraṇantagū.
6999「于彼人雄之教中出家后;
‘‘Tassāpi naravīrassa, pabbajitvāna sāsane;
7000通达正法、善于问答而无畏。
Pariyāpuṭasaddhammā, paripucchāvisāradā.
7001「具戒、有惭,于三学善巧;
‘‘Susīlā lajjinī ceva, tīsu sikkhāsu kovidā;
7002作了许多法谈,终其一生,大牟尼。
Bahuṃ dhammakathaṃ katvā, yāvajīvaṃ mahāmune.
7003「以彼业果报,及思愿力;
‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;
7004舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
7005现在于最后有,在王舍城最上,
‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;
7006生于富裕的长者家,有大量珍宝积聚。
Jātā seṭṭhikule phīte, mahāratanasañcaye.
7007当世间导师,被千位比丘围绕,
‘‘Yadā bhikkhusahassena, parivuto lokanāyako;
7008来到王舍城,被千眼者(帝释天)所赞叹。
Upāgami rājagahaṃ, sahassakkhena vaṇṇito.
7009『已调御者与已调御的旧结发行者们一起,已解脱者与已解脱者们一起,
‘‘‘Danto dantehi saha purāṇajaṭilehi, vippamutto vippamuttehi;
7010如磨光的金色,世尊进入王舍城。『
Siṅgīnikkhasavaṇṇo, rājagahaṃ pāvisi bhagavā’.
7011见到佛陀的威力,听闻功德的积聚,
‘‘Disvā buddhānubhāvaṃ taṃ, sutvāva guṇasañcayaṃ;
7012对佛净信心后,我依自己的能力供养他。
Buddhe cittaṃ pasādetvā, pūjayiṃ taṃ yathābalaṃ.
7013其后不久,在法授近处;
‘‘Aparena ca kālena, dhammadinnāya santike;
7014从家出家后,我出家为无家者。
Agārā nikkhamitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
7015当剃除头发时,我烧尽诸烦恼;
‘‘Kesesu chijjamānesu, kilese jhāpayiṃ ahaṃ;
7016出家后不久,我领受了全部教法。
Uggahiṃ sāsanaṃ sabbaṃ, pabbajitvācirenahaṃ.
7017其后,在大众集会中,我教导法;
‘‘Tato dhammamadesesiṃ, mahājanasamāgame;
7018当我正在说法时,有法现观。
Dhamme desiyamānamhi, dhammābhisamayo ahu.
7019知道数千众生,极为惊奇;
‘‘Nekapāṇasahassānaṃ, taṃ viditvātivimhito;
7020夜叉对我极为净信,游行至王舍城。
Abhippasanno me yakkho, bhamitvāna giribbajaṃ.
7021「王舍城的人们对我做了什么?犹如饮了蜜一般欢喜;
‘‘Kiṃ me katā rājagahe manussā, madhuṃ pītāva acchare;
7022他们不亲近善者,不亲近教导不死之境者。
Ye sukkaṃ na upāsanti, desentiṃ amataṃ padaṃ.
7023「那不可阻挡的、无需灌溉而迅速的(法),
‘‘Tañca appaṭivānīyaṃ, asecanakamojavaṃ;
7024我想有慧者饮用它,如渴者饮雨云之水。
Pivanti maññe sappaññā, valāhakamivaddhagū.
7025「我于诸神通得自在,于天耳界,
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
7026于他心智,大牟尼,我得自在。
Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.
7027「我知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
7028一切漏已尽,现在没有再生。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
7029于义、法、词、辩才,以及如此,
‘‘Atthadhammaniruttīsu , paṭibhāne tatheva ca;
7030大雄,我的智在你面前生起。
Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.
7031我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
7032确实我的善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7033四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7034如是,据说苏咖比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ sukkā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
7035苏咖长老尼譬喻第五
Sukkātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.
7036第五诵品
Pañcamaṃ bhāṇavāraṃ.
70376. 阿毗卢巴难达长老尼譬喻
6. Abhirūpanandātherīapadānaṃ
7038九十一劫前,有名为毗婆尸的导师;
‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;
7039生起了具妙相者,于一切法具眼者。
Uppajji cārudassano, sabbadhammesu cakkhumā.
7040「那时我在班度马帝,繁荣兴盛的大族中;
‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, iddhe phīte mahākule;
7041生为美貌的爱女,为人们所应供养。
Jātā surūpā dayitā, pūjanīyā janassa ca.
7042「亲近大雄者,毗婆尸世间导师;
‘‘Upagantvā mahāvīraṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ;
7043听闻法后皈依,人中导师。
Dhammaṃ suṇitvā saraṇaṃ, upesiṃ naranāyakaṃ.
7044「防护于诸戒后,当人中至上者般涅槃时;
‘‘Sīlesu saṃvutā hutvā, nibbute ca naruttame;
7045在舍利塔之上,我供养了金伞。
Dhātuthūpassa upari, soṇṇacchattamapūjayiṃ.
7046「施舍解脱、具戒,尽其一生,从彼处死后;
‘‘Muttacāgā sīlavatī, yāvajīvaṃ tato cutā;
7047舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ.
7048那时以十种情况,超越其余者;
‘‘Tadā dasahi ṭhānehi, adhibhotvāna sesake ;
7049以色、声、香,味与触。
Rūpasaddehi gandhehi, rasehi phusanehi ca.
7050以寿命、美貌,快乐与名声,
‘‘Āyunāpi ca vaṇṇena, sukhena yasasāpi ca;
7051同样以主权,获得后我辉耀。
Tathevādhipateyyena, adhigayha virocahaṃ.
7052现在于最后有,我生于迦毗罗卫;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātāhaṃ kapilavhaye;
7053是谶摩咖帝释天的女儿,以南达之名而闻名。
Dhītā khemakasakkassa, nandā nāmāti vissutā.
7054我具足美貌,有显示美丽之相;
‘‘Abhirūpasampadampi , ahu me kantisūcakaṃ;
7055当我到达青春期时,以美貌容颜为庄严。
Yadāhaṃ yobbanappattā, rūpalāvaññabhūsitā.
7056那时在释迦族的头上,发生了极大的争论;
‘‘Tadā matthe sakyānaṃ, vivādo sumahā ahu;
7057父亲因此使我出家,「愿释迦族不要灭亡」。
Pabbājesi tato tāto, mā sakyā vinassiṃsuti.
7058出家后,我见到如来,人中至上者;
‘‘Pabbajitvā tathāgataṃ, rūpadessiṃ naruttamaṃ;
7059听闻后我不前往,因为我对自己的美貌感到骄傲。
Sutvāna nopagacchāmi, mama rūpena gabbitā.
7060我也不去听教诫,因为害怕见佛;
‘‘Ovādampi na gacchāmi, buddhadassanabhīrutā;
7061那时胜者以方便,引导我到他面前。
Tadā jino upāyena, upanetvā sasantikaṃ.
7062善巧于道的神通者,示现了三种女人;
‘‘Tissitthiyo nidassesi, iddhiyā maggakovido;
7063如天女般美丽的,年轻的、衰老的、死亡的。
Accharārūpasadisaṃ, taruṇiṃ jaritaṃ mataṃ.
7064见到她们三人,对身体极为厌离、离欲;
‘‘Tāyo disvā susaṃviggā, virattāse kaḷevare;
7065我站立着,厌离诸有,那时导师对我说。
Aṭṭhāsiṃ bhavanibbindā, tadā maṃ āha nāyako.
7066难德,看这病、不净、腐臭的聚合;
‘‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ;
7067流出、漏出,为愚者所喜爱。
Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ.
7068以不净修习心,专一、善等持;
‘‘‘Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ;
7069如此这个,如是那个,如那个,如是这个。
Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ.
7070「如此观察这个,日夜不懈怠;
‘‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā;
7071然后以自己的慧,证知后你将度过。
Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha vacchasi’.
7072对我不放逸地,如理地行时;
‘‘Tassā me appamattāya, vicarantiyā yoniso;
7073此身如实地,内外被看见。
Yathābhūtaṃ ayaṃ kāyo, diṭṭho santarabāhiro.
7074然后我于身厌离,于内离染;
‘‘Atha nibbindahaṃ kāye, ajjhattañca virajjahaṃ;
7075不放逸、已解脱,我寂静、已涅槃。
Appamattā visaṃyuttā, upasantāmhi nibbutā.
7076我于诸神通自在,于天耳界;
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
7077于他心智,我自在,大牟尼。
Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.
7078我知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
7079一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo.
7080「于义、法、词、辩,以及如此,
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
7081大雄,我的智在你面前生起。
Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.
7082我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
7083我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7084四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7085据说阿毗卢巴难达比丘尼如此说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ abhirūpanandā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
7086阿毗卢巴难达长老尼譬喻第六
Abhirūpanandātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
70877. 阿德哈迦尸长老尼譬喻
7. Aḍḍhakāsitherīapadānaṃ
7088「在此贤劫中,梵族大名声;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
7089名为迦叶,依族姓而闻名,生起了说者中的殊胜者。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
7090「那时我出家,在那位佛陀的教法中;
‘‘Tadāhaṃ pabbajitvāna, tassa buddhassa sāsane;
7091在巴帝摩卡中防护,在五根中也防护。
Saṃvutā pātimokkhamhi, indriyesu ca pañcasu.
7092「在食物上知量,精勤于警寤;
‘‘Mattaññunī ca asane, yuttā jāgariyepi ca;
7093我住于精勤瑜伽,成为漏尽的比丘尼。
Vasantī yuttayogāhaṃ, bhikkhuniṃ vigatāsavaṃ.
7094「我以恶心辱骂,当时说『妓女』;
‘‘Akkosiṃ duṭṭhacittāhaṃ, gaṇiketi bhaṇiṃ tadā;
7095以那恶业,我在地狱中煮熟。
Tena pāpena kammena, nirayamhi apaccisaṃ.
7096「以那业的残余,我生于妓女家族;」
‘‘Tena kammāvasesena, ajāyiṃ gaṇikākule;
7097在最后的生中,我多次依赖他人。
Bahusova parādhīnā, pacchimāya ca jātiyaṃ.
7098「我生于迦尸的长者家族,以梵行力,
‘‘Kāsīsu seṭṭhikulajā, brahmacārībalenahaṃ;
7099犹如天界的天女,我具足色相庄严。
Accharā viya devesu, ahosiṃ rūpasampadā.
7100「在王舍城最胜处,见到我可见之身,
‘‘Disvāna dassanīyaṃ maṃ, giribbajapuruttame;
7101他们以辱骂之力,使我安住于妓女之业。
Gaṇikatte nivesesuṃ, akkosanabalena me.
7102「我听闻由佛陀最胜者所说的正法,
‘‘Sāhaṃ sutvāna saddhammaṃ, buddhaseṭṭhena desitaṃ;
7103具足过去的习性,我出家为无家者。
Pubbavāsanasampannā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
7104「为了达上,我前往胜者之处,
‘‘Tadūpasampadatthāya, gacchantī jinasantikaṃ;
7105听闻道路已清扫、已安立,我获得了使者的达上。
Magge dhutte ṭhite sutvā, labhiṃ dūtopasampadaṃ.
7106一切业已尽,福与恶亦如是;
‘‘Sabbakammaṃ parikkhīṇaṃ, puññaṃ pāpaṃ tatheva ca;
7107已超越一切轮回,已舍弃妓女身份。
Sabbasaṃsāramuttiṇṇā, gaṇikattañca khepitaṃ.
7108我于神通自在,于天耳界,
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
7109于他心智,我自在,大牟尼。
Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.
7110我知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
7111一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
7112「在义、法、词、辩,以及如是
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
7113大雄,智在你面前对我生起。
Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.
7114我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
7115确实,对我来说是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7116四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7117据说阿德哈迦尸比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ aḍḍhakāsi bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
7118阿德哈迦尸长老尼譬喻第七
Aḍḍhakāsitheriyāpadānaṃ sattamaṃ.
71198. 朋尼咖长老尼譬喻
8. Puṇṇikātherīapadānaṃ
7120毗婆尸佛、尸弃、毗舍婆,
‘‘Vipassino bhagavato, sikhino vessabhussa ca;
7121咖古桑塔牟尼、果那含牟那,
Kakusandhassa munino, koṇāgamanatādino.
7122以及迦叶佛陀,在教法中出家后,
‘‘Kassapassa ca buddhassa, pabbajitvāna sāsane;
7123比丘尼戒具足,谨慎诸根防护。
Bhikkhunī sīlasampannā, nipakā saṃvutindriyā.
7124多闻持法者,询问法与义;
‘‘Bahussutā dhammadharā, dhammatthapaṭipucchikā;
7125善受持诸法,亲近听闻者。
Uggahetā ca dhammānaṃ, sotā payirupāsitā.
7126我于人众中说法,在胜利者教中;
‘‘Desentī janamajjhehaṃ, ahosiṃ jinasāsane;
7127以多闻之故,我轻慢善良者。
Bāhusaccena tenāhaṃ, pesalā atimaññisaṃ.
7128现在最后有,在舍卫城最胜城;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, sāvatthiyaṃ puruttame;
7129我生于阿那他宾地咖家,作陶师之婢女。
Anāthapiṇḍino gehe, jātāhaṃ kumbhadāsiyā.
7130去取水时,我见到一位婆罗门再生族;
‘‘Gatā udakahāriyaṃ, sotthiyaṃ dijamaddasaṃ;
7131在水中央有冷水,见到那个之后,我说了这个:
Sītaṭṭaṃ toyamajjhamhi, taṃ disvā idamabraviṃ.
7132「我在冷水中汲水,总是浸入水中;
‘‘‘Udahārī ahaṃ sīte, sadā udakamotariṃ;
7133因害怕尊者们的杖罚,被语言过失的恐怖所逼迫。
Ayyānaṃ daṇḍabhayabhītā, vācādosabhayaṭṭitā .
7134「婆罗门!你害怕谁,总是浸入水中;
‘‘‘Kassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari;
7135以颤抖的肢体,你感受到强烈的寒冷?」
Vedhamānehi gattehi, sītaṃ vedayase bhusaṃ’.
7136「贤女!布恩妮咖!你确实知道我,却还询问我;
‘‘‘Jānantī vata maṃ bhoti, puṇṇike paripucchasi;
7137正在做善业,阻止已作的恶业。
Karontaṃ kusalaṃ kammaṃ, rundhantaṃ katapāpakaṃ.
7138「无论是老者或年轻者,若造作恶业;」
‘‘‘Yo ce vuḍḍho daharo vā, pāpakammaṃ pakubbati;
7139以水灌顶者,也从恶业中解脱。
Dakābhisiñcanā sopi , pāpakammā pamuccati’.
7140「我向优多罗宣说了与法义相应的句子;
‘‘Uttarantassa akkhāsiṃ, dhammatthasaṃhitaṃ padaṃ;
7141听闻那个之后,他悚惧,出家后成为阿拉汉。
Tañca sutvā sa saṃviggo , pabbajitvārahā ahu.
7142「因为生于奴婢家族,补满不足的一百,
‘‘Pūrentī ūnakasataṃ, jātā dāsikule yato;
7143因此他们给我取名为『补满』,他们使我成为自由人。
Tato puṇṇāti nāmaṃ me, bhujissaṃ maṃ akaṃsu te.
7144「然后从长者那里得到允许,我出家为无家者;
‘‘Seṭṭhiṃ tatonujānetvā , pabbajiṃ anagāriyaṃ;
7145不久之后,我证得了阿拉汉果。
Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.
7146「我于诸神通自在,于天耳界;
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
7147大牟尼,我是他心智的自在者。
Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.
7148我知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
7149一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
7150于义、法、词、辩,
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
7151我的智清净无垢,因最胜佛之教导。
Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.
7152以修习得大慧,以听闻而多闻;
‘‘Bhāvanāya mahāpaññā, suteneva sutāvinī;
7153以慢心生于卑贱家,业确实不会消失。
Mānena nīcakulajā, na hi kammaṃ vinassati .
7154我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
7155「我的到来确实是善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7156「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7157如是,据说,朋尼咖比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ puṇṇikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
7158本尼嘎长老尼譬喻第八
Puṇṇikātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
71599. 安巴巴离长老尼譬喻
9. Ambapālitherīapadānaṃ
7160「名为弗索的大牟尼,是触及光辉之尘者;
‘‘Yo raṃsiphusitāveḷo, phusso nāma mahāmuni;
7161「我曾是他的妹妹,生于刹帝利族。
Tassāhaṃ bhaginī āsiṃ, ajāyiṃ khattiye kule.
7162「我以净信心听闻他的法后,
‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, vippasannena cetasā;
7163「布施大施,我期愿色的圆满。
Mahādānaṃ daditvāna, patthayiṃ rūpasampadaṃ.
7164「距今三十一劫前,世间最上导师尸弃佛;
‘‘Ekatiṃse ito kappe, sikhī lokagganāyako;
7165世间之光已生起,三界的皈依处、胜利者。
Uppanno lokapajjoto, tilokasaraṇo jino.
7166「那时在美丽的阿卢那城,婆罗门族出身者;
‘‘Tadāruṇapure ramme, brāhmaññakulasambhavā;
7167对心解脱者愤怒,诅咒了比丘尼。
Vimuttacittaṃ kupitā, bhikkhuniṃ abhisāpayiṃ.
7168『如妓女般无德行,污染胜利者的教法;』
‘‘Vesikāva anācārā, jinasāsanadūsikā;
7169如此辱骂之后,以那恶业,
Evaṃ akkosayitvāna, tena pāpena kammunā.
7170前往可怖的地狱,遭受大苦;
‘‘Dāruṇaṃ nirayaṃ gantvā, mahādukkhasamappitā;
7171从那里死后,在人间,生为苦行女。
Tato cutā manussesu, upapannā tapassinī.
7172一万次生中,我作妓女,
‘‘Dasajātisahassāni, gaṇikattamakārayiṃ;
7173因此我不能从那恶中解脱,如同吃了腐坏的毒药。
Tamhā pāpā na muccissaṃ, bhutvā duṭṭhavisaṃ yathā.
7174「我将修习梵行,在迦叶胜者的教法中;
‘‘Brahmacariyamasevissaṃ , kassape jinasāsane;
7175以那业的果报,我生于三十三天。
Tena kammavipākena, ajāyiṃ tidase pure.
7176「当最后有到来时,我成为化生者;
‘‘Pacchime bhave sampatte, ahosiṃ opapātikā;
7177生于芒果树枝之间,因此我名为芒果巴利。
Ambasākhantare jātā, ambapālīti tenahaṃ.
7178「被亿万生命围绕,我在胜者的教法中出家;
‘‘Parivutā pāṇakoṭīhi, pabbajiṃ jinasāsane;
7179我已达到不动之处,是佛陀的亲生女。
Pattāhaṃ acalaṃ ṭhānaṃ, dhītā buddhassa orasā.
7180「我在诸神通中得自在,以耳界的清净;
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, sotadhātuvisuddhiyā;
7181大牟尼,我成为他心智的自在者。
Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.
7182我知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
7183一切漏已尽,现在没有再生。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
7184于义、法、词、辩,
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
7185我的智清净无垢,因最胜佛之言教。
Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.
7186我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.
7187我的到来确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7188四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7189如是确实安巴巴离比丘尼这些偈颂
Itthaṃ sudaṃ ambapāli bhikkhunī imā gāthāyo
7190「说了」。
Abhāsitthāti.
7191安巴巴离长老尼譬喻第九
Ambapālitheriyāpadānaṃ navamaṃ.
719210. 贝娑罗长老尼譬喻
10. Pesalātherīapadānaṃ
7193「在此贤劫中,梵族亲属大名声者;
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
7194以迦叶为姓,诸说者中之最胜者出现。
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
7195在舍卫城殊胜城中,我生于近事男家族;
‘‘Sāvatthiyaṃ pure vare, upāsakakule ahaṃ;
7196我出生后,见到那位最胜的胜者,并听闻了说法。
Pasūtā taṃ jinavaraṃ, disvā sutvā ca desanaṃ.
7197皈依那位勇者为皈依处,并受持诸戒;
‘‘Taṃ vīraṃ saraṇaṃ gantvā, sīlāni ca samādiyiṃ;
7198有一次,那位大雄,在大众集会中。
Kadāci so mahāvīro, mahājanasamāgame.
7199那位人中牛王,宣说了自己的正觉;」
‘‘Attano abhisambodhiṃ, pakāsesi narāsabho;
7200于未曾听闻之法,先前苦等诸法中。
Ananussutadhammesu, pubbe dukkhādikesu ca.
7201「眼、智与慧,以及明与光生起于我;
‘‘Cakkhu ñāṇañca paññā ca, vijjāloko ca āsi me;
7202听闻彼后,把握并询问诸比丘。
Taṃ sutvā uggahetvāna, paripucchiñca bhikkhavo.
7203「以彼善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
7204舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
7205「现在于最后有中,生于长者大族;
‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhimahākule;
7206亲近佛陀与正法,听闻与谛相应之法。
Upecca buddhaṃ saddhammaṃ, sutvā saccūpasaṃhitaṃ.
7207「出家后不久,思惟诸谛义;
‘‘Pabbajitvācireneva, saccatthāni vicintayaṃ;
7208舍断一切诸漏后,我证得了阿拉汉果。
Khepetvā āsave sabbe, arahattamapāpuṇiṃ.
7209我于诸神通得自在,于天耳界;
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
7210于他心智,我得自在,大牟尼。
Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.
7211我知宿住,天眼已清净;
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
7212一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
7213于义、法、词、辩,以及
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
7214我的智清净无垢,因最胜佛之教诲。
Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.
7215我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
7216如龙断缚,我住无漏。
Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.
7217于我佛陀之处,确实善来于我;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
7218三明已证得,佛陀的教诫已作。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7219四无碍解,以及此八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
7220六神通已作证,佛陀的教诫已作。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7221如是,据说,贝娑罗比丘尼说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ pesalā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
7222贝萨拉长老尼譬喻第十
Pesalātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.
7223刹帝利品第四
Khattiyāvaggo catuttho.
7224其摄颂——
Tassuddānaṃ –
7225刹帝利女、婆罗门女,以及莲华色者;
Khattiyā brāhmaṇī ceva, tathā uppaladāyikā;
7226辛嘎喇玛答、苏咖,以及阿毗卢巴、阿德哈迦尸咖。
Siṅgālamātā sukkā ca, abhirūpā aḍḍhakāsikā.
7227富楼那、安巴巴离,以及贝娑罗村,这十位;
Puṇṇā ca ambapālī ca, pesalāti ca tā dasa;
7228此处有二百偈颂,另有四十二。
Gāthāyo dvisatānettha, dvicattālīsa cuttari.
7229于是品摄颂——
Atha vagguddānaṃ –
7230须弥陀、一伍波萨他他,昆荼喇给西、卡帝亚;
Sumedhā ekūposathā, kuṇḍalakesī khattiyā;
7231一千三百偈颂,四十七集合。
Sahassaṃ tisatā gāthā, sattatālīsa piṇḍitā.
7232连同摄颂,以各种方式计算;
Saha uddānagāthāhi, gaṇitāyo vibhāvibhi;
7233一千三百偈颂,正好五十七。
Sahassaṃ tisataṃ gāthā, sattapaññāsameva cāti.
7234长老尼譬喻完
Therikāpadānaṃ samattaṃ.
7235譬喻部完
Apadānapāḷi samattā.