KN 10 · 譬喻经(上)
1(第一部分)
(Paṭhamo bhāgo)
21. 佛品
1. Buddhavaggo
31. 佛譬喻
1. Buddhaapadānaṃ
4韦德哈的牟尼弯腰曲肢地询问住在祇园的如来:
Tathāgataṃ jetavane vasantaṃ, apucchi vedehamunī nataṅgo;
5「据说有一切知佛,英雄,他们是由什么因而成为的?」
‘‘Sabbaññubuddhā kira nāma honti, bhavanti te hetubhi kehi vīra’’.
6那时,一切知中最胜的大仙,以甜美的声音对幸运的阿难说:
Tadāha sabbaññuvaro mahesī, ānandabhaddaṃ madhurassarena;
7「那些在过去诸佛处已作承事,在诸胜者的教法中未得解脱者,
‘‘Ye pubbabuddhesu katādhikārā, aladdhamokkhā jinasāsanesu.
8「正是以那正觉之门,贤智者们也以强大的意向;
‘‘Teneva sambodhimukhena dhīrā, ajjhāsayenāpi mahābalena;
9以慧的威力,以极锐利的慧,他们证得一切知的状态。
Paññāya tejena sutikkhapaññā, sabbaññubhāvaṃ anupāpuṇanti.
10「我也在过去诸佛处,希求佛的状态,
‘‘Ahampi pubbabuddhesu, buddhattamabhipatthayiṃ,
11仅以意而成为无数的法王。
Manasāyeva hutvāna, dhammarājā asaṅkhiyā.
12“然后,请以清净心听闻诸佛的譬喻传记;
‘‘Atha buddhāpadānāni, suṇātha suddhamānasā;
13圆满三十波罗蜜的无数法王。
Tiṃsapāramisampuṇṇā, dhammarājā asaṅkhiyā.
14「对于诸佛中最胜者的正觉,以及僧团、世间导师;
‘‘Sambodhiṃ buddhaseṭṭhānaṃ, sasaṅghe lokanāyake;
15以十指礼敬后,我以头顶礼。
Dasaṅgulī namassitvā, sirasā abhivādayiṃ .
16「在诸佛国土中,有无数的宝物存在;
‘‘Yāvatā buddhakhettesu, ratanā vijjantisaṅkhiyā;
17住于虚空的和住于地上的,我以意全部取来。
Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā , manasā sabbamāhariṃ.
18「在那银地上,我建造了宫殿;」
‘‘Tattha rūpiyabhūmiyaṃ, pāsādaṃ māpayiṃ ahaṃ;
19多层的宝所成,高耸、升至空中。
Nekabhummaṃ ratanamayaṃ, ubbiddhaṃ nabhamuggataṃ.
20「有种种柱善作,善分布的大殿;
‘‘Vicittathambhaṃ sukataṃ, suvibhattaṃ mahārahaṃ;
21金所成的门扇,以孔雀羽盖装饰。
Kanakamayasaṅghāṭaṃ, kontacchattehi maṇḍitaṃ.
22「第一层是琉璃地,清净如镜、美好;
‘‘Paṭhamā veḷuriyā bhūmi, vimalabbhasamā subhā;
23遍满莲花水生花,在殊胜的金地上。
Naḷinajalajākiṇṇā, varakañcanabhūmiyā.
24「珊瑚枝、珊瑚色,某些是红色、美好;
‘‘Pavāḷaṃsā pavāḷavaṇṇā, kāci lohitakā subhā;
25如胭脂虫色,大地照耀诸方。
Indagopakavaṇṇābhā, bhūmi obhāsatī disā.
26「善分布的屋门,出入口、狮子栏。
‘‘Suvibhattā gharamukhā, niyyūhā sīhapañjarā;
27四围栏杆网,香藤令人喜悦。
Caturo vedikā jālā, gandhāveḷā manoramā.
28「青、黄、红,白、纯黑;
‘‘Nīlā pītā lohitakā, odātā suddhakāḷakā;
29装饰如重阁,以七宝庄严。
Kūṭāgāravarūpetā, sattaratanabhūsitā.
30「由宝石制成的莲花,以鸟兽庄严;
‘‘Olokamayā padumā, vāḷavihaṅgasobhitā;
31遍布星宿,以日月装饰。
Nakkhattatārakākiṇṇā, candasūrehi maṇḍitā.
32「以金网覆盖,配有金铃;
‘‘Hemajālena sañchannā, soṇṇakiṅkiṇikāyutā;
33因风力而鸣响,金鬘令人喜悦。
Vātavegena kūjanti, soṇṇamālā manoramā.
34「茜草红色、血红色,黄色、黄褐色;」
‘‘Mañjeṭṭhakaṃ lohitakaṃ, pītakaṃ haripiñjaraṃ;
35以种种色彩装饰,竖立着旗帜与花鬘。
Nānāraṅgehi sampītaṃ , ussitaddhajamālinī .
36「不只数百数千的板,是银制的;
‘‘Na naṃ bahūnekasatā, phalikā rajatāmayā;
37宝石所成、赤色的,以及摩沙罗伽罗所成的;
Maṇimayā lohitaṅgā, masāragallamayā tathā;
38以种种卧具装饰,铺着细滑的迦尸咖布。
Nānāsayanavicittā, saṇhakāsikasanthatā.
39「羊毛毯、杜古喇布、中国丝、棉布、淡黄色覆盖物;
‘‘Kampalā dukūlā cīnā, paṭṭuṇṇā paṇḍupāvurā;
40一切种种的铺具,我以意念设置。
Vividhattharaṇaṃ sabbaṃ, manasā paññapesahaṃ.
41「在那些各个地面上,以宝石尖顶装饰;
‘‘Tāsu tāsveva bhūmīsu, ratanakūṭalaṅkataṃ;
42持着宝石光明的火炬,善立于其上。
Maṇiverocanā ukkā, dhārayantā sutiṭṭhare.
43「那些柱子庄严辉煌,金色的门楼美妙;
‘‘Sobhanti esikā thambhā, subhā kañcanatoraṇā;
44阎浮那陀金所成、精材所成,以及银所成的。
Jambonadā sāramayā, atho rajatamayāpi ca.
45“众多接合处分明整齐,以门扇与门闩装饰;
‘‘Nekā sandhī suvibhattā, kavāṭaggaḷacittitā;
46两边众多满瓶,与莲花、青莲花相连。
Ubhato puṇṇaghaṭānekā, padumuppalasaṃyutā.
47「过去一切诸佛,与僧团、世间导师;
‘‘Atīte sabbabuddhe ca, sasaṅghe lokanāyake;
48以本来的色相形态,化作与诸弟子。
Pakativaṇṇarūpena, nimminitvā sasāvake.
49「从那门进入后,一切诸佛与诸弟子;
‘‘Tena dvārena pavisitvā, sabbe buddhā sasāvakā;
50在一切金所成的座位上,圣者众坐着。」
Sabbasoṇṇamaye pīṭhe, nisinnā ariyamaṇḍalā.
51「凡现今存在于世间的诸佛,无上者;
‘‘Ye ca etarahi atthi, buddhā loke anuttarā;
52过去与现在的,我都供养了所有的住处。
Atīte vattamānā ca, bhavanaṃ sabbe samāhariṃ.
53「独觉佛有一百位,自觉者、不可战胜者;
‘‘Paccekabuddhenekasate, sayambhū aparājite;
54过去与现在的,我都供养了所有的住处。
Atīte vattamāne ca, bhavanaṃ sabbe samāhariṃ.
55「有许多如愿树,天界的与人间的;
‘‘Kapparukkhā bahū atthi, ye dibbā ye ca mānusā;
56收集了所有的布,我供养了三衣。
Sabbaṃ dussaṃ samāhantā, acchādemi ticīvaraṃ.
57「副食、主食、咀副食,具足的饮食;
‘‘Khajjaṃ bhojjaṃ sāyanīyaṃ, sampannaṃ pānabhojanaṃ;
58装满摩尼宝制成的美妙钵后,我供养了。
Maṇimaye subhe patte, saṃpūretvā adāsahaṃ.
59「如同天衣一般,洁净而与袈裟相应;
‘‘Dibbavatthasamā hutvā, maṭṭhā cīvarasaṃyutā;
60甜蜜的糖,以及油和蜂蜜。
Madhurā sakkharā ceva, telā ca madhuphāṇitā.
61「以殊胜食物满足,所有这些圣者的群体;
‘‘Tappitā paramannena, sabbe te ariyamaṇḍalā;
62进入宝藏的内室,如同狮子住于洞穴。
Ratanagabbhaṃ pavisitvā, kesarīva guhāsayā.
63「在大密室的卧床上,他们作狮子卧;
‘‘Mahārahamhi sayane, sīhaseyyamakappayuṃ;
64正知地起来后,在卧床上结跏趺坐。
Sampajānā samuṭṭhāya, sayane pallaṅkamābhujuṃ.
65「一切诸佛的行处,致力于禅那之乐;
‘‘Gocaraṃ sabbabuddhānaṃ, jhānaratisamappitā;
66有些教导其他的法,有些以神通游戏。
Aññe dhammāni desenti, aññe kīḷanti iddhiyā.
67「其他的通智证得,通智自在修习;
‘‘Aññe abhiññā appenti, abhiññā vasibhāvitā;
68神变者行神变,其他的数千。
Vikubbanā vikubbanti, aññenekasahassiyo.
69「诸佛也问诸佛,一切知者的境界;
‘‘Buddhāpi buddhe pucchanti, visayaṃ sabbaññumālayaṃ;
70甚深微妙之处,以慧应通达。
Gambhīraṃ nipuṇaṃ ṭhānaṃ, paññāya vinibujjhare.
71「声闻问诸佛,诸佛问声闻;
‘‘Sāvakā buddhe pucchanti, buddhā pucchanti sāvake;
72互相问已,他们互相解答。
Aññamaññañca pucchitvā , aññoññaṃ byākaronti te.
73「诸佛、辟支佛,声闻、侍者,
‘‘Buddhā paccekabuddhā ca, sāvakā paricārakā;
74如是以自己的喜乐,他们在宫殿中欢喜。」
Evaṃ sakāya ratiyā, pāsādebhiramanti te.
75「愿伞盖、宝物、金色围栏立于此,
‘‘Chattā tiṭṭhantu ratanā, kañcanāveḷapantikā;
76以珍珠网围绕,愿一切皆戴于头顶。
Muttājālaparikkhittā, sabbe dhārentu matthake.
77「愿有布制华盖,以金星装饰,
‘‘Bhavantu ceḷavitānā, soṇṇatārakacittitā;
78展开杂色花鬘,愿一切皆戴于头顶。
Vicittamalyavitatā, sabbe dhārentu matthake.
79「以花鬘展开,以香鬘庄严,
‘‘Vitatā malyadāmehi, gandhadāmehi sobhitā;
80遍布布鬘,以宝鬘装饰。
Dussadāmaparikiṇṇā, ratanadāmabhūsitā.
81「遍撒花朵,善加装饰,以芳香庄严,
‘‘Pupphābhikiṇṇā sucittā, surabhigandhabhūsitā;
82涂以五支香膏,覆以金色华盖。」
Gandhapañcaṅgulikatā , hemacchadanachāditā.
83「四方的莲池,遍布莲花与睡莲;
‘‘Catuddisā pokkharañño, padumuppalasanthatā;
84金色银色的水流,充满莲花的花粉。
Sovaṇṇarūpā khāyantu, padmaṃreṇurajuggatā.
85「愿所有树木开花,在宫殿的四周;
‘‘Pupphantu pādapā sabbe, pāsādassa samantato;
86它们自己散落花朵,前往并洒落在住处。
Sayañca pupphā muñcitvā, gantvā bhavanamokiruṃ.
87「愿孔雀在那里舞蹈,天鹅鸣叫;
‘‘Sikhino tattha naccantu, dibbahaṃsā pakūjare;
88愿咖喇维咖鸟歌唱,天人众在四周。
Karavīkā ca gāyantu, dijasaṅghā samantato.
89「愿所有鼓响起,愿所有琵琶奏鸣;
‘‘Bheriyo sabbā vajjantu, vīṇā sabbā rasantu tā;
90愿所有音乐演奏,在宫殿的四周。」
Sabbā saṅgīti vattantu, pāsādassa samantato.
91「在佛陀领域中,在轮围界之外;
‘‘Yāvatā buddhakhettamhi, cakkavāḷe tato pare;
92具足光明的大者们,由宝石所成的不断者。
Mahantā jotisampannā, acchinnā ratanāmayā.
93「愿金色的卧榻安立,愿那些灯树燃烧;
‘‘Tiṭṭhantu soṇṇapallaṅkā, dīparukkhā jalantu te;
94愿成为一盏灯,一万的连续。
Bhavantu ekapajjotā, dasasahassiparamparā.
95「歌女、舞女以及天女众,愿她们跳舞;
‘‘Gaṇikā lāsikā ceva, naccantu accharāgaṇā;
96愿种种色彩显现,在宫殿的周围。
Nānāraṅgā padissantu, pāsādassa samantato.
97「在树顶、山顶,或在须弥山顶;
‘‘Dumagge pabbatagge vā, sinerugirimuddhani;
98我竖立一切幢,杂色的五色者。」
Ussāpemi dhajaṃ sabbaṃ, vicittaṃ pañcavaṇṇikaṃ.
99「人、龙与乾闼婆,一切诸天人,请你们前来,
‘‘Narā nāgā ca gandhabbā, sabbe devā upentu te;
100合掌礼敬,围绕宫殿。
Namassantā pañjalikā, pāsādaṃ parivārayuṃ.
101「凡任何善业,我应作之事,
‘‘Yaṃ kiñci kusalaṃ kammaṃ, kattabbaṃ kiriyaṃ mama;
102以身、以语、以意,在三十三天,所作善业已作。
Kāyena vācā manasā, tidase sukataṃ kataṃ.
103「凡有想之有情,以及无想之有情,
‘‘Ye sattā saññino atthi, ye ca sattā asaññino;
104我所作之福德果报,愿他们一切都得分享。
Kataṃ puññaphalaṃ mayhaṃ, sabbe bhāgī bhavantu te.
105「对于那些我所作已善知,所施之福德果报者,
‘‘Yesaṃ kataṃ suviditaṃ, dinnaṃ puññaphalaṃ mayā;
106以及那些不知道的,愿诸天前往告知。
Ye ca tattha na jānanti, devā gantvā nivedayuṃ.
107「凡世间中的众生,以食为因而活命;
‘‘Sabbalokamhi ye sattā, jīvantāhārahetukā;
108愿以我的心,一切美味的食物他们都获得。
Manuññaṃ bhojanaṃ sabbaṃ , labhantu mama cetasā.
109「我以意施予布施,以意带来净信;
‘‘Manasā dānaṃ mayā dinnaṃ, manasā pasādamāvahiṃ;
110礼敬一切正自觉者、辟支佛、胜者的声闻弟子们。
Pūjitā sabbasambuddhā, paccekā jinasāvakā.
111「以那善作的业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
112舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
113「我了知两种有,天有与人有;
‘‘Duve bhave pajānāmi, devatte atha mānuse;
114我不知其他趣,这是以意祈愿的果报。」
Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, manasā patthanāphalaṃ.
115「我胜过诸天,我成为人中之王;
‘‘Devānaṃ adhiko homi, bhavāmi manujādhipo;
116具足色相之相,以慧无与伦比。
Rūpalakkhaṇasampanno, paññāya asamo bhave.
117「种种殊胜的食物,以及不少的宝物;
‘‘Bhojanaṃ vividhaṃ seṭṭhaṃ, ratanañca anappakaṃ;
118种种的衣服,迅速从空中来到我处。
Vividhāni ca vatthāni, nabhā khippaṃ upenti maṃ.
119「在地上、在山上,在空中、在水中、在林中;
‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
120无论我伸出何手,天食都来到我处。
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, dibbā bhakkhā upenti maṃ.
121「在地上、在山上,在空中、在水中、在林中;
‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
122无论我伸出何手,一切宝物都来到我处。
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, ratanā sabbe upenti maṃ.
123「在地上、在山上、在空中、在水中、在林中;
‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
124无论我伸出何手,一切香都来到我处。
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, sabbe gandhā upenti maṃ.
125「在地上、在山上、在空中、在水中、在林中;
‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
126无论我伸出何手,一切车乘都来到我处。
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, sabbe yānā upenti maṃ.
127「在地上、在山上、在空中、在水中、在林中;
‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
128无论我伸出何手,一切花鬘都来到我处。
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, sabbe mālā upenti maṃ.
129「在地上、在山上、在空中、在水中、在林中;
‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
130无论我伸出何手,一切装饰品都来到我处。
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, alaṅkārā upenti maṃ.
131「于地上、山上、空中、水中、林中,
‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
132无论我伸出何手,一切少女都来到我处。
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, sabbā kaññā upenti maṃ.
133「于地上、山上、空中、水中、林中,
‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
134无论我伸出何手,蜜糖砂糖都来到我处。
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, madhusakkharā upenti maṃ.
135「于地上、山上、空中、水中、林中,
‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
136无论我伸出何手,一切副食都来到我处。
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, sabbe khajjā upenti maṃ.
137「对于贫穷者、旅行者、乞者及路人,
‘‘Adhane addhika jane, yācake ca pathāvino;
138我施予最上之布施,为了证得最上正觉。
Dadāmihaṃ dānavaraṃ, sambodhivarapattiyā.
139「震动山岩,轰鸣厚重的山岳;
‘‘Nādento pabbataṃ selaṃ, gajjento bahalaṃ giriṃ;
140使有天之世间欢笑,我将成为世间的佛陀。
Sadevakaṃ hāsayanto, buddho loke bhavāmahaṃ.
141「世间有十方,所去之处无边际;
‘‘Disā dasavidhā loke, yāyato natthi antakaṃ;
142在那诸方分中,有无数的佛土。
Tasmiñca disābhāgamhi, buddhakhettā asaṅkhiyā.
143「我的光辉已遍布,成双的光线载体;
‘‘Pabhā pakittitā mayhaṃ, yamakā raṃsivāhanā;
144在其间有光线之网,广大的光明生起。
Etthantare raṃsijālaṃ, āloko vipulo bhave.
145「在如此的世界界中,愿一切人见我;
‘‘Ettake lokadhātumhi, sabbe passantu maṃ janā;
146愿一切随从于我,直至梵天住处。
Sabbe maṃ anuvattantu, yāva brahmanivesanaṃ .
147「以最胜甘露,今日击甘露鼓;
‘‘Visiṭṭhamadhunādena, amatabherimāhaniṃ;
148于此之间一切人,愿听闻甜美之语。
Etthantare janā sabbe, suṇantu madhuraṃ giraṃ.
149「以法云降雨时,愿一切成为无漏者;
‘‘Dhammameghena vassante, sabbe hontu anāsavā;
150于此最后之有情,愿彼等成为入流者。
Yettha pacchimakā sattā, sotāpannā bhavantu te.
151「施与应施之布施,完全圆满诸戒后;
‘‘Datvā dātabbakaṃ dānaṃ, sīlaṃ pūretvā asesato;
152到达出离波罗蜜,证得最上正等觉。
Nekkhammapāramiṃ gantvā, patto sambodhimuttamaṃ.
153「询问诸贤智者后,作最上之精进;
‘‘Paṇḍite paripucchitvā, katvā vīriyamuttamaṃ;
154到达忍辱波罗蜜,证得最上正等觉。
Khantiyā pāramiṃ gantvā, patto sambodhimuttamaṃ.
155「作了坚固的决意,圆满了真实波罗蜜;
‘‘Katvā daḷhamadhiṭṭhānaṃ, saccapārami pūriya;
156达到慈波罗蜜后,证得了无上正觉。
Mettāya pāramiṃ gantvā, patto sambodhimuttamaṃ.
157「于得与不得、乐与苦、恭敬与轻蔑;
‘‘Lābhālābhe sukhe dukkhe, sammāne cāvamānane ;
158于一切处成为平等者,证得了无上正觉。
Sabbattha samako hutvā, patto sambodhimuttamaṃ.
159「见懈怠为危险,见精进为安稳;
‘‘Kosajjaṃ bhayato disvā, vīriyaṃ cāpi khemato;
160你们应当精进勤奋,这是诸佛的教诫。
Āraddhavīriyā hotha, esā buddhānusāsanī.
161「见争论为危险,见无争论为安稳;
‘‘Vivādaṃ bhayato disvā, avivādañca khemato;
162你们应当和合、团结,这是诸佛的教诫。」
Samaggā sakhilā hotha, esā buddhānusāsanī.
163「见放逸为危险,见不放逸为安稳;
‘‘Pamādaṃ bhayato disvā, appamādañca khemato;
164应修习八支圣道,这是诸佛的教诫。
Bhāvethaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, esā buddhānusāsanī.
165「众多的佛陀已聚集,以及一切的阿拉汉;
‘‘Samāgatā bahū buddhā, arahantā ca sabbaso;
166对正自觉者、阿拉汉,礼敬、顶礼。
Sambuddhe arahante ca, vandamānā namassatha.
167「如是诸佛不可思议,佛法不可思议;
‘‘Evaṃ acintiyā buddhā, buddhadhammā acintiyā;
168对不可思议者具信者,果报是不可思议的」。
Acintiye pasannānaṃ, vipāko hoti acintiyo’’’.
169如是,据说世尊赞叹自己的佛陀行,宣说了名为「佛本生」的法门。
Itthaṃ sudaṃ bhagavā attano buddhacariyaṃ sambhāvayamāno buddhāpadāniyaṃ nāma dhammapariyāyaṃ abhāsitthāti.
170佛譬喻完
Buddhāpadānaṃ samattaṃ.
1712. 辟支佛譬喻
2. Paccekabuddhaapadānaṃ
172那么,请听辟支佛譬喻——
Atha paccekabuddhāpadānaṃ suṇātha –
173「韦德哈牟尼那当果向住在祇园的如来请问:
‘‘Tathāgataṃ jetavane vasantaṃ, apucchi vedehamunī nataṅgo;
174「『据说有名为辟支佛者,英雄,他们以何因而成就?』
‘Paccekabuddhā kira nāma honti, bhavanti te hetubhi kehi vīra’ .
175「彼一切知者、大仙以甜美之声对阿难跋达说:
‘‘Tadāha sabbaññuvaro mahesī, ānandabhaddaṃ madhurassarena;
176「『那些在过去诸佛处已作职责,在诸胜者教法中未得解脱者,
‘Ye pubbabuddhesu katādhikārā, aladdhamokkhā jinasāsanesu.
177「『因此以悚惧为门,贤者们即使无诸佛,以锐利之慧,
‘‘‘Teneva saṃvegamukhena dhīrā, vināpi buddhehi sutikkhapaññā;
178「『甚至以微小之所缘,证得辟支菩提。
Ārammaṇenāpi parittakena, paccekabodhiṃ anupāpuṇanti.
179「『在一切世间中,除了我之外,无人与辟支佛相等;
‘‘‘Sabbamhi lokamhi mamaṃ ṭhapetvā, paccekabuddhehi samova natthi;
180「『我将善说这些大牟尼们的少许赞叹之词。』
Tesaṃ imaṃ vaṇṇapadesamattaṃ, vakkhāmahaṃ sādhu mahāmunīnaṃ.
181「诸佛、诸大仙人的善妙言语本身,犹如少许蜂蜜般甘美;
‘‘‘Sayameva buddhānaṃ mahāisīnaṃ, sādhūni vākyāni madhūva khuddaṃ;
182希求无上良药者,请你们于一切处以净信之心谛听。
Anuttaraṃ bhesajaṃ patthayantā, suṇātha sabbesu pasannacittā.
183「诸辟支佛聚集时,次第宣说的那些教诫;
‘‘‘Paccekabuddhānaṃ samāgatānaṃ, paramparaṃ byākaraṇāni yāni;
184过患是什么、离欲之事,以及他们如何证得菩提。
Ādīnavo yañca virāgavatthuṃ, yathā ca bodhiṃ anupāpuṇiṃsu.
185「于有贪之事物中具离欲想,于染着的世间中心离染;
‘‘‘Sarāgavatthūsu virāgasaññī, rattamhi lokamhi virattacittā;
186舍弃戏论、已胜妄想,如是证得菩提。
Hitvā papañce jitaphanditāni , tatheva bodhiṃ anupāpuṇiṃsu.
187「对一切众生放下刀杖,不恼害他们中的任何一个;
‘‘‘Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, aviheṭhayaṃ aññatarampi tesaṃ;
188以慈心,作为利益怜愍者,独自游行如犀牛角。」
Mettena cittena hitānukampī, eko care khaggavisāṇakappo.
189「对一切众生放下刀杖,不伤害他们当中的任何一个;
‘‘‘Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, aviheṭhayaṃ aññatarampi tesaṃ;
190不应希求儿子,何况同伴,应如犀牛角一般独自游行。
Na puttamiccheyya kuto sahāyaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
191「从交往中生起爱着,随着爱着而生起此苦;
‘‘‘Saṃsaggajātassa bhavanti snehā, snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti;
192见到从爱着生起的过患,应如犀牛角一般独自游行。
Ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
193「怜悯朋友与亲友,心被束缚而失去利益;
‘‘‘Mitte suhajje anukampamāno, hāpeti atthaṃ paṭibaddhacitto;
194见到交际中的此危险,应如犀牛角一般独自游行。
Etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
195「如同竹子广大地纠缠,对儿子与妻子的期望;
‘‘‘Vaṃso visālova yathā visatto, puttesu dāresu ca yā apekkhā;
196如同竹笋不被粘着,应如犀牛角一般独自游行。」
Vaṃse kaḷīrova asajjamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
197「如林中之鹿无所系缚,随其所欲而行至食处;
‘‘‘Migo araññamhi yathā abaddho, yenicchakaṃ gacchati gocarāya;
198有慧之人见此自由,应如犀角独自游行。
Viññū naro seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
199「在伴侣中有呼唤,在住处、站立处、行走、游行时亦有;
‘‘‘Āmantanā hoti sahāyamajjhe, vāse ca ṭhāne gamane cārikāya;
200见此不被贪求的自由,应如犀角独自游行。
Anabhijjhitaṃ seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
201「在伴侣中有嬉戏与欢乐,对诸子有广大的爱;
‘‘‘Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe, puttesu pemaṃ vipulañca hoti;
202厌恶与所爱者别离,应如犀角独自游行。
Piyavippayogaṃ vijigucchamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
203「应成为四方无碍者,以此或彼为满足;
‘‘‘Cātuddiso appaṭigho ca hoti, santussamāno itarītarena;
204忍受诸危难而无畏惧,应如犀角独自游行。」
Parissayānaṃ sahitā achambhī, eko care khaggavisāṇakappo.
205「诸出家者中有些难以共住,以及住在家中的诸在家者;
‘‘‘Dussaṅgahā pabbajitāpi eke, atho gahaṭṭhā gharamāvasantā;
206对他人之子不关心,应如犀牛角一般独自游行。
Appossukko paraputtesu hutvā, eko care khaggavisāṇakappo.
207「舍弃在家的标相,如同已落叶的咖维喇拉树;
‘‘‘Oropayitvā gihibyañjanāni, sañchinnapatto yathā koviḷāro;
208勇者断除在家的束缚后,应如犀牛角一般独自游行。
Chetvāna vīro gihibandhanāni, eko care khaggavisāṇakappo.
209「若能获得贤明的同伴,共同游行、善住、坚定者;
‘‘‘Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
210克服一切危难后,应与他心满意足、具念地游行。
Abhibhuyya sabbāni parissayāni, careyya tenattamano satīmā.
211「若不能获得贤明的同伴,共同游行、善住、坚定者;
‘‘‘No ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
212如王舍弃已征服的国土,应如象在森林中一般独自游行。
Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya, eko care mātaṅgaraññeva nāgo.
213「确实我们赞叹同伴的成就,应亲近最胜的或同等的同伴;
‘‘‘Addhā pasaṃsāma sahāyasampadaṃ, seṭṭhā samā sevitabbā sahāyā;
214若得不到这些,则食无过之食,应如犀角独行。
Ete aladdhā anavajjabhojī, eko care khaggavisāṇakappo.
215「见到黄金的光辉,由铁匠之子善制作,
‘‘‘Disvā suvaṇṇassa pabhassarāni, kammāraputtena suniṭṭhitāni;
216在臂上相互碰撞的两只(手镯),应如犀角独行。
Saṅghaṭṭamānāni duve bhujasmiṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
217「如是若与第二者在一起,我将有言谈或交往;
‘‘‘Evaṃ dutīyena sahā mamassa, vācābhilāpo abhisajjanā vā;
218见到未来的这种怖畏,应如犀角独行。
Etaṃ bhayaṃ āyatiṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
219「诸欲确实是种种的、甜蜜的、令人喜悦的,以种种形相扰乱心;
‘‘‘Kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittaṃ;
220见到欲功德中的过患,应如犀角独行。」
Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.
221「如此,这是肿瘤、灾患、疾病、箭、恐怖,
‘‘‘Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca, rogo ca sallañca bhayañca metaṃ;
222见到欲功德中的这个恐怖,应如犀牛角一般独自游行。
Etaṃ bhayaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.
223寒与热、饥与渴、风与日晒、虻与爬虫,
‘‘‘Sītañca uṇhañca khudaṃ pipāsaṃ, vātātape ḍaṃsasarīsape ca;
224战胜了这一切之后,应如犀牛角一般独自游行。
Sabbānipetāni abhibbhavitvā , eko care khaggavisāṇakappo.
225如象离开象群,已生肩峰、巨大、如莲花,
‘‘‘Nāgova yūthāni vivajjayitvā, sañjātakhandho padumī uḷāro;
226随意住于林野,应如犀牛角一般独自游行。
Yathābhirantaṃ viharaṃ araññe, eko care khaggavisāṇakappo.
227「对于僧团和合者来说,不可能触证暂时解脱;
‘‘‘Aṭṭhānataṃ saṅgaṇikāratassa, yaṃ phassaye sāmayikaṃ vimuttiṃ;
228听闻太阳族亲属的话语,应如犀牛角一般独自游行。」
Ādiccabandhussa vaco nisamma, eko care khaggavisāṇakappo.
229「已超越见的歧路,得达决定,获得道;
‘‘‘Diṭṭhīvisūkāni upātivatto, patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo;
230已生起智,不需他人引导,应如犀牛角独自游行。
Uppannañāṇomhi anaññaneyyo, eko care khaggavisāṇakappo.
231「无贪欲、无嗔恨、无渴爱,无垢秽,已除去烦恼与痴;
‘‘‘Nillolupo nikkuho nippipāso, nimmakkha niddhantakasāvamoho;
232对一切世间无希求,应如犀牛角独自游行。
Nirāsayo sabbaloke bhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo.
233「应避开恶友,见无义利者、住于不平等者;
‘‘‘Pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayetha, anatthadassiṃ visame niviṭṭhaṃ;
234自己不应亲近放逸、放逸者,应如犀牛角独自游行。
Sayaṃ na seve pasutaṃ pamattaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
235「应亲近多闻、持法者,具辩才的殊胜之友;
‘‘‘Bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha, mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ;
236了知诸义利,除去疑惑后,应如犀牛角独自游行。」
Aññāya atthāni vineyya kaṅkhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
237「于世间的嬉戏、欢乐与欲乐,不装饰、不期待;
‘‘‘Khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhañca loke, analaṅkaritvā anapekkhamāno;
238远离装饰之处,说真实语者,应如犀牛角独自游行。
Vibhūsaṭṭhānā virato saccavādī, eko care khaggavisāṇakappo.
239「儿子、妻子、父亲、母亲,财富、谷物以及亲族;
‘‘‘Puttañca dāraṃ pitarañca mātaraṃ, dhanāni dhaññāni ca bandhavāni;
240舍弃诸欲及其所属,应如犀牛角独自游行。
Hitvāna kāmāni yathodhikāni, eko care khaggavisāṇakappo.
241「这是系缚,此中乐少,味少,此中苦更多;
‘‘‘Saṅgo eso parittamettha sokhyaṃ, appassādo dukkhamevettha bhiyyo;
242这是钩,如是了知的智者,应如犀牛角独自游行。
Gaḷo eso iti ñatvā matimā, eko care khaggavisāṇakappo.
243「撕裂诸结,如水中行者破网;
‘‘‘Sandālayitvāna saṃyojanāni, jālaṃva bhetvā salilambucārī;
244如火烧已不再回转,应如犀牛角独自游行。」
Aggīva daḍḍhaṃ anivattamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
245「眼睛低垂而不贪看脚边,诸根防护、心受保护,
‘‘‘Okkhittacakkhū na ca pādalolo, guttindriyo rakkhitamānasāno;
246不漏泄、不被烧恼,应如犀牛角独自游行。
Anavassuto apariḍayhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
247「舍弃在家的装饰,如波利恰答树覆盖果实,
‘‘‘Ohārayitvā gihibyañjanāni, sañchannapatto yathā pārichatto;
248身着袈裟衣出家后,应如犀牛角独自游行。
Kāsāyavattho abhinikkhamitvā, eko care khaggavisāṇakappo.
249「对诸味不贪求、不贪婪,不养他人、行乞食,
‘‘‘Rasesu gedhaṃ akaraṃ alolo, anaññaposī sapadānacārī;
250对诸家族心不系缚,应如犀牛角独自游行。
Kule kule appaṭibaddhacitto, eko care khaggavisāṇakappo.
251「舍弃心的五盖,驱除一切随烦恼,
‘‘‘Pahāya pañcāvaraṇāni cetaso, upakkilese byapanujja sabbe;
252无所依、断除爱染与嗔恚,应如犀牛角独自游行。」
Anissito chejja sinehadosaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
253「舍断乐与苦,先前已舍断喜与忧;
‘‘‘Vipiṭṭhikatvāna sukhañca dukkhaṃ, pubbeva somanassadomanassaṃ;
254获得清净平静的舍,应如犀牛角一般独自游行。
Laddhānupekkhaṃ samathaṃ visuddhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
255「精进勇猛为了达到最上义,心不懈怠行为不懒惰;
‘‘‘Āraddhavīriyo paramatthapattiyā, alīnacitto akusītavutti;
256坚固努力具足力与精力,应如犀牛角一般独自游行。
Daḷhanikkamo thāmabalūpapanno, eko care khaggavisāṇakappo.
257「不舍弃独坐与禅那,于诸法常随法而行;
‘‘‘Paṭisallānaṃ jhānamariñcamāno, dhammesu niccaṃ anudhammacārī;
258已思量诸有中的过患,应如犀牛角一般独自游行。
Ādīnavaṃ sammasitā bhavesu, eko care khaggavisāṇakappo.
259「希求渴爱的灭尽而不放逸,不愚钝不痴呆多闻具念;
‘‘‘Taṇhakkhayaṃ patthayamappamatto, aneḷamūgo sutavā satīmā;
260已计算诸法决意精勤,应如犀牛角一般独自游行。
Saṅkhātadhammo niyato padhānavā, eko care khaggavisāṇakappo.
261「如狮子不怖畏诸声,如风不着于网,
‘‘‘Sīhova saddesu asantasanto, vātova jālamhi asajjamāno;
262如莲花不为水所染,应如犀牛角独自游行。
Padumaṃva toyena alimpamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
263「如狮子以牙力制伏,为兽中之王而行,
‘‘‘Sīho yathā dāṭhabalī pasayha, rājā migānaṃ abhibhuyya cārī;
264应亲近边远的住所,应如犀牛角独自游行。
Sevetha pantāni senāsanāni, eko care khaggavisāṇakappo.
265「修习慈、舍、悲、解脱,以及适时的喜,
‘‘‘Mettaṃ upekkhaṃ karuṇaṃ vimuttiṃ, āsevamāno muditañca kāle;
266不与一切世间相违,应如犀牛角独自游行。
Sabbena lokena avirujjhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
267「舍断贪、嗔及痴,破坏诸结,
‘‘‘Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ, sandālayitvāna saṃyojanāni;
268于命终时无怖畏,应如犀牛角独自游行。」
Asantasaṃ jīvitasaṅkhayamhi, eko care khaggavisāṇakappo.
269「他们因利益而亲近、侍奉,无利益的朋友今日难得;
‘‘‘Bhajanti sevanti ca kāraṇatthā, nikkāraṇā dullabhā ajja mittā;
270只为自己利益而有智慧的不清净之人,应如犀角独行。
Attatthapaññā asucīmanussā, eko care khaggavisāṇakappo.
271「戒清净、慧极清净,入定、致力于警寤;
‘‘‘Visuddhasīlā suvisuddhapaññā, samāhitā jāgariyānuyuttā;
272观者、见法殊胜,于道支、觉支中善巧。
Vipassakā dhammavisesadassī, maggaṅgabojjhaṅgagate vijaññā.
273「在胜者教法中,修习空、无愿及无相;
‘‘‘Suññappaṇidhiñca tathānimittaṃ , āsevayitvā jinasāsanamhi;
274不走向声闻[道]的贤者们,成为独觉胜者、自觉者。
Ye sāvakattaṃ na vajanti dhīrā, bhavanti paccekajinā sayambhū.
275「具大法、多法身,心自在、已度一切苦流;
‘‘‘Mahantadhammā bahudhammakāyā, cittissarā sabbadukkhoghatiṇṇā;
276心高举、见最上义,如狮子、如犀角独行。」
Udaggacittā paramatthadassī, sīhopamā khaggavisāṇakappā.
277「诸根寂静、心寂静、得定,行于边地众生中;
‘‘‘Santindriyā santamanā samādhī, paccantasattesu patippacārā ;
278为他人之灯,于此世明照,诸辟支佛常利益我。
Dīpā parattha idha vijjalantā, paccekabuddhā satataṃ hitāme.
279「已断一切障碍之人中尊,世间之灯,如纯金之光;
‘‘‘Pahīnasabbāvaraṇā janindā, lokappadīpā ghanakañcanābhā;
280无疑地为世间应供,诸辟支佛常令我欢喜。
Nissaṃsayaṃ lokasudakkhiṇeyyā, paccekabuddhā satatappitāme.
281「诸辟支佛之善说,行于世间与天界;
‘‘‘Paccekabuddhānaṃ subhāsitāni, caranti lokamhi sadevakamhi;
282听闻后不如是行之诸愚者,彼等一再行于诸苦中。
Sutvā tathā ye na karonti bālā, caranti dukkhesu punappunaṃ te.
283「诸辟支佛之善说,如蜜、如小雨降下;
‘‘‘Paccekabuddhānaṃ subhāsitāni, madhuṃ yathā khuddamavassavantaṃ;
284听闻后如是行道相应者,彼等具慧,得见真谛。」
Sutvā tathā ye paṭipattiyuttā, bhavanti te saccadasā sapaññā’.
285「诸辟支佛、诸胜者所说的,殊胜的话语,出离后;
‘‘Paccekabuddhehi jinehi bhāsitā, kathā uḷārā abhinikkhamitvā;
286那些被释迦狮子、人中至上者,为了知法之义而阐明。
Tā sakyasīhena naruttamena, pakāsitā dhammavijānanatthaṃ.
287「为了怜悯世间,这些辟支佛的神变;
‘‘Lokānukampāya imāni tesaṃ, paccekabuddhāna vikubbitāni;
288为了增长悚惧的聚集,被自觉狮子所阐明。」
Saṃvegasaṅgamativaḍḍhanatthaṃ, sayambhusīhena pakāsitānī’’ti.
289辟支佛譬喻完
Paccekabuddhāpadānaṃ samattaṃ.
2903-1. 舍利弗长老譬喻
3-1. Sāriputtattheraapadānaṃ
291那时,请听长老的譬喻——
Atha therāpadānaṃ suṇātha –
292「在喜马拉雅山不远处,有一座名叫兰巴咖的山;
‘‘Himavantassa avidūre, lambako nāma pabbato;
293我的住所善作,叶屋善建。
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.
294「河流岸边平坦,渡口良好,悦意;
‘‘Uttānakūlā nadikā, supatitthā manoramā;
295善净的沙滩遍布,离我的庵不远。
Susuddhapuḷinākiṇṇā, avidūre mamassamaṃ.
296「无砾石、无碎石,甘美、无恶臭;
‘‘Asakkharā apabbhārā, sādu appaṭigandhikā;
297河流在那里流淌,庄严我的庵。
Sandatī nadikā tattha, sobhayantā mamassamaṃ.
298「鳄鱼、摩咖拉,以及鳄鱼和龟,
‘‘Kumbhīlā makarā cettha, susumārā ca kacchapā;
299在那里的河中游行,庄严我的庵。
Caranti nadiyā tattha, sobhayantā mamassamaṃ.
300「巴提那鱼、巴乌沙鱼、马差鱼、跋喇佳鱼、蒙佳罗希答鱼,
‘‘Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā;
301瓦嘎喇鱼飞跃,庄严我的庵。
Vaggaḷā papatāyantā, sobhayanti mamassamaṃ.
302「河的两岸,有开花结果的树木;
‘‘Ubho kūlesu nadiyā, pupphino phalino dumā;
303两边垂挂着,我的庵堂闪耀光辉。
Ubhato abhilambantā, sobhayanti mamassamaṃ.
304「芒果树、沙罗树、提拉咖树、巴答离树、信度瓦拉咖树;
‘‘Ambā sālā ca tilakā, pāṭalī sinduvārakā ;
305天香飘散,在我的庵堂开花。
Dibbagandhā sampavanti, pupphitā mama assame.
306「占巴咖树、娑罗村喇树、尼巴树、那咖树、奔那咖树、给答咖树;
‘‘Campakā saḷalā nīpā , nāgapunnāgaketakā;
307天香飘散,在我的庵堂开花。
Dibbagandhā sampavanti, pupphitā mama assame.
308「阿提木答树、阿首咖树、以及婆吉尼玛喇树开花;
‘‘Atimuttā asokā ca, bhaginīmālā ca pupphitā;
309安够喇树、宾比加喇树,在我的庵堂开花。
Aṅkolā bimbijālā ca, pupphitā mama assame.
310「给答咖树、刊荼利树、以及够度咖树、提那苏利咖树;
‘‘Ketakā kandali ceva, godhukā tiṇasūlikā;
311散发天香,庄严我的隐居处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
312「咖尼咖拉、咖尼咖,阿沙那、阿朱那众多;
‘‘Kaṇikārā kaṇṇikā ca, asanā ajjunā bahū;
313散发天香,庄严我的隐居处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
314「富那迦、山富那迦,以及开花的阔维喇拉;
‘‘Punnāgā giripunnāgā, koviḷārā ca pupphitā;
315散发天香,庄严我的隐居处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
316「伍塔喇咖、古打佳,咖丹巴、瓦古喇众多;
‘‘Uddhālakā ca kuṭajā, kadambā vakulā bahū;
317散发天香,庄严我的隐居处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
318「阿喇咖、伊西木咖,咖达利、马图隆义;
‘‘Āḷakā isimuggā ca, kadalimātuluṅgiyo;
319以香水滋养,它们结出果实。
Gandhodakena saṃvaḍḍhā, phalāni dhārayanti te.
320「有些莲花开放,有些长出花蕊;
‘‘Aññe pupphanti padumā, aññe jāyanti kesarī;
321有些莲花凋谢,有些在池中盛开。
Aññe opupphā padumā, pupphitā taḷāke tadā.
322「莲花受孕,根茎流出汁液;
‘‘Gabbhaṃ gaṇhanti padumā, niddhāvanti mulāḷiyo;
323重叠的叶子遍布,那时在池中显得美丽。
Siṃghāṭipattamākiṇṇā, sobhanti taḷāke tadā.
324「奈依答、芒果香、乌答喇离、班度耆婆;
‘‘Nayitā ambagandhī ca, uttalī bandhujīvakā;
325天香飘散,那时在池中盛开。
Dibbagandhā sampavanti, pupphitā taḷāke tadā.
326「巴提那鱼、巴乌沙鱼、玛洽鱼、跋喇佳鱼、穆加罗希答鱼;
‘‘Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā;
327桑古拉鱼与马古拉鱼,当时住在池中。
Saṃgulā maggurā ceva, vasanti taḷāke tadā.
328「鳄鱼与摩竭鱼,以及坦提伽哈与罗刹;
‘‘Kumbhīlā susumārā ca, tantigāhā ca rakkhasā;
329欧古哈与大蟒蛇,当时住在池中。
Oguhā ajagarā ca, vasanti taḷāke tadā.
330「鸽子与太阳鹅,轮鸟与河行鸟;
‘‘Pārevatā ravihaṃsā, cakkavākā nadīcarā;
331「杜鹃、鹦鹉与鹩哥,依靠那个湖而活。
Kokilā sukasāḷikā, upajīvanti taṃ saraṃ.
332「野鸡与鹬类,林中的莲花食者;
‘‘Kukkutthakā kuḷīrakā, vane pokkharasātakā;
333「水鸟与美翼者,依靠那个湖而活。
Dindibhā suvapotā ca, upajīvanti taṃ saraṃ.
334「天鹅、鹭鸶与孔雀,杜鹃与红冠鸟;
‘‘Haṃsā koñcā mayūrā ca, kokilā tambacūḷakā ;
335鹭鸶、命命鸟,依靠那个湖而生活。
Pampakā jīvaṃjīvā ca, upajīvanti taṃ saraṃ.
336「猫头鹰、布塔西沙鸟,库拉拉鸟、些那咖鸟众多;
‘‘Kosikā poṭṭhasīsā ca, kurarā senakā bahū;
337大黑鸟与诸鸟,依靠那个湖而生活。
Mahākāḷā ca sakuṇā, upajīvanti taṃ saraṃ.
338「羚鹿与野猪,牦牛、犀牛众多;
‘‘Pasadā ca varāhā ca, camarā gaṇḍakā bahū ;
339鹿、鹦鹉与鸽子,依靠那个湖而生活。
Rohiccā sukapotā ca, upajīvanti taṃ saraṃ.
340「狮子、老虎与豹,熊、鬣狗与豺狼;
‘‘Sīhabyagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā;
341三种分类的象群,依靠那个湖而生活。
Tidhā pabhinnamātaṅgā, upajīvanti taṃ saraṃ.
342「紧那罗、猿猴,以及林居者;
‘‘Kinnarā vānarā ceva, athopi vanakammikā;
343猎人与捕鸟者,依靠那湖泊为生。
Cetā ca luddakā ceva, upajīvanti taṃ saraṃ.
344「丁杜咖树、毕亚喇树、马杜咖树、咖苏马拉亚树;
‘‘Tindukāni piyālāni, madhukā kāsumārayo ;
345常常结着果实,在我的隐居处不远处。
Dhuvaṃ phalāni dhārenti, avidūre mamassamaṃ.
346「够桑巴树、娑罗树、宁巴树,具有美味的果实;
‘‘Kosambā saḷalā nimbā , sāduphalasamāyutā;
347常常结着果实,在我的隐居处不远处。
Dhuvaṃ phalāni dhārenti, avidūre mamassamaṃ.
348「哈利答咖树、阿马喇咖树、芒果树、占布树、维比答咖树;
‘‘Harītakā āmalakā, ambajambuvibhītakā;
349够喇树、巴喇答咖树、比喇树,它们结着果实。
Kolā bhallātakā billā, phalāni dhārayanti te.
350「阿卢瓦树、咖喇巴树、比喇利答咖喇树;
‘‘Āluvā ca kaḷambā ca, biḷālītakkaḷāni ca;
351我的精舍中有许多命命鸟与苏答咖鸟。
Jīvakā sutakā ceva, bahukā mama assame.
352「在精舍不远处,有善造的诸池塘;
‘‘Assamassāvidūramhi, taḷākāsuṃ sunimmitā;
353水清澈,水清凉,渡处良好,可意。
Acchodakā sītajalā, supatitthā manoramā.
354「覆盖着睡莲与红莲,具足白莲;
‘‘Padumuppalasañchannā , puṇḍarīkasamāyutā;
355覆盖着曼陀罗花,天香飘散。
Mandālakehi sañchannā, dibbagandho pavāyati.
356「如此一切支具足,花开果熟的林中;
‘‘Evaṃ sabbaṅgasampanne, pupphite phalite vane;
357在善造的可意精舍,我于彼时住。
Sukate assame ramme, viharāmi ahaṃ tadā.
358「具戒、具足行,禅修者,常乐禅那;
‘‘Sīlavā vatasampanno , jhāyī jhānarato sadā;
359获得五神通力的苦行者名为苏如吉。
Pañcābhiññābalappatto, suruci nāma tāpaso.
360「二万四千弟子侍奉我;
‘‘Catuvīsasahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahu;
361这些全都是婆罗门,有出身、有名声。
Sabbeva brāhmaṇā ete, jātimanto yasassino.
362「于相、传说、词汇、祭祀、吉兆,
‘‘Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇṭusakeṭubhe;
363精通词源、文法,于正法到达彼岸。
Padakā veyyākaraṇā, sadhamme pāramiṃ gatā.
364「于灾异、征兆、相,善巧,
‘‘Uppātesu nimittesu, lakkhaṇesu ca kovidā;
365于地、地上、空中,我的弟子善学。
Pathabyā bhūmantalikkhe, mama sissā susikkhitā.
366「这些少欲、谨慎,少食、不贪婪;
‘‘Appicchā nipakā ete, appāhārā alolupā;
367「对得与不得感到满足,他们常常围绕着我。
Lābhālābhena santuṭṭhā, parivārenti maṃ sadā.
368「禅修者、乐于禅那、贤智者、心寂静、得定者;
‘‘Jhāyī jhānaratā dhīrā, santacittā samāhitā;
369「希求无所有处者,他们常常围绕着我。
Ākiñcaññaṃ patthayantā, parivārenti maṃ sadā.
370「已达神通彼岸者、乐于父母境界者;
‘‘Abhiññāpāramippattā, pettike gocare ratā;
371「虚空行者、贤智者,他们常常围绕着我。
Antalikkhacarā dhīrā, parivārenti maṃ sadā.
372「于六门防护者、不动者、守护诸根者;
‘‘Saṃvutā chasu dvāresu, anejā rakkhitindriyā;
373「那些贤智者不与人混杂,是我难以亲近的弟子。
Asaṃsaṭṭhā ca te dhīrā, mama sissā durāsadā.
374「以结跏趺坐、以站立与经行;
‘‘Pallaṅkena nisajjāya, ṭhānacaṅkamanena ca;
375他们度过夜晚,我的弟子们难以攻击。
Vītināmenti te rattiṃ, mama sissā durāsadā.
376对可染者不染着,对可嗔者不嗔恨;
‘‘Rajanīye na rajjanti, dussanīye na dussare;
377对可痴者不愚痴,我的弟子们难以攻击。
Mohanīye na muyhanti, mama sissā durāsadā.
378他们审察神通,常时行持;
‘‘Iddhiṃ vīmaṃsamānā te, vattanti niccakālikaṃ;
379他们震动大地,以勇猛难以攻击。
Pathaviṃ te pakampenti, sārambhena durāsadā.
380我的弟子们游戏时,游戏禅那之戏;
‘‘Kīḷamānā ca te sissā, kīḷanti jhānakīḷitaṃ;
381我的弟子们难以接近,他们从阎浮树带来果实。
Jambuto phalamānenti, mama sissā durāsadā.
382有些去瞿耶尼,有些去东毗提诃;
‘‘Aññe gacchanti goyānaṃ, aññe pubbavidehakaṃ ;
383另一些难以接近者,为寻求而去北俱卢洲。
Aññe ca uttarakuruṃ, esanāya durāsadā.
384「他们向前送出一担,然后向后走;
‘‘Purato pesenti khāriṃ, pacchato ca vajanti te;
385以二万四千,天空被覆盖。
Catuvīsasahassehi, chāditaṃ hoti ambaraṃ.
386火煮者、无火者,以及齿臼苦行者;
‘‘Aggipākī anaggī ca, dantodukkhalikāpi ca;
387有些以石捣碎,以落下的果实为食。
Asmena koṭṭitā keci, pavattaphalabhojanā.
388有些入水者,早晚长久地;
‘‘Udakorohaṇā keci, sāyaṃ pāto sucīratā;
389行水灌顶者,我的弟子们难以接近。
Toyābhisecanakarā, mama sissā durāsadā.
390腋毛、指甲、体毛长满,泥齿、尘头;
‘‘Parūḷhakacchanakhalomā, paṅkadantā rajassirā;
391以戒香熏香,我的弟子们难以接近。
Gandhitā sīlagandhena, mama sissā durāsadā.
392清晨集合后,结发者们已生起热诚;
‘‘Pātova sannipatitvā, jaṭilā uggatāpanā;
393宣说得与不得后,他们于天空中前往。
Lābhālābhaṃ pakittetvā, gacchanti ambare tadā.
394当他们出发时,产生大声;
‘‘Etesaṃ pakkamantānaṃ, mahāsaddo pavattati;
395以鹿皮之声,诸天人欢喜。
Ajinacammasaddena, muditā honti devatā.
396诸仙人行于虚空,向各方前往;
‘‘Disodisaṃ pakkamanti, antalikkhacarā isī;
397以自己的力量而得成就,他们随意而去。
Sake balenupatthaddhā, te gacchanti yadicchakaṃ.
398这些震动大地者,全都是行于空中者;
‘‘Pathavīkampakā ete, sabbeva nabhacārino;
399威光炽盛难以抵抗,犹如大海不可动摇。
Uggatejā duppasahā, sāgarova akhobhiyā.
400「有些仙人是站立经行者,有些是常坐不卧者;
‘‘Ṭhānacaṅkamino keci, keci nesajjikā isī;
401有些是行乞食者,我的弟子们难以接近。
Pavattabhojanā keci, mama sissā durāsadā.
402「这些住于慈者,为一切众生的利益而行;
‘‘Mettāvihārino ete, hitesī sabbapāṇinaṃ;
403一切都不自赞,他们不轻蔑任何人。
Anattukkaṃsakā sabbe, na te vambhenti kassaci.
404「如狮子王般无畏,如象王般有力;
‘‘Sīharājāvasambhītā, gajarājāva thāmavā;
405难以接近如猛虎,他们来到我面前。
Durāsadā byagghāriva, āgacchanti mamantike.
406「持明者、天人们,龙、乾闼婆、罗刹;
‘‘Vijjādharā devatā ca, nāgagandhabbarakkhasā;
407鸠槃荼、檀那婆、金翅鸟,依止那个湖。
Kumbhaṇḍā dānavā garuḷā, upajīvanti taṃ saraṃ.
408他们满载结发与担具,穿着上等羚羊皮衣;
‘‘Te jaṭākhāribharitā, ajinuttaravāsanā;
409一切虚空行者,依止那个湖。
Antalikkhacarā sabbe, upajīvanti taṃ saraṃ.
410这些常随顺者,彼此尊重;
‘‘Sadānucchavikā ete, aññamaññaṃ sagāravā;
411二万四千众中,找不到喧哗之声。
Catubbīsasahassānaṃ, khipitasaddo na vijjati.
412足足相接而行,少声、善自制御;
‘‘Pāde pādaṃ nikkhipantā, appasaddā susaṃvutā;
413一切前来,以头礼敬我。
Upasaṅkamma sabbeva , sirasā vandare mamaṃ.
414被那些寂静的、苦行的弟子们围绕;
‘‘Tehi sissehi parivuto, santehi ca tapassibhi;
415我住在那里的茅舍中,我是禅修者,乐于禅那。
Vasāmi assame tattha, jhāyī jhānarato ahaṃ.
416以诸仙人的戒香和花香,二者俱有,
‘‘Isīnaṃ sīlagandhena, pupphagandhena cūbhayaṃ;
417以结果者的果香,茅舍被熏香。
Phalīnaṃ phalagandhena, gandhito hoti assamo.
418我不知昼夜,我没有不乐,
‘‘Rattindivaṃ na jānāmi, arati me na vijjati;
419教诫自己的弟子,我获得更多的喜悦。
Sake sisse ovadanto, bhiyyo hāsaṃ labhāmahaṃ.
420诸花正在开花,诸果正在成熟,
‘‘Pupphānaṃ pupphamānānaṃ, phalānañca vipaccataṃ;
421天香飘散,庄严我的茅舍。
Dibbagandhā pavāyanti, sobhayantā mamassamaṃ.
422从定中出来后,我热诚、谨慎,
‘‘Samādhimhā vuṭṭhahitvā, ātāpī nipako ahaṃ;
423我拿起一担负载,进入了森林。
Khāribhāraṃ gahetvāna, vanaṃ ajjhogahiṃ ahaṃ.
424「于征兆、梦以及相,我善学;
‘‘Uppāte supine cāpi, lakkhaṇesu susikkhito;
425当时我持诵正在进行的咒语句。
Pavattamānaṃ mantapadaṃ, dhārayāmi ahaṃ tadā.
426「无比见佛世尊,世间最胜、人中牛王;
‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
427喜乐远离的正觉者,前往雪山。
Vivekakāmo sambuddho, himavantamupāgami.
428「进入雪山后,最上的悲愍者牟尼;
‘‘Ajjhogāhetvā himavantaṃ, aggo kāruṇiko muni;
429结跏趺坐后,人中至上者坐下。
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, nisīdi purisuttamo.
430「我见到那位正觉者,有光辉、令人喜悦;
‘‘Tamaddasāhaṃ sambuddhaṃ, sappabhāsaṃ manoramaṃ;
431犹如燃烧的青莲花,犹如燃烧的祭火。
Indīvaraṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ.
432犹如燃烧的灯树,犹如天空中的闪电;
‘‘Jalantaṃ dīparukkhaṃva, vijjutaṃ gagaṇe yathā;
433犹如盛开的娑罗王树,我见到了世间导师。
Suphullaṃ sālarājaṃva, addasaṃ lokanāyakaṃ.
434这位龙、大雄、苦尽作者、牟尼;
‘‘Ayaṃ nāgo mahāvīro, dukkhassantakaro muni;
435来到此见者,将从一切苦解脱。
Imaṃ dassanamāgamma, sabbadukkhā pamuccare.
436见到天中天后,我思惟相:
‘‘Disvānāhaṃ devadevaṃ, lakkhaṇaṃ upadhārayiṃ;
437「究竟是佛还是非佛?来,我去看具眼者。」
Buddho nu kho na vā buddho, handa passāmi cakkhumaṃ.
438在最胜足下,显现千辐轮相;
‘‘Sahassārāni cakkāni, dissanti caraṇuttame;
439见到他的相后,我对如来生起了确信。
Lakkhaṇānissa disvāna, niṭṭhaṃ gacchiṃ tathāgate.
440「拿着扫帚,我当时扫除后;
‘‘Sammajjaniṃ gahetvāna, sammajjitvānahaṃ tadā;
441然后收集花朵,供养最胜佛。
Atha pupphe samānetvā, buddhaseṭṭhaṃ apūjayiṃ.
442「供养那位佛陀,已渡瀑流、无漏者后;
‘‘Pūjayitvāna taṃ buddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ;
443将鹿皮衣披在一肩,我礼敬世间导师。
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, namassiṃ lokanāyakaṃ.
444「以何智慧正觉者,无漏而住;
‘‘Yena ñāṇena sambuddho, viharati anāsavo;
445我将赞颂那智慧,请听我所说。
Taṃ ñāṇaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
446「『你救拔了这个世间,自生者、无量光者;」
‘‘‘Samuddharasimaṃ lokaṃ, sayambhū amitodaya;
447来到你的面前,他们渡越疑惑之流。
Tava dassanamāgamma, kaṅkhāsotaṃ taranti te.
448你是有息者的导师、旗帜、幢、柱;
‘‘‘Tuvaṃ satthā ca ketu ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;
449是皈依处、依止处,是两足中的最胜者、明灯。
Parāyaṇo patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo.
450能以勺子量尽大海之水;
‘‘‘Sakkā samudde udakaṃ, pametuṃ āḷhakena vā;
451但却不能量尽你的一切知智。
Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave.
452能将大地放在天秤上称量;
‘‘‘Dhāretuṃ pathaviṃ sakkā, ṭhapetvā tulamaṇḍale;
453但却不能称量你的一切知智。
Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā dharetave.
454能以绳索或手指测量虚空;
‘‘‘Ākāso minituṃ sakkā, rajjuyā aṅgulena vā;
455然而,你的一切知智,确实无法衡量。
Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave.
456「大海中的水,大地与整个纠结;
‘‘‘Mahāsamudde udakaṃ, pathavī cākhilā jaṭaṃ ;
457取佛智为例,不适合作比喻。
Buddhañāṇaṃ upādāya, upamāto na yujjare.
458「包括天人的世间,那些心在运转者;
‘‘‘Sadevakassa lokassa, cittaṃ yesaṃ pavattati;
459这些人被网罗在内,在你的智中,具眼者。
Antojālīkatā ete, tava ñāṇamhi cakkhuma.
460「以你所证得的智,圆满最上菩提;
‘‘‘Yena ñāṇena pattosi, kevalaṃ bodhimuttamaṃ;
461以那智为一切知者,你看见外道。」
Tena ñāṇena sabbaññu, maddasī paratitthiye’.
462「说了这些偈颂后,名叫苏如吉的苦行者;」
‘‘Imā gāthā thavitvāna, suruci nāma tāpaso;
463铺展了羚羊皮后,他坐在地上。
Ajinaṃ pattharitvāna, pathaviyaṃ nisīdi so.
464「八万四千由旬,沉入大海中;
‘‘Cullāsītisahassāni, ajjhogāḷho mahaṇṇave;
465超越了那么多,被称为山王。
Accugato tāvadeva, girirājā pavuccati.
466「须弥山超越了那么多,其长度与宽度;
‘‘Tāva accuggato neru, āyato vitthato ca so;
467被粉碎成微尘,成千上万亿。
Cuṇṇito aṇubhedena, koṭisatasahassaso .
468「当被放置在十万处时,你们会到达耗尽;
‘‘Lakkhe ṭhapiyamānamhi, parikkhayamagacchatha;
469「然而你的一切知智不可能被测量。
Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave.
470「以细密的网,若有人舀取水;
‘‘Sukhumacchikena jālena, udakaṃ yo parikkhipe;
471任何在水中的众生,可能被网所困。
Ye keci udake pāṇā, antojālīkatā siyuṃ.
472大雄!确实如此,任何诸外道,
‘‘Tatheva hi mahāvīra, ye keci puthutitthiyā;
473跳入见稠林,因执取而迷惑。
Diṭṭhigahanapakkhandā , parāmāsena mohitā.
474以你清净的智,无障碍的见,
‘‘Tava suddhena ñāṇena, anāvaraṇadassinā;
475这些被网所困者,不能超越你的智。
Antojālīkatā ete, ñāṇaṃ te nātivattare.
476世尊在那时,无比见佛、大名声者,
‘‘Bhagavā tamhi samaye, anomadassī mahāyaso;
477从定中出来,胜利者观察方向。
Vuṭṭhahitvā samādhimhā, disaṃ olokayī jino.
478无上见牟尼的弟子,名为尼沙婆。
‘‘Anomadassimunino, nisabho nāma sāvako;
479被十万众围绕,心寂静的如是者们。
Parivuto satasahassehi, santacittehi tādibhi.
480诸漏已尽的清净者们,具六神通的禅修者们;
‘‘Khīṇāsavehi suddhehi, chaḷabhiññehi jhāyibhi;
481知佛陀之心后,前往世间导师处。
Cittamaññāya buddhassa, upesi lokanāyakaṃ.
482他们站立于虚空中,对他作右绕;
‘‘Antalikkhe ṭhitā tattha, padakkhiṇamakaṃsu te;
483合掌礼敬后,降落于佛陀近处。
Namassantā pañjalikā, otaruṃ buddhasantike.
484无比见佛世尊,世间最胜的人中牛王;
‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
485胜利者坐于比丘僧团中,显示微笑。
Bhikkhusaṅghe nisiditvā, sitaṃ pātukarī jino.
486无比见佛导师的侍者,名为瓦卢那;
‘‘Varuṇo nāmupaṭṭhāko, anomadassissa satthuno;
487偏袒一肩后,他请问世间导师:
Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, apucchi lokanāyakaṃ.
488「世尊,什么是导师微笑的原因?
‘‘‘Ko nu kho bhagavā hetu, sitakammassa satthuno;
489「诸佛不会无因而显现微笑。」
Na hi buddhā ahetūhi, sitaṃ pātukaronti te’.
490无比见佛,世间最胜者、人中之牛王,
‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
491坐在比丘众中,说了这首偈颂:
Bhikkhumajjhe nisīditvā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
492「谁以花供养我,并且赞叹智慧,
‘‘‘Yo maṃ pupphena pūjesi, ñāṇañcāpi anutthavi;
493我将称赞他,你们听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇotha mama bhāsato.
494「了知佛陀的话语,一切天人都聚集而来;
‘‘‘Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgatā;
495「彼等欲听闻正法,前往正自觉者处。」
Saddhammaṃ sotukāmā te, sambuddhamupasaṅkamuṃ.
496「于十世界中,诸大神通力天众;」
‘‘‘Dasasu lokadhātūsu, devakāyā mahiddhikā;
497「彼等欲听闻正法,前往正自觉者处。」
Saddhammaṃ sotukāmā te, sambuddhamupasaṅkamuṃ.
498「象、马、车、步兵,及四支军队;」
‘‘‘Hatthī assā rathā pattī, senā ca caturaṅginī;
499「将常围绕我,此是供养佛之果报。」
Parivāressantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
500「六万乐器,装饰之鼓;」
‘‘‘Saṭṭhitūriyasahassāni, bheriyo samalaṅkatā;
501「他们将常常侍奉我,这是供养佛的果报。
Upaṭṭhissantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
502「一万六千女子,装饰庄严;」
‘‘‘Soḷasitthisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
503穿着杂色衣服与装饰,戴着珍珠与耳环。
Vicittavatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā.
504她们手臂纤细,善于装扮,身材苗条适中;
‘‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
505她们将常常围绕着我,这是供养佛陀的果报。
Parivāressantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
506百千劫中,将在天界享乐;
‘‘‘Kappasatasahassāni, devaloke ramissati;
507千次成为转轮王,在国土中成为国王。
Sahassakkhattuṃ cakkavattī, rājā raṭṭhe bhavissati.
508千次成为天帝,将统治天界;
‘‘‘Sahassakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati;
509广大的地方王国,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ .
510在最后有达到时,将前往人界;
‘‘‘Pacchime bhavasampatte , manussattaṃ gamissati;
511名叫沙利的婆罗门女,将以腹怀胎。
Brāhmaṇī sāriyā nāma, dhārayissati kucchinā.
512以母亲的名姓,此人将被知晓;
‘‘‘Mātuyā nāmagottena, paññāyissatiyaṃ naro;
513以舍利弗之名,将成为利慧者。
Sāriputtoti nāmena, tikkhapañño bhavissati.
514舍弃八十俱胝后,将无所有而出家;
‘‘‘Asītikoṭī chaḍḍetvā, pabbajissatikiñcano;
515寻求寂静之境,将游行此大地。
Gavesanto santipadaṃ, carissati mahiṃ imaṃ.
516从此无量劫以前,甘蔗王族所生;
‘‘‘Apparimeyye ito kappe, okkākakulasambhavo;
517以乔达摩之姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
518彼法的继承者,嫡子由法所造;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
519名为舍利弗者,将成为上首弟子。
Sāriputtoti nāmena, hessati aggasāvako.
520此恒河巴吉拉提,源自雪山而流出;
‘‘‘Ayaṃ bhāgīrathī gaṅgā, himavantā pabhāvitā;
521流向大海大洋,使大海洋得满足。
Mahāsamuddamappeti, tappayantī mahodadhiṃ .
522如是此舍利弗,于自三学得自在;
‘‘‘Tathevāyaṃ sāriputto, sake tīsu visārado;
523以慧到达彼岸,将使诸有情满足。
Paññāya pāramiṃ gantvā, tappayissati pāṇine .
524依于雪山,及大海大洋;
‘‘‘Himavantamupādāya, sāgarañca mahodadhiṃ;
525于此二者之间的沙粒,从计算而言无法计数。
Etthantare yaṃ pulinaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
526然而能够无余地,如其计算而计数;
‘‘‘Tampi sakkā asesena, saṅkhātuṃ gaṇanā yathā;
527然而,舍利弗的智慧确实无法被测知。
Na tveva sāriputtassa, paññāyanto bhavissati.
528「当标记被设置时,恒河的沙粒会耗尽;
‘‘‘Lakkhe ṭhapiyamānamhi, khīye gaṅgāya vālukā;
529然而,舍利弗的智慧确实无法被测知。
Na tveva sāriputtassa, paññāyanto bhavissati.
530「大海中的波浪,从计算上无法计数;
‘‘‘Mahāsamudde ūmiyo, gaṇanāto asaṅkhiyā;
531同样地,舍利弗的智慧将无法被测知。
Tatheva sāriputtassa, paññāyanto na hessati.
532「已令正自觉者、释迦族之牛王乔达摩欢喜,
‘‘‘Ārādhayitvā sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
533到达智慧波罗蜜,他将成为上首弟子。
Paññāya pāramiṃ gantvā, hessati aggasāvako.
534「由释迦子、如如者转起的法轮,
‘‘‘Pavattitaṃ dhammacakkaṃ, sakyaputtena tādinā;
535他将正确地随转,降下法雨。
Anuvattessati sammā, vassento dhammavuṭṭhiyo.
536「遍知这一切,乔达摩,释迦族的牛王;
‘‘‘Sabbametaṃ abhiññāya, gotamo sakyapuṅgavo;
537坐于比丘僧团中,将安立于最上位。」
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, aggaṭṭhāne ṭhapessati’.
538「啊!我所作的善业,对于无上见的导师;
‘‘Aho me sukataṃ kammaṃ, anomadassissa satthuno;
539我作了供养之后,已到达一切的彼岸。
Yassāhaṃ kāraṃ katvāna, sabbattha pāramiṃ gato.
540「在无量劫所作的业,在此显示果报给我;
‘‘Aparimeyye kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;
541如善解脱的箭速,我烧尽了诸烦恼。
Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ ahaṃ.
542「寻求无为,涅槃不动之境;」
‘‘Asaṅkhataṃ gavesanto, nibbānaṃ acalaṃ padaṃ;
543我遍寻一切外道,在诸有中轮回。
Vicinaṃ titthiye sabbe, esāhaṃ saṃsariṃ bhave.
544犹如患病之人,寻求药物;
‘‘Yathāpi byādhito poso, pariyeseyya osadhaṃ;
545遍寻一切森林,病人为了解脱。
Vicineyya vanaṃ sabbaṃ, byādhito parimuttiyā.
546寻求无为,涅槃不死之境;
‘‘Asaṅkhataṃ gavesanto, nibbānaṃ amataṃ padaṃ;
547五百人不间断地,我出家作仙人之出家。
Abbokiṇṇaṃ pañcasataṃ, pabbajiṃ isipabbajaṃ.
548负载结发之重担,穿着羚羊皮上衣;
‘‘Jaṭābhārena bharito, ajinuttaranivāsano;
549到达神通波罗蜜,我去了梵天界。
Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokaṃ agacchihaṃ.
550外道无有清净,除了胜者之教。
‘‘Natthi bāhirake suddhi, ṭhapetvā jinasāsanaṃ;
551任何有智慧的众生,在胜者的教法中得以清净。
Ye keci buddhimā sattā, sujjhanti jinasāsane.
552这是我亲自所作的,这不是传闻;
‘‘Attakāramayaṃ etaṃ, nayidaṃ itihītihaṃ;
553寻求无为法,我曾到处游行。
Asaṅkhataṃ gavesanto, kutitthe sañcariṃ ahaṃ.
554犹如寻求心材的人,砍下芭蕉树后剖开;
‘‘Yathā sāratthiko poso, kadaliṃ chetvāna phālaye;
555他在那里找不到心材,因为它没有心材。
Na tattha sāraṃ vindeyya, sārena rittako hi so.
556同样地,世间的外道,众多持各种见者;
‘‘Tatheva titthiyā loke, nānādiṭṭhī bahujjanā;
557你们没有无为法,如芭蕉树没有心材。
Asaṅkhatena rittāse, sārena kadalī yathā.
558在最后有达到时,我成为梵族亲属;
‘‘Pacchime bhavasampatte, brahmabandhu ahosahaṃ;
559舍弃大财富后,我出家成为无家者。
Mahābhogaṃ chaḍḍetvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
560第一诵品
Paṭhamabhāṇavāraṃ.
561「诵读者、持咒者、三吠陀的彼岸者;」
‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
562有位名叫散者耶的婆罗门,我住在他的树下。
Brāhmaṇo sañcayo nāma, tassa mūle vasāmahaṃ.
563「大雄,你的弟子,名叫阿说示的婆罗门;
‘‘Sāvako te mahāvīra, assaji nāma brāhmaṇo;
564难以接近、威光炽盛,彼时为了托钵而行。
Durāsado uggatejo, piṇḍāya caratī tadā.
565「我见到了那位具慧者,牟尼在寂静中得定;
‘‘Tamaddasāsiṃ sappaññaṃ, muniṃ mone samāhitaṃ;
566心寂静的大龙,犹如盛开的莲花。
Santacittaṃ mahānāgaṃ, suphullaṃ padumaṃ yathā.
567「见到我心生起,善调御、清净意者;」
‘‘Disvā me cittamuppajji, sudantaṃ suddhamānasaṃ;
568「这位牛王、殊胜者、勇士,将成为阿拉汉。」
Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, arahāyaṃ bhavissati.
569「他威仪可喜,相貌端严,善自防护;
‘‘Pāsādiko iriyati, abhirūpo susaṃvuto;
570「以最上调御而得调御,将成为见不死者。」
Uttame damathe danto, amatadassī bhavissati.
571「我何不向这位心满意足者,询问最上义;
‘‘Yaṃnūnāhaṃ uttamatthaṃ, puccheyyaṃ tuṭṭhamānasaṃ;
572「他被问时将为我说,那时我将反问。」
So me puṭṭho kathessati, paṭipucchāmahaṃ tadā.
573「当他行乞食时,我跟随在后;
‘‘Piṇḍapātaṃ carantassa, pacchato agamāsahaṃ;
574「等待机会,询问不死之境。」
Okāsaṃ paṭimānento, pucchituṃ amataṃ padaṃ.
575「当他到达街道之间时,我走近询问;
‘‘Vīthintare anuppattaṃ, upagantvāna pucchahaṃ;
576「勇士,你是什么姓氏?尊者,你是谁的弟子?」
‘Kathaṃ gottosi tvaṃ vīra, kassa sissosi mārisa’.
577「他被我问后作了解答,如狮子般无所畏惧;
‘‘So me puṭṭho viyākāsi, asambhītova kesarī;
578「佛陀出现于世间,我是他的弟子,贤友。」
‘Buddho loke samuppanno, tassa sissomhi āvuso’.
579「大勇士,你的大名声是怎样的?
‘‘‘Kīdisaṃ te mahāvīra, anujāta mahāyasa;
580佛陀的教法,请你善为我说,尊者。」
Buddhassa sāsanaṃ dhammaṃ, sādhu me kathayassu bho’.
581「他被问后为我说一切,甚深微妙之句;
‘‘So me puṭṭho kathī sabbaṃ, gambhīraṃ nipuṇaṃ padaṃ;
582渴爱之箭的破除者,一切苦的遣除。
Taṇhāsallassa hantāraṃ, sabbadukkhāpanūdanaṃ.
583「诸法从因生,如来说彼因;
‘‘‘Ye dhammā hetuppabhavā, tesaṃ hetuṃ tathāgato āha;
584以及它们的灭,大沙门如是说」。
Tesañca yo nirodho, evaṃ vādī mahāsamaṇo’.
585「我在问题被解答时,证得了第一果;
‘‘Sohaṃ vissajjite pañhe, paṭhamaṃ phalamajjhagaṃ;
586听闻胜利者的教法后,我成为离尘、离垢者。
Virajo vimalo āsiṃ, sutvāna jinasāsanaṃ.
587「听闻牟尼的言语,见到最上法;
‘‘Sutvāna munino vākyaṃ, passitvā dhammamuttamaṃ;
588我深入正法,说了这个偈颂。
Pariyogāḷhasaddhammo, imaṃ gāthamabhāsahaṃ.
589「『若这就是法,即使只是这样,也是无苦、无忧的境地;
‘‘‘Eseva dhammo yadi tāvadeva, paccabyathapadamasokaṃ;
590在许多俱胝劫中未曾见过、已过去的。』
Adiṭṭhaṃ abbhatītaṃ, bahukehi kappanahutehi’.
591「我寻求法,曾在邪渡处游行;
‘‘Svāhaṃ dhammaṃ gavesanto, kutitthe sañcariṃ ahaṃ;
592「我的目标已达成,现在是我不放逸的时候。
So me attho anuppatto, kālo me nappamajjituṃ.
593「我已被阿说示满足,证得了不动之地;
‘‘Tositohaṃ assajinā, patvāna acalaṃ padaṃ;
594寻找同伴,我来到了苦行林。
Sahāyakaṃ gavesanto, assamaṃ agamāsahaṃ.
595「从远处看见我,我善学的同伴;
‘‘Dūratova mamaṃ disvā, sahāyo me susikkhito;
596具足威仪,说了这番话。
Iriyāpathasampanno , idaṃ vacanamabravi.
597「『你面容明净,显现出牟尼的状态;
‘‘‘Pasannamukhanettosi, munibhāvova dissati;
598是否已证得甘露,涅槃不死之地。
Amatādhigato kacci, nibbānamaccutaṃ padaṃ.
599「『你来时容光焕发,如同已得不动者。
‘‘‘Subhānurūpo āyāsi, āneñjakārito viya;
600如被调御的象,婆罗门,你已寂静。
Dantova dantadamatho , upasantosi brāhmaṇa.
601我已证得不死,能拔除忧愁之箭;
‘‘‘Amataṃ mayādhigataṃ, sokasallāpanūdanaṃ;
602你也将证得它,让我们去佛陀那里。
Tvampi taṃ adhigacchesi , gacchāma buddhasantikaṃ’.
603他答应说「善哉」,他是我善学的同伴;
‘‘Sādhūti so paṭissutvā, sahāyo me susikkhito;
604手牵着手,来到你的面前。
Hatthena hatthaṃ gaṇhitvā, upagamma tavantikaṃ.
605我们两人都将在释迦子你面前出家;
‘‘Ubhopi pabbajissāma, sakyaputta tavantike;
606来到你的教法,我们将住于无漏。
Tava sāsanamāgamma, viharāma anāsavā.
607果利答以神通为最胜,我以慧到彼岸;
‘‘Kolito iddhiyā seṭṭho, ahaṃ paññāya pārago;
608我们两人一起,将使教法辉煌。
Ubhova ekato hutvā, sāsanaṃ sobhayāmase.
609意图未完成,我在邪道中游行;
‘‘Apariyositasaṅkappo , kutitthe sañcariṃ ahaṃ;
610来到见你之后,我的意图已圆满。
Tava dassanamāgamma, saṅkappo pūrito mama.
611依止于地,树木应时开花;
‘‘Pathaviyaṃ patiṭṭhāya, pupphanti samaye dumā;
612天香散发,令一切有情欢喜。
Dibbagandhā sampavanti, tosenti sabbapāṇinaṃ.
613如是,大雄,释迦子,大名声者,
‘‘Tathevāhaṃ mahāvīra, sakyaputta mahāyasa;
614依止于你的教法,我将应时开花。
Sāsane te patiṭṭhāya, samayesāmi pupphituṃ.
615寻求解脱之花,能解脱有与轮回;
‘‘Vimuttipupphaṃ esanto, bhavasaṃsāramocanaṃ;
616以解脱果的获得,我令一切众生满足。
Vimuttipupphalābhena, tosemi sabbapāṇinaṃ.
617在佛陀的领域中,除了大牟尼之外,
‘‘Yāvatā buddhakhettamhi, ṭhapetvāna mahāmuniṃ;
618没有人在慧上与你的儿子、具眼者相等。
Paññāya sadiso natthi, tava puttassa cakkhuma.
619你的弟子们善受训练,僧团善学习,
‘‘Suvinītā ca te sissā, parisā ca susikkhitā;
620以最上的调御而调伏,他们常常围绕着你。
Uttame damathe dantā, parivārenti taṃ sadā.
621禅修者、乐于禅那、贤智者、心寂静、得定者,
‘‘Jhāyī jhānaratā dhīrā, santacittā samāhitā;
622牟尼、具足牟尼法者,他们常常围绕着你。
Munī moneyyasampannā, parivārenti taṃ sadā.
623少欲者、谨慎者、贤智者、少食者、不贪婪者,
‘‘Appicchā nipakā dhīrā, appāhārā alolupā;
624对得与不得感到满足者,常常围绕着他。
Lābhālābhena santuṭṭhā, parivārenti taṃ sadā.
625「住林野者、持头陀行者、禅修者、着粗衣者;
‘‘Āraññikā dhutaratā, jhāyino lūkhacīvarā;
626乐于远离的贤者们,常常围绕着他。
Vivekābhiratā dhīrā, parivārenti taṃ sadā.
627「已入道者、住于果者、有学者、具足果者;
‘‘Paṭipannā phalaṭṭhā ca, sekhā phalasamaṅgino;
628希求最上义者,常常围绕着他。
Āsīsakā uttamatthaṃ, parivārenti taṃ sadā.
629「入流者、清净者,以及一来者;
‘‘Sotāpannā ca vimalā, sakadāgāmino ca ye;
630不来者与阿拉汉,常常围绕着他。
Anāgāmī ca arahā, parivārenti taṃ sadā.
631「善巧于念处,乐于修习觉支;
‘‘Satipaṭṭhānakusalā, bojjhaṅgabhāvanāratā;
632你的弟子众多,他们常常围绕着你。
Sāvakā te bahū sabbe, parivārenti taṃ sadā.
633「他们善巧于神足,乐于修习定;
‘‘Iddhipādesu kusalā, samādhibhāvanāratā;
634精勤于正勤,他们常常围绕着你。
Sammappadhānānuyuttā, parivārenti taṃ sadā.
635「具三明、六神通,已达神通的圆满;
‘‘Tevijjā chaḷabhiññā ca, iddhiyā pāramiṃ gatā;
636已达慧的圆满,他们常常围绕着你。
Paññāya pāramiṃ pattā, parivārenti taṃ sadā.
637「大雄,你的这些弟子善受教导;
‘‘Edisā te mahāvīra, tava sissā susikkhitā;
638难以攻破、威力强大,他们常常围绕着你。
Durāsadā uggatejā, parivārenti taṃ sadā.
639「被这些自制的、苦行的弟子围绕着;」
‘‘Tehi sissehi parivuto, saññatehi tapassibhi;
640如狮王般威严,你如王般辉耀。
Migarājāvasambhīto, uḷurājāva sobhasi.
641「依止于大地,地生者生长;
‘‘Pathaviyaṃ patiṭṭhāya, ruhanti dharaṇīruhā;
642它们达到茂盛,并显示果实。
Vepullataṃ pāpuṇanti, phalañca dassayanti te.
643「释迦子,大名声者,你如大地;
‘‘Pathavīsadiso tvaṃsi, sakyaputta mahāyasa;
644依止于你的教法,他们获得不死之果。
Sāsane te patiṭṭhāya, labhanti amataṃ phalaṃ.
645「信度河、沙罗沙瓦底河,以及诸河流、月支河;
‘‘Sindhu sarassatī ceva, nadiyo candabhāgikā;
646恒河与耶牟那河,沙罗浮河以及大河。
Gaṅgā ca yamunā ceva, sarabhū ca atho mahī.
647「这些汇流时,大海接纳它们;
‘‘Etāsaṃ sandamānānaṃ, sāgaro sampaṭicchati;
648舍弃先前的名字,被称为海洋者。
Jahanti purimaṃ nāmaṃ, sāgaroteva ñāyati.
649「同样地,这四种姓,在你座下出家后;
‘‘Tathevime catubbaṇṇā, pabbajitvā tavantike;
650舍弃先前的名字,被称为佛子。
Jahanti purimaṃ nāmaṃ, buddhaputtāti ñāyare.
651「犹如清净的月亮,行于虚空界;
‘‘Yathāpi cando vimalo, gacchaṃ ākāsadhātuyā;
652在世间一切星群中,以光辉超越胜过。
Sabbe tāragaṇe loke, ābhāya atirocati.
653「同样地,你大雄,被天人围绕;
‘‘Tatheva tvaṃ mahāvīra, parivuto devamānuse;
654超越这一切,你常常照耀。
Ete sabbe atikkamma, jalasi sabbadā tuvaṃ.
655「深处升起的波浪,不会越过岸边;」
‘‘Gambhīre uṭṭhitā ūmī, na velamativattare;
656它们触及一切海岸,被粉碎后散落。
Sabbā velaṃva phusanti , sañcuṇṇā vikiranti tā.
657「同样地,世间的诸外道,众多持种种见者;
‘‘Tatheva titthiyā loke, nānādiṭṭhī bahujjanā;
658他们想要说法,却不能超越那位牟尼。
Dhammaṃ vāditukāmā te, nātivattanti taṃ muniṃ.
659「如果他们遇到那位具眼者,以诸论辩;
‘‘Sace ca taṃ pāpuṇanti, paṭivādehi cakkhuma;
660来到你面前,他们就像被粉碎一样。
Tavantikaṃ upāgantvā, sañcuṇṇāva bhavanti te.
661「犹如生于水中的,众多睡莲与曼陀罗花;
‘‘Yathāpi udake jātā, kumudā mandālakā bahū;
662被水所污染,也被泥浆所污染。
Upalimpanti toyena, kaddamakalalena ca.
663「同样地,众多有情,生于世间而增长;
‘‘Tatheva bahukā sattā, loke jātā virūhare;
664被贪欲与嗔恨所恼,如泥中的睡莲。
Aṭṭitā rāgadosena, kaddame kumudaṃ yathā.
665犹如莲花生于水中,于水中生长;
‘‘Yathāpi padumaṃ jalajaṃ, jalamajjhe virūhati;
666它不被水所染污,花蕊确实清净。
Na so limpati toyena, parisuddho hi kesarī.
667同样地,你这大雄,大牟尼生于世间;
‘‘Tatheva tvaṃ mahāvīra, loke jāto mahāmuni;
668你不被世间所染污,如莲花不被水所染。
Nopalimpasi lokena, toyena padumaṃ yathā.
669犹如在可爱的月份,许多水生花盛开;
‘‘Yathāpi rammake māse, bahū pupphanti vārijā;
670它们不超越那个月份,那是开花的时节。
Nātikkamanti taṃ māsaṃ, samayo pupphanāya so.
671同样地,你这大雄,你的解脱已盛开;
‘‘Tatheva tvaṃ mahāvīra, pupphito te vimuttiyā;
672他们不违越教诫,犹如水生莲花。
Sāsanaṃ nātivattanti, padumaṃ vārijaṃ yathā.
673「娑罗王树善开花,散发天香;
‘‘Supupphito sālarājā, dibbagandhaṃ pavāyati;
674被其他娑罗树围绕,娑罗王树显得庄严。
Aññasālehi parivuto, sālarājāva sobhati.
675「同样地,你大雄,以佛智开花;
‘‘Tatheva tvaṃ mahāvīra, buddhañāṇena pupphito;
676被比丘僧团围绕,你如娑罗王树般庄严。
Bhikkhusaṅghaparivuto, sālarājāva sobhasi.
677「犹如喜马拉雅山,是一切众生的药草;
‘‘Yathāpi selo himavā, osadho sabbapāṇinaṃ;
678是龙、阿修罗和天人的住处。
Nāgānaṃ asurānañca, devatānañca ālayo.
679「同样地,你大雄,如众生的药草;
‘‘Tatheva tvaṃ mahāvīra, osadho viya pāṇinaṃ;
680三明与六神通,已达神通的彼岸。
Tevijjā chaḷabhiññā ca, iddhiyā pāramiṃ gatā.
681「大雄啊!被你这位具悲悯者所教导的他们;
‘‘Anusiṭṭhā mahāvīra, tayā kāruṇikena te;
682以法喜而欢喜,住于你的教法中。
Ramanti dhammaratiyā, vasanti tava sāsane.
683「犹如兽王狮子,从住处出来后,
‘‘Migarājā yathā sīho, abhinikkhamma āsayā;
684遍观四方,
Catuddisānuviloketvā ,
685三次吼叫。
Tikkhattuṃ abhinādati.
686「一切兽类都恐惧,当兽王吼叫时;
‘‘Sabbe migā uttasanti, migarājassa gajjato;
687如是,这位有生者,常常使一切畜生恐惧。」
Tathā hi jātimā eso, pasū tāseti sabbadā.
688「大雄啊!当你吼叫时,大地震动;
‘‘Gajjato te mahāvīra, vasudhā sampakampati;
689堪受教化者觉悟,魔众恐惧。
Bodhaneyyāvabujjhanti, tasanti mārakāyikā.
690「一切外道皆恐惧,当你吼叫时,大牟尼;
‘‘Tasanti titthiyā sabbe, nadato te mahāmuni;
691如乌鸦军四散,如被兽王惊吓的鹿群。
Kākā senāva vibbhantā, migaraññā yathā migā.
692「凡世间中诸群主,被称为导师者;
‘‘Ye keci gaṇino loke, satthāroti pavuccare;
693他们向众会宣说,辗转传来之法。
Paramparāgataṃ dhammaṃ, desenti parisāya te.
694「大雄啊!你不如此,向有情说法;
‘‘Na hevaṃ tvaṃ mahāvīra, dhammaṃ desesi pāṇinaṃ;
695自己觉悟诸谛后,唯说菩提分法。」
Sāmaṃ saccāni bujjhitvā, kevalaṃ bodhipakkhiyaṃ.
696「知道意向与随眠,诸根的强与弱,
‘‘Āsayānusayaṃ ñatvā, indriyānaṃ balābalaṃ;
697知道有能力与无能力者,如大云般吼叫。
Bhabbābhabbe viditvāna, mahāmeghova gajjasi.
698「会众坐满至轮围山边际,
‘‘Cakkavāḷapariyantā , nisinnā parisā bhave;
699他们思量种种见,为了断除疑惑。
Nānādiṭṭhī vicinantā , vimaticchedanāya taṃ.
700「牟尼善巧譬喻,知道一切人的心,
‘‘Sabbesaṃ cittamaññāya, opammakusalo muni;
701仅说一个问题,即断除有情的疑惑。
Ekaṃ pañhaṃ kathentova, vimatiṃ chindasi pāṇinaṃ.
702「若大地充满如伍巴提沙般的人,
‘‘Upatissasadiseheva, vasudhā pūritā bhave;
703他们全都合掌,赞颂世间导师。」
Sabbeva te pañjalikā, kittayuṃ lokanāyakaṃ.
704「即使赞颂一劫,他们以种种方式赞颂;
‘‘Kappaṃ vā te kittayantā, nānāvaṇṇehi kittayuṃ;
705也无法测量,如来是无量的。
Parimetuṃ na sakkeyyuṃ , appameyyo tathāgato.
706「以我自己的力量,我已赞颂胜者;
‘‘Yathāsakena thāmena, kittito hi mayā jino;
707即使赞颂亿劫,也应如此赞颂。
Kappakoṭīpi kittentā, evameva pakittayuṃ.
708「若有任何天人或人,善学者,
‘‘Sace hi koci devo vā, manusso vā susikkhito;
709想要测量,他只会得到疲惫。
Pametuṃ parikappeyya, vighātaṃva labheyya so.
710「释迦子,大名声者,依止你的教法,
‘‘Sāsane te patiṭṭhāya, sakyaputta mahāyasa;
711到达慧的彼岸,我住于无漏。」
Paññāya pāramiṃ gantvā, viharāmi anāsavo.
712「我压伏诸外道,转动胜者之教;
‘‘Titthiye sampamaddāmi, vattemi jinasāsanaṃ;
713今日在释迦子的教法中,成为法军之将。
Dhammasenāpati ajja, sakyaputtassa sāsane.
714「无量所作之业,在此处向我显示果报;
‘‘Aparimeyye kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;
715如箭之速射,烧尽了我的诸烦恼。
Sukhitto saravegova, kilese jhāpayī mama .
716「任何人若常常在头上,担负重担;
‘‘Yo koci manujo bhāraṃ, dhāreyya matthake sadā;
717他会因重担而痛苦,如此被诸重担所压。
Bhārena dukkhito assa, bhārehi bharito tathā.
718「被三火所燃烧,我在诸有中轮回;
‘‘Ḍayhamāno tīhaggīhi, bhavesu saṃsariṃ ahaṃ;
719被有之重担所压,犹如被高山所压。
Bharito bhavabhārena, giriṃ uccārito yathā.
720「我的重担已卸下,我的诸有已被根除;
‘‘Oropito ca me bhāro, bhavā ugghāṭitā mayā;
721一切应作已作,在释迦子的教法中。
Karaṇīyaṃ kataṃ sabbaṃ, sakyaputtassa sāsane.
722「在佛陀的领域中,除了释迦族的牛王,
‘‘Yāvatā buddhakhettamhi, ṭhapetvā sakyapuṅgavaṃ;
723我在慧方面是最上的,找不到与我相等者。
Ahaṃ aggomhi paññāya, sadiso me na vijjati.
724「我在定方面极善巧,已到达神通的彼岸;
‘‘Samādhimhi sukusalo, iddhiyā pāramiṃ gato;
725若我今日想要,我能化作一千个。
Icchamāno cahaṃ ajja, sahassaṃ abhinimmine.
726「大牟尼已自在于次第住,
‘‘Anupubbavihārassa , vasībhūto mahāmuni;
727为我说教法,灭是我的卧处。」
Kathesi sāsanaṃ mayhaṃ, nirodho sayanaṃ mama.
728「我的天眼清净,我善巧于定;
‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ;
729勤修正勤,乐于修习觉支。
Sammappadhānānuyutto, bojjhaṅgabhāvanārato.
730「凡是声闻所应达到的,我已全部做到;
‘‘Sāvakena hi pattabbaṃ, sabbameva kataṃ mayā;
731除了世间导师,没有与我相等者。
Lokanāthaṃ ṭhapetvāna, sadiso me na vijjati.
732「我善巧于诸等至,迅速获得诸禅那与解脱;
‘‘Samāpattīnaṃ kusalo , jhānavimokkhāna khippapaṭilābhī;
733乐于修习觉支,我已到达声闻德的彼岸。
Bojjhaṅgabhāvanārato, sāvakaguṇapāramigatosmi.
734「以声闻德所触及,以智慧承担众中最上的重担;
‘‘Sāvakaguṇenapi phussena , buddhiyā parisuttamabhāravā ;
735以信所摄持的心,常在诸梵行者中。
Yaṃ saddhāsaṅgahitaṃ cittaṃ, sadā sabrahmacārīsu.
736「如蛇已拔毒,如公牛已断角;
‘‘Uddhatavisova sappo, chinnavisāṇova usabho;
737如已舍弃慢与骄,我以尊重恭敬进入僧团。
Nikkhittamānadappova , upemi garugāravena gaṇaṃ.
738「若我的智慧有形色,即使大地也不能与之相等;
‘‘Yadi rūpinī bhaveyya, paññā me vasumatīpi na sameyya;
739此是无上见世尊之果,智林之果。
Anomadassissa bhagavato, phalametaṃ ñāṇathavanāya.
740「法轮已转动,由释迦子、如是者;
‘‘Pavattitaṃ dhammacakkaṃ, sakyaputtena tādinā;
741我正确地随转,此是智林之果。
Anuvattemahaṃ sammā, ñāṇathavanāyidaṃ phalaṃ.
742「愿我任何时候不成为恶欲者、懈怠者、劣精进者;
‘‘Mā me kadāci pāpiccho, kusīto hīnavīriyo;
743愿我不成为少闻者、无恭敬者,在任何处与之相应。
Appassuto anādaro , sameto ahu katthaci.
744「多闻且有慧,善安住于诸戒;
‘‘Bahussuto ca medhāvī, sīlesu susamāhito;
745专注于心的寂止,即使站在头上。
Cetosamathānuyutto, api muddhani tiṭṭhatu.
746「诸位贤者,我对你们这些聚集于此的人说:
‘‘Taṃ vo vadāmi bhaddante, yāvantettha samāgatā;
747应当少欲、知足,常为禅修者、乐于禅那。
Appicchā hotha santuṭṭhā, jhāyī jhānaratā sadā.
748「我最初所见的那位,离尘、无垢;
‘‘Yamahaṃ paṭhamaṃ disvā, virajo vimalo ahuṃ;
749他是我的导师,贤智者,名为阿说示的声闻。
So me ācariyo dhīro, assaji nāma sāvako.
750「今日我因他的话语,成为法的大将;
‘‘Tassāhaṃ vāhasā ajja, dhammasenāpatī ahuṃ;
751到达一切彼岸,我住于无漏。」
Sabbattha pāramiṃ patvā, viharāmi anāsavo.
752「我的老师是名叫阿说示的声闻;
‘‘Yo me ācariyo āsi, assaji nāma sāvako;
753无论他住在哪个方向,我都向那方向顶礼。
Yassaṃ disāyaṃ vasati, ussīsamhi karomahaṃ.
754「乔达摩,释迦族之牛王,忆念我的业;
‘‘Mama kammaṃ saritvāna, gotamo sakyapuṅgavo;
755在比丘僧团中坐下后,将我安置于最上位。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ.
756我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除。
Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā.
757如龙象断除束缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
758「确实,我在佛陀最胜者面前,得到了善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;
759三明已证得,佛陀的教诫已完成。」
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ .
760「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime;
761六神通已作证,已完成佛陀的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
762如是,据说具寿舍利弗长老
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sāriputto thero imā gāthāyo
763说了这些偈颂。
Abhāsitthāti.
764舍利弗长老譬喻第一
Sāriputtattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
7653-2. 大目犍连长老譬喻
3-2. Mahāmoggallānattheraapadānaṃ
766「无比见佛世尊,世间之胜者、人中之牛王;
‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
767住在喜马拉雅山,天众围绕在前。
Vihāsi himavantamhi, devasaṅghapurakkhato.
768「名为瓦卢那,龙王我当时;
‘‘Varuṇo nāma nāmena, nāgarājā ahaṃ tadā;
769能变化欲形,我住大海中。」
Kāmarūpī vikubbāmi, mahodadhinivāsahaṃ.
770「舍弃了喧闹的群众,我设置了乐器;
‘‘Saṅgaṇiyaṃ gaṇaṃ hitvā, tūriyaṃ paṭṭhapesahaṃ;
771围绕着正自觉者,天女们当时歌唱。
Sambuddhaṃ parivāretvā, vādesuṃ accharā tadā.
772「当乐器被演奏时,诸天人演奏乐器;
‘‘Vajjamānesu tūresu, devā tūrāni vajjayuṃ;
773听到两者的声音,佛陀也醒觉了。
Ubhinnaṃ saddaṃ sutvāna, buddhopi sampabujjhatha.
774「邀请了正自觉者,我回到自己的住处;
‘‘Nimantetvāna sambuddhaṃ, sakaṃ bhavanupāgamiṃ;
775设置了座位后,我告知了时间。
Āsanaṃ paññapetvāna, kālamārocayiṃ ahaṃ.
776「世间导师被数千漏尽者围绕着;
‘‘Khīṇāsavasahassehi, parivuto lokanāyako;
777照耀着一切方向,来到了我的住处。
Obhāsento disā sabbā, bhavanaṃ me upāgami.
778「已坐的大雄,天中之天、人中之牛王;」
‘‘Upaviṭṭhaṃ mahāvīraṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ;
779「我当时以食物与饮料供养他及比丘僧团。」
Sabhikkhusaṅghaṃ tappesiṃ , annapānenahaṃ tadā.
780「大雄、自存者、最上之人随喜,」
‘‘Anumodi mahāvīro, sayambhū aggapuggalo;
781「坐于比丘僧团中,说了这些偈颂。」
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
782「『凡供养僧团者,及佛陀、世间导师;』
‘‘‘Yo so saṅghaṃ apūjesi, buddhañca lokanāyakaṃ;
783「『以那心净信,将前往天界。』
Tena cittappasādena, devalokaṃ gamissati.
784「『七次七次,将作天王;』
‘‘‘Sattasattatikkhattuñca, devarajjaṃ karissati;
785「『八百次地上之王权,将统治大地。』
Pathabyā rajjaṃ aṭṭhasataṃ, vasudhaṃ āvasissati.
786「他将成为转轮王,五十五次。
‘‘‘Pañcapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
787他的财富无可计数,将在那时生起。
Bhogā asaṅkhiyā tassa, uppajjissanti tāvade.
788「从现在起无量劫后,生于翁咖咖族,
‘‘‘Aparimeyye ito kappe, okkākakulasambhavo;
789以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati.
790「他从地狱死后,将前往人界,
‘‘‘Nirayā so cavitvāna, manussataṃ gamissati;
791名为果利德,将成为婆罗门亲族。
Kolito nāma nāmena, brahmabandhu bhavissati.
792「他之后出家,受善根驱使,
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, kusalamūlena codito;
793将成为乔达摩的第二弟子。」
Gotamassa bhagavato, dutiyo hessati sāvako.
794「精进勤奋,努力专注,已达神通波罗蜜;
‘‘‘Āraddhavīriyo pahitatto, iddhiyā pāramiṃ gato;
795遍知一切漏,无漏者将般涅槃。」
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
796「依止恶友,受欲贪所支配;
‘‘Pāpamittopanissāya, kāmarāgavasaṃ gato;
797以恶意之心,杀害母亲与父亲。
Mātaraṃ pitarañcāpi, ghātayiṃ duṭṭhamānaso.
798「无论我生于何处,地狱或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, nirayaṃ atha mānusaṃ;
799具足恶业,我头破而死。
Pāpakammasamaṅgitā, bhinnasīso marāmahaṃ.
800「这是我的最后,最后的有在转起;
‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
801在此我也将如此,在死亡时。」
Idhāpi ediso mayhaṃ, maraṇakāle bhavissati.
802「专注于远离,乐于修习定,
‘‘Pavivekamanuyutto, samādhibhāvanārato;
803遍知一切漏,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
804「即使是极深厚、坚固、难以震动的大地,
‘‘Dharaṇimpi sugambhīraṃ, bahalaṃ duppadhaṃsiyaṃ;
805我以左脚趾也能震动,已达神通波罗蜜。
Vāmaṅguṭṭhena khobheyyaṃ, iddhiyā pāramiṃ gato.
806「我不见有我慢,我慢于我不存在,
‘‘Asmimānaṃ na passāmi, māno mayhaṃ na vijjati;
807依于沙玛内拉,我生起恭敬心。
Sāmaṇere upādāya, garucittaṃ karomahaṃ.
808「从此无量劫以前,我所作的业,
‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ kammamabhinīhariṃ;
809我已达到那果地,已得诸漏尽。」
Tāhaṃ bhūmimanuppatto, pattomhi āsavakkhayaṃ.
810「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
811六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
812如是,据说具寿大目犍连长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahāmoggallāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
813大目犍连长老譬喻第二
Mahāmoggallānattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
8143-3. 大迦叶长老譬喻
3-3. Mahākassapattheraapadānaṃ
815「在莲华上佛世尊,世间最胜者、如是者;
‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
816世间怙主般涅槃后,他们对导师作供养。
Nibbute lokanāthamhi, pūjaṃ kubbanti satthuno.
817「众人心意高扬,欢喜踊跃;
‘‘Udaggacittā janatā, āmoditapamoditā;
818在他们生起悚惧时,我生起了喜悦。
Tesu saṃvegajātesu, pīti me udapajjatha.
819「召集亲友之后,我说了这番话;
‘‘Ñātimitte samānetvā, idaṃ vacanamabraviṃ;
820大雄已般涅槃,来吧,让我们作供养。
Parinibbuto mahāvīro, handa pūjaṃ karomase.
821她们答应「善哉」后,更增加了我的欢喜;
‘‘Sādhūti te paṭissutvā, bhiyyo hāsaṃ janiṃsu me;
822对于佛陀、世间的怙主,我们应作福德的积集。
Buddhasmiṃ lokanāthamhi, kāhāma puññasañcayaṃ.
823造作了价值昂贵的、善作的,高达百手,
‘‘Agghiyaṃ sukataṃ katvā, satahatthasamuggataṃ;
824宽二手半的平台,升至空中的宫殿。
Diyaḍḍhahatthapatthaṭaṃ, vimānaṃ nabhamuggataṃ.
825在那里造作了楼阁,以多罗树行装饰,
‘‘Katvāna hammiyaṃ tattha, tālapantīhi cittitaṃ;
826净信了自己的心后,供养最上的塔庙。
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, cetiyaṃ pūjayuttamaṃ.
827犹如燃烧的火聚,犹如盛开的紫矿树;
‘‘Aggikkhandhova jalito, kiṃsuko iva phullito;
828犹如天空中的因陀罗柱,照耀四方。
Indalaṭṭhīva ākāse, obhāseti catuddisā.
829「在那里净信心后,作了许多善,
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, katvāna kusalaṃ bahuṃ;
830忆念前世业,我往生三十三天。
Pubbakammaṃ saritvāna, tidasaṃ upapajjahaṃ.
831「驾乘天车,配有千匹马;
‘‘Sahassayuttaṃ hayavāhiṃ, dibbayānamadhiṭṭhito;
832我的宫殿高耸,七层楼高。
Ubbiddhaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, sattabhūmaṃ samuggataṃ.
833「有数千座重阁,全都是金制的,
‘‘Kūṭāgārasahassāni, sabbasoṇṇamayā ahuṃ;
834以自身光辉燃烧,照亮一切方向。
Jalanti sakatejena, disā sabbā pabhāsayaṃ.
835「还有其他宫殿群,当时是红宝石制的;
‘‘Santi aññepi niyyūhā, lohitaṅgamayā tadā;
836它们也以光辉照耀,遍照四方。
Tepi jotanti ābhāya, samantā caturo disā.
837「由福业所生,楼阁善造作;
‘‘Puññakammābhinibbattā, kūṭāgārā sunimmitā;
838摩尼宝所成,照耀十方界。
Maṇimayāpi jotanti, disā dasa samantato.
839「它们发光时,广大光辉生;
‘‘Tesaṃ ujjotamānānaṃ, obhāso vipulo ahu;
840胜过一切天,此乃福业果。
Sabbe deve abhibhomi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
841「在六万劫中,名为乌比达的刹帝利;
‘‘Saṭṭhikappasahassamhi , ubbiddho nāma khattiyo;
842四方征服者,我统治大地。
Cāturanto vijitāvī, pathaviṃ āvasiṃ ahaṃ.
843「如是贤劫中,三十次我为
‘‘Tatheva bhaddake kappe, tiṃsakkhattuṃ ahosahaṃ;
844我喜乐于自己的业,是大力的转轮王。
Sakakammābhiraddhomhi, cakkavattī mahabbalo.
845具足七宝,是四洲的主宰;
‘‘Sattaratanasampanno, catudīpamhi issaro;
846在那里我的宫殿,如因陀罗柱般高耸。
Tatthāpi bhavanaṃ mayhaṃ, indalaṭṭhīva uggataṃ.
847长二十四由旬,宽十二由旬;
‘‘Āyāmato catubbīsaṃ, vitthārena ca dvādasa;
848名为拉马纳城,有坚固的城墙与城门。
Rammaṇaṃ nāma nagaraṃ, daḷhapākāratoraṇaṃ.
849长五百由旬,宽为其半;
‘‘Āyāmato pañcasataṃ, vitthārena tadaḍḍhakaṃ;
850充满人群,如三十三天的城市。
Ākiṇṇaṃ janakāyehi, tidasānaṃ puraṃ viya.
851如针盒中的针,投入二十五根;
‘‘Yathā sūcighare sūcī, pakkhittā paṇṇavīsati;
852彼此互相碰撞,拥挤而装饰。
Aññamaññaṃ paghaṭṭenti, ākiṇṇaṃ hoti laṅkataṃ .
853「如此我的城市,充满象、马、车;
‘‘Evampi nagaraṃ mayhaṃ, hatthissarathasaṃkulaṃ;
854常为人们所拥挤,可爱的最上城市。
Manussehi sadākiṇṇaṃ, rammaṇaṃ nagaruttamaṃ.
855「在那里食用、饮用后,再去天界。
‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, puna devattanaṃ gato .
856在我最后有中,有家族的成就。
Bhave pacchimake mayhaṃ, ahosi kulasampadā.
857「生于婆罗门族,大宝藏的积聚;
‘‘Brāhmaññakulasambhūto , mahāratanasañcayo;
858舍弃八十俱胝黄金后,我出家。
Asītikoṭiyo hitvā, hiraññassāpi pabbajiṃ.
859「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
860六通已作证,世尊的教诫已完成。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
861如是,据说具寿大迦叶长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākassapo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
862大迦叶长老譬喻第三
Mahākassapattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
8633-4. 阿那律长老譬喻
3-4. Anuruddhattheraapadānaṃ
864我见到世尊善慧,世间最胜的人中牛王;
‘‘Sumedhaṃ bhagavantāhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;
865我见到世间导师,住于远离处。
Vūpakaṭṭhaṃ viharantaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.
866我走近正自觉者,善慧世间导师;
‘‘Upagantvāna sambuddhaṃ, sumedhaṃ lokanāyakaṃ;
867合掌之后,我向最胜佛请求。
Añjaliṃ paggahetvāna, buddhaseṭṭhamayācahaṃ.
868大雄请慈悲,世间最胜的人中牛王;
‘‘Anukampa mahāvīra, lokajeṭṭha narāsabha;
869我将为你点灯,当你在树下禅修时。
Padīpaṃ te padassāmi, rukkhamūlamhi jhāyato.
870「那位智者、自觉者、说者中的最胜者同意了;
‘‘Adhivāsesi so dhīro, sayambhū vadataṃ varo;
871在灌木丛中穿过后,我当时准备了车辆。
Dumesu vinivijjhitvā, yantaṃ yojiyahaṃ tadā.
872「我向世间亲族的佛陀供养了千灯;
‘‘Sahassavaṭṭiṃ pādāsiṃ, buddhassa lokabandhuno;
873燃烧了七天后,我的灯熄灭了。
Sattāhaṃ pajjalitvāna, dīpā vūpasamiṃsu me.
874「以那净信心,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena cittappasādena, cetanāpaṇidhīhi ca;
875舍弃人身后,我投生到天宫。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, vimānamupapajjahaṃ.
876「投生为天人时,天宫被善造;
‘‘Upapannassa devattaṃ, byamhaṃ āsi sunimmitaṃ;
877四周遍照,这是布施灯的果报。」
Samantato pajjalati, dīpadānassidaṃ phalaṃ.
878「当时我照耀周围一百由旬,
‘‘Samantā yojanasataṃ, virocesimahaṃ tadā;
879我胜过一切天人,这是施灯的果报。
Sabbe deve abhibhomi, dīpadānassidaṃ phalaṃ.
880「三十劫中我作天帝,行使天王之权;
‘‘Tiṃsakappāni devindo, devarajjamakārayiṃ;
881无人轻视我,这是施灯的果报。
Na maṃ kecītimaññanti, dīpadānassidaṃ phalaṃ.
882「二十八次我成为转轮王;
‘‘Aṭṭhavīsatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
883当时我日夜都能看见周围一由旬。
Divā rattiñca passāmi, samantā yojanaṃ tadā.
884「在导师的教法中,我以智见千世界;
‘‘Sahassalokaṃ ñāṇena, passāmi satthu sāsane;
885我已获得天眼,这是施灯的果报。」
Dibbacakkhumanuppatto, dīpadānassidaṃ phalaṃ.
886「名为善慧佛的正觉者,在三万劫之前;
‘‘Sumedho nāma sambuddho, tiṃsakappasahassito;
887我以净信之心,供养了他灯。
Tassa dīpo mayā dinno, vippasannena cetasā.
888「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
889六神通已作证,已作佛陀的教诫」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
890如是,据说具寿阿那律长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā anuruddho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
891阿那律长老譬喻第四
Anuruddhattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
8923-5. 富楼那满慈子长老譬喻
3-5. Puṇṇamantāṇiputtattheraapadānaṃ
893「我是诵习者、持咒者,三吠陀的通达者;
‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
894我被弟子们尊崇在前,前往人中至上者。
Purakkhatomhi sissehi, upagacchiṃ naruttamaṃ.
895「莲华上佛世间解,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
896大牟尼以简略宣说了我的业。
Mama kammaṃ pakittesi, saṅkhittena mahāmuni.
897我听闻了那法后,礼敬了导师;
‘‘Tāhaṃ dhammaṃ suṇitvāna, abhivādetvāna satthuno;
898合掌后,我向南方离去。
Añjaliṃ paggahetvāna, pakkamiṃ dakkhiṇāmukho.
899以简略听闻后,我以详细宣说;
‘‘Saṅkhittena suṇitvāna, vitthārena abhāsayiṃ ;
900所有弟子们听闻我的宣说后,心满意足;
Sabbe sissā attamanā, sutvāna mama bhāsato;
901舍弃了自己的见后,对佛生起了净信。
Sakaṃ diṭṭhiṃ vinodetvā, buddhe cittaṃ pasādayuṃ.
902我也以简略宣说,同样地也以详细;
‘‘Saṅkhittenapi desemi, vitthārena tathevahaṃ ;
903我通晓阿毗达摩之理,为了论题的清净;
Abhidhammanayaññūhaṃ , kathāvatthuvisuddhiyā;
904已令一切知晓后,我住于无漏。
Sabbesaṃ viññāpetvāna, viharāmi anāsavo.
905「从此五百劫以来,四位善照耀者;
‘‘Ito pañcasate kappe, caturo suppakāsakā;
906具足七宝,于四洲为主。
Sattaratanasampannā, catudīpamhi issarā.
907四无碍解,以及八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
908六神通已作证,已作世尊的教诫。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
909如是,据说具寿富楼那满慈子长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇo mantāṇiputto thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
910富楼那满慈子长老譬喻第五
Puṇṇamantāṇiputtattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
9113-6. 优波离长老譬喻
3-6. Upālittheraapadānaṃ
912在汉沙瓦提城,有名为善生的婆罗门;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, sujāto nāma brāhmaṇo;
913积聚八十俱胝,拥有丰富的财富与谷物。
Asītikoṭinicayo, pahūtadhanadhaññavā.
914「诵习者、持咒者,三吠陀的到彼岸者;
‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
915于相与传说,于正法到达究竟。
Lakkhaṇe itihāse ca, sadhamme pāramiṃ gato.
916「游方者、结发者、乔达摩族人,
‘‘Paribbājā ekasikhā , gotamā
917佛陀的声闻弟子。
Buddhasāvakā .
918行者与苦行者,当时在大地上游行。
Carakā tāpasā ceva, caranti mahiyā tadā.
919「他们也围绕我,『婆罗门是著名的』如此;
‘‘Tepi maṃ parivārenti, brāhmaṇo vissuto iti;
920众人礼敬我,我不礼敬任何人。
Bahujjano maṃ pūjeti, nāhaṃ pūjemi kiñcanaṃ.
921「我不见应礼敬者,我当时因慢而傲慢;」
‘‘Pūjārahaṃ na passāmi, mānatthaddho ahaṃ tadā;
922「佛」之语不存在,胜者尚未出现。
Buddhoti vacanaṃ natthi, tāva nuppajjate jino.
923「经过日夜之后,名为巴度母答拉者;
‘‘Accayena ahorattaṃ, padumuttaranāmako ;
924驱除一切黑暗,具眼者出现于世间。
Sabbaṃ tamaṃ vinodetvā, loke uppajji cakkhumā.
925在广大、众人所知、遍布的教法中;
‘‘Vitthārike bāhujaññe, puthubhūte ca sāsane;
926彼时佛前往,名为汉沙的城市。
Upāgami tadā buddho, nagaraṃ haṃsasavhayaṃ.
927彼佛具眼者,为父之利益,说法;
‘‘Pitu atthāya so buddho, dhammaṃ desesi cakkhumā;
928彼时大众,周围一由旬。
Tena kālena parisā, samantā yojanaṃ tadā.
929彼人中之选定者,名为苏难达的苦行者;
‘‘Sammato manujānaṃ so, sunando nāma tāpaso;
930当时遍及佛陀的会众,以花覆盖。
Yāvatā buddhaparisā, pupphehacchādayī tadā.
931「在阐明四谛时,在最胜的花堂中;
‘‘Catusaccaṃ pakāsente, seṭṭhe ca pupphamaṇḍape;
932十万俱胝众生,得法现观。
Koṭisatasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.
933「佛陀降法雨,住了七夜日;
‘‘Sattarattindivaṃ buddho, vassetvā dhammavuṭṭhiyo;
934到了第八日,胜者赞叹善欢喜。
Aṭṭhame divase patte, sunandaṃ kittayī jino.
935「在天界或人间,在诸有中轮回;
‘‘Devaloke manusse vā, saṃsaranto ayaṃ bhave;
936成为一切中最胜者,将在诸有中轮回。
Sabbesaṃ pavaro hutvā, bhavesu saṃsarissati.
937「在十万劫中,生于乌迦卡族;
‘‘Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo;
938「名为乔达摩的姓氏者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
939「他的法的继承者,嫡子、由法所造,
‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
940「曼答尼之子,名为富楼那,将成为导师的弟子。
Mantāṇiputto puṇṇoti, hessati satthu sāvako.
941「如是正自觉者称赞了,彼时的苏难达苦行者;
‘‘Evaṃ kittayi sambuddho, sunandaṃ tāpasaṃ tadā;
942「使一切人欢喜,显示自己的力量。
Hāsayanto janaṃ sabbaṃ, dassayanto sakaṃ balaṃ.
943「合掌礼敬,人们礼敬苏难达苦行者;
‘‘Katañjalī namassanti, sunandaṃ tāpasaṃ janā;
944「对佛作了供养后,他清净了自己的去处。
Buddhe kāraṃ karitvāna, sodhesi gatimattano.
945「在那里,我有了意向,听闻了牟尼的话语;
‘‘Tattha me ahu saṅkappo, sutvāna munino vacaṃ;
946「我也将作供养,以便见到乔达摩。」
Ahampi kāraṃ kassāmi, yathā passāmi gotamaṃ.
947「如是我思惟后,我思惟我的作为;」
‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, kiriyaṃ cintayiṃ mama;
948「我应行何业,于无上的福田。」
Kyāhaṃ kammaṃ ācarāmi, puññakkhette anuttare.
949「此巴提咖比丘,于一切巴提的教法中;」
‘‘Ayañca pāṭhiko bhikkhu, sabbapāṭhissa sāsane;
950「于律中被置于首位,我愿求那地位。」
Vinaye agganikkhitto, taṃ ṭhānaṃ patthaye ahaṃ.
951「此我无量的财富,不动如海洋;」
‘‘Idaṃ me amitaṃ bhogaṃ, akkhobhaṃ sāgarūpamaṃ;
952「以那财富,愿我为佛陀建造园林。」
Tena bhogena buddhassa, ārāmaṃ māpaye ahaṃ.
953「名为索巴那的园林,于城市的东方;」
‘‘Sobhanaṃ nāma ārāmaṃ, nagarassa puratthato;
954以十万购买后,我建造了僧园。
Kiṇitvā satasahassena, saṅghārāmaṃ amāpayiṃ.
955在重阁、楼阁、圆厅、高楼、洞窟;
‘‘Kūṭāgāre ca pāsāde, maṇḍape hammiye guhā;
956建造了经行处与善作的[设施]后,我建造了僧园。
Caṅkame sukate katvā, saṅghārāmaṃ amāpayiṃ.
957浴室、火堂,以及水堂;
‘‘Jantāgharaṃ aggisālaṃ, atho udakamāḷakaṃ;
958建造了沐浴堂后,我供养比丘僧团。
Nhānagharaṃ māpayitvā, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.
959长椅、凳子,以及日用品与器皿;
‘‘Āsandiyo pīṭhake ca, paribhoge ca bhājane;
960园丁与药物,我供养了这一切。
Ārāmikañca bhesajjaṃ, sabbametaṃ adāsahaṃ.
961设置守卫后,我建造了坚固的围墙;
‘‘Ārakkhaṃ paṭṭhapetvāna, pākāraṃ kārayiṃ daḷhaṃ;
962愿无人伤害他,那位心寂静、如如不动者。
Mā naṃ koci viheṭhesi, santacittāna tādinaṃ.
963我以十万建造住处,在僧园中;
‘‘Satasahassenāvāsaṃ , saṅghārāme amāpayiṃ;
964建造那韦布喇之后,我供养正自觉者。
Vepullaṃ taṃ māpayitvā , sambuddhaṃ upanāmayiṃ.
965我的园林已完成,牟尼,请你接受;
‘‘Niṭṭhāpito mayārāmo, sampaṭiccha tuvaṃ muni;
966英雄,我将奉献它,具眼者,请接受。
Niyyādessāmi taṃ vīra , adhivāsehi cakkhuma.
967巴度穆答喇,世间解,应受供养者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
968知晓我的意愿,导师接受了。
Mama saṅkappamaññāya, adhivāsesi nāyako.
969知晓一切智者、大仙的接受;
‘‘Adhivāsanamaññāya, sabbaññussa mahesino;
970准备好食物后,我告知时间。
Bhojanaṃ paṭiyādetvā, kālamārocayiṃ ahaṃ.
971「在告知的时间,莲花上首者,
‘‘Ārocitamhi kālamhi, padumuttaranāyako;
972与漏尽的千位比丘,来到我的园林。
Khīṇāsavasahassehi, ārāmaṃ me upāgami.
973「知道坐下的时间,我以食物和饮料供养;
‘‘Nisinnaṃ kālamaññāya, annapānena tappayiṃ;
974知道用餐完毕的时间,我说了这些话:
Bhuttāviṃ kālamaññāya, idaṃ vacanamabraviṃ.
975「以十万金购买,以同等之量建造;
‘‘Kīto satasahassena, tattakeneva kārito;
976名为庄严的园林,牟尼,请你接受。
Sobhano nāma ārāmo, sampaṭiccha tuvaṃ muni.
977「以此园林布施,以及意愿与誓愿,
‘‘Iminārāmadānena , cetanāpaṇidhīhi ca;
978我生于有中时,获得我所愿求的。
Bhave nibbattamānohaṃ, labhāmi mama patthitaṃ.
979正自觉者接受了,善建的僧园;
‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, saṅghārāmaṃ sumāpitaṃ;
980坐于比丘僧团中,说了此语。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, idaṃ vacanamabravi.
981凡彼施予佛陀者,善建的僧园;
‘‘Yo so buddhassa pādāsi, saṅghārāmaṃ sumāpitaṃ;
982我将赞叹他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
983象、马、车、步兵,及四支军队;
‘‘Hatthī assā rathā pattī, senā ca caturaṅginī;
984将常围绕我,此是僧园之果报。
Parivāressantimaṃ niccaṃ, saṅghārāmassidaṃ phalaṃ.
985六万千装饰的,鼓;
‘‘Saṭṭhi tūrasahassāni , bheriyo samalaṅkatā;
986「他们将常常侍奉我,这是僧园的果报。
Parivāressantimaṃ niccaṃ, saṅghārāmassidaṃ phalaṃ.
987六万八千名女子,装饰庄严,
‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
988穿着种种衣服饰品,佩戴珍珠耳环。
Vicittavatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā.
989眉毛细长,善于微笑,身材苗条适中,
‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
990「他们将常常侍奉我,这是僧园的果报。
Parivāressantimaṃ niccaṃ, saṅghārāmassidaṃ phalaṃ.
991三万劫中,将在天界享乐;
‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati;
992千次成为天帝,将行使天王权。
Sahassakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati.
993凡天王所应得的一切,他将全部获得;
‘‘Devarājena pattabbaṃ, sabbaṃ paṭilabhissati;
994成为财富不减者,他将作天王。
Anūnabhogo hutvāna, devarajjaṃ karissati.
995「千次成为转轮王,在国土中将成为王;
‘‘Sahassakkhattuṃ cakkavattī, rājā raṭṭhe bhavissati;
996大地的王权广大,从数量上无法计算。
Pathabyā rajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
997「在十万劫中,从乌迦卡族出生;
‘‘Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo;
998以乔达摩为姓,名为导师,将在世间出现。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
999「他的法的继承者,亲生的由法所造者;
‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
1000名为优波离,将是导师的弟子。
Upāli nāma nāmena, hessati satthu sāvako.
1001「在律中达到彼岸,善巧于处与非处;」
‘‘Vinaye pāramiṃ patvā, ṭhānāṭhāne ca kovido;
1002持佛陀教法,无漏者将住。
Jinasāsanaṃ dhārento, viharissatināsavo.
1003「证知这一切,乔达摩释迦族之牛王;
‘‘Sabbametaṃ abhiññāya, gotamo sakyapuṅgavo;
1004坐于比丘僧团中,将安立此为第一。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapessati.
1005「以无量为依,我愿求你的教法;
‘‘Aparimeyyupādāya, patthemi tava sāsanaṃ;
1006那义利已为我达成,一切结的灭尽。
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.
1007「如被刺穿之人,被王杖所威吓;
‘‘Yathā sūlāvuto poso, rājadaṇḍena tajjito;
1008在刺上找不到安乐,如同希求解脱。
Sūle sātaṃ avindanto, parimuttiṃva icchati.
1009「如是我,大雄,被有之杖所威吓;
‘‘Tathevāhaṃ mahāvīra, bhavadaṇḍena tajjito;
1010被业之刺所围困,被渴受所折磨。
Kammasūlāvuto santo, pipāsāvedanaṭṭito.
1011「我在有中找不到乐,被三火所燃烧;
‘‘Bhave sātaṃ na vindāmi, ḍayhanto tīhi aggibhi;
1012我寻求解脱,如同被王杖所罚者。
Parimuttiṃ gavesāmi, yathāpi rājadaṇḍito.
1013「犹如忧愁之人,被毒所逼迫;
‘‘Yathā visādo puriso, visena paripīḷito;
1014他会寻求解毒药,为了破毒与护命。
Agadaṃ so gaveseyya, visaghātāyupālanaṃ .
1015「正在寻求时,他会看见解毒药、破毒者;
‘‘Gavesamāno passeyya, agadaṃ visaghātakaṃ;
1016饮用它后,他会安乐,从毒中得解脱。
Taṃ pivitvā sukhī assa, visamhā parimuttiyā.
1017「大雄!我亦如此,如同被毒所害之人;
‘‘Tathevāhaṃ mahāvīra, yathā visahato naro;
1018被无明所逼迫,我寻求正法之药。
Sampīḷito avijjāya, saddhammāgadamesahaṃ.
1019寻求法药时,我见到了释迦族的教法;
‘‘Dhammāgadaṃ gavesanto, addakkhiṃ sakyasāsanaṃ;
1020那是一切药中最上的,能拔除一切箭。
Aggaṃ sabbosadhānaṃ taṃ, sabbasallavinodanaṃ.
1021饮了法药之后,我根除了一切毒;
‘‘Dhammosadhaṃ pivitvāna, visaṃ sabbaṃ samūhaniṃ;
1022我触证了不老不死的清凉,涅槃。
Ajarāmaraṃ sītibhāvaṃ, nibbānaṃ phassayiṃ ahaṃ.
1023犹如被鬼所附的人,被鬼所逼迫;
‘‘Yathā bhūtaṭṭito poso, bhūtaggāhena pīḷito;
1024为了从鬼中解脱,他会寻求驱鬼医。
Bhūtavejjaṃ gaveseyya, bhūtasmā parimuttiyā.
1025寻求时,他会见到精通驱鬼术者;
‘‘Gavesamāno passeyya, bhūtavijjāsu kovidaṃ;
1026愿他破坏那鬼魅,并连根摧毁。
Tassa so vihane bhūtaṃ, samūlañca vināsaye.
1027「大雄啊!我也如此,被那黑暗所逼迫;
‘‘Tathevāhaṃ mahāvīra, tamaggāhena pīḷito;
1028我寻求智之光明,为了从黑暗中解脱。
Ñāṇālokaṃ gavesāmi, tamato parimuttiyā.
1029「然后我见到释迦牟尼,烦恼黑暗的清除者;
‘‘Athaddasaṃ sakyamuniṃ, kilesatamasodhanaṃ;
1030他为我驱除了黑暗,如鬼医驱除鬼魅。
So me tamaṃ vinodesi, bhūtavejjova bhūtakaṃ.
1031「我已切断轮回之流,阻止了渴爱之流;
‘‘Saṃsārasotaṃ sañchindiṃ, taṇhāsotaṃ nivārayiṃ;
1032我已连根拔除一切有,如鬼医从根本拔除。
Bhavaṃ ugghāṭayiṃ sabbaṃ, bhūtavejjova mūlato.
1033「如金翅鸟俯冲而下,捕食自己的食物——龙蛇;
‘‘Garuḷo yathā opatati, pannagaṃ bhakkhamattano;
1034周围一百由旬,搅动大海。
Samantā yojanasataṃ, vikkhobheti mahāsaraṃ.
1035「捉住那条龙后,头朝下折磨它;
‘‘Pannagaṃ so gahetvāna, adhosīsaṃ viheṭhayaṃ;
1036那只鸟带着它离去,随心所欲地飞行。
Ādāya so pakkamati, yenakāmaṃ vihaṅgamo.
1037「同样地,大雄啊,我就像那只强有力的金翅鸟;
‘‘Tathevāhaṃ mahāvīra, yathāpi garuḷo balī;
1038寻求无为法,我清除了诸过失。
Asaṅkhataṃ gavesanto, dose vikkhālayiṃ ahaṃ.
1039「我已见到最上法,无上寂静道;
‘‘Diṭṭho ahaṃ dhammavaraṃ, santipadamanuttaraṃ;
1040带着它我住于此,如金翅鸟捉住龙。
Ādāya viharāmetaṃ, garuḷo pannagaṃ yathā.
1041「名为阿萨瓦蒂的藤蔓,生长在杂林中;
‘‘Āsāvatī nāma latā, jātā cittalatāvane;
1042以一千年,生出一果。
Tassā vassasahassena, ekaṃ nibbattate phalaṃ.
1043「诸天人亲近它,当有如此远期之果时;
‘‘Taṃ devā payirupāsanti, tāvadūraphale sati;
1044诸天人如此喜爱,那阿萨瓦蒂最上藤蔓。
Devānaṃ sā piyā evaṃ, āsāvatī latuttamā.
1045「我将以十万之众侍奉牟尼,
‘‘Satasahassupādāya, tāhaṃ paricare muni;
1046早晚我礼敬,如诸天人礼敬阿萨瓦蒂藤。
Sāyaṃ pātaṃ namassāmi, devā āsāvatiṃ yathā.
1047「侍奉不空,礼敬不虚,
‘‘Avañjhā pāricariyā, amoghā ca namassanā;
1048我虽在远处,此刻未错失。
Dūrāgatampi maṃ santaṃ, khaṇoyaṃ na virādhayi.
1049「我寻思诸有中,不见结生;
‘‘Paṭisandhiṃ na passāmi, vicinanto bhave ahaṃ;
1050无依、解脱、寂静,我行。
Nirūpadhi vippamutto , upasanto carāmahaṃ.
1051「犹如名为莲花者,以日光而开花;
‘‘Yathāpi padumaṃ nāma, sūriyaraṃsena pupphati;
1052如是我,大雄,以佛光而开花。
Tathevāhaṃ mahāvīra, buddharaṃsena pupphito.
1053「犹如在鹤鸟种族中,不存在雄性;
‘‘Yathā balākayonimhi, na vijjati pumo sadā;
1054当云中雷鸣时,它们总是受胎。
Meghesu gajjamānesu, gabbhaṃ gaṇhanti tā sadā.
1055「它们长久持胎,直到云不雷鸣;
‘‘Cirampi gabbhaṃ dhārenti, yāva megho na gajjati;
1056当云降雨时,它们释放重担。
Bhārato parimuccanti, yadā megho pavassati.
1057「莲华上佛陀,以法云雷鸣;
‘‘Padumuttarabuddhassa , dhammameghena gajjato;
1058以法云的声音,我领受了法胎。
Saddena dhammameghassa, dhammagabbhaṃ agaṇhahaṃ.
1059以十万为依,我持有福胎;
Satasahassupādāya, puññagabbhaṃ dharemahaṃ;
1060我不从重担解脱,法云不轰鸣。
Nappamuccāmi bhārato, dhammamegho na gajjati.
1061「当你,释迦牟尼,在可爱的迦毗罗卫;
‘‘Yadā tuvaṃ sakyamuni, ramme kapilavatthave;
1062以法云轰鸣时,我从重担解脱。
Gajjasi dhammameghena, bhārato parimuccahaṃ.
1063「空、无相,以及无愿,
‘‘Suññataṃ animittañca, tathāppaṇihitampi ca;
1064以及四果全部,我如此了知诸法。
Caturo ca phale sabbe, dhammevaṃ vijanayiṃ ahaṃ.
1065第二诵品
Dutiyabhāṇavāraṃ.
1066「以无量为依,我期望你的教法;
‘‘Aparimeyyupādāya, patthemi tava sāsanaṃ;
1067我已达成目的,证得无上寂静道。
So me attho anuppatto, santipadamanuttaraṃ.
1068我已达到律的彼岸,如同巴提咖仙人;
‘‘Vinaye pāramiṃ patto, yathāpi pāṭhiko isi;
1069无人与我相等,我持守教法。
Na me samasamo atthi, dhāremi sāsanaṃ ahaṃ.
1070在律、在篇集、在三篇、在五篇;
‘‘Vinaye khandhake cāpi, tikacchede ca pañcake ;
1071对此我无疑惑,无论在字母或文句。
Ettha me vimati natthi, akkhare byañjanepi vā.
1072在抑止、在对治、在适当与不适当处皆善巧;
‘‘Niggahe paṭikamme ca, ṭhānāṭhāne ca kovido;
1073在摄受、在出罪,一切处已达彼岸。
Osāraṇe vuṭṭhāpane, sabbattha pāramiṃ gato.
1074无论在律或在篇集,我已安立足处;
‘‘Vinaye khandhake vāpi, nikkhipitvā padaṃ ahaṃ;
1075两边都解开后,我会从味道中取出。
Ubhato viniveṭhetvā, rasato osareyyahaṃ.
1076「善巧于语言,精通义与非义;
‘‘Niruttiyā sukusalo, atthānatthe ca kovido;
1077我没有未知之事,于导师教法中一心专注。
Anaññātaṃ mayā natthi, ekaggo satthu sāsane.
1078「今日我于释迦子的教法中,善巧于色;
‘‘Rūpadakkho ahaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane;
1079我除去一切疑惑,断除一切犹豫。
Kaṅkhaṃ sabbaṃ vinodemi, chindāmi sabbasaṃsayaṃ.
1080「句与随句,以及字与文;
‘‘Padaṃ anupadañcāpi, akkharañcāpi byañjanaṃ;
1081于因缘与结论,我于一切处皆精通。
Nidāne pariyosāne, sabbattha kovido ahaṃ.
1082「犹如有力的国王,制伏敌人后;
‘‘Yathāpi rājā balavā, niggaṇhitvā parantape;
1083征服战场后,在那里建造城市。
Vijinitvāna saṅgāmaṃ, nagaraṃ tattha māpaye.
1084「城墙与护城河,箭垛与城门楼;
‘‘Pākāraṃ parikhañcāpi, esikaṃ dvārakoṭṭhakaṃ;
1085在城市中建造众多各种各样的望楼。
Aṭṭālake ca vividhe, kāraye nagare bahū.
1086「十字路口与广场,善分隔的市场;
‘‘Siṅghāṭakaṃ caccarañca, suvibhattantarāpaṇaṃ;
1087在那里建造议事厅,以判决利与非利。
Kārayeyya sabhaṃ tattha, atthānatthavinicchayaṃ.
1088「为了击败敌人,为了知道漏洞与非漏洞;
‘‘Nigghātatthaṃ amittānaṃ, chiddāchiddañca jānituṃ;
1089为了保护军队,他设立将军。
Balakāyassa rakkhāya, senāpaccaṃ ṭhapeti so.
1090「为了守护财物,善于藏匿的人;
‘‘Ārakkhatthāya bhaṇḍassa, nidhānakusalaṃ naraṃ;
1091「『愿我的财物不失坏』,他设置守护财物者。
Mā me bhaṇḍaṃ vinassīti, bhaṇḍarakkhaṃ ṭhapeti so.
1092「于国王怀亲爱者,希其增长。
‘‘Mamatto hoti yo rañño, vuddhiṃ yassa ca icchati.
1093他给予那个职责,为了朋友去实行。
Tassādhikaraṇaṃ deti, mittassa paṭipajjituṃ.
1094「『精通灾异、征兆与相,
‘‘Uppātesu nimittesu, lakkhaṇesu ca kovidaṃ;
1095诵习者、持咒者,他设置为祭司。
Ajjhāyakaṃ mantadharaṃ, porohicce ṭhapeti so.
1096「『具足这些支分者,被称为刹帝利;
‘‘Etehaṅgehi sampanno, khattiyoti pavuccati;
1097他们常常守护国王,如鸳鸯守护病苦者。
Sadā rakkhanti rājānaṃ, cakkavākova dukkhitaṃ.
1098「『同样地,你,大雄,如刹帝利已破敌;
‘‘Tatheva tvaṃ mahāvīra, hatāmittova khattiyo;
1099于包括天人的世间,被称为法王。
Sadevakassa lokassa, dhammarājāti vuccati.
1100击败诸外道,以及魔与其军队;
‘‘Titthiye nihanitvāna , mārañcāpi sasenakaṃ;
1101驱散那黑暗,建立了法城。
Tamandhakāraṃ vidhamitvā, dhammanagaraṃ amāpayi.
1102戒是那里的城墙,智是你的门楼;
‘‘Sīlaṃ pākārakaṃ tattha, ñāṇaṃ te dvārakoṭṭhakaṃ;
1103信是你的门柱,英雄,律仪是守门者。
Saddhā te esikā vīra, dvārapālo ca saṃvaro.
1104「念处是高楼,慧是你的庭院,牟尼,
‘‘Satipaṭṭhānamaṭṭālaṃ, paññā te caccaraṃ mune;
1105神足是十字路口,法街善建立。
Iddhipādañca siṅghāṭaṃ, dhammavīthi sumāpitā.
1106经藏、阿毗达摩,以及全部的律藏;
‘‘Suttantaṃ abhidhammañca, vinayañcāpi kevalaṃ;
1107九分佛语,这是你的法众。
Navaṅgaṃ buddhavacanaṃ, esā dhammasabhā tava.
1108空、无相,以及无愿住;
‘‘Suññataṃ animittañca, vihārañcappaṇīhitaṃ;
1109不动与灭,这是你的法堂。
Āneñjañca nirodho ca, esā dhammakuṭī tava.
1110以慧为最上,善巧于辩才;
‘‘Paññāya aggo nikkhitto , paṭibhāne ca kovido;
1111名为舍利弗者,是你的法将。
Sāriputtoti nāmena, dhammasenāpatī tava.
1112善巧于死生,已达神通彼岸;
‘‘Cutūpapātakusalo, iddhiyā pāramiṃ gato;
1113名为果利答者,牟尼,是你的家司祭。
Kolito nāma nāmena, porohicco tavaṃ mune.
1114持古老种姓,威光炽盛难近;
‘‘Porāṇakavaṃsadharo, uggatejo durāsado;
1115「你是头陀行说者中的功德第一者,无有不知者,牟尼啊!」
Dhutavādīguṇenaggo, akkhadasso tavaṃ mune.
1116「多闻、持法者,于教中通达一切,」
‘‘Bahussuto dhammadharo, sabbapāṭhī ca sāsane;
1117「名为阿难者,你是法的守护者,牟尼啊!」
Ānando nāma nāmena, dhammārakkho tavaṃ mune.
1118「世尊超越这一切人,衡量了我;」
‘‘Ete sabbe atikkamma, pamesi bhagavā mamaṃ;
1119「他给予我决断,于律中智者所说的。」
Vinicchayaṃ me pādāsi, vinaye viññudesitaṃ.
1120「任何佛陀的声闻,于律中问问题,」
‘‘Yo koci vinaye pañhaṃ, pucchati buddhasāvako;
1121「在那里我没有思考,我只是说那义理。」
Tattha me cintanā natthi, taññevatthaṃ kathemahaṃ.
1122「在佛陀的领域中,除了那位大牟尼,」
‘‘Yāvatā buddhakhettamhi, ṭhapetvā taṃ mahāmuni;
1123「在律中没有像我这样的人,何况会有更胜者。」
Vinaye mādiso natthi, kuto bhiyyo bhavissati.
1124「乔达摩坐在比丘僧团中,如此狮子吼;
‘‘Bhikkhusaṅghe nisīditvā, evaṃ gajjati gotamo;
1125「没有人与优波离相等,在律与篇集中。」
Upālissa samo natthi, vinaye khandhakesu ca.
1126「凡是佛所说的,九分教的导师教法;
‘‘Yāvatā buddhabhaṇitaṃ, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;
1127「那一切都是律的深处,
Vinayogadhaṃ taṃ sabbaṃ,
1128「对于见律为根本者。」
Vinayamūlapassino .
1129「释迦族公牛乔达摩,忆念我的业;
‘‘Mama kammaṃ saritvāna, gotamo sakyapuṅgavo;
1130「坐在比丘僧团中,将我安立于此第一位。」
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ.
1131「为了十万之故,我期望此位;
‘‘Satasahassupādāya, imaṃ ṭhānaṃ apatthayiṃ;
1132那利益已为我达成,我已到达律的彼岸。
So me attho anuppatto, vinaye pāramiṃ gato.
1133「我以前是令释迦族喜悦者,是理发师;
‘‘Sakyānaṃ nandijanano, kappako āsahaṃ pure;
1134舍弃了那种姓后,生为大仙人之子。
Vijahitvāna taṃ jātiṃ, putto jāto mahesino.
1135「从此第二劫,有名为安加索的刹帝利;
‘‘Ito dutiyake kappe, añjaso nāma khattiyo;
1136无量威力、无量名声,是大富的地主。
Anantatejo amitayaso, bhūmipālo mahaddhano.
1137「我是那位王的儿子,名为旃檀那的刹帝利;
‘‘Tassa rañño ahaṃ putto, candano nāma khattiyo;
1138因种姓而傲慢,因名声与财富而骄慢。
Jātimadenupatthaddho, yasabhogamadena ca.
1139「十万那咖,全都装饰庄严;
‘‘Nāgasatasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
1140三种分类的象群,常常围绕着我。
Tidhāpabhinnā mātaṅgā, parivārenti maṃ sadā.
1141「我被众军围绕,想要前往园林;
‘‘Sabalehi paretohaṃ, uyyānaṃ gantukāmako;
1142骑上西利咖那咖,那时从城中出发。
Āruyha sirikaṃ nāgaṃ, nagarā nikkhamiṃ tadā.
1143「具足德行,守护诸门,善自防护;
‘‘Caraṇena ca sampanno, guttadvāro susaṃvuto;
1144名为德瓦喇的正自觉者,来到我面前。
Devalo nāma sambuddho, āgacchi purato mama.
1145「派遣西利咖象,那时我去见佛;
‘‘Pesetvā sirikaṃ nāgaṃ, buddhaṃ āsādayiṃ tadā;
1146那时那象生起愤怒,却不抬起脚。
Tato sañjātakopo so , nāgo nuddharate padaṃ.
1147「见到龙族哭泣的心,我对佛陀生起了愤怒;
‘‘Nāgaṃ ruṇṇamanaṃ disvā, buddhe kodhaṃ akāsahaṃ;
1148侵扰了正自觉者后,我前往了园林。
Vihesayitvā sambuddhaṃ, uyyānaṃ agamāsahaṃ.
1149「我在那里找不到安乐,如同头颅燃烧一般;
‘‘Sātaṃ tattha na vindāmi, siro pajjalito yathā;
1150我被热恼所烧,如同被钩钩住的鱼。
Pariḷāhena ḍayhāmi, macchova baḷisādako.
1151「连同海洋的大地,对我来说如同燃烧一般;
‘‘Sasāgarantā pathavī, ādittā viya hoti me;
1152来到父亲面前,我说了这番话。
Pitu santikupāgamma, idaṃ vacanamabraviṃ.
1153「如同激怒的毒蛇,如同到来的火聚;
‘‘Āsīvisaṃva kupitaṃ, aggikkhandhaṃva āgataṃ;
1154如同发狂的有牙象,我冒犯了自生者。
Mattaṃva kuñjaraṃ dantiṃ, yaṃ sayambhumasādayiṃ.
1155「我冒犯了佛陀,可怕的、已生起苦行的胜者;
‘‘Āsādito mayā buddho, ghoro uggatapo jino;
1156在我们全部毁灭之前,我们应向那位牟尼请求宽恕。
Purā sabbe vinassāma, khamāpessāma taṃ muniṃ.
1157「如果我们不向那位自调、得定者请求宽恕;
‘‘No ce taṃ nijjhāpessāma, attadantaṃ samāhitaṃ;
1158在七日之内,我的国家将被摧毁。
Orena sattadivasā, raṭṭhaṃ me vidhamissati.
1159「苏美卡喇、科西亚、西嘎瓦和沙答咖;
‘‘Sumekhalo kosiyo ca, siggavo cāpi sattako ;
1160冒犯了诸仙人后,他们连同国家都遭受恶趣。
Āsādayitvā isayo, duggatā te saraṭṭhakā.
1161「当诸仙人、自制者、梵行者发怒时;
‘‘Yadā kuppanti isayo, saññatā brahmacārino;
1162他们会毁灭连同诸天的、连同海洋的、连同山岳的(世界)。」
Sadevakaṃ vināsenti, sasāgaraṃ sapabbataṃ.
1163「在三千由旬之处,我召集了众人;
‘‘Tiyojanasahassamhi, purise sannipātayiṃ;
1164为了说示过失,我前往自觉者处。
Accayaṃ desanatthāya, sayambhuṃ upasaṅkamiṃ.
1165「衣湿头湿,一切都合掌;
‘‘Allavatthā allasirā, sabbeva pañjalīkatā;
1166礼拜佛陀足后,说了此语。
Buddhassa pāde nipatitvā, idaṃ vacanamabravuṃ .
1167「大雄,请你容忍,众人恳求你;
‘‘Khamassu tvaṃ mahāvīra, abhiyācati taṃ jano;
1168请消除热恼,不要毁灭我们的国土。
Pariḷāhaṃ vinodehi, mā no raṭṭhaṃ vināsaya.
1169「一切天人,连同阿修罗、罗刹;
‘‘Sadevamānusā sabbe, sadānavā sarakkhasā;
1170愿以铁锤,常常击碎我的头。
Ayomayena kuṭena, siraṃ bhindeyyu me sadā.
1171「火不住于水中,种子不生于石上;
‘‘Dake aggi na saṇṭhāti, bījaṃ sele na rūhati;
1172虫不住于无毒处,忿怒不生于诸佛。
Agade kimi na saṇṭhāti, kopo buddhe na jāyati.
1173「犹如大地不动摇,大海深广不可量;
‘‘Yathā ca bhūmi acalā, appameyyo ca sāgaro;
1174虚空无边无际限,诸佛如是不可动。
Anantako ca ākāso, evaṃ buddhā akhobhiyā.
1175「大雄常具忍辱德,苦行者亦已忍耐;
‘‘Sadā khantā mahāvīrā, khamitā ca tapassino;
1176具忍者与已忍者,彼等不再有来去。
Khantānaṃ khamitānañca, gamanaṃ taṃ na vijjati.
1177「正自觉者说此已,除去了热恼之后;
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, pariḷāhaṃ vinodayaṃ;
1178于大众之前,当时升上了天空。
Mahājanassa purato, nabhaṃ abbhuggami tadā.
1179「英雄!因为那个业,我到达了卑劣的状态;
‘‘Tena kammenahaṃ vīra, hīnattaṃ ajjhupāgato;
1180超越了那个出生,我进入了无畏城。
Samatikkamma taṃ jātiṃ, pāvisiṃ abhayaṃ puraṃ.
1181「大英雄!那时也是,当我被燃烧、善安住时,
‘‘Tadāpi maṃ mahāvīra, ḍayhamānaṃ susaṇṭhitaṃ;
1182您驱除了热恼,我向自觉者请求宽恕。
Pariḷāhaṃ vinodesi, sayambhuñca khamāpayiṃ.
1183「大英雄!今天也是,当我被三火燃烧时,
‘‘Ajjāpi maṃ mahāvīra, ḍayhamānaṃ tihaggibhi;
1184您熄灭了三火,使我达到清凉。
Nibbāpesi tayo aggī, sītibhāvañca pāpayiṃ .
1185那些有耳倾听的人,请听我所说;
Yesaṃ sotāvadhānatthi, suṇātha mama bhāsato;
1186我将为你们宣说义理,如我所见之境。
Atthaṃ tumhaṃ pavakkhāmi, yathā diṭṭhaṃ padaṃ mama.
1187「轻蔑彼自觉者,心寂静、得定;
‘‘Sayambhuṃ taṃ vimānetvā, santacittaṃ samāhitaṃ;
1188以那业我今日,生于卑贱种姓。
Tena kammenahaṃ ajja, jātomhi nīcayoniyaṃ.
1189「你们莫错失时机,错失时机者悲伤;
‘‘Mā vo khaṇaṃ virādhetha, khaṇātītā hi socare;
1190应为自己的利益而努力,时机已为你们呈现。
Sadatthe vāyameyyātha, khaṇo vo paṭipādito.
1191「对某些人是催吐,对某些人是泻下;
‘‘Ekaccānañca vamanaṃ, ekaccānaṃ virecanaṃ;
1192对某些人是剧毒,对某些人是药。
Visaṃ halāhalaṃ eke, ekaccānañca osadhaṃ.
1193「对行道者是催吐,对住果者是泻下;
‘‘Vamanaṃ paṭipannānaṃ, phalaṭṭhānaṃ virecanaṃ;
1194对得果者是药,对寻求者是福田。
Osadhaṃ phalalābhīnaṃ, puññakkhettaṃ gavesinaṃ.
1195「对于违背教诫者,犹如剧毒哈喇哈喇;
‘‘Sāsanena viruddhānaṃ, visaṃ halāhalaṃ yathā;
1196毒蛇之毒是所见之毒,如此烧毁那个人。
Āsīviso diṭṭhaviso , evaṃ jhāpeti taṃ naraṃ.
1197「一次饮下哈喇哈喇,断绝生命;
‘‘Sakiṃ pītaṃ halāhalaṃ, uparundhati jīvitaṃ;
1198违背教诫之后,在劫数千万中燃烧。
Sāsanena virujjhitvā, kappakoṭimhi ḍayhati.
1199「以忍辱、以不害、以具慈心,
‘‘Khantiyā avihiṃsāya, mettacittavatāya ca;
1200他度脱含天界,因此你们不要违背。
Sadevakaṃ so tārati, tasmā te avirādhiyā .
1201「诸佛不执着于得与不得、恭敬与轻蔑,
‘‘Lābhālābhe na sajjanti, sammānanavimānane;
1202诸佛如大地,因此你们不要违背。」
Pathavīsadisā buddhā, tasmā te na virādhiyā .
1203「对提婆达多与杀人者,对盗贼央掘利马喇,
‘‘Devadatte ca vadhake, core aṅgulimālake;
1204对罗睺罗与守财者,牟尼对一切众生平等。
Rāhule dhanapāle ca, sabbesaṃ samako muni.
1205「对这些人没有嗔恨,对他们也没有贪欲,
‘‘Etesaṃ paṭigho natthi, rāgomesaṃ na vijjati;
1206佛陀对一切众生平等,对杀人者与亲生子也是如此。
Sabbesaṃ samako buddho, vadhakassorasassa ca.
1207「在路上见到被丢弃的袈裟,沾满污秽,
‘‘Panthe disvāna kāsāvaṃ, chaḍḍitaṃ mīḷhamakkhitaṃ;
1208应在头上合掌,礼敬仙人所生之物。
Sirasmiṃ añjaliṃ katvā, vanditabbaṃ isiddhajaṃ.
1209「过去的诸佛,现在的与未来的,
‘‘Abbhatītā ca ye buddhā, vattamānā anāgatā;
1210以此旗帜而清净,因此应礼敬他们。」
Dhajenānena sujjhanti, tasmā ete namassiyā.
1211「我以心持守,大师所制定的善律。
‘‘Satthukappaṃ suvinayaṃ, dhāremi hadayenahaṃ;
1212礼敬律,我将常住。
Namassamāno vinayaṃ, viharissāmi sabbadā.
1213「律是我的住处,律是我的站立经行处;
‘‘Vinayo āsayo mayhaṃ, vinayo ṭhānacaṅkamaṃ;
1214我在律中建立住所,律是我的行境。
Kappemi vinaye vāsaṃ, vinayo mama gocaro.
1215「已到达律的彼岸,也精通于止,
‘‘Vinaye pāramippatto, samathe cāpi kovido;
1216优波离,那位大雄,礼敬导师之足。
Upāli taṃ mahāvīra, pāde vandati satthuno.
1217「我将游行,从村到村,从城到城,
‘‘So ahaṃ vicarissāmi, gāmā gāmaṃ purā puraṃ;
1218礼敬正自觉者,以及法的善法性。」
Namassamāno sambuddhaṃ, dhammassa ca sudhammataṃ.
1219「我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
1220一切漏已被灭尽,现在没有再生。
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
1221「确实,我来到最胜佛的面前是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;
1222三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1223「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1224六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1225如是,据说具寿优波离长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upāli thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1226优波离长老譬喻第六
Upālittherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
12273-7. 阿若憍陈如长老譬喻
3-7. Aññāsikoṇḍaññattheraapadānaṃ
1228「莲华上正自觉者,世间最胜者、调御者;
‘‘Padumuttarasambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ vināyakaṃ;
1229我首先见到了已达到佛地者。
Buddhabhūmimanuppattaṃ, paṭhamaṃ addasaṃ ahaṃ.
1230「在菩提树根处,所有的神灵都聚集;
‘‘Yāvatā bodhiyā mūle, yakkhā sabbe samāgatā;
1231围绕着正自觉者,合掌礼敬。
Sambuddhaṃ parivāretvā, vandanti pañjalīkatā.
1232「所有的天人心满意足,他们在空中游行;
‘‘Sabbe devā tuṭṭhamanā, ākāse sañcaranti te;
1233此佛已达到,是黑暗与愚痴的破除者。
Buddho ayaṃ anuppatto, andhakāratamonudo.
1234「他们充满欢喜,发出大声;
‘‘Tesaṃ hāsaparetānaṃ, mahānādo avattatha;
1235我们将在正自觉者的教法中烧尽诸烦恼。
Kilese jhāpayissāma, sammāsambuddhasāsane.
1236「了知诸天人的声音,我以语音宣说;」
‘‘Devānaṃ giramaññāya, vācāsabhimudīrihaṃ;
1237以欢喜的心欢喜,我最初给予了食物。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, ādibhikkhamadāsahaṃ.
1238「了知我的意向,世间无上的导师;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro;
1239坐在天众中,说了这些偈颂。
Devasaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
1240「『出家七日后,我证得了菩提;
‘‘‘Sattāhaṃ abhinikkhamma, bodhiṃ ajjhagamaṃ ahaṃ;
1241这是我第一次的食物,梵行者的资养。
Idaṃ me paṭhamaṃ bhattaṃ, brahmacārissa yāpanaṃ.
1242「『从兜率天来到此处,那位给我食物者;
‘‘‘Tusitā hi idhāgantvā, yo me bhikkhaṃ upānayi;
1243我将赞叹他,你们听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇotha mama bhāsato.
1244「『三万劫中,他将作天王;
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni , devarajjaṃ karissati;
1245胜过一切天人后,他将住于三十三天。
Sabbe deve abhibhotvā, tidivaṃ āvasissati.
1246从天界死没后,他将前往人界;
‘‘‘Devalokā cavitvāna, manussattaṃ gamissati;
1247成为千辐轮的转轮王,在那里统治王国。
Sahassadhā cakkavattī, tattha rajjaṃ karissati.
1248在十万劫中,生于奥咖咖族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
1249以乔达摩为姓,他将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
1250从三十三天死没后,他将前往人界;
‘‘‘Tidasā so cavitvāna, manussattaṃ gamissati;
1251从家出家后,他将住六年。
Agārā pabbajitvāna, chabbassāni vasissati.
1252然后在第七年,佛陀将宣说真谛;
‘‘‘Tato sattamake vasse, buddho saccaṃ kathessati;
1253名为「憍陈如」之名,首先现证。
Koṇḍañño nāma nāmena, paṭhamaṃ sacchikāhiti’.
1254「他出离后,我随之出家,我的精勤已善作;
‘‘Nikkhantenānupabbajiṃ , padhānaṃ sukataṃ mayā;
1255为了烧尽诸烦恼,我出家为无家者。
Kilese jhāpanatthāya, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
1256「一切知者佛陀,已来到有天人的世间;
‘‘Abhigantvāna sabbaññū, buddho loke sadevake;
1257在仙人堕处鹿野苑,击甘露法鼓。
Isināme migāraññe , amatabherimāhani.
1258「他现在已证得甘露,无上寂静之境;
‘‘So dāni patto amataṃ, santipadamanuttaraṃ;
1259遍知一切漏后,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
1260「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1261六通已作证,佛陀的教诫已完成。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1262如是,据说具寿阿念西恭德念长老
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aññāsikoṇḍañño thero imā
1263说了这些偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
1264阿念西恭丹念长老譬喻第七
Aññāsikoṇḍaññattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
12653-8. 宾度喇跋喇兜瓦迦长老譬喻
3-8. Piṇḍolabhāradvājattheraapadānaṃ
1266「名为莲华上佛的胜利者,自生者、最上人;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sayambhū aggapuggalo;
1267在喜马拉雅山前面,当时住在芝答古德。
Purato himavantassa, cittakūṭe vasī tadā.
1268「我在那里是无畏形者,四足的兽王;
‘‘Abhītarūpo tatthāsiṃ, migarājā catukkamo;
1269听到他的声音后,众人都退散。
Tassa saddaṃ suṇitvāna, vikkhambhanti bahujjanā.
1270「拿着盛开的莲花,我前往人中之牛;
‘‘Suphullaṃ padumaṃ gayha, upagacchiṃ narāsabhaṃ;
1271从定中出来后,我向佛陀献供。
Vuṭṭhitassa samādhimhā, buddhassa abhiropayiṃ.
1272「向四方礼敬后,向最胜佛、人中至上者;
‘‘Cātuddisaṃ namassitvā, buddhaseṭṭhaṃ naruttamaṃ;
1273净信自己的心后,我作狮子吼。
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, sīhanādaṃ nadiṃ ahaṃ .
1274「世间解巴度母答喇,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
1275坐在自己的座位上后,说了这些偈颂。
Sakāsane nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
1276「『了知佛陀的语言后,一切天人聚集;
‘‘‘Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgatā;
1277说者中的最胜者已来,我们将听闻那法。
Āgato vadataṃ seṭṭho, dhammaṃ sossāma taṃ mayaṃ.
1278「『对那些充满喜悦者,世间导师在前面;
‘‘‘Tesaṃ hāsaparetānaṃ, purato lokanāyako;
1279「大牟尼、远见者宣说了我的声音。」
Mama saddaṃ pakittesi, dīghadassī mahāmuni’.
1280「因为这朵莲花被供养,狮子吼被吼出;
‘‘Yenidaṃ padumaṃ dinnaṃ, sīhanādo ca nādito;
1281我将宣说那个,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
1282「从现在起第八劫,将成为转轮王;
‘‘‘Ito aṭṭhamake kappe, cakkavattī bhavissati;
1283具足七宝,四洲之主。
Sattaratanasampanno catudīpamhi issaro.
1284「将在六十四由旬的大地上行使统治权,
‘‘‘Kārayissati issariyaṃ , mahiyā catusaṭṭhiyā;
1285名为巴度摩,大力的转轮王。
Padumo nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo.
1286「在十万劫中,生于奥咖咖族;
‘‘Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo;
1287名为乔达摩的姓氏者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
1288「在宣说的教法中,将成为梵族亲属;
‘Pakāsite pāvacane, brahmabandhu bhavissati;
1289从婆罗门种姓出离,即刻将出家」。
Brahmaññā abhinikkhamma, pabbajissati tāvade’.
1290「他精进努力,寂静无依;
‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi;
1291遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
1292「在寂静的边远卧处,充满猛兽之处;
‘‘Vijane pantaseyyamhi, vāḷamigasamākule;
1293遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
1294「四无碍解,以及这八解脱;」
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1295六通已作证,佛陀的教诫已完成。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1296如是,据说具寿宾度喇跋喇兜瓦迦长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā piṇḍolabhāradvājo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1297宾度罗婆罗堕阇长老譬喻第八
Piṇḍolabhāradvājattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
12983-9. 卡迪拉瓦尼亚雷瓦达长老譬喻
3-9. Khadiravaniyarevatattheraapadānaṃ
1299名为恒河瓦基喇提,从喜马拉雅山流出;
‘‘Gaṅgā bhāgīrathī nāma, himavantā pabhāvitā;
1300我曾是险渡处的船夫,我渡人于此岸。
Kutitthe nāviko āsiṃ, orime ca tariṃ ahaṃ.
1301巴度穆答喇导师,正自觉者、两足尊中最胜者;
‘‘Padumuttaro nāyako, sambuddho dvipaduttamo;
1302与十万众一起,来到恒河岸边。
Vasī satasahassehi, gaṅgātīramupāgato .
1303带来许多船只,由木匠们善作;
‘‘Bahū nāvā samānetvā, vaḍḍhakīhi susaṅkhataṃ;
1304为船只作遮盖,迎请人中牛王。
Nāvāya chadanaṃ katvā, paṭimāniṃ narāsabhaṃ.
1305「正自觉者来到后,登上了那艘小船;
‘‘Āgantvāna ca sambuddho, ārūhi tañca nāvakaṃ;
1306导师站在水中央,说了这些偈颂。
Vārimajjhe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha.
1307「『凡渡送了正自觉者,以及无漏的僧团者;
‘‘‘Yo so tāresi sambuddhaṃ, saṅghañcāpi anāsavaṃ;
1308以那净信心,将在天界中欢乐。
Tena cittappasādena, devaloke ramissati.
1309「『将为你生起由善业所成、船形的宫殿;
‘‘‘Nibbattissati te byamhaṃ, sukataṃ nāvasaṇṭhitaṃ;
1310虚空中的花盖,将永远持续。
Ākāse pupphachadanaṃ, dhārayissati sabbadā.
1311「『在五十八劫后,名为渡者的刹帝利;
‘‘‘Aṭṭhapaññāsakappamhi , tārako nāma khattiyo;
1312征服四方者,将成为转轮王。』
Cāturanto vijitāvī, cakkavattī bhavissati.
1313「在五十七劫中,有一位名叫咖马咖的刹帝利;
‘‘‘Sattapaññāsakappamhi , cammako nāma khattiyo;
1314如同升起的太阳,大力者将照耀。
Uggacchantova sūriyo, jotissati mahabbalo.
1315「在十万劫中,从屋咖咖族出生;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
1316以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
1317「他从三十三天死没后,将前往人界;
‘‘‘Tidasā so cavitvāna, manussattaṃ gamissati;
1318以勒瓦德为名,将成为梵族亲属。
Revato nāma nāmena, brahmabandhu bhavissati.
1319「从家出家后,被白根所激励;
‘‘‘Agārā nikkhamitvāna, sukkamūlena codito;
1320将在乔达摩的教法中出家。」
Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissati.
1321「他后来出家后,精勤瑜伽,修观;
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, yuttayogo vipassako;
1322遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。」
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
1323「我担负精进的重担,运载瑜伽安稳;
‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;
1324在正自觉者的教法中,我持最后之身。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
1325「十万次所作之业,在此处给我显示果报;
‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;
1326如善解脱的箭速,烧尽了我的诸烦恼。
Sumutto saravegova, kilese jhāpayī mama.
1327「那时,到达世间边际的牟尼,见我乐住于林;
‘‘Tato maṃ vananirataṃ, disvā lokantagū muni;
1328大智者宣布我为住林比丘中第一。」
Vanavāsibhikkhūnaggaṃ, paññapesi mahāmati.
1329「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1330六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1331如是,据说具寿卡地拉瓦尼亚·勒瓦答长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khadiravaniyo revato thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1332卡迪拉瓦尼亚雷瓦达长老譬喻第九
Khadiravaniyarevatattherassāpadānaṃ navamaṃ.
13333-10. 阿难长老譬喻
3-10. Ānandattheraapadānaṃ
1334「从园门出来,莲花上首大牟尼;
‘‘Ārāmadvārā nikkhamma, padumuttaro mahāmuni;
1335降下甘露雨,使大众寂灭。
Vassento amataṃ vuṭṭhiṃ, nibbāpesi mahājanaṃ.
1336「十万贤者,具六神通、大神通力,
‘‘Satasahassaṃ te dhīrā, chaḷabhiññā mahiddhikā;
1337围绕着正自觉者,如影不离。
Parivārenti sambuddhaṃ, chāyāva anapāyinī .
1338「我坐在象背上,持最胜白伞;
‘‘Hatthikkhandhagato āsiṃ, setacchattaṃ varuttamaṃ;
1339「见到善妙之色后,我生起了信心。」
Sucārurūpaṃ disvāna, vitti me udapajjatha.
1340「从象背下来后,我走近人中之牛;」
‘‘Oruyha hatthikhandhamhā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;
1341「我为佛陀最胜者持宝伞。」
Ratanāmayachattaṃ me, buddhaseṭṭhassa dhārayiṃ.
1342「知道我的意向后,莲花上首大仙;」
‘‘Mama saṅkappamaññāya, padumuttaro mahāisi;
1343「安立那之后,说了这些偈颂。」
Taṃ kathaṃ ṭhapayitvāna, imā gāthā abhāsatha.
1344「『那位持伞者,以金饰庄严;」
‘‘‘Yo so chattamadhāresi, soṇṇālaṅkārabhūsitaṃ;
1345「我将称赞他,请听我所说。」
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇotha mama bhāsato.
1346「『从此去后,此人将住在兜率天;」
‘‘‘Ito gantvā ayaṃ poso, tusitaṃ āvasissati;
1347他将享受成就,由天女们围绕。
Anubhossati sampattiṃ, accharāhi purakkhato.
1348三十四次,他将成为天王;
‘‘‘Catuttiṃsatikkhattuñca, devarajjaṃ karissati;
1349八百次作为力主,他将统治大地。
Balādhipo aṭṭhasataṃ, vasudhaṃ āvasissati.
1350五十八次,他将成为转轮王;
‘‘‘Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
1351在大地上,他将行使广大的地方王权。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, mahiyā kārayissati.
1352在十万劫中,生于奥咖咖族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo;
1353以乔达摩为姓,他将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
1354他将成为释迦族族旗的亲族眷属;
‘‘‘Sakyānaṃ kulaketussa, ñātibandhu bhavissati;
1355名为阿难者,是大仙人的侍者。
Ānando nāma nāmena, upaṭṭhāko mahesino.
1356「热诚、机敏,且于多闻善巧,
‘‘‘Ātāpī nipako cāpi, bāhusacce sukovido;
1357行为谦逊、不傲慢,将成为一切通达者。
Nivātavutti atthaddho, sabbapāṭhī bhavissati.
1358「他精勤努力,寂静、无依,
‘‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi;
1359遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
1360「有住林野的龙象,六十岁的公象,
‘‘‘Santi āraññakā nāgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā;
1361三处流液的象王,有牙、强壮。
Tidhāpabhinnā mātaṅgā, īsādantā urūḷhavā.
1362「数十万贤智者,也具大神通;」
‘‘‘Anekasatasahassā, paṇḍitāpi mahiddhikā;
1363愿他们全都不要成为佛陀龙象的誓愿者。
Sabbe te buddhanāgassa, na hontu paṇidhimhi te’ .
1364我礼敬最初的、中间的以及最后的诸佛;
‘‘Ādiyāme namassāmi, majjhime atha pacchime;
1365以净信心、善意侍奉最胜佛。
Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhaṃ upaṭṭhahiṃ.
1366热诚、明智且正知、具念,
‘‘Ātāpī nipako cāpi, sampajāno patissato;
1367我证得入流果,精通有学诸地。
Sotāpattiphalaṃ patto, sekhabhūmīsu kovido.
1368百千劫前我所作的业,
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamabhinīhariṃ;
1369我已达到那地,安住于不动的正法。
Tāhaṃ bhūmimanuppatto, ṭhitā saddhammamācalā .
1370在最胜佛面前,我确实得到了善来。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;
1371三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1372四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1373六神通已作证,佛陀的教诫已完成。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1374如是,据说具寿阿难长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ānando thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1375阿难长老譬喻第十
Ānandattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
1376其摄颂——
Tassuddānaṃ –
1377佛陀、辟支佛,以及舍利弗和果利达;
Buddho paccekabuddho ca, sāriputto ca kolito;
1378迦叶和阿那律,以及富那长老和优波离。
Kassapo anuruddho ca, puṇṇatthero upāli ca.
1379阿念西果德达念、宾度喇,勒瓦答、阿难和班地答;
Aññāsikoṇḍañño piṇḍolo, revatānandapaṇḍito;
1380六百五十偈颂,全部汇集。
Chasatāni ca paññāsa, gāthāyo sabbapiṇḍitā.
1381譬喻佛品第一
Apadāne buddhavaggo paṭhamo.
13822. 狮子座品
2. Sīhāsaniyavaggo
13831. 施狮子座长老譬喻
1. Sīhāsanadāyakattheraapadānaṃ
1384「当世间怙主般涅槃时,两足尊者已成就目标;
‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe dvipaduttame ;
1385在广大的教说中,在众多人的教法中。
Vitthārike pāvacane, bāhujaññamhi sāsane.
1386「我以净信心、善意,造了狮子座;
‘‘Pasannacitto sumano, sīhāsanamakāsahaṃ;
1387造了狮子座后,我造了脚凳。
Sīhāsanaṃ karitvāna, pādapīṭhamakāsahaṃ.
1388「当狮子座漏雨时,我在那里造了房屋;
‘‘Sīhāsane ca vassante, gharaṃ tattha akāsahaṃ;
1389以那心的净信,我投生到兜率天。
Tena cittappasādena, tusitaṃ upapajjahaṃ.
1390「长度有二十四由旬,当时就是那样;
‘‘Āyāmena catubbīsa, yojanaṃ āsi tāvade;
1391我的天宫善造,宽度有十四由旬。
Vimānaṃ sukataṃ mayhaṃ, vitthārena catuddasa.
1392「百千少女众,常时围绕我;
‘‘Sataṃ kaññāsahassāni, parivārenti maṃ sadā;
1393金制之卧榻,于黎明善造成。
Soṇṇamayañca pallaṅkaṃ, byamhe āsi sunimmitaṃ.
1394「象乘与马乘,天乘皆侍立;
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, dibbayānaṃ upaṭṭhitaṃ;
1395宫殿及轿舆,随所欲而生。
Pāsādā sivikā ceva, nibbattanti yadicchakaṃ.
1396「宝珠制卧榻,其他心材制众多;
‘‘Maṇimayā ca pallaṅkā, aññe sāramayā bahū;
1397一切为我生,此是狮子座之果。
Nibbattanti mamaṃ sabbe, sīhāsanassidaṃ phalaṃ.
1398「金制、银制、水晶制、琉璃制;
‘‘Soṇṇamayā rūpimayā, phalikāveḷuriyāmayā;
1399我登诸履鞋,此是足台之果。」
Pādukā abhirūhāmi, pādapīṭhassidaṃ phalaṃ.
1400「从那时起九十四劫,我作了那业;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
1401我不知有恶趣,这是福业之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
1402「从那时起七十三劫,有三人名为因陀罗;
‘‘Tesattatimhito kappe, indanāmā tayo janā;
1403从那时起七十二劫,有三人名为苏摩那。
Dvesattatimhito kappe, tayo sumananāmakā.
1404「从那时起七十劫,有三人名为瓦鲁那;
‘‘Samasattatito kappe, tayo varuṇanāmakā;
1405具足七宝,于四洲为主。
Sattaratanasampannā, catudīpamhi issarā.
1406「四无碍解,以及八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1407六神通已作证,已作佛陀之教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1408如是,据说具寿施狮子座长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1409施狮子座长老譬喻第一
Sīhāsanadāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
14102. 一柱长老譬喻
2. Ekatthambhikattheraapadānaṃ
1411「悉达多世尊,有大众群;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, mahāpūgagaṇo ahu;
1412他们皈依佛,信仰如来。
Saraṇaṃ gatā ca te buddhaṃ, saddahanti tathāgataṃ.
1413「一切集合商议后,为导师建造堂;
‘‘Sabbe saṅgamma mantetvā, māḷaṃ kubbanti satthuno;
1414未得一根柱,在大林中寻找。
Ekatthambhaṃ alabhantā, vicinanti brahāvane.
1415「我在林中见他们,于是走近那群众;
‘‘Tehaṃ araññe disvāna, upagamma gaṇaṃ tadā;
1416合掌之后,我询问那群众。
Añjaliṃ paggahetvāna, paripucchiṃ gaṇaṃ ahaṃ.
1417「被我询问后他们回答,那些具戒的近事男;
‘‘Te me puṭṭhā viyākaṃsu, sīlavanto upāsakā;
1418「我们想要建造花鬘堂,缺少一根柱子。」
Māḷaṃ mayaṃ kattukāmā, ekatthambho na labbhati.
1419「请给我一根柱子,我将供养给导师;
‘‘Ekatthambhaṃ mamaṃ detha, ahaṃ dassāmi satthuno;
1420我将带来柱子,你们不必费心。」
Āharissāmahaṃ thambhaṃ, appossukkā bhavantu te .
1421「他们以净信、满意之心,将柱子交给我;
‘‘Te me thambhaṃ pavecchiṃsu, pasannā tuṭṭhamānasā;
1422然后返回,回到自己的家。」
Tato paṭinivattitvā, agamaṃsu sakaṃ gharaṃ.
1423「在那群人离开不久后,我当时扛起了柱子;
‘‘Aciraṃ gate pūgagaṇe, thambhaṃ ahāsahaṃ tadā;
1424欢喜地以欢喜之心,首先竖立起来。」
Haṭṭho haṭṭhena cittena, paṭhamaṃ ussapesahaṃ.
1425「以那净信心,我投生到天宫;」
‘‘Tena cittappasādena, vimānaṃ upapajjahaṃ;
1426我的宫殿高耸,七层楼高。
Ubbiddhaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, sattabhūmaṃ samuggataṃ.
1427「当鼓被击打时,我常常侍奉;」
‘‘Vajjamānāsu bherīsu, paricāremahaṃ sadā;
1428在五十五劫前,我叫做亚首达拉的国王。
Pañcapaññāsakappamhi, rājā āsiṃ yasodharo.
1429「在那里,我的宫殿也是七层楼高;
‘‘Tatthāpi bhavanaṃ mayhaṃ, sattabhūmaṃ samuggataṃ;
1430那重阁装饰精美,单柱支撑,令人欢喜。
Kūṭāgāravarūpetaṃ, ekatthambhaṃ manoramaṃ.
1431「在二十一劫前,有一位名为优填的刹帝利;
‘‘Ekavīsatikappamhi, udeno nāma khattiyo;
1432在那里,我的宫殿也是七层楼高。
Tatrāpi bhavanaṃ mayhaṃ, sattabhūmaṃ samuggataṃ.
1433「无论我生于何处,天界或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
1434我体验一切乐,此是一柱之果报。
Anubhomi sukhaṃ sabbaṃ , ekatthambhassidaṃ phalaṃ.
1435从九十四劫以来,我于彼时布施柱;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ thambhamadadaṃ tadā;
1436我不知有恶趣,此是一柱之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ekatthambhassidaṃ phalaṃ.
1437四无碍解,以及八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1438六神通已作证,已作佛陀之教诫。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1439如是,据说具寿一柱长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekatthambhiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1440一柱长老譬喻第二
Ekatthambhikattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
14413. 难德长老譬喻
3. Nandattheraapadānaṃ
1442于世间最胜者、如是者,世尊莲华上佛;
‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
1443我布施麻布,给自觉者、大仙人。
Vatthaṃ khomaṃ mayā dinnaṃ, sayambhussa mahesino.
1444「那位名为水生者的佛陀对我分别论:
‘‘Taṃ me buddho viyākāsi, jalajuttaranāmako;
1445『以此布施衣服,你将成为金色。
‘Iminā vatthadānena, hemavaṇṇo bhavissasi.
1446『体验两种成就,被善根所激励;
‘‘‘Dve sampattī anubhotvā, kusalamūlehi codito;
1447你将成为乔达摩的最小弟子。
Gotamassa bhagavato, kaniṭṭho tvaṃ bhavissasi.
1448『染着于贪、乐于享乐、贪求于诸欲;
‘‘‘Rāgaratto sukhasīlo, kāmesu gedhamāyuto;
1449被佛陀激励后,那时你将出家。
Buddhena codito santo, tadā tvaṃ pabbajissasi.
1450『你在那里出家后,被善根所激励;
‘‘‘Pabbajitvāna tvaṃ tattha, kusalamūlena codito;
1451遍知一切漏后,你将无漏般涅槃』。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissasināsavo’.
1452「在七千劫中,有四位名为切喇者;
‘‘Satta kappasahassamhi, caturo ceḷanāmakā;
1453在六十千劫中,有四位近切喇者。
Saṭṭhi kappasahassamhi, upacelā catujjanā.
1454「在五千劫中,有四位切喇者;
‘‘Pañca kappasahassamhi, ceḷāva caturo janā;
1455具足七宝,为四洲之主。
Sattaratanasampannā, catudīpamhi issarā.
1456「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1457六神通已作证,已作佛陀之教。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1458如是,据说具寿难达长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nando thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1459难德长老譬喻第三
Nandattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
14604. 朱喇般他咖长老譬喻
4. Cūḷapanthakattheraapadānaṃ
1461「名为莲华上佛的胜者,诸供养之受者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, āhutīnaṃ paṭiggaho;
1462彼时他从群众中退出,住在喜马拉雅山。
Gaṇamhā vūpakaṭṭho so, himavante vasī tadā.
1463「我也于彼时住在喜马拉雅山的隐居处;
‘‘Ahampi himavantamhi, vasāmi assame tadā;
1464我前往不久前到来的大雄、世间导师处。
Acirāgataṃ mahāvīraṃ, upesiṃ lokanāyakaṃ.
1465「我拿着花伞,前往人中牛王处;
‘‘Pupphacchattaṃ gahetvāna, upagacchiṃ narāsabhaṃ;
1466当他正入定时,我造作了障碍。
Samādhiṃ samāpajjantaṃ, antarāyamakāsahaṃ.
1467「我用双手高举,献上花伞;
‘‘Ubho hatthehi paggayha, pupphacchattaṃ adāsahaṃ;
1468世尊、莲花至上者、大牟尼接受了。
Paṭiggahesi bhagavā, padumuttaro mahāmuni.
1469「一切天人心满意足,他们前往喜马拉雅山;
‘‘Sabbe devā attamanā, himavantaṃ upenti te;
1470他们发出「善哉」之声,具眼者随喜。
Sādhukāraṃ pavattesuṃ, anumodissati cakkhumā.
1471「说此之后,那些天人前往人中至上者处;
‘‘Idaṃ vatvāna te devā, upagacchuṃ naruttamaṃ;
1472在空中持着最上的莲花伞。
Ākāse dhārayantassa , padumacchattamuttamaṃ.
1473「持着百瓣伞,苦行者给了我;
‘‘Satapattachattaṃ paggayha, adāsi tāpaso mama;
1474「我将称赞他,请听我所说。
‘Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
1475「二十五劫中,他将作天王;
‘‘‘Pañcavīsatikappāni, devarajjaṃ karissati;
1476「三十四次,他将成为转轮王。
Catuttiṃsatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati.
1477「无论他轮回何趣,天界或人界;
‘‘‘Yaṃ yaṃ yoniṃ saṃsarati, devattaṃ atha mānusaṃ;
1478将持住立于露地的莲花。」
Abbhokāse patiṭṭhantaṃ, padumaṃ dhārayissati’.
1479「在十万劫时,出生于乌迦卡族;
‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
1480名为乔达摩的种姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati.
1481「在宣说的教法中,将获得人身;
‘‘‘Pakāsite pāvacane, manussattaṃ labhissati;
1482在意成身中,他将成为最上者。
Manomayamhi kāyamhi, uttamo so bhavissati.
1483「将有两位兄弟,两者都名为般他咖;
‘‘‘Dve bhātaro bhavissanti, ubhopi panthakavhayā;
1484体验了最上义后,将阐明教法。」
Anubhotvā uttamatthaṃ, jotayissanti sāsanaṃ’.
1485「我十八岁时,出家为无家者;
‘‘Sohaṃ aṭṭhārasavasso , pabbajiṃ anagāriyaṃ;
1486我在释迦子的教法中,未能获得殊胜。
Visesāhaṃ na vindāmi, sakyaputtassa sāsane.
1487我的行动迟缓,以前被轻视;
‘‘Dandhā mayhaṃ gatī āsi, paribhūto pure ahuṃ ;
1488兄长驱逐我:「现在回你自己的家去。」
Bhātā ca maṃ paṇāmesi, gaccha dāni sakaṃ gharaṃ.
1489我被驱逐后,在僧园的门口;
‘‘Sohaṃ paṇāmito santo, saṅghārāmassa koṭṭhake;
1490我心意不悦地站在那里,对沙门身份有所期待。
Dummano tattha aṭṭhāsiṃ, sāmaññasmiṃ apekkhavā.
1491世尊来到那里,抚摸我的头;
‘‘Bhagavā tattha āgacchi, sīsaṃ mayhaṃ parāmasi;
1492以手臂牵着我,引我进入僧园。
Bāhāya maṃ gahetvāna, saṅghārāmaṃ pavesayi.
1493导师出于悲悯,给我拭脚布;
‘‘Anukampāya me satthā, adāsi pādapuñchaniṃ;
1494「如此清净地决意,我决意于一边。
Evaṃ suddhaṃ adhiṭṭhehi, ekamantamadhiṭṭhahaṃ.
1495「我以手取那,红莲色的身体;
‘‘Hatthehi tamahaṃ gayha, sariṃ kokanadaṃ ahaṃ;
1496「在那里我的心解脱了,我证得了阿拉汉果。
Tattha cittaṃ vimucci me, arahattaṃ apāpuṇiṃ.
1497「在意所成身中,我已到达一切彼岸;
‘‘Manomayesu kāyesu, sabbattha pāramiṃ gato;
1498「遍知一切漏,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
1499「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1500「六神通已作证,已作佛陀的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1501如是,据说具寿朱喇般他咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cūḷapanthako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1502朱腊般踏咖长老譬喻第四
Cūḷapanthakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
15035. 毕陵伽婆蹉长老譬喻
5. Pilindavacchattheraapadānaṃ
1504「当世间的保护者般涅槃时,善慧者、最上之人;
‘‘Nibbute lokanāthamhi, sumedhe aggapuggale;
1505我以净信心、善意,供养塔。
Pasannacitto sumano, thūpapūjaṃ akāsahaṃ.
1506「那些漏尽者在那里,具六神通、大神通力;
‘‘Ye ca khīṇāsavā tattha, chaḷabhiññā mahiddhikā;
1507我在那里集合他们,供养僧团食。
Tehaṃ tattha samānetvā, saṅghabhattaṃ akāsahaṃ.
1508「善慧世尊的侍者,当时是;
‘‘Sumedhassa bhagavato, upaṭṭhāko tadā ahu;
1509名为善慧者,他当时随喜。
Sumedho nāma nāmena, anumodittha so tadā.
1510「以那心的净信,我往生天宫;
‘‘Tena cittappasādena, vimānaṃ upapajjahaṃ;
1511六万八千天女,娱乐我。
Chaḷāsītisahassāni, accharāyo ramiṃsu me.
1512「她们常以一切欲乐随顺于我;
‘‘Mameva anuvattanti, sabbakāmehi tā sadā;
1513我胜过其他诸天,这是福业之果报。
Aññe deve abhibhomi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
1514「二十五劫之前,有名为瓦鲁那的刹帝利;
‘‘Pañcavīsatikappamhi, varuṇo nāma khattiyo;
1515我是清净食者,那时我是转轮王。
Visuddhabhojano āsiṃ, cakkavattī ahaṃ tadā.
1516「他们不播种子,也不牵引犁;
‘‘Na te bījaṃ pavapanti, napi nīyanti naṅgalā;
1517人们享用这不耕而熟的稻米。
Akaṭṭhapākimaṃ sāliṃ, paribhuñjanti mānusā.
1518「在那里行王政后,我再去天界;
‘‘Tattha rajjaṃ karitvāna, devattaṃ puna gacchahaṃ;
1519那时也有如此的财富圆满生起于我。
Tadāpi edisā mayhaṃ, nibbattā bhogasampadā.
1520「朋友或敌人都不伤害我,一切有情众生亦然;
‘‘Na maṃ mittā amittā vā, hiṃsanti sabbapāṇino;
1521我为一切所爱,这是福业之果报。
Sabbesampi piyo homi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
1522「在三万劫中,我当时所施之布施;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ dānamadadiṃ tadā;
1523我不知有恶趣,这是香涂之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, gandhālepassidaṃ phalaṃ.
1524「在此贤劫中,我曾是一位人主;
‘‘Imasmiṃ bhaddake kappe, eko āsiṃ janādhipo;
1525我是大威力之王,转轮王,大力者。
Mahānubhāvo rājāhaṃ , cakkavattī mahabbalo.
1526「我于五戒中,安立众多人民;
‘‘Sohaṃ pañcasu sīlesu, ṭhapetvā janataṃ bahuṃ;
1527使之只到达善趣,我为诸天所爱。
Pāpetvā sugatiṃyeva, devatānaṃ piyo ahuṃ.
1528「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1529六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1530如是,据说具寿毕陵伽婆蹉长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilindavaccho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1531毕陵伽婆蹉长老譬喻第五
Pilindavacchattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
15326. 罗睺罗长老譬喻
6. Rāhulattheraapadānaṃ
1533「在莲华上佛世尊,世间最胜者、如是者;
‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
1534在七层的宫殿中,我铺设了镜子。
Sattabhūmamhi pāsāde, ādāsaṃ santhariṃ ahaṃ.
1535「大牟尼被数千漏尽者围绕,
‘‘Khīṇāsavasahassehi, parikiṇṇo mahāmuni;
1536两足尊、人中牛王,前往香殿。
Upāgami gandhakuṭiṃ, dvipadindo narāsabho.
1537「天中之天、人中牛王,照耀着香殿;
‘‘Virocento gandhakuṭiṃ, devadevo narāsabho;
1538导师站在比丘僧团中,说了这些偈颂:
Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha.
1539「以此照亮的卧具,如同善加磨光的镜子;
‘‘‘Yenāyaṃ jotitā seyyā, ādāsova susanthato;
1540我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
1541「金制的、银制的,以及琉璃制的,
‘‘‘Soṇṇamayā rūpimayā, atho veḷuriyāmayā;
1542凡是心所喜爱的宫殿,都将生起。
Nibbattissanti pāsādā, ye keci manaso piyā.
1543「六十四次,天帝将成为天王;
‘‘‘Catusaṭṭhikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati;
1544一千次,他将成为转轮王,相继不断。
Sahassakkhattuṃ cakkavattī, bhavissati anantarā.
1545「在二十一劫中,名为维玛喇的刹帝利,
‘‘‘Ekavīsatikappamhi, vimalo nāma khattiyo;
1546四方征服者,将成为转轮王。
Cāturanto vijitāvī, cakkavattī bhavissati.
1547「名为勒奴瓦帝城,以砖块善建造;
‘‘‘Nagaraṃ reṇuvatī nāma, iṭṭhakāhi sumāpitaṃ;
1548长三百,四方均等。
Āyāmato tīṇi sataṃ, caturassasamāyutaṃ.
1549「名为善见宫殿,由维萨咖马建造;
‘‘‘Sudassano nāma pāsādo, vissakammena māpito ;
1550具重阁形状,以七宝装饰。
Kūṭāgāravarūpeto, sattaratanabhūsito.
1551「远离十种声音,充满持明者;
‘‘‘Dasasaddāvivittaṃ taṃ , vijjādharasamākulaṃ;
1552如善见城,将成为诸天人的。
Sudassanaṃva nagaraṃ, devatānaṃ bhavissati.
1553「光明从其发出,如太阳升起;
‘‘‘Pabhā niggacchate tassa, uggacchanteva sūriye;
1554它常时放光,周围八由旬。
Virocessati taṃ niccaṃ, samantā aṭṭhayojanaṃ.
1555「在十万劫时,乌迦卡族出生者;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
1556以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
1557「他从兜率天死没,由白净根本所驱使;
‘‘‘Tusitā so cavitvāna, sukkamūlena codito;
1558他将成为乔达摩的儿子。
Gotamassa bhagavato, atrajo so bhavissati.
1559「若他住在家,他将成为转轮王;
‘‘‘Sace vaseyya agāraṃ, cakkavattī bhaveyya so;
1560「如是者在家中获得喜乐,此事不可能。」
Aṭṭhānametaṃ yaṃ tādī, agāre ratimajjhagā.
1561「从家出家后,他将出家为善戒者;
‘‘‘Nikkhamitvā agāramhā, pabbajissati subbato;
1562「名为罗睺罗者,他将成为阿拉汉」。
Rāhulo nāma nāmena, arahā so bhavissati’.
1563「如鸡保护卵,如牦牛保护尾毛;
‘‘Kikīva aṇḍaṃ rakkheyya, cāmarī viya vāladhiṃ;
1564具慧、具戒者,大牟尼保护了我。
Nipako sīlasampanno, mamaṃ rakkhi mahāmuni .
1565「我了知其法后,乐于教法而住;
‘‘Tassāhaṃ dhammamaññāya, vihāsiṃ sāsane rato;
1566遍知一切漏后,我无漏而住。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
1567「四无碍解,以及八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1568六神通已作证,已作佛陀的教诫」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1569如是,据说具寿罗睺罗长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rāhulo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1570罗睺罗长老譬喻第六
Rāhulattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
15717. 优波先那旺甘德子长老譬喻
7. Upasenavaṅgantaputtattheraapadānaṃ
1572「莲华上世尊,世间最胜者、人中之牛王;
‘‘Padumuttaraṃ bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;
1573我前往坐在山崖中的人中至上者。
Pabbhāramhi nisīdantaṃ, upagacchiṃ naruttamaṃ.
1574「见到咖尼咖拉花,我当时切下花茎;
‘‘Kaṇikārapupphaṃ disvā, vaṇṭe chetvānahaṃ tadā;
1575装饰在伞上,供养于佛陀。
Alaṅkaritvā chattamhi, buddhassa abhiropayiṃ.
1576「我也供养钵食,最上食、美妙食物;
‘‘Piṇḍapātañca pādāsiṃ, paramannaṃ subhojanaṃ;
1577在那里以佛陀为第九位,我供养八位沙门。
Buddhena navame tattha, samaṇe aṭṭha bhojayiṃ.
1578「大雄、自生者、最上人随喜;
‘‘Anumodi mahāvīro, sayambhū aggapuggalo;
1579以此伞布施,以及最上食的施与。
Iminā chattadānena, paramannapavecchanā.
1580「以那心净信,你将体验成就;
‘‘Tena cittappasādena, sampattimanubhossasi;
1581三十六次为天帝,将作天王。
Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati.
1582「二十一次,将成为转轮王;
‘‘Ekavīsatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
1583地方王权广大,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
1584「十万劫后,生于甘蔗王族;
‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
1585乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati .
1586「在天界死后,将往生人间;
‘‘Sāsane dibbamānamhi, manussattaṃ gamissati;
1587在他的法中为继承者,亲生的法所造者。
Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito.
1588「将有名为优波先那者,成为导师的弟子;
‘‘Upasenoti nāmena, hessati satthu sāvako;
1589因具足遍令欢喜之相,将被安立于第一位。」
Samantapāsādikattā, aggaṭṭhāne ṭhapessati
1590.
.
1591「这是我的最后轮转,一切有已被根除;
‘‘Carimaṃ vattate mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
1592我持最后之身,已战胜魔与其军队。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhanaṃ .
1593「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1594六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1595如是,据说具寿优波先那·旺嘎塔子长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upaseno vaṅgantaputto thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1596优波先那旺甘德子长老譬喻第七
Upasenavaṅgantaputtattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
1597第三诵品
Tatiyabhāṇavāraṃ.
15988. 赖吒和罗长老譬喻
8. Raṭṭhapālattheraapadānaṃ
1599「莲华上佛世尊,世间最胜者、如是者;
‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
1600我布施了瓦拉那象,牙齿完整,身躯高大。
Varanāgo mayā dinno, īsādanto urūḷhavā.
1601「白伞盖庄严,具装饰,有象夫;
‘‘Setacchatto pasobhito, sakappano sahatthipo;
1602估价了那一切后,我建造了僧园。
Agghāpetvāna taṃ sabbaṃ, saṅghārāmaṃ akārayiṃ.
1603「我建造了五万四千座宫殿;
‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayiṃ ahaṃ;
1604作了大布施后,我供养了大仙人。
Mahoghadānaṃ karitvāna, niyyādesiṃ mahesino.
1605「大雄、自生者、最上人随喜了,
‘‘Anumodi mahāvīro, sayambhū aggapuggalo;
1606使一切人欢喜,宣说了不死之境。
Sabbe jane hāsayanto, desesi amataṃ padaṃ.
1607「那位名为水生者的佛陀为我记说了,
‘‘Taṃ me buddho viyākāsi, jalajuttaranāmako;
1608在比丘僧团中坐下后,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
1609「此人建造了五万四千座宫殿;
‘‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayī ayaṃ;
1610我将说其果报,请听我所说。
Kathayissāmi vipākaṃ, suṇotha mama bhāsato.
1611一万八千座重阁,在梵天界中将会有;
‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, kūṭāgārā bhavissare;
1612我生于最胜梵天界,它们全都是金制的。
Byamhuttamamhi nibbattā, sabbasoṇṇamayā ca te.
1613五十次作天帝,将统治天界;
‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati;
1614五十八次,将成为转轮王。
Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati.
1615在十万劫中,生于乌迦卡族;」
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
1616名为乔达摩的姓氏者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
1617从天界死没后,受善根所激励;
‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
1618将立即出生于富裕的大财富家族中。
Aḍḍhe kule mahābhoge, nibbattissati tāvade.
1619他之后出家,受善根所激励;
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, sukkamūlena codito;
1620将以拉他巴喇之名,成为导师的弟子。
Raṭṭhapāloti nāmena, hessati satthu sāvako.
1621他精进努力,寂静无依;
‘‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi;
1622遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
1623起身出离,舍弃财富圆满;
‘‘Uṭṭhāya abhinikkhamma, jahitā bhogasampadā;
1624财富对我如唾液团,我对它没有爱着。
Kheḷapiṇḍeva bhogamhi, pemaṃ mayhaṃ na vijjati.
1625精进是我的轭担,导向离轭安稳;
‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;
1626我持最后之身,在正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
1627四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1628六神通已作证,已完成佛陀的教法。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1629如是,据说具寿赖吒和罗长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā raṭṭhapālo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1630赖吒和罗长老譬喻第八
Raṭṭhapālattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
16319. 索巴咖长老譬喻
9. Sopākattheraapadānaṃ
1632在山林中,在最胜的山上,清理山崖;
‘‘Pabbhāraṃ sodhayantassa , vipine pabbatuttame;
1633名为悉达多的世尊,来到我面前。
Siddhattho nāma bhagavā, āgacchi mama santikaṃ.
1634「见到佛陀已来到,世间最胜的如此者;
‘‘Buddhaṃ upagataṃ disvā, lokajeṭṭhassa tādino;
1635铺设座垫之后,我给予花座。
Santharaṃ santharitvāna , pupphāsanamadāsahaṃ.
1636「坐于花座之后,世间导师悉达多;
‘‘Pupphāsane nisīditvā, siddhattho lokanāyako;
1637知道我的去处,宣说无常。
Mamañca gatimaññāya, aniccatamudāhari.
1638「『诸行确实无常,是生灭之法;
‘‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;
1639生起之后灭去,它们的寂止是乐』。
Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’.
1640「说此之后,一切知者,世间最胜、人中之牛;
‘‘Idaṃ vatvāna sabbaññū, lokajeṭṭho narāsabho;
1641勇者升上天空,如鹅王在空中。
Nabhaṃ abbhuggami vīro, haṃsarājāva ambare.
1642「舍断自己的见后,我修习无常想;
‘‘Sakaṃ diṭṭhiṃ jahitvāna, bhāvayāniccasaññahaṃ;
1643修习一日后,我于彼处命终。
Ekāhaṃ bhāvayitvāna, tattha kālaṃ kato ahaṃ.
1644「受用两种成就,由白净根所激励;
‘‘Dve sampattī anubhotvā, sukkamūlena codito;
1645到达最后有时,我前往有果报之胎。
Pacchime bhave sampatte, sapākayonupāgamiṃ.
1646「从家出家后,我出家为无家者;
‘‘Agārā abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
1647七岁时,我证得阿拉汉。
Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
1648「精进勤奋、努力专注,于诸戒善定;
‘‘Āraddhavīriyo pahitatto, sīlesu susamāhito;
1649令大龙欢喜后,我得到达上。」
Tosetvāna mahānāgaṃ, alatthaṃ upasampadaṃ.
1650「从那时起九十四劫,我造作了那业;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
1651我不知有恶趣,这是供花的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphadānassidaṃ phalaṃ.
1652「从那时起九十四劫,我修习了那想;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññaṃ bhāvayiṃ tadā;
1653修习那想者,我已得诸漏尽。
Taṃ saññaṃ bhāvayantassa, patto me āsavakkhayo.
1654「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1655六神通已作证,已作世尊的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1656如是,据说具寿索巴咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sopāko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1657索巴咖长老譬喻第九
Sopākattherassāpadānaṃ navamaṃ.
165810. 苏曼嘎喇长老譬喻
10. Sumaṅgalattheraapadānaṃ
1659「我欲供养祭祀,准备了食物;
‘‘Āhutiṃ yiṭṭhukāmohaṃ, paṭiyādetvāna bhojanaṃ;
1660站在宽广的楼阁上,我尊敬婆罗门。
Brāhmaṇe paṭimānento, visāle māḷake ṭhito.
1661「那时我见到正自觉者,可爱见者、大名声者;
‘‘Athaddasāsiṃ sambuddhaṃ, piyadassiṃ mahāyasaṃ;
1662一切世间的调御者,自生者、最上人。
Sabbalokavinetāraṃ, sayambhuṃ aggapuggalaṃ.
1663「世尊具光辉,为诸弟子所围绕;
‘‘Bhagavantaṃ jutimantaṃ, sāvakehi purakkhataṃ;
1664如太阳般照耀,行于街道上。
Ādiccamiva rocantaṃ, rathiyaṃ paṭipannakaṃ.
1665「举起合掌,我净信自己的心;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;
1666以意邀请:『愿大牟尼前来』。
Manasāva nimantesiṃ, ‘āgacchatu mahāmuni’.
1667「了知我的意向,世间无上的导师;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro;
1668「由数千位漏尽者,来到我的门前。」
Khīṇāsavasahassehi, mama dvāraṃ upāgami.
1669「礼敬您,人中之龙!礼敬您,人中至上者!
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
1670「请登上宫殿,坐于狮子座。」
Pāsādaṃ abhirūhitvā, sīhāsane nisīdataṃ .
1671「已调御者与已调御者围绕,已度者中之胜者请度脱(众生)!
‘‘Danto dantaparivāro, tiṇṇo tārayataṃ varo;
1672「登上宫殿后,坐于最胜座。」
Pāsādaṃ abhirūhitvā, nisīdi pavarāsane.
1673「凡我自己家中所有的,已准备好的食物;
‘‘Yaṃ me atthi sake gehe, āmisaṃ paccupaṭṭhitaṃ;
1674「我以净信之手,将那些供养于佛陀足下。」
Tāhaṃ buddhassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
1675「以净信心、善意,韦达(婆罗门)合掌;
‘‘Pasannacitto sumano, vedajāto katañjalī;
1676我礼敬佛陀至上者,啊!佛陀的稀有性。
Buddhaseṭṭhaṃ namassāmi, aho buddhassuḷāratā.
1677八位侍奉者,众多漏尽者受用;
‘‘Aṭṭhannaṃ payirūpāsataṃ, bhuñjaṃ khīṇāsavā bahū;
1678这确实是你的威力,我皈依那皈依处。
Tuyheveso ānubhāvo, saraṇaṃ taṃ upemahaṃ.
1679喜见世尊,世间之最胜、人中之牛王;
‘‘Piyadassī ca bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
1680坐于比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
1681「凡供养僧团者,正直者、得定者;
‘‘‘Yo so saṅghaṃ abhojesi, ujubhūtaṃ samāhitaṃ;
1682以及如来、正自觉者,请听我所说。
Tathāgatañca sambuddhaṃ, suṇātha mama bhāsato.
1683「他将二十七次,成为天王;」
‘‘‘Sattavīsatikkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;
1684他因自己的业而成就,将在天界中欢乐。
Sakakammābhiraddho so, devaloke ramissati.
1685他将十八次成为转轮王,
‘‘‘Dasa aṭṭha cakkhattuṃ so, cakkavattī bhavissati;
1686他将统治大地的王国五百次,拥有土地。
Pathabyā rajjaṃ pañcasataṃ, vasudhaṃ āvasissati’.
1687进入森林、林野,进入老虎所居的丛林,
‘‘Araññavanamoggayha, kānanaṃ byagghasevitaṃ;
1688精勤努力之后,诸烦恼已被我烧尽。
Padhānaṃ padahitvāna, kilesā jhāpitā mayā.
1689在十八个百劫中,我当时所施的那个布施,
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
1690我不知有恶趣,这是食物布施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhattadānassidaṃ phalaṃ.
1691四无碍解,以及这八解脱,
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1692六神通已作证,世尊的教诫已完成。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1693如是,据说具寿苏曼嘎喇长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumaṅgalo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1694苏曼嘎喇长老譬喻第十
Sumaṅgalattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
1695其摄颂——
Tassuddānaṃ –
1696狮子座者、一柱者、难达与朱喇般他咖;
Sīhāsanī ekathambhī, nando ca cūḷapanthako;
1697毕邻陀、罗睺罗,以及旺嘎、赖吒和罗。
Pilindarāhulo ceva, vaṅganto raṭṭhapālako.
1698索巴咖、曼嘎喇,这十位在第二品;
Sopāko maṅgalo ceva, daseva dutiye vagge;
1699一百三十八偈颂,在此已宣说。
Satañca aṭṭhatiṃsa ca, gāthā cettha pakāsitā.
1700狮子座品第二
Sīhāsaniyavaggo dutiyo.
17013. 须菩提品
3. Subhūtivaggo
17021. 须菩提长老譬喻
1. Subhūtittheraapadānaṃ
1703「离喜马拉雅山不远,有一座名叫尼沙婆的山;
‘‘Himavantassāvidūre , nisabho nāma pabbato;
1704我的住处善作,叶屋善建。
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.
1705「名为果西亚,结发行者,修苦行者;
‘‘Kosiyo nāma nāmena, jaṭilo uggatāpano;
1706独一无伴,那时我住在尼沙婆。
Ekākiyo adutiyo, vasāmi nisabhe tadā.
1707「那时我不食果实、根与叶;
‘‘Phalaṃ mūlañca paṇṇañca, na bhuñjāmi ahaṃ tadā;
1708我仅以自然落下的食物维生。
Pavattaṃva supātāhaṃ , upajīvāmi tāvade.
1709「我不为生计而恼怒,即使舍弃生命;
‘‘Nāhaṃ kopemi ājīvaṃ, cajamānopi jīvitaṃ;
1710我令自己的心满足,远离寻求。
Ārādhemi sakaṃ cittaṃ, vivajjemi anesanaṃ.
1711「当与贪相应的心在我心中生起时;
‘‘Rāgūpasaṃhitaṃ cittaṃ, yadā uppajjate mama;
1712我自己观察它,专一地调伏它。
Sayaṃva paccavekkhāmi, ekaggo taṃ damemahaṃ.
1713「你对可染着之事染着,对可嗔恨之事嗔恨;
‘‘‘Rajjase rajjanīye ca, dussanīye ca dussase;
1714你对可痴迷之事痴迷,你应从林中出去。
Muyhase mohanīye ca, nikkhamassu vanā tuvaṃ.
1715「这是清净者的住处,是无垢的修苦行者的住处;
‘‘‘Visuddhānaṃ ayaṃ vāso, nimmalānaṃ tapassinaṃ;
1716你不要污染清净者,你应从林中出去。
Mā kho visuddhaṃ dūsesi, nikkhamassu vanā tuvaṃ.
1717「成为在家人之后,当你获得儿子时;
‘‘‘Agāriko bhavitvāna, yadā puttaṃ , labhissasi;
1718你不要失去两者,你应从林中出去。」
Ubhopi mā virādhesi, nikkhamassu vanā tuvaṃ.
1719「如同尸薪之木,于任何处都无用处;
‘‘‘Chavālātaṃ yathā kaṭṭhaṃ, na kvaci kiccakārakaṃ;
1720无论在村或在林,它不被认可为木柴。
Neva gāme araññe vā, na hi taṃ kaṭṭhasammataṃ.
1721「你如同尸薪,既非在家人也非自制者;
‘‘‘Chavālātūpamo tvaṃsi, na gihī nāpi saññato;
1722今日两边皆失,你应从林中出去。
Ubhato muttako ajja, nikkhamassu vanā tuvaṃ.
1723「这对你可能如此,谁知道你这个;
‘‘‘Siyā nu kho tava etaṃ, ko pajānāti te idaṃ;
1724你为我负信担,却多于懈怠。
Saddhādhuraṃ vahisi me, kosajjabahulāya ca.
1725诸智者厌恶它,如城市居民厌恶不净;
‘‘‘Jigucchissanti taṃ viññū, asuciṃ nāgariko yathā;
1726诸仙人拖拽你后,将常常驱逐你。
Ākaḍḍhitvāna isayo, codayissanti taṃ sadā.
1727「诸智者将说你是越过教诫者;
‘‘‘Taṃ viññū pavadissanti, samatikkantasāsanaṃ;
1728不得共住,你将如何生活?
Saṃvāsaṃ alabhanto hi, kathaṃ jīvihisi tuvaṃ.
1729「三处破裂的象,六十岁的公象,
‘‘‘Tidhāpabhinnaṃ mātaṅgaṃ, kuñjaraṃ saṭṭhihāyanaṃ;
1730有力的龙象前往,从象群带走大象。
Balī nāgo upagantvā, yūthā nīharate gajaṃ.
1731「从象群离开的寂静者,不获得乐与喜悦;
‘‘‘Yūthā vinissaṭo santo, sukhaṃ sātaṃ na vindati;
1732他痛苦、意不悦,忧虑、战栗。
Dukkhito vimano hoti, pajjhāyanto pavedhati.
1733「如是,结发行者们也将驱逐那恶慧者;
‘‘‘Tatheva jaṭilā tampi, nīharissanti dummatiṃ;
1734从他们离开的你,将不得乐与喜悦。」
Tehi tvaṃ nissaṭo santo, sukhaṃ sātaṃ na lacchasi.
1735「无论白天或夜晚,被忧箭所刺穿,
‘‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, sokasallasamappito;
1736你被热恼所烧燃,如象离群而出走。
Ḍayhasi pariḷāhena, gajo yūthāva nissaṭo.
1737「如同纯金,无论何处都不发光;
‘‘‘Jātarūpaṃ yathā kūṭaṃ, neva jhāyati katthaci;
1738如是你失去戒,无论何处都不能禅修。
Tathā sīlavihīno tvaṃ, na jhāyissasi katthaci.
1739「即使住在家中,你将如何生活?
‘‘‘Agāraṃ vasamānopi, kathaṃ jīvihisi tuvaṃ;
1740泥土和父亲的财产,你都没有积蓄的财富。
Mattikaṃ pettikañcāpi, natthi te nihitaṃ dhanaṃ.
1741「自己作业之后,从身体流出汗水,
‘‘‘Sayaṃ kammaṃ karitvāna, gatte sedaṃ pamocayaṃ;
1742如此在家中生活,那善事对你不适意。」
Evaṃ jīvihisi gehe, sādhu te taṃ na ruccati.
1743「『我如此在那里制止处于染污状态的心;
‘‘‘Evāhaṃ tattha vāremi, saṃkilesagataṃ manaṃ;
1744作了种种法谈之后,我阻止了恶心』。
Nānādhammakathaṃ katvā, pāpā cittaṃ nivārayiṃ’.
1745「当我如此住,住于不放逸时;
‘‘Evaṃ me viharantassa, appamādavihārino;
1746三万年在森林中对我过去了。
Tiṃsavassasahassāni, vipine me atikkamuṃ.
1747「见到乐于不放逸者、寻求最上义者,
‘‘Appamādarataṃ disvā, uttamatthaṃ gavesakaṃ;
1748巴度目答拉正自觉者来到我的面前。
Padumuttarasambuddho, āgacchi mama santikaṃ.
1749「具有丁巴卢萨咖树色泽,无量的、无比的;
‘‘Timbarūsakavaṇṇābho , appameyyo anūpamo;
1750色相无等的佛陀,当时在空中经行。
Rūpenāsadiso buddho, ākāse caṅkamī tadā.
1751「犹如盛开的娑罗树王,在闪电与雷云之间;
‘‘Suphullo sālarājāva, vijjūvabbhaghanantare;
1752佛陀以智无与伦比,彼时在空中经行。
Ñāṇenāsadiso buddho, ākāse caṅkamī tadā.
1753「无畏的狮子王,
‘‘Sīharājā vasambhīto ,
1754犹如骄傲的象王。
Gajarājāva dappito .
1755犹如威严的虎王,彼时在空中经行。
Lāsito byaggharājāva, ākāse caṅkamī tadā.
1756「光辉如纯金之色,如同紫檀木炭;
‘‘Siṅgīnikkhasavaṇṇābho, khadiraṅgārasannibho;
1757犹如宝珠发光明,彼时在空中经行。
Maṇi yathā jotiraso, ākāse caṅkamī tadā.
1758「犹如清净的凯拉萨山,如同满月之月光;
‘‘Visuddhakelāsanibho , puṇṇamāyeva candimā;
1759正午时分,太阳在空中行走。
Majjhanhikeva sūriyo, ākāse caṅkamī tadā.
1760「看见在空中行走者,我当时如此思惟:」
‘‘Disvā nabhe caṅkamantaṃ, evaṃ cintesahaṃ tadā;
1761「这是天人还是有情,或者这是人?」
‘Devo nu kho ayaṃ satto, udāhu manujo ayaṃ.
1762「我未曾听闻或见过,大地上有这样的人;」
‘‘‘Na me suto vā diṭṭho vā, mahiyā ediso naro;
1763「是否有咒语之力,这位将成为导师。」
Api mantapadaṃ atthi, ayaṃ satthā bhavissati’.
1764「我如此思惟后,使自己的心净信;」
‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;
1765「我当时集合种种花与香。」
Nānāpupphañca gandhañca, sannipātesahaṃ tadā.
1766「铺设花座后,以善心、悦意之心;」
‘‘Pupphāsanaṃ paññapetvā, sādhucittaṃ manoramaṃ;
1767我对人调御师中之最上者,说了此语。
Narasārathinaṃ aggaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ.
1768「勇士,这是我为你准备的座位,与你相称;
‘‘‘Idaṃ me āsanaṃ vīra, paññattaṃ tavanucchavaṃ;
1769愿能令我心欢喜,请坐于花座上」。
Hāsayanto mamaṃ cittaṃ, nisīda kusumāsane’.
1770世尊如无畏的狮子,坐于那里;
‘‘Nisīdi tattha bhagavā, asambhītova kesarī;
1771佛陀在殊胜的花座上,住了七日夜。
Sattarattindivaṃ buddho, pavare kusumāsane.
1772我礼敬而站立,七日夜;
‘‘Namassamāno aṭṭhāsiṃ, sattarattindivaṃ ahaṃ;
1773世间无上的导师,从定起来后;
Vuṭṭhahitvā samādhimhā, satthā loke anuttaro;
1774赞叹我的业,说了此语。
Mama kammaṃ pakittento, idaṃ vacanamabravi.
1775「你应修习佛随念,诸修习中无上者;
‘‘‘Bhāvehi buddhānussatiṃ, bhāvanānamanuttaraṃ;
1776修习此念已,你将充满心。
Imaṃ satiṃ bhāvayitvā, pūrayissasi mānasaṃ.
1777「三万劫,你将在天界欢乐;
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissasi;
1778八十次为天帝,你将作天王;
Asītikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi;
1779千次为转轮王,你将成为国中之王。
Sahassakkhattuṃ cakkavattī, rājā raṭṭhe bhavissasi.
1780「广大的地方王国,从数量上无法计算;
‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
1781你将享受那一切,佛随念之果报。
Anubhossasi taṃ sabbaṃ, buddhānussatiyā phalaṃ.
1782「在有有中轮回,你将获得大财富;
‘‘‘Bhavābhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhissasi;
1783你的财富无所缺少,这是忆念佛的果报。
Bhoge te ūnatā natthi, buddhānussatiyā phalaṃ.
1784「在十万劫时,生于乌迦卡族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
1785名为乔达摩,以族姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
1786「舍弃八千万,众多奴仆与工人;
‘‘‘Asītikoṭiṃ chaḍḍetvā, dāse kammakare bahū;
1787在乔达摩的教法中,你将出家。
Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi.
1788「成就正自觉者,乔达摩释迦族之牛王;
‘‘‘Ārādhayitvā sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
1789以须菩提之名,将成为导师的弟子。
Subhūti nāma nāmena, hessati satthu sāvako.
1790「坐于比丘僧团中,在应供养德中,
‘‘‘Bhikkhusaṅghe nisīditvā, dakkhiṇeyyaguṇamhi taṃ;
1791以及在无诤住中,他将把你安立为这二者中的最上首。
Tathāraṇavihāre ca, dvīsu agge ṭhapessati’.
1792「如是说已,正自觉者,名为水生者;
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
1793「英雄升上天空,如鹅王在虚空中。
Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare.
1794「被世间怙主教诫后,礼敬如来;
‘‘Sāsito lokanāthena, namassitvā tathāgataṃ;
1795「我常欢喜地修习,最上的佛随念。
Sadā bhāvemi mudito, buddhānussatimuttamaṃ.
1796「以那善作之业,以及思与愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
1797「舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
1798「八十次作天帝,我行使天王权。
‘‘Asītikkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ;
1799我曾千次成为王,转轮王。
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ.
1800广大的地方王权,从计算上无法计数;
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
1801我享受圆满成就,这是随念佛的果报。
Anubhomi susampattiṃ, buddhānussatiyā phalaṃ.
1802在有有中轮回时,我获得大财富;
‘‘Bhavābhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ;
1803我的财富无缺乏,这是随念佛的果报。
Bhoge me ūnatā natthi, buddhānussatiyā phalaṃ.
1804十万劫以来,我当时所作的业;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
1805我不知有恶趣,这是随念佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhānussatiyā phalaṃ.
1806四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1807六通已作证,佛陀的教诫已完成。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1808如是,据说具寿须菩提长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā subhūti thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1809须菩提长老譬喻第一
Subhūtittherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
18102. 优波婆那长老譬喻
2. Upavānattheraapadānaṃ
1811名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
1812如燃烧的火聚,正自觉者般涅槃了。
Jalitvā aggikkhandhova, sambuddho parinibbuto.
1813大众聚集,供养如来;
‘‘Mahājanā samāgamma, pūjayitvā tathāgataṃ;
1814造好火葬堆后,将遗体放上去。
Citaṃ katvāna sukataṃ, sarīraṃ abhiropayuṃ.
1815完成遗体的事务后,在那里收集舍利;
‘‘Sarīrakiccaṃ katvāna, dhātuṃ tattha samānayuṃ;
1816所有天与人,他们建造了佛塔。
Sadevamānusā sabbe, buddhathūpaṃ akaṃsu te.
1817「第一层是金制的,第二层是宝石制的;
‘‘Paṭhamā kañcanamayā, dutiyāsi maṇīmayā;
1818第三层是银制的,第四层是水晶制的。
Tatiyā rūpiyamayā, catutthī phalikāmayā.
1819「如是第五层的地,是红宝石制的;
‘‘Tathā pañcamiyā bhūmi , lohitaṅgamayā ahu;
1820第六层是髓精华制的,上面是一切宝石制的。
Chaṭṭhā masāragallassa, sabbaratanamayūpari.
1821「腿是宝石制的,栏楯是宝石制的;
‘‘Jaṅghā maṇimayā āsi, vedikā ratanamayā;
1822塔是全金制的,向上高达一由旬。
Sabbasoṇṇamayo thūpo, uddhaṃ yojanamuggato.
1823「诸天人在那里聚集,那时一起商议;
‘‘Devā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
1824我们也应为如是的世间导师建造塔。」
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino.
1825「诸界并非各别,身体是一团聚;
‘‘Dhātu āveṇikā natthi, sarīraṃ ekapiṇḍitaṃ;
1826在此佛塔上,我们将建造外壳。
Imamhi buddhathūpamhi, kassāma kañcukaṃ mayaṃ.
1827「诸天以七宝,另增一由旬;
‘‘Devā sattahi ratnehi , aññaṃ vaḍḍhesu yojanaṃ;
1828塔高二由旬,它驱除黑暗。
Thūpo dviyojanubbedho, timiraṃ byapahanti so.
1829「诸龙聚集于彼处,当时一起商议;
‘‘Nāgā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
1830人与天,他们建造佛陀塔。
Manussā ceva devā ca, buddhathūpaṃ akaṃsu te.
1831「我们不应放逸,与诸天一起不放逸;
‘‘Mā no pamattā assumha , appamattā sadevakā;
1832我们也应为如是的世间怙主建造塔庙。
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino.
1833「因陀罗蓝宝石、大蓝宝石,以及发光的宝石;
‘‘Indanīlaṃ mahānīlaṃ, atho jotirasaṃ maṇiṃ;
1834将它们集合在一起,覆盖了佛塔。
Ekato sannipātetvā, buddhathūpaṃ achādayuṃ.
1835「整个佛塔都是由宝石所成;
‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ āsi, tāvatā buddhacetiyaṃ;
1836高达三由旬,当时成为光明的制造者。
Tiyojanasamubbiddhaṃ , ālokakaraṇaṃ tadā.
1837「金翅鸟们聚集在一起,当时共同商议;
‘‘Garuḷā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
1838人、天人、龙,他们建造了佛塔。
Manussā devā nāgā ca, buddhathūpaṃ akaṃsu te.
1839「『我们不应放逸,与诸天一起不放逸;
‘‘‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā;
1840我们也应为世间怙主、如彼者建造塔』。
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.
1841「他们将整座塔造成宝珠所成,也造了覆盖物;
‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ thūpaṃ, akaruṃ te ca kañcukaṃ ;
1842他们也增长了一由旬,佛塔变得广大。
Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ.
1843「佛塔高四由旬,光辉照耀;
‘‘Catuyojanamubbiddho, buddhathūpo virocati;
1844照亮一切方向,如同升起的百光。
Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.
1845「诸鸠槃荼聚集一处,当时商议;
‘‘Kumbhaṇḍā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
1846人与天人,以及诸龙与金翅鸟。
Manussā ceva devā ca, nāgā ca garuḷā tathā.
1847各自为最胜佛,造了最上的塔。
Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ.
1848「『愿我们不要放逸,与诸天同不放逸;
‘‘‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā;
1849「我们也将建造塔,为那位如此的世间导师;
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino;
1850我们将以宝物覆盖,那高大的佛陀纪念塔」。
Ratanehi chādessāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.
1851「他们也增建了一由旬,那高大的佛陀纪念塔;
‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ;
1852高五由旬,那时塔放光明。
Pañcayojanamubbiddho, thūpo obhāsate tadā.
1853「夜叉们聚集在那里,那时一起商议;
‘‘Yakkhā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
1854人、天人、龙,金翅鸟、鸠槃荼。
Manussā devā nāgā ca, garuḷā kumbhaaṇḍakā.
1855「各自为最胜佛,建造了最上的塔;
‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ;
1856『愿我们不要放逸,包括天人都不放逸。』
‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā.
1857「我们也将建造塔,为那位如此的世间怙主;
‘‘‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino;
1858我们将以石板覆盖,长的佛陀制底」。
Phalikāhi chādessāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.
1859「他们也增建了一由旬,长的佛陀制底;
‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ;
1860塔高六由旬,那时光辉照耀。
Cha yojanāni ubbiddho, thūpo obhāsate tadā.
1861「诸乾闼婆聚集后,那时一起商议;
‘‘Gandhabbā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;
1862「人类、天人、龙,金翅鸟、鸠槃夜叉。
‘Manujā devatā nāgā, garuḷā kumbhayakkhakā.
1863「所有人都建造了佛塔,我们在此无所作为;
‘‘‘Sabbekaṃsu buddhathūpaṃ, mayamettha akārakā;
1864我们也将建造塔,为那位如此的世间怙主」。
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.
1865「他们建造了七层,并在上面安置了伞盖;
‘‘Vediyo satta katvāna, chattamāropayiṃsu te;
1866当时,乾闼婆们建造了全金的塔。
Sabbasoṇṇamayaṃ thūpaṃ, gandhabbā kārayuṃ tadā.
1867「当时,塔高七由旬,光辉照耀;
‘‘Sattayojanamubbiddho, thūpo obhāsate tadā;
1868日夜不分,光明恒常存在。
Rattindivā na ñāyanti, āloko hoti sabbadā.
1869「日月星辰的光辉,不能胜过它的光辉;
‘‘Abhibhonti na tassābhā, candasūrā satārakā;
1870周围一百由旬内,油灯也不燃烧。
Samantā yojanasate, padīpopi na pajjali.
1871「在那时,任何礼敬塔的人们,
‘‘Tena kālena ye keci, thūpaṃ pūjenti mānusā;
1872他们不登上塔,而是在空中举起(供品)。」
Na te thūpamāruhanti, ambare ukkhipanti te.
1873「被天人们安置的神灵,名为阿毗三摩答;
‘‘Devehi ṭhapito yakkho, abhisammatanāmako;
1874他将幢或花鬘,举起于上方。
Dhajaṃ vā pupphadāmaṃ vā, abhiropeti uttari.
1875「他们看不见那神灵,但看见花鬘在行走;
‘‘Na te passanti taṃ yakkhaṃ, dāmaṃ passanti gacchato;
1876如此看见后行走的人,一切都去往善趣。
Evaṃ passitvā gacchantā, sabbe gacchanti suggatiṃ.
1877「对教说有敌意的人,以及对教诫有净信的人;
‘‘Viruddhā ye pāvacane, pasannā ye ca sāsane;
1878人们想要看见神变,礼敬塔。
Pāṭiheraṃ daṭṭhukāmā, thūpaṃ pūjenti mānusā.
1879「在汉舍卫城,那时我是雇工;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ bhatako tadā;
1880看见欢喜的人群,那时我如此思惟。
Āmoditaṃ janaṃ disvā, evaṃ cintesahaṃ tadā.
1881「彼世尊是伟大的,其舍利如此被供奉;
‘‘‘Uḷāro bhagavā heso, yassa dhātudharedisaṃ;
1882这些人群欢喜,作着供养而不满足。
Imā ca janatā tuṭṭhā, kāraṃ kubbaṃ na tappare .
1883「我也将做供养,对那位如是的世间怙主;
‘‘‘Ahampi kāraṃ kassāmi, lokanāthassa tādino;
1884在未来,我将成为他法的继承者。」
Tassa dhammesu dāyādo, bhavissāmi anāgate’.
1885「我的上衣被洗衣者洗净了,
‘‘Sudhotaṃ rajakenāhaṃ, uttareyyapaṭaṃ mama;
1886将它挂在竹竿顶端,在空中竖起旗帜。
Veḷagge ālagetvāna, dhajaṃ ukkhipimambare.
1887「被认可后,我的旗帜在空中飘扬;
‘‘Abhisammatako gayha, ambarehāsi me dhajaṃ;
1888看到被风吹动的旗帜,我与人群更加欢喜。」
Vāteritaṃ dhajaṃ disvā, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ.
1889「在那里使心净信后,我前往沙门处;
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, samaṇaṃ upasaṅkamiṃ;
1890礼敬那位比丘后,我询问旗的果报。
Taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā, vipākaṃ pucchahaṃ dhaje.
1891「阿难!他对我说了令我生起喜悦之事;
‘‘So me kathesi ānanda, pītisañjananaṃ mama;
1892『你将恒常体验那旗的果报。
‘Tassa dhajassa vipākaṃ, anubhossasi sabbadā.
1893「『象、马、车、步兵,以及四支军队;
‘‘‘Hatthī assā rathā pattī, senā ca caturaṅginī;
1894将恒常围绕你,这是布施旗的果报。
Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
1895「『六万乐器,装饰的鼓;
‘‘‘Saṭṭhitūriyasahassāni, bheriyo samalaṅkatā;
1896将恒常围绕你,这是布施旗的果报。』
Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
1897「八万六千位女子,装饰庄严,
‘‘‘Chaḷāsītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
1898穿着种种衣服装饰,佩戴珍珠耳环。
Vicittavatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā.
1899「她们纤细、柔软、善于训练、身体苗条,
‘‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
1900将永远围绕着你,这是布施幢的果报。
Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
1901「三万劫,你将在天界享乐;
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissasi;
1902八十次成为天帝,你将统治天界。
Asītikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi.
1903「一千次成为国王,你将成为转轮王,
‘‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi;
1904统治广大的地方王国,数量无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
1905「在十万劫时,乔达摩将从乌迦卡族出生;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
1906以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
1907「从天界死没后,受净业的驱使;
‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
1908与福业相应,你将成为梵天之亲。
Puññakammena saṃyutto, brahmabandhu bhavissasi.
1909「舍弃八千万,众多的奴仆与工人;
‘‘‘Asītikoṭiṃ chaḍḍetvā, dāse kammakare bahū;
1910你将在世尊乔达摩的教法中出家。
Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi.
1911「使正自觉者、释迦族之牛王乔达摩欢喜后;
‘‘‘Ārādhayitvā sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
1912你将以乌波婆那之名,成为导师的弟子」。
Upavānoti nāmena, hessasi satthu sāvako’.
1913「在十万劫所作的业,在此处对我显示果报;
‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;
1914善解脱者如箭之速,烧尽了我的诸烦恼。
Sumutto saravegova kilese jhāpayī mama.
1915「我是寂静的转轮王,四洲之主;
‘‘Cakkavattissa santassa, catudīpissarassa me;
1916周围三由旬,幢旗常高竖。
Tiyojanāni samantā, ussīsanti dhajā sadā.
1917「从十万劫以来,我当时所作的业;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
1918我不知有恶趣,这是布施幢旗的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
1919「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1920六神通已作证,已作世尊的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1921具寿优波婆那长老如是说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upavāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1922优波婆那长老譬喻第二
Upavānattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
19233. 三皈依长老譬喻
3. Tisaraṇagamaniyattheraapadānaṃ
1924在旃陀瓦帝城,我曾是母亲的侍奉者;
‘‘Nagare candavatiyā , mātuupaṭṭhāko ahuṃ;
1925我的母亲和父亲都是盲人,那时我扶养他们。
Andhā mātā pitā mayhaṃ, te posemi ahaṃ tadā.
1926「独自坐在隐密处,那时我如此思惟;
‘‘Rahogato nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;
1927扶养父母,我不能得到出家。
Posento mātāpitaro, pabbajjaṃ na labhāmahaṃ.
1928「被大黑暗所覆盖,被三种火所燃烧;
‘‘Mahandhakārapihitā , tividhaggīhi ḍayhare;
1929生在这样的有中,没有任何引导者。
Etādise bhave jāte, natthi koci vināyako.
1930「佛陀出现于世间,现在教法正显耀;
‘‘Buddho loke samuppanno, dippati dāni sāsanaṃ;
1931自己能被提升,由希求功德的有情。
Sakkā uddharituṃ attā, puññakāmena jantunā.
1932「执取三皈依,我守护圆满的三皈依;
‘‘Uggayha tīṇi saraṇe, paripuṇṇāni gopayiṃ;
1933以那善作之业,我脱离了恶趣。
Tena kammena sukatena, paṭimokkhāmi duggatiṃ.
1934「名为尼沙波的沙门,是佛陀的上首弟子;
‘‘Nisabho nāma samaṇo, buddhassa aggasāvako;
1935我前往亲近他,受持皈依。
Tamahaṃ upagantvāna, saraṇagamanaṃ gahiṃ.
1936「十万年的寿命,存在于那时;
‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;
1937在那期间,我守护了圆满的皈依。
Tāvatā saraṇagamanaṃ, paripuṇṇaṃ agopayiṃ.
1938「在最后一生中,我忆念那皈依;」
‘‘Carime vattamānamhi, saraṇaṃ taṃ anussariṃ;
1939以那善作之业,我去到三十三天。
Tena kammena sukatena, tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
1940「去到天界,安住于福业,
‘‘Devalokagato santo, puññakammasamāhito;
1941无论我生到何处,我获得八种因。
Yaṃ desaṃ upapajjāmi , aṭṭha hetū labhāmahaṃ.
1942「我在诸方受尊敬,我成为利慧者;
‘‘Disāsu pūjito homi, tikkhapañño bhavāmahaṃ;
1943一切天人随从我,我获得无量财富。
Sabbe devānuvattanti, amitabhogaṃ labhāmahaṃ.
1944「我在一切处成为金色、可喜者;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇo sabbattha, paṭikanto bhavāmahaṃ;
1945我对朋友们不动摇,我的名声高扬。
Mittānaṃ acalo homi, yaso abbhuggato mamaṃ.
1946「八十次作天帝,行天王之职;
‘‘Asītikkhattu devindo, devarajjamakārayiṃ;
1947我体验天界之乐,被天女们围绕。
Dibbasukhaṃ anubhaviṃ, accharāhi purakkhato.
1948五十七次,我成为转轮王;
‘‘Pañcasattatikkhattuñca , cakkavattī ahosahaṃ;
1949地方王权广大,数量无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
1950到达最后有时,善业已积聚;
‘‘Pacchime bhave sampatte, puññakammasamāhito;
1951我生于舍卫城,富裕繁荣的大家族中。
Pure sāvatthiyaṃ jāto, mahāsāle suaḍḍhake.
1952从城中出来,被孩童们围绕;
‘‘Nagarā nikkhamitvāna, dārakehi purakkhato;
1953带着欢笑嬉戏,我前往僧园。
Hasakhiḍḍasamaṅgīhaṃ , saṅghārāmaṃ upāgamiṃ.
1954在那里我见到沙门,已解脱、无依。
‘‘Tatthaddasāsiṃ samaṇaṃ, vippamuttaṃ nirūpadhiṃ;
1955他为我教导了法,并给予我皈依。
So me dhammamadesesi, saraṇañca adāsi me.
1956我听闻皈依之后,忆念我的皈依;
‘‘Sohaṃ sutvāna saraṇaṃ, saraṇaṃ me anussariṃ;
1957坐于一座,我证得了阿拉汉果。
Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.
1958在第七岁时,我证得了阿拉汉果;
‘‘Jātiyā sattame vasse, arahattamapāpuṇiṃ;
1959具眼的佛陀知晓功德,给予我达上。
Upasampādayi buddho, guṇamaññāya cakkhumā.
1960从此无量劫以前,我前往诸皈依处;
‘‘Aparimeyye ito kappe, saraṇāni agacchahaṃ;
1961从那时起我所作的善业,在此处向我展示果报。
Tato me sukataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha.
1962我的皈依善加守护,心善加安立;
‘‘Sugopitaṃ me saraṇaṃ, mānasaṃ suppaṇīhitaṃ;
1963体验了一切名声后,我已证得不动之地。
Anubhotvā yasaṃ sabbaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ.
1964「诸位若有耳倾听,请听我所说;
‘‘Yesaṃ sotāvadhānatthi, suṇotha mama bhāsato;
1965我将为你们宣说,我自己所见之地。
Ahaṃ vo kathayissāmi, sāmaṃ diṭṭhaṃ padaṃ mama.
1966「『佛陀出现于世,胜者之教转起;
‘‘‘Buddho loke samuppanno, vattate jinasāsanaṃ;
1967甘露之鼓已击响,能除忧箭。
Amatā vāditā bherī, sokasallavinodanā.
1968「『以各自之力量,于无上福田中;
‘‘‘Yathāsakena thāmena, puññakkhette anuttare;
1969应作承事,你们将见寂静。
Adhikāraṃ kareyyātha, passayissatha nibbutiṃ.
1970「『殷勤皈依三宝,守护五戒;
‘‘‘Paggayha tīṇi saraṇe, pañcasīlāni gopiya;
1971净信佛陀之心后,你们将作苦的终结。
Buddhe cittaṃ pasādetvā, dukkhassantaṃ karissatha.
1972正确地修习法,护持诸戒,
‘‘‘Sammā dhammaṃ bhāvetvāna , sīlāni parigopiya;
1973不久你们全部都将证得阿拉汉果。
Aciraṃ arahattaṃ vo, sabbepi pāpuṇissatha.
1974我具三明、得神通,善巧他心智,
‘‘‘Tevijjo iddhipattomhi, cetopariyakovido;
1975大雄者,你的弟子沙喇那礼敬导师。
Sāvako te mahāvīra, saraṇo vandati satthuno’.
1976从此无量劫以前,我皈依佛陀,
‘‘Aparimeyye ito kappe, saraṇaṃ buddhassa gacchahaṃ;
1977我不知有恶趣,这是皈依的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, saraṇaṃ gamane phalaṃ.
1978四无碍解,以及这八解脱,
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
1979六神通已作证,佛陀的教诫已完成。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
1980如是,据说具寿帝沙喇那嘎马尼约长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tisaraṇagamaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
1981三皈依长老譬喻第三
Tisaraṇagamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
19824. 五戒受持长老譬喻
4. Pañcasīlasamādāniyattheraapadānaṃ
1983在禅达瓦帝城,我当时是雇工;
‘‘Nagare candavatiyā, bhatako āsahaṃ tadā;
1984从事他人的工作,我不能获得出家。
Parakammāyane yutto, pabbajjaṃ na labhāmahaṃ.
1985被大黑暗所覆盖,被三种火所燃烧;
‘‘Mahandhakārapihitā , tividhaggīhi ḍayhare;
1986以何方便,我能得以离系?
Kena nu kho upāyena, visaṃyutto bhave ahaṃ.
1987我没有可施之法,我是低劣的雇工;
‘‘Deyyadhammo ca me natthi, varāko bhatako ahaṃ;
1988我何不守护五戒,使之圆满?
Yaṃnūnāhaṃ pañcasīlaṃ, rakkheyyaṃ paripūrayaṃ.
1989「无比见牟尼,有名为尼沙婆的弟子;
‘‘Anomadassissa munino, nisabho nāma sāvako;
1990我前往亲近他,受持了五学处。
Tamahaṃ upasaṅkamma, pañcasikkhāpadaggahiṃ.
1991「寿命有十万年,那么长的时间;
‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;
1992在那期间我守护了圆满的五戒。
Tāvatā pañcasīlāni, paripuṇṇāni gopayiṃ.
1993「当死时到来时,诸天安慰我;
‘‘Maccukāle ca sampatte, devā assāsayanti maṃ;
1994『有千辆马车为你准备,尊者,已经侍立。』
‘Ratho sahassayutto te, mārisāyaṃ upaṭṭhito’.
1995「当最后的心转起时,我忆念我的戒;
‘‘Vattante carime citte, mama sīlaṃ anussariṃ;
1996以那善作的业,我去到了三十三天。」
Tena kammena sukatena, tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
1997「三十次我作了天帝,行使天王之权;
‘‘Tiṃsakkhattuñca devindo, devarajjamakārayiṃ;
1998我享受天界之乐,被天女们围绕着。
Dibbasukhaṃ anubhaviṃ, accharāhi purakkhato.
1999「七十五次我是转轮王;
‘‘Pañcasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
2000地方王权广大,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
2001「从天界死没后,被善根所驱使;
‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
2002我生于毗舍离城,在富裕繁荣的大富之家。
Pure vesāliyaṃ jāto, mahāsāle suaḍḍhake.
2003「在瓦萨的时节,胜者的教法兴盛时;
‘‘Vassūpanāyike kāle, dippante jinasāsane;
2004我的母亲和父亲,受持了五学处。
Mātā ca me pitā ceva, pañcasikkhāpadaggahuṃ.
2005「一听闻戒后,我便忆念我的戒;
‘‘Saha sutvānahaṃ sīlaṃ, mama sīlaṃ anussariṃ;
2006坐于一座,我证得阿拉汉果。
Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.
2007「生来五岁时,我证得阿拉汉果;
‘‘Jātiyā pañcavassena, arahattamapāpuṇiṃ;
2008具眼者佛陀知我的功德,令我近圆具足。
Upasampādayi buddho, guṇamaññāya cakkhumā.
2009「我守护圆满五学处;
‘‘Paripuṇṇāni gopetvā, pañcasikkhāpadānahaṃ;
2010从此无量劫,我不去恶趣。
Aparimeyye ito kappe, vinipātaṃ na gacchahaṃ.
2011「我今体验荣耀,因那些戒的力量;
‘‘Svāhaṃ yasamanubhaviṃ, tesaṃ sīlāna vāhasā;
2012即使赞叹亿劫,也只能赞叹一部分。
Kappakoṭimpi kittento, kittaye ekadesakaṃ.
2013「守护五戒,我获得三种因;
‘‘Pañcasīlāni gopetvā, tayo hetū labhāmahaṃ;
2014我成为长寿者、大富者、利慧者。
Dīghāyuko mahābhogo, tikkhapañño bhavāmahaṃ.
2015「赞叹一切,以及人中最胜者;
‘‘Saṃkittento ca sabbesaṃ, abhimattañca porisaṃ;
2016在有有中轮回后,我在这些处获得。
Bhavābhave saṃsaritvā, ete ṭhāne labhāmahaṃ.
2017「行于无量戒中的胜者声闻们;
‘‘Aparimeyyasīlesu, vattantā jinasāvakā;
2018若在诸有中统治,果报会是怎样的有。
Bhavesu yadi rajjeyyuṃ, vipāko kīdiso bhave.
2019「我的五戒已善行,由受雇的苦行者;
‘‘Suciṇṇaṃ me pañcasīlaṃ, bhatakena tapassinā ;
2020以那戒,我今日从一切束缚中解脱。」
Tena sīlenahaṃ ajja, mocayiṃ sabbabandhanā.
2021「从此无量劫以前,我守护五戒;
‘‘Aparimeyye ito kappe, pañcasīlāni gopayiṃ;
2022我不知有恶趣,这是五戒之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcasīlānidaṃ phalaṃ.
2023「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2024六神通已作证,已作佛陀之教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2025如是,据说具寿五戒受持长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pañcasīlasamādāniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2026五戒受持长老譬喻第四
Pañcasīlasamādāniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
20275. 食物分施者长老譬喻
5. Annasaṃsāvakattheraapadānaṃ
2028「金色的正自觉者,行走于市场之间;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe;
2029如同纯金所成,具三十二种殊胜之相。
Kañcanagghiyasaṃkāsaṃ, bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ.
2030「悉达多,世间之光明,无量的、无比的;
‘‘Siddhatthaṃ lokapajjotaṃ, appameyyaṃ anopamaṃ;
2031见到持光者已调伏,我获得了最上的喜悦。
Alatthaṃ paramaṃ pītiṃ, disvā dantaṃ jutindharaṃ.
2032向正自觉者礼敬后,我供养了那位大牟尼;
‘‘Sambuddhaṃ abhināmetvā, bhojayiṃ taṃ mahāmuniṃ;
2033世间的大悲者,那时随喜了我。
Mahākāruṇiko loke , anumodi mamaṃ tadā.
2034对那位大悲者、最上的安慰者,
‘‘Tasmiṃ mahākāruṇike, paramassāsakārake;
2035对佛净信了心后,我在天界欢喜了一劫。
Buddhe cittaṃ pasādetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
2036从九十四劫前,我施与了那布施,
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
2037我不知有恶趣,这是施食的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ.
2038四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2039六神通已作证,佛陀的教诫已完成。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2040如是,据说具寿安那桑沙瓦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā annasaṃsāvako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2041食物调味长老譬喻第五
Annasaṃsāvakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
20426. 香施与长老譬喻
6. Dhūpadāyakattheraapadānaṃ
2043对于悉达他世尊,世间最胜者、如是者;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
2044我以净信之心,供养了小屋之香。
Kuṭidhūpaṃ mayā dinnaṃ, vippasannena cetasā.
2045无论我生于何处,天界或人间;
Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
2046我为一切所爱,这是供香之果报。
Sabbesampi piyo homi, dhūpadānassidaṃ phalaṃ.
2047自从九十四劫前,我供养了那香;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhūpamadadiṃ tadā ;
2048我不知有恶趣,这是供香之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhūpadānassidaṃ phalaṃ.
2049「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2050六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2051如是,据说具寿杜巴达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhūpadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2052香施与长老譬喻第六
Dhūpadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
20537. 沙洲供养长老譬喻
7. Pulinapūjakattheraapadānaṃ
2054「在毗婆尸佛的菩提树足下,
‘‘Vipassissa bhagavato, bodhiyā pādaputtame;
2055舍弃旧的河岸,我清扫了清净的河岸。
Purāṇapulinaṃ hitvā , suddhapulinamākiriṃ.
2056「九十一劫前,我曾施与河岸;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pulinamadāsahaṃ;
2057我不知有恶趣,这是施与河岸的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pulinadānassidaṃ phalaṃ.
2058「从此往前三十劫,我是国王,人中之主;
‘‘Tiṃsatime ito kappe, rājā āsiṃ janādhibhū;
2059名为摩诃普利那,转轮王,大力者。
Mahāpulinanāmena, cakkavattī mahabbalo.
2060「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2061六神通已作证,已行佛陀的教诫」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2062如是,确实,具寿普利那普迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2063沙洲供养长老譬喻第七
Pulinapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
20648. 优低耶长老譬喻
8. Uttiyattheraapadānaṃ
2065「在旃陀跋伽河岸边,我当时是一只鳄鱼;
‘‘Candabhāgānadītīre, susumāro ahaṃ tadā;
2066我从自己的境域出来,前往河岸。
Sagocarappasutohaṃ , nadītitthaṃ agacchahaṃ.
2067「悉达多在那时,自成者,最上之人;
‘‘Siddhattho tamhi samaye, sayambhū aggapuggalo;
2068他想要渡河,来到河岸。
Nadiṃ taritukāmo so, nadītitthaṃ upāgami.
2069「当正自觉者到来时,我也前往那里;
‘‘Upāgate ca sambuddhe, ahampi tatthupāgamiṃ;
2070前往正自觉者之后,我说出了这些话。
Upagantvāna sambuddhaṃ, imaṃ vācaṃ udīrayiṃ.
2071『大雄啊,请登上(船),我将渡你过去;
‘‘‘Abhirūha mahāvīra, tāressāmi ahaṃ tuvaṃ;
2072大牟尼啊,请怜悯我父亲的领地』。
Pettikaṃ visayaṃ mayhaṃ, anukampa mahāmuni’.
2073「听到我的恳请后,大牟尼登上了(船);
‘‘Mama uggajjanaṃ sutvā, abhirūhi mahāmuni;
2074我以欢喜的心欢喜地渡世间导师过去。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, tāresiṃ lokanāyakaṃ.
2075「在河的彼岸,世间导师悉达多;
‘‘Nadiyā pārime tīre, siddhattho lokanāyako;
2076在那里安慰我说:『你将证得不死』。
Assāsesi mamaṃ tattha, amataṃ pāpuṇissasi.
2077「从那个身死没之后,我来到了天界;
‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, devalokaṃ āgacchahaṃ;
2078我体验天界之乐,被天女们围绕。
Dibbasukhaṃ anubhaviṃ, accharāhi purakkhato.
2079「我七次成为天帝,做了天王;
‘‘Sattakkhattuñca devindo, devarajjamakāsahaṃ;
2080我三次成为转轮王,成为大地之主。
Tīṇikkhattuṃ cakkavattī, mahiyā issaro ahuṃ.
2081「我专注于远离,谨慎且善护持;
‘‘Vivekamanuyuttohaṃ , nipako ca susaṃvuto;
2082我持有最后之身,在正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
2083「从九十四劫以来,我渡过了那位人中之牛;
‘‘Catunnavutito kappe, tāresiṃ yaṃ narāsabhaṃ;
2084我不知有恶趣,这是渡过的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, taraṇāya idaṃ phalaṃ.
2085「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2086六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2087如是,据说具寿优低耶长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2088优低耶长老譬喻第八
Uttiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
20899. 额坎迦利咖长老譬喻
9. Ekañjalikattheraapadānaṃ
2090「金色的正自觉者,行走于市场之间;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe;
2091毗婆尸,商队之首,人中至上者,调御者。
Vipassiṃ satthavāhaggaṃ, naravaraṃ vināyakaṃ.
2092「调伏未调者,如是者,大说者,大智者;
‘‘Adantadamanaṃ tādiṃ, mahāvādiṃ mahāmatiṃ;
2093见已信乐、心喜,我作合掌。
Disvā pasanno sumano, ekañjalimakāsahaṃ.
2094「从那时我作合掌以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yamañjaliṃ kariṃ tadā;
2095我不知恶趣,这是合掌的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, añjalissa idaṃ phalaṃ.
2096四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2097六神通已作证,已行佛陀的教诫。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2098如是,据说具寿额坎迦利咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekañjaliko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2099额坎迦利咖长老譬喻第九
Ekañjalikattherassāpadānaṃ navamaṃ.
210010. 施麻布长老譬喻
10. Khomadāyakattheraapadānaṃ
2101在槃头摩帝城,那时我是商人;
‘‘Nagare bandhumatiyā, ahosiṃ vāṇijo tadā;
2102以此我养活妻子,种植种子的财富。
Teneva dāraṃ posemi, ropemi bījasampadaṃ.
2103对于在街道上行走的,毗婆尸大仙;
‘‘Rathiyaṃ paṭipannassa, vipassissa mahesino;
2104我供养了一块麻布,为了大师的善利。
Ekaṃ khomaṃ mayā dinnaṃ, kusalatthāya satthuno.
2105「九十一劫前,我于彼时布施麻布;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ khomamadadiṃ tadā;
2106我不知有恶趣,此为布施麻布之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, khomadānassidaṃ phalaṃ.
2107「从此往前十七劫,有一位信度河联结者;
‘‘Sattarase ito kappe, eko sindhavasandhano;
2108具足七宝,为四洲之主。
Sattaratanasampanno, catudīpamhi issaro.
2109「四无碍解,以及八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2110六神通已作证,已作世尊之教。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2111如是,据说具寿麻布施与者长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khomadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2112施麻布长老譬喻第十
Khomadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
2113其摄颂——
Tassuddānaṃ –
2114苏苏帝、优波婆那、沙拉那、持戒者;
Susūti upavāno ca, saraṇo sīlagāhako;
2115食物赞叹者、布施粗布者,在第三群中确实有十位;
Annasaṃsāvako khomadāyī ca, daseva tatiye gaṇe;
2116安伽利、布施粗布者,在第三群中确实有十位;
Añjalī khomadāyī ca, daseva tatiye gaṇe;
2117已说四十五百偈颂,一切皆为智者所说。
Pañcālīsītisataṃ vuttā, gāthāyo sabbapiṇḍitā.
2118须菩提品第三
Subhūtivaggo tatiyo.
2119第四诵品
Catutthabhāṇavāraṃ.
21204. 昆达达那品
4. Kuṇḍadhānavaggo
21211. 昆达达那长老譬喻
1. Kuṇḍadhānattheraapadānaṃ
2122「七日独处者,自生最上人;
‘‘Sattāhaṃ paṭisallīnaṃ, sayambhuṃ aggapuggalaṃ;
2123以清净心、喜悦意,我侍奉最胜佛。
Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhaṃ upaṭṭhahiṃ.
2124「知时已出定,莲花上首大牟尼;
‘‘Vuṭṭhitaṃ kālamaññāya, padumuttaraṃ mahāmuniṃ;
2125我取大芭蕉叶,前往亲近。
Mahantiṃ kadalīkaṇṇiṃ, gahetvā upagacchahaṃ.
2126「世尊接受后,一切知者、世间导师;
‘‘Paṭiggahetvā bhagavā, sabbaññū lokanāyako;
2127令我心净信,大牟尼受用。
Mama cittaṃ pasādento, paribhuñji mahāmuni.
2128「正自觉者受用后,无上商主;
‘‘Paribhuñjitvā sambuddho, satthavāho anuttaro;
2129坐于自座已,说此等偈颂。
Sakāsane nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
2130「凡是寂静者,此山中的神灵们;
‘‘‘Ye ca santi samitāro , yakkhā imamhi pabbate;
2131住在林野的诸有情,请听我的言语」。
Araññe bhūtabhabyāni , suṇantu vacanaṃ mama’.
2132侍奉佛陀者,如狮子兽王;
‘‘Yo so buddhaṃ upaṭṭhāsi, migarājaṃva kesariṃ ;
2133我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
2134「十一次,他将成为天王;
‘‘‘Ekādasañcakkhattuṃ, so devarājā bhavissati;
2135三十四次,他将成为转轮王。
Catutiṃsatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati.
2136「在十万劫中,生于奥咖咖族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
2137以乔达摩为姓,将成为世间的导师。」
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
2138「辱骂沙门,具戒者、无漏者;
‘‘‘Akkositvāna samaṇe, sīlavante anāsave;
2139以恶业果报,将得名号。
Pāpakammavipākena, nāmadheyyaṃ labhissati .
2140「他的法嗣,嫡子、法所造者;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
2141名为昆达达那,他将成为弟子」。
Kuṇḍadhānoti nāmena, sāvako so bhavissati’.
2142「我乐于远离,禅修者、乐禅那者;
‘‘Pavivekamanuyutto, jhāyī jhānarato ahaṃ;
2143令导师满意,我住于无漏。
Tosayitvāna satthāraṃ, viharāmi anāsavo.
2144「为诸弟子围绕,以比丘僧团为上首;
‘‘Sāvakehi parivuto, bhikkhusaṅghapurakkhato;
2145坐于比丘僧团中,胜者取了筹」。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, salākaṃ gāhayī jino.
2146「偏袒一肩衣后,礼敬世间导师;
‘‘Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, vanditvā lokanāyakaṃ;
2147在最上说者面前,我取得第一位。
Vadataṃ varassa purato, paṭhamaṃ aggahesahaṃ.
2148「以那业,世尊,十千世界震动;
‘‘Tena kammena bhagavā, dasasahassīkampako;
2149坐于比丘僧团中,将我安置于第一位。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ.
2150「我的精进是负轭者,导向离轭安稳;
‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;
2151我持最后身,在正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
2152「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2153六神通已作证,已作佛陀的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2154如是,具寿昆达达那长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṇḍadhāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2155昆达达那长老譬喻 第一
Kuṇḍadhānattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
21562. 萨咖德长老譬喻
2. Sāgatattheraapadānaṃ
2157「名为苏毕答,我当时是婆罗门;
‘‘Sobhito nāma nāmena, ahosiṃ brāhmaṇo tadā;
2158被弟子们围绕着,我们一起前往园林。
Purakkhato sasissehi, ārāmaṃ agamāsahaṃ.
2159「世尊在那时,被比丘僧团围绕着;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, bhikkhusaṅghapurakkhato;
2160从园林门出来,那人中至上者站立着。
Ārāmadvārā nikkhamma, aṭṭhāsi purisuttamo.
2161「我见到那位正自觉者,调伏者被调伏者围绕着;
‘‘Tamaddasāsiṃ sambuddhaṃ, dantaṃ dantapurakkhataṃ;
2162净信了自己的心后,我赞叹世间导师。
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
2163「凡一切树木,它们在大地上生长;」
‘‘Ye keci pādapā sabbe, mahiyā te virūhare;
2164如是诸有慧者,于胜者教中增长。
Buddhimanto tathā sattā, ruhanti jinasāsane.
2165「商主具慧者,大仙对众多人;
‘‘Satthavāhosi sappañño, mahesi bahuke jane;
2166从邪道救出后,你为他们指示正道。
Vipathā uddharitvāna, pathaṃ ācikkhase tuvaṃ.
2167「调御者为诸调御者所围绕,禅修者为诸乐禅者所围绕;
‘‘Danto dantaparikiṇṇo , jhāyī jhānaratehi ca;
2168热诚者为诸勤奋者所围绕,寂静者为诸如是者所围绕。
Ātāpī pahitattehi, upasantehi tādibhi.
2169「为诸众所庄严,以福德与智而辉耀;
‘‘Alaṅkato parisāhi, puññañāṇehi sobhati;
2170你的光辉流出,如日出之时。
Pabhā niddhāvate tuyhaṃ, sūriyodayane yathā.
2171「大仙莲花至上者,见到净信心;
‘‘Pasannacittaṃ disvāna, mahesī padumuttaro;
2172导师站在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha.
2173「那位婆罗门生起欢喜后,赞叹了我;
‘‘‘Yo so hāsaṃ janetvāna, mamaṃ kittesi brāhmaṇo;
2174十万劫中,他将在天界享乐。
Kappānaṃ satasahassaṃ, devaloke ramissati.
2175从兜率天死没后,受善根驱使;
‘‘‘Tusitā hi cavitvāna, sukkamūlena codito;
2176他将在乔达摩的教法中出家。
Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissati.
2177以那善业,他将证得阿拉汉果;
‘‘‘Tena kammena sukatena, arahattaṃ labhissati;
2178名为萨咖答,将成为导师的弟子。」
Sāgato nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
2179「出家后,我以身远离恶业;」
‘‘Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ;
2180舍断语恶行,我清净了活命。
Vacīduccaritaṃ hitvā, ājīvaṃ parisodhayiṃ.
2181如此住的我,善巧于火界;
‘‘Evaṃ viharamānohaṃ, tejodhātūsu kovido;
2182遍知一切漏,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
2183四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2184如是,据说具寿萨咖多长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sāgato thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2185萨咖德长老譬喻 第二
Sāgatattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
21863. 大迦旃延长老譬喻
3. Mahākaccānattheraapadānaṃ
2187莲花上首者的,名为莲花的塔;
‘‘Padumuttaranāthassa, padumaṃ nāma cetiyaṃ;
2188造作石座后,我以金涂饰。
Silāsanaṃ kārayitvā, suvaṇṇenābhilepayiṃ.
2189举起宝所成的伞,以及牦牛尾拂;
‘‘Ratanāmayachattañca, paggayha vāḷabījaniṃ ;
2190我向佛陀、世间亲族、如是者献上。
Buddhassa abhiropesiṃ, lokabandhussa tādino.
2191「当时所有地居天人都聚集在一起;
‘‘Yāvatā devatā bhummā , sabbe sannipatuṃ tadā;
2192将宣说宝石伞盖的果报。
Ratanāmayachattānaṃ, vipākaṃ kathayissati.
2193「我们将听闻导师所说的一切;
‘‘Tañca sabbaṃ suṇissāma, kathayantassa satthuno;
2194在正自觉者的教法中,我们将生起更多的欢喜。
Bhiyyo hāsaṃ janeyyāma, sammāsambuddhasāsane.
2195「自生者、最上之人坐在金座上,
‘‘Hemāsane nisīditvā, sayambhū aggapuggalo;
2196为比丘僧团所围绕,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghaparibyūḷho , imā gāthā abhāsatha.
2197「『由于布施了这个座位,黄金的、宝石所成的;
‘‘‘Yenidaṃ āsanaṃ dinnaṃ, sovaṇṇaṃ ratanāmayaṃ;
2198我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
2199三十劫中他将成为天帝,行使天王之权。
‘‘‘Tiṃsakappāni devindo, devarajjaṃ karissati;
2200他将遍照、遍胜百由旬。
Samantā yojanasataṃ, ābhāyābhibhavissati.
2201来到人间世界,他将成为转轮王。
‘‘‘Manussalokamāgantvā, cakkavattī bhavissati;
2202名为巴拔沙拉,将成为威光炽盛者。
Pabhassaroti nāmena, uggatejo bhavissati.
2203无论白天或夜晚,如同升起的百光者。
‘‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, sataraṃsīva uggato;
2204这位刹帝利将遍照周围八肘。
Samantā aṭṭharatanaṃ, ujjotissati khattiyo.
2205在十万劫中,他出生于乌迦卡族。
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
2206名为乔达摩者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
2207从兜率天死没后,受净种所激励;
‘‘‘Tusitā hi cavitvāna, sukkamūlena codito;
2208名为咖恰那者,将成为梵族亲。
Kaccāno nāma nāmena, brahmabandhu bhavissati.
2209他后来出家后,将成为无漏的阿拉汉;
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, arahā hessatināsavo;
2210乔达摩世间之光,将安立于最上位。
Gotamo lokapajjoto, aggaṭṭhāne ṭhapessati.
2211简略所问之问,将详细地分别论;
‘‘‘Saṃkhittapucchitaṃ pañhaṃ, vitthārena kathessati;
2212分别论那个问时,将满足意愿。
Kathayanto ca taṃ pañhaṃ, ajjhāsayaṃ pūrayissati’.
2213生于富裕家族,婆罗门通达真言;
‘‘Aḍḍhe kule abhijāto, brāhmaṇo mantapāragū;
2214舍弃了财富与谷物,我出家成为无家者。
Ohāya dhanadhaññāni, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
2215「对于简略地问者,我详细地说;
‘‘Saṃkhittenapi pucchante, vitthārena kathemahaṃ;
2216我满足他们的意愿,令两足尊者欢喜。
Ajjhāsayaṃ tesaṃ pūremi, tosemi dvipaduttamaṃ.
2217「大雄、自觉者、最上之人对我感到欢喜;
‘‘Tosito me mahāvīro, sayambhū aggapuggalo;
2218在比丘僧团中坐下后,他将我安立于此第一位。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ.
2219「四无碍解……(中略)……已作佛的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2220如是,据说具寿玛哈迦旃延长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākaccāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2221大迦旃延长老譬喻 第三
Mahākaccānattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
22224. 咖喇优陀夷长老譬喻
4. Kāḷudāyittheraapadānaṃ
2223「莲华上佛、世间最胜者、如是者;
‘‘Padumuttarabuddhassa , lokajeṭṭhassa tādino;
2224当行于旅途时,那时行于游行。
Addhānaṃ paṭipannassa, carato cārikaṃ tadā.
2225「取盛开的莲花,睡莲与茉莉花,我
‘‘Suphullaṃ padumaṃ gayha, uppalaṃ mallikañcahaṃ;
2226取了美食之后,我供养了导师。
Paramannaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ.
2227「大雄受用了美食,美妙的食物;
‘‘Paribhuñji mahāvīro, paramannaṃ subhojanaṃ;
2228取了那花之后,向众人展示。
Tañca pupphaṃ gahetvāna, janassa sampadassayi.
2229「世间所喜、所爱、所亲的,水生的最上之花;
‘‘Iṭṭhaṃ kantaṃ , piyaṃ loke, jalajaṃ pupphamuttamaṃ;
2230极难做的已被做了,由那位给我这花者。
Sudukkaraṃ kataṃ tena, yo me pupphaṃ adāsidaṃ.
2231「凡供养花者,以及给我美食者;
‘‘Yo pupphamabhiropesi, paramannañcadāsi me;
2232我将赞颂他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
2233他将十八次,成为天王。
‘‘‘Dasa aṭṭha cakkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;
2234青莲、红莲,以及茉莉花等。
Uppalaṃ padumañcāpi, mallikañca taduttari.
2235以其善业果报,具足天香,
‘‘‘Assa puññavipākena, dibbagandhasamāyutaṃ;
2236在空中作覆盖,将持续那么久。
Ākāse chadanaṃ katvā, dhārayissati tāvade.
2237二十五次,他将成为转轮王,
‘‘‘Pañcavīsatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
2238统治大地五百次,将拥有土地。
Pathabyā rajjaṃ pañcasataṃ, vasudhaṃ āvasissati.
2239在十万劫中,生于乌迦卡族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
2240名为乔达摩者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati.
2241他被自己的业所成就,受白根所激励;
‘‘‘Sakakammābhiraddho so, sukkamūlena codito;
2242他将成为释迦族的喜悦之子,亲族眷属。
Sakyānaṃ nandijanano, ñātibandhu bhavissati.
2243他之后出家,受白根所激励;
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, sukkamūlena codito;
2244遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
2245已得无碍解,已作所作事,无漏者,
‘‘‘Paṭisambhidamanuppattaṃ, katakiccamanāsavaṃ;
2246彼世间亲族乔达摩,将安立于此最上。
Gotamo lokabandhu taṃ , etadagge ṭhapessati.
2247他精勤努力,寂静,无依;
‘‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi;
2248名为优陀夷者,将成为导师的弟子。
Udāyī nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
2249贪、嗔与痴,以及慢、覆已被摧毁;
‘‘Rāgo doso ca moho ca, māno makkho ca dhaṃsito;
2250遍知一切漏后,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
2251我热诚、明智,也令正自觉者满意;
‘‘Tosayiñcāpi sambuddhaṃ, ātāpī nipako ahaṃ;
2252正自觉者满意后,将我安立于此第一。
Pasādito ca sambuddho, etadagge ṭhapesi maṃ.
2253四无碍解……已作佛的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2254如是,据说具寿咖喇优陀夷长老说了这些偈颂;
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāḷudāyī thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
2255咖喇优陀夷长老譬喻 第四
Kāḷudāyītherassāpadānaṃ catutthaṃ.
22565. 摩嘎拉迦长老譬喻
5. Mogharājattheraapadānaṃ
2257世尊是见义者,自生者,无能胜者;
‘‘Atthadassī tu bhagavā, sayambhū aparājito;
2258被比丘僧团围绕,在街道上行走。
Bhikkhusaṅghaparibyūḷho, rathiyaṃ paṭipajjatha.
2259被弟子们围绕,我从家出离;
‘‘Sissehi samparivuto, gharamhā abhinikkhamiṃ;
2260出离后我在那里,见到了世间导师。
Nikkhamitvānahaṃ tattha, addasaṃ lokanāyakaṃ.
2261礼敬正自觉者,在头上合掌;
‘‘Abhivādiya sambuddhaṃ, sire katvāna añjaliṃ;
2262使自己的心净信后,我赞叹世间导师。
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
2263凡是有色的众生,或无色的或无想的;
‘‘Yāvatā rūpino sattā, arūpī vā asaññino;
2264他们全都在你的智中,被包含在内。
Sabbe te tava ñāṇamhi, anto honti samogadhā.
2265以细密的鱼网,若人围住水;
‘‘Sukhumacchikajālena , udakaṃ yo parikkhipe;
2266凡任何水中的众生,他们都在网内。
Ye keci udake pāṇā, antojāle bhavanti te.
2267凡有意向者,有色者与无色者,
‘‘Yesañca cetanā atthi, rūpino ca arūpino;
2268他们一切都在你的智中,被包含、被淹没。
Sabbe te tava ñāṇamhi, anto honti samogadhā.
2269你救起这被黑暗所困扰的世间,
‘‘Samuddharasimaṃ lokaṃ, andhakārasamākulaṃ;
2270听闻你的法后,他们渡越疑惑之流。
Tava dhammaṃ suṇitvāna, kaṅkhāsotaṃ taranti te.
2271在被无明所覆盖的世间,被黑暗所遮蔽,
‘‘Avijjānivute loke, andhakārena otthaṭe;
2272在你的智中发光时,黑暗被破除。
Tava ñāṇamhi jotante, andhakārā padhaṃsitā.
2273你是一切众生的眼,伟大的暗冥破除者;
‘‘Tuvaṃ cakkhūsi sabbesaṃ, mahātamapanūdano;
2274听闻你的法后,众多人般涅槃。
Tava dhammaṃ suṇitvāna, nibbāyati bahujjano.
2275装满小袋,蜂蜜、砂糖、糖蜜;
‘‘Puṭakaṃ pūrayitvāna , madhukhuddamaneḷakaṃ;
2276以双手捧持,供养大仙人。
Ubho hatthehi paggayha, upanesiṃ mahesino.
2277大雄亲手接受,大仙人;
‘‘Paṭiggaṇhi mahāvīro, sahatthena mahā isī;
2278一切知者食用后,升上虚空天界。
Bhuñjitvā tañca sabbaññū, vehāsaṃ nabhamuggami.
2279导师住立于空中,见义的人中牛王;
‘‘Antalikkhe ṭhito satthā, atthadassī narāsabho;
2280令我心净信,说此偈颂。
Mama cittaṃ pasādento, imā gāthā abhāsatha.
2281「以此称赞智,赞叹最胜佛;
‘‘‘Yenidaṃ thavitaṃ ñāṇaṃ, buddhaseṭṭho ca thomito;
2282以那心净信,他不去恶趣。
Tena cittappasādena, duggatiṃ so na gacchati.
2283他将十四次,作天王。
‘‘‘Catuddasañcakkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;
2284八百次地上王权,他将统治大地。
Pathabyā rajjaṃ aṭṭhasataṃ, vasudhaṃ āvasissati.
2285五百次,他将成为转轮王。
‘‘‘Pañceva satakkhattuñca , cakkavattī bhavissati;
2286无数次地方王权,他将在大地上行使。
Padesarajjaṃ asaṅkheyyaṃ, mahiyā kārayissati.
2287诵习者、持咒者,三吠陀的通达者;
‘‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
2288在乔达摩的教法中,他将出家。
Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissati.
2289以智慧,他将审察甚深、微妙的义理。
‘‘‘Gambhīraṃ nipuṇaṃ atthaṃ, ñāṇena vicinissati;
2290将有一位名叫摩伽罗阇的导师弟子。
Mogharājāti nāmena, hessati satthu sāvako.
2291具足三明、已作所作、无漏的他;
‘‘‘Tīhi vijjāhi sampannaṃ, katakiccamanāsavaṃ;
2292乔达摩,导师商队之最上者,将安立于此最上首。
Gotamo satthavāhaggo, etadagge ṭhapessati’.
2293舍断人间的轭,断除有的系缚,
‘‘Hitvā mānusakaṃ yogaṃ, chetvāna bhavabandhanaṃ;
2294遍知一切漏后,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
2295四无碍解……已作佛的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2296如是,据说具寿摩伽罗阇长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mogharājo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
2297摩嘎拉迦长老譬喻 第五
Mogharājattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
22986. 阿迪目德长老譬喻
6. Adhimuttattheraapadānaṃ
2299当世间的保护者、见义的无上士般涅槃时,
‘‘Nibbute lokanāthamhi, atthadassīnaruttame;
2300以极清净心,侍奉比丘僧团。
Upaṭṭhahiṃ bhikkhusaṅghaṃ, vippasannena cetasā.
2301邀请比丘僧团,正直、得定者;
‘‘Nimantetvā bhikkhusaṅghaṃ , ujubhūtaṃ samāhitaṃ;
2302以甘蔗建造凉亭,供养最上僧团。
Ucchunā maṇḍapaṃ katvā, bhojesiṃ saṅghamuttamaṃ.
2303无论我生于何处,天界或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
2304我胜过一切众生,此是福业之果报。
Sabbe satte abhibhomi , puññakammassidaṃ phalaṃ.
2305十八百劫以来,自我施与彼布施;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
2306我不知有恶趣,此是甘蔗布施之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ucchudānassidaṃ phalaṃ.
2307四无碍解……已作佛陀之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2308如是,据说具寿阿地目多长老说了这些偈颂:
Itthaṃ sudaṃ āyasmā adhimutto thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
2309阿迪目德长老譬喻 第六
Adhimuttattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
23107. 蒜施者长老譬喻
7. Lasuṇadāyakattheraapadānaṃ
2311「在喜马拉雅山不远处,我当时是苦行者;
‘‘Himavantassāvidūre , tāpaso āsahaṃ tadā;
2312我以大蒜为生,大蒜是我的食物。
Lasuṇaṃ upajīvāmi, lasuṇaṃ mayhabhojanaṃ.
2313「装满了篮子,我前往僧园;
‘‘Khāriyo pūrayitvāna, saṅghārāmamagacchahaṃ;
2314欢喜地以欢喜心,我供养僧团大蒜。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, saṅghassa lasuṇaṃ adaṃ.
2315「在人中至上者毗婆尸的教法中,我精勤;
‘‘Vipassissa naraggassa, sāsane niratassahaṃ;
2316供养僧团大蒜后,我在天界欢喜了一劫。
Saṅghassa lasuṇaṃ datvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
2317「从我当时供养大蒜以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, lasuṇaṃ yamadaṃ tadā;
2318我不知道恶趣,这是大蒜的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, lasuṇassa idaṃ phalaṃ.
2319四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2320如是,据说具寿施大蒜长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā lasuṇadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
2321蒜施者长老譬喻 第七
Lasuṇadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
23228. 礼敬施者长老譬喻
8. Āyāgadāyakattheraapadānaṃ
2323当世间的保护者、说法者中最胜的尸弃佛般涅槃时;我以欢喜的心,礼敬最上的塔。
‘‘Nibbute lokanāthamhi, sikhimhi vadataṃ vare;
2324我以欢喜的心,礼敬最上的塔。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, avandiṃ thūpamuttamaṃ.
2325那时,我令木匠们建造,给予根基;我以欢喜的心,令建造供养处。
‘‘Vaḍḍhakīhi kathāpetvā, mūlaṃ datvānahaṃ tadā;
2326我以欢喜的心,令建造供养处。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, āyāgaṃ kārapesahaṃ.
2327八劫以来,我不断地住于诸天中。
‘‘Aṭṭha kappāni devesu, abbokiṇṇaṃ vasiṃ ahaṃ;
2328在其余的劫中,我轮回流转。
Avasesesu kappesu, vokiṇṇaṃ saṃsariṃ ahaṃ.
2329「毒对身体不起作用,刀剑也不能伤害我;
‘‘Kāye visaṃ na kamati, satthāni na ca hanti me;
2330我不会死于水中,这是供养的果报。
Udakehaṃ na miyyāmi, āyāgassa idaṃ phalaṃ.
2331「若我希望下雨,大云即降雨;
‘‘Yadicchāmi ahaṃ vassaṃ, mahāmegho pavassati;
2332诸天人也服从我,这是福业的果报。
Devāpi me vasaṃ enti, puññakammassidaṃ phalaṃ.
2333「我具足七宝,三次成为帝释天;
‘‘Sattaratanasampanno, tisakkhattuṃ ahosahaṃ;
2334没有人轻视我,这是福业的果报。
Na maṃ kecāvajānanti, puññakammassidaṃ phalaṃ.
2335「从此三十一劫前,我建造了供养堂;」
‘‘Ekattiṃse ito kappe, āyāgaṃ yamakārayiṃ;
2336我不知恶趣,这是供养的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, āyāgassa idaṃ phalaṃ.
2337四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2338如是,据说具寿阿亚嘎达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā āyāgadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2339礼敬施者长老譬喻 第八
Āyāgadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
23409. 施法轮者长老譬喻
9. Dhammacakkikattheraapadānaṃ
2341在世尊悉达他,狮子座的面前;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, sīhāsanassa sammukhā;
2342法轮被我安立,善作为智者所称赞。
Dhammacakkaṃ me ṭhapitaṃ, sukataṃ viññuvaṇṇitaṃ.
2343我以妙色而庄严,具足轭力的车乘;
‘‘Cāruvaṇṇova sobhāmi, sayoggabalavāhano;
2344众多随从常围绕我,侍从者众多人。
Parivārenti maṃ niccaṃ, anuyantā bahujjanā.
2345以六万种乐器,我常时供养侍奉;
‘‘Saṭṭhitūriyasahassehi, paricāremahaṃ sadā;
2346我以眷属而庄严,这是福业之果报。
Parivārena sobhāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
2347从九十四劫以来,我安立了那个轮;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ cakkaṃ ṭhapayiṃ ahaṃ;
2348我不知有恶趣,这是法轮之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhammacakkassidaṃ phalaṃ.
2349从此十一劫以前,有诸人主;
‘‘Ito ekādase kappe, aṭṭhāsiṃsu janādhipā;
2350名为千王,大力转轮王。
Sahassarājanāmena, cakkavattī mahabbalā.
2351四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2352如是,据说具寿法轮长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammacakkiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2353施法轮者长老譬喻 第九
Dhammacakkikattherassāpadānaṃ navamaṃ.
235410. 如意树者长老譬喻
10. Kapparukkhiyattheraapadānaṃ
2355在悉达多世尊、最胜塔之面前;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, thūpaseṭṭhassa sammukhā;
2356我悬挂了美丽的布,建立了如意树。
Vicittadusse lagetvā , kapparukkhaṃ ṭhapesahaṃ.
2357「无论我生于何处,天界或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
2358如意树庄严我的门,安立着。
Sobhayanto mama dvāraṃ, kapparukkho patiṭṭhati.
2359「我和眷属,以及所有依止我的人;
‘‘Ahañca parisā ceva, ye keci mama vassitā ;
2360从那布取来,我们常常穿着。
Tamhā dussaṃ gahetvāna, nivāsema mayaṃ sadā .
2361「从九十四劫前,我建立了那棵树;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ rukkhaṃ ṭhapayiṃ ahaṃ;
2362我不知有恶趣,这是如意树之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kapparukkhassidaṃ phalaṃ.
2363「从此第七劫,有八位刹帝利,名为善衣者;」
‘‘Ito ca sattame kappe, suceḷā aṭṭha khattiyā;
2364具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
2365「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2366如是,据说具寿咖帕卢奇亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kapparukkhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2367如意树者长老譬喻 第十
Kapparukkhiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
2368军德达那品第四
Kuṇḍadhānavaggo catuttho.
2369其摄颂——
Tassuddānaṃ –
2370昆达、萨咖答咖、迦旃延,优陀夷、摩嘎、拉加咖;
Kuṇḍasāgatakaccānā, udāyī mogharājako;
2371阿地目答、喇孙那达,阿亚吉、昙马吒奇咖;
Adhimutto lasuṇado, āyāgī dhammacakkiko;
2372咖帕卢奇为第十,偈颂二百一十二。
Kapparukkhī ca dasamo, gāthā dvayadasasataṃ .
23735. 优波离品
5. Upālivaggo
23741. 外甥优波离长老譬喻
1. Bhāgineyyupālittheraapadānaṃ
2375「漏尽者千人围绕,世间导师;
‘‘Khīṇāsavasahassehi , parivuto lokanāyako;
2376他专注于远离,前往独坐。
Vivekamanuyutto so, gacchate paṭisallituṃ.
2377「我以羚羊皮覆身,持三杖者;
‘‘Ajinena nivatthohaṃ, tidaṇḍaparidhārako;
2378我见到被比丘僧团围绕的世间导师。
Bhikkhusaṅghaparibyūḷhaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.
2379「将羚羊皮置于一肩,在头上合掌;
‘‘Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, sire katvāna añjaliṃ;
2380礼敬正自觉者后,我赞叹世间导师。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
2381「如卵生者与湿生者,化生者与胎生者;
‘‘Yathāṇḍajā ca saṃsedā, opapātī jalābujā;
2382乌鸦等一切鸟类,常行于空中。
Kākādipakkhino sabbe, antalikkhacarā sadā.
2383「无论任何有生命的众生,有想或无想;
‘‘Ye keci pāṇabhūtatthi, saññino vā asaññino;
2384他们全都在你的智中,被包含、被摄入。
Sabbe te tava ñāṇamhi, anto honti samogadhā.
2385「那些山中的香,在雪山最胜的山峰;
‘‘Gandhā ca pabbateyyā ye, himavantanaguttame;
2386他们全都在你的戒中,连一小部分也比不上。
Sabbe te tava sīlamhi, kalāyapi na yujjare.
2387「这个有天人的世间,陷入痴暗中;
‘‘Mohandhakārapakkhando, ayaṃ loko sadevako;
2388在你的智中照耀时,黑暗被破除。
Tava ñāṇamhi jotante, andhakārā vidhaṃsitā.
2389「如同太阳落下时,众生进入黑暗;
‘‘Yathā atthaṅgate sūriye, honti sattā tamogatā;
2390如是当佛未出现时,世间进入黑暗。
Evaṃ buddhe anuppanne, hoti loko tamogato.
2391「犹如升起的太阳,常常驱除黑暗;
‘‘Yathodayanto ādicco, vinodeti tamaṃ sadā;
2392如是你,最胜佛,常常破除黑暗。
Tatheva tvaṃ buddhaseṭṭha, viddhaṃsesi tamaṃ sadā.
2393「你精进努力,是包括天界在内的世间的佛;
‘‘Padhānapahitattosi , buddho loke sadevake;
2394以你的业成就,使众多人欢喜。
Tava kammābhiraddhena, tosesi janataṃ bahuṃ.
2395「随喜那一切后,莲华上大牟尼;
‘‘Taṃ sabbaṃ anumoditvā, padumuttaro mahāmuni;
2396贤者升上天空,如鹅王在空中。
Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare.
2397「正自觉者升上后,莲华上大仙;
‘‘Abbhuggantvāna sambuddho, mahesi padumuttaro;
2398导师住立于虚空中,说了这些偈颂。
Antalikkhe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha.
2399「这被赞叹的智,与譬喻相应;
‘‘Yenidaṃ thavitaṃ ñāṇaṃ, opammehi samāyutaṃ;
2400我将宣说它,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
2401「他将十八次,成为天王;
‘‘‘Aṭṭhārasañca khattuṃ so, devarājā bhavissati;
2402地上的王权三百次,他将统治大地。
Pathabyā rajjaṃ tisataṃ, vasudhaṃ āvasissati.
2403「二十五次,他将成为转轮王;
‘‘‘Pañcavīsatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
2404广大的地方王权,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
2405「在十万劫中,生于奥咖咖族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
2406以乔达摩为姓,将成为世间的导师。」
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
2407「从兜率天死没后,由善根所激励;
‘‘‘Tusitā hi cavitvāna, sukkamūlena codito;
2408虽然生于低贱的种姓,将名为优波离。
Hīnova jātiyā santo, upāli nāma hessati.
2409「他后来出家后,离染诸恶;
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, virājetvāna pāpakaṃ;
2410遍知一切诸漏,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
2411「欢喜的乔达摩佛陀,释迦子、大名声者;
‘‘‘Tuṭṭho ca gotamo buddho, sakyaputto mahāyaso;
2412将安立他为通达律者中的第一。」
Vinayādhigataṃ tassa, etadagge ṭhapessati’.
2413「我以信出家,已作所作、无诸漏;
‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, katakicco anāsavo;
2414遍知一切诸漏,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
2415「世尊怜悯我,我于律中善巧;
‘‘Bhagavā cānukampī maṃ, vinayehaṃ visārado;
2416以自业成就,我住于无漏。
Sakakammābhiraddho ca, viharāmi anāsavo.
2417于巴帝摩卡防护,及于五根;
‘‘Saṃvuto pātimokkhamhi, indriyesu ca pañcasu;
2418我持一切律,完全的宝藏。
Dhāremi vinayaṃ sabbaṃ, kevalaṃ ratanākaraṃ .
2419知我功德已,世间无上师;
‘‘Mamañca guṇamaññāya, satthā loke anuttaro;
2420坐于比丘僧团中,安立我于此第一。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ.
2421四无碍解,及此八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2422六神通已作证,已作佛陀之教诫」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2423如是,据说具寿优波离长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upālithero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2424巴吉内亚优波离长老譬喻第一
Bhāgineyyupālittherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
24252. 首那果离维萨长老譬喻
2. Soṇakoḷivisattheraapadānaṃ
2426「阿那摩达西牟尼,世间最胜的如是者;
‘‘Anomadassissa munino, lokajeṭṭhassa tādino;
2427我用石灰涂抹,建造了经行处。
Sudhāya lepanaṃ katvā, caṅkamaṃ kārayiṃ ahaṃ.
2428「我用各种颜色的花,铺设了经行处;
‘‘Nānāvaṇehi pupphehi, caṅkamaṃ santhariṃ ahaṃ;
2429在空中做了天盖,供养了最上佛陀。
Ākāse vitānaṃ katvā, bhojayiṃ buddhamuttamaṃ.
2430「合掌之后,礼敬了善戒者;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, abhivādetvāna subbataṃ ;
2431那时我向世尊献上了长厅。
Dīghasālaṃ bhagavato, niyyādesimahaṃ tadā.
2432「了知我的意愿,世间无上的导师;」
‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro;
2433世尊出于悲悯接受了,具眼者。
Paṭiggahesi bhagavā, anukampāya cakkhumā.
2434「正自觉者接受后,应受供养者连同诸天;
‘‘Paṭiggahetvāna sambuddho, dakkhiṇeyyo sadevake;
2435坐在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
2436「『以欢喜心,给我长厅者;
‘‘‘Yo so haṭṭhena cittena, dīghasālaṃ adāsi me;
2437我将赞叹他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
2438「『在此人死亡时,具足福业者;
‘‘‘Imassa maccukālamhi, puññakammasamaṅgino;
2439千辐之车,将立即出现。
Sahassayuttassaratho, upaṭṭhissati tāvade.
2440「『以那乘具此人,将前往天界;」
‘‘‘Tena yānenayaṃ poso, devalokaṃ gamissati;
2441诸天人将随喜,当善业成就时。
Anumodissare devā, sampatte kusalabbhave .
2442「大价值的、殊胜的宫殿,涂以宝石灰泥,
‘‘‘Mahārahaṃ byamhaṃ seṭṭhaṃ, ratanamattikalepanaṃ;
2443他将居住在具足胜妙重阁的宫殿中。
Kūṭāgāravarūpetaṃ, byamhaṃ ajjhāvasissati.
2444三万劫,将在天界享乐;
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati;
2445二十五劫,将成为天王。
Pañcavīsati kappāni, devarājā bhavissati.
2446七十七次,将成为转轮王;
‘‘‘Sattasattatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
2447名为耶索达拉的你们,全都同一名字。
Yasodharasanāmā te, sabbepi ekanāmakā.
2448受用两种成就,增长福德积聚,
‘‘‘Dve sampattī anubhotvā, vaḍḍhetvā puññasañcayaṃ;
2449在二十八劫时,将有转轮王。
Aṭṭhavīsatikappamhi, cakkavattī bhavissati.
2450在那里,由维萨咖马所建造的殊胜梵宫,
‘‘‘Tatrāpi byamhaṃ pavaraṃ, vissakammena māpitaṃ;
2451那离十种声音的宫殿,将留在城市中央。
Dasasaddāvivittaṃ taṃ, puramajjhāvasissati.
2452从此无量劫后,有大神通的地主,
‘‘‘Aparimeyye ito kappe, bhūmipālo mahiddhiko;
2453名为乌迦卡的国王,将在国土中出现。
Okkāko nāma nāmena, rājā raṭṭhe bhavissati.
2454在一万六千位妃子中,她是最殊胜的,
‘‘‘Soḷasitthisahassānaṃ, sabbāsaṃ pavarā ca sā ;
2455出身高贵的刹帝利女,将生下九个儿子。
Abhijātā khattiyānī, nava putte janessati.
2456刹帝利女生下九个儿子后,将会去世;
‘‘‘Nava putte janetvāna, khattiyānī marissati;
2457年轻可爱的少女,将居于王后之位。
Taruṇī ca piyā kaññā, mahesittaṃ karissati.
2458「取悦奥咖咖之后,少女将获得恩赐;
‘‘‘Okkākaṃ tosayitvāna, varaṃ kaññā labhissati;
2459获得恩赐后,那少女将使诸子出家。
Varaṃ laddhāna sā kaññā, putte pabbājayissati.
2460「他们全部出家后,将前往最胜山;
‘‘‘Pabbājitā ca te sabbe, gamissanti naguttamaṃ;
2461全部因种姓破裂之恐惧,将与诸姊妹同住。
Jātibhedabhayā sabbe, bhaginīhi vasissare .
2462「一位少女将被诸病所困;
‘‘‘Ekā ca kaññā byādhīhi, bhavissati parikkhatā ;
2463诸刹帝利『愿我们的种姓不破裂』,将埋葬她。
Mā no jāti pabhijjīti, nikhaṇissanti khattiyā.
2464「刹帝利掘出后,将与她同住;
‘‘‘Khattiyo nīharitvāna, tāya saddhiṃ vasissati;
2465那时将有分裂,奥咖咖族的起源。
Bhavissati tadā bhedo, okkākakulasambhavo.
2466他们的后代将成为,名为拘利亚的种族;
‘‘‘Tesaṃ pajā bhavissanti, koḷiyā nāma jātiyā;
2467在那里,她将享受大量的人间财富。
Tattha mānusakaṃ bhogaṃ, anubhossatinappakaṃ.
2468从那身死后,将前往天界;
‘‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, devalokaṃ gamissati;
2469在那里也将获得,殊胜可意的梵天。
Tatrāpi pavaraṃ byamhaṃ, labhissati manoramaṃ.
2470从天界死后,受善根所驱使;
‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
2471来到人间,将名为索那。
Āgantvāna manussattaṃ, soṇo nāma bhavissati.
2472精勤精进,专心致志,在导师的教法中努力;
‘‘‘Āraddhavīriyo pahitatto, padahaṃ satthu sāsane;
2473遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
2474无边见者世尊,乔达摩释迦族牛王;
‘‘‘Anantadassī bhagavā, gotamo sakyapuṅgavo;
2475殊胜智者大雄,将安立于最上处。
Visesaññū mahāvīro, aggaṭṭhāne ṭhapessati’.
2476当天降雨四指深时,在草地上无尘垢处;
‘‘Vuṭṭhamhi deve caturaṅgulamhi, tiṇe anileritaaṅgaṇamhi;
2477站立于瑜伽的精勤者,从此更上无彼岸可得。
Ṭhatvāna yogassa payuttatādino, tatottariṃ pāramatā na vijjati.
2478以最上调御而调伏,我心善安立;
‘‘Uttame damathe danto, cittaṃ me supaṇīhitaṃ;
2479我的重担已卸下,已涅槃无漏。
Bhāro me ohito sabbo, nibbutomhi anāsavo.
2480鸯耆罗沙大龙,如善生的狮子;
‘‘Aṅgīraso mahānāgo, abhijātova kesarī;
2481在比丘僧团中坐下后,他将我安立于最上首。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ.
2482「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2483如是,据说具寿索那·果利维萨长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇo koḷiviso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2484首那国离维萨长老譬喻第二
Soṇakoḷivisattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
24853. 咖离果达子跋地亚长老譬喻
3. Kāḷigodhāputtabhaddiyattheraapadānaṃ
2486「莲华上佛正自觉者,慈心的大牟尼;
‘‘Padumuttarasambuddhaṃ , mettacittaṃ mahāmuniṃ;
2487一切人众前往,一切世间的最上首导师。
Upeti janatā sabbā, sabbalokagganāyakaṃ.
2488「饭食、糕点、食物、饮料与食物;
‘‘Sattukañca baddhakañca , āmisaṃ pānabhojanaṃ;
2489一切人在无上的福田,供养导师。
Dadanti satthuno sabbe, puññakkhette anuttare.
2490「我也将布施,给那样的天中之天;
‘‘Ahampi dānaṃ dassāmi, devadevassa tādino;
2491邀请了佛陀最胜者,以及无上的僧团。
Buddhaseṭṭhaṃ nimantetvā, saṅghampi ca anuttaraṃ.
2492「我派遣了他们,他们邀请了如来;
‘‘Uyyojitā mayā cete, nimantesuṃ tathāgataṃ;
2493以及全部比丘僧团,无上的福田。
Kevalaṃ bhikkhusaṅghañca, puññakkhettaṃ anuttaraṃ.
2494「十万座卧具,金制的,铺以牛毛毯;
‘‘Satasahassapallaṅkaṃ, sovaṇṇaṃ gonakatthataṃ;
2495以棉絮垫,以及亚麻与棉布;
Tūlikāpaṭalikāya, khomakappāsikehi ca;
2496我设置了大价值的,适合佛陀的座位。
Mahārahaṃ paññāpayiṃ, āsanaṃ buddhayuttakaṃ.
2497「巴度穆答喇世间解,天中之天、人中之牛王;
‘‘Padumuttaro lokavidū, devadevo narāsabho;
2498为比丘僧团所围绕,来到我的门前。
Bhikkhusaṅghaparibyūḷho, mama dvāramupāgami.
2499「前往迎接正觉者,世间的保护者、具名声者;
‘‘Paccuggantvāna sambuddhaṃ, lokanāthaṃ yasassinaṃ;
2500以净信心、善意,我献上会堂。
Pasannacitto sumano, abhināmayiṃ saṅgharaṃ .
2501「对十万比丘众,以及佛陀、世间的导师;
‘‘Bhikkhūnaṃ satasahassaṃ, buddhañca lokanāyakaṃ;
2502以净信心、善意,我以上等食物供养。
Pasannacitto sumano, paramannena tappayiṃ.
2503「巴度姆塔拉,世间解,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
2504坐在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
2505「『由于布施了这座位,以金色牛毛毯所铺设的;
‘‘‘Yenidaṃ āsanaṃ dinnaṃ, sovaṇṇaṃ gonakatthataṃ;
2506我将宣说那个,请听我所说的。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
2507「他将七十四次,成为天王;
‘‘‘Catusattatikkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;
2508被天女围绕,享受成就。
Anubhossati sampattiṃ, accharāhi purakkhato.
2509「他将统治大地,千次成为地方王;
‘‘‘Padesarajjaṃ sahassaṃ, vasudhaṃ āvasissati;
2510五十一次,将成为转轮王。
Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati.
2511「在一切生趣中,他将生于高贵家族;
‘‘‘Sabbāsu bhavayonīsu, uccākulī bhavissati;
2512他后来出家,被善根所激励;
So ca pacchā pabbajitvā, sukkamūlena codito;
2513名为跋提耶,将成为导师的弟子。
Bhaddiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako.
2514「我专注于远离,喜好边鄙住处;
‘‘‘Vivekamanuyuttomhi, pantasenanivāsahaṃ;
2515我已证得一切果,今日我已舍弃烦恼。
Phalañcādhigataṃ sabbaṃ, cattaklesomhi ajjahaṃ.
2516「遍知我的一切,一切知者、世间导师;
‘‘‘Mama sabbaṃ abhiññāya, sabbaññū lokanāyako;
2517坐于比丘僧团中,将我安立于此第一。」
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ’.
2518「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2519如是,据说具寿跋地亚·咖离果达之子长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddiyo kāḷigodhāya putto thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2520咖离果达之子跋地亚长老譬喻第三
Bhaddiyassa kāḷigodhāya puttattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
25214. 散尼他巴咖长老譬喻
4. Sanniṭṭhāpakattheraapadānaṃ
2522「在林野中造小屋,我住于山间;
‘‘Araññe kuṭikaṃ katvā, vasāmi pabbatantare;
2523对得与不得知足,对名誉与不名誉亦然。
Lābhālābhena santuṭṭho, yasena ayasena ca.
2524「莲华上者、世间知者,诸供养的受者;」
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
2525以十万为眷属,来到我的面前。
Vasīsatasahassehi , āgacchi mama santikaṃ.
2526「已来到的大龙,名为水生最上者;
‘‘Upāgataṃ mahānāgaṃ , jalajuttamanāmakaṃ;
2527铺设草座之后,我供养了导师。
Tiṇasantharaṃ paññāpetvā, adāsiṃ satthuno ahaṃ.
2528「以净信心、喜悦心,我将洗漱水和饮用水;
‘‘Pasannacitto sumano, āmaṇḍaṃ pānīyañcahaṃ;
2529以清净心,供养给正直者。
Adāsiṃ ujubhūtassa, vippasannena cetasā.
2530「从那时起一百千劫,我所施的那布施;
‘‘Satasahassito kappe , yaṃ dānamadadiṃ tadā;
2531我不知有恶趣,这是洗漱水的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, āmaṇḍassa idaṃ phalaṃ.
2532「在四十一劫之前,有一位降伏敌者;
‘‘Ekatālīsakappamhi, eko āsiṃ arindamo;
2533具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
2534「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2535如是,据说具寿散尼他巴咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sanniṭṭhāpako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2536散尼提巴咖长老譬喻第四
Sanniṭṭhāpakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
25375. 般遮哈提亚长老譬喻
5. Pañcahatthiyattheraapadānaṃ
2538「名为须弥陀的正自觉者,行走在市场中;
‘‘Sumedho nāma sambuddho, gacchate antarāpaṇe;
2539眼下垂、语节制、具念、诸根防护。
Okkhittacakkhu mitabhāṇī, satimā saṃvutindriyo.
2540「五朵手持的优钵罗花,我为了供养而得到;
‘‘Pañca uppalahatthāni, āveḷatthaṃ ahaṃsu me;
2541以那些花我供养了佛陀,以这些手欢喜地。
Tena buddhaṃ apūjesiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
2542「那些被供上的花,成为导师的华盖;
‘‘Āropitā ca te pupphā, chadanaṃ assu satthuno;
2543弟子们如同对待导师一般,尊敬那位定中的大龙。
Samādhiṃsu mahānāgaṃ, sissā ācariyaṃ yathā.
2544在三万劫中,我供养了那朵花;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
2545我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2546从此二千劫以来,有五位刹帝利,
‘‘Ito vīsakappasate, ahesuṃ pañca khattiyā;
2547名为哈提亚,是大力的转轮王。
Hatthiyā nāma nāmena, cakkavattī mahabbalā.
2548四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2549如是,据说具寿般遮哈提长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pañcahatthiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2550般遮哈提亚长老譬喻第五
Pañcahatthiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
25516. 巴度玛差达尼亚长老譬喻
6. Padumacchadaniyattheraapadānaṃ
2552当世间的保护者、毗婆尸最上士般涅槃时;
‘‘Nibbute lokanāthamhi, vipassimhaggapuggale;
2553我取盛开的莲花,将其放在火葬堆上。
Suphullapadumaṃ gayha, citamāropayiṃ ahaṃ.
2554在火葬堆被点燃时,我升上虚空、天空;
‘‘Āropite ca citake, vehāsaṃ nabhamuggami;
2555在空中作遮盖,将其覆盖在火葬堆上。
Ākāse chadanaṃ katvā, citakamhi adhārayi.
2556自从我供养那花以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
2557我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2558在七十四劫前,名为巴度密沙拉,
‘‘Sattatālīsito kappe, padumissaranāmako;
2559征服四方,是大力的转轮王。
Cāturanto vijitāvī, cakkavattī mahabbalo.
2560四无碍解……佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2561如是,具寿巴度玛恰达尼亚长老说了这些偈颂:
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumacchadaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
2562巴度玛差达尼亚长老譬喻 第六
Padumacchadaniyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
25637. 沙亚那达亚咖长老譬喻
7. Sayanadāyakattheraapadānaṃ
2564「对于悉达他世尊,具慈心者、如是者;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, mettacittassa tādino;
2565我供养了最上的卧具,以布匹铺设。
Sayanaggaṃ mayā dinnaṃ, dussabhaṇḍehi atthataṃ.
2566「世尊接受了,如法的坐卧具;
‘‘Paṭiggahesi bhagavā, kappiyaṃ sayanāsanaṃ;
2567从那卧具起身后,胜者升上虚空。
Uṭṭhāya sayanā tamhā, vehāsaṃ uggamī jino.
2568「自从九十四劫前,我供养了那卧具;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ sayanamadāsahaṃ;
2569我不知有恶趣,这是卧具的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, sayanassa idaṃ phalaṃ.
2570「五十一劫前,名为瓦拉咖的天人;
‘‘Ekapaññāsito kappe, varako devasavhayo;
2571具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
2572「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2573如是,据说具寿沙亚那达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sayanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2574萨亚那达亚咖长老譬喻 第七
Sayanadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
25758. 禅卡玛那达亚咖长老譬喻
8. Caṅkamanadāyakattheraapadānaṃ
2576「见义的牟尼,世间最胜的如是者;
‘‘Atthadassissa munino, lokajeṭṭhassa tādino;
2577我以砖块砌成,建造了经行处。
Iṭṭhakāhi cinitvāna, caṅkamaṃ kārayiṃ ahaṃ.
2578「高五拉他那的经行处,善作完成;
‘‘Uccato pañcaratanaṃ, caṅkamaṃ sādhumāpitaṃ;
2579长一百手,应修习的、悦意的。
Āyāmato hatthasataṃ, bhāvanīyyaṃ manoramaṃ.
2580「世尊接受了,见义的人中至上者;
‘‘Paṭiggahesi bhagavā, atthadassī naruttamo;
2581以手握沙,说了这些偈颂:
Hatthena pulinaṃ gayha, imā gāthā abhāsatha.
2582「以此布施沙,以及善作的经行处;
‘‘‘Iminā pulinadānena, caṅkamaṃ sukatena ca;
2583他将享用具足七宝的沙。
Sattaratanasampannaṃ, pulinaṃ anubhossati.
2584三劫之中在诸天,他将作天王;
‘‘‘Tīṇi kappāni devesu, devarajjaṃ karissati;
2585他将享受成就,以天女为前导。
Anubhossati sampattiṃ, accharāhi purakkhato.
2586来到人间世,他将成为国中之王;
‘‘‘Manussalokamāgantvā , rājā raṭṭhe bhavissati;
2587三次成为转轮王,他将成为大地之主。」
Tikkhattuṃ cakkavattī ca, mahiyā so bhavissati’.
2588「一千八百劫前,我作了那业;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā;
2589我不知有恶趣,此是经行之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, caṅkamassa idaṃ phalaṃ.
2590四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2591如是,据说具寿经行施者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā caṅkamanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2592禅卡玛那达亚咖长老譬喻 第八
Caṅkamanadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
25939. 须婆达长老譬喻
9. Subhaddattheraapadānaṃ
2594莲华上佛世间解,诸供养之受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
2595救度众人后,大名声者般涅槃。
Janataṃ uddharitvāna, nibbāyati mahāyaso.
2596正自觉者般涅槃时,一万震动;
‘‘Nibbāyante ca sambuddhe, dasasahassi kampatha;
2597大众人群集会,诸天人当时聚集。
Janakāyo mahā āsi, devā sannipatuṃ tadā.
2598以旃檀充满,以多伽罗与茉莉;
‘‘Candanaṃ pūrayitvāna, tagarāmallikāhi ca;
2599以欢喜的心欢喜地,我举起了人中至上者。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, āropayiṃ naruttamaṃ.
2600「了知我的意向,世间无上的导师;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro;
2601正自觉者躺着,说了这些偈颂。
Nipannakova sambuddho, imā gāthā abhāsatha.
2602「『在我最后的时刻,以香花鬘覆盖我者;
‘‘‘Yo me pacchimake kāle, gandhamālena chādayi;
2603我将称赞他,请听我所说的。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
2604「『从此处死后,此人将前往兜率天身;
‘‘‘Ito cuto ayaṃ poso, tusitakāyaṃ gamissati;
2605在那里行王政后,他将前往化乐天。
Tattha rajjaṃ karitvāna, nimmānaṃ so gamissati.
2606「『以此方法,施予最胜的花鬘;
‘‘‘Eteneva upāyena, datvā mālaṃ varuttamaṃ;
2607他被自己的业所成就,将体验成就。
Sakakammābhiraddho so, sampattiṃ anubhossati.
2608再者,这个人将在兜率天身中出生;
‘‘‘Punāpi tusite kāye, nibbattissatiyaṃ naro;
2609从那个身死没后,将前往人界。
Tamhā kāyā cavitvāna, manussattaṃ gamissati.
2610释迦子大龙,世间与天界中的最上者;
‘‘‘Sakyaputto mahānāgo, aggo loke sadevake;
2611觉悟了许多众生后,具眼者将般涅槃。
Bodhayitvā bahū satte, nibbāyissati cakkhumā.
2612那时他已达到寂静,被善根所驱使;
‘‘‘Tadā sopagato santo, sukkamūlena codito;
2613前往正自觉者后,那时将问问题。
Upasaṅkamma sambuddhaṃ, pañhaṃ pucchissati tadā.
2614正自觉者、一切知者、世间导师使之欢喜后;
‘‘‘Hāsayitvāna sambuddho, sabbaññū lokanāyako;
2615了知福业后,他将阐明诸谛。
Puññakammaṃ pariññāya, saccāni vivarissati.
2616「此问已被提出,心满意足、专一;
‘‘‘Āraddho ca ayaṃ pañho, tuṭṭho ekaggamānaso;
2617礼敬导师后,他将请求出家。
Satthāraṃ abhivādetvā, pabbajjaṃ yācayissati.
2618「见其心已净信,因自业而满足;
‘‘‘Pasannamānasaṃ disvā, sakakammena tositaṃ;
2619彼佛将使他出家,精通最上道者。
Pabbājessati so buddho, aggamaggassa kovido.
2620「此人在正自觉者的教法中精勤后,
‘‘‘Vāyamitvānayaṃ poso, sammāsambuddhasāsane;
2621了知一切漏后,无漏者将般涅槃。」
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
2622第五诵品
Pañcamabhāṇavāraṃ.
2623「与宿业相应,专一、善等持;
‘‘Pubbakammena saṃyutto, ekaggo susamāhito;
2624佛陀的亲生之子,我善生于法中。
Buddhassa oraso putto, dhammajomhi sunimmito.
2625亲近法王后,我问了最上之问;
‘‘Dhammarājaṃ upagamma, apucchiṃ pañhamuttamaṃ;
2626当他为我说问时,引来了法流。
Kathayanto ca me pañhaṃ, dhammasotaṃ upānayi.
2627了知他的法后,我喜乐于教法中而住;
‘‘Tassāhaṃ dhammamaññāya, vihāsiṃ sāsane rato;
2628遍知一切诸漏后,我无漏而住。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
2629百千劫中,水生最上之领导者;
‘‘Satasahassito kappe, jalajuttamanāyako;
2630无取而般涅槃,如灯因油尽而灭。
Nibbāyi anupādāno, dīpova telasaṅkhayā.
2631有七由旬高,宝塔由宝所成;
‘‘Sattayojanikaṃ āsi, thūpañca ratanāmayaṃ;
2632我在那里供养了那一切吉祥、悦意的旗帜。
Dhajaṃ tattha apūjesiṃ, sabbabhaddaṃ manoramaṃ.
2633迦叶佛的三位上首弟子之一,
‘‘Kassapassa ca buddhassa, tisso nāmaggasāvako;
2634是我的亲生儿子,胜者教法的继承者。
Putto me oraso āsi, dāyādo jinasāsane.
2635我以卑劣的心,说了不吉祥的话;
‘‘Tassa hīnena manasā, vācaṃ bhāsiṃ abhaddakaṃ;
2636以那业的果报,后来对我是吉祥的。
Tena kammavipākena, pacchā me āsi bhaddakaṃ .
2637在乌波婆答那娑罗村林,在最后的卧处,牟尼,
‘‘Upavattane sālavane, pacchime sayane muni;
2638大雄、利益者、悲愍者、胜者令我出家。
Pabbājesi mahāvīro, hito kāruṇiko jino.
2639今天就出家,今天就受达上;
‘‘Ajjeva dāni pabbajjā, ajjeva upasampadā;
2640今日般涅槃,面前两足尊。
Ajjeva parinibbānaṃ, sammukhā dvipaduttame.
2641四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2642如是具寿须跋陀罗长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā subhaddo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2643须婆达长老譬喻 第九
Subhaddattherassāpadānaṃ navamaṃ.
264410. 准德长老譬喻
10. Cundattheraapadānaṃ
2645世尊悉达多,世间最胜如是者;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
2646令作花鬘后,以茉莉花覆盖。
Agghiyaṃ kārayitvāna, jātipupphehi chādayiṃ.
2647完成那花后,供养于佛陀;
‘‘Niṭṭhāpetvāna taṃ pupphaṃ, buddhassa upanāmayiṃ;
2648取剩余之花,供奉于佛陀。
Pupphāvasesaṃ paggayha, buddhassa abhiropayiṃ.
2649如金色花鬘,佛陀世间最上导师;
‘‘Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ , buddhaṃ lokagganāyakaṃ;
2650以净信心、善意,他供养了花鬘。
Pasannacitto sumano, pupphagghiyamupānayiṃ.
2651「已度疑的正自觉者,以超越诸流为先导;
‘‘Vitiṇṇakaṅkho sambuddho, tiṇṇoghehi purakkhato;
2652坐在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
2653「『散发天香的,那位给我花鬘者;
‘‘‘Dibbagandhaṃ pavāyantaṃ, yo me pupphagghiyaṃ adā;
2654我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
2655「『此人从这里死后,以天人众为先导;
‘‘‘Ito cuto ayaṃ poso, devasaṅghapurakkhato;
2656被生花围绕,将前往天界。
Jātipupphehi parikiṇṇo, devalokaṃ gamissati.
2657「『他的住所将升起,由黄金和宝石所成;
‘‘‘Ubbiddhaṃ bhavanaṃ tassa, sovaṇṇañca maṇīmayaṃ;
2658梵天将显现,由福业所成就。
Byamhaṃ pātubhavissati, puññakammappabhāvitaṃ.
2659他将七十四次,成为天王;
‘‘‘Catusattatikkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;
2660享受成就,被天女围绕。
Anubhossati sampattiṃ, accharāhi purakkhato.
2661地上的王权三百次,他将统治大地;
‘‘‘Pathabyā rajjaṃ tisataṃ, vasudhaṃ āvasissati;
2662五百七十次,他将成为转轮王。
Pañcasattatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati.
2663名为难胜,他将成为人主;
‘‘‘Dujjayo nāma nāmena, hessati manujādhipo;
2664享受了那福德后,见到自己的业。
Anubhotvāna taṃ puññaṃ, sakakammaṃ apassito .
2665不去恶趣,他将往生人界;
‘‘‘Vinipātaṃ agantvāna, manussattaṃ gamissati;
2666他积聚的黄金,不少于百俱胝。
Hiraññaṃ tassa nicitaṃ, koṭisatamanappakaṃ.
2667「他将生于胎中,他将成为婆罗门;
‘‘‘Nibbattissati yonimhi, brāhmaṇe so bhavissati;
2668瓦昂甘答的儿子,贤慧者,沙利亚所生的爱子。
Vaṅgantassa suto dhīmā, sāriyā oraso piyo.
2669「他之后出家,在昂其拉萨的教法中;
‘‘‘So ca pacchā pabbajitvā, aṅgīrasassa sāsane;
2670以朱喇准陀之名,将成为导师的弟子。
Cūḷacundoti nāmena, hessati satthu sāvako.
2671「他作为沙玛内拉,将成为漏尽者;
‘‘‘Sāmaṇerova so santo, khīṇāsavo bhavissati;
2672遍知一切漏后,无漏者将般涅槃」。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
2673我侍奉大雄者,还有其他许多贤善者;
‘‘Upaṭṭhahiṃ mahāvīraṃ, aññe ca pesale bahū;
2674我也侍奉我的兄弟,为了达到最上义。
Bhātaraṃ me cupaṭṭhāsiṃ, uttamatthassa pattiyā.
2675我侍奉兄长后,已获得并舍弃遗骨;
‘‘Bhātaraṃ me upaṭṭhitvā, dhātuṃ pattamhi ohiya ;
2676我将它供养给正自觉者,世间最胜者、人中之牛。
Sambuddhaṃ upanāmesiṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
2677以双手高举,佛陀在含天人的世间;
‘‘Ubho hatthehi paggayha, buddho loke sadevake;
2678展示那舍利,赞叹了上首弟子。
Sandassayanto taṃ dhātuṃ, kittayi aggasāvakaṃ.
2679我的心已善解脱,我的信已确立;
‘‘Cittañca suvimuttaṃ me, saddhā mayhaṃ patiṭṭhitā;
2680遍知一切漏后,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
2681已获得诸无碍解,也已触证诸解脱;
‘‘Paṭisambhidānuppattā, vimokkhāpi ca phassitā ;
2682六神通已作证,世尊的教诫已完成。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2683如是,据说具寿准陀长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cundo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2684准德长老譬喻 第十
Cundattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
2685优波离品第五
Upālivaggo pañcamo.
2686其摄颂——
Tassuddānaṃ –
2687优波离、索那、跋地亚,桑尼他巴咖、哈提亚;
Upāli soṇo bhaddiyo, sanniṭṭhāpakahatthiyo;
2688屋顶、卧坐处、经行处,须跋陀罗名为准德;
Chadanaṃ seyyacaṅkamaṃ, subhaddo cundasavhayo;
2689一百四十偈颂,及其上四偈。
Gāthāsataṃ satālīsaṃ , catasso ca taduttari.
26906. 比嘉尼品
6. Bījanivaggo
26911. 扇施者长老譬喻
1. Vidhūpanadāyakattheraapadānaṃ
2692「对于莲华上佛陀,世间最胜的如者;
‘‘Padumuttarabuddhassa , lokajeṭṭhassa tādino;
2693我供养了种子,给那两足尊的如者。
Bījanikā mayā dinnā, dvipadindassa tādino.
2694「使自己的心净信,合掌举起;
‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, paggahetvāna añjaliṃ;
2695礼敬正觉者之后,我面向北方离去。
Sambuddhamabhivādetvā, pakkamiṃ uttarāmukho.
2696「拿着种子,导师世间最上的引导者;
‘‘Bījaniṃ paggahetvāna, satthā lokagganāyako ;
2697站在比丘僧团中,他说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe ṭhito santo, imā gāthā abhāsatha.
2698「『以此种子为因缘,以及心的誓愿;
‘‘‘Iminā bījanidānena, cittassa paṇidhīhi ca;
2699十万劫中,他不去恶趣』。
Kappānaṃ satasahassaṃ, vinipātaṃ na gacchati’.
2700「精进已发起、已努力,心的功德已得定;
‘‘Āraddhavīriyo pahitatto, cetoguṇasamāhito;
2701我七岁时,证得了阿拉汉果。
Jātiyā sattavassohaṃ, arahattaṃ apāpuṇiṃ.
2702「在六万劫之前,名为比迦马那沙;
‘‘Saṭṭhikappasahassamhi, bījamānasanāmakā;
2703有十六位国王,是大力的转轮王。
Soḷasāsiṃsu rājāno, cakkavattī mahabbalā.
2704「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2705六神通已作证,已作佛陀的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2706如是,据说具寿维度巴那达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vidhūpanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2707扇施者长老譬喻第一
Vidhūpanadāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
27082. 沙答拉西长老譬喻
2. Sataraṃsittheraapadānaṃ
2709「登上高耸的岩石,人中至上者坐下;
‘‘Ubbiddhaṃ selamāruyha, nisīdi purisuttamo;
2710离山不远处,通晓咒文的婆罗门。
Pabbatassāvidūramhi, brāhmaṇo mantapāragū.
2711「已坐的大雄,天中之天、人中之牛王;
‘‘Upaviṭṭhaṃ mahāvīraṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ;
2712合掌后,我赞叹世间导师。
Añjaliṃ paggahetvāna, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
2713「『这位佛陀是大雄,殊胜法的宣说者;
‘‘‘Esa buddho mahāvīro, varadhammappakāsako;
2714如火聚般炽燃,以比丘僧团为前导。
Jalati aggikhandhova, bhikkhusaṅghapurakkhato.
2715「『如大海般不动,如大洋般难以超越;
‘‘‘Mahāsamuddova‘kkhubbho , aṇṇavova duruttaro;
2716如狮子王般无畏,具眼者说法』。
Migarājāvasambhīto , dhammaṃ deseti cakkhumā’.
2717「知道我的意向,莲花中最胜的导师;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, padumuttaranāyako;
2718导师住立于比丘僧团中,说了这些偈颂:
Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha.
2719「以此合掌礼敬,赞叹最上佛;
‘‘‘Yenāyaṃ añjalī dinno, buddhaseṭṭho ca thomito;
2720三万劫千数,将作天王。
Tiṃsakappasahassāni, devarajjaṃ karissati.
2721于劫百千中,名为安其拉萨;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, aṅgīrasasanāmako;
2722无盖障正觉者,将于彼时出现。
Vivaṭṭacchado sambuddho, uppajjissati tāvade.
2723彼法之继承者,嫡子由法所造;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
2724名为萨答拉西,彼将成为阿拉汉。」
Sataraṃsīti nāmena, arahā so bhavissati’.
2725「我于七岁时,出家为无家者;」
‘‘Jātiyā sattavassohaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
2726名为沙答拉西,我的光辉流出。
Sataraṃsimhi nāmena, pabhā niddhāvate mama.
2727「在凉亭或树下,我是禅修者,乐于禅那;
‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, jhāyī jhānarato ahaṃ;
2728在正自觉者的教法中,我持最后身。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
2729「在六十劫千之中,有四位名为拉玛者;
‘‘Saṭṭhikappasahassamhi, caturo rāmanāmakā;
2730具足七宝,转轮王,大威力者。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
2731「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2732如是,据说具寿沙答拉西长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sataraṃsi thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2733萨德拉西长老譬喻第二
Sataraṃsittherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
27343. 卧具施者长老譬喻
3. Sayanadāyakattheraapadānaṃ
2735「怜愍一切世间的,莲华上佛;
‘‘Padumuttarabuddhassa, sabbalokānukampino;
2736我以清净心,供养了他卧具。
Sayanaṃ tassa pādāsiṃ, vippasannena cetasā.
2737「以那卧具布施,如良田中种子成就;
‘‘Tena sayanadānena, sukhette bījasampadā;
2738财富为他生起,这是卧具的果报。
Bhogā nibbattare tassa, sayanassa idaṃ phalaṃ.
2739「我在虚空中设卧处,我持此大地;
‘‘Ākāse seyyaṃ kappemi, dhāremi pathaviṃ imaṃ;
2740我对众生有自在力,这是卧具的果报。
Pāṇesu me issariyaṃ, sayanassa idaṃ phalaṃ.
2741「在五千劫中,有八位大威力者;
‘‘Pañcakappasahassamhi, aṭṭha āsuṃ mahātejā ;
2742在三十四百劫中,有四位大力者。
Catuttiṃse kappasate, caturo ca mahabbalā.
2743「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2744如是,具寿沙亚那达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sayanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2745卧具施者长老譬喻第三
Sayanadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
27464. 香水长老譬喻
4. Gandhodakiyattheraapadānaṃ
2747「在莲华上佛的大菩提树是伟大的;
‘‘Padumuttarabuddhassa , mahābodhimaho ahu;
2748我拿着美丽的水瓶,供养了香水。
Vicittaṃ ghaṭamādāya, gandhodakamadāsahaṃ.
2749在菩提树沐浴之时,大云降下雨水;
‘‘Nhānakāle ca bodhiyā, mahāmegho pavassatha;
2750有大雷鸣声,闪电劈落。
Ninnādo ca mahā āsi, asaniyā phalantiyā.
2751由于那雷电的冲击,我在那里命终;
‘‘Tenevāsanivegena, tattha kālaṅkato ahaṃ ;
2752住在天界时,我说了这些偈颂。
Devaloke ṭhito santo, imā gāthā abhāsahaṃ.
2753『啊!佛陀!啊!法!啊!我们导师的成就!」
‘‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā;
2754我的身体已倒下,我在天界中欢乐。
Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ.
2755我的宫殿高耸,有百层楼。
‘‘‘Ubbiddhaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, satabhūmaṃ samuggataṃ;
2756十万天女常围绕着我。
Kaññāsatasahassāni, parivārenti maṃ sadā.
2757我没有疾病,我没有忧愁。
‘‘‘Ābādhā me na vijjanti, soko mayhaṃ na vijjati;
2758我看不到热恼,这是福业的果报。
Pariḷāhaṃ na passāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
2759二十八劫以来,我曾是国王。
‘‘‘Aṭṭhavīse kappasate, rājā saṃvasito ahuṃ;
2760具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo’.
2761四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2762如是,具寿甘陀达吉亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhodakiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2763香水长老譬喻第四
Gandhodakiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
27645. 伍波婆亚长老譬喻
5. Opavayhattheraapadānaṃ
2765「我供养了莲华上佛一匹良马;
‘‘Padumuttarabuddhassa , ājānīyamadāsahaṃ;
2766供养了正自觉者之后,我回到了自己的家。」
Niyyādetvāna sambuddhe , agamāsiṃ sakaṃ gharaṃ.
2767「名叫德瓦拉的导师首席弟子,
‘‘Devalo nāma nāmena, satthuno aggasāvako;
2768殊胜法的继承者,来到了我的面前。」
Varadhammassa dāyādo, āgacchi mama santikaṃ.
2769「世尊有钵袋,良马不适合;
‘‘Sapattabhāro bhagavā, ājāneyyo na kappati;
2770具眼者知道了你的意愿,接受了。」
Tava saṅkappamaññāya, adhivāsesi cakkhumā.
2771「我买了风速般的信度马,快速的乘骑;」
‘‘Agghāpetvā vātajavaṃ, sindhavaṃ sīghavāhanaṃ;
2772我曾供养巴度穆答喇佛陀堪忍之物。
Padumuttarabuddhassa, khamanīyamadāsahaṃ.
2773「无论我生于何处,天界或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ ;
2774我的心生起堪忍,如风之速。
Khamanīyaṃ vātajavaṃ, cittaṃ nibbattate mama.
2775「彼等得利益,善得之,得具足戒足者;
‘‘Lābhaṃ tesaṃ suladdhaṃva, ye labhantupasampadaṃ;
2776若佛出现于世,我将再次亲近。
Punapi payirupāseyyaṃ, buddho loke sace bhave.
2777「我曾二十八次为王,具大力,
‘‘Aṭṭhavīsatikkhattuṃhaṃ, rājā āsiṃ mahabbalo;
2778征服四方,为阎浮洲之阎浮主。
Cāturanto vijitāvī, jambusaṇḍassa jambuissaro.
2779「此为我最后,最后有转起;
‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
2780我已达到不动之处,舍离了胜与败。
Pattosmi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
2781在三万四千劫前,我是大威力的刹帝利;
‘‘Catutiṃsasahassamhi, mahātejosi khattiyo;
2782具足百宝,是大力的转轮王。
Sataratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
2783四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2784如是,据说具寿欧波婆由长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā opavayho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2785伍波婆亚长老譬喻第五
Opavayhattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
27866. 萨巴利瓦拉萨那长老譬喻
6. Saparivārāsanattheraapadānaṃ
2787我曾供养钵食给莲华上佛陀;
‘‘Padumuttarabuddhassa, piṇḍapātaṃ adāsahaṃ;
2788前往污秽之处,被茉莉花围绕。
Gantvā kiliṭṭhakaṃ ṭhānaṃ , mallikāhi parikkhitaṃ .
2789坐在那座位上的佛陀,是世间的最上导师;
‘‘Tamhāsanamhi āsīno, buddho lokagganāyako;
2790他宣说了钵食,正直、得定。
Akittayi piṇḍapātaṃ, ujubhūto samāhito.
2791「犹如在良田中,即使播下少许种子;
‘‘Yathāpi bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ;
2792正确地降下雨水,果实令农夫满意。
Sammā dhāraṃ pavecchante, phalaṃ toseti kassakaṃ.
2793「如是这钵食,被你播种在良田中;
‘‘Tathevāyaṃ piṇḍapāto, sukhette ropito tayā;
2794在有中生起时,果报将令你满意。」
Bhave nibbattamānamhi, phalaṃ te tosayissati .
2795「说此之后,正自觉者,名为水生者;
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
2796接受钵食后,面向北方离去。
Piṇḍapātaṃ gahetvāna, pakkāmi uttarāmukho.
2797「在巴帝摩卡中防护,以及在五根中;
‘‘Saṃvuto pātimokkhasmiṃ, indriyesu ca pañcasu;
2798我致力于远离,无漏而住。
Pavivekamanuyutto, viharāmi anāsavo.
2799四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2800如是,据说具寿萨巴利瓦萨那长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saparivārāsano thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2801萨巴利瓦拉萨那长老譬喻第六
Saparivārāsanattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
28027. 五灯长老譬喻
7. Pañcadīpakattheraapadānaṃ
2803莲华上佛,怜愍一切众生者;
‘‘Padumuttarabuddhassa, sabbabhūtānukampino;
2804我信正法,成为正直见者。
Saddahitvāna saddhamme, ujudiṭṭhi ahosahaṃ.
2805我供养灯明,围绕菩提树;
‘‘Padīpadānaṃ pādāsiṃ, parivāretvāna bodhiyaṃ;
2806我信奉灯明,如是作了。
Saddahanto padīpāni, akariṃ tāvade ahaṃ.
2807无论我生于何处,天界或人界;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
2808他们在空中持灯,这是布施灯的果报。
Ākāse ukkaṃ dhārenti, dīpadānassidaṃ phalaṃ.
2809「穿过墙壁、穿过山岩,越过山峰;
‘‘Tirokuṭṭaṃ tiroselaṃ, samatiggayha pabbataṃ;
2810周遍百由旬,我享受天眼。
Samantā yojanasataṃ, dassanaṃ anubhomahaṃ.
2811「以那业的残余,我已达到诸漏尽;
‘‘Tena kammāvasesena, pattomhi āsavakkhayaṃ;
2812我持最后身,在两足尊的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, dvipadindassa sāsane.
2813「在三百四十劫前,名为萨答咖库萨的诸王;
‘‘Catuttiṃse kappasate, satacakkhusanāmakā;
2814他们是大威力者,是转轮王、大力者。
Rājāhesuṃ mahātejā, cakkavattī mahabbalā.
2815「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2816如是,具寿般遮地巴咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pañcadīpako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2817五灯长老譬喻第七
Pañcadīpakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
28188. 幢施者长老譬喻
8. Dhajadāyakattheraapadānaṃ
2819「在莲华上佛的菩提树根处,
‘‘Padumuttarabuddhassa, bodhiyā pādaputtame;
2820我以欢喜的心,欢喜地竖立了幢旗。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, dhajamāropayiṃ ahaṃ.
2821「取了落下的叶子,我向外抛弃;
‘‘Patitapattāni gaṇhitvā, bahiddhā chaḍḍayiṃ ahaṃ;
2822内清净、外清净,意乐无漏。
Antosuddhaṃ bahisuddhaṃ, adhimuttamanāsavaṃ.
2823「如同面对正觉者,我礼敬最上菩提树;
‘‘Sammukhā viya sambuddhaṃ, avandiṃ bodhimuttamaṃ;
2824莲华上佛世间解,诸供养的受者。
Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho.
2825「导师住立于比丘僧团中,说了这些偈颂:
‘‘Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha;
2826「以此幡布施,以及两种承事,
‘‘‘Iminā dhajadānena, upaṭṭhānena cūbhayaṃ.
2827「十万劫之中,他不去恶趣;
‘‘‘Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ so na gacchati;
2828在诸天中,他将长久享受天的荣耀。
Devesu devasobhagyaṃ, anubhossatinappakaṃ.
2829「数百次,他将成为国中之王;
‘‘‘Anekasatakkhattuñca , rājā raṭṭhe bhavissati;
2830名为郁伽答,他将成为转轮王。
Uggato nāma nāmena, cakkavattī bhavissati.
2831「享受了成就,由善根所驱使;
‘‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, sukkamūlena codito;
2832在乔达摩的教法中,他将欢喜。」
Gotamassa bhagavato, sāsanebhiramissati’.
2833「我精进努力,寂静无依,
‘‘Padhānapahitattomhi, upasanto nirūpadhi;
2834我持最后身,于正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
2835五万一千劫中,名为郁伽答的婆罗门;
‘‘Ekapaññāsasahasse, kappe uggatasavhayo ;
2836五十万劫中,名为梅嘎的刹帝利。
Paññāsasatasahasse, khattiyo meghasavhayo .
2837四无碍解……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2838如是,据说具寿陀嘎达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhajadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2839幢施者长老譬喻第八
Dhajadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
28409. 巴度玛长老譬喻
9. Padumattheraapadānaṃ
2841阐明四谛,殊胜法的转起者;
‘‘Catusaccaṃ pakāsento, varadhammappavattako;
2842降下甘露雨,使大众寂灭。
Vassate amataṃ vuṭṭhiṃ, nibbāpento mahājanaṃ.
2843手持带幡的莲花,我站在半拘卢舍处;
‘‘Sadhajaṃ padumaṃ gayha, aḍḍhakose ṭhito ahaṃ;
2844我对巴度目答拉牟尼欢喜地举向空中。
Padumuttaramunissa, pahaṭṭho ukkhipimambare.
2845「当莲花来时,那时确实是奇迹;
‘‘Āgacchante ca padume, abbhuto āsi tāvade;
2846知道我的意愿,说话者中的最胜者接住了。
Mama saṅkappamaññāya, paggaṇhi vadataṃ varo.
2847「以最胜的手接住水生的最上之花;
‘‘Karaseṭṭhena paggayha, jalajaṃ pupphamuttamaṃ;
2848导师站在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha.
2849「『以此莲花投向一切知者、调御者;
‘‘‘Yenidaṃ padumaṃ khittaṃ, sabbaññumhi vināyake ;
2850我将赞叹他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
2851「『三十劫中他将作天帝,天王之位;」
‘‘‘Tiṃsakappāni devindo, devarajjaṃ karissati;
2852地上的王国七百,他将统治大地。
Pathabyā rajjaṃ sattasataṃ, vasudhaṃ āvasissati.
2853「在那里,达到那里之后,将成为转轮王;
‘‘‘Tattha pattaṃ gaṇetvāna, cakkavattī bhavissati;
2854从空中降花雨,那时将遍洒。
Ākāsato pupphavuṭṭhi, abhivassissatī tadā.
2855「在十万劫中,从乌迦卡族出生;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
2856名为乔达摩之名,将成为世间的导师。
Gotamo nāma nāmena, satthā loke bhavissati.
2857「他的法的继承者,亲生的法所造;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
2858遍知一切漏后,无漏者将般涅槃」。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
2859「从母胎出来后,正知、具念;
‘‘Nikkhamitvāna kucchimhā, sampajāno patissato;
2860生来五岁时,我证得了阿拉汉果。
Jātiyā pañcavassohaṃ, arahattaṃ apāpuṇiṃ.
2861四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2862如是,据说具寿巴度摩长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2863巴度玛长老譬喻第九
Padumattherassāpadānaṃ navamaṃ.
286410. 阿萨那菩提长老譬喻
10. Asanabodhiyattheraapadānaṃ
2865生来七岁时,我见到了世间的导师;
‘‘Jātiyā sattavassohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ;
2866以净信心、善意,我前往人中至上者。
Pasannacitto sumano, upagacchiṃ naruttamaṃ.
2867对于彼世尊帝沙,世间的最胜者、如是者;
‘‘Tissassāhaṃ bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
2868我以欢喜的欢喜心,种植了最上的菩提树。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, ropayiṃ bodhimuttamaṃ.
2869名为阿沙那的,是扎根于地的树木;
‘‘Asano nāmadheyyena, dharaṇīruhapādapo;
2870我侍奉了五年,最上菩提座。
Pañcavasse paricariṃ, asanaṃ bodhimuttamaṃ.
2871见到树木开花,令人惊奇、汗毛竖立;
‘‘Pupphitaṃ pādapaṃ disvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;
2872宣说自己的业,我前往最胜佛处。
Sakaṃ kammaṃ pakittento, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ.
2873那时那位正自觉者,自生者、最上之人;
‘‘Tisso tadā so sambuddho, sayambhū aggapuggalo;
2874坐在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
2875由谁种植了这菩提树,恭敬供养了佛;
‘‘‘Yenāyaṃ ropitā bodhi, buddhapūjā ca sakkatā;
2876我将称赞他,你们听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
2877三十劫中在诸天,他将作天王;
‘‘‘Tiṃsakappāni devesu, devarajjaṃ karissati;
2878他将成为转轮王六十四次。
Catusaṭṭhi cakkhattuṃ so, cakkavattī bhavissati.
2879「从兜率天死没后,由善根所激发;
‘‘‘Tusitā hi cavitvāna, sukkamūlena codito;
2880享受两种成就后,将在人间欢乐。
Dve sampattī anubhotvā, manussatte ramissati.
2881「他精进专注,寂静无依;
‘‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi;
2882遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。」
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
2883「我专注于远离,寂静无依;
‘‘Vivekamanuyuttohaṃ , upasanto nirūpadhi;
2884如龙象断缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
2885「从此九十二劫前,我当时种下菩提;
‘‘Dvenavute ito kappe, bodhiṃ ropesahaṃ tadā;
2886我不知恶趣,此是菩提树之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhiropassidaṃ phalaṃ.
2887从七十四劫前,名为旦荼些那而闻名;
‘‘Catusattatito kappe, daṇḍasenoti vissuto;
2888具足七宝,那时我是转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī tadā ahuṃ.
2889从七十三劫前,有七位地主;
‘‘Tesattatimhito kappe, sattāhesuṃ mahīpatī;
2890名为萨曼答内弥,诸转轮王。
Samantanemināmena, rājāno cakkavattino.
2891从二十五劫前,名为富那迦的刹帝利;
‘‘Paṇṇavīsatito kappe, puṇṇako nāma khattiyo;
2892具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
2893四无碍解……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2894据说具寿阿萨那菩提长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā asanabodhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2895阿萨那菩提长老譬喻第十
Asanabodhiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
2896比嘉尼品第六
Bījanivaggo chaṭṭho.
2897其摄颂——
Tassuddānaṃ –
2898种子、百光、卧具、水持者;
Bījanī sataraṃsī ca, sayanodakivāhiyo;
2899随从、灯、幢、莲花供养者;
Parivāro padīpañca, dhajo padumapūjako;
2900菩提说为第十,偈颂同样九十二。
Bodhi ca dasamo vutto, gāthā dvenavuti tathā.
29017. 萨咖金德尼亚品
7. Sakacintaniyavaggo
29021. 萨咖金德尼亚长老譬喻
1. Sakacintaniyattheraapadānaṃ
2903「见到森林寂静,无声且不混浊;
‘‘Pavanaṃ kānanaṃ disvā, appasaddamannāvilaṃ;
2904如同仙人们常行之处,诸供养之受者。
Isīnaṃ anuciṇṇaṃva, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ.
2905「作塔于沙洲,遍撒种种花;
‘‘Thūpaṃ katvāna pulinaṃ , nānāpupphaṃ samokiriṃ;
2906如同面对正觉者,我礼敬所化现者。
Sammukhā viya sambuddhaṃ, nimmitaṃ abhivandahaṃ.
2907「具足七宝者,王为国中主;
‘‘Sattaratanasampanno , rājā raṭṭhamhi issaro;
2908我因自业成就,此为供花之果报。
Sakakammābhiraddhohaṃ, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
2909「自九十一劫前,我供养彼花以来;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
2910我不知有恶趣,此为供花之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
2911「八十劫之前,我曾是转轮王;
‘‘Asītikappenantayaso, cakkavattī ahosahaṃ;
2912具足七宝,为四洲之主。
Sattaratanasampanno, catudīpamhi issaro.
2913「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
2914六神通已作证,已行佛陀之教。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2915如是,据说具寿萨咖进帝尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sakacintaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2916萨咖金德尼亚长老譬喻第一
Sakacintaniyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
29172. 阿沃普披耶长老譬喻
2. Avopupphiyattheraapadānaṃ
2918「从住处出来,站立于经行处;
‘‘Vihārā abhinikkhamma, abbhuṭṭhahiya caṅkame;
2919阐明四谛,教导不死之境。
Catusaccaṃ pakāsanto, deseti amataṃ padaṃ.
2920「了知尸弃佛、最胜佛、如是者之语;
‘‘Sikhissa giramaññāya, buddhaseṭṭhassa tādino;
2921取了种种花后,我在空中散布。
Nānāpupphaṃ gahetvāna, ākāsamhi samokiriṃ.
2922「以那业,两足之尊、世间最胜、人中之牛,
‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
2923我已达到不动之处,舍离胜败。
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
2924「从此三十一劫以前,我供养了那些花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
2925我不知有恶趣,这是供花之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
2926「从此二十劫以前,有名为苏美德的刹帝利,
‘‘Ito vīsatikappamhi, sumedho nāma khattiyo;
2927具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
2928「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2929据说具寿阿沃普披耶长老如是说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā avopupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2930阿沃布毕亚长老譬喻第二
Avopupphiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
29313. 巴恰嘎玛尼亚长老譬喻
3. Paccāgamaniyattheraapadānaṃ
2932「在信度河岸边,我当时是一只鹭鸶;
‘‘Sindhuyā nadiyā tīre, cakkavāko ahaṃ tadā;
2933我以清净的水藻为食,对诸恶善加防护。
Suddhasevālabhakkhohaṃ, pāpesu ca susaññato.
2934「我见到离尘的佛陀,行走在无染的道路上;
‘‘Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase;
2935我用嘴衔起娑罗花,供养毗婆尸佛。
Tuṇḍena sālaṃ paggayha, vipassissābhiropayiṃ.
2936「对如来的信,不动摇、善安立;
‘‘Yassa saddhā tathāgate, acalā supatiṭṭhitā;
2937以那清净心,他不去恶趣。
Tena cittappasādena, duggatiṃ so na gacchati.
2938「我在佛陀最胜者面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;
2939以平静的鸟,我种植了善种。
Vihaṅgamena santena, subījaṃ ropitaṃ mayā.
2940从九十一劫以来,我供养了那花;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
2941我不知有恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
2942名为善妙见者,这八位同名者;
‘‘Sucārudassanā nāma, aṭṭhete ekanāmakā;
2943在十七劫中,他们是大力的转轮王。
Kappe sattarase āsuṃ, cakkavattī mahabbalā.
2944四无碍解……佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2945如是,据说具寿巴吒阿嘎马尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paccāgamaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2946巴恰嘎玛尼亚长老譬喻第三
Paccāgamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
29474. 巴拉巴萨德咖长老譬喻
4. Parappasādakattheraapadānaṃ
2948牛王、殊胜者、英雄、大仙、已战胜魔者;
‘‘Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, mahesiṃ vijitāvinaṃ;
2949见到金色的正觉者,谁不生净信呢?
Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, ko disvā nappasīdati.
2950「雪山难以测量,海洋难以超越;
‘‘Himavāvāparimeyyo, sāgarova duruttaro;
2951同样,见到佛陀的禅那,谁不生净信呢?
Tatheva jhānaṃ buddhassa, ko disvā nappasīdati.
2952「大地如何无量,心如森林之庄严;
‘‘Vasudhā yathāppameyyā, cittā vanavaṭaṃsakā;
2953同样,见到佛陀的戒,谁不生净信呢?
Tatheva sīlaṃ buddhassa, ko disvā nappasīdati.
2954「风不可动摇,如虚空不可计数;
‘‘Anilañjasāsaṅkhubbho , yathākāso asaṅkhiyo;
2955同样,见到佛陀的智,谁不生净信呢?
Tatheva ñāṇaṃ buddhassa, ko disvā nappasīdati.
2956「以此四偈,名为些那的婆罗门;
‘‘Imāhi catugāthāhi, brāhmaṇo senasavhayo;
2957赞叹佛陀最胜者,悉达多不可战胜。
Buddhaseṭṭhaṃ thavitvāna, siddhatthaṃ aparājitaṃ.
2958九十四劫以来,不再投生恶趣;
‘‘Catunnavutikappāni, duggatiṃ nupapajjatha;
2959善趣与乐的成就,我享受了不少。
Sugatiṃ sukhasampattiṃ , anubhosimanappakaṃ.
2960从九十四劫以来,赞叹世间导师后;
‘‘Catunnavutito kappe, thavitvā lokanāyakaṃ;
2961我不知有恶趣,这是赞叹的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, thomanāya idaṃ phalaṃ.
2962在第十四劫中,有四位殊胜者;
‘‘Cātuddasamhi kappamhi, caturo āsumuggatā;
2963具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
2964四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2965如是,据说具寿巴拉巴萨德咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā parappasādako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2966巴拉巴萨德咖长老譬喻第四
Parappasādakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
29675. 莲根施者长老譬喻
5. Bhisadāyakattheraapadānaṃ
2968「名为韦沙部的仙人,是诸仙人中的第三位;
‘‘Vessabhū nāma nāmena, isīnaṃ tatiyo ahu;
2969深入森林之中,那位最上之人住在那里。
Kānanaṃ vanamogayha, vihāsi purisuttamo.
2970「我拿着莲藕,前往佛陀之处;
‘‘Bhisamuḷālaṃ gaṇhitvā, agamaṃ buddhasantikaṃ;
2971我以欢喜的双手,将那莲藕供养佛陀的足。
Tañca buddhassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
2972「被韦沙部最上觉者以手触摸,
‘‘Karena ca parāmaṭṭho, vessabhūvarabuddhinā;
2973我不知有任何快乐,能与那相等或更胜。
Sukhāhaṃ nābhijānāmi, samaṃ tena kutottariṃ.
2974「这是我的最后有,一切有已被根除;」
‘‘Carimo vattate mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
2975以驯服的象王,我种植了善。
Hatthināgena santena, kusalaṃ ropitaṃ mayā .
2976从此三十一劫前,我作了那业;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
2977我不知有恶趣,此是施莲根之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
2978以及沙摩陀那诸王,十六位人中之主,
‘‘Samodhānā ca rājāno, soḷasa manujādhipā;
2979在第十四劫中,有大力的转轮王。
Kappamhi cuddase āsuṃ, cakkavattī mahabbalā.
2980四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
2981如是,据说具寿比沙达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2982莲根施者长老譬喻第五
Bhisadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
29836. 苏金帝德长老譬喻
6. Sucintitattheraapadānaṃ
2984我是行于山险者,出生即为狮子;
‘‘Giriduggacaro āsiṃ, abhijātova kesarī;
2985杀害鹿群后,我住在山间。
Migasaṅghaṃ vadhitvāna, jīvāmi pabbatantare.
2986然而世尊是见利益者,是一切知者,是说者中的最胜者;
‘‘Atthadassī tu bhagavā, sabbaññū vadataṃ varo;
2987他想要救度我,来到最胜的山。
Mamuddharitukāmo so, āgacchi pabbatuttamaṃ.
2988杀了一只肥鹿后,我正要吃;
‘‘Pasadañca migaṃ hantvā, bhakkhituṃ samupāgamiṃ;
2989世尊在那时,行乞而来。
Bhagavā tamhi samaye, bhikkhamāno upāgami.
2990取出最好的肉,我供养了那位导师;
‘‘Varamaṃsāni paggayha, adāsiṃ tassa satthuno;
2991大雄随喜,当时使我清凉。
Anumodi mahāvīro, nibbāpento mamaṃ tadā.
2992以那净信心,我进入了山险;
‘‘Tena cittappasādena, giriduggaṃ pavisiṃ ahaṃ;
2993生起喜悦后,我在那里命终。
Pītiṃ uppādayitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
2994以此肉布施,以及心的愿,
‘‘Etena maṃsadānena, cittassa paṇidhīhi ca;
2995一千五百劫中,我在天界享乐。
Pannarase kappasate, devaloke ramiṃ ahaṃ.
2996在其余诸劫中,我思惟善,
‘‘Avasesesu kappesu, kusalaṃ cintitaṃ mayā;
2997以那肉布施,以及忆念佛。
Teneva maṃsadānena, buddhānussaraṇena ca.
2998在三十八劫中,有八位名为长寿者,
‘‘Aṭṭhattiṃsamhi kappamhi, aṭṭha dīghāyunāmakā;
2999在一百六十劫中,有二位名为瓦鲁那。
Saṭṭhimhito kappasate, duve varuṇanāmakā .
3000四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3001如是,据说具寿苏琴帝答长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sucintito thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3002苏金帝德长老譬喻第六
Sucintitattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
30037. 衣施者长老譬喻
7. Vatthadāyakattheraapadānaṃ
3004「那时我生为鸟类,是苏巴那、伽楼罗之王;
‘‘Pakkhijāto tadā āsiṃ, supaṇṇo garuḷādhipo;
3005我见到离尘的佛陀,正前往甘达马达那。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ gandhamādanaṃ.
3006「舍弃伽楼罗之色,我持学童之身;
‘‘Jahitvā garuḷavaṇṇaṃ, māṇavakaṃ adhārayiṃ;
3007我供养了一件衣,给那位两足之尊、如是者。
Ekaṃ vatthaṃ mayā dinnaṃ, dvipadindassa tādino.
3008「接受了那件布后,佛陀、世间最上的导师;
‘‘Tañca dussaṃ paṭiggayha, buddho lokagganāyako;
3009导师住立于虚空中,说了这些偈颂。
Antalikkhe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha.
3010「『以此布施衣之业,以及心的愿;」
‘‘‘Iminā vatthadānena, cittassa paṇidhīhi ca;
3011舍弃了重的胎生,将在天界中欢乐。
Pahāya garuḷaṃ yoniṃ, devaloke ramissati’.
3012见义的世尊,世间的最胜者、人中之牛,
‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
3013赞叹了衣布施后,向北方出发。
Vatthadānaṃ pasaṃsitvā, pakkāmi uttarāmukho.
3014在我生于诸有时,我有衣的成就,
‘‘Bhave nibbattamānamhi, honti me vatthasampadā;
3015在虚空中有覆盖,这是衣布施的果报。
Ākāse chadanaṃ hoti, vatthadānassidaṃ phalaṃ.
3016阿卢那瓦等七人,大力的转轮王,
‘‘Aruṇavā satta janā, cakkavattī mahabbalā;
3017在三十六劫中,是人中之主。
Chattiṃsatimhi āsiṃsu, kappamhi manujādhipā.
3018四无碍解……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3019如是,具寿瓦他达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vatthadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3020衣施者长老譬喻第七
Vatthadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
30218. 芒果施者长老譬喻
8. Ambadāyakattheraapadānaṃ
3022「无比见佛,坐于山间;
‘‘Anomadassī bhagavā, nisinno pabbatantare;
3023以慈遍满世间,无量无依。
Mettāya aphari loke, appamāṇe nirūpadhi.
3024「我当时是猿猴,在喜马拉雅最胜山;
‘‘Kapi ahaṃ tadā āsiṃ, himavante naguttame;
3025见到无比见,我对佛净信心。
Disvā anomadassiṃ taṃ , buddhe cittaṃ pasādayiṃ.
3026「在喜马拉雅不远处,当时有结果的芒果树;
‘‘Avidūre himavantassa, ambāsuṃ phalino tadā;
3027从那里取了成熟的,我给了甜美的芒果。
Tato pakkaṃ gahetvāna, ambaṃ samadhukaṃ adaṃ.
3028「那位佛为我记说,无比见大牟尼;」
‘‘Taṃ me buddho viyākāsi, anomadassī mahāmuni;
3029以此蜜施与芒果施两者
Iminā madhudānena, ambadānena cūbhayaṃ.
3030在五十七劫中,将于天界享乐
‘‘Sattapaññāsakappamhi, devaloke ramissati;
3031在其余诸劫中,将杂处流转
Avasesesu kappesu, vokiṇṇaṃ saṃsarissati.
3032舍弃恶业后,以成熟的智慧
‘‘Khepetvā pāpakaṃ kammaṃ, paripakkāya buddhiyā;
3033不去恶趣,将烧尽诸烦恼
Vinipātamagantvāna, kilese jhāpayissati.
3034我以最上之调御,被大仙调御
‘‘Damena uttamenāhaṃ, damitomhi mahesinā;
3035已达不动之处,舍离胜败
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
3036在七百七十劫中,名为阿姆巴塔佳
‘‘Sattasattatikappasate, ambaṭṭhajasanāmakā;
3037十四位国王,大力转轮王。
Catuddasa te rājāno, cakkavattī mahabbalā.
3038「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3039如是,据说具寿安跋达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3040芒果施者长老譬喻第八
Ambadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
30419. 苏玛那长老譬喻
9. Sumanattheraapadānaṃ
3042「名为苏玛诺,我当时是花鬘师;
‘‘Sumano nāma nāmena, mālākāro ahaṃ tadā;
3043我见到离尘的佛陀,世间供养的受者。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, lokāhutipaṭiggahaṃ.
3044「以双手高举,最上的苏玛那花,
‘‘Ubho hatthehi paggayha, sumanaṃ pupphamuttamaṃ;
3045我供养佛陀,有髻的世间亲族。
Buddhassa abhiropesiṃ, sikhino lokabandhuno.
3046「以此花供养,以及思与愿,
‘‘Imāya pupphapūjāya, cetanāpaṇidhīhi ca;
3047我不知有恶趣,此是礼敬佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
3048从此三十一劫前,我供养了那些花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
3049我不知有恶趣,此是礼敬佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
3050在二十六劫中,有四位大名声者;
‘‘Chabbīsatimhi kappamhi, cattārosuṃ mahāyasā;
3051具足七宝,诸转轮王。
Sattaratanasampannā, rājāno cakkavattino.
3052四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3053如是,确实具寿苏玛那长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumano thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3054苏玛那长老譬喻第九
Sumanattherassāpadānaṃ navamaṃ.
305510. 布巴恰嘎果帝亚长老譬喻
10. Pupphacaṅkoṭiyattheraapadānaṃ
3056如无畏形相的狮子,如鸟中之首的金翅鸟;
‘‘Abhītarūpaṃ sīhaṃva, garuḷaggaṃva pakkhinaṃ;
3057犹如老虎中的殊胜者,犹如出生高贵的狮子。
Byagghūsabhaṃva pavaraṃ, abhijātaṃva kesariṃ.
3058「三界的皈依处尸弃佛,不动者、不败者;
‘‘Sikhiṃ tilokasaraṇaṃ, anejaṃ aparājitaṃ;
3059「坐着的沙门之最上者,为比丘僧团所尊敬。
Nisinnaṃ samaṇānaggaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ.
3060「将花茎放在一旁,无瑕的最上之花;
‘‘Caṅkoṭake ṭhapetvāna, anojaṃ pupphamuttamaṃ;
3061「连同花茎一起,我撒向最胜的佛陀。
Saha caṅkoṭakeneva, buddhaseṭṭhaṃ samokiriṃ.
3062「以那净信心,两足中的帝王、人中的牛王;
‘‘Tena cittappasādena, dvipadinda narāsabha;
3063「我已达到不动的境地,舍离了胜与败。
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
3064「从此三十一劫前,我当时所作的那业;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
3065我不知恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
3066三十劫圆满时,名为天人光辉;
‘‘Sampuṇṇe tiṃsakappamhi, devabhūtisanāmakā;
3067具足七宝,五次成为转轮王。
Sattaratanasampannā, pañcāsuṃ cakkavattino.
3068四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3069如是,具寿花篮长老说此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pupphacaṅkoṭiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3070布巴恰嘎果帝亚长老譬喻第十
Pupphacaṅkoṭiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
3071自思惟品第七
Sakacintaniyavaggo sattamo.
3072其摄颂——
Tassuddānaṃ –
3073自思者、阿窝花者、与供养及心,
Sakacintī avopupphī, sapaccāgamanena ca;
3074他净信者、比沙多、善思者、施衣者。
Parappasādī bhisado, sucinti vatthadāyako.
3075芒果林与善意者,以及花冠者;
Ambadāyī ca sumano, pupphacaṅkoṭakīpi ca;
3076已说七十一偈,由见义者所计算。
Gāthekasattati vuttā, gaṇitā atthadassibhi.
30778. 龙沙玛喇品
8. Nāgasamālavaggo
30781. 龙沙玛喇长老譬喻
1. Nāgasamālattheraapadānaṃ
3079「我将被丢弃在大道上的阿巴答离花,
‘‘Apāṭaliṃ ahaṃ pupphaṃ, ujjhitaṃ sumahāpathe;
3080我将它安置在尸弃佛、世间亲族者的塔上。
Thūpamhi abhiropesiṃ, sikhino lokabandhuno.
3081「从此三十一劫以前,我作了那业;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
3082我不知有恶趣,这是供养塔之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, thūpapūjāyidaṃ phalaṃ.
3083「从此十五劫以前,名为普弥的刹帝利,
‘‘Ito pannarase kappe, bhūmiyo nāma khattiyo;
3084具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
3085「四无碍解,以及这八解脱,
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
3086六神通已作证,已作世尊的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3087如是,据说具寿龙沙玛喇长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgasamālo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3088龙沙玛喇长老譬喻第一
Nāgasamālattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
30892. 足想长老譬喻
2. Padasaññakattheraapadānaṃ
3090「见到帝沙日亲佛所踏的足迹已,
‘‘Akkantañca padaṃ disvā, tissassādiccabandhuno;
3091以欢喜的欢喜心,我对足迹生起净信。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ.
3092「从此九十二劫以来,当时我获得那足想,
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
3093我不知有恶趣,这是足想之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, padasaññāyidaṃ phalaṃ.
3094「从此七劫之前,有名为苏美德的刹帝利,
‘‘Ito sattamake kappe, sumedho nāma khattiyo;
3095具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavatī mahabbalo.
3096「四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3097如是,具寿巴达桑雅咖长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3098足想长老譬喻第二
Padasaññakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
30993. 佛想长老譬喻
3. Buddhasaññakattheraapadānaṃ
3100「见到导师的尘堆衣,挂在树顶上;
‘‘Dumagge paṃsukūlikaṃ, laggaṃ disvāna satthuno;
3101于是我合掌,礼敬尘堆衣。
Tato tamañjaliṃ katvā, paṃsukūlaṃ avandahaṃ.
3102「从此九十二劫以来,我作了那业;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
3103我不知有恶趣,这是佛随念之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
3104「从此第四劫,有刹帝利名杜马沙拉;
‘‘Ito catutthake kappe, dumasārosi khattiyo;
3105征服四方,转轮王,大力者。
Cāturanto vijitāvī, cakkavattī mahabbalo.
3106「四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3107如是,据说具寿佛想长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3108佛想长老譬喻第三
Buddhasaññakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
31094. 莲根施与长老譬喻
4. Bhisāluvadāyakattheraapadānaṃ
3110「舍弃村落进入林,我住在森林中;
‘‘Kānanaṃ vanamogayha, vasāmi vipine ahaṃ;
3111我见到毗婆尸佛,诸供养的受者。
Vipassiṃ addasaṃ buddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ.
3112「我供养了莲藕,以及洗手的水;
‘‘Bhisāluvañca pādāsiṃ, udakaṃ hatthadhovanaṃ;
3113以头礼敬足后,我向北方离去。
Vanditvā sirasā pāde, pakkāmi uttarāmukho.
3114「从那时起九十一劫,我供养了那莲藕;
‘‘Ekanavutito kappe, bhisāluvamadaṃ tadā;
3115我不知有恶趣,这是福业的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
3116「从此第三劫时,有位名叫比沙的刹帝利王;
‘‘Ito tatiyake kappe, bhisasammatakhattiyo;
3117具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
3118「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3119如是,据说具寿比沙卢瓦达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisāluvadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3120莲根施与长老譬喻第四
Bhisāluvadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
3121第六诵品
Chaṭṭhabhāṇavāraṃ.
31225. 一想长老譬喻
5. Ekasaññakattheraapadānaṃ
3123「名为康达,是毗婆尸的上首弟子;
‘‘Khaṇḍo nāmāsi nāmena, vipassissaggasāvako;
3124我施一钵食,于受世间供养者。
Ekā bhikkhā mayā dinnā, lokāhutipaṭiggahe.
3125「以彼心净信,两足尊、人中牛王;
‘‘Tena cittappasādena, dvipadinda narāsabha;
3126我不知恶趣,此是一钵食之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ekabhikkhāyidaṃ phalaṃ.
3127「四十劫之前,名为瓦汝那的刹帝利;
‘‘Cattālīsamhito kappe, varuṇo nāma khattiyo;
3128具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
3129「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3130如是,据说具寿一想长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3131一想长老譬喻第五
Ekasaññakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
31326. 草敷施与长老譬喻
6. Tiṇasantharadāyakattheraapadānaṃ
3133「离雪山不远,有大树丛湖;
‘‘Himavantassāvidūre, mahājātassaro ahu;
3134百瓣莲覆盖,种种鸟栖处。
Satapattehi sañchanno, nānāsakuṇamālayo.
3135「于彼沐浴饮,不远处我住;
‘‘Tamhi nhatvā ca pitvā ca, avidūre vasāmahaṃ;
3136见沙门之上,行于无泥处。
Addasaṃ samaṇānaggaṃ, gacchantaṃ anilañjase.
3137「知我之思惟,世间无上师;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro;
3138从空中降下后,他即刻站立在地上。
Abbhato oruhitvāna, bhūmiyaṃṭhāsi tāvade.
3139「以角衔取草,我给予了坐具;
‘‘Visāṇena tiṇaṃ gayha, nisīdanamadāsahaṃ;
3140世尊,三界的领导者,坐在那里。
Nisīdi bhagavā tattha, tisso lokagganāyako.
3141「使自己的心净信后,我礼敬了世间的领导者;
‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, avandi lokanāyakaṃ;
3142我退到一旁,思惟着大牟尼。
Paṭikuṭiko apasakkiṃ, nijjhāyanto mahāmuniṃ.
3143「以那心净信,我往生于化乐天;
‘‘Tena cittappasādena, nimmānaṃ upapajjahaṃ;
3144我不知恶趣,这是铺草的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, santharassa idaṃ phalaṃ.
3145「从此第二劫,有鹿王刹帝利;
‘‘Ito dutiyake kappe, miga sammatakhattiyo;
3146具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
3147「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3148如是,据说具寿提那桑他拉达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇasantharadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3149草敷施与长老譬喻第六
Tiṇasantharadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
31507. 针施与长老譬喻
7. Sūcidāyakattheraapadānaṃ
3151「在三万劫中,世间导师正自觉者,
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, sambuddho lokanāyako;
3152名为须弥陀,具足三十二相。
Sumedho nāma nāmena, bāttiṃsavaralakkhaṇo.
3153「对那位金色的、两足之尊、如是者,
‘‘Tassa kañcanavaṇṇassa, dvipadindassa tādino;
3154我供养了五根针,为了缝制衣。
Pañca sūcī mayā dinnā, sibbanatthāya cīvaraṃ.
3155「以那供养针的业,善观微细义者,」
‘‘Teneva sūcidānena, nipuṇatthavipassakaṃ;
3156锐利、轻快且安乐的智生起于我。
Tikkhaṃ lahuñca phāsuñca, ñāṇaṃ me udapajjatha.
3157我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
3158我持最后之身,在正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
3159我曾为名为二足之尊的四位国王;
‘‘Dvipadādhipatī nāma, rājāno caturo ahuṃ;
3160具足七宝,转轮王,大威力者。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
3161四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3162如是,据说具寿苏吉达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sūcidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3163针施与长老譬喻第七
Sūcidāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
31648. 巴嗒厘花长老譬喻
8. Pāṭalipupphiyattheraapadānaṃ
3165金色的正觉者,行走在市场中;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe;
3166犹如金堆,具足三十二种殊胜相。
Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ, bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ.
3167「我当时是长者之子,柔软、安乐地成长;
‘‘Seṭṭhiputto tadā āsiṃ, sukhumālo sukhedhito;
3168我将钵昙摩花放在膝上,然后拿取。
Ucchaṅge pāṭalipupphaṃ, katvāna abhisaṃhariṃ.
3169「我以欢喜的心,用诸花供养;
‘‘Haṭṭho haṭṭhena cittena, pupphehi abhipūjayiṃ;
3170我礼敬彼提沙世间解、怙主、人天导师。
Tissaṃ lokaviduṃ nāthaṃ, naradevaṃ namassahaṃ.
3171「从此九十二劫以来,我当时所作的业;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
3172我不知有恶趣,这是花供养的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
3173「从此六十三劫前,有位名为阿毗三摩答;
‘‘Ito tesaṭṭhikappamhi, abhisammatanāmako;
3174具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
3175「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3176如是,据说具寿巴嗒厘花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāṭalipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3177巴嗒厘花长老譬喻第八
Pāṭalipupphiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
31789. 住合掌长老譬喻
9. Ṭhitañjaliyattheraapadānaṃ
3179「我以前是猎鹿者,在旷野森林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;
3180在那里我见到正自觉者,具足三十二种殊胜相。
Tattha addasaṃ sambuddhaṃ, bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ.
3181「在那里我合掌后,面向东方离去;
‘‘Tatthāhaṃ añjaliṃ katvā, pakkāmiṃ pācināmukho;
3182在不远处坐下,在自己的树叶座上。
Avidūre nisinnassa, niyake paṇṇasanthare.
3183「然后雷电击落,当时落在我的头上;
‘‘Tato me asanīpāto, matthake nipatī tadā;
3184我在死亡时,再次合掌。
Sohaṃ maraṇakālamhi, akāsiṃ punarañjaliṃ.
3185从此九十二劫前,我当时合掌;
‘‘Dvenavute ito kappe, añjaliṃ akariṃ tadā;
3186我不知有恶趣,这是合掌的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, añjalissa idaṃ phalaṃ.
3187在五十四劫前,名为弥嘎给都;
‘‘Catupaṇṇāsakappamhi, migaketusanāmako;
3188具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
3189四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3190如是,据说具寿提他难佳离长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ṭhitañjaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3191住合掌长老譬喻第九
Ṭhitañjaliyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
319210. 三莲长老譬喻
10. Tipadumiyattheraapadānaṃ
3193名为莲华上的胜者,一切法的彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
3194调御者为调御者围绕,那时从城出来。
Danto dantaparivuto, nagarā nikkhamī tadā.
3195「在汉萨瓦提城,那时我是花鬘师;
‘‘Nagare haṃsavatiyaṃ, ahosiṃ māliko tadā;
3196凡那里最上的莲池,我取了其中的莲花。
Yaṃ tattha uttamaṃ toṇi, padmapupphāni aggahiṃ.
3197「我在市场中间的路上,见到了离尘的佛陀;
‘‘Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, paṭimaggantarāpaṇe;
3198见到正自觉者后,那时我如此思惟。
Saha disvāna sambuddhaṃ, evaṃ cintesahaṃ tadā.
3199「这些花对我有何用?被我献给国王;
‘‘Kiṃ me imehi pupphehi, rañño upanitehi me;
3200我可能得到村或村田,或者一千。
Gāmaṃ vā gāmakhettaṃ vā, sahassaṃ vā labheyyahaṃ.
3201「调御未调御者的勇者,带来一切有情之乐;
‘‘Adantadamanaṃ vīraṃ, sabbasattasukhāvahaṃ;
3202礼敬世间的保护者后,我将获得不死之财。
Lokanāthaṃ pūjayitvā, lacchāmi amataṃ dhanaṃ.
3203如此我思惟后,使自己的心净信;
‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;
3204拿起三朵红色的花,当时我将它们抛向空中。
Tīṇi lohitake gayha, ākāse ukkhipiṃ tadā.
3205当我刚抛出时,它们在空中展开;
‘‘Mayā ukkhittamattamhi, ākāse patthariṃsu te;
3206在那里它们停住在头顶上方,花梗朝上,花冠朝下。
Dhāriṃsu matthake tattha, uddhaṃvaṇṭā adhomukhā.
3207凡是看见的人们,都发出欢呼;
‘‘Ye keci manujā disvā, ukkuṭṭhiṃ sampavattayuṃ;
3208在虚空中的天人们,发出「善哉」之声。
Devatā antalikkhamhi, sādhukāraṃ pavattayuṃ.
3209世间生起了稀有之事,因为最胜佛的威力;
‘‘Accheraṃ loke uppannaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā;
3210「我们将听闻法,我们是花的携带者。」
Sabbe dhammaṃ suṇissāma, pupphānaṃ vāhasā mayaṃ.
3211「莲花上人,世间解,应供者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
3212站在路上的寂静者,说了这些偈颂。
Vīthiyañhi ṭhito santo, imā gāthā abhāsatha.
3213「『那位以红莲花供养佛陀的学童;
‘‘‘Yo so buddhaṃ apūjesi, rattapadmehi māṇavo;
3214我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
3215「『三万劫千,他将在天界欢乐;
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati;
3216三万劫,他将作天帝,天界之王。
Tiṃsakappāni devindo, devarajjaṃ karissati.
3217「『名为大广大者的宫殿,将在那时出现;」
‘‘‘Mahāvitthārikaṃ nāma, byamhaṃ hessati tāvade;
3218高三百由旬,宽一百五十由旬。
Tiyojanasatubbiddhaṃ, diyaḍḍhasatavitthataṃ.
3219四十万军队,善加布置;
‘‘‘Cattārisatasahassāni , niyyūhā ca sumāpitā;
3220装饰着重阁楼,庄严着大卧具。
Kūṭāgāravarūpetā, mahāsayanamaṇḍitā.
3221十万亿天女,将围绕着;
‘‘‘Koṭisatasahassiyo , parivāressanti accharā;
3222善巧于舞蹈歌唱,也精通于演奏。
Kusalā naccagītassa, vāditepi padakkhiṇā.
3223在如此殊胜的梵天宫,充满女众群;
‘‘‘Etādise byamhavare, nārīgaṇasamākule;
3224天界红色的花雨,将常常降下。
Vassissati pupphavasso, dibbo lohitako sadā.
3225墙柱用龙牙,门柱和门楼;
‘‘‘Bhittikhīle nāgadante, dvārabāhāya toraṇe;
3226车轮般大的红莲花,将会垂挂在那里。
Cakkamattā lohitakā, olambissanti tāvade.
3227「在叶覆叶盖的内部殊胜梵宫中,
‘‘‘Pattena pattasañchanne, antobyamhavare imaṃ;
3228铺设并覆盖后,将会在那里躺卧。
Attharitvā pārupitvā, tuvaṭṭissanti tāvade.
3229「围绕住处,周围一百由旬,
‘‘‘Bhavanaṃ parivāretvā, samantā satayojane;
3230那些红莲花,散发天香。
Tepi padmā lohitakā, dibbagandhaṃ pavāyare.
3231「五十七次,将成为转轮王,
‘‘‘Pañcasattatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
3232地方王权广大,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
3233「享受两种成就,无灾无难;
‘‘‘Sampattiyo duve bhutvā, anīti anupaddavo;
3234当到达终点时,他将证得涅槃。
Sampatte pariyosāne, nibbānaṃ pāpuṇissati’ .
3235「我确实善见佛陀,善作交易;
‘‘Sudiṭṭho vata me buddho, vāṇijjaṃ supayojitaṃ;
3236供养三朵莲花后,我享受三种成就。
Padmāni tīṇi pūjetvā, anubhosiṃ tisampadā .
3237「今日对于我这已得法者、已完全解脱者,
‘‘Ajja me dhammappattassa, vippamuttassa sabbaso;
3238善开花的红莲花,将戴在头上。
Supupphitaṃ lohitakaṃ, dhārayissati matthake.
3239「当莲花上首导师说我的业时,
‘‘Mama kammaṃ kathentassa, padumuttarasatthuno;
3240十万有情,生起了法现观。
Satapāṇasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.
3241「从十万劫前,我供养那位佛陀;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
3242我不知道恶趣,这是三朵红莲花的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, tipadumānidaṃ phalaṃ.
3243我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
3244一切漏已被灭尽,现在没有再生。
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
3245四无碍解……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3246如是,据说具寿提巴度弥长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tipadumiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3247三莲长老譬喻第十
Tipadumiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
3248龙沙玛喇品第八
Nāgasamālavaggo aṭṭhamo.
3249其摄颂——
Tassuddānaṃ –
3250那咖沙马喇、巴达桑尼、桑尼咖卢瓦达亚咖;
Nāgasamālo padasaññī, saññakāluvadāyako;
3251诶咖桑尼、提那桑他喇、苏吉巴答利布披。
Ekasaññī tiṇasanthāro, sūcipāṭalipupphiyo;
3252合掌而立三莲华,偈颂七十五首。
Ṭhitañjalī tipadumī, gāthāyo pañcasattati.
32539. 提米喇品
9. Timiravaggo
32541. 提米喇花长老譬喻
1. Timirapupphiyattheraapadānaṃ
3255「在禅德巴嘎河岸边,我顺流而行;
‘‘Candabhāgānadītīre , anusotaṃ vajāmahaṃ;
3256见到坐着的沙门,心清净、不混浊。
Nisinnaṃ samaṇaṃ disvā, vippasannamanāvilaṃ.
3257「在那里使心清净后,我当时如此思惟:
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā , evaṃ cintesahaṃ tadā;
3258已渡者将令渡,已调者将令调。
Tārayissati tiṇṇoyaṃ, dantoyaṃ damayissati.
3259「已安息者将令安息,已寂静者将令寂静;
‘‘Assāsissati assattho, santo ca samayissati;
3260已解脱者将令解脱,已般涅槃者将令般涅槃。
Mocayissati mutto ca, nibbāpessati nibbuto.
3261「我如此思惟后,对大仙悉达多,
‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, siddhatthassa mahesino;
3262取了提弥拉花,撒在头上。」
Gahetvā timirapupphaṃ, matthake okiriṃ ahaṃ .
3263「合掌后,对他作右绕;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ;
3264礼敬导师之足后,我前往另一方。
Vanditvā satthuno pāde, pakkāmiṃ aparaṃ disaṃ.
3265「我刚离去不久,兽王侵扰我;
‘‘Aciraṃ gatamattaṃ maṃ, migarājā viheṭhayi;
3266追逐着跌落者,我就在那里跌落了。
Papātamanugacchanto, tattheva papatiṃ ahaṃ.
3267「从我供养那花以来,九十四劫之间;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
3268我不知有恶趣,这是花供养之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
3269「在五十六劫前,有七位大名声者;
‘‘Chappaññāsamhi kappamhi, sattevāsuṃ mahāyasā ;
3270具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
3271「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
3272六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3273如是,据说具寿提米拉普皮亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā timirapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3274提米喇花长老譬喻第一
Timirapupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
32752. 去想长老譬喻
2. Gatasaññakattheraapadānaṃ
3276「我七岁时,出家为无家者;
‘‘Jātiyā sattavassohaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
3277以净信之心,礼敬导师之足。
Avandiṃ satthuno pāde, vippasannena cetasā.
3278「我将沙答那咖喇奇花,抛向空中;
‘‘Sattanaṅgalakīpupphe, ākāse ukkhipiṃ ahaṃ;
3279供养彼佛陀,无量功德之海。
Tissaṃ buddhaṃ samuddissa, anantaguṇasāgaraṃ.
3280「以欢喜之心,供养善逝所行之道;
‘‘Sugatānugataṃ maggaṃ, pūjetvā haṭṭhamānaso;
3281我以那些手合掌,充满净信。
Añjaliñca tadākāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
3282从此九十二劫前,我作了那业;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
3283我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
3284从此第八劫,有三位火焰者;
‘‘Ito aṭṭhamake kappe, tayo aggisikhā ahu;
3285具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
3286四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3287如是,据说具寿嘎答桑雅咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gatasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3288去想长老譬喻第二
Gatasaññakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
32893. 卧合掌长老譬喻
3. Nipannañjalikattheraapadānaṃ
3290我坐在树下,极度病苦;
‘‘Rukkhamūle nisinnohaṃ, byādhito paramena ca;
3291我已达到最高的悲悯,我在阿兰若、在林野。
Paramakāruññapattomhi, araññe kānane ahaṃ.
3292出于悲悯,导师三次接近我;
‘‘Anukampaṃ upādāya, tisso satthā upesi maṃ;
3293我躺卧着,安详地,在头上合掌。
Sohaṃ nipannako santo, sire katvāna añjaliṃ.
3294以净信心、以喜悦心,礼敬一切有情中的最上者;
‘‘Pasannacitto sumano, sabbasattānamuttamaṃ;
3295礼敬正自觉者后,我在那里命终。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, tattha kālaṅkato ahaṃ.
3296从此九十二劫以来,我礼敬了那位最上士;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ vandiṃ purisuttamaṃ;
3297我不知有恶趣,这是礼敬的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ.
3298从此第五劫,有五位大仙;
‘‘Ito pañcamake kappe, pañcevāsuṃ mahāsikhā;
3299具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
3300「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3301如是,据说具寿合掌尼般那长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nipannañjaliko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3302卧合掌长老譬喻第三
Nipannañjalikattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
33034. 下花长老譬喻
4. Adhopupphiyattheraapadānaṃ
3304「名为阿毗浮的那位比丘,是尸弃佛的上首弟子;
‘‘Abhibhū nāma so bhikkhu, sikhino aggasāvako;
3305大威力者,三明者,前往雪山。
Mahānubhāvo tevijjo, himavantaṃ upāgami.
3306「我也在雪山,可爱的阿沙玛仙人处;
‘‘Ahampi himavantamhi, ramaṇīyassame isi;
3307我住于无量[心],那时也自在于神通。
Vasāmi appamaññāsu, iddhīsu ca tadā vasī.
3308「如鸟生于虚空,我飞越山峰;」
‘‘Pakkhijāto viyākāse, pabbataṃ adhivattayiṃ ;
3309我取了阿多花,来到山上。
Adhopupphaṃ gahetvāna, āgacchiṃ pabbataṃ ahaṃ.
3310「取了七朵花,我撒在头上;
‘‘Satta pupphāni gaṇhitvā, matthake okiriṃ ahaṃ;
3311被英雄看见后,我向东方离去。
Ālokite ca vīrena, pakkāmiṃ pācināmukho.
3312「我到达住处,进入精舍;
‘‘Āvāsaṃ abhisambhosiṃ, patvāna assamaṃ ahaṃ;
3313取了一呵利的担子,我前往山间。
Khāribhāraṃ gahetvāna, pāyāsiṃ pabbatantaraṃ.
3314「巨蟒压迫我,形相可怖、力大无比;
‘‘Ajagaro maṃ pīḷesi, ghorarūpo mahabbalo;
3315忆念宿业后,我在那里命终。
Pubbakammaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
3316「从此三十一劫以来,我供养了那些花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
3317我不知恶趣,此为供花之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
3318四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3319如是,据说具寿阿多普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā adhopupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3320下花长老譬喻第四
Adhopupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
33215. 光想长老譬喻
5. Raṃsisaññakattheraapadānaṃ
3322我以前在雪山山脉,决意住处;
‘‘Pabbate himavantamhi, vāsaṃ kappesahaṃ pure;
3323我穿着鹿皮上衣,住在山间。
Ajinuttaravāsohaṃ, vasāmi pabbatantare.
3324金色的正觉者,如有百光的太阳;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, sataraṃsiṃva bhāṇumaṃ;
3325见到进入林中者,如开花的沙罗王树。
Vanantaragataṃ disvā, sālarājaṃva pupphitaṃ.
3326以光辉使心净信,对大仙毗婆尸;
‘‘Raṃsyā cittaṃ pasādetvā, vipassissa mahesino;
3327我举起合掌礼敬,以头顶礼蹲踞。
Paggayha añjaliṃ vandiṃ, sirasā ukkuṭī ahaṃ.
3328「从九十一劫以来,我当时所作的那个业;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
3329我不知有恶趣,这是光想的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, raṃsisaññāyidaṃ phalaṃ.
3330「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3331如是,据说具寿兰西长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā raṃsisaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3332光想长老譬喻第五
Raṃsisaññakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
33336. 第二光想长老譬喻
6. Dutiyaraṃsisaññakattheraapadānaṃ
3334「在喜马拉雅山的山上,我是穿树皮衣者;
‘‘Pabbate himavantamhi, vākacīradharo ahaṃ;
3335登上经行处后,我面向东方而坐。
Caṅkamañca samārūḷho, nisīdiṃ pācināmukho.
3336「在山上见到善逝普沙,当时他喜乐禅那;
‘‘Pabbate sugataṃ disvā, phussaṃ jhānarataṃ tadā;
3337合掌之后,我以光明之想使心净信。
Añjaliṃ paggahetvāna, raṃsyā cittaṃ pasādayiṃ.
3338从此九十二劫以来,当时我获得了那个想;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
3339我不知有恶趣,这是光明想之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, raṃsisaññāyidaṃ phalaṃ.
3340四无碍解……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3341如是,据说具寿兰西桑雅咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā raṃsisaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3342第二光想长老譬喻第六
Dutiyaraṃsisaññakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
33437. 果施者长老譬喻
7. Phaladāyakattheraapadānaṃ
3344在喜马拉雅山上,我是穿粗羚羊皮者;
‘‘Pabbate himavantamhi, kharājinadharo ahaṃ;
3345见到殊胜的胜者普沙,我手持果实供养了果实。
Phussaṃ jinavaraṃ disvā, phalahattho phalaṃ adaṃ.
3346我以净信之心供养了那个果实;
‘‘Yamahaṃ phalamadāsiṃ, vippasannena cetasā;
3347当生于有时,我的果报生起。
Bhave nibbattamānamhi, phalaṃ nibbattate mama.
3348从此九十二劫以来,我布施了那个果,
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ ahaṃ;
3349我不知有恶趣,这是布施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
3350四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3351如是,据说具寿施果长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā phaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3352果施者长老譬喻第七
Phaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
33538. 声想长老譬喻
8. Saddasaññakattheraapadānaṃ
3354在雪山的山上,我住在树叶铺成的座位上,
‘‘Pabbate himavantamhi, vasāmi paṇṇasanthare;
3355当普沙说法时,我净信了心于声音。
Phussassa dhammaṃ bhaṇato, sadde cittaṃ pasādayiṃ.
3356从此九十二劫以来,我当时所作的业,
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
3357我不知恶趣,此是福业之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
3358四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3359如是,具寿沙达桑雅咖长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saddasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3360声想长老譬喻第八
Saddasaññakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
33619. 菩提浇灌长老譬喻
9. Bodhisiñcakattheraapadānaṃ
3362毗婆尸世尊的大菩提庆典举行了;
‘‘Vipassissa bhagavato, mahābodhimaho ahu;
3363那时,我已趋向出家,寂静地前往那里。
Pabbajjupagato santo, upagacchiṃ ahaṃ tadā.
3364我取了花水,洒在菩提树上;
‘‘Kusumodakamādāya , bodhiyā okiriṃ ahaṃ;
3365已解脱者将解脱我们,已涅槃者将使我们涅槃。
Mocayissati no mutto, nibbāpessati nibbuto.
3366自从我洒在菩提树上,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bodhimabhisiñcayiṃ;
3367我不知恶趣,此是菩提树灌水之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhisiñcāyidaṃ phalaṃ.
3368在三十三劫转起时,有诸人主;
‘‘Tettiṃse vattamānamhi, kappe āsuṃ janādhipā;
3369名为水灌者,此八位转轮王。
Udakasecanā nāma, aṭṭhete cakkavattino.
3370四无碍解……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3371如是,具寿菩提树灌水长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhisiñcako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3372菩提浇灌长老譬喻第九
Bodhisiñcakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
337310. 莲花供长老譬喻
10. Padumapupphiyattheraapadānaṃ
3374进入莲花池,折取莲花;
‘‘Pokkharavanaṃ paviṭṭho, bhañjanto padumānihaṃ;
3375在那里我见到触佛,具三十二种殊胜相。
Tatthaddasaṃ phussaṃ buddhaṃ , bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ.
3376取了莲花后,我在空中举起;
‘‘Padumapupphaṃ gahetvāna, ākāse ukkhipiṃ ahaṃ;
3377忆念恶业后,我出家为无家者。
Pāpakammaṃ saritvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
3378出家后,以身与以心防护,
‘‘Pabbajitvāna kāyena, manasā saṃvutena ca;
3379舍离语恶行,我清净了活命。
Vacīduccaritaṃ hitvā, ājīvaṃ parisodhayiṃ.
3380从此九十二劫前,我供养了那花;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
3381我不知有恶趣,此是供佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
3382名为巴度玛巴沙的,十八位大地之主,
‘‘Padumābhāsanāmā ca, aṭṭhārasa mahīpatī;
3383在十八劫中,有四十八位国王。
Aṭṭhārasesu kappesu, aṭṭhatālīsamāsisuṃ.
3384四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3385如是,据说具寿巴度马布毕亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
3386莲花长老譬喻第十
Padumapupphiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
3387提米喇品第九
Timiravaggo navamo.
3388其摄颂——
Tassuddānaṃ –
3389帝弥拉、难嘎利、布帕、尼般那、安佳利咖、阿多;
Timiranaṅgalīpuppha, nippannañjaliko adho;
3390两位拉西萨尼、帕喇多、萨达萨尼、些佳咖;
Dve raṃsisaññī phalado, saddasaññī ca secako;
3391巴度马布毕长老的偈颂,宣说了五十六颂。
Padmapupphī ca gāthāyo, chappaññāsa pakittitā.
339210. 苏达品
10. Sudhāvaggo
33931. 苏达团食长老譬喻
1. Sudhāpiṇḍiyattheraapadānaṃ
3394「供养应受供养者,诸佛或者诸声闻,
‘‘Pūjārahe pūjayato, buddhe yadi va sāvake;
3395已超越戏论,已度脱忧愁悲恼。
Papañcasamatikkante, tiṇṇasokapariddave.
3396「供养如是诸人,已般涅槃无所畏惧者,
‘‘Te tādise pūjayato, nibbute akutobhaye;
3397其功德无法计算,无论以何种方式。
Na sakkā puññaṃ saṅkhātuṃ, imettamapi kenaci.
3398「若于此世间,成为四洲之主,
‘‘Catunnamapi dīpānaṃ, issaraṃ yodha kāraye;
3399此不及供养一人,十六分之一。
Ekissā pūjanāyetaṃ, kalaṃ nāgghati soḷasiṃ.
3400「于悉达多人中至上者,塔庙之石板间,
‘‘Siddhatthassa naraggassa, cetiye phalitantare;
3401我以净信心,供养石灰团。」
Sudhāpiṇḍo mayā dinno, vippasannena cetasā.
3402「从九十四劫前,我造作了那业;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
3403我不知有恶趣,这是省察的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, paṭisaṅkhārassidaṃ phalaṃ.
3404「从此三十劫以来,因省察之力,
‘‘Ito tiṃsatikappamhi, paṭisaṅkhārasavhayā;
3405具足七宝,十三位转轮王。
Sattaratanasampannā, terasa cakkavattino.
3406「四无碍解,以及八解脱,
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
3407六神通已作证,已作佛陀的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3408如是,具寿苏达宾地亚长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sudhāpiṇḍiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3409苏达团食长老譬喻第一
Sudhāpiṇḍiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
34102. 善思长老譬喻
2. Sucintikattheraapadānaṃ
3411「我给予世间怙主帝思的清净座位;
‘‘Tissassa lokanāthassa, suddhapīṭhamadāsahaṃ;
3412以欢喜心欢喜,对于佛陀、太阳的亲族。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, buddhassādiccabandhuno.
3413「从此十八劫之前,我叫做摩诃卢吉的国王;
‘‘Aṭṭhārase ito kappe, rājā āsiṃ mahāruci;
3414财富广大,卧具也不少。
Bhogo ca vipulo āsi, sayanañca anappakaṃ.
3415「以净信心供养佛陀座位之后;
‘‘Pīṭhaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā;
3416我享受自己的业,以前自己所作的善业。
Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbe sukatamattano.
3417「从此九十二劫之前,当时我供养了那个座位;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pīṭhamadadiṃ tadā;
3418我不知有恶趣,这是供养座位的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pīṭhadānassidaṃ phalaṃ.
3419「从此三十八劫之前,有三位转轮王;
‘‘Aṭṭhatiṃse ito kappe, tayo te cakkavattino;
3420卢吉、伍巴卢吉,以及第三位玛哈卢吉。
Ruci uparuci ceva, mahāruci tatiyako.
3421「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3422如是,据说具寿苏金帝咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sucintiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3423善思长老譬喻第二
Sucintikattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
34243. 半衣长老譬喻
3. Aḍḍhaceḷakattheraapadānaṃ
3425「我曾向帝沙世尊施与半件衣;
‘‘Tissassāhaṃ bhagavato, upaḍḍhadussamadāsahaṃ;
3426我已陷入极度贫困,被困苦所缠。
Paramakāpaññapattomhi , duggatena samappito.
3427「布施半件衣后,我在天界欢喜一劫;
‘‘Upaḍḍhadussaṃ datvāna, kappaṃ saggamhi modahaṃ;
3428在其余诸劫中,我作了善业。
Avasesesu kappesu, kusalaṃ kāritaṃ mayā.
3429「距今九十二劫前,当时我布施了那件衣;」
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ dussamadadiṃ tadā;
3430我不知恶趣,此是衣施之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dussadānassidaṃ phalaṃ.
3431在四十九劫前,诸转轮王,
‘‘Ekūnapaññāsakappamhi , rājāno cakkavattino;
3432名为遍覆者,三十二位人主。
Samantacchadanā nāma, bāttiṃsāsuṃ janādhipā.
3433四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3434如是,据说具寿阿德哈责喇咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aḍḍhaceḷako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3435半衣长老譬喻第三
Aḍḍhaceḷakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
34364. 针施与长老譬喻
4. Sūcidāyakattheraapadānaṃ
3437我过去曾是铁匠,在最上城邦中,
‘‘Kammārohaṃ pure āsiṃ, bandhumāyaṃ puruttame;
3438我供养针给大仙毗婆尸。
Sūcidānaṃ mayā dinnaṃ, vipassissa mahesino.
3439金刚顶般的智,由如是业而有;
‘‘Vajiraggasamaṃ ñāṇaṃ, hoti kammena tādisaṃ;
3440我已离贪,我已解脱,我已证得诸漏尽。
Virāgomhi vimuttomhi , pattomhi āsavakkhayaṃ.
3441过去的一切有,现在的与未来的;
‘‘Atīte ca bhave sabbe, vattamāne canāgate ;
3442以智遍知一切,这是针施的果报。
Ñāṇena viciniṃ sabbaṃ, sūcidānassidaṃ phalaṃ.
3443「九十一劫以来,有七位名为金刚;
‘‘Ekanavutito kappe, sattāsuṃ vajiravhayā;
3444具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
3445四无碍解……世尊的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3446如是,据说具寿针施者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sūcidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3447针施者长老譬喻第四
Sūcidāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
34485. 花鬘者长老譬喻
5. Gandhamāliyattheraapadānaṃ
3449我为世尊悉达他,建造了香塔;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, gandhathūpaṃ akāsahaṃ;
3450以善妙花覆盖,作成适合诸佛的。
Sumanehi paṭicchannaṃ, buddhānucchavikaṃ kataṃ.
3451「如黄金所制的,佛陀世间最上导师;
‘‘Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ, buddhaṃ lokagganāyakaṃ;
3452如燃烧的青莲花,如燃烧的祭火。
Indīvaraṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ.
3453「如最胜的虎王,如出生高贵的狮子;
‘‘Byagghūsabhaṃva pavaraṃ, abhijātaṃva kesariṃ;
3454坐着的沙门之最上者,为比丘僧团所围绕。
Nisinnaṃ samaṇānaggaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ.
3455「礼敬导师的足后,我向北方离去;
‘‘Vanditvā satthuno pāde, pakkāmiṃ uttarāmukho;
3456从我供养香鬘以来,已经九十四劫。
Catunnavutito kappe, gandhamālaṃ yato adaṃ.
3457「对佛陀所作业的果报,我特别地;
‘‘Buddhe katassa kārassa, phalenāhaṃ visesato;
3458我不知恶趣,此是礼敬佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
3459在三十九劫中,有十六位,
‘‘Cattārīsamhi ekūne, kappe āsiṃsu soḷasa;
3460名为天香者,彼等诸王是转轮王。
Devagandhasanāmā te, rājāno cakkavattino.
3461四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3462如是,据说具寿甘达马利耶长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhamāliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3463香鬘者长老譬喻第五
Gandhamāliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
34646. 三花者长老譬喻
6. Tipupphiyattheraapadānaṃ
3465我以前是猎鹿者,在林野森林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ ;
3466见到绿色的巴答离花,我撒下三朵花。
Pāṭaliṃ haritaṃ disvā, tīṇi pupphāni okiriṃ.
3467取了落下的花瓣,我当时丢弃在外;
‘‘Patitapattāni gaṇhitvā, bahi chaḍḍesahaṃ tadā;
3468内清净、外清净,善解脱、无漏。
Antosuddhaṃ bahisuddhaṃ, suvimuttaṃ anāsavaṃ.
3469「犹如面见正自觉者,毗婆尸世间导师;
‘‘Sammukhā viya sambuddhaṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ;
3470礼敬巴答离花后,我于彼处命终。
Pāṭaliṃ abhivādetvā, tattha kālaṅkato ahaṃ.
3471「自九十一劫以来,我供养菩提;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bodhimabhipūjayiṃ;
3472我不知有恶趣,此是供养菩提之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ.
3473「名为萨曼答巴沙地咖者,有十三位国王;
‘‘Samantapāsādikā nāma, terasāsiṃsu rājino;
3474从此三十三劫以来,为大力转轮王。
Ito tettiṃsakappamhi , cakkavattī mahabbalā.
3475「四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3476如是,据说具寿提普皮亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3477三花者长老譬喻第六
Tipupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
34787. 蜜团者长老譬喻
7. Madhupiṇḍikattheraapadānaṃ
3479「在森林、在丛林中见到,在少声、无扰乱处;
‘‘Vipine kānane disvā, appasadde nirākule;
3480悉达多,仙人中最胜者,诸供养的受者。
Siddhatthaṃ isinaṃ seṭṭhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ.
3481「已般涅槃的大龙象,如同纯种的良马;
‘‘Nibbutattaṃ mahānāgaṃ, nisabhājāniyaṃ yathā;
3482如药草般光耀,为天人众所礼敬。
Osadhiṃva virocantaṃ, devasaṅghanamassitaṃ.
3483「我的欢喜就在那时,智生起就在那时;
‘‘Vitti mamāhu tāvade , ñāṇaṃ uppajji tāvade;
3484从定中出来后,供养蜜给导师。
Vuṭṭhitassa samādhimhā, madhuṃ datvāna satthuno.
3485「礼敬导师的足后,我向东方离去;」
‘‘Vanditvā satthuno pāde, pakkāmiṃ pācināmukho;
3486在三十四劫前,我是苏达沙那王。
Catuttiṃsamhi kappamhi, rājā āsiṃ sudassano.
3487「蜂蜜从莲花流出,在食物中也是如此;
‘‘Madhu bhisehi savati, bhojanamhi ca tāvade;
3488蜂蜜雨降下,这是过去业的果报。
Madhuvassaṃ pavassittha, pubbakammassidaṃ phalaṃ.
3489「九十四劫以来,我当时布施了蜂蜜;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ madhuṃ adadiṃ tadā;
3490我不知有恶趣,这是蜂蜜布施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, madhudānassidaṃ phalaṃ.
3491「从此三十四劫前,有四位苏达沙那;
‘‘Catuttiṃse ito kappe, cattāro te sudassanā;
3492具足七宝,是大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
3493「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3494如是,据说具寿马度宾地咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā madhupiṇḍiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3495蜜团者长老本生第七
Madhupiṇḍikattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
34968. 住处施者长老本生
8. Senāsanadāyakattheraapadānaṃ
3497「我对世尊悉达多,供养了树叶座席;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, adāsiṃ paṇṇasantharaṃ;
3498「我在周围作供养,散布了花朵。
Samantā upahārañca, kusumaṃ okiriṃ ahaṃ.
3499「我享受宫殿中如此悦意、极珍贵的功德;
‘‘Pāsādevaṃ guṇaṃ rammaṃ , anubhomi mahārahaṃ;
3500「昂贵的花朵,在床座上流向我。
Mahagghāni ca pupphāni, sayanebhisavanti me.
3501「我躺卧在床座上,在杂色的花座席上;
‘‘Sayanehaṃ tuvaṭṭāmi, vicitte pupphasanthate;
3502「花雨在床座上,如此降下。
Pupphavuṭṭhi ca sayane, abhivassati tāvade.
3503「从九十四劫以来,我供养了树叶座席;
‘‘Catunnavutito kappe, adāsiṃ paṇṇasantharaṃ;
3504我不知恶趣,此是铺草之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, santharassa idaṃ phalaṃ.
3505名为铺草者,有七位转轮王;
‘‘Tiṇasantharakā nāma, sattete cakkavattino;
3506从此第五劫,生起诸人主。
Ito te pañcame kappe, uppajjiṃsu janādhipā.
3507四无碍解……乃至……已作佛陀之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3508如是,据说具寿施卧坐具者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā senāsanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3509住处施者长老本生第八
Senāsanadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
35109. 服侍者长老譬喻
9. Veyyāvaccakattheraapadānaṃ
3511毗婆尸佛,有大众之群;
‘‘Vipassissa bhagavato, mahāpūgagaṇo ahu;
3512我是作侍者,于一切事务勤勉。
Veyyāvaccakaro āsiṃ, sabbakiccesu vāvaṭo .
3513我无可施之法,于善逝大仙;
‘‘Deyyadhammo ca me natthi, sugatassa mahesino;
3514我以清净的心,礼敬导师的足。
Avandiṃ satthuno pāde, vippasannena cetasā.
3515从九十一劫以来,我作了服侍;
‘‘Ekanavutito kappe, veyyāvaccaṃ akāsahaṃ;
3516我不知有恶趣,这是服侍的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, veyyāvaccassidaṃ phalaṃ.
3517从此第八劫,我叫做善思的王;
‘‘Ito ca aṭṭhame kappe, rājā āsiṃ sucintito;
3518具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
3519四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3520如是,据说具寿韦亚瓦咖咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā veyyāvaccako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3521服侍者长老譬喻第九
Veyyāvaccakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
352210. 佛侍者长老本生
10. Buddhupaṭṭhākattheraapadānaṃ
3523我是毗婆尸佛的吹螺者;
‘‘Vipassissa bhagavato, ahosiṃ saṅkhadhammako;
3524我常侍奉善逝大仙
Niccupaṭṭhānayuttomhi, sugatassa mahesino.
3525请看侍奉之果报,世间怙主如是者
‘‘Upaṭṭhānaphalaṃ passa, lokanāthassa tādino;
3526六万乐器常围绕我。
Saṭṭhitūriyasahassāni, parivārenti maṃ sadā.
3527九十一劫以来,我侍奉大仙
‘‘Ekanavutito kappe, upaṭṭhahiṃ mahāisiṃ;
3528我不知有恶趣,此为侍奉之果报
Duggatiṃ nābhijānāmi, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.
3529从此往前第二十四劫,有名为大声者,
‘‘Catuvīse ito kappe, mahānigghosanāmakā;
3530有十六位国王,是大力转轮王。
Soḷasāsiṃsu rājāno, cakkavattī mahabbalā.
3531四无碍解……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3532如是,据说具寿佛侍者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhupaṭṭhāko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3533佛侍者长老本生第十
Buddhupaṭṭhākattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
3534善法品第十
Sudhāvaggo dasamo.
3535其摄颂——
Tassuddānaṃ –
3536「石灰、善思、衣、针与香鬘;
Sudhā sucinti ceḷañca, sūcī ca gandhamāliyo;
3537三花者、蜜者、服侍者与侍者;
Tipupphiyo madhusenā, veyyāvacco cupaṭṭhako;
3538六十偈颂,在此品中已宣说。」
Samasaṭṭhi ca gāthāyo, asmiṃ vagge pakittitā.
3539再者,品摄颂——
Atha vagguddānaṃ –
3540「佛品为第一,狮子座与须菩提;
Buddhavaggo hi paṭhamo, sīhāsani subhūti ca;
3541军荼达那、优波离,以及扇与思。」
Kuṇḍadhāno upāli ca, bījanisakacinti ca.
3542那嘎沙马喇、帝米喇,以及苏达品,这些是十品;
Nāgasamālo timiro, sudhāvaggena te dasa;
3543一千四百偈颂,以及五十五偈颂。
Catuddasasatā gāthā, pañcapaññāsameva ca.
3544佛品十经
Buddhavaggadasakaṃ.
3545第一百经完
Paṭhamasatakaṃ samattaṃ.
354611. 施食品
11. Bhikkhadāyivaggo
35471. 施食者长老譬喻
1. Bhikkhadāyakattheraapadānaṃ
3548「金色的正自觉者,诸供养的受者;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
3549最胜的出家者,从林中来到涅槃。
Pavarā abhinikkhantaṃ, vanā nibbanamāgataṃ .
3550「我供养了一匙食物,给大仙人悉达多;
‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ pādāsiṃ, siddhatthassa mahesino;
3551以慧寂静者,大雄如是者。
Paññāya upasantassa, mahāvīrassa tādino.
3552「以足步行,使令大众涅槃;
‘‘Padenānupadāyantaṃ , nibbāpente mahājanaṃ;
3553殊胜的信心在我生起,对佛陀太阳族亲。
Uḷārā vitti me jātā, buddhe ādiccabandhune .
3554「九十四劫以来,我当时所施与的供养;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
3555我不知恶趣,这是施比丘食的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ.
3556「从八十七劫前,名为大勒努;
‘‘Sattāsītimhito kappe, mahāreṇu sanāmakā;
3557具足七宝,那七位转轮王。
Sattaratanasampannā, sattete cakkavattino.
3558「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
3559六神通已作证,已作佛陀的教诫」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3560如是,据说具寿比卡达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhikkhadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3561施食者长老譬喻第一
Bhikkhadāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
35622. 念智者长老譬喻
2. Ñāṇasaññikattheraapadānaṃ
3563「金色的正觉者,如良马般;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, nisabhājāniyaṃ yathā;
3564三处分明的象,如大仙人的象王。
Tidhāpabhinnaṃ mātaṅgaṃ, kuñjaraṃva mahesinaṃ.
3565「照耀一切方,如圆满的月王;
‘‘Obhāsentaṃ disā sabbā, uḷurājaṃva pūritaṃ;
3566行于道路上,我看见世间最胜者。
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, lokajeṭṭhaṃ apassahaṃ.
3567「以智净信心,合掌恭敬礼;
‘‘Ñāṇe cittaṃ pasādetvā, paggahetvāna añjaliṃ;
3568以净信之心、善意,我礼敬悉达多。
Pasannacitto sumano, siddhatthamabhivādayiṃ.
3569「从九十四劫前,我作了那业;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
3570我不知有恶趣,这是智想之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇasaññāyidaṃ phalaṃ.
3571「从七十三劫前,有十六位人中至上者;
‘‘Tesattatimhito kappe, soḷasāsuṃ naruttamā;
3572具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
3573「四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3574如是,据说具寿念智长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇasaññiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3575念智者长老譬喻第二
Ñāṇasaññikattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
35763. 伍巴喇手持者长老譬喻
3. Uppalahatthiyattheraapadānaṃ
3577「我当时是提瓦拉的居民,那时我是花匠;
‘‘Tivarāyaṃ nivāsīhaṃ, ahosiṃ māliko tadā;
3578我见到离尘的佛陀,世间所礼敬的悉达多。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, siddhatthaṃ lokapūjitaṃ .
3579「以净信心、善意,我手持花供养;
‘‘Pasannacitto sumano, pupphahatthamadāsahaṃ;
3580无论我生于何处,皆因那业的力量。
Yattha yatthupapajjāmi, tassa kammassa vāhasā.
3581「我享受可意的果报,那是自己过去所作的善业;
‘‘Anubhomi phalaṃ iṭṭhaṃ, pubbe sukatamattano;
3582被美丽的花环围绕,这是供养花的果报。
Parikkhitto sumallehi, pupphadānassidaṃ phalaṃ.
3583「自从九十四劫前,我供养那花以来;」
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
3584我不知有恶趣,此为花供养之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
3585九十四劫以来,除了现在这一生;
‘‘Catunnavutupādāya, ṭhapetvā vattamānakaṃ;
3586在那里有五百位国王,名为纳迦沙马沙。
Pañcarājasatā tattha, najjasamasanāmakā .
3587四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3588如是,具寿伍巴喇手持者长老确实诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uppalahatthiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3589伍巴喇手持者长老譬喻第三
Uppalahatthiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
35904. 足供养者长老譬喻
4. Padapūjakattheraapadānaṃ
3591我供养悉达多世尊茉莉花;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, jātipupphamadāsahaṃ;
3592七朵花在足上,被我以欢喜心散布。
Pādesu satta pupphāni, hāsenokiritāni me.
3593以那业,我今日胜过人天;
‘‘Tena kammenahaṃ ajja, abhibhomi narāmare;
3594我持最后身,于正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
3595从九十四劫前,我供养了那花;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
3596我不知有恶趣,此为供花之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
3597名为「遍香」者,十三位转轮王;
‘‘Samantagandhanāmāsuṃ, terasa cakkavattino;
3598从此第五劫,四洲之人主。
Ito pañcamake kappe, cāturantā janādhipā.
3599四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3600如是,据说具寿巴德布迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3601足礼者长老譬喻第四
Padapūjakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
36025. 拳花者长老譬喻
5. Muṭṭhipupphiyattheraapadānaṃ
3603名为「善见」,我当时是花匠;
‘‘Sudassanoti nāmena, mālākāro ahaṃ tadā;
3604我见到离尘的佛陀,世间最胜的人中牛王。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
3605「取了茉莉花,我供养莲花上佛;
‘‘Jātipupphaṃ gahetvāna, pūjayiṃ padumuttaraṃ;
3606清净眼、善心者,我获得了天眼。
Visuddhacakkhu sumano, dibbacakkhuṃ samajjhagaṃ.
3607「以此花供养,以及心的志愿,
‘‘Etissā pupphapūjāya, cittassa paṇidhīhi ca;
3608十万劫中,我不往生恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
3609「有十六位国王,名为天最上,
‘‘Soḷasāsiṃsu rājāno, devuttarasanāmakā;
3610从此三十六劫前,是大力的转轮王。
Chattiṃsamhi ito kappe, cakkavattī mahabbalā.
3611「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3612如是,据说具寿目提弗比亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā muṭṭhipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3613拳花者长老譬喻第五
Muṭṭhipupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
36146. 水供养者长老譬喻
6. Udakapūjakattheraapadānaṃ
3615「金色的正自觉者,行走在无泥之地;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase;
3616犹如燃烧的油灯,犹如炽燃的火焰。
Ghatāsanaṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ.
3617「我以手掬水,向空中抛洒;
‘‘Pāṇinā udakaṃ gayha, ākāse ukkhipiṃ ahaṃ;
3618大雄者、佛陀、具悲悯的仙人接受了。
Sampaṭicchi mahāvīro, buddho kāruṇiko isi .
3619「导师住立于空中,名为巴度目答拉;
‘‘Antalikkhe ṭhito satthā, padumuttaranāmako;
3620了知我的意向,说了这个偈颂。
Mama saṅkappamaññāya, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
3621「『以此布施水,以及生起喜悦;」
‘‘‘Iminā dakadānena, pītiuppādanena ca;
3622百千劫之间,不会投生恶趣。
Kappasatasahassampi, duggatiṃ nupapajjati’ .
3623两足尊、世间最胜者、人中牛王啊!以那个业,
‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
3624我已证得不动之位,舍离了胜与败。
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
3625以千王之名,有三位转轮王,
‘‘Sahassarājanāmena , tayo te cakkavattino;
3626在六十五百劫中,统治四方的人民之主。
Pañcasaṭṭhikappasate, cāturantā janādhipā.
3627四无碍解……已作佛陀之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3628如是,据说具寿水供养者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udakapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3629水供养者长老譬喻第六
Udakapūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
36307. 芦苇鬘者长老譬喻
7. Naḷamāliyattheraapadānaṃ
3631莲华上佛、世间最胜者、如是者的
‘‘Padumuttarabuddhassa, lokajeṭṭhassa tādino;
3632坐在草座上,寂静的如如者。
Tiṇatthare nisinnassa, upasantassa tādino.
3633「拿取芦苇束,绑成扇子后,我
‘‘Naḷamālaṃ gahetvāna, bandhitvā bījaniṃ ahaṃ;
3634供养给佛陀,两足尊的如如者。
Buddhassa upanāmesiṃ, dvipadindassa tādino.
3635「一切知者、世间导师,接受了扇子后,
‘‘Paṭiggahetvā sabbaññū, bījaniṃ lokanāyako;
3636知道我的意愿,说了这首偈颂:
Mama saṅkappamaññāya, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
3637「『如我身体清凉,没有热恼,
‘‘‘Yathā me kāyo nibbāti, pariḷāho na vijjati;
3638同样地,愿你的心从三种火中解脱。』
Tatheva tividhaggīhi, cittaṃ tava vimuccatu’.
3639「所有依止森林的天人们都聚集来了,
‘‘Sabbe devā samāgacchuṃ, ye keci vananissitā;
3640我们将听闻佛陀之语,以及使施者欢喜。
Sossāma buddhavacanaṃ, hāsayantañca dāyakaṃ.
3641世尊坐在那里,以天众为前导;
‘‘Nisinno bhagavā tattha, devasaṅghapurakkhato;
3642使施者欢喜,说了这些偈颂。
Dāyakaṃ sampahaṃsento, imā gāthā abhāsatha.
3643以此施扇为因,以及心的愿望,
‘‘‘Iminā bījanidānena, cittassa paṇidhīhi ca;
3644名为须婆德者,将成为转轮王。
Subbato nāma nāmena, cakkavattī bhavissati.
3645以那业的余力,以及善根的驱使,
‘‘‘Tena kammāvasesena, sukkamūlena codito;
3646名为马卢答的,将成为转轮王。
Māluto nāma nāmena, cakkavattī bhavissati’.
3647以此施扇为因,以及广大的恭敬,
‘‘‘Iminā bījanidānena, sammānavipulena ca;
3648十万劫中,不堕恶趣。
Kappasatasahassampi, duggatiṃ nupapajjati.
3649三万劫中,有三十八位善戒者;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, subbatā aṭṭhatiṃsa te;
3650二万九千劫中,有八位名为马卢答者。
Ekūnatiṃsasahasse, aṭṭha mālutanāmakā.
3651四无碍解……已作佛陀之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3652如是,据说具寿那喇马利长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷamāliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3653芦苇鬘者长老譬喻第七
Naḷamāliyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
3654第七诵品
Sattamabhāṇavāraṃ.
36558. 座侍奉者长老譬喻
8. Āsanupaṭṭhāhakattheraapadānaṃ
3656深入森林,少声无乱;
‘‘Kānanaṃ vanamogayha, appasaddaṃ nirākulaṃ;
3657我施予狮子座,给那位见义的如是者。
Sīhāsanaṃ mayā dinnaṃ, atthadassissa tādino.
3658手持花鬘,对他作右绕;
‘‘Mālāhatthaṃ gahetvāna, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ;
3659亲近导师后,我向北方出发。
Satthāraṃ payirupāsitvā, pakkāmiṃ uttarāmukho.
3660「以那业,两足尊、世间胜者、人中牛王,
‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
3661我令自己止息,一切有已被根除。
Sannibbāpemi attānaṃ, bhavā sabbe samūhatā.
3662「在十八百劫中,我当时所施之施,
‘‘Aṭṭhārasakappasate, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
3663我不知有恶趣,这是狮子座之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, sīhāsanassidaṃ phalaṃ.
3664「从此七百劫前,有名为止息者的刹帝利;
‘‘Ito sattakappasate, sannibbāpaka khattiyo;
3665具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
3666「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3667如是,据说具寿座侍奉者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā āsanupaṭṭhāhako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3668座侍奉者长老譬喻第八
Āsanupaṭṭhāhakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
36699. 比拉利施者长老譬喻
9. Biḷālidāyakattheraapadānaṃ
3670「我住在离雪山不远处,以树叶为座;
‘‘Himavantassāvidūre , vasāmi paṇṇasanthare;
3671我对食物起了贪着,那时我是好卧者。
Ghāsesu gedhamāpanno, seyyasīlo cahaṃ tadā.
3672「挖掘阿卢、咖喇木、比拉离答咖喇,
‘‘Khaṇantālu kalambāni, biḷālitakkalāni ca;
3673取来扣喇、跋喇答咖、比喇,准备好了。
Kolaṃ bhallātakaṃ billaṃ, āhatvā paṭiyāditaṃ.
3674「莲华上者,世间解,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
3675知道我的意愿,来到我的面前。
Mama saṅkappamaññāya, āgacchi mama santikaṃ.
3676「已来到的大龙,天中之天,人中之牛王;
‘‘Upāgataṃ mahānāgaṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ;
3677拿起比拉利食物后,我倒入钵中。
Biḷāliṃ paggahetvāna, pattamhi okiriṃ ahaṃ.
3678「大雄请受用,那时令我满足;
‘‘Paribhuñji mahāvīro, tosayanto mamaṃ tadā;
3679一切知者受用后,说了这个偈颂。
Paribhuñjitvāna sabbaññū, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
3680『你使自己的心净信,给了我比拉利食物;
‘‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, biḷāliṃ me adā tuvaṃ;
3681十万劫中,你将不往生恶趣』。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjasi’.
3682「我的最后有正在转起,一切有已被根除;
‘‘Carimaṃ vattate mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
3683我持最后身,在正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
3684「从五十四劫前,名为苏美卡利亚;
‘‘Catupaññāsito kappe, sumekhaliyasavhayo;
3685具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
3686「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3687如是,据说具寿比喇利达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā biḷālidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3688比拉利施者长老譬喻第九
Biḷālidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
368910. 尘供养者长老譬喻
10. Reṇupūjakattheraapadānaṃ
3690「金色的正觉者,如百光的太阳;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, sataraṃsiṃva bhāṇumaṃ;
3691照耀一切方,如充满的大王。
Obhāsentaṃ disā sabbā, uḷurājaṃva pūritaṃ.
3692「被诸声闻围绕,如大地被海洋;
‘‘Purakkhataṃ sāvakehi, sāgareheva medaniṃ;
3693举起尘土,我供养毗婆尸。
Nāgaṃ paggayha reṇūhi, vipassissābhiropayiṃ.
3694「从九十一劫前,我供养尘土时;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ reṇumabhiropayiṃ;
3695我不知恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
3696五十三劫前,有名为勒奴的刹帝利;
‘‘Paṇṇatālīsito kappe, reṇu nāmāsi khattiyo;
3697具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
3698四无碍解……已作佛陀之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3699如是,据说具寿勒奴普迦咖长老诵此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā reṇupūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3700尘供养者长老譬喻第十
Reṇupūjakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
3701施食品第十一
Bhikkhadāyivaggo ekādasamo.
3702其摄颂——
Tassuddānaṃ –
3703施食者、念智者、象、足供养者;
Bhikkhadāyī ñāṇasaññī, hatthiyo padapūjako;
3704拳花者、施水者、芦苇鬘者、侍奉者;
Muṭṭhipupphī udakado, naḷamāli upaṭṭhako;
3705比拉利施者、尘,以及六十六偈颂。
Biḷālidāyī reṇu ca, gāthāyo cha ca saṭṭhi ca.
370612. 大眷属品
12. Mahāparivāravaggo
37071. 大眷属者长老譬喻
1. Mahāparivārakattheraapadānaṃ
3708「名为毗婆尸的世尊,世间的最胜者、人中之牛王;
‘‘Vipassī nāma bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
3709当时与六万八千众,进入了邦度玛城。
Aṭṭhasaṭṭhisahassehi, pāvisi bandhumaṃ tadā.
3710「从城中出来后,我前往了提巴支提耶;
‘‘Nagarā abhinikkhamma, agamaṃ dīpacetiyaṃ;
3711我见到了离尘的佛陀,诸供养的受者。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ.
3712「八万四千神灵,在我的近处;
‘‘Cullāsītisahassāni, yakkhā mayhaṃ upantike;
3713恭敬地侍奉,如三十三天众侍奉因陀罗(即帝释天)。
Upaṭṭhahanti sakkaccaṃ , indaṃva tidasā gaṇā.
3714「从宫殿出来后,我当时拿着布;
‘‘Bhavanā abhinikkhamma, dussaṃ paggayhahaṃ tadā;
3715以头礼敬,并将它供养给大仙。
Sirasā abhivādesiṃ, tañcādāsiṃ mahesino.
3716「啊!佛陀!啊!法!啊!我们导师的成就!
‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthu sampadā;
3717以佛陀的威力,大地震动。
Buddhassa ānubhāvena, vasudhāyaṃ pakampatha.
3718「见到那稀有、未曾有、令人汗毛竖立之事;
‘‘Tañca acchariyaṃ disvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;
3719我对佛陀、两足尊、如是者生起净信心。
Buddhe cittaṃ pasādemi, dvipadindamhi tādine.
3720「我生起净信心后,供养布给导师;
‘‘Sohaṃ cittaṃ pasādetvā, dussaṃ datvāna satthuno;
3721我与大臣及眷属一起前往皈依。
Saraṇañca upāgacchiṃ, sāmacco saparijjano.
3722「九十一劫前,我那时所作的业;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
3723我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
3724「从此十五劫之前,有十六位善御者;
‘‘Ito pannarase kappe, soḷasāsuṃ suvāhanā ;
3725具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
3726「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
3727已作证六神通,已行佛陀的教诫」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3728如是,据说具寿玛哈巴利瓦拉咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahāparivārako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3729大眷属者长老譬喻第一
Mahāparivārakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
37302. 苏吉祥佛长老譬喻
2. Sumaṅgalattheraapadānaṃ
3731「见义的胜利者、世间最胜者、人中之牛王;
‘‘Atthadassī jinavaro, lokajeṭṭho narāsabho;
3732从住处出来,前往池塘。
Vihārā abhinikkhamma, taḷākaṃ upasaṅkami.
3733「正自觉者沐浴、饮水后,上岸披着一件衣;
‘‘Nhatvā pitvā ca sambuddho, uttaritvekacīvaro;
3734世尊站在那里,环视四方。
Aṭṭhāsi bhagavā tattha, vilokento disodisaṃ.
3735「我坐在宫殿中,见到了世间的导师;
‘‘Bhavane upaviṭṭhohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ;
3736以欢喜的心欢喜,我当时鼓掌。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, apphoṭesiṃ ahaṃ tadā.
3737「犹如放射百光,犹如闪耀的黄金;
‘‘Sataraṃsiṃva jotantaṃ, pabhāsantaṃva kañcanaṃ ;
3738我从事于歌舞,以及五支乐器。
Naccagīte payuttohaṃ, pañcaṅgatūriyamhi ca.
3739「无论我生于何处,天界或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
3740我胜过一切众生,我的名声广大。
Sabbe satte abhibhomi, vipulo hoti me yaso .
3741「礼敬您,人中之龙!礼敬您,至上之人!」
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
3742牟尼,你使自己满足后,又使他人满足。
Attānaṃ tosayitvāna, pare tosesi tvaṃ muni.
3743坐在围栏处,对善行者微笑;
‘‘Pariggahe nisīditvā, hāsaṃ katvāna subbate;
3744侍奉正自觉者后,我往生兜率天。
Upaṭṭhahitvā sambuddhaṃ, tusitaṃ upapajjahaṃ.
3745从此十六百劫,我思惟了二十九次;
‘‘Soḷaseto kappasate, dvinavaekacintitā;
3746具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
3747四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3748如是,据说具寿苏曼嘎喇长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumaṅgalo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3749苏吉祥佛长老譬喻第二
Sumaṅgalattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
37503. 皈依行者长老譬喻
3. Saraṇagamaniyattheraapadānaṃ
3751两位天王之间,战争已发生;
‘‘Ubhinnaṃ devarājūnaṃ, saṅgāmo samupaṭṭhito;
3752生起了拥挤,大声响起。
Ahosi samupabyūḷho , mahāghoso avattatha .
3753「世间解莲华上佛,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
3754导师住立于虚空中,使大众悚惧。
Antalikkhe ṭhito satthā, saṃvejesi mahājanaṃ.
3755「一切天人心意满足,放下铠甲与武器;
‘‘Sabbe devā attamanā, nikkhittakavacāvudhā;
3756礼敬正觉者之后,即刻一心专注。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, ekaggāsiṃsu tāvade.
3757「知我的意向,以语音宣说;
‘‘Mayhaṃ saṅkappamaññāya, vācāsabhimudīrayi;
3758世间解具悲愍者,使大众清凉。
Anukampako lokavidū, nibbāpesi mahājanaṃ.
3759「心怀恶意的人,伤害一个生命;
‘‘Paduṭṭhacitto manujo, ekapāṇaṃ viheṭhayaṃ;
3760以那心的污染,他投生到恶趣。
Tena cittappadosena, apāyaṃ upapajjati.
3761「如战场上的龙象,伤害许多生命;
‘‘Saṅgāmasīse nāgova, bahū pāṇe viheṭhayaṃ;
3762使自己的心清凉,莫一再受害。
Nibbāpetha sakaṃ cittaṃ, mā haññittho punappunaṃ.
3763「两位夜叉王的军队,都感到惊愕;
‘‘Dvinnampi yakkharājūnaṃ, senā sā vimhitā ahu ;
3764他们前往皈依,世间最胜者、善听闻者。
Saraṇañca upāgacchuṃ, lokajeṭṭhaṃ sutādinaṃ.
3765「有眼者劝导众人后,举步前行;
‘‘Saññāpetvāna janataṃ, padamuddhari cakkhumā;
3766在诸天注视下,他向北方出发。
Pekkhamānova devehi, pakkāmi uttarāmukho.
3767「我首先皈依,那位如此的两足尊;
‘‘Paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchiṃ, dvipadindassa tādino;
3768十万劫中,我不往生恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
3769名为大鼓者,有十六位车中之王;
‘‘Mahādundubhināmā ca, soḷasāsuṃ rathesabhā;
3770三万劫中,诸转轮王。
Tiṃsakappasahassamhi, rājāno cakkavattino.
3771四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3772如是,据说具寿沙拉那嘎玛尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saraṇagamaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3773皈依行者长老譬喻第三
Saraṇagamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
37744. 一座者长老譬喻
4. Ekāsaniyattheraapadānaṃ
3775名为瓦鲁那者,我当时是天王;
‘‘Varuṇo nāma nāmena, devarājā ahaṃ tadā;
3776我侍奉正自觉者,如驾驭自己轭力的车乘。
Upaṭṭhahesiṃ sambuddhaṃ, sayoggabalavāhano.
3777当世间怙主般涅槃时,见义之最上人牛;
‘‘Nibbute lokanāthamhi, atthadassīnaruttame;
3778携带所有乐器,我前往最上菩提树。
Tūriyaṃ sabbamādāya, agamaṃ bodhimuttamaṃ.
3779以演奏与舞蹈,专注于和谐的节拍;
‘‘Vāditena ca naccena, sammatāḷasamāhito;
3780如同面对正自觉者,我侍奉最上菩提。
Sammukhā viya sambuddhaṃ, upaṭṭhiṃ bodhimuttamaṃ.
3781侍奉那菩提,那地生足树;
‘‘Upaṭṭhahitvā taṃ bodhiṃ, dharaṇīruhapādapaṃ;
3782结跏趺坐之后,我在那里命终。
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
3783我对自己的业感到满足,对最上菩提树充满净信;
‘‘Sakakammābhiraddhohaṃ, pasanno bodhimuttame;
3784以那心的净信,我投生于化乐天。
Tena cittappasādena, nimmānaṃ upapajjahaṃ.
3785六万乐器,常常围绕着我;
‘‘Saṭṭhitūriyasahassāni, parivārenti maṃ sadā;
3786在人与天中,流转于有又有。
Manussesu ca devesu, vattamānaṃ bhavābhave.
3787「我的三种火已熄灭,一切有已被根除;
‘‘Tividhaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
3788我持最后身,在正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane .
3789「名为苏巴胡之名,在三十四位刹帝利中;
‘‘Subāhū nāma nāmena, catuttiṃsāsu khattiyā;
3790具足七宝,从此五百劫前。
Sattaratanasampannā, pañcakappasate ito.
3791「四无碍解……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3792如是,据说具寿诶咖沙尼长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekāsaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3793一座者长老譬喻第四
Ekāsaniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
37945. 金花者长老譬喻
5. Suvaṇṇapupphiyattheraapadānaṃ
3795「名为毗婆尸的世尊,世间最胜、人中牛王;
‘‘Vipassī nāma bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
3796坐于人众中,宣说不死之境。
Nisinno janakāyassa, desesi amataṃ padaṃ.
3797「我听闻彼法,二足尊如是者之法;
‘‘Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, dvipadindassa tādino;
3798我以四朵金花,供养佛陀。
Soṇṇapupphāni cattāri, buddhassa abhiropayiṃ.
3799「当时遍及大众,有金色覆盖;
‘‘Suvaṇṇacchadanaṃ āsi, yāvatā parisā tadā;
3800佛光与金光,有广大光明。
Buddhābhā ca suvaṇṇābhā, āloko vipulo ahu.
3801「心意高扬、喜悦,生起喜悦,合掌;
‘‘Udaggacitto sumano, vedajāto katañjalī;
3802为他们生起财富,带来现法乐。
Vittisañjanano tesaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho.
3803「请求正自觉者,礼敬彼善戒者;
‘‘Āyācitvāna sambuddhaṃ, vanditvāna ca subbataṃ;
3804生起了喜悦后,我回到自己的住处。
Pāmojjaṃ janayitvāna, sakaṃ bhavanupāgamiṃ.
3805「我坐在住处中,忆念最胜佛;
‘‘Bhavane upaviṭṭhohaṃ, buddhaseṭṭhaṃ anussariṃ;
3806以那净信心,我投生到兜率天。
Tena cittappasādena, tusitaṃ upapajjahaṃ.
3807「从九十一劫前,我供养那花以来;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
3808我不知有恶趣,这是供佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
3809「有十六位国王,名为尼弥萨摩多;
‘‘Soḷasāsiṃsu rājāno, nemisammatanāmakā;
3810从此四十三劫前,是大力的转轮王。
Tetālīse ito kappe, cakkavattī mahabbalā.
3811「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3812如是,具寿苏瓦那普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā suvaṇṇapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3813金花者长老譬喻第五
Suvaṇṇapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
38146. 塔供养者长老譬喻
6. Citakapūjakattheraapadānaṃ
3815「我住在王舍城,与随从、眷属一起;
‘‘Vasāmi rājāyatane, sāmacco saparijjano;
3816世尊般涅槃后,世间亲族的顶髻者。
Parinibbute bhagavati, sikhino lokabandhuno.
3817「我以净信心、喜悦心,前往火葬堆;
‘‘Pasannacitto sumano, citakaṃ agamāsahaṃ;
3818在那里演奏音乐,散布香与花鬘。
Tūriyaṃ tattha vādetvā, gandhamālaṃ samokiriṃ.
3819「在火葬堆作供养后,我礼敬火葬堆;
‘‘Citamhi pūjaṃ katvāna, vanditvā citakaṃ ahaṃ;
3820以净信心、喜悦心,返回自己的住处。
Pasannacitto sumano, sakaṃ bhavanupāgamiṃ.
3821「我坐在住处,忆念火葬堆的供养;
‘‘Bhavane upaviṭṭhohaṃ, citapūjaṃ anussariṃ;
3822以那业,两足之王、世间最胜、人中牛王。
Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha.
3823受用成就,于诸天与人中;
‘‘Anubhotvāna sampattiṃ, devesu mānusesu ca;
3824我已达不动之处,舍弃胜败。
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
3825从此三十一劫前,我供养那花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
3826我不知恶趣,此是塔供养之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.
3827二十九劫前,从此有十六位王;
‘‘Ekūnatiṃsakappamhi, ito soḷasa rājāno;
3828名为郁伽答,转轮王,大力者。
Uggatā nāma nāmena, cakkavattī mahabbalā.
3829四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3830如是,据说具寿吉答咖普迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3831塔供养者长老譬喻第六
Citakapūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
38327. 佛想者长老譬喻
7. Buddhasaññakattheraapadānaṃ
3833「当世间最上者毗婆尸,舍弃寿行时;
‘‘Yadā vipassī lokaggo, āyusaṅkhāramossaji;
3834大地震动,以水为带的大地。
Pathavī sampakampittha, medanī jalamekhalā.
3835「我那覆盖广大的,装饰极美的花环;
‘‘Otataṃ vitthataṃ mayhaṃ, suvicittavaṭaṃsakaṃ ;
3836宫殿也震动,在佛陀寿行灭尽时。
Bhavanampi pakampittha, buddhassa āyusaṅkhaye.
3837「恐惧在我心中生起,当宫殿震动时;
‘‘Tāso mayhaṃ samuppanno, bhavane sampakampite;
3838生起是为了什么目的,广大的光明出现了。
Uppādo nu kimatthāya, āloko vipulo ahu.
3839「多闻天王来到此处,使大众安息;」
‘‘Vessavaṇo idhāgamma, nibbāpesi mahājanaṃ;
3840对诸有息生命无有恐惧,你们应当专一、防护。
Pāṇabhūte bhayaṃ natthi, ekaggā hotha saṃvutā .
3841啊!佛陀!啊!法!啊!我们导师的成就!
‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthu sampadā;
3842当他出生时,大地震动。
Yasmiṃ uppajjamānamhi, pathavī sampakampati.
3843赞颂佛陀的威力后,我在天界享乐一劫;
‘‘Buddhānubhāvaṃ kittetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ;
3844在其余诸劫中,我行善业。
Avasesesu kappesu, kusalaṃ caritaṃ mayā.
3845从九十一劫以来,当时我获得那想;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
3846我不知有恶趣,这是佛想之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
3847从此十四劫前,我是有威力的国王;
‘‘Ito cuddasakappamhi, rājā āsiṃ patāpavā;
3848名为萨米多,转轮王,大力者。
Samito nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo.
3849「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3850如是,据说具寿佛想长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3851佛想者长老譬喻第七
Buddhasaññakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
38528. 道想者长老譬喻
8. Maggasaññakattheraapadānaṃ
3853「莲华上佛陀的诸声闻,住林者;
‘‘Padumuttarabuddhassa, sāvakā vanacārino;
3854在大林中迷失,如盲者寻找。
Vippanaṭṭhā brahāraññe, andhāva anusuyyare .
3855「忆念正自觉者,莲华上导师;
‘‘Anussaritvā sambuddhaṃ, padumuttaranāyakaṃ;
3856那位牟尼之子们,在大林中迷失。
Tassa te munino puttā, vippanaṭṭhā mahāvane.
3857「从梵天界下来,我去诸比丘处;
‘‘Bhavanā oruhitvāna, agamiṃ bhikkhusantikaṃ;
3858我为他们指示了道路,并给予了食物。
Tesaṃ maggañca ācikkhiṃ, bhojanañca adāsahaṃ.
3859「以那业,两足之王、世间最胜者、人中之牛,
‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
3860我在七岁时,证得了阿拉汉果。
Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
3861「名为萨咖库(具眼)之名,十二位转轮王,
‘‘Sacakkhū nāma nāmena, dvādasa cakkavattino;
3862具足七宝,距今五百劫。
Sattaratanasampannā, pañcakappasate ito.
3863「四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3864如是,据说具寿道想长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā maggasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3865道想者长老譬喻第八
Maggasaññakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
38669. 侍立想者长老譬喻
9. Paccupaṭṭhānasaññakattheraapadānaṃ
3867「我见到善逝之义利,在(他)般涅槃后不久;
‘‘Atthadassimhi sugate, nibbute samanantarā;
3868我投生到夜叉趣,那时我获得了名声。
Yakkhayoniṃ upapajjiṃ, yasaṃ patto cahaṃ tadā.
3869「我所得实在不善,黎明不祥,起身不利;
‘‘Dulladdhaṃ vata me āsi, duppabhātaṃ duruṭṭhitaṃ;
3870当我的财富还存在时,具眼者般涅槃了。
Yaṃ me bhoge vijjamāne, parinibbāyi cakkhumā.
3871「知道我的意向,名叫沙伽罗的弟子;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, sāgaro nāma sāvako;
3872他想要救拔我,来到我的面前。
Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santikaṃ.
3873「你为何悲伤?不要害怕,行善慧者之法;
‘‘Kiṃ nu socasi mā bhāyi, cara dhammaṃ sumedhasa;
3874世尊已给予,一切众生的种子成就。
Anuppadinnā buddhena, sabbesaṃ bījasampadā.
3875「如果他礼敬正自觉者,住世的世间导师;
‘‘So ce pūjeyya sambuddhaṃ, tiṭṭhantaṃ lokanāyakaṃ;
3876即使是芥子许的舍利,也应礼敬已般涅槃者。
Dhātuṃ sāsapamattampi, nibbutassāpi pūjaye.
3877心的净信相同,广大的福德相同;
‘‘Same cittappasādamhi, samaṃ puññaṃ mahaggataṃ;
3878因此,造塔之后,应礼敬胜利者的舍利。
Tasmā thūpaṃ karitvāna, pūjehi jinadhātuyo.
3879听闻萨咖拉的话后,我造了佛塔;
‘‘Sāgarassa vaco sutvā, buddhathūpaṃ akāsahaṃ;
3880五年间我侍奉牟尼的最上塔。
Pañcavasse paricariṃ, munino thūpamuttamaṃ.
3881以那业,两足中的帝王,世间最胜者,人中之牛,
‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
3882享受成就之后,我证得了阿拉汉果。
Sampattiṃ anubhotvāna, arahattamapāpuṇiṃ.
3883从此七百劫以来,有大慧的四位,
‘‘Bhūripaññā ca cattāro, sattakappasate ito;
3884具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
3885「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3886如是,据说具寿现前想长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paccupaṭṭhānasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3887现前想长老譬喻第九
Paccupaṭṭhānasaññakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
388810. 生供养长老譬喻
10. Jātipūjakattheraapadānaṃ
3889「毗婆尸诞生时,生起广大光明;
‘‘Jāyantassa vipassissa, āloko vipulo ahu;
3890大地震动,连同海洋与山岳。
Pathavī ca pakampittha, sasāgarā sapabbatā.
3891「诸相师预言:『佛陀将出现于世;
‘‘Nemittā ca viyākaṃsu, buddho loke bhavissati;
3892一切有情中最上者,将救度众生。』
Aggo ca sabbasattānaṃ, janataṃ uddharissati.
3893「听闻诸相师之言后,我立即举行诞生庆典;
‘‘Nemittānaṃ suṇitvāna, jātipūjamakāsahaṃ;
3894没有供养能与生日供养相等。
Edisā pūjanā natthi, yādisā jātipūjanā.
3895「造作了
‘‘Saṅkharitvāna
3896善,我使自己的心清净。
Kusalaṃ, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ.
3897作了生日供养后,我在那里命终。
Jātipūjaṃ karitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
3898「无论我生于何处,天界或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
3899我胜过一切众生,这是生日供养之果。
Sabbe satte abhibhomi, jātipūjāyidaṃ phalaṃ.
3900乳母们侍奉我,随顺我的心意;
‘‘Dhātiyo maṃ upaṭṭhanti, mama cittavasānugā;
3901她们不能激怒我,这是生日供养之果。
Na tā sakkonti kopetuṃ, jātipūjāyidaṃ phalaṃ.
3902「从那时我作供养起,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pūjamakariṃ tadā;
3903我不知有恶趣,这是供养生者之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, jātipūjāyidaṃ phalaṃ.
3904「名为善行者,三十四位人主,
‘‘Supāricariyā nāma, catuttiṃsa janādhipā;
3905在此第三劫中,是大力的转轮王。
Ito tatiyakappamhi, cakkavattī mahabbalā.
3906「四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3907如是,据说具寿生供养长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā jātipūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3908生供养长老譬喻第十
Jātipūjakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
3909大眷属品第十二
Mahāparivāravaggo dvādasamo.
3910其摄颂——
Tassuddānaṃ –
3911「随从、善吉祥、皈依、座、花供养;」
Parivārasumaṅgalā, saraṇāsanapupphiyā;
3912以心供养、具佛想者,以道现起之生;
Citapūjī buddhasaññī, maggupaṭṭhānajātinā;
3913已说九十偈颂,请以计算阐明。
Gāthāyo navuti vuttā, gaṇitāyo vibhāvihi.
391413. 谢雷亚品
13. Sereyyavaggo
39151. 谢雷亚咖长老譬喻
1. Sereyyakattheraapadānaṃ
3916「诵习者、持咒者,三吠陀的到彼岸者;
‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
3917站立于露天处的寂静者,我见到了世间的导师。
Abbhokāse ṭhito santo, addasaṃ lokanāyakaṃ.
3918「犹如林中行的狮子,如无畏的虎王;
‘‘Sīhaṃ yathā vanacaraṃ, byaggharājaṃva nittasaṃ;
3919如三处分裂的象王,如大牙的象。
Tidhāpabhinnamātaṅgaṃ, kuñjaraṃva mahesinaṃ.
3920「我取了谢雷亚咖花,在空中抛撒;
‘‘Sereyyakaṃ gahetvāna, ākāse ukkhipiṃ ahaṃ;
3921以佛陀的威力,它们完全围绕着。
Buddhassa ānubhāvena, parivārenti sabbaso .
3922「大雄、一切知者、世间导师,请决意吧;
‘‘Adhiṭṭhahi mahāvīro, sabbaññū lokanāyako;
3923四方的花覆盖,散落在人中之牛。」
Samantā pupphacchadanā, okiriṃsu narāsabhaṃ.
3924「从那花苞中,内卷外开;
‘‘Tato sā pupphakañcukā, antovaṇṭā bahimukhā;
3925作了七日的覆盖后,然后消失了。
Sattāhaṃ chadanaṃ katvā, tato antaradhāyatha.
3926「见到那稀有、未曾有、令人汗毛竖立之事;
‘‘Tañca acchariyaṃ disvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;
3927我对佛、善逝、世间导师生起了净信心。
Buddhe cittaṃ pasādesiṃ, sugate lokanāyake.
3928「以那净信心,以及善根的驱使;
‘‘Tena cittappasādena, sukkamūlena codito;
3929十万劫中,我不往生恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
3930「一万五千劫前,有二十五位
‘‘Pannarasasahassamhi , kappānaṃ pañcavīsati;
3931离垢者,大力的转轮王。
Vītamalā samānā ca, cakkavattī mahabbalā.
3932「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
3933六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3934如是,据说具寿谢雷亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sereyyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3935谢雷亚咖长老譬喻第一
Sereyyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
39362. 花塔长老譬喻
2. Pupphathūpiyattheraapadānaṃ
3937「离雪山不远,有座名为库咖罗的山;
‘‘Himavantassāvidūre , kukkuro nāma pabbato;
3938在那中间住着,一位精通咒语的婆罗门。
Vemajjhe tassa vasati, brāhmaṇo mantapāragū.
3939「五千弟子,常常围绕着我;
‘‘Pañca sissasahassāni, parivārenti maṃ sadā;
3940他们早起,且精通诸咒语。
Pubbuṭṭhāyī ca te āsuṃ, mantesu ca visāradā.
3941「佛陀已出现于世,你们应知道那位尊者;
‘‘Buddho loke samuppanno, taṃ vijānātha no bhavaṃ;
3942具足八十随好,三十二种殊胜相。
Asītibyañjanānassa, bāttiṃsavaralakkhaṇā.
3943「一寻光辉的胜利者,如太阳般照耀;
‘‘Byāmappabho jinavaro, ādiccova virocati;
3944听闻弟子们的言语,通达咒术的婆罗门。
Sissānaṃ vacanaṃ sutvā, brāhmaṇo mantapāragū.
3945「从住处出来,向弟子们询问方向;
‘‘Assamā abhinikkhamma, disaṃ pucchati sissake ;
3946大雄、世间导师,住在哪个地方。
Yamhi dese mahāvīro, vasati lokanāyako.
3947「我将向那个方向礼敬,无与伦比的胜利者;
‘‘Tāhaṃ disaṃ namassissaṃ, jinaṃ appaṭipuggalaṃ;
3948心意高扬、喜悦,我供养那位如来。
Udaggacitto sumano, pūjesiṃ taṃ tathāgataṃ.
3949「来吧,弟子们,我们将前往,将见到如来;
‘‘Etha sissā gamissāma, dakkhissāma tathāgataṃ;
3950礼敬导师之足后,我们将听闻胜利者的教诫。
Vanditvā satthuno pāde, sossāma jinasāsanaṃ.
3951「某日我出去后,我得了病;
‘‘Ekāhaṃ abhinikkhamma, byādhiṃ paṭilabhiṃ ahaṃ;
3952被病所逼迫,我去住在厅堂。
Byādhinā pīḷito santo, sālaṃ vāsayituṃ gamiṃ.
3953「召集所有弟子后,我问他们关于如来;
‘‘Sabbe sisse samānetvā, apucchiṃ te tathāgataṃ;
3954世间怙主、无上正觉者的功德是怎样的。
Kīdisaṃ lokanāthassa, guṇaṃ paramabuddhino.
3955「他们被我问后,如实地分别论;
‘‘Te me puṭṭhā viyākaṃsu, yathā dassāvino tathā;
3956他们恭敬地在我面前讲说那最胜佛陀。
Sakkaccaṃ buddhaseṭṭhaṃ taṃ, desesuṃ mama sammukhā.
3957「我听闻他们的话后,使自己的心清净;
‘‘Tesāhaṃ vacanaṃ sutvā, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;
3958以花作塔后,我于彼处命终。
Pupphehi thūpaṃ katvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
3959他们火化我的身体后,前往佛陀处;
‘‘Te me sarīraṃ jhāpetvā, agamuṃ buddhasantikaṃ;
3960合掌后,礼敬导师。
Añjaliṃ paggahetvāna, satthāramabhivādayuṃ.
3961以花作善逝大仙之塔;
‘‘Pupphehi thūpaṃ katvāna, sugatassa mahesino;
3962十万劫中,我不往生恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
3963四万四千劫中,有十六位刹帝利,
‘‘Cattālīsasahassamhi , kappe soḷasa khattiyā;
3964名为如火,是大力转轮王。
Nāmenaggisamā nāma, cakkavattī mahabbalā.
3965二万劫中,诸转轮王;
‘‘Vīsakappasahassamhi, rājāno cakkavattino;
3966名为嘎答萨那的三十八位大王。
Ghatāsanasanāmāva, aṭṭhattiṃsa mahīpatī.
3967「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3968如是,据说具寿普帕图比亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pupphathūpiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3969花塔长老譬喻第二
Pupphathūpiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
39703. 乳粥施者长老譬喻
3. Pāyasadāyakattheraapadānaṃ
3971「金色的正自觉者,具足三十二种殊胜相;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇo sambuddho, bāttiṃsavaralakkhaṇo;
3972从波婆那出来,比丘僧团在前导。
Pavanā abhinikkhanto, bhikkhusaṅghapurakkhato .
3973「我用大铜钵,煮好乳粥;
‘‘Mahaccā kaṃsapātiyā, vaḍḍhetvā pāyasaṃ ahaṃ;
3974我欲作供养,我奉上供物。
Āhutiṃ yiṭṭhukāmo so, upanesiṃ baliṃ ahaṃ.
3975「世尊在那时,世间之最胜、人中之牛王;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, lokajeṭṭho narāsabho;
3976善登上经行处,在虚空、风的住所。
Caṅkamaṃ susamārūḷho, ambare anilāyane.
3977见到那稀有之事,未曾有、令人汗毛竖立;
‘‘Tañca acchariyaṃ disvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;
3978放下铜钵,我礼敬毗婆尸。
Ṭhapayitvā kaṃsapātiṃ, vipassiṃ abhivādayiṃ.
3979你是天人、一切知者,与天人、人俱;
‘‘Tuvaṃ devosi sabbaññū, sadeve sahamānuse;
3980出于悲愍,请接受,大牟尼。
Anukampaṃ upādāya, paṭigaṇha mahāmuni.
3981世尊接受了,一切知者、世间导师;
‘‘Paṭiggahesi bhagavā, sabbaññū lokanāyako;
3982知我的意向,世间的导师、大牟尼。
Mama saṅkappamaññāya, satthā loke mahāmuni .
3983从九十一劫以来,我当时所施的那布施;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
3984我不知有恶趣,这是乳粥的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pāyasassa idaṃ phalaṃ.
3985四十一劫前,有名为刹帝利的佛;
‘‘Ekatālīsito kappe, buddho nāmāsi khattiyo;
3986具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
3987四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
3988如是,据说具寿乳粥施与者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāyasadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3989乳粥施者长老譬喻第三
Pāyasadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
39904. 香水长老譬喻
4. Gandhodakiyattheraapadānaṃ
3991坐于殊胜宫殿,我见到毗婆尸胜者;
‘‘Nisajja pāsādavare, vipassiṃ addasaṃ jinaṃ;
3992如顶髻辉耀,一切知者、破除黑暗者。
Kakudhaṃ vilasantaṃva, sabbaññuṃ tamanāsakaṃ .
3993离宫殿不远处,世间导师行走;
‘‘Pāsādassāvidūre ca, gacchati lokanāyako;
3994光辉从他散发出来,犹如百光者(太阳)。
Pabhā niddhāvate tassa, yathā ca sataraṃsino.
3995「取了香水之后,我洒向最胜佛;
‘‘Gandhodakañca paggayha, buddhaseṭṭhaṃ samokiriṃ;
3996以那心净信,我在那里命终。
Tena cittappasādena, tattha kālaṅkato ahaṃ.
3997「自从我洒了香水,九十一劫以来,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ gandhodakamākiriṃ;
3998我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
3999「距今三十一劫前,有名为苏甘德的刹帝利,
‘‘Ekattiṃse ito kappe, sugandho nāma khattiyo;
4000具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4001「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4002如是,据说具寿甘陀达吉亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhodakiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4003香水长老譬喻第四
Gandhodakiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
40045. 现前赞叹长老譬喻
5. Sammukhāthavikattheraapadānaṃ
4005「当毗婆尸出生时,我宣说了征相;
‘‘Jāyamāne vipassimhi, nimittaṃ byākariṃ ahaṃ;
4006『将使众人般涅槃,佛陀将出现于世。』
‘Nibbāpayiñca janataṃ, buddho loke bhavissati.
4007「当他出生时,一万世界震动;
‘‘‘Yasmiñca jāyamānasmiṃ, dasasahassi kampati;
4008他现在是世尊导师,具眼者正在说法。
So dāni bhagavā satthā, dhammaṃ deseti cakkhumā.
4009「当他出生时,广大的光明出现;
‘‘‘Yasmiñca jāyamānasmiṃ, āloko vipulo ahu;
4010他现在是世尊导师,具眼者正在说法。
So dāni bhagavā satthā, dhammaṃ deseti cakkhumā.
4011「当他出生时,诸河流不流动;」
‘‘‘Yasmiñca jāyamānasmiṃ, saritāyo na sandayuṃ ;
4012现在彼世尊导师、具眼者正在说法。
So dāni bhagavā satthā, dhammaṃ deseti cakkhumā.
4013「当彼出生时,无间地狱之火不燃烧;
‘‘‘Yasmiñca jāyamānasmiṃ, avīcaggi na pajjali;
4014现在彼世尊导师、具眼者正在说法。
So dāni bhagavā satthā, dhammaṃ deseti cakkhumā.
4015「当彼出生时,鸟群不飞行;
‘‘‘Yasmiñca jāyamānasmiṃ, pakkhisaṅgho na saṃcari;
4016现在彼世尊导师、具眼者正在说法。
So dāni bhagavā satthā, dhammaṃ deseti cakkhumā.
4017「当彼出生时,风团不吹动;
‘‘‘Yasmiñca jāyamānasmiṃ, vātakkhandho na vāyati;
4018现在彼世尊导师、具眼者正在说法。
So dāni bhagavā satthā, dhammaṃ deseti cakkhumā.
4019「当彼出生时,一切宝物发光;
‘‘‘Yasmiñca jāyamānasmiṃ, sabbaratanāni jotayuṃ ;
4020现在世尊是导师,具眼者说法。
So dāni bhagavā satthā, dhammaṃ deseti cakkhumā.
4021「当他出生时,迈出了七步;
‘‘‘Yasmiñca jāyamānasmiṃ, sattāsuṃ padavikkamā;
4022现在世尊是导师,具眼者说法。
So dāni bhagavā satthā, dhammaṃ deseti cakkhumā.
4023「刚出生的正自觉者,观察一切方向;
‘‘‘Jātamatto ca sambuddho, disā sabbā vilokayi;
4024发出狮子吼声,这是诸佛的法性」。
Vācāsabhimudīresi, esā buddhāna dhammatā’.
4025「使众人生起悚动后,赞叹世间导师;
‘‘Saṃvejayitvā janataṃ, thavitvā lokanāyakaṃ;
4026礼敬正自觉者后,我向东方离去。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, pakkāmiṃ pācināmukho.
4027「从九十一劫以来,我赞叹那位佛;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ buddhamabhithomayiṃ;
4028我不知恶趣,这是赞叹的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, thomanāya idaṃ phalaṃ.
4029从此九十劫之前,名为萨姆卡塔维咖;
‘‘Ito navutikappamhi, sammukhāthavikavhayo;
4030具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4031名为巴他维敦杜比,从此八十九劫之前;
‘‘Pathavīdundubhi nāma , ekūnanavutimhito;
4032具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4033从此八十八劫之前,名为欧巴萨的刹帝利;
‘‘Aṭṭhāsītimhito kappe, obhāso nāma khattiyo;
4034具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4035从此八十七劫之前,名为萨利塔切达那;
‘‘Sattāsītimhito kappe, saritacchedanavhayo;
4036具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4037「名为灭火者,在八十六劫中;
‘‘Agginibbāpano nāma, kappānaṃ chaḷasītiyā;
4038具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4039「名为断趣者,在八十五劫中;
‘‘Gatipacchedano nāma, kappānaṃ pañcasītiyā;
4040具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4041「名为风同王,在八十四劫中;
‘‘Rājā vātasamo nāma, kappānaṃ cullasītiyā;
4042具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4043「名为宝炽者,在八十三劫中;
‘‘Ratanapajjalo nāma, kappānaṃ teasītiyā;
4044具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4045「名为巴达维咖马那,在八十二劫;
‘‘Padavikkamano nāma, kappānaṃ dveasītiyā;
4046具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4047「名为维罗咖那王,在八十一劫;
‘‘Rājā vilokano nāma, kappānaṃ ekasītiyā;
4048具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4049「名为吉拉沙拉,在八十劫时的刹帝利;
‘‘Girasāroti nāmena, kappesītimhi khattiyo;
4050具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4051「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4052如是,具寿三目塔维咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sammukhāthaviko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4053现前赞叹长老譬喻第五
Sammukhāthavikattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
40546. 花座长老譬喻
6. Kusumāsaniyattheraapadānaṃ
4055「在谷城中,我当时是婆罗门;
‘‘Nagare dhaññavatiyā, ahosiṃ brāhmaṇo tadā;
4056「精通相、传说、词汇、词源及吉凶征兆。
Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe.
4057「我是通晓词句、语法、相的专家;
‘‘Padako veyyākaraṇo, nimittakovido ahaṃ;
4058「我教授弟子真言,是三吠陀的通达者。
Mante ca sisse vācesiṃ, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.
4059「五朵莲花握在手中,被我放置在背后;
‘‘Pañca uppalahatthāni, piṭṭhiyaṃ ṭhapitāni me;
4060「我欲供养祭祀,在父母聚会时。
Āhutiṃ yiṭṭhukāmohaṃ, pitumātusamāgame.
4061「当时毗婆尸佛,以比丘僧团为前导;
‘‘Tadā vipassī bhagavā, bhikkhusaṅghapurakkhato;
4062照耀一切方,人中牛前来。
Obhāsento disā sabbā, āgacchati narāsabho.
4063敷设座位后,邀请大牟尼;
‘‘Āsanaṃ paññapetvāna, nimantetvā mahāmuniṃ;
4064铺设那些花,我引至自家。
Santharitvāna taṃ pupphaṃ, abhinesiṃ sakaṃ gharaṃ.
4065凡我自家中,所备之食物;
‘‘Yaṃ me atthi sake gehe, āmisaṃ paccupaṭṭhitaṃ;
4066我净信地以自己的双手,将那些施与佛陀。
Tāhaṃ buddhassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
4067知时已食毕,我施手中花;
‘‘Bhuttāviṃ kālamaññāya, pupphahatthamadāsahaṃ;
4068一切智随喜,向北方而去。
Anumoditvāna sabbaññū, pakkāmi uttarāmukho.
4069九十一劫前,我施那些花;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamadadiṃ tadā;
4070我不知恶趣,此是施花之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphadānassidaṃ phalaṃ.
4071从此劫之后,我成为具妙相之王;
‘‘Anantaraṃ ito kappe, rājāhuṃ varadassano;
4072具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4073四无碍解……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4074如是,据说具寿库苏马萨尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kusumāsaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4075花座长老譬喻第六
Kusumāsaniyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
40767. 果施者长老譬喻
7. Phaladāyakattheraapadānaṃ
4077诵习者、持咒者,通达三吠陀之彼岸;
‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
4078我住在离喜马拉雅山不远的隐居处。
Himavantassāvidūre, vasāmi assame ahaṃ.
4079我有火供,以及白莲花果;
‘‘Aggihuttañca me atthi, puṇḍarīkaphalāni ca;
4080「放入袋中后,被我挂在树顶上。
Puṭake nikkhipitvāna, dumagge laggitaṃ mayā.
4081「世间解巴度摩答喇,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
4082「他欲救拔我,行乞时来到我处。
Mamuddharitukāmo so, bhikkhanto mamupāgami.
4083「以净信心、喜悦心,我给与佛陀果实;
‘‘Pasannacitto sumano, phalaṃ buddhassadāsahaṃ;
4084「对我而言,它是生计的产生者,带来现法乐。
Vittisañjanano mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho.
4085「金色的正自觉者,诸供养的受者;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇo sambuddho, āhutīnaṃ paṭiggaho;
4086「导师站立在空中,说此偈:
Antalikkhe ṭhito satthā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
4087「『以此布施果实,以及意愿与志愿;」
‘‘‘Iminā phaladānena, cetanāpaṇidhīhi ca;
4088十万劫中,不堕恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjasi’.
4089以那善根,享受成就;
‘‘Teneva sukkamūlena, anubhotvāna sampadā;
4090我已证得不动之处,舍离胜败。
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
4091从此七百劫前,我是须曼嘎喇王;
‘‘Ito sattasate kappe, rājā āsiṃ sumaṅgalo;
4092具足七宝的转轮王,大威力者。
Sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.
4093四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4094如是,据说具寿果施者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā phaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4095果施者长老譬喻第七
Phaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
40968. 智想长老譬喻
8. Ñāṇasaññikattheraapadānaṃ
4097在喜马拉雅山,我住在山间;
‘‘Pabbate himavantamhi, vasāmi pabbatantare;
4098见到美丽的沙洲,我忆念最胜佛。
Pulinaṃ sobhanaṃ disvā, buddhaseṭṭhaṃ anussariṃ.
4099「导师的智无可比拟,没有行;
‘‘Ñāṇe upanidhā natthi, saṅkhāraṃ natthi satthuno;
4100遍知一切法后,以智胜解。
Sabbadhammaṃ abhiññāya, ñāṇena adhimuccati.
4101「礼敬您,人中之龙!礼敬您,至上人!
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
4102在最上智的范围内,无人与您的智相等。
Ñāṇena te samo natthi, yāvatā ñāṇamuttamaṃ.
4103「以智净信心后,我在天界欢喜一劫;
‘‘Ñāṇe cittaṃ pasādetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ;
4104在其余诸劫中,我行善业。
Avasesesu kappesu, kusalaṃ caritaṃ mayā.
4105「从九十一劫前,我当时获得那个想;」
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
4106我不知恶趣,此是智想之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇasaññāyidaṃ phalaṃ.
4107从此七十劫以前,我是一位河滩花者;
‘‘Ito sattatikappamhi , eko pulinapupphiyo;
4108具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4109四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4110如是,据说具寿智想长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇasaññiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4111智想长老譬喻第八
Ñāṇasaññikattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
41129. 结花长老譬喻
9. Gaṇṭhipupphiyattheraapadānaṃ
4113金色的正自觉者,毗婆尸,应受供养;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇo sambuddho, vipassī dakkhiṇāraho;
4114由诸弟子前导,从园林出来。
Purakkhato sāvakehi, ārāmā abhinikkhami.
4115见到彼佛中至尊,一切知者、无漏者;
‘‘Disvānahaṃ buddhaseṭṭhaṃ, sabbaññuṃ tamanāsakaṃ;
4116以净信心、喜悦心,我供养了甘提花。
Pasannacitto sumano, gaṇṭhipupphaṃ apūjayiṃ.
4117以那心的净信,对于两足尊、如是者;
‘‘Tena cittappasādena, dvipadindassa tādino;
4118欢喜以欢喜心,我再次礼敬如来。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, puna vandiṃ tathāgataṃ.
4119自从我供养那花以来,经过九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4120我不知有恶趣,这是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4121四十一劫之前,有一位名叫咖拉那的刹帝利;
‘‘Ekatālīsito kappe, caraṇo nāma khattiyo;
4122具足七宝,是大力的转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4123四无碍解……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4124如是,据说具寿甘提布毕亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gaṇṭhipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4125结花长老譬喻第九
Gaṇṭhipupphiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
412610. 莲花供养长老譬喻
10. Padumapūjakattheraapadānaṃ
4127「在喜马拉雅山不远处,有一座名为乔达摩的山;
‘‘Himavantassāvidūre , gotamo nāma pabbato;
4128被各种树木覆盖,是大神众的住处。
Nānārukkhehi sañchanno, mahābhūtagaṇālayo.
4129「在那山的中央,有一座精舍被建造;
‘‘Vemajjhamhi ca tassāsi, assamo abhinimmito;
4130被弟子们围绕着,我住在那精舍中。
Purakkhato sasissehi, vasāmi assame ahaṃ.
4131「我的弟子众来吧,为我带来莲花;
‘‘Āyantu me sissagaṇā, padumaṃ āharantu me;
4132我将作佛陀供养,供养那位两足尊、如是者。
Buddhapūjaṃ karissāmi, dvipadindassa tādino.
4133「他们答应『是的』之后,为我带来了莲花;」
‘‘Evanti te paṭissutvā, padumaṃ āhariṃsu me;
4134如此作了标记后,我供养了佛陀。
Tathā nimittaṃ katvāhaṃ, buddhassa abhiropayiṃ.
4135当时召集了弟子们,我善加教诫:
‘‘Sisse tadā samānetvā, sādhukaṃ anusāsahaṃ;
4136你们不要放逸,不放逸带来安乐。
Mā kho tumhe pamajjittha, appamādo sukhāvaho.
4137如此教诫了那些听从教言的弟子们;
‘‘Evaṃ samanusāsitvā, te sisse vacanakkhame;
4138我具足不放逸之德,当时命终了。
Appamādaguṇe yutto, tadā kālaṅkato ahaṃ.
4139自从九十一劫前,我供养了那些花;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4140我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4141在五十一劫前,我曾是名为嘉卢答摩的国王;
‘‘Ekapaññāsakappamhi, rājā āsiṃ jaluttamo;
4142具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4143「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4144如是,据说具寿巴杜马普迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
4145莲花供养长老譬喻第十
Padumapūjakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
4146谢雷亚品第十三
Sereyyavaggo terasamo.
4147其摄颂——
Tassuddānaṃ –
4148些勒亚咖、花堆、巴亚沙、香供养者;
Sereyyako pupphathūpi, pāyaso gandhathomako;
4149阿萨尼、果想者、以及甘提巴杜马花供养者;
Āsani phalasaññī ca, gaṇṭhipadumapupphiyo;
4150一百五十偈颂,由见义者所计算。
Pañcuttarasatā gāthā, gaṇitā atthadassibhi.
415114. 庄严品
14. Sobhitavaggo
41521. 庄严长老譬喻
1. Sobhitattheraapadānaṃ
4153「名为巴度穆答喇的胜者,世间最胜的人中牛王;
‘‘Padumuttaro nāma jino, lokajeṭṭho narāsabho;
4154为大众人群,宣说不死之境。
Mahato janakāyassa, deseti amataṃ padaṃ.
4155「我听闻他的言语,由语牛王所说出;
‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vācāsabhimudīritaṃ ;
4156合掌举起后,当时我一心专注地坐着。
Añjaliṃ paggahetvāna, ekaggo āsahaṃ tadā.
4157「犹如大海是诸水域之首,内汝是诸山中最胜的石堆;
‘‘Yathā samuddo udadhīnamaggo, nerū nagānaṃ pavaro siluccayo;
4158同样地,那些以心力转起者,他们不及佛智的十六分之一。
Tatheva ye cittavasena vattare, na buddhañāṇassa kalaṃ upenti te.
4159「安立法的规则后,具悲悯的仙人佛陀;
‘‘Dhammavidhiṃ ṭhapetvāna, buddho kāruṇiko isi;
4160坐在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
4161「凡于世间导师佛陀处,宣说此智者,
‘‘‘Yo so ñāṇaṃ pakittesi, buddhamhi lokanāyake;
4162十万劫中,将不去恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ na gamissati.
4163烧尽诸烦恼,一心善等持,
‘‘‘Kilese jhāpayitvāna, ekaggo susamāhito;
4164名为索比答者,将成为导师的声闻弟子」。
Sobhito nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
4165五万劫中,有七位名为亚苏嘎答的王;
‘‘Paññāse kappasahasse, sattevāsuṃ yasuggatā ;
4166具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4167我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除,
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
4168三明已证得,已作佛陀的教诫。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4169「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
4170六神通已作证,已作世尊的教诫」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4171如是,据说具寿索比德长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sobhito thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4172庄严长老譬喻第一
Sobhitattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
41732. 善现长老譬喻
2. Sudassanattheraapadānaṃ
4174「在维纳德河岸边,有一棵毕喇卡树结果;
‘‘Vinatā nadiyā tīre, pilakkhu phalito ahu;
4175我寻找那棵树时,见到了世间导师。
Tāhaṃ rukkhaṃ gavesanto, addasaṃ lokanāyakaṃ.
4176「见到盛开的盖德咖花,我当时切下枝条;
‘‘Ketakaṃ pupphitaṃ disvā, vaṇṭe chetvānahaṃ tadā;
4177供养给佛陀,有髻者、世间亲族。
Buddhassa abhiropesiṃ, sikhino lokabandhuno.
4178「以你所得的智,达到不动、不死之境;」
‘‘Yena ñāṇena pattosi, accutaṃ amataṃ padaṃ;
4179我礼敬那智,佛陀最胜者、大牟尼。
Taṃ ñāṇaṃ abhipūjemi, buddhaseṭṭha mahāmuni.
4180对智作了供养后,我看见了毕喇树;
‘‘Ñāṇamhi pūjaṃ katvāna, pilakkhumaddasaṃ ahaṃ;
4181我获得了那慧,这是智供养之果报。
Paṭiladdhomhi taṃ paññaṃ , ñāṇapūjāyidaṃ phalaṃ.
4182从此三十一劫以来,自从我供养了那花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4183我不知有恶趣,这是智供养之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇapūjāyidaṃ phalaṃ.
4184从此十三劫以前,有十二位帕卢嘎答;
‘‘Ito terasakappamhi, dvādasāsuṃ phaluggatā;
4185具足七宝,转轮王,大果报者。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahapphalā.
4186四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4187如是,据说具寿善现长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sudassano thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4188善现长老譬喻第二
Sudassanattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
41893. 旃檀供养长老譬喻
3. Candanapūjanakattheraapadānaṃ
4190「在月支河岸边,我那时是紧那罗;
‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnaro tadā;
4191我以花为食,也以花为衣。
Pupphabhakkho cahaṃ āsiṃ, pupphānivasano tathā .
4192「见义的世尊,世间最胜的人中牛王;
‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
4193从林顶出来,如天鹅王在空中。
Vipinaggena niyyāsi, haṃsarājāva ambare.
4194「礼敬你,人中良马,你的心已善清净;
‘‘Namo te purisājañña, cittaṃ te suvisodhitaṃ;
4195你面色清净,面根明净。
Pasannamukhavaṇṇosi, vippasannamukhindriyo.
4196「从空中下来,广慧者、善慧者;」
‘‘Orohitvāna ākāsā, bhūripañño sumedhaso;
4197铺展桑喀帝后,以结跏趺坐而坐。
Saṅghāṭiṃ pattharitvāna, pallaṅkena upāvisi.
4198「取了溶化的栴檀,我去到胜利者近处;
‘‘Vilīnaṃ candanādāya, agamāsiṃ jinantikaṃ;
4199以净信心、善意,我供养了佛陀。
Pasannacitto sumano, buddhassa abhiropayiṃ.
4200「礼敬了正自觉者,世间最胜者、人中牛王;
‘‘Abhivādetvāna sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;
4201生起了喜悦后,我向北方离去。
Pāmojjaṃ janayitvāna, pakkāmiṃ uttarāmukho.
4202「十八百劫以来,我供养了那栴檀;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, candanaṃ yaṃ apūjayiṃ;
4203我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4204「在十四百劫前,从此有三位;
‘‘Catuddase kappasate, ito āsiṃsu te tayo;
4205名为罗哈尼,转轮王,大力者。
Rohaṇī nāma nāmena, cakkavattī mahabbalā.
4206「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4207如是,据说具寿旃檀那普渣那咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā candanapūjanako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
4208旃檀供养长老譬喻第三
Candanapūjanakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4209第八诵品
Aṭṭhamabhāṇavāraṃ.
42104. 花覆盖长老譬喻
4. Pupphacchadaniyattheraapadānaṃ
4211「名为苏难达,婆罗门,通达真言彼岸者;
‘‘Sunando nāma nāmena, brāhmaṇo mantapāragū;
4212诵习者,乞求瑜伽者,行了马祭。
Ajjhāyako yācayogo, vājapeyyaṃ ayājayi.
4213「莲华上佛,世间解,最上悲愍者,仙人;
‘‘Padumuttaro lokavidū, aggo kāruṇiko isi;
4214怜愍众生,当时在空中经行。
Janataṃ anukampanto, ambare caṅkamī tadā.
4215「正自觉者经行后,一切知者,世间导师;
‘‘Caṅkamitvāna sambuddho, sabbaññū lokanāyako;
4216以慈遍满诸有情,无量、无依。
Mettāya aphari satte, appamāṇe nirūpadhi.
4217「婆罗门通达真言彼岸者,切断茎后取诸花;
‘‘Vaṇṭe chetvāna pupphāni, brāhmaṇo mantapāragū;
4218集合所有弟子,令其举向空中。
Sabbe sisse samānetvā, ākāse ukkhipāpayi.
4219「当时城市所及之处,皆为诸花所覆盖;
‘‘Yāvatā nagaraṃ āsi, pupphānaṃ chadanaṃ tadā;
4220以佛陀之威力,七日不凋落。
Buddhassa ānubhāvena, sattāhaṃ na vigacchatha.
4221「以此善根,体验成就;
‘‘Teneva sukkamūlena, anubhotvāna sampadā;
4222遍知一切漏,已度世间执著。
Sabbāsave pariññāya, tiṇṇo loke visattikaṃ.
4223「在十一百劫中,三十五次为刹帝利;」
‘‘Ekārase kappasate, pañcatiṃsāsu khattiyā;
4224名为安跋喇萨的他们,是大力的转轮王。
Ambaraṃsasanāmā te, cakkavattī mahabbalā.
4225「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4226如是,据说具寿普帕恰达尼长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pupphacchadaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4227花覆盖长老譬喻第四
Pupphacchadaniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
42285. 密想长老譬喻
5. Rahosaññakattheraapadānaṃ
4229「离喜马拉雅山不远,有名为瓦沙跋的山;
‘‘Himavantassāvidūre, vasabho nāma pabbato;
4230在那山脚下,有一座被建造的隐居处。
Tasmiṃ pabbatapādamhi, assamo āsi māpito.
4231「三千弟子,当时婆罗门教导;
‘‘Tīṇi sissasahassāni, vācesiṃ brāhmaṇo tadā;
4232集合那些弟子后,我坐于一旁。
Saṃharitvāna te sisse, ekamantaṃ upāvisiṃ.
4233「坐于一旁后,通达咒语的婆罗门;
‘‘Ekamantaṃ nisīditvā, brāhmaṇo mantapāragū;
4234寻求佛陀的吠陀,我于智中净信心。
Buddhavedaṃ gavesanto , ñāṇe cittaṃ pasādayiṃ.
4235在那里净信心后,我坐在叶座上;
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, nisīdiṃ paṇṇasanthare;
4236结跏趺坐后,我在那里命终。
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
4237从此三十一劫以来,当时我获得那想;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
4238我不知恶趣,这是智想之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇasaññāyidaṃ phalaṃ.
4239在二十七劫中,有名为吉祥持的王;
‘‘Sattavīsatikappamhi, rājā siridharo ahu;
4240具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4241四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4242如是,据说具寿拉何桑雅咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rahosaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4243密想长老譬喻第五
Rahosaññakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
42446. 占巴咖花长老譬喻
6. Campakapupphiyattheraapadānaṃ
4245「犹如照耀的咖尼咖拉花,坐于山间;
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;
4246照亮一切方向,犹如星辰之药草。
Obhāsentaṃ disā sabbā, osadhiṃ viya tārakaṃ .
4247「有三位学童,善学于自己的技艺;
‘‘Tayo māṇavakā āsuṃ, sake sippe susikkhitā;
4248拿着一呵利的负担,跟随在我后面。
Khāribhāraṃ gahetvāna, anventi mama pacchato.
4249「七朵花被苦行者放置在袋子里;
‘‘Puṭake satta pupphāni, nikkhittāni tapassinā;
4250拿着那些花,在智者处,我供养了韦萨布。
Gahetvā tāni ñāṇamhi, vessabhussābhiropayiṃ.
4251「从此三十一劫以来,我供养了那些花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4252我不知恶趣,此为智供养之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇapūjāyidaṃ phalaṃ.
4253二十九劫前,名为维普喇巴;
‘‘Ekūnatiṃsakappamhi, vipulābha sanāmako;
4254具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4255四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4256如是,据说具寿占巴咖花长老说此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā campakapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
4257占巴咖花长老譬喻第六
Campakapupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
42587. 义显示长老譬喻
7. Atthasandassakattheraapadānaṃ
4259坐于宽广堂中,我见世间导师;
‘‘Visālamāḷe āsīno, addasaṃ lokanāyakaṃ;
4260漏尽、得力,比丘僧团所尊敬。
Khīṇāsavaṃ balappattaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ.
4261十万具三明、六神通、大神力者;
‘‘Satasahassā tevijjā, chaḷabhiññā mahiddhikā;
4262他们围绕正觉者;谁见了会不生净信呢?
Parivārenti sambuddhaṃ, ko disvā nappasīdati.
4263「其智在含天界的世间无可比拟;
‘‘Ñāṇe upanidhā yassa, na vijjati sadevake;
4264无量智的正觉者;谁见了会不生净信呢?
Anantañāṇaṃ sambuddhaṃ, ko disvā nappasīdati.
4265「显示法身,完全是宝藏;
‘‘Dhammakāyañca dīpentaṃ, kevalaṃ ratanākaraṃ;
4266他们不能分别测度;谁见了会不生净信呢?
Vikappetuṃ na sakkonti, ko disvā nappasīdati.
4267「以这三首偈颂,名叫那拉达的婆蹉罗;
‘‘Imāhi tīhi gāthāhi, nāradovhayavacchalo ;
4268赞叹莲华上首,无敌的正自觉者。
Padumuttaraṃ thavitvāna, sambuddhaṃ aparājitaṃ.
4269「以那心的净信,以及对佛的赞叹;
‘‘Tena cittappasādena, buddhasanthavanena ca;
4270十万劫中,我不往生恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ, nupapajjahaṃ.
4271「从此三十百劫前,有名为苏弥答的刹帝利;
‘‘Ito tiṃsakappasate, sumitto nāma khattiyo;
4272具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4273四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4274如是,具寿阿塔桑达萨咖长老确实诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā atthasandassako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4275义显示长老譬喻第七
Atthasandassakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
42768. 一净信长老譬喻
8. Ekapasādaniyattheraapadānaṃ
4277那拉达是我的名字,他们知道我为给沙瓦;
‘‘Nārado iti me nāmaṃ , kesavo iti maṃ vidū;
4278为探求善与不善,我前往佛陀之处。
Kusalākusalaṃ esaṃ, agamaṃ buddhasantikaṃ.
4279慈心、悲心,见利益者,大牟尼;
‘‘Mettacitto kāruṇiko, atthadassī mahāmuni;
4280他安慰诸有情,有眼者说法。
Assāsayanto satte so, dhammaṃ deseti cakkhumā.
4281「净信自己的心后,合掌置于头上;
‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, sire katvāna añjaliṃ;
4282礼敬导师后,我向东方离去。
Satthāraṃ abhivādetvā, pakkāmiṃ pācināmukho.
4283「在十七百劫中,我是王、地主;
‘‘Sattarase kappasate, rājā āsi mahīpati;
4284名为阿弥答答巴那,转轮王、大力者。
Amittatāpano nāma, cakkavattī mahabbalo.
4285「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4286如是,据说具寿一信长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapasādaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4287一净信长老譬喻第八
Ekapasādaniyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
42889. 娑罗花施者长老譬喻
9. Sālapupphadāyakattheraapadānaṃ
4289「那时我是兽王,出身高贵、美鬃者;
‘‘Migarājā tadā āsiṃ, abhijāto sukesarī;
4290寻找山中险要处,我见到世间导师。
Giriduggaṃ gavesanto, addasaṃ lokanāyakaṃ.
4291「这位大雄,使大众般涅槃;
‘‘Ayaṃ nu kho mahāvīro, nibbāpeti mahājanaṃ;
4292我何不亲近天中天、人中牛王。」
Yaṃnūnāhaṃ upāseyyaṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ.
4293折断娑罗树枝,我带来连枝的花;
‘‘Sākhaṃ sālassa bhañjitvā, sakosaṃ pupphamāhariṃ;
4294走近正自觉者,我供养最上之花。
Upagantvāna sambuddhaṃ, adāsiṃ pupphamuttamaṃ.
4295自从供养那花以来,九十一劫中;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4296我不知有恶趣,这是施花之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphadānassidaṃ phalaṃ.
4297从此第九劫,名为维罗恰那;
‘‘Ito ca navame kappe, virocanasanāmakā;
4298有三位国王,转轮王,大力者。
Tayo āsiṃsu rājāno, cakkavattī mahabbalā.
4299「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4300如是,据说具寿娑罗村布帕达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālapupphadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4301娑罗花施者长老譬喻第九
Sālapupphadāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
430210. 毕亚拉果施者长老譬喻
10. Piyālaphaladāyakattheraapadānaṃ
4303「那时我是鸽子,不恼害他人;
‘‘Pārāvato tadā āsiṃ, paraṃ anuparodhako;
4304我在山崖作卧处,在尸弃导师不远处。
Pabbhāre seyyaṃ kappemi, avidūre sikhisatthuno.
4305「我早晚见到佛陀,世间最上导师;
‘‘Sāyaṃ pātañca passāmi, buddhaṃ lokagganāyakaṃ;
4306我没有可施之物,给那样的两足尊。
Deyyadhammo ca me natthi, dvipadindassa tādino.
4307「我取了毕钵喇果,前往佛陀之处;
‘‘Piyālaphalamādāya , agamaṃ buddhasantikaṃ;
4308世尊、世间之胜者、人中之牛王接受了。
Paṭiggahesi bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho.
4309「从那以后,我侍奉导师;
‘‘Tato paraṃ upādāya, paricāriṃ vināyakaṃ;
4310以那心净信,我在那里命终。
Tena cittappasādena, tattha kālaṅkato ahaṃ.
4311从此三十一劫前,我布施了那个果;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ ahaṃ;
4312我不知有恶趣,这是布施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
4313从此十五劫前,有三位名为毕亚利那;
‘‘Ito pannarase kappe, tayo āsuṃ piyālino;
4314具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4315四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4316如是,据说具寿毕亚拉帕拉达亚咖长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā piyālaphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4317毕亚喇果施者长老譬喻第十
Piyālaphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
4318庄严品第十四
Sobhitavaggo cuddasamo.
4319其摄颂——
Tassuddānaṃ –
4320索比答、苏达沙诺,旃檀那、普帕恰达诺;
Sobhitasudassano ca, candano pupphachadano;
4321拉霍、占巴咖普披,以及阿他桑达萨咖那。
Raho campakapupphī ca, atthasandassakena ca.
4322艾咖巴沙地、娑罗村达多,第十帕喇达呀咖;
Ekapasādī sāladado, dasamo phaladāyako;
4323偈颂七十二,由诸智者所计数。
Gāthāyo sattati dve ca, gaṇitāyo vibhāvibhi.
432415. 伞品
15. Chattavaggo
43251. 阿提差提亚长老譬喻
1. Atichattiyattheraapadānaṃ
4326「世尊、见义者、人中最上者般涅槃时;
‘‘Parinibbute bhagavati, atthadassīnaruttame;
4327我做了伞盖又伞盖,供奉于塔。
Chattātichattaṃ kāretvā, thūpamhi abhiropayiṃ.
4328「时时前来,我礼敬世间导师;
‘‘Kālena kālamāgantvā, namassiṃ lokanāyakaṃ ;
4329做了花覆盖,供奉于伞盖。
Pupphacchadanaṃ katvāna, chattamhi abhiropayiṃ.
4330「十七百劫中,我作天王;
‘‘Sattarase kappasate, devarajjamakārayiṃ;
4331我不去人间,这是塔供养之果报。
Manussattaṃ na gacchāmi, thūpapūjāyidaṃ phalaṃ.
4332「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
4333六神通已作证,已作佛陀的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4334如是,据说具寿阿提恰帝约长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā atichattiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4335阿提差提亚长老譬喻 第一
Atichattiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
43362. 探巴罗巴咖长老譬喻
2. Thambhāropakattheraapadānaṃ
4337「当世间的保护者般涅槃时,见法的人中之牛王;
‘‘Nibbute lokanāthamhi, dhammadassīnarāsabhe;
4338我在最胜佛陀的塔庙上,竖立了旗杆。
Āropesiṃ dhajatthambhaṃ, buddhaseṭṭhassa cetiye.
4339「造了梯子后,我登上了最胜的塔;
‘‘Nisseṇiṃ māpayitvāna, thūpaseṭṭhaṃ samāruhiṃ;
4340拿了茉莉花后,我供养在塔上。
Jātipupphaṃ gahetvāna, thūpamhi abhiropayiṃ.
4341「啊!佛陀!啊!法!啊!我们导师的成就!
‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthu sampadā;
4342我不知有恶趣,这是塔供养的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, thūpapūjāyidaṃ phalaṃ.
4343「从九十四劫以来,名为塔顶施者;
‘‘Catunnavutito kappe, thūpasīkhasanāmakā;
4344十六位国王,大力转轮王。
Soḷasāsiṃsu rājāno, cakkavattī mahabbalā.
4345「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4346如是,据说具寿探跋罗巴咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā thambhāropako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4347探巴罗巴咖长老譬喻 第二
Thambhāropakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
43483. 韦迪咖拉咖长老譬喻
3. Vedikārakattheraapadānaṃ
4349「当世间怙主般涅槃时,最上的悦意见者;
‘‘Nibbute lokanāthamhi, piyadassīnaruttame;
4350我以净信心、善意,造了珍珠台座。
Pasannacitto sumano, muttāvedimakāsahaṃ.
4351「以宝珠围绕,我造了最上的台座;
‘‘Maṇīhi parivāretvā, akāsiṃ vedimuttamaṃ;
4352在台座上我作了大供养,在那里我命终了。
Vedikāya mahaṃ katvā, tattha kālaṅkato ahaṃ.
4353「无论我生于何处,天界或人界;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
4354他们在空中持宝珠,这是福业之果报。
Maṇī dhārenti ākāse, puññakammassidaṃ phalaṃ.
4355在十六个百劫中,名为宝珠光明者;
‘‘Soḷasito kappasate, maṇippabhāsanāmakā;
4356三十六次成为国王,转轮王,大威力者。
Chattiṃsāsiṃsu rājāno, cakkavattī mahabbalā.
4357四无碍解……已行世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4358如是,据说具寿韦地咖拉咖长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vedikārako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4359韦迪咖拉咖长老譬喻 第三
Vedikārakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
43604. 萨巴利瓦利亚长老譬喻
4. Saparivāriyattheraapadānaṃ
4361名为巴度目答拉的胜者,世间最胜,人中牛王;
‘‘Padumuttaro nāma jino, lokajeṭṭho narāsabho;
4362如燃烧的火聚,正自觉者般涅槃。
Jalitvā aggikkhandhova, sambuddho parinibbuto.
4363大雄般涅槃后,有广大的塔;
‘‘Nibbute ca mahāvīre, thūpo vitthāriko ahu;
4364他们从远处侍奉界屋最胜者。
Dūratova upaṭṭhenti, dhātugehavaruttame.
4365以净信心、善意,作白檀木的平台;
‘‘Pasannacitto sumano, akaṃ candanavedikaṃ;
4366塔堆显现,彼时塔的影像。
Dissati thūpakhandho ca , thūpānucchaviko tadā.
4367在生有中生起时,或在天界或在人界;
‘‘Bhave nibbattamānamhi, devatte atha mānuse;
4368我未见少许缺陷,此是过去业之果报。
Omattaṃ me na passāmi, pubbakammassidaṃ phalaṃ.
4369从此十五百劫前,有八人;
‘‘Pañcadasakappasate , ito aṭṭha janā ahuṃ;
4370彼等皆名萨玛答,转轮王、大力者。
Sabbe samattanāmā te, cakkavattī mahabbalā.
4371四无碍解……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4372如是,据说具寿沙巴利瓦利耶长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saparivāriyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4373萨巴利瓦利亚长老譬喻 第四
Saparivāriyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
43745. 伍玛普皮亚长老譬喻
5. Umāpupphiyattheraapadānaṃ
4375「当世间尊者涅槃时,诸供养的受者;
‘‘Nibbute lokamahite , āhutīnaṃ paṭiggahe;
4376在世尊悉达多,有大塔的大节庆。
Siddhatthamhi bhagavati, mahāthūpamaho ahu.
4377「当悉达多大仙的大节庆进行时,
‘‘Mahe pavattamānamhi, siddhatthassa mahesino;
4378我拿取乌玛花,供养于塔。
Umāpupphaṃ gahetvāna, thūpamhi abhiropayiṃ.
4379「自从我供养那花以来,九十四劫,
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4380我不知有恶趣,这是塔供养之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, thūpapūjāyidaṃ phalaṃ.
4381「从此第九劫,名为索马天瓦
‘‘Ito ca navame kappe, somadevasanāmakā;
4382八十五位国王,转轮王,大力者。
Pañcāsītisu rājāno, cakkavattī mahabbalā.
4383「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4384如是,据说具寿伍马普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā umāpupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4385伍玛普皮亚长老譬喻 第五
Umāpupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
43866. 阿努雷巴达亚咖长老譬喻
6. Anulepadāyakattheraapadānaṃ
4387「我为无比见牟尼,作菩提座,
‘‘Anomadassīmunino , bodhivedimakāsahaṃ;
4388施与石灰块后,我作了手工。
Sudhāya piṇḍaṃ datvāna, pāṇikammaṃ akāsahaṃ.
4389「见彼善作之业,无比见人中至上者;
‘‘Disvā taṃ sukataṃ kammaṃ, anomadassī naruttamo;
4390导师住立于比丘僧团中,说此偈:
Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
4391「『以此石灰工作,及意愿、誓愿,
‘‘‘Iminā sudhakammena, cetanāpaṇidhīhi ca;
4392体验成就后,将作苦的终结。」
Sampattiṃ anubhotvāna, dukkhassantaṃ karissati’.
4393「我面容清净,一心善定;
‘‘Pasannamukhavaṇṇomhi , ekaggo susamāhito;
4394于正自觉者的教法中,我持最后身。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
4395「从此百劫前,圆满无缺时;
‘‘Ito kappasate āsiṃ, paripuṇṇe anūnake ;
4396我名为萨跋喀那王,转轮王大力者。
Rājā sabbaghano nāma, cakkavattī mahabbalo.
4397「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4398如是,据说具寿阿奴勒巴达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā anulepadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4399阿努雷巴达亚咖长老譬喻 第六
Anulepadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
44007. 玛嘎达亚咖长老譬喻
7. Maggadāyakattheraapadānaṃ
4401「渡过小河后,有眼者前往林中;
‘‘Uttaritvāna nadikaṃ, vanaṃ gacchati cakkhumā;
4402我见到彼正自觉者,具足殊胜相的悉达多。
Tamaddasāsiṃ sambuddhaṃ, siddhatthaṃ varalakkhaṇaṃ.
4403「拿着锄头和篮子,平整了那条道路;
‘‘Kudāla piṭakamādāya, samaṃ katvāna taṃ pathaṃ;
4404礼敬导师之后,我令自己的心清净。
Satthāraṃ abhivādetvā, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ.
4405「从那时起九十四劫,我所作的那个业;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
4406我不知有恶趣,这是布施道路的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, maggadānassidaṃ phalaṃ.
4407「在五十七劫之前,我曾是一位人主;
‘‘Sattapaññāsakappamhi, eko āsiṃ janādhipo;
4408名为苏帕布德,那位领导者是人中之王。
Nāmena suppabuddhoti, nāyako so narissaro.
4409「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4410如是,具寿马嘎达亚咖长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā maggadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4411玛嘎达亚咖长老譬喻 第七
Maggadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
44128. 帕喇咖达亚咖长老譬喻
8. Phalakadāyakattheraapadānaṃ
4413「我以前是造车者,善巧于木工之业;
‘‘Yānakāro pure āsiṃ, dārukamme susikkhito;
4414做了檀香木板,供养了世间亲族。
Candanaṃ phalakaṃ katvā, adāsiṃ lokabandhuno.
4415「此天界光辉照耀,善造的黄金所成;
‘‘Pabhāsati idaṃ byamhaṃ, suvaṇṇassa sunimmitaṃ;
4416象乘、马乘,天乘侍立。
Hatthiyānaṃ assayānaṃ, dibbayānaṃ upaṭṭhitaṃ.
4417「宫殿与轿舆,随意生起;
‘‘Pāsādā sivikā ceva, nibbattanti yadicchakaṃ;
4418不动摇的宝物是我的,这是木板的果报。
Akkhubbhaṃ ratanaṃ mayhaṃ, phalakassa idaṃ phalaṃ.
4419「自从我供养木板,九十一劫以来;
‘‘Ekanavutito kappe, phalakaṃ yamahaṃ dadiṃ;
4420我不知有恶趣,此是木板的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phalakassa idaṃ phalaṃ.
4421在五十七劫中,有四位称为化生者;
‘‘Sattapaññāsakappamhi, caturo nimmitāvhayā;
4422具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4423四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4424如是,据说具寿施木板者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā phalakadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4425帕喇咖达亚咖长老譬喻 第八
Phalakadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
44269. 瓦丹萨基亚长老譬喻
9. Vaṭaṃsakiyattheraapadānaṃ
4427名为善慧佛,自生者、无能胜者;
‘‘Sumedho nāma nāmena, sayambhū aparājito;
4428增长远离,进入大林。
Vivekamanubrūhanto, ajjhogahi mahāvanaṃ.
4429见到开花的娑罗罗树后,结成花环;
‘‘Saḷalaṃ pupphitaṃ disvā, ganthitvāna vaṭaṃsakaṃ;
4430我供养了佛陀,面对世间的导师。
Buddhassa abhiropesiṃ, sammukhā lokanāyakaṃ.
4431「在三万劫中,我供养了那些花;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4432我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4433「在少于二十的百劫前,有十六位善化者;
‘‘Ūnavīse kappasate, soḷasāsuṃ sunimmitā;
4434具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4435「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4436如是,据说具寿瓦丹萨基亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṭaṃsakiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4437瓦丹萨基亚长老譬喻 第九
Vaṭaṃsakiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
443810. 巴朗咖达亚咖长老譬喻
10. Pallaṅkadāyakattheraapadānaṃ
4439「对于世尊须弥陀,世间的最胜者、如是者;
‘‘Sumedhassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
4440因为我供养了床座,有上覆与覆盖。
Pallaṅko hi mayā dinno, sauttarasapacchado.
4441那时那卧具具足七宝。
‘‘Sattaratanasampanno , pallaṅko āsi so tadā;
4442了知我的意愿,它恒常为我生起。
Mama saṅkappamaññāya, nibbattati sadā mama.
4443「在三万劫中,我当时供养了卧具;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, pallaṅkamadadiṃ tadā;
4444我不知有恶趣,这是卧具的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pallaṅkassa idaṃ phalaṃ.
4445「在二万劫中,有三位金色光辉者;
‘‘Vīsakappasahassamhi, suvaṇṇābhā tayo janā;
4446具足七宝、大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4447「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4448如是,具寿巴兰咖达亚咖长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pallaṅkadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4449巴朗咖达亚咖长老譬喻 第十
Pallaṅkadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
4450差德品 第十五
Chattavaggo pannarasamo.
4451其摄颂——
Tassuddānaṃ –
4452伞、柱与祭坛,围栏与花供;
Chattaṃ thambho ca vedi ca, parivārumapupphiyo;
4453涂香与道路,板与花环;
Anulepo ca maggo ca, phalako ca vaṭaṃsako;
4454巴兰咖达亚以及偈颂,五十六已被宣说。
Pallaṅkadāyī ca gāthāyo, chappaññāsa pakittitāti.
445516. 班度耆婆品
16. Bandhujīvakavaggo
44561. 班度耆婆长老譬喻
1. Bandhujīvakattheraapadānaṃ
4457「犹如清净无垢的月亮,明净而不混浊;
‘‘Candaṃva vimalaṃ suddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ;
4458已尽喜有,已渡世间的执着。
Nandībhavaparikkhīṇaṃ, tiṇṇaṃ loke visattikaṃ.
4459「使众人寂灭,最胜的渡者;
‘‘Nibbāpayantaṃ janataṃ, tiṇṇaṃ tārayataṃ varaṃ ;
4460牟尼在林中禅修,专一而善定。
Muniṃ vanamhi jhāyantaṃ , ekaggaṃ susamāhitaṃ.
4461「我以线串起班度耆婆花,
‘‘Bandhujīvakapupphāni, lagetvā suttakenahaṃ;
4462供养佛陀,世间亲族的顶髻者。
Buddhassa abhiropayiṃ, sikhino lokabandhuno.
4463「从此三十一劫以来,我当时所作的业;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
4464我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4465「从此七劫前,人中之尊,大名声者;
‘‘Ito sattamake kappe, manujindo mahāyaso;
4466名为萨曼答咖库,转轮王,大力者。
Samantacakkhu nāmāsi, cakkavattī mahabbalo.
4467「四无碍解,以及八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
4468六神通已作证,已行佛陀之教。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4469如是,据说具寿班度耆婆长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bandhujīvako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4470班度耆婆长老譬喻 第一
Bandhujīvakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
44712. 丹巴普皮亚长老譬喻
2. Tambapupphiyattheraapadānaṃ
4472「致力于他人之事,作了罪过;
‘‘Parakammāyane yutto, aparādhaṃ akāsahaṃ;
4473我将奔向森林,为恐惧与怨敌所逼迫。
Vanantaṃ abhidhāvissaṃ, bhayaverasamappito.
4474「见到开花之树,结成美好的花束;
‘‘Pupphitaṃ pādapaṃ disvā, piṇḍibandhaṃ sunimmitaṃ;
4475我拿取铜色花后,在菩提树上撒下。
Tambapupphaṃ gahetvāna, bodhiyaṃ okiriṃ ahaṃ.
4476「扫净那菩提树,巴答离最上之树;
‘‘Sammajjitvāna taṃ bodhiṃ, pāṭaliṃ pādaputtamaṃ;
4477结跏趺坐后,我坐于菩提树下。
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, bodhimūle upāvisiṃ.
4478「寻求去路的人们,来到我的近处;
‘‘Gatamaggaṃ gavesantā, āgacchuṃ mama santikaṃ;
4479我在那里见到他们后,注意那最上菩提树。
Te ca disvānahaṃ tattha, āvajjiṃ bodhimuttamaṃ.
4480「我以净信心,礼敬菩提树后;
‘‘Vanditvāna ahaṃ bodhiṃ, vippasannena cetasā;
4481我从多棵棕榈树高处落下,在可怖的山险处。
Anekatāle papatiṃ, giridugge bhayānake.
4482「从九十一劫以来,我供养那花;」
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4483我不知有恶趣,此为菩提供养之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ.
4484从此第三劫,我为善自制之王;
‘‘Ito ca tatiye kappe, rājā susaññato ahaṃ ;
4485具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4486四无碍解……(中略)……已作佛陀之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4487如是,据说具寿丹巴普皮亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tambapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4488丹巴普皮亚长老譬喻 第二
Tambapupphiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
44893. 维提桑玛迦咖长老譬喻
3. Vīthisammajjakattheraapadānaṃ
4490如升起之百光者,如黄光之日;
‘‘Udentaṃ sataraṃsiṃva, pītaraṃsiṃva bhāṇumaṃ;
4491如十五之月,如出离之世间导师。
Pannarase yathā candaṃ, niyyantaṃ lokanāyakaṃ.
4492六万八千,一切皆为漏尽者;
‘‘Aṭṭhasaṭṭhisahassāni, sabbe khīṇāsavā ahuṃ;
4493他们围绕着正自觉者,两足中的尊主,人中的牛王。
Parivāriṃsu sambuddhaṃ, dvipadindaṃ narāsabhaṃ.
4494「扫净了那条道路,当世间导师出去时;
‘‘Sammajjitvāna taṃ vīthiṃ, niyyante lokanāyake;
4495我在那里竖立了幢,以清净的心。
Ussāpesiṃ dhajaṃ tattha, vippasannena cetasā.
4496「从九十一劫以来,我竖立了那幢;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dhajaṃ abhiropayiṃ;
4497我不知有恶趣,这是布施幢的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
4498「从此第四劫,我是大力的国王;
‘‘Ito catutthake kappe, rājāhosiṃ mahabbalo;
4499一切方面具足,被称为善幢。
Sabbākārena sampanno, sudhajo iti vissuto.
4500「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4501如是,据说具寿维提桑玛迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vīthisammajjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4502维提桑玛迦咖长老譬喻 第三
Vīthisammajjakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
45034. 咖咖鲁普帕普迦咖长老譬喻
4. Kakkārupupphapūjakattheraapadānaṃ
4504「我是天子,礼敬尸弃导师;
‘‘Devaputto ahaṃ santo, pūjayiṃ sikhināyakaṃ;
4505手持咖咖鲁花,供养于佛陀。
Kakkārupupphaṃ paggayha, buddhassa abhiropayiṃ.
4506「从此三十一劫前,我供养那花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4507我不知有恶趣,此是供佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4508「从此第九劫,我曾为名叫最胜者的王;
‘‘Ito ca navame kappe, rājā sattuttamo ahuṃ;
4509具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4510「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4511如是,据说具寿咖咖卢巴花供养长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kakkārupupphapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4512咖咖鲁普帕普迦咖长老譬喻 第四
Kakkārupupphapūjakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
45135. 曼达拉瓦普帕普迦咖长老譬喻
5. Mandāravapupphapūjakattheraapadānaṃ
4514「我是天子,供养了尸弃导师;
‘‘Devaputto ahaṃ santo, pūjayiṃ sikhināyakaṃ;
4515以曼陀罗花,供养了佛陀。
Mandāravena pupphena, buddhassa abhiropayiṃ.
4516「七日之间,天花鬘覆盖如来;
‘‘Sattāhaṃ chadanaṃ āsi, dibbaṃ mālaṃ tathāgate;
4517一切人众聚集,礼敬如来。
Sabbe janā samāgantvā, namassiṃsu tathāgataṃ.
4518「从此三十一劫前,我供养了那花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
4519我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4520「从此第十劫,我曾为名叫具光者的王;」
‘‘Ito ca dasame kappe, rājāhosiṃ jutindharo;
4521具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4522「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4523如是,据说具寿曼达拉瓦花供养长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mandāravapupphapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4524曼达拉瓦普帕普迦咖长老譬喻 第五
Mandāravapupphapūjakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
45256. 咖丹巴普皮亚长老譬喻
6. Kadambapupphiyattheraapadānaṃ
4526「离雪山不远,有名为鸡山;
‘‘Himavantassāvidūre , kukkuṭo nāma pabbato;
4527在那山麓,七佛住于彼处。
Tamhi pabbatapādamhi, satta buddhā vasanti te.
4528「见迦昙婆花盛开,如灯王升起;
‘‘Kadambaṃ pupphitaṃ disvā, dīparājaṃva uggataṃ;
4529以双手捧起,散供七佛。
Ubho hatthehi paggayha, satta buddhe samokiriṃ.
4530「自九十四劫前,我供养那些花;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4531我不知有恶趣,此是礼敬佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4532从此九十二劫前,有七位名为花者;
‘‘Dvenavute ito kappe, sattāsuṃ pupphanāmakā;
4533具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4534四无碍解……已作佛陀之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4535如是,据说具寿咖丹巴花长老说此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kadambapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
4536咖丹巴普皮亚长老譬喻 第六
Kadambapupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
45377. 提那苏喇咖长老譬喻
7. Tiṇasūlakattheraapadānaṃ
4538离雪山不远,有名为众生聚之山;
‘‘Himavantassāvidūre , bhūtagaṇo nāma pabbato;
4539一位名为瓦沙德迦的胜者在那里,自生者,已出离世间。
Vasateko jino tattha, sayambhū lokanissaṭo.
4540我拿取草尖,供养于佛;
‘‘Tiṇasūlaṃ gahetvāna, buddhassa abhiropayiṃ;
4541九万九千劫,不堕恶趣。
Ekūnasatasahassaṃ, kappaṃ na vinipātiko.
4542从此十一劫前,我是一位地主;
‘‘Ito ekādase kappe, ekosiṃ dharaṇīruho;
4543具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4544四无碍解……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4545如是,据说具寿提那苏喇咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇasūlako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4546提那苏喇咖长老譬喻 第七
Tiṇasūlakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
45478. 那嘎普皮亚长老譬喻
8. Nāgapupphiyattheraapadānaṃ
4548名为苏瓦洽的婆罗门,通达咒术;
‘‘Suvaccho nāma nāmena, brāhmaṇo mantapāragū;
4549被弟子们围绕,住在山间。
Purakkhato sasissehi, vasate pabbatantare.
4550名为巴度穆答喇的胜者,受供养者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, āhutīnaṃ paṭiggaho;
4551他想要救拔我,来到我的面前。
Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santikaṃ.
4552「他在空中经行,冒烟,如此燃烧;
‘‘Vehāsamhi caṅkamati, dhūpāyati jalate tathā;
4553知道我的笑后,他向东方离去。
Hāsaṃ mamaṃ viditvāna, pakkāmi pācināmukho.
4554「见到那不可思议的、未曾有的、令人毛骨悚然的事后,
‘‘Tañca acchariyaṃ disvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;
4555我拿取龙树花,在已去的路上散布。
Nāgapupphaṃ gahetvāna, gatamaggamhi okiriṃ.
4556「从散布那花的百千劫以来,
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphaṃ okiriṃ ahaṃ;
4557以那心的净信,我不往生恶趣。
Tena cittappasādena, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
4558「在三十一百劫前,有一位大尊贵的王;
‘‘Ekattiṃse kappasate , rājā āsi mahāraho;
4559具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4560「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4561如是,据说具寿那咖普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4562那嘎普皮亚长老譬喻 第八
Nāgapupphiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
45639. 富楼那嘎普皮亚长老譬喻
9. Punnāgapupphiyattheraapadānaṃ
4564「进入森林丛林,我住为猎人;
‘‘Kānanaṃ vanamogayha, vasāmi luddako ahaṃ;
4565见到富那迦树开花,我忆念最胜佛。
Punnāgaṃ pupphitaṃ disvā, buddhaseṭṭhaṃ anussariṃ.
4566「采摘那些花,芳香、有香、美好;
‘‘Taṃ pupphaṃ ocinitvāna, sugandhaṃ gandhitaṃ subhaṃ;
4567在沙滩上造塔,我供养佛陀。
Thūpaṃ karitvā puline, buddhassa abhiropayiṃ.
4568「从此九十二劫前,我供养那些花;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
4569我不知有恶趣,此是礼敬佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4570于九十一劫中,我是唯一的除暗者;
‘‘Ekamhi navute kappe, eko āsiṃ tamonudo;
4571具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4572四无碍解……[中略]……已作佛陀之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4573如是,据说具寿奔那咖花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā punnāgapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4574富楼那嘎普皮亚长老譬喻 第九
Punnāgapupphiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
457510. 库木达达亚咖长老譬喻
10. Kumudadāyakattheraapadānaṃ
4576离喜马拉雅山不远,有大生湖;
‘‘Himavantassāvidūre, mahājātassaro ahu;
4577覆盖着莲花与睡莲,铺满着白莲。
Padumuppalasañchanno, puṇḍarīkasamotthaṭo.
4578名为库咖他,我当时是那里的鸟;
‘‘Kukuttho nāma nāmena, tatthāsiṃ sakuṇo tadā;
4579具戒、具慧,于福与非福善巧。
Sīlavā buddhisampanno, puññāpuññesu kovido.
4580「莲华上者知世间者,诸供养之受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
4581大牟尼在离生湖不远处游行。
Jātassarassāvidūre, sañcarittha mahāmuni.
4582「切断水生睡莲,我奉献给大仙;
‘‘Jalajaṃ kumudaṃ chetvā, upanesiṃ mahesino;
4583知我之意愿,大牟尼受取。
Mama saṅkappamaññāya, paṭiggahi mahāmuni.
4584「布施彼供养后,由善根所驱使;
‘‘Tañca dānaṃ daditvāna, sukkamūlena codito;
4585十万劫中,我不往生恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
4586「从此十六百劫前,有诸名为瓦卢那者;
‘‘Soḷaseto kappasate, āsuṃ varuṇanāmakā;
4587这八位人主,转轮王,大力者。
Aṭṭha ete janādhipā, cakkavattī mahabbalā.
4588「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4589如是,据说具寿库木达达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumudadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4590咕木达达亚咖长老譬喻 第十
Kumudadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
4591班度耆婆品 第十六
Bandhujīvakavaggo soḷasamo.
4592其摄颂——
Tassuddānaṃ –
4593班度基瓦、丹巴花、韦提咖咖鲁花;
Bandhujīvo tambapupphī, vīthikakkārupupphiyo;
4594曼达拉瓦与咖丹比、苏喇咖、那咖花;
Mandāravo kadambī ca, sūlako nāgapupphiyo;
4595富那迦、库木地偈颂,五十六已宣说。
Punnāgo komudī gāthā, chappaññāsa pakittitāti.
459617. 苏巴利差利亚品
17. Supāricariyavaggo
45971. 苏巴利差利亚长老譬喻
1. Supāricariyattheraapadānaṃ
4598「名为巴度摩者,两足之尊、人中之牛;
‘‘Padumo nāma nāmena, dvipadindo narāsabho;
4599从波婆那出来,具眼者说法。
Pavanā abhinikkhamma, dhammaṃ deseti cakkhumā.
4600「诸夜叉的时机已到,在大仙人不远处;
‘‘Yakkhānaṃ samayo āsi, avidūre mahesino;
4601为了所应作之事而来到,他们即刻等待。
Yena kiccena sampattā, ajjhāpekkhiṃsu tāvade.
4602「了知佛陀的言语,以及甘露的教说;
‘‘Buddhassa giramaññāya, amatassa ca desanaṃ;
4603以净信心、喜悦心,合掌而侍立。
Pasannacitto sumano, apphoṭetvā upaṭṭhahiṃ.
4604且看善作侍奉导师的果报;
‘‘Suciṇṇassa phalaṃ passa, upaṭṭhānassa satthuno;
4605三万劫中,我不往生恶趣。」
Tiṃsakappasahassesu, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
4606「在二十九百劫前,名为沙马楞咖答者,
‘‘Ūnatiṃse kappasate, samalaṅkatanāmako;
4607具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4608「四无碍解,以及这八解脱,
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
4609六神通已作证,已行世尊的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4610如是,据说具寿苏巴利佳利亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā supāricariyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4611苏巴利差利亚长老譬喻 第一
Supāricariyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
46122. 咖那韦拉普皮亚长老譬喻
2. Kaṇaverapupphiyattheraapadānaṃ
4613「名为悉达多的世尊,世间最胜、人中牛王,
‘‘Siddhattho nāma bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
4614由诸弟子前导,进入城市。
Purakkhato sāvakehi, nagaraṃ paṭipajjatha.
4615「我曾在王宫内,被认可为守护者,
‘‘Rañño antepure āsiṃ, gopako abhisammato;
4616我坐在宫殿中,见到了世间的导师。
Pāsāde upaviṭṭhohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.
4617「取了咖那韦拉花,我撒向比丘僧团;
‘‘Kaṇaveraṃ gahetvāna, bhikkhusaṅghe samokiriṃ;
4618特别对佛陀撒了,然后更多地撒了。
Buddhassa visuṃ katvāna, tato bhiyyo samokiriṃ.
4619「自从九十四劫前,我供养了那些花;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ ;
4620我不知有恶趣,此是供佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4621「自从八十七劫前,有四位大神通者;
‘‘Sattāsītimhito kappe, caturāsuṃ mahiddhikā;
4622具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4623「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4624如是,据说具寿咖那韦拉普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṇaverapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4625咖那韦拉普皮亚长老譬喻 第二
Kaṇaverapupphiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
46263. 卡迦咖达亚咖长老譬喻
3. Khajjakadāyakattheraapadānaṃ
4627「我曾供养果实给世尊帝沙;
‘‘Tissassa kho bhagavato, pubbe phalamadāsahaṃ;
4628我供养了椰子,那是公认的美味。
Nāḷikerañca pādāsiṃ, khajjakaṃ abhisammataṃ.
4629「我将那供养给佛陀,给那位大仙帝沙;
‘‘Buddhassa tamahaṃ datvā, tissassa tu mahesino;
4630我欢喜,欲求诸欲,我投生到所欲之处。
Modāmahaṃ kāmakāmī, upapajjiṃ yamicchakaṃ .
4631「从此九十二劫以来,当我供养那供养时;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
4632我不知有恶趣,这是果施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
4633「从此十三劫之前,有一位如因陀罗(即帝释天)的国王;
‘‘Ito terasakappamhi, rājā indasamo ahu;
4634具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4635「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4636如是,据说具寿卡加咖达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khajjakadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4637卡迦咖达亚咖长老譬喻 第三
Khajjakadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
46384. 德萨布迦咖长老譬喻
4. Desapūjakattheraapadānaṃ
4639「世尊是见义者,世间最胜、人中牛王;
‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
4640升上虚空,行于无风之处。
Abbhuggantvāna vehāsaṃ, gacchate anilañjase.
4641「大牟尼导师站立于何处升上,
‘‘Yamhi dese ṭhito satthā, abbhuggacchi mahāmuni;
4642我以净信之手礼敬那个地方。
Tāhaṃ desaṃ apūjesiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
4643「我在十八百劫中,见到那位大牟尼;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, addasaṃ yaṃ mahāmuniṃ;
4644我不知恶趣,此果报是供养国土。
Duggatiṃ nābhijānāmi, desapūjāyidaṃ phalaṃ.
4645在十一百劫前,名为果苏加答;
‘‘Ekādase kappasate, gosujātasanāmako;
4646具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4647四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4648如是,据说具寿德沙普加咖长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā desapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4649德萨布迦咖长老譬喻 第四
Desapūjakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
46505. 咖尼咖拉差提亚长老譬喻
5. Kaṇikārachattiyattheraapadānaṃ
4651名为韦沙部的正自觉者,世间最胜、人中牛王;
‘‘Vessabhū nāma sambuddho, lokajeṭṭho narāsabho;
4652牟尼为了日中住,进入大林。
Divāvihārāya muni, ogāhayi mahāvanaṃ.
4653我当时摘取咖尼咖拉花,作成伞盖;
‘‘Kaṇikāraṃ ocinitvā, chattaṃ katvānahaṃ tadā;
4654作了花覆盖后,我供养佛陀。
Pupphacchadanaṃ katvāna, buddhassa abhiropayiṃ.
4655从此三十一劫前,我供养了那花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4656我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4657从此二十劫前,有八位金光刹帝利;
‘‘Ito vīsatikappamhi, soṇṇābhā aṭṭha khattiyā;
4658具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4659四无碍解……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4660如是,据说具寿咖尼咖拉恰帝亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṇikārachattiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4661咖尼咖拉差提亚长老譬喻 第五
Kaṇikārachattiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
46626. 萨毕达亚咖长老譬喻
6. Sappidāyakattheraapadānaṃ
4663名为普沙的世尊,是供养的受者;
‘‘Phusso nāmāsi bhagavā, āhutīnaṃ paṭiggaho;
4664英雄在街道上行走,使大众清凉。
Gacchate vīthiyaṃ vīro, nibbāpento mahājanaṃ.
4665世尊渐次地,来到我的近处;
‘‘Anupubbena bhagavā, āgacchi mama santikaṃ;
4666然后我举起那钵,供养了酥油与油。
Tato taṃ pattaṃ paggayha, sappitelamadāsahaṃ.
4667从此九十二劫以来,当时我供养了酥油;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ sappimadadiṃ tadā;
4668我不知有恶趣,这是布施酥油之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, sappidānassidaṃ phalaṃ.
4669从此五十六劫以来,有一位名叫沙摩达咖;
‘‘Chappaññāse ito kappe, eko āsi samodako;
4670具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4671四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4672具寿萨毕达亚咖长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sappidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4673萨毕达亚咖长老譬喻 第六
Sappidāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
46747. 尤提咖布毕亚长老譬喻
7. Yūthikapupphiyattheraapadānaṃ
4675在强德巴嘎河岸,我顺流而行;
‘‘Candabhāgānadītīre , anusotaṃ vajāmahaṃ;
4676我在那里见到自生者,犹如盛开的娑罗王树。
Sayambhuṃ addasaṃ tattha, sālarājaṃva phullitaṃ.
4677「拿着茉莉花,我前往大牟尼;
‘‘Pupphaṃ yūthikamādāya, upagacchiṃ mahāmuniṃ;
4678以清净心、喜悦意,我向佛陀供养。
Pasannacitto sumano, buddhassa abhiropayiṃ.
4679「九十四劫前,我供养了花;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4680我不知恶趣,此乃供养佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4681在六十七劫之前,有一位名叫萨穆达罗的人;
‘‘Sattasaṭṭhimhito kappe, eko sāmuddharo ahu;
4682具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4683「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4684如是,据说具寿玉提咖花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yūthikapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4685尤提咖布毕亚长老譬喻 第七
Yūthikapupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
46868. 杜萨达亚咖长老譬喻
8. Dussadāyakattheraapadānaṃ
4687「往昔在悦意的提瓦拉,我那时是王子;
‘‘Tivarāyaṃ pure ramme, rājaputtosahaṃ tadā;
4688得到供物后,我施与了寂静者。
Paṇṇākāraṃ labhitvāna, upasantassadāsahaṃ.
4689「世尊接受了,以手触摸衣;
‘‘Adhivāsesi bhagavā, vatthaṃ hatthena āmasi;
4690悉达多接受后,升上虚空天界。
Siddhattho adhivāsetvā, vehāsaṃ nabhamuggami.
4691「当佛陀行走时,衣布在后面飘动;
‘‘Buddhassa gacchamānassa, dussā dhāvanti pacchato;
4692在那里我使心净信:『佛陀是我们的最上人。』
Tattha cittaṃ pasādesiṃ, buddho no aggapuggalo.
4693从九十四劫前,我于彼时布施衣;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dussamadadiṃ tadā;
4694我不知有恶趣,此是布施衣之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dussadānassidaṃ phalaṃ.
4695从六十七劫前,彼时有转轮王;
‘‘Sattasaṭṭhimhito kappe, cakkavattī tadā ahu;
4696名为巴利苏德哈,人中之主大威力。
Parisuddhoti nāmena, manujindo mahabbalo.
4697四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4698如是,据说具寿杜萨达亚咖长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dussadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4699杜萨达亚咖长老譬喻 第八
Dussadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
47009. 萨玛达巴咖长老譬喻
9. Samādapakattheraapadānaṃ
4701在槃头摩帝城,有大众之群;
‘‘Nagare bandhumatiyā, mahāpūgagaṇo ahu;
4702我是他们的首领,他们是我的随从。
Tesāhaṃ pavaro āsiṃ, mama baddhacarā ca te.
4703我召集他们全部,劝导他们从事福业;
‘‘Sabbe te sannipātetvā, puññakamme samādayiṃ;
4704我们为僧团建造堂舍,无上的福田。
Māḷaṃ kassāma saṅghassa, puññakkhettaṃ anuttaraṃ.
4705他们答应「善哉」,随顺我的意愿;
‘‘Sādhūti te paṭissutvā, mama chandavasānugā;
4706完成那堂舍后,我们供养给毗婆尸。
Niṭṭhāpetvā ca taṃ māḷaṃ, vipassissa adamhase.
4707自从九十一劫前,我供养那堂舍以来;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ māḷamadadiṃ tadā;
4708我不知有恶趣,这是布施堂舍的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, māḷadānassidaṃ phalaṃ.
4709六十九劫前,
‘‘Ekūnasattatikappe ,
4710他是唯一的人主。
Eko āsi janādhipo.
4711名为阿迭亚,转轮王,大力者。
Ādeyyo nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo.
4712「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4713如是,据说具寿萨玛达巴咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā samādapako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4714萨玛达巴咖长老譬喻 第九
Samādapakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
471510. 般遮昂古利亚长老譬喻
10. Pañcaṅguliyattheraapadānaṃ
4716「世尊名为帝沙,世间最胜者,人中之牛王;
‘‘Tisso nāmāsi bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
4717牟尼善巧于精舍,进入香室。
Pavisati gandhakuṭiṃ, vihārakusalo muni.
4718「我拿着香花鬘,前往胜利者之处;
‘‘Sugandhamālamādāya, agamāsiṃ jinantikaṃ;
4719在正觉者面前无声,我供养五指之花。」
Apasaddo ca sambuddhe, pañcaṅgulimadāsahaṃ.
4720「从此九十二劫前,我供养了香
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ gandhamabhiropayiṃ;
4721我不知有恶趣,这是五指的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcaṅgulissidaṃ phalaṃ.
4722「从此七十二劫前,我是自在王
‘‘Dvesattatimhito kappe, rājā āsiṃ sayampabho;
4723具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4724「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4725如是,据说具寿五指长老说了这些偈颂
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pañcaṅguliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
4726般遮昂古利亚长老譬喻 第十
Pañcaṅguliyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
4727苏巴利遮利亚品 第十七
Supāricariyavaggo sattarasamo.
4728其摄颂——
Tassuddānaṃ –
4729善行者、甘蔗、食者、供养国
Supāricari kaṇaverī, khajjako desapūjako;
4730咖尼咖拉树施与熟酥,郁地咖树施与衣服;
Kaṇikāro sappidado, yūthiko dussadāyako;
4731玛喇树有五指粗,有五十四偈。
Māḷo ca pañcaṅguliko, catupaññāsa gāthakāti.
473218. 古穆德品
18. Kumudavaggo
47331. 古穆德玛利亚长老譬喻
1. Kumudamāliyattheraapadānaṃ
4734「在喜马拉雅山上,有大湖泊;
‘‘Pabbate himavantamhi, mahājātassaro ahu;
4735我是生于彼处的罗刹,恐怖形相、大力。
Tatthajo rakkhaso āsiṃ, ghorarūpo mahabbalo.
4736「睡莲在那里开花,如车轮般大小;
‘‘Kumudaṃ pupphate tattha, cakkamattāni jāyare;
4737我采摘那些花,那时力士们集会。
Ocināmi ca taṃ pupphaṃ, balino samitiṃ tadā.
4738「见利益的世尊,两足中的尊主、人中的牛王;
‘‘Atthadassī tu bhagavā, dvipadindo narāsabho;
4739见到花被采集,来到我的面前。
Pupphasaṅkocitaṃ disvā, āgacchi mama santikaṃ.
4740「正自觉者已来到,天中之天、人中的牛王;
‘‘Upāgatañca sambuddhaṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ;
4741我取出所有的花,供养于佛陀。
Sabbañca pupphaṃ paggayha, buddhassa abhiropayiṃ.
4742「当时那集会,遍及雪山界;
‘‘Yāvatā himavantantā, parisā sā tadā ahu;
4743如来前往,具足那样的伞盖。
Tāvacchadanasampanno, agamāsi tathāgato.
4744「我供养那花,在一千八百劫前;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4745我不知有恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4746「从此十五劫前,有七位人主;
‘‘Ito pannarase kappe, sattāhesuṃ janādhipā;
4747名为千车者,转轮王大力者。
Sahassarathanāmā te, cakkavattī mahabbalā.
4748「四无碍解,以及八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
4749六神通已作证,已作佛陀之教诫」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4750如是,据说具寿古穆德玛利亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumudamāliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4751古穆德玛利亚长老譬喻 第一
Kumudamāliyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
47522. 尼谢尼达亚咖长老譬喻
2. Nisseṇidāyakattheraapadānaṃ
4753「为了世尊衮达尼亚,世间最胜者、如是者;
‘‘Koṇḍaññassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
4754为了登上宫殿,我建造了阶梯。
Ārohatthāya pāsādaṃ, nisseṇī kāritā mayā.
4755「以那心的净信,受用了成就;
‘‘Tena cittappasādena, anubhotvāna sampadā;
4756我持最后身,在正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
4757「在三十一劫中,有三千;
‘‘Ekattiṃsamhi kappānaṃ, sahassamhi tayo ahuṃ ;
4758众多名为王者,转轮王、大力者。
Sambahulā nāma rājāno, cakkavattī mahabbalā.
4759「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4760如是,据说具寿尼谢尼达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nisseṇidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4761尼谢尼达亚咖长老譬喻 第二
Nisseṇidāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
47623. 拉提布毕亚长老譬喻
3. Rattipupphiyattheraapadānaṃ
4763「我以前是猎鹿者,在森林、丛林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;
4764我见到毗婆尸佛,天中之天、人中之牛王。
Vipassiṃ addasaṃ buddhaṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ.
4765「见到夜间开花的,生长于地上的库答佳花;
‘‘Rattikaṃ pupphitaṃ disvā, kuṭajaṃ dharaṇīruhaṃ;
4766连根持取之后,我带至大仙前供养。
Samūlaṃ paggahetvāna, upanesiṃ mahesino.
4767「自从我供养那花以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4768我不知有恶趣,这是供养花的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphadānassidaṃ phalaṃ.
4769「从此第八劫,有名为善净信者;
‘‘Ito ca aṭṭhame kappe, suppasannasanāmako;
4770具足七宝,我是大力之王。
Sattaratanasampanno, rājāhosiṃ mahabbalo.
4771四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4772如是,据说具寿拉提布毕亚长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rattipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4773拉提布毕亚长老譬喻 第三
Rattipupphiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
47744. 伍德巴纳达亚咖长老譬喻
4. Udapānadāyakattheraapadānaṃ
4775我为世尊毗婆尸,建造了水井;
‘‘Vipassino bhagavato, udapāno kato mayā;
4776并且布施了钵食,那时我作了奉献。
Piṇḍapātañca datvāna , niyyādesimahaṃ tadā.
4777自从九十一劫前,我作了那业;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
4778我不知有恶趣,这是水井之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, udapānassidaṃ phalaṃ.
4779四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4780如是,具寿伍达巴那达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udapānadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4781伍德巴纳达亚咖长老譬喻 第四
Udapānadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
47825. 西哈萨纳达亚咖长老譬喻
5. Sīhāsanadāyakattheraapadānaṃ
4783「当世间的保护者、莲花中最胜的导师般涅槃时,
‘‘Nibbute lokanāthamhi, padumuttaranāyake;
4784我以净信心、善意,供养了狮子座。
Pasannacitto sumano, sīhāsanamadāsahaṃ.
4785「以众多香与花鬘,带来现法乐,
‘‘Bahūhi gandhamālehi, diṭṭhadhammasukhāvahe;
4786在那里作了供养之后,众人得涅槃。
Tattha pūjañca katvāna, nibbāyati bahujjano.
4787「以净信心、善意,礼敬最上菩提,
‘‘Pasannacitto sumano, vanditvā bodhimuttamaṃ;
4788十万劫中,我不往生恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
4789「在一万五千劫中,有八位
‘‘Pannarasasahassamhi, kappānaṃ aṭṭha āsu te ;
4790以及名为西卢加亚的诸转轮王。
Siluccayasanāmā ca, rājāno cakkavattino.
4791「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4792如是,据说具寿施狮子座长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
4793西哈萨纳达亚咖长老譬喻 第五
Sīhāsanadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
47946. 玛嘎达提咖长老譬喻
6. Maggadattikattheraapadānaṃ
4795「无比见佛世尊,两足中的尊主,人中的牛王;
‘‘Anomadassī bhagavā, dvipadindo narāsabho;
4796为了现法乐住,在露地经行。
Diṭṭhadhammasukhatthāya, abbhokāsamhi caṅkami.
4797「我举起脚上的诸花,美丽地顶在头上;
‘‘Uddhate pāde pupphāni, sobhaṃ muddhani tiṭṭhare;
4798以净信心、喜悦,礼敬后撒下诸花。
Pasannacitto sumano, vanditvā pupphamokiriṃ.
4799「在二万劫中,从此有五人;
‘‘Vīsakappasahassamhi, ito pañca janā ahuṃ;
4800名为「花覆」,大力的转轮王。
Pupphacchadaniyā nāma, cakkavattī mahabbalā.
4801「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4802如是,据说具寿玛嘎达提咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā maggadattiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4803玛嘎达提咖长老譬喻 第六
Maggadattikattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
48047. 诶咖帝毕亚长老譬喻
7. Ekadīpiyattheraapadānaṃ
4805「于莲华上佛牟尼,在娑罗村勒最上菩提处;
‘‘Padumuttarassa munino, saḷale bodhimuttame;
4806以净信心、善意,我供养了一盏灯。
Pasannacitto sumano, ekadīpaṃ adāsahaṃ.
4807「于诸有中生起时,生起福德之积聚;
‘‘Bhave nibbattamānamhi, nibbatte puññasañcaye;
4808我不知恶趣,此是施灯之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dīpadānassidaṃ phalaṃ.
4809「从此一万六千劫前,有四人;
‘‘Soḷase kappasahasse, ito te caturo janā;
4810名为灿达巴,大力转轮王。
Candābhā nāma nāmena, cakkavattī mahabbalā.
4811「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4812如是,据说具寿一洲长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadīpiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4813诶咖帝毕亚长老譬喻 第七
Ekadīpiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
4814第九诵品
Navamaṃ bhāṇavāraṃ.
48158. 玛尼布迦咖长老譬喻
8. Maṇipūjakattheraapadānaṃ
4816「在喜马拉雅山的这边,有河流流动;
‘‘Orena himavantassa, nadikā sampavattatha;
4817在那河的附近,自生者住在那里。
Tassā cānupakhettamhi, sayambhū vasate tadā.
4818「取了宝珠,供养于床座,善心、悦意;
‘‘Maṇiṃ paggayha pallaṅkaṃ, sādhucittaṃ manoramaṃ;
4819以净信心、善意,我供养于佛。
Pasannacitto sumano, buddhassa abhiropayiṃ.
4820「从九十四劫以来,我供养了那宝珠;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ maṇiṃ abhiropayiṃ;
4821我不知有恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4822从此十二劫以来,名为萨答拉西,
‘‘Ito ca dvādase kappe, sataraṃsīsanāmakā;
4823有八位国王,大力转轮王。
Aṭṭha te āsuṃ rājāno, cakkavattī mahabbalā.
4824四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4825如是,据说具寿玛尼普迦咖长老诵此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā maṇipūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4826玛尼布迦咖长老譬喻 第八
Maṇipūjakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
48279. 提吉差咖长老譬喻
9. Tikicchakattheraapadānaṃ
4828在槃头摩帝城,我是善学的医师,
‘‘Nagare bandhumatiyā, vejjo āsiṃ susikkhito;
4829对病苦的患者,带来大众之安乐。
Āturānaṃ sadukkhānaṃ, mahājanasukhāvaho.
4830见到患病的沙门,具戒、大威光者,
‘‘Byādhitaṃ samaṇaṃ disvā, sīlavantaṃ mahājutiṃ;
4831以净信心、喜悦心,我当时施予药物。
Pasannacitto sumano, bhesajjamadadiṃ tadā.
4832「以此,那位诸根防护的沙门无病;
‘‘Arogo āsi teneva, samaṇo saṃvutindriyo;
4833名为无忧,是毗婆尸的侍者。
Asoko nāma nāmena, upaṭṭhāko vipassino.
4834「自从九十一劫前,我施予那药物以来;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ osadhamadāsahaṃ;
4835我不知有恶趣,这是施药的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhesajjassa idaṃ phalaṃ.
4836「从此第八劫,名为一切药;
‘‘Ito ca aṭṭhame kappe, sabbosadhasanāmako;
4837具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
4838「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4839如是,具寿提吉差咖长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikicchako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4840提吉差咖长老譬喻 第九
Tikicchakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
484110. 桑伍巴塔咖长老譬喻
10. Saṅghupaṭṭhākattheraapadānaṃ
4842「在毗舍婆世尊处,我是园林的施主;
‘‘Vessabhumhi bhagavati, ahosārāmiko ahaṃ;
4843我心净信、意喜悦,侍奉了最上的僧团。
Pasannacitto sumano, upaṭṭhiṃ saṅghamuttamaṃ.
4844「从此三十一劫以来,我当时所作的那个业;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
4845我不知恶趣,这是侍奉的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.
4846「从此第七劫,有七位同名者;
‘‘Ito te sattame kappe, sattevāsuṃ samodakā;
4847具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4848「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4849如是,据说具寿桑伍巴塔咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saṅghupaṭṭhāko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4850桑伍巴塔咖长老譬喻 第十
Saṅghupaṭṭhākattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
4851古穆德品 第十八
Kumudavaggo aṭṭhārasamo.
4852其摄颂——
Tassuddānaṃ –
4853拘牟头、尼些尼、拉帝咖、伍达巴那多;
Kumudo atha nisseṇī, rattiko udapānado;
4854狮子座、道施者、一灯、摩尼足;
Sīhāsanī maggadado, ekadīpī maṇippado;
4855医者、侍者,五十一偈颂。
Tikicchako upaṭṭhāko, ekapaññāsa gāthakāti.
485619. 古德迦布毕亚品
19. Kuṭajapupphiyavaggo
48571. 古德迦布毕亚长老譬喻
1. Kuṭajapupphiyattheraapadānaṃ
4858「金色的正自觉者,如升起的百光者;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, sataraṃsiṃva uggataṃ;
4859观察诸方,行走于无染之处。
Disaṃ anuvilokentaṃ, gacchantaṃ anilañjase.
4860「见到盛开的库答佳花,遍布且高耸;
‘‘Kuṭajaṃ pupphitaṃ disvā, saṃvitthatasamotthataṃ;
4861从树上摘下,供养于触者。
Rukkhato ocinitvāna, phussassa abhiropayiṃ.
4862「从此九十二劫前,我供养那花;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4863我不知有恶趣,此是供佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4864「从此十七劫前,有三位善开花者;
‘‘Ito sattarase kappe, tayo āsuṃ supupphitā;
4865具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4866「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
4867六神通已作证,佛陀的教诫已完成」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4868如是,据说具寿库答加布毕亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṭajapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4869古德迦布毕亚长老譬喻 第一
Kuṭajapupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
48702. 般度耆婆长老譬喻
2. Bandhujīvakattheraapadānaṃ
4871「名为悉达多的正自觉者,自生者,被善人们赞叹;
‘‘Siddhattho nāma sambuddho, sayambhū sabbhi vaṇṇito;
4872他证得了定,坐在山间。
Samādhiṃ so samāpanno, nisīdi pabbatantare.
4873「寻找湖中生长的、水生的最上花;
‘‘Jātassare gavesanto, dakajaṃ pupphamuttamaṃ;
4874我在附近看见了文殊师利华花。
Bandhujīvakapupphāni, addasaṃ samanantaraṃ.
4875「我用双手捧着,前往大牟尼处;
‘‘Ubho hatthehi paggayha, upāgacchiṃ mahāmuniṃ;
4876以清净心、善意,我供养了悉达多。
Pasannacitto sumano, siddhatthassābhiropayiṃ.
4877从九十四劫前,我供养了那花;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4878我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4879从此十四劫前,我曾是一位人主;
‘‘Ito cātuddase kappe, eko āsiṃ janādhipo;
4880名为海劫,是大力的转轮王。
Samuddakappo nāmena, cakkavattī mahabbalo.
4881四无碍解……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4882如是,据说具寿班度耆婆长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bandhujīvako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4883班度耆婆长老譬喻 第二
Bandhujīvakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
48843. 果敦巴利亚长老譬喻
3. Koṭumbariyattheraapadānaṃ
4885如迦尼咖拉树般光耀,坐于山间;
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;
4886犹如无量的大海,犹如广大的大地。
Appameyyaṃva udadhiṃ, vitthataṃ dharaṇiṃ yathā.
4887犹如为天众所礼敬的、无可匹敌的公牛;
‘‘Pūjitaṃ devasaṅghena, nisabhājāniyaṃ yathā;
4888我以欢喜的心,欢喜地前往人中至上者。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, upāgacchiṃ naruttamaṃ.
4889我拿起七朵花,混杂着木瓜花;
‘‘Sattapupphāni paggayha, koṭumbarasamākulaṃ;
4890我供养给佛陀,那位有髻者、世间的亲族。
Buddhassa abhiropesiṃ, sikhino lokabandhuno.
4891从此三十一劫以来,自从我供养那些花以后;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
4892我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4893从此二十劫以前,有一位名叫大内喇沙的;
‘‘Ito vīsatikappamhi, mahānelasanāmako;
4894他是一位大威力者,具大力的转轮王。
Eko āsi mahātejo, cakkavattī mahabbalo.
4895「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4896如是,据说具寿果敦巴利长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koṭumbariyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4897国敦巴利亚长老譬喻 第三
Koṭumbariyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
48984. 般遮哈提亚长老譬喻
4. Pañcahatthiyattheraapadānaṃ
4899「世尊有三个名字,世间最胜者、人中之牛;
‘‘Tisso nāmāsi bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
4900被诸弟子前导,在街道上行走。
Purakkhato sāvakehi, rathiyaṃ paṭipajjatha.
4901「我安置了五位手持青莲花者和四位;
‘‘Pañca uppalahatthā ca, cāturā ṭhapitā mayā;
4902我欲供养供物,为了誓愿的成就而举起。
Āhutiṃ dātukāmohaṃ, paggaṇhiṃ vatasiddhiyā .
4903「金色的正觉者,在市场中行走;」
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe;
4904我被佛陀的光芒照触,我礼敬两足尊。
Buddharaṃsīhi phuṭṭhosmi , pūjesiṃ dvipaduttamaṃ.
4905从此九十二劫前,我以花供养;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
4906我不知有恶趣,此是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4907从此十三劫中,有五位公认善美者;
‘‘Ito terasakappamhi, pañca susabhasammatā;
4908具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4909四无碍解……已作佛陀之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4910如是,据说具寿般遮哈提长老说此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pañcahatthiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4911般遮哈提亚长老譬喻 第四
Pañcahatthiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
49125. 伊西目嘎达亚咖长老譬喻
5. Isimuggadāyakattheraapadānaṃ
4913如升起的百光者,如黄光的日轮;
‘‘Udentaṃ sataraṃsiṃva, pītaraṃsiṃva bhāṇumaṃ;
4914犹如闪耀的顶髻,莲花中的最上导师。
Kakudhaṃ vilasantaṃva, padumuttaranāyakaṃ.
4915我捣碎仙人芒果,放入蜜糖罐中,无渣滓;
‘‘Isimuggāni pisitvā , madhukhudde anīḷake;
4916犹如站立在宫殿中的寂静者,我供养了世间的亲族。
Pāsādeva ṭhito santo, adāsiṃ lokabandhuno.
4917有八十万,是佛陀的声闻弟子;
‘‘Aṭṭhasatasahassāni, ahesuṃ buddhasāvakā;
4918我装满了所有人的钵,而且还有更多。
Sabbesaṃ pattapūrentaṃ , tato cāpi bahuttaraṃ.
4919以那净信心,以及善根的驱使;
‘‘Tena cittappasādena, sukkamūlena codito;
4920十万劫中,我不往生恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
4921在四万劫中,那三十八劫;
‘‘Cattālīsamhi sahasse, kappānaṃ aṭṭhatiṃsa te;
4922他们名为伊西目嘎,是大力的转轮王。
Isimuggasanāmā te, cakkavattī mahabbalā.
4923「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4924如是,据说具寿伊西穆嘎达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā isimuggadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4925伊西穆嘎达亚咖长老譬喻 第五
Isimuggadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
49266. 菩提伍巴塔咖长老譬喻
6. Bodhiupaṭṭhākattheraapadānaṃ
4927「在拉马瓦帝城,我是鼓乐演奏者;
‘‘Nagare rammavatiyā, āsiṃ murajavādako;
4928我常勤侍奉,我已到达无上菩提。
Niccupaṭṭhānayuttomhi, gatohaṃ bodhimuttamaṃ.
4929早晚侍奉后,被善根所驱使;
‘‘Sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhitvā, sukkamūlena codito;
4930十八百劫中,我不往生恶趣。
Aṭṭhārasakappasate, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
4931「在一千五百劫前,我是人主。」
‘‘Pannarase kappasate, ito āsiṃ janādhipo;
4932名为穆拉佐,转轮王,大力者。
Murajo nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo.
4933「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4934如是,据说具寿菩提近侍长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhiupaṭṭhāko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4935菩提近侍长老譬喻第六
Bodhiupaṭṭhākattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
49367. 一心长老譬喻
7. Ekacintikattheraapadānaṃ
4937「当天人从天众,以寿命耗尽而死没时;
‘‘Yadā devo devakāyā, cavate āyusaṅkhayā;
4938三种声音发出,诸天人随喜:
Tayo saddā niccharanti, devānaṃ anumodataṃ.
4939『尊者,从此去善趣,去人的同伴处;
‘Ito bho sugatiṃ gaccha, manussānaṃ sahabyataṃ;
4940成为人后,于正法中,获得无上的信;
Manussabhūto saddhamme, labha saddhaṃ anuttaraṃ.
4941『那信对你已深入者、已生根者、已确立者;』
‘‘‘Sā te saddhā niviṭṭhāssa, mūlajātā patiṭṭhitā;
4942终生不动摇,于善说之正法。
Yāvajīvaṃ asaṃhīrā, saddhamme suppavedite.
4943以身作善,以语作多善;
‘‘‘Kāyena kusalaṃ katvā, vācāya kusalaṃ bahuṃ;
4944以意作善,无恼害、无依。
Manasā kusalaṃ katvā, abyāpajjaṃ nirūpadhiṃ.
4945然后以依为基础作福,以布施使其增多;
‘‘‘Tato opadhikaṃ puññaṃ, katvā dānena taṃ bahuṃ;
4946也使其他众生安住于正法、梵行中。
Aññepi macce saddhamme, brahmacariye nivesaya’.
4947当诸天以此悲悯知道天人时;
‘‘Imāya anukampāya, devā devaṃ yadā vidū;
4948他们随喜死去者:『来吧,天人,再再来。』
Cavantaṃ anumodanti, ehi deva punappunaṃ .
4949当时,当天众聚集时,我有悚惧;
‘‘Saṃvego me tadā āsi, devasaṅghe samāgate;
4950「我将从此处死后,去往什么样的胎生呢?」
Kaṃsu nāma ahaṃ yoniṃ, gamissāmi ito cuto.
4951「知道我的悚惧,那位诸根已修习的沙门,
‘‘Mama saṃvegamaññāya, samaṇo bhāvitindriyo;
4952「他想要救拔我,来到我的面前。
Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santikaṃ.
4953「名为苏玛那,莲华上首的弟子,
‘‘Sumano nāma nāmena, padumuttarasāvako;
4954「教诫了义与法之后,当时使我悚惧。
Atthadhammānusāsitvā, saṃvejesi mamaṃ tadā.
4955「我听了他的话语,对佛生起了净信心,
‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, buddhe cittaṃ pasādayiṃ;
4956「礼敬了那位贤者之后,我在那里命终了。
Taṃ dhīraṃ abhivādetvā, tattha kālaṃkato ahaṃ.
4957「我就在那里投生,被善根所驱使;
‘‘Upapajjiṃ sa tattheva, sukkamūlena codito;
4958十万劫中,我不往生恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
4959「四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4960具寿一心长老如是说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekacintiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4961一心长老譬喻第七
Ekacintikattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
49628. 三角花长老譬喻
8. Tikaṇṇipupphiyattheraapadānaṃ
4963「我成为天人,被天女围绕;
‘‘Devabhūto ahaṃ santo, accharāhi purakkhato;
4964忆念过去业,我随念最胜佛。
Pubbakammaṃ saritvāna, buddhaseṭṭhaṃ anussariṃ.
4965「取提咖尼花,我令自心净信;
‘‘Tikaṇṇipupphaṃ paggayha, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;
4966我供养于佛,毗婆尸人牛王。
Buddhamhi abhiropesiṃ, vipassimhi narāsabhe.
4967「自从九十一劫前,我供养那花;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
4968我不知恶趣,此是礼敬佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
4969从彼七十三劫以来,有四位最胜王;
‘‘Tesattatimhito kappe, caturāsuṃ ramuttamā;
4970具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4971四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4972如是,据说具寿提咖尼普披亚长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikaṇṇipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4973三角花长老譬喻第八
Tikaṇṇipupphiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
49749. 独行长老譬喻
9. Ekacāriyattheraapadānaṃ
4975在三十三天诸天人中,当时有大声;
‘‘Tāvatiṃsesu devesu, mahāghoso tadā ahu;
4976佛在世间般涅槃,而我们仍有贪。
Buddho ca loke nibbāti, mayañcamha sarāgino.
4977对彼等生起悚惧者,具有忧箭者;
‘‘Tesaṃ saṃvegajātānaṃ, sokasallasamaṅginaṃ;
4978由沙跋喇陪同,我前往佛陀之处。
Sabalena upatthaddho, agamaṃ buddhasantikaṃ.
4979「取了曼陀罗华,化作音乐;
‘‘Mandāravaṃ gahetvāna, saṅgīti abhinimmitaṃ;
4980在般涅槃时,我供养于佛陀。
Parinibbutakālamhi, buddhassa abhiropayiṃ.
4981「一切天人随喜,天女们也对我随喜;
‘‘Sabbe devānumodiṃsu, accharāyo ca me tadā;
4982十万劫中,我不往生恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
4983「在六万劫中,从此有十六人;
‘‘Saṭṭhikappasahassamhi, ito soḷasa te janā;
4984名为大摩喇人,转轮王,大威力者。
Mahāmallajanā nāma, cakkavattī mahabbalā.
4985「四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
4986据说具寿独行长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekacāriyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4987独行长老譬喻第九
Ekacāriyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
498810. 三结花长老譬喻
10. Tivaṇṭipupphiyattheraapadānaṃ
4989「他们全部聚集一起,思量我被征服之事;
‘‘Abhibhūtaṃ panijjhanti , sabbe saṅgamma te mamaṃ ;
4990当他们思量时,热恼生起了。
Tesaṃ nijjhāyamānānaṃ, pariḷāho ajāyatha.
4991「那时,名叫苏难达的佛陀弟子,
‘‘Sunando nāma nāmena, buddhassa sāvako tadā;
4992见法的牟尼,来到我的面前。
Dhammadassissa munino, āgacchi mama santikaṃ.
4993「那些曾是我的囚犯,他们当时给了我花;
‘‘Ye me baddhacarā āsuṃ, te me pupphaṃ aduṃ tadā;
4994我取了那些花,供养给弟子。
Tāhaṃ pupphaṃ gahetvāna, sāvake abhiropayiṃ.
4995「我在那里命终后,再次投生;
‘‘Sohaṃ kālaṃkato tattha, punāpi upapajjahaṃ;
4996十八百劫间,我不去恶趣。
Aṭṭhārase kappasate, vinipātaṃ na gacchahaṃ.
4997十三百劫前,我是火焰幢者;
‘‘Teraseto kappasate, aṭṭhāsuṃ dhūmaketuno;
4998具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
4999四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5000如是,据说具寿提瓦提普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tivaṇṭipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
5001三结花长老譬喻第十
Tivaṇṭipupphiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
5002拘吒迦花品第十九
Kuṭajapupphiyavaggo ekūnavīsatimo.
5003其摄颂——
Tassuddānaṃ –
5004库咖、班度基维、库敦巴利咖哈提亚;
Kuṭajo bandhujīvī ca, koṭumbarikahatthiyo;
5005伊西穆咖、菩提、一心者、提咖尼咖;
Isimuggo ca bodhi ca, ekacintī tikaṇṇiko;
5006「独行者」三转,诸偈六十二颂被宣说。
Ekacārī tivaṇṭi ca, gāthā dvāsaṭṭhi kittitāti.
500720. 多马喇花品
20. Tamālapupphiyavaggo
50081. 多马喇花长老譬喻
1. Tamālapupphiyattheraapadānaṃ
5009八万二千根柱子,是黄金所成的;
‘‘Cullāsītisahassāni , thambhā sovaṇṇayā ahū;
5010与天宫相似的宫殿,为我善造。
Devalaṭṭhipaṭibhāgaṃ, vimānaṃ me sunimmitaṃ.
5011我以清净心,拿着多马喇花,
‘‘Tamālapupphaṃ paggayha, vippasannena cetasā;
5012我将其供奉给佛陀、世间亲族尸弃佛。
Buddhassa abhiropayiṃ, sikhino lokabandhuno.
5013从此三十一劫以来,我当时所作的业,
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5014我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5015从此二十劫以前,有一位名叫旃陀帝答;
‘‘Ito vīsatime kappe, candatittoti ekako;
5016具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5017「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
5018六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5019如是,据说具寿答玛喇普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tamālapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5020多马喇花长老譬喻第一
Tamālapupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
50212. 草敷具长老譬喻
2. Tiṇasanthārakattheraapadānaṃ
5022「当住林的仙人,为导师割草时;
‘‘Yadā vanavāsī isi, tiṇaṃ lāyati satthuno;
5023他们全都右绕,倒在地上。
Sabbe padakkhiṇāvaṭṭā , pathabyā nipatiṃsu te.
5024「我取了那草,铺在最胜的地上;
‘‘Tamahaṃ tiṇamādāya, santhariṃ dharaṇuttame;
5025当时我带来,仅仅三片多罗叶。
Tīṇeva tālapattāni, āharitvānahaṃ tadā.
5026「用草作了覆盖,我供养给悉达多;」
‘‘Tiṇena chadanaṃ katvā, siddhatthassa adāsahaṃ;
5027我持守了七日,那位天人与人的导师。
Sattāhaṃ dhārayuṃ tassa , devamānusasatthuno.
5028从九十四劫前,我当时布施了那草;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ tiṇaṃ adadiṃ tadā;
5029我不知有恶趣,这是布施草的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, tiṇadānassidaṃ phalaṃ.
5030从六十五劫前,有四位大富者;
‘‘Pañcasaṭṭhimhito kappe, cattārosuṃ mahaddhanā;
5031具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
5032四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5033如是,据说具寿提那桑他拉咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇasanthārako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5034草敷具长老譬喻第二
Tiṇasanthārakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
50353. 破瓶长老譬喻
3. Khaṇḍapulliyattheraapadānaṃ
5036确实,世尊富沙的塔,在大林中;
‘‘Phussassa kho bhagavato, thūpo āsi mahāvane;
5037那时被象群所破坏,那里的树木又长起来。
Kuñjarehi tadā bhinno, parūḷho pādapo tahiṃ.
5038「使不平之地成为平坦,我给予了甘露团;
‘‘Visamañca samaṃ katvā, sudhāpiṇḍaṃ adāsahaṃ;
5039三界的怜愍者,因诸功德而满足。
Tilokagaruno tassa, guṇehi paritosito .
5040「从此九十二劫以前,我造作了那业;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5041我不知有恶趣,这是甘露团的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, sudhāpiṇḍassidaṃ phalaṃ.
5042「在七十七劫中,有十六位胜军王;
‘‘Sattasattatikappamhi, jitasenāsuṃ soḷasa;
5043具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
5044「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5045如是,据说具寿堪达普利亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khaṇḍaphulliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5046破瓶长老譬喻第三
Khaṇḍapulliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
50474. 无忧供养长老譬喻
4. Asokapūjakattheraapadānaṃ
5048「从前在提瓦拉这个可爱的地方,那时有国王的园林;
‘‘Tivarāyaṃ pure ramme, rājuyyānaṃ ahu tadā;
5049我在那里是园林的守护者,我是国王的仆从。
Uyyānapālo tatthāsiṃ, rañño baddhacaro ahaṃ.
5050「名叫巴度摩的自生者,有光辉;
‘‘Padumo nāma nāmena, sayambhū sappabho ahu;
5051坐在莲花上,影子没有离开那位牟尼。
Nisinnaṃ puṇḍarīkamhi, chāyā na jahi taṃ muniṃ.
5052「见到开花的阿首咖树,有美好的花团;
‘‘Asokaṃ pupphitaṃ disvā, piṇḍibhāraṃ sudassanaṃ;
5053我供养给佛陀,名叫水生最上者。
Buddhassa abhiropesiṃ, jalajuttamanāmino.
5054「从我供养那花以来,已经九十四劫;」
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
5055我不知恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5056「三十七劫前,有十六位阿兰若阇;
‘‘Sattatiṃsamhito kappe, soḷasa araṇañjahā ;
5057具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
5058四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5059如是,据说具寿阿首咖普迦咖长老说此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā asokapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5060无忧供养长老譬喻第四
Asokapūjakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
50615. 安果拉咖长老譬喻
5. Aṅkolakattheraapadānaṃ
5062见盛开之安库喇花,带蕊之花鬘;
‘‘Aṅkolaṃ pupphitaṃ disvā, mālāvaraṃ sakosakaṃ ;
5063采摘彼花后,我前往佛陀之处。
Ocinitvāna taṃ pupphaṃ, agamaṃ buddhasantikaṃ.
5064悉达多在彼时,大牟尼隐居;
‘‘Siddhattho tamhi samaye, patilīno mahāmuni;
5065我衡量了片刻,在洞穴中散花。
Muhuttaṃ paṭimānetvā, guhāyaṃ pupphamokiriṃ.
5066从九十四劫前,我供养了那些花;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5067我不知有恶趣,这是施花的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphadānassidaṃ phalaṃ.
5068从此三十六劫前,阿些咖是天象吼者;
‘‘Chattiṃsamhi ito kappe, āseko devagajjito;
5069具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5070四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5071如是,据说具寿安骨喇咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aṅkolako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5072安果拉咖长老譬喻第五
Aṅkolakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
50736. 嫩叶供养长老譬喻
6. Kisalayapūjakattheraapadānaṃ
5074在都瓦拉瓦帝城,我是花环商。
‘‘Nagare dvāravatiyā, mālāvaccho mamaṃ ahu;
5075那里也有水井,树木在那里生长。
Udapāno ca tattheva, pādapānaṃ virohano.
5076「悉达多被军队护卫,不可战胜;
‘‘Sabalena upatthaddho, siddhattho aparājito;
5077他怜悯我,前往阿尼兰佳色。
Mamānukampamāno so, gacchate anilañjase.
5078「我看不到其他适合供养大仙的东西;
‘‘Aññaṃ kiñci na passāmi, pūjāyoggaṃ mahesino;
5079见到无忧树的嫩叶,我在空中举起。
Asokaṃ pallavaṃ disvā, ākāse ukkhipiṃ ahaṃ.
5080「佛陀的那些嫩叶,跟随着前行的你;
‘‘Buddhassa te kisalayā, gacchato yanti pacchato;
5081我见到那些后感到惊奇,啊!佛陀的稀有性。
Tāhaṃ disvāna saṃvijiṃ , aho buddhassuḷāratā.
5082「从九十四劫以来,我供养了嫩叶;
‘‘Catunnavutito kappe, pallavaṃ abhiropayiṃ;
5083我不知恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5084从此三十七劫以前,有一位独一的自在者;
‘‘Sattatiṃse ito kappe, eko ekissaro ahu;
5085具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5086四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5087如是,据说具寿嫩叶供养者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kisalayapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5088嫩叶供养长老譬喻第六
Kisalayapūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
50897. 丁杜咖施与长老譬喻
7. Tindukadāyakattheraapadānaṃ
5090我是行于山险处者,有力速行的猕猴;
‘‘Giriduggacaro āsiṃ, makkaṭo thāmavegiko;
5091见到结果的丁杜咖树,忆念最胜佛。
Phalinaṃ tindukaṃ disvā, buddhaseṭṭhaṃ anussariṃ.
5092出去数日后,我寻找世间导师;
‘‘Nikkhamitvā katipāhaṃ, viciniṃ lokanāyakaṃ;
5093以净信心、善意,礼敬悉达多、越过三有者。
Pasannacitto sumano, siddhatthaṃ tibhavantaguṃ.
5094「了知我的意向,世间无上的导师;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro;
5095与漏尽的千位[比丘]一起,来到我的面前。
Khīṇāsavasahassehi, āgacchi mama santikaṃ.
5096「生起欢喜后,我手持果实前往;
‘‘Pāmojjaṃ janayitvāna, phalahattho upāgamiṃ;
5097世尊接受了,一切知者、说者中的最胜者。
Paṭiggahesi bhagavā, sabbaññū vadataṃ varo.
5098「从九十四劫前,我布施了那个果实;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
5099我不知有恶趣,这是布施果实的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
5100「在五十七劫前,有一位名叫乌巴难达者;
‘‘Sattapaññāsakappamhi, upanandasanāmako;
5101具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5102「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5103如是,据说具寿提度咖达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tindukadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5104丁杜咖施与长老譬喻第七
Tindukadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
51058. 拳供养长老譬喻
8. Muṭṭhipūjakattheraapadānaṃ
5106「名为须弥陀的世尊,世间最胜、人中牛王;
‘‘Sumedho nāma bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
5107最后以悲悯,胜者精进于精勤。
Pacchime anukampāya, padhānaṃ padahī jino.
5108「当彼如是两足尊经行时,
‘‘Tassa caṅkamamānassa, dvipadindassa tādino;
5109我以吉利尼拉花的一把,供养世尊。
Girinelassa pupphānaṃ, muṭṭhiṃ buddhassa ropayiṃ.
5110「以彼心净信,由善根所驱使;
‘‘Tena cittappasādena, sukkamūlena codito;
5111三万劫之间,我不往生恶趣。
Tiṃsakappasahassāni, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
5112二十三百劫前,有名为苏内喇的刹帝利;
‘‘Tevīsatikappasate, sunelo nāma khattiyo;
5113具足七宝,我是一位大力者。
Sattaratanasampanno, eko āsiṃ mahabbalo.
5114四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5115如是,据说具寿目提普迦长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā muṭṭhipūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5116拳供养长老譬喻第八
Muṭṭhipūjakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
51179. 金卡尼咖花长老譬喻
9. Kiṃkaṇikapupphiyattheraapadānaṃ
5118名为苏曼嘎喇的自觉者、无能胜者;
‘‘Sumaṅgaloti nāmena, sayambhū aparājito;
5119从森林出来后,胜者进入城市。
Pavanā nikkhamitvāna, nagaraṃ pāvisī jino.
5120行乞食后,牟尼从城市出来;
‘‘Piṇḍacāraṃ caritvāna, nikkhamma nagarā muni;
5121已作所作的正觉者,那位自在者住在林中。
Katakiccova sambuddho, so vasī vanamantare.
5122「我拿起金尼花,供养佛陀;
‘‘Kiṃkaṇipupphaṃ paggayha, buddhassa abhiropayiṃ;
5123以净信心、善意,供养自觉者、大仙人。
Pasannacitto sumano, sayambhussa mahesino.
5124「自从我供养那花以来,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
5125我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5126「从八十六劫前,有位名叫阿毕喇西的,
‘‘Chaḷāsītimhito kappe, apilāsisanāmako;
5127具足七宝,是大力的转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5128「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5129就这样,具寿金卡尼咖花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kiṃkaṇikapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5130金卡尼咖花长老譬喻第九
Kiṃkaṇikapupphiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
513110. 尤提咖花长老譬喻
10. Yūthikapupphiyattheraapadānaṃ
5132「名为莲华上佛的胜者,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, āhutīnaṃ paṭiggaho;
5133从森林出来,具眼者前往住处。
Pavanā nikkhamitvāna, vihāraṃ yāti cakkhumā.
5134「我用双手捧起,优提咖这最上之花;
‘‘Ubho hatthehi paggayha, yūthikaṃ pupphamuttamaṃ;
5135供养于佛陀,那位具慈心的如是者。
Buddhassa abhiropayiṃ, mettacittassa tādino.
5136「以那净信心,享受圆满;
‘‘Tena cittappasādena, anubhotvāna sampadā;
5137十万劫之间,我不往生恶趣。
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
5138「从此五十劫前,我曾是一位人主;
‘‘Ito paññāsakappesu, eko āsiṃ janādhipo;
5139名为沙米塔难达那,转轮王,大力者。
Samittanandano nāma, cakkavattī mahabbalo.
5140「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5141如是,据说具寿玉希咖布披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yūthikapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
5142尤提咖花长老譬喻第十
Yūthikapupphiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
5143多马喇花品第二十
Tamālapupphiyavaggo vīsatimo.
5144其摄颂——
Tassuddānaṃ –
5145答玛喇、提那桑他罗,康达普利、阿首咖;
Tamālatiṇasanthāro , khaṇḍaphulli asokiyo;
5146安够喇基、嫩叶,丁杜咖、内喇花;
Aṅkolakī kisalayo, tinduko nelapupphiyo;
5147金咖尼咖、玉希咖,偈颂五十八。
Kiṃkaṇiko yūthiko ca, gāthā paññāsa aṭṭha cāti.
5148于是品摄颂——
Atha vagguddānaṃ –
5149施食者、随从、瑟勒亚、庄严者,
Bhikkhādāyī parivāro, sereyyo sobhito tathā;
5150伞盖、红素馨,以及善侍奉者。
Chattañca bandhujīvī ca, supāricariyopi ca.
5151拘牟陀、拘咤迦以及答玛利为第十,
Kumudo kuṭajo ceva, tamāli dasamo kato;
5152六百偈颂,以及其上六十偈。
Chasatāni ca gāthāni, chasaṭṭhi ca tatuttari.
5153乞食品十集
Bhikkhāvaggadasakaṃ.
5154第二百完
Dutiyasatakaṃ samattaṃ.
515521. 咖尼咖拉花供养品
21. Kaṇikārapupphiyavaggo
51561. 咖尼咖拉花供养长老譬喻
1. Kaṇikārapupphiyattheraapadānaṃ
5157「见到咖尼咖拉花盛开,我当时采摘了它;
‘‘Kaṇikāraṃ pupphitaṃ disvā, ocinitvānahaṃ tadā;
5158我供养给帝思,那位已渡瀑流的如如者。
Tissassa abhiropesiṃ, oghatiṇṇassa tādino.
5159从此九十二劫以来,我供养了那花;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
5160我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5161从此三十五劫以前,名为阿卢那巴尼;
‘‘Pañcattiṃse ito kappe, aruṇapāṇīti vissuto;
5162具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5163四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
5164六神通已作证,已作世尊的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5165如是,据说具寿咖尼咖拉花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṇikārapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5166咖尼咖拉花供养长老譬喻第一
Kaṇikārapupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
51672. 弥内拉花供养长老譬喻
2. Minelapupphiyattheraapadānaṃ
5168「世尊金色身,百光辉耀者;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇo bhagavā, sataraṃsī patāpavā;
5169登上经行处,慈心的希奇牛王。
Caṅkamanaṃ samārūḷho, mettacitto sikhīsabho.
5170「净信心喜悦,礼敬最上智;
‘‘Pasannacitto sumano, vanditvā ñāṇamuttamaṃ;
5171手持弥内喇花,供养于佛陀。
Minelapupphaṃ paggayha, buddhassa abhiropayiṃ.
5172「自此三十一劫前,我供养彼花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5173不知有恶趣,此乃供佛果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5174「二十九劫前,名为善密云者;
‘‘Ekūnatiṃsakappamhi, sumeghaghananāmako;
5175具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5176「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5177如是,据说具寿弥内拉花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā minelapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5178弥内拉花供养长老譬喻第二
Minelapupphiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
51793. 金咖尼花供养长老譬喻
3. Kiṅkaṇipupphiyattheraapadānaṃ
5180「如金色般辉耀,一切知者、世间导师;
‘‘Kañcanagghiyasaṅkāso, sabbaññū lokanāyako;
5181进入水池后,世间导师沐浴了。
Odakaṃ dahamoggayha, sināyi lokanāyako.
5182「举起金卡尼花,我供养了毗婆尸;
‘‘Paggayha kiṅkaṇiṃ pupphaṃ, vipassissābhiropayiṃ;
5183心意高扬、喜悦,对那位两足尊者。
Udaggacitto sumano, dvipadindassa tādino.
5184「从九十一劫以来,我供养了那朵花;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
5185我不知有恶趣,此是礼敬佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5186于二十七劫前,有王名比玛拉他;
‘‘Sattavīsatikappamhi, rājā bhīmaratho ahu;
5187具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5188四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5189如是,据说具寿金咖尼花长老说此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kiṅkaṇipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5190金咖尼花供养长老譬喻第三
Kiṅkaṇipupphiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
51914. 达拉尼亚长老譬喻
4. Taraṇiyattheraapadānaṃ
5192见义之世尊,两足中之尊,人中之牛王;
‘‘Atthadassī tu bhagavā, dvipadindo narāsabho;
5193为诸弟子所前导,前往恒河岸。
Purakkhato sāvakehi, gaṅgātīramupāgami.
5194恒河水平齐,乌鸦可饮,难以渡越;
‘‘Samatitti kākapeyyā, gaṅgā āsi duruttarā;
5195我渡过了比丘僧团,以及两足尊的佛陀。
Uttārayiṃ bhikkhusaṅghaṃ, buddhañca dvipaduttamaṃ.
5196在十八个百劫之前,我造作了那个业;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5197我不知有恶趣,这是渡过的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, taraṇāya idaṃ phalaṃ.
5198「十三个百劫前,我曾五次成为名为萨博婆瓦者;
‘‘Teraseto kappasate, pañca sabbobhavā ahuṃ;
5199具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
5200在这最后的有中,我生于婆罗门家族;
‘‘Pacchime ca bhave asmiṃ, jātohaṃ brāhmaṇe kule;
5201与三位同伴一起,在导师的教法中出家。
Saddhiṃ tīhi sahāyehi, pabbajiṃ satthu sāsane.
5202四无碍解……佛陀的教法已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5203如是,具寿答拉尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
5204达拉尼亚长老譬喻第四
Taraṇiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
52055. 尼贡地花供养长老譬喻
5. Nigguṇḍipupphiyattheraapadānaṃ
5206「我是世尊毗婆尸的园丁,
‘‘Vipassissa bhagavato, āsimārāmiko ahaṃ;
5207我拿起尼贡地花,供养佛陀。
Nigguṇḍipupphaṃ paggayha, buddhassa abhiropayiṃ.
5208「自从我供养那花以来,九十一劫中,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5209我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5210「从此之前第二十五劫,我曾是一位人主,
‘‘Pañcavīse ito kappe, eko āsiṃ janādhipo;
5211名为摩诃巴答巴,是大力的转轮王。
Mahāpatāpanāmena, cakkavattī mahabbalo.
5212「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5213如是,据说具寿尼贡地花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nigguṇḍipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5214尼贡地花供养长老譬喻第五
Nigguṇḍipupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
52156. 施水长老譬喻
6. Udakadāyakattheraapadānaṃ
5216「见到正在进食的沙门,心意清净、不混浊;
‘‘Bhuñjantaṃ samaṇaṃ disvā, vippasannamanāvilaṃ;
5217我用瓶取水,供养给悉达多。
Ghaṭenodakamādāya, siddhatthassa adāsahaṃ.
5218「今日我无垢,清净、断疑,
‘‘Nimmalo homahaṃ ajja, vimalo khīṇasaṃsayo;
5219在有中生起时,我的果生起。
Bhave nibbattamānamhi, phalaṃ nibbattate mama .
5220「从九十四劫以来,我供养了那水;
‘‘Catunnavutito kappe, udakaṃ yamadāsahaṃ ;
5221我不知有恶趣,这是施水的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ.
5222「从六十一劫以来,有一位清净者;
‘‘Ekasaṭṭhimhito kappe, ekova vimalo ahu;
5223具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5224「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5225如是,据说具寿施水长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udakadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5226施水长老譬喻第六
Udakadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
52277. 萨拉拉鬘师长老譬喻
7. Salalamāliyattheraapadānaṃ
5228「犹如照耀的咖尼咖喇花,坐于山间;
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;
5229照亮一切方向,悉达多人御者。
Obhāsentaṃ disā sabbā, siddhatthaṃ narasārathiṃ.
5230「当时我制作了不会射偏的弓,装上箭;
‘‘Dhanuṃ advejjhaṃ katvāna, usuṃ sannayhahaṃ tadā;
5231切下带茎的花,供养于佛。
Pupphaṃ savaṇṭaṃ chetvāna, buddhassa abhiropayiṃ.
5232「自从我供养那花以来,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
5233我不知有恶趣,此是礼敬佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5234五十一劫以前,我是一位持光者;
‘‘Ekapaññāsito kappe, eko āsiṃ jutindharo;
5235具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5236四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5237如是,据说具寿萨拉拉鬘师长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā salalamāliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5238萨拉拉鬘师长老譬喻第七
Salalamāliyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
52398. 国兰达花供养长老譬喻
8. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ
5240见到已踏之足迹,以轮相庄严装饰;
‘‘Akkantañca padaṃ disvā, cakkālaṅkārabhūsitaṃ;
5241以足随逐足迹,大仙毗婆尸的。
Padenānupadaṃ yanto, vipassissa mahesino.
5242见到开花的珊瑚树,我连根礼敬;
‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, samūlaṃ pūjitaṃ mayā;
5243以欢喜的心欢喜,我礼敬最上足。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, avandiṃ padamuttamaṃ.
5244从九十一劫以来,我以花供养;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5245我不知有恶趣,此是供养佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5246在五十七劫中,我曾是一位离垢者;
‘‘Sattapaññāsakappamhi, eko vītamalo ahuṃ;
5247具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5248四无碍解……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5249如是,据说具寿果兰德布比亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5250国兰达花供养长老譬喻第八
Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
52519. 施座长老譬喻
9. Ādhāradāyakattheraapadānaṃ
5252我供养支撑物,给世间亲族的希奇;
‘‘Ādhārakaṃ mayā dinnaṃ, sikhino lokabandhuno;
5253我持此一切大地,整个这大地。
Dhāremi pathaviṃ sabbaṃ, kevalaṃ vasudhaṃ imaṃ.
5254我的诸烦恼已被烧尽,一切诸有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
5255我持最后之身,在正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
5256从此往昔二十七劫,有四位人;
‘‘Sattavīse ito kappe, ahesuṃ caturo janā;
5257名为萨曼答瓦拉那,转轮王,大力者。
Samantavaraṇā nāma, cakkavattī mahabbalā.
5258四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5259如是,据说具寿阿达拉达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ādhāradāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5260施座长老譬喻第九
Ādhāradāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
526110. 遮止恶长老譬喻
10. Pāpanivāriyattheraapadānaṃ
5262于彼世尊帝思沙,天中之天,如是者;
‘‘Tissassa tu bhagavato, devadevassa tādino;
5263以净信心,我布施了一把伞。
Ekacchattaṃ mayā dinnaṃ, vippasannena cetasā.
5264我的恶已被遮蔽,善已具足成就;
‘‘Nivutaṃ hoti me pāpaṃ, kusalassupasampadā;
5265在空中持伞,这是过去业的果报。
Ākāse chattaṃ dhārenti, pubbakammassidaṃ phalaṃ.
5266这是我的最后轮回,一切有已被根除;
‘‘Carimaṃ vattate mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
5267我持最后之身,在正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
5268从此九十二劫前,当时我布施了那把伞;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ chattamadadiṃ tadā;
5269我不知有恶趣,这是伞施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, chattadānassidaṃ phalaṃ.
5270从此七十二劫前,有八位人主;
‘‘Dvesattatimhito kappe, aṭṭhāsiṃsu janādhipā;
5271名为「大因」的转轮王们。
Mahānidānanāmena, rājāno cakkavattino.
5272「四无碍解……乃至……已作佛陀之教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5273如是,据说具寿巴巴尼瓦利亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāpanivāriyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
5274遮止恶长老譬喻第十
Pāpanivāriyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
5275咖尼咖拉花供养品第二十一
Kaṇikārapupphiyavaggo ekavīsatimo.
5276其摄颂——
Tassuddānaṃ –
5277咖尼咖拉、米内喇、金卡尼与塔拉那,
Kaṇikāro minelañca, kiṅkaṇi taraṇena ca;
5278尼古恩地花、达咖多、娑罗村喇与库兰达咖,
Nigguṇḍipupphī dakado, salalo ca kuraṇḍako;
5279阿达拉咖、巴波婆利,四十八偈颂。
Ādhārako pāpavārī, aṭṭhatālīsa gāthakāti.
528022. 象品
22. Hatthivaggo
52811. 施象长老譬喻
1. Hatthidāyakattheraapadānaṃ
5282「悉达他世尊,两足尊、如是者;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, dvipadindassa tādino;
5283我施与龙中最上者,有獠牙、强壮者。
Nāgaseṭṭho mayā dinno, īsādanto urūḷhavā.
5284「我体验最上义,无上寂静道;
‘‘Uttamatthaṃ anubhomi, santipadamanuttaraṃ;
5285我施与龙之布施,为一切世间利益者。
Nāgadānaṃ mayā dinnaṃ, sabbalokahitesino.
5286「从九十四劫前,我于彼时施与龙;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ nāga madadiṃ tadā;
5287我不知恶趣,此是龙施之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, nāgadānassidaṃ phalaṃ.
5288「在七十八劫前,有十六位刹帝利;
‘‘Aṭṭhasattatikappamhi, soḷasāsiṃsu khattiyā;
5289名为萨曼答巴萨地咖,转轮王、大力者。」
Samantapāsādikā nāma, cakkavattī mahabbalā.
5290「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
5291六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5292如是,据说具寿哈提达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā hatthidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5293施象长老譬喻第一
Hatthidāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
52942. 施饮料长老譬喻
2. Pānadhidāyakattheraapadānaṃ
5295「对住林野的仙人,长久修习苦行者;
‘‘Āraññikassa isino, cirarattatapassino ;
5296对已修习心的佛陀,我施与了饮料。
Buddhassa bhāvitattassa, adāsiṃ pānadhiṃ ahaṃ.
5297「以那业,两足尊,世间最胜者,人中最胜者;
‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
5298我享受天乘,这是过去业的果报。
Dibbayānaṃ anubhomi, pubbakammassidaṃ phalaṃ.
5299「从此九十四劫前,当时我造作了那业;
‘‘Catunnavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5300我不知有恶趣,此是施水之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pānadhissa idaṃ phalaṃ.
5301过去七十七劫前,有八位刹帝利;
‘‘Sattasattatito kappe, aṭṭha āsiṃsu khattiyā;
5302名为苏亚那者,大力转轮王。
Suyānā nāma nāmena, cakkavattī mahabbalā.
5303四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5304如是,据说具寿巴那地达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pānadhidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5305施饮料长老譬喻第二
Pānadhidāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
53063. 真实想长老譬喻
3. Saccasaññakattheraapadānaṃ
5307毗舍婆于彼时,由比丘僧团围绕;
‘‘Vessabhū tamhi samaye, bhikkhusaṅghapurakkhato;
5308宣说诸圣谛,令大众寂灭清凉。
Deseti ariyasaccāni, nibbāpento mahājanaṃ.
5309我已达最上悲悯,前往集会。
‘‘Paramakāruññapattomhi, samitiṃ agamāsahaṃ;
5310我坐着,从导师那里听闻了法。
Sohaṃ nisinnako santo, dhammamassosi satthuno.
5311「我听闻了那法之后,前往天界;
‘‘Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, devalokaṃ agacchahaṃ;
5312三十劫中,我住在那里的诸天中。
Tiṃsakappāni devesu, avasiṃ tatthahaṃ pure.
5313「从此三十一劫以来,当时我获得了那想;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
5314我不知有恶趣,这是真实想的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, saccasaññāyidaṃ phalaṃ.
5315「从此二十六劫以来,我曾是一位人主,
‘‘Chabbīsamhi ito kappe, eko āsiṃ janādhipo;
5316名为一触者,是大力的转轮王。
Ekaphusitanāmena, cakkavattī mahabbalo.
5317「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5318如是,据说具寿萨恰萨雅咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saccasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5319真实想长老譬喻第三
Saccasaññakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
53204. 一想长老譬喻
4. Ekasaññakattheraapadānaṃ
5321「见到导师的尘堆衣,挂在树顶上;
‘‘Dumagge paṃsukūlikaṃ , laggaṃ disvāna satthuno;
5322合掌之后,我礼敬了尘堆衣。
Añjaliṃ paggahetvāna, paṃsukūlaṃ avandahaṃ.
5323「从此三十一劫以前,当时我获得了那个想;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
5324我不知有恶趣,这是礼敬佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5325「从此二十五劫以前,我是一位人主;
‘‘Pañcavīse ito kappe, eko āsiṃ janādhipo;
5326名叫阿弥答巴,是大力的转轮王。
Amitābhoti nāmena, cakkavattī mahabbalo.
5327「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5328据说具寿一想长老如是说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5329一想长老譬喻第四
Ekasaññakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
53305. 光想长老譬喻
5. Raṃsisaññakattheraapadānaṃ
5331「犹如升起的百光者,具黄光的日轮;
‘‘Udentaṃ sataraṃsiṃva, pītaraṃsiṃva bhāṇumaṃ;
5332犹如殊胜的虎豹,善生于山间。
Byagghūsabhaṃva pavaraṃ, sujātaṃ pabbatantare.
5333「那是佛陀的威力,在山间照耀;
‘‘Buddhassa ānubhāvo so, jalate pabbatantare;
5334以光明使心净信,我在天界欢喜一劫。
Raṃse cittaṃ pasādetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
5335「在其余诸劫中,我行善业;
‘‘Avasesesu kappesu, kusalaṃ caritaṃ mayā;
5336以那心净信,以及随念佛,
Tena cittappasādena, buddhānussatiyāpi ca.
5337「从那三万劫以来,我获得那想;
‘‘Tiṃsakappasahasseto, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
5338我不知恶趣,此是佛随念之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
5339五十七劫之前,我曾是一位人主;
‘‘Sattapaññāsakappamhi, eko āsiṃ janādhipo;
5340名为善生,是大力转轮王。
Sujāto nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo.
5341四无碍解……佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5342如是,据说具寿兰西萨雅咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā raṃsisaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5343光想长老譬喻第五
Raṃsisaññakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
53446. 散地德长老譬喻
6. Sandhitattheraapadānaṃ
5345在绿色的菩提树,繁茂的树木上;
‘‘Assatthe haritobhāse, saṃvirūḷhamhi pādape;
5346我具念,获得了一个向佛而起的想。
Ekaṃ buddhagataṃ saññaṃ, alabhiṃhaṃ patissato.
5347从此三十一劫前,当时我获得了那个随念;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
5348以彼想为助缘,我已达诸漏尽。
Tassā saññāya vāhasā, patto me āsavakkhayo.
5349从此十三劫之前,有名为达尼他的刹帝利;
‘‘Ito terasakappamhi, dhaniṭṭho nāma khattiyo;
5350具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5351四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5352如是,具寿散地答长老确实诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sandhito thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5353散地德长老譬喻第六
Sandhitattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
53547. 施棕榈扇长老譬喻
7. Tālavaṇṭadāyakattheraapadānaṃ
5355我供养了扇子,给帝沙、日种亲族;
‘‘Tālavaṇṭaṃ mayā dinnaṃ, tissassādiccabandhuno;
5356为了夏季的清凉,为了热恼的止息。
Gimhanibbāpanatthāya, pariḷāhopasantiyā.
5357「我熄灭贪火,并进一步熄灭嗔火;
‘‘Sannibbāpemi rāgaggiṃ, dosaggiñca taduttariṃ;
5358我熄灭痴火,这是多罗扇的果报。
Nibbāpemi ca mohaggiṃ, tālavaṇṭassidaṃ phalaṃ.
5359我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
5360我持最后身,在正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
5361从此九十二劫以前,我当时所作的那个业;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5362我不知有恶趣,这是多罗扇的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, tālavaṇṭassidaṃ phalaṃ.
5363从此六十三劫以前,有位名叫大名的;
‘‘Tesaṭṭhimhi ito kappe, mahānāmasanāmako;
5364具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5365四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5366如是,据说具寿答喇瓦恩答达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tālavaṇṭadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5367施棕榈扇长老譬喻第七
Tālavaṇṭadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
53688. 超越想长老譬喻
8. Akkantasaññakattheraapadānaṃ
5369「我从前拿着库沙草,为了亲教师;
‘‘Kusāṭakaṃ gahetvāna, upajjhāyassahaṃ pure;
5370我学习真言,为了获得经典的过失。
Mantañca anusikkhāmi, ganthādosassa pattiyā.
5371「我见到了离尘的佛陀,诸供养的受者;
‘‘Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
5372牛王、殊胜者、最上者,提舍佛、群中最胜者。
Usabhaṃ pavaraṃ aggaṃ, tissaṃ buddhaṃ gaṇuttamaṃ .
5373「我见到人中至上者,踏上铺设的库沙草;
‘‘Kusāṭakaṃ pattharitaṃ, akkamantaṃ naruttamaṃ;
5374大雄已出现,世间最胜者、人中牛王。
Samuggataṃ mahāvīraṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
5375「见到那世间之光,无垢的、如月亮般的;
‘‘Disvā taṃ lokapajjotaṃ, vimalaṃ candasannibhaṃ;
5376以清净之心,礼敬导师之足。
Avandiṃ satthuno pāde, vippasannena cetasā.
5377「从九十四劫前,我布施了草席;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ adāsiṃ kusāṭakaṃ;
5378我不知有恶趣,此乃布施草席之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kusāṭakassidaṃ phalaṃ.
5379「从此往前第七十三劫,我曾是一位人主;
‘‘Sattatiṃse ito kappe, eko āsiṃ janādhipo;
5380名为苏难达,是大力的转轮王。
Sunando nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo.
5381「四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5382如是,据说具寿阿甘答萨雅咖长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā akkantasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
5383超越想长老譬喻第八
Akkantasaññakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
53849. 施酥油长老譬喻
9. Sappidāyakattheraapadānaṃ
5385「坐于殊胜宫殿中,众女围绕于前;
‘‘Nisinno pāsādavare, nārīgaṇapurakkhato;
5386见到生病的沙门,我邀请他到家中。
Byādhitaṃ samaṇaṃ disvā, abhināmesahaṃ gharaṃ.
5387「大雄已坐下,天中之天,人中之牛王;
‘‘Upaviṭṭhaṃ mahāvīraṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ;
5388我供养了酥油,给大仙人悉达多。
Sappitelaṃ mayā dinnaṃ, siddhatthassa mahesino.
5389「见到他疲劳已平息,诸根与面容清净;
‘‘Passaddhadarathaṃ disvā, vippasannamukhindriyaṃ;
5390礼敬导师的足后,我先前宣说了功德利益。
Vanditvā satthuno pāde, anusaṃsāvayiṃ pure.
5391「见到我极净信,已到达神通的彼岸;
‘‘Disvā maṃ suppasannattaṃ , iddhiyā pāramiṅgato;
5392那位智者升上天空,如鹅王在空中。
Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare.
5393「从九十四劫以来,我当时所施的那个布施;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
5394我不知恶趣,这是供养酥油之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, sappitelassidaṃ phalaṃ.
5395从此十七劫以来,名为揪帝天人;
‘‘Ito sattarase kappe, jutideva sanāmako;
5396具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5397四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5398如是,据说具寿施酥油者长老诵此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sappidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5399施酥油长老譬喻第九
Sappidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
540010. 遮止恶长老譬喻
10. Pāpanivāriyattheraapadānaṃ
5401我为世尊喜见清扫经行处;
‘‘Piyadassissa bhagavato, caṅkamaṃ sodhitaṃ mayā;
5402以芦苇覆盖,遮挡风与热。
Naḷakehi paṭicchannaṃ, vātātapanivāraṇaṃ.
5403为了避离恶,为了成就善;
‘‘Pāpaṃ vivajjanatthāya, kusalassupasampadā;
5404为了断除诸烦恼,我在导师的教法中精进。
Kilesānaṃ pahānāya, padahiṃ satthu sāsane.
5405从此十一劫之前,名为火天而闻名;
‘‘Ito ekādase kappe, aggidevoti vissuto;
5406具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5407四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5408如是,据说具寿巴巴尼瓦利亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāpanivāriyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5409遮止恶长老譬喻第十
Pāpanivāriyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
5410象品第二十二
Hatthivaggo bāvīsatimo.
5411其摄颂——
Tassuddānaṃ –
5412象、施水、真实,一想与光明;
Hatthi pānadhi saccañca, ekasaññi ca raṃsiko;
5413桑地答、多喇瓦答,以及阿咖答萨娘咖;
Sandhito tālavaṇṭañca, tathā akkantasaññako;
5414酥油能防恶,五十四偈。
Sappi pāpanivārī ca, catuppaññāsa gāthakāti.
541523. 施所缘品
23. Ālambaṇadāyakavaggo
54161. 施依处长老本生
1. Ālambaṇadāyakattheraapadānaṃ
5417「对于见义佛世尊,世间最胜者、如是者;
‘‘Atthadassissa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
5418我已给予所缘,对于两足之尊、如是者。
Ālambaṇaṃ mayā dinnaṃ, dvipadindassa tādino.
5419「我获得统治权,广大至海洋彼岸;
‘‘Dharaṇiṃ paṭipajjāmi, vipulaṃ sāgarapparaṃ;
5420我对众生行使主权,以及对大地。
Pāṇesu ca issariyaṃ, vattemi vasudhāya ca.
5421「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
5422三明已证得,已作佛陀的教诫。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5423「从此六十二劫前,有三位刹帝利;
‘‘Ito dvesaṭṭhikappamhi, tayo āsiṃsu khattiyā;
5424名为一依者,转轮王、大力者。」
Ekāpassitanāmā te, cakkavattī mahabbalā.
5425「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
5426六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5427如是,据说具寿阿喇巴那达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ālambaṇadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5428施依处长老本生 第一
Ālambaṇadāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
54292. 施鹿皮长老本生
2. Ajinadāyakattheraapadānaṃ
5430「从此三十一劫前,我是商队的领导者;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, gaṇasatthārako ahaṃ;
5431我见到离尘的佛陀,诸供养的受者。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ.
5432「我供养了一块皮革,给世亲尸弃佛;
‘‘Cammakhaṇḍaṃ mayā dinnaṃ, sikhino lokabandhuno;
5433以那业,两足中的帝王,世间最胜者、人中牛王。
Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha.
5434「受用了成就,我烧尽了诸烦恼;
‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, kilese jhāpayiṃ ahaṃ;
5435我持最后身,于正自觉者的教法中。
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
5436从此三十一劫前,我布施了羊皮;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, ajinaṃ yaṃ adāsahaṃ;
5437我不知有恶趣,这是布施羊皮的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ajinassa idaṃ phalaṃ.
5438从此五劫前,我是苏达亚咖王;
‘‘Ito pañcamake kappe, rājā āsiṃ sudāyako;
5439具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5440四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5441如是,据说具寿阿基那达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajinadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5442施鹿皮长老本生 第二
Ajinadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
54433. 二夜住长老本生
3. Dverataniyattheraapadānaṃ
5444我以前是猎鹿者,在森林、丛林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;
5445我见到了离尘的佛陀,诸供养的受者。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ.
5446「我供养了一块肉,给大仙毗婆尸佛,
‘‘Maṃsapesi mayā dinnā, vipassissa mahesino;
5447在包括天人的世间,我成为自在者。
Sadevakasmiṃ lokasmiṃ, issaraṃ kārayāmahaṃ.
5448「以此肉食布施,我生起了宝,
‘‘Iminā maṃsadānena, ratanaṃ nibbattate mama;
5449世间有此二宝,为了现法的获得。
Duveme ratanā loke, diṭṭhadhammassa pattiyā.
5450「我享受那一切,以肉食布施之力,
‘‘Tehaṃ sabbe anubhomi, maṃsadānassa sattiyā;
5451我的身体柔软,智慧敏锐而通达微细。
Gattañca mudukaṃ mayhaṃ, paññā nipuṇavedanī.
5452「从九十一劫以来,当我供养了那肉食,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ maṃsamadadiṃ tadā;
5453我不知有恶趣,此是施肉之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, maṃsadānassidaṃ phalaṃ.
5454从此第四劫,我曾是一位人主;
‘‘Ito catutthake kappe, eko āsiṃ janādhipo;
5455名为大罗希答,转轮王,大力者。
Mahārohitanāmo so, cakkavattī mahabbalo.
5456四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5457如是,据说具寿兑拉答尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dverataniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5458二夜住长老本生 第三
Dverataniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
5459第十诵品
Dasamaṃ bhāṇavāraṃ.
54604. 施守护长老本生
4. Ārakkhadāyakattheraapadānaṃ
5461悉达他世尊之台座,由我令作;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, vedi kārāpitā mayā;
5462我给予守护,善逝大仙人。
Ārakkho ca mayā dinno, sugatassa mahesino.
5463以彼业殊胜,我未见恐怖畏惧;
‘‘Tena kammavisesena, na passiṃ bhayabheravaṃ;
5464无论生于何处,我没有恐惧。
Kuhiñci upapannassa, tāso mayhaṃ na vijjati.
5465从九十四劫前,我建造祭坛;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ vediṃ kārayiṃ pure;
5466我不知恶趣,这是祭坛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ.
5467从此第六劫,名为阿巴些那;
‘‘Ito chaṭṭhamhi kappamhi, apassenasanāmako;
5468具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5469四无碍解……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5470如是,据说具寿阿拉卡达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ārakkhadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5471施守护长老本生 第四
Ārakkhadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
54725. 无病长老本生
5. Abyādhikattheraapadānaṃ
5473我供养毗婆尸佛火堂;
‘‘Vipassissa bhagavato, aggisālaṃ adāsahaṃ;
5474以及病者的住所,热水的接受。
Byādhikānañca āvāsaṃ, uṇhodakapaṭiggahaṃ.
5475「以那业,我的这个自体善造;
‘‘Tena kammenayaṃ mayhaṃ, attabhāvo sunimmito;
5476我不知有病,这是福业的果报。
Byādhāhaṃ nābhijānāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
5477「九十一劫前,当时我施与那座堂舍;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ sālamadadiṃ tadā;
5478我不知有恶趣,这是施火堂的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, aggisālāyidaṃ phalaṃ.
5479「从此第七劫,我是一位无敌者;
‘‘Ito ca sattame kappe, ekosiṃ aparājito ;
5480具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5481「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5482如是,据说具寿阿比亚地咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā abyādhiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5483无病长老本生 第五
Abyādhikattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
54846. 安果拉花长老譬喻
6. Aṅkolapupphiyattheraapadānaṃ
5485「那拉达是我的名字,他们知道我为迦叶;
‘‘Nārado iti me nāmaṃ, kassapo iti maṃ vidū;
5486我见到沙门之最上者,受天人尊敬的毗婆尸。
Addasaṃ samaṇānaggaṃ, vipassiṃ devasakkataṃ.
5487「持随好之佛陀,诸供养之受者;
‘‘Anubyañjanadharaṃ buddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
5488我拿起安库喇花,供养于佛陀。
Aṅkolapupphaṃ paggayha, buddhassa abhiropayiṃ.
5489「自从九十一劫前,我供养那花以来;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5490我不知有恶趣,此是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5491「自从七十四劫前,名为罗马索的刹帝利;
‘‘Catusattatito kappe, romaso nāma khattiyo;
5492佩戴花鬘与装饰,拥有军队、车乘和力量。
Āmukkamālābharaṇo, sayoggabalavāhano.
5493「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5494如是,据说具寿盎骨喇普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aṅkolapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5495安果拉花长老本生 第六
Aṅkolapupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
54967. 金花鬘长老本生
7. Sovaṇṇavaṭaṃsakiyattheraapadānaṃ
5497「前往园林之地,我见到世间导师;
‘‘Uyyānabhūmiṃ niyyanto, addasaṃ lokanāyakaṃ;
5498取了善作的金制耳饰。
Vaṭaṃsakaṃ gahetvāna, sovaṇṇaṃ sādhunimmitaṃ.
5499「迅速从那里登上,我在象背上;
‘‘Sīghaṃ tato samāruyha, hatthikkhandhagato ahaṃ;
5500我供奉给佛陀,有髻者、世间亲族。
Buddhassa abhiropesiṃ, sikhino lokabandhuno.
5501「从此三十一劫,当我供奉那花时;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
5502我不知有恶趣,此为供花之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
5503从此二十七劫前,我曾为一人主;
‘‘Sattavīse ito kappe, eko āsiṃ janādhipo;
5504名为大热恼,转轮王大力者。
Mahāpatāpanāmena, cakkavattī mahabbalo.
5505四无碍解……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5506如是,据说具寿索瓦那瓦坦沙奇亚长老说此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sovaṇṇavaṭaṃsakiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5507金花鬘长老本生 第七
Sovaṇṇavaṭaṃsakiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
55088. 芝麻花鬘长老本生
8. Miñjavaṭaṃsakiyattheraapadānaṃ
5509「当世间怙主、最胜说者尸弃佛般涅槃时,
‘‘Nibbute lokanāthamhi, sikhimhi vadataṃ vare;
5510以诸耳环遍满,我作菩提供养。
Vaṭaṃsakehi ākiṇṇaṃ, bodhipūjaṃ akāsahaṃ.
5511从此三十一劫前,我作彼供养时;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pūjamakariṃ tadā;
5512我不知恶趣,此是菩提供养之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ.
5513从此二十六劫前,有名为梅伽婆者;
‘‘Ito chabbīsatikappe, ahuṃ meghabbhanāmako;
5514具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5515四无碍解……佛陀的教诫已行。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5516如是,据说具寿民加瓦答萨咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā miñjavaṭaṃsakiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5517芝麻花鬘长老本生 第八
Miñjavaṭaṃsakiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
55189. 善作围篱长老本生
9. Sukatāveḷiyattheraapadānaṃ
5519名为阿西多,我当时是花鬘师;
‘‘Asito nāma nāmena, mālākāro ahaṃ tadā;
5520取了花鬘,我去供养国王。
Āveḷaṃ paggahetvāna, rañño dātuṃ vajāmahaṃ.
5521我未到达国王处,见到尸弃佛导师;
‘‘Asampattomhi rājānaṃ, addasaṃ sikhināyakaṃ;
5522以欢喜心、欢喜的心,我供养佛陀。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, buddhassa abhiropayiṃ.
5523从此三十一劫以前,我供养了那花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5524我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5525从此二十五劫以前,我是大力的国王;
‘‘Pañcavīse ito kappe, rājāhosiṃ mahabbalo;
5526名叫韦巴拉,是大力的转轮王。
Vebhāro nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo.
5527四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5528如是,据说具寿苏咖答韦离长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sukatāveḷiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5529善作围篱长老本生 第九
Sukatāveḷiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
553010. 一礼敬长老本生
10. Ekavandaniyattheraapadānaṃ
5531牛王、殊胜者、英雄,毗舍婆胜者;
‘‘Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, vessabhuṃ vijitāvinaṃ;
5532以净信心、喜悦心,我礼敬最胜佛。
Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhamavandahaṃ.
5533从此三十一劫前,我作了那业;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5534我不知有恶趣,这是礼敬的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ.
5535在二十四劫前,名为维咖答难达;
‘‘Catuvīsatikappamhi, vikatānandanāmako;
5536具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5537四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5538如是,据说具寿额咖旺达尼亚长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekavandaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5539一礼敬长老本生 第十
Ekavandaniyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
5540施依处品 第二十三
Ālambaṇadāyakavaggo tevīsatimo.
5541其摄颂──
Tassuddānaṃ –
5542阿喇巴那与兽皮,肉、刀、盾的施与者;
Ālambaṇañca ajinaṃ, maṃsadārakkhadāyako;
5543无病、安果拉、金,髓、花鬘、礼敬;
Abyādhi aṅkolaṃ soṇṇaṃ, miñjaāveḷavandanaṃ;
5544五十五偈颂,被见义者们计算。
Pañcapaññāsa gāthāyo, gaṇitā atthadassibhi.
554524. 水座品
24. Udakāsanavaggo
55461. 施水座长老本生
1. Udakāsanadāyakattheraapadānaṃ
5547「从园门出来,我铺设了木板;
‘‘Ārāmadvārā nikkhamma, phalakaṃ santhariṃ ahaṃ;
5548我供养了水,为了获得最上义。
Udakañca upaṭṭhāsiṃ, uttamatthassa pattiyā.
5549「从此三十一劫前,我作了那业;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5550我不知有恶趣,这是座位和水的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, āsane codake phalaṃ.
5551「从此十五劫前,名为阿毗沙摩;
‘‘Ito pannarase kappe, abhisāmasamavhayo;
5552具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5553「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
5554六神通已作证,已作世尊的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5555如是,具寿伍达咖萨那达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udakāsanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5556施水座长老本生 第一
Udakāsanadāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
55572. 护钵长老本生
2. Bhājanapālakattheraapadānaṃ
5558「在槃头摩帝城,我当时是陶工;
‘‘Nagare bandhumatiyā, kumbhakāro ahaṃ tadā;
5559当时,我守护了比丘僧团的钵。
Bhājanaṃ anupālesiṃ, bhikkhusaṅghassa tāvade.
5560「自九十一劫以来,我守护了钵;
‘‘Ekanavutito kappe, bhājanaṃ anupālayiṃ;
5561我不知有恶趣,这是供养钵的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhājanassa idaṃ phalaṃ.
5562「距今五十三劫前,名为阿南答加利,
‘‘Tepaññāse ito kappe, anantajālināmako;
5563具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5564「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5565如是,据说具寿婆阇那巴喇咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhājanapālako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5566护钵长老本生 第二
Bhājanapālakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
55673. 娑罗花长老本生
3. Sālapupphiyattheraapadānaṃ
5568「在阿卢那瓦提城,那时我是一位糕点师;
‘‘Aruṇavatiyā nagare, ahosiṃ pūpiko tadā;
5569我看见胜者尸弃佛,从我的门前经过。
Mama dvārena gacchantaṃ, sikhinaṃ addasaṃ jinaṃ.
5570「我举起佛陀的钵,供养了娑罗花;
‘‘Buddhassa pattaṃ paggayha, sālapupphaṃ adāsahaṃ;
5571以清净心,供养正行道的佛陀。
Sammaggatassa buddhassa, vippasannena cetasā.
5572「从此三十一劫以来,自从我供养了那花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhidāsahaṃ ;
5573我不知有恶趣,这是供养娑罗花的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, sālapupphassidaṃ phalaṃ.
5574「从此十四劫之前,我是阿弥答尼阇喇;
‘‘Ito cuddasakappamhi, ahosiṃ amitañjalo;
5575具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5576「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5577如是,据说具寿娑罗村布披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5578娑罗花长老本生 第三
Sālapupphiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
55794. 施席长老本生
4. Kilañjadāyakattheraapadānaṃ
5580「往昔在提瓦拉可爱城中,我当时是竹匠;
‘‘Tivarāyaṃ pure ramme, naḷakāro ahaṃ tadā;
5581对世间光明悉达多,彼处的人众净信。
Siddhatthe lokapajjote, pasannā janatā tahiṃ.
5582「为了供养世间怙主,寻求席子;
‘‘Pūjatthaṃ lokanāthassa, kilañjaṃ pariyesati;
5583对那些作佛陀供养者,我给予了席子。
Buddhapūjaṃ karontānaṃ, kilañjaṃ adadiṃ ahaṃ.
5584「从九十四劫以来,我当时所作的那个业;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5585我不知恶趣,此是席子的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kilañjassa idaṃ phalaṃ.
5586于七十七劫前,我是王,名为持水者;
‘‘Sattasattatikappamhi, rājā āsiṃ jaladdharo ;
5587具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5588四无碍解……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5589如是,据说具寿床座施者长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kilañjadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5590施席长老本生 第四
Kilañjadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
55915. 作栏楯长老本生
5. Vedikārakattheraapadānaṃ
5592于毗婆尸佛之菩提树根处,
‘‘Vipassino bhagavato, bodhiyā pādaputtame;
5593我以净信心、喜悦心,建造了台座。
Pasannacitto sumano, kāresiṃ vedikaṃ ahaṃ.
5594于九十一劫前,我建造了台座;
‘‘Ekanavutito kappe, kāresiṃ vedikaṃ ahaṃ;
5595我不知道恶趣,这是供养栏楯的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ.
5596从此十一劫以前,我如太阳一般;
‘‘Ito ekādase kappe, ahosiṃ sūriyassamo;
5597具足七宝,大力转轮王。
Sattarattanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5598四无碍解……佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5599如是,据说具寿韦地咖拉咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vedikārako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5600作栏楯长老本生 第五
Vedikārakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
56016. 画师长老本生
6. Vaṇṇakārattheraapadānaṃ
5602在阿卢那瓦帝城,我当时是染工;
‘‘Nagare aruṇavatiyā, vaṇṇakāro ahaṃ tadā;
5603我以种种颜色的染料,染塔庙的布匹。
Cetiye dussabhaṇḍāni, nānāvaṇṇaṃ rajesahaṃ .
5604从此三十一劫以前,当我染那颜色时;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ vaṇṇaṃ rajayiṃ tadā;
5605我不知有恶趣,此是施色之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vaṇṇadānassidaṃ phalaṃ.
5606从此二十三劫以来,名为色相等者;
‘‘Ito tevīsatikappe, vaṇṇasama sanāmako;
5607具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5608四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5609如是,据说具寿瓦那咖拉长老说此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṇṇakāro thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5610画师长老本生 第六
Vaṇṇakārattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
56117. 毕亚拉花长老本生
7. Piyālapupphiyattheraapadānaṃ
5612我以前是猎鹿者,在林野森林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;
5613见已开花之毕亚喇树,我投于道路上。
Piyālaṃ pupphitaṃ disvā, gatamagge khipiṃ ahaṃ.
5614从九十一劫以来,我以花供养;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5615我不知恶趣,此是供佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5616四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5617如是,确实具寿毕亚拉花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā piyālapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5618毕亚拉花长老本生 第七
Piyālapupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
56198. 施芒果祭长老本生
8. Ambayāgadāyakattheraapadānaṃ
5620对自己的技艺不傲慢,我前往森林;
‘‘Sake sippe apatthaddho, agamaṃ kānanaṃ ahaṃ;
5621见到正自觉者的车辆,我供养了芒果祭。
Sambuddhaṃ yantaṃ disvāna, ambayāgaṃ adāsahaṃ.
5622自从九十一劫前,我供养了那布施;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
5623我不知恶趣,此是芒果祭之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ambayāgassidaṃ phalaṃ.
5624四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5625如是,具寿安跋亚咖达亚咖长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambayāgadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5626施芒果祭长老本生 第八
Ambayāgadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
56279. 作台阶长老本生
9. Jagatikārakattheraapadānaṃ
5628「当世间的保护者般涅槃时,在那位见义的人中至上者;
‘‘Nibbute lokanāthamhi, atthadassi naruttame;
5629我为佛陀建造了最上的塔,铺设了地面。
Jagatī kāritā mayhaṃ, buddhassa thūpamuttame.
5630「在十八个百劫中,我当时所作的那个业;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5631我不知有恶趣,这是铺设地面的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, jagatiyā idaṃ phalaṃ.
5632「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5633如是,具寿迦咖帝咖拉咖长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā jagatikārako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5634作台阶长老本生 第九
Jagatikārakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
563510. 施斧长老本生
10. Vāsidāyakattheraapadānaṃ
5636「我以前是铁匠,在最上的提瓦拉城;
‘‘Kammārohaṃ pure āsiṃ, tivarāyaṃ puruttame;
5637我供养了一把斧头,给那位自觉者、无能胜者。
Ekā vāsi mayā dinnā, sayambhuṃ aparājitaṃ .
5638自从我供养那把斧头以来,已经过了九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ vāsimadadiṃ tadā;
5639我不知有恶趣,这是供养斧头的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vāsidānassidaṃ phalaṃ.
5640四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5641具寿瓦西达亚咖长老确实如此说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vāsidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5642施斧长老本生 第十
Vāsidāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
5643水座品 第二十四
Udakāsanavaggo catuvīsatimo.
5644其摄颂——
Tassuddānaṃ –
5645水、座、钵,娑罗村花、吉兰加咖;
Udakāsanabhājanaṃ, sālapupphī kilañjako;
5646栏楯、画师,以及毕亚喇、庵婆、亚嘎多;
Vedikā vaṇṇakāro ca, piyālaambayāgado;
5647揭嘎帝、瓦西达答,以及三十八偈。
Jagatī vāsidātā ca, gāthā tiṃsa ca aṭṭha ca.
564825. 施豆施品
25. Tuvaradāyakavaggo
56491. 施豆施长老本生
1. Tuvaradāyakattheraapadānaṃ
5650「我以前是猎鹿者,在林野森林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;
5651装满图瓦拉后,我布施给僧团。
Bharitvā tuvaramādāya , saṅghassa adadiṃ ahaṃ.
5652「从那时布施那布施以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
5653我不知有恶趣,这是图瓦拉的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, tuvarassa idaṃ phalaṃ.
5654「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
5655六神通已作证,已作世尊的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5656如是,据说具寿图瓦拉达亚咖长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tuvaradāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5657施豆施长老本生 第一
Tuvaradāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
56582. 龙花蕊长老本生
2. Nāgakesariyattheraapadānaṃ
5659「做了不会失误的弓后,我进入森林中;
‘‘Dhanuṃ advejjhaṃ katvāna, vanamajjhogahiṃ ahaṃ;
5660见到花蕊落下,花瓣飘起,
Kesaraṃ ogataṃ disvā, patapattaṃ samuṭṭhitaṃ.
5661「我以双手捧起,在头上合掌,
‘‘Ubho hatthehi paggayha, sire katvāna añjaliṃ;
5662供养佛陀,那位世间的亲族帝沙。
Buddhassa abhiropesiṃ, tissassa lokabandhuno.
5663「自此九十二劫以来,我供养了那些花,
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5664我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5665「在七十三劫前,有七位名为克沙拉的,
‘‘Tesattatimhi kappamhi , satta kesaranāmakā;
5666具足七宝,是大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
5667「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5668如是,据说具寿那咖克萨利耶长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgakesariyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5669龙花蕊长老本生 第二
Nāgakesariyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
56703. 莲花蕊长老本生
3. Naḷinakesariyattheraapadānaṃ
5671「我是水鸡,住在天然湖的中央;
‘‘Jātassarassa vemajjhe, vasāmi jalakukkuṭo;
5672我见到天中之天,行于无风之处。
Addasāhaṃ devadevaṃ, gacchantaṃ anilañjase.
5673「以喙衔取狮子花,以净信之心;
‘‘Tuṇḍena kesariṃ gayha, vippasannena cetasā;
5674我供养于佛陀,彼世间亲族的帝思。
Buddhassa abhiropesiṃ, tissassa lokabandhuno.
5675「从此九十二劫以来,我供养了那花;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5676我不知有恶趣,此是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5677「在七十三劫之前,有七位名为克萨拉者;」
‘‘Tesattatimhi kappamhi, satta kesaranāmakā ;
5678具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
5679「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5680如是,据说具寿那离那给沙离长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷinakesariyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5681纳喇纳格萨利亚长老譬喻第三
Naḷinakesariyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
56824. 维拉瓦普披亚长老本生
4. Viravapupphiyattheraapadānaṃ
5683「世间导师被数千漏尽者围绕而出离;
‘‘Khīṇāsavasahassehi, niyyāti lokanāyako;
5684我拿取韦拉瓦花,供养佛陀。
Viravapupphamādāya , buddhassa abhiropayiṃ.
5685「自从我供养那花以来,九十一劫,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5686我不知有恶趣,这是供养佛陀之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5687「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5688如是,据说具寿维拉瓦普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā viravapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5689维拉瓦普皮亚长老譬喻第四
Viravapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
56905. 库提杜巴咖长老譬喻
5. Kuṭidhūpakattheraapadānaṃ
5691「我曾是世尊悉达多的小屋守护者;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, ahosiṃ kuṭigopako;
5692我时时以自己的手熏香,心怀净信。
Kālena kālaṃ dhūpesiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
5693「从那时起九十四劫,我所作的那个业;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5694我不知有恶趣,这是布施熏香的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhūpadānassidaṃ phalaṃ.
5695「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5696如是,据说具寿库提杜巴咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṭidhūpako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5697库提杜巴咖长老譬喻第五
Kuṭidhūpakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
56986. 施钵长老譬喻
6. Pattadāyakattheraapadānaṃ
5699「以最上的调御,悉达多大仙人;
‘‘Paramena damathena, siddhatthassa mahesino;
5700我施与了钵的布施,给予正直、如如不动者。
Pattadānaṃ mayā dinnaṃ, ujubhūtassa tādino.
5701自从我于九十四劫前施与了那布施;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
5702我不知有恶趣,这是施钵的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pattadānassidaṃ phalaṃ.
5703四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5704如是,据说具寿施钵长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pattadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5705巴德达亚咖长老譬喻第六
Pattadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
57067. 舍利供养长老譬喻
7. Dhātupūjakattheraapadānaṃ
5707当世间的保护者般涅槃时,在悉达多、人中至上者;
‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthamhi naruttame;
5708我获得了一枚舍利,属于两足尊、如如不动者。
Ekā dhātu mayā laddhā, dvipadindassa tādino.
5709我取了那舍利,属于佛陀、太阳族亲;
‘‘Tāhaṃ dhātuṃ gahetvāna, buddhassādiccabandhuno;
5710我侍奉那仍住世的人中最上者五年。
Pañcavasse paricariṃ, tiṭṭhantaṃva naruttamaṃ.
5711从九十四劫前,我供养了那舍利;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātuṃ pūjayiṃ tadā;
5712我不知有恶趣,这是供养舍利的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupaṭṭhahane phalaṃ.
5713四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5714如是,据说具寿舍利供养长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhātupūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5715达都布迦咖长老譬喻第七
Dhātupūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
57168. 萨德达利普帕布迦咖长老譬喻
8. Sattalipupphapūjakattheraapadānaṃ
5717我当时将七朵沙答离花,置于头上;
‘‘Satta sattalipupphāni, sīse katvānahaṃ tadā;
5718我供养了毗舍婆佛,人中至上者。
Buddhassa abhiropesiṃ, vessabhumhi naruttame .
5719从三十一劫前,我供养了那些花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5720我不知恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5721四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5722如是,据说具寿萨德达利普帕布迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattalipupphapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5723萨德达利普帕布迦咖长老譬喻第八
Sattalipupphapūjakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
57249. 宾比迦利亚长老譬喻
9. Bimbijāliyattheraapadānaṃ
5725名为莲华上佛之胜者,自生者、最上人;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sayambhū aggapuggalo;
5726宣说四谛,照明不死之境。
Catusaccaṃ pakāseti, dīpeti amataṃ padaṃ.
5727当时我将宾比迦喇咖花,广为散布;
‘‘Bimbijālakapupphāni , puthu katvānahaṃ tadā;
5728供养于佛陀,两足尊、如是者。
Buddhassa abhiropesiṃ, dvipadindassa tādino.
5729从六十八劫以来,四朵花蕊;
‘‘Aṭṭhasaṭṭhimhito kappe, caturo kiñjakesarā;
5730具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
5731「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5732如是,据说具寿宾比迦利亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bimbijāliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5733宾比迦利亚长老譬喻第九
Bimbijāliyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
573410. 伍达拉咖达亚咖长老譬喻
10. Uddālakadāyakattheraapadānaṃ
5735「名为咖古德,自生者无能胜;
‘‘Kakudho nāma nāmena, sayambhū aparājito;
5736从森林出来,到达大河。
Pavanā nikkhamitvāna, anuppatto mahānadiṃ.
5737「取了伍达喇咖,我供养自生者;
‘‘Uddālakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ;
5738我以清净心,供养已调伏、正直者。
Saṃyatassujubhūtassa, pasannamānaso ahaṃ.
5739「从此三十一劫前,我供养那朵花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5740我不知道恶趣,这是布施花的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphadānassidaṃ phalaṃ.
5741「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5742如是,据说具寿伍达拉咖达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uddālakadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5743伍达拉咖达亚咖长老譬喻第十
Uddālakadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
5744图瓦拉达亚咖品第二十五
Tuvaradāyakavaggo pañcavīsatimo.
5745其摄颂——
Tassuddānaṃ –
5746图瓦喇、那嘎、那离那,维喇维、库帝杜巴咖;
Tuvaranāganaḷinā, viravī kuṭidhūpako;
5747巴多、达都、沙答离哟,宾比、乌答喇咖以及;
Patto dhātusattaliyo, bimbi uddālakena ca;
5748三十七偈颂,由诸智者所计算。
Sattatiṃsati gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.
574926. 托玛咖品
26. Thomakavaggo
57501. 托玛咖长老譬喻
1. Thomakattheraapadānaṃ
5751「住立于天界,大仙人毗婆尸的;
‘‘Devaloke ṭhito santo, vipassissa mahesino;
5752听闻法后欢喜,我说了这句话。
Dhammaṃ suṇitvā mudito, imaṃ vācaṃ abhāsahaṃ.
5753『礼敬您,人中之龙,礼敬您,人中至上者;
‘‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
5754您救度众多人,教导不死之境。』
Bahujjanaṃ tārayasi, desento amataṃ padaṃ’.
5755「从那时起九十一劫,我说了那句话;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ vācamabhaṇiṃ tadā;
5756我不知有恶趣,这是赞叹的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, thomanāya idaṃ phalaṃ.
5757「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
5758六神通已作证,已完成佛陀的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5759如是,据说具寿托玛咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā thomako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5760托玛咖长老譬喻第一
Thomakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
57612. 诶咖萨纳达亚咖长老譬喻
2. Ekāsanadāyakattheraapadānaṃ
5762「舍弃天界的荣耀,与妻子一起来到此处;
‘‘Vijahitvā devavaṇṇaṃ, sabhariyo idhāgamiṃ;
5763为了在最胜佛陀的教法中,做应做之事。
Adhikāraṃ kattukāmo, buddhaseṭṭhassa sāsane.
5764「名为德瓦喇的,是巴度穆答喇的弟子;
‘‘Devalo nāma nāmena, padumuttarasāvako;
5765我以净信之心,供养他食物。
Tassa bhikkhā mayā dinnā, vippasannena cetasā.
5766「从那时起一百千劫,我所造的那个业;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5767我不知有恶趣,这是施食的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.
5768「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5769如是,据说具寿一座施长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekāsanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5770诶咖萨纳达亚咖长老譬喻第二
Ekāsanadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
57713. 吉德咖布迦咖长老譬喻
3. Citakapūjakattheraapadānaṃ
5772「名为阿难的正自觉者,自觉者、无能胜者;
‘‘Ānando nāma sambuddho, sayambhū aparājito;
5773在森林中般涅槃,在非人的林中。
Araññe parinibbāyi, amanussamhi kānane.
5774「从天界来到此处,我当时建造火葬柴堆;
‘‘Devalokā idhāgantvā, citaṃ katvānahaṃ tadā;
5775在那里火化了遗体,我作了供养。
Sarīraṃ tattha jhāpesiṃ, sakkārañca akāsahaṃ.
5776「自从九十一劫前,我作了那业;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
5777我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5778「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5779如是,据说具寿吉德咖布迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5780吉德咖布迦咖长老譬喻第三
Citakapūjakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
57814. 帝占巴咖普皮亚长老譬喻
4. Ticampakapupphiyattheraapadānaṃ
5782「离雪山不远,有座名为维咖答的山;
‘‘Himavantassāvidūre , vikato nāma pabbato;
5783在那山的中间,住着一位已修习诸根的沙门。
Tassa vemajjhe vasati, samaṇo bhāvitindriyo.
5784「见到他的寂静,以净信之心;
‘‘Disvāna tassopasamaṃ, vippasannena cetasā;
5785我取了三朵占巴咖花,撒向他。
Tīṇi campakapupphāni, gahetvāna samokiriṃ.
5786「自从我供养那些花以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5787我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5788「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5789如是,据说具寿帝占巴咖普皮亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ticampakapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5790帝占巴咖普皮亚长老譬喻第四
Ticampakapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
57915. 萨德达巴德利亚长老譬喻
5. Sattapāṭaliyattheraapadānaṃ
5792「如同照耀的咖尼咖拉花,坐在山间;
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;
5793我供养了七朵巴答离花,给佛陀。
Satta pāṭalipupphāni, buddhassa abhiropayiṃ.
5794「自从我供养那些花以来,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
5795我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5796「四无碍解……(中略)……已作佛陀之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5797如是,据说具寿萨德达巴德利亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattapāṭaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5798萨德达巴德利亚长老譬喻第五
Sattapāṭaliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
57996. 伍巴哈纳达亚咖长老譬喻
6. Upāhanadāyakattheraapadānaṃ
5800「我曾名为詹达那,彼时是正自觉者的弟子;
‘‘Ahosiṃ candano nāma, sambuddhassatrajo tadā;
5801「我供养了一只鞋,你证得菩提时忆念我。」
Ekopāhano mayā dinno, bodhiṃ sampajja me tuvaṃ.
5802「从那时我供养鞋起,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pānadhiṃ dadiṃ tadā;
5803我不知有恶趣,这是供养鞋的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, upāhanassidaṃ phalaṃ.
5804「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5805如是,据说具寿施鞋长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upāhanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5806伍巴哈纳达亚咖长老譬喻第六
Upāhanadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
58077. 曼迦利布迦咖长老譬喻
7. Mañjaripūjakattheraapadānaṃ
5808「做了花束后,我走在大道上;
‘‘Mañjarikaṃ karitvāna, rathiyaṃ paṭipajjahaṃ;
5809我见到沙门之最上者,为比丘僧团所围绕。
Addasaṃ samaṇānaggaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ.
5810「以净信心、喜悦心,以及最上的喜,
‘‘Pasannacitto sumano, paramāya ca pītiyā;
5811我以双手捧起,供养于佛陀。
Ubho hatthehi paggayha, buddhassa abhiropayiṃ.
5812从此九十二劫前,我供养了那花;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5813我不知有恶趣,此为花供养之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
5814从此七十三劫前,我曾是一位国王;
‘‘Ito tesattatikappe, eko āsiṃ mahīpati;
5815名为乔帝亚,是大力的转轮王。
Jotiyo nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo.
5816四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5817如是,据说具寿曼迦利布迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mañjaripūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5818曼迦利布迦咖长老譬喻第七
Mañjaripūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
58198. 般纳达亚咖长老譬喻
8. Paṇṇadāyakattheraapadānaṃ
5820在喜马拉雅山上,我是穿树皮衣者;
‘‘Pabbate himavantamhi, vākacīradharo ahaṃ;
5821我食无盐的叶子,于禁戒中自制。
Aloṇapaṇṇabhakkhomhi, niyamesu ca saṃvuto.
5822早食时已到,悉达多来到我处;
‘‘Pātarāse anuppatte, siddhattho upagacchi maṃ;
5823我心怀净信,以自己的双手将它施与佛陀。
Tāhaṃ buddhassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
5824从那时施叶以来,九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ paṇṇamadadiṃ tadā;
5825我不知有恶趣,此是施叶之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, paṇṇadānassidaṃ phalaṃ.
5826二十七劫之前,我曾为有象之王;
‘‘Sattavīsatikappamhi , rājā āsiṃ sadatthiyo ;
5827具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5828四无碍解……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5829如是,具寿般纳达亚咖长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṇṇadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5830般纳达亚咖长老譬喻第八
Paṇṇadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
58319. 库提达亚咖长老譬喻
9. Kuṭidāyakattheraapadānaṃ
5832「正自觉者行于林中,那时住于树下;
‘‘Vipinacārī sambuddho, rukkhamūle vasī tadā;
5833我为不败者造了叶屋后,供养了。
Paṇṇasālaṃ karitvāna, adāsiṃ aparājite.
5834「自从我供养那叶小屋以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ paṇṇakuṭikaṃ adaṃ;
5835我不知有恶趣,这是供养小屋之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kuṭidānassidaṃ phalaṃ.
5836「从此往前第二十八劫,有十六位国王;
‘‘Aṭṭhavīse ito kappe, soḷasāsiṃsu rājāno;
5837到处遍雨,被称为转轮王。
Sabbattha abhivassīti, vuccare cakkavattino.
5838「四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5839如是,据说具寿库提达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṭidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5840库提达亚咖长老譬喻第九
Kuṭidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
584110. 阿嘎普皮亚长老譬喻
10. Aggapupphiyattheraapadānaṃ
5842「金色的正自觉者,坐在山间;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;
5843以光芒照耀,如同火焰般的火焰。
Obhāsayantaṃ raṃsena , sikhinaṃ sikhinaṃ yathā.
5844「我拿着最上的花,前往人中至上者;
‘‘Aggajaṃ pupphamādāya, upāgacchiṃ naruttamaṃ;
5845以净信心、喜悦心,供养佛陀。
Pasannacitto sumano, buddhassa abhiropayiṃ.
5846「从此三十一劫以来,我供养那花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5847我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5848「在二十五劫之前,有阿弥多果多;
‘‘Pañcavīsatikappamhi, ahosi amitogato ;
5849具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5850「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5851如是,确实具寿阿嘎普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aggapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5852阿嘎普皮亚长老譬喻第十
Aggapupphiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
5853托玛咖品第二十六
Thomakavaggo chabbīsatimo.
5854其摄颂——
Tassuddānaṃ –
5855托马、柯咖沙那、芝答咖,占巴咖、沙答巴答离;
Thomakekāsanacitakaṃ, campako sattapāṭali;
5856巴那地、曼加离、巴那,库帝多、阿嘎普披亚;
Pānadhi mañjarī paṇṇaṃ, kuṭido aggapupphiyo;
5857此处偈颂被计算,确实为四十一。
Gāthāyo gaṇitā cettha, ekatālīsameva cāti.
585827. 巴杜木克皮品
27. Padumukkhipavaggo
58591. 阿咖苏克皮亚长老譬喻
1. Ākāsukkhipiyattheraapadānaṃ
5860「金色的悉达多,正在市场中行走;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ siddhatthaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe;
5861我手持两朵水生花,前往人中之牛处。
Jalajagge duve gayha, upāgacchiṃ narāsabhaṃ.
5862「我将一朵花供于佛陀最胜者的足下;
‘‘Ekañca pupphaṃ pādesu, buddhaseṭṭhassa nikkhipiṃ;
5863举起另一朵花,我将它抛向空中。
Ekañca pupphaṃ paggayha, ākāse ukkhipiṃ ahaṃ.
5864「自从我供养那朵花以来,已经过了九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
5865我不知有恶趣,这是供花之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphadānassidaṃ phalaṃ.
5866「从此往前三十六劫,我曾一次成为大地之主;
‘‘Ito chattiṃsakappamhi, eko āsiṃ mahīpati;
5867名为安答离卡咖拉,是大力的转轮王。
Antalikkhakaro nāma, cakkavattī mahabbalo.
5868「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
5869六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5870如是,据说具寿阿咖苏奇皮亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ākāsukkhipiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5871阿咖苏克皮亚长老譬喻第一
Ākāsukkhipiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
58722. 德拉马克皮亚长老譬喻
2. Telamakkhiyattheraapadānaṃ
5873「当世尊悉达多,人中牛王般涅槃时;
‘‘Siddhatthamhi bhagavati, nibbutamhi narāsabhe;
5874我在菩提座,立即涂抹了油。
Bodhiyā vedikāyāhaṃ, telaṃ makkhesi tāvade.
5875「从那时涂抹油以来,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ telaṃ makkhayiṃ tadā;
5876我不知有恶趣,这是涂抹的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, makkhanāya idaṃ phalaṃ.
5877「从此二十四劫前,有一位名叫苏奇瓦维的刹帝利;
‘‘Catuvīse ito kappe, succhavi nāma khattiyo;
5878具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5879「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5880如是,据说具寿帖喇马奇约长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā telamakkhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5881德拉马克皮亚长老譬喻第二
Telamakkhiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
58823. 阿达占帝亚长老譬喻
3. Aḍḍhacandiyattheraapadānaṃ
5883「于世尊帝思沙,菩提树之树根处;
‘‘Tissassa kho bhagavato, bodhiyā pādaputtame;
5884我供养了半月形,于地生之树木。
Aḍḍhacandaṃ mayā dinnaṃ, dharaṇīruhapādape.
5885「从此九十二劫前,我供养了那月形;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ canda mabhiropayiṃ;
5886我不知有恶趣,此是菩提供养果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ.
5887「从此二十五劫前,有名为德瓦喇之刹帝利;
‘‘Pañcavīse ito kappe, devalo nāma khattiyo;
5888具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5889「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5890如是,据说具寿阿达占帝亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aḍḍhacandiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5891阿达占帝亚长老譬喻第三
Aḍḍhacandiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
58924. 巴帝巴达亚咖长老譬喻
4. Padīpadāyakattheraapadānaṃ
5893「我当时是天人,从天界下来到地上;
‘‘Devabhūto ahaṃ santo, oruyha pathaviṃ tadā;
5894我以恭敬的双手,供养了五盏灯。
Padīpe pañca pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
5895「从那时供养灯以来,经过九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ padīpamadaṃ tadā;
5896我不知有恶趣,这是施灯的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dīpadānassidaṃ phalaṃ.
5897「在五十五劫前,我曾是一位国王;
‘‘Pañcapaññāsake kappe, eko āsiṃ mahīpati;
5898具有周遍眼之名者,转轮王,大力者。
Samantacakkhunāmena, cakkavattī mahabbalo.
5899「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5900如是,据说具寿巴地巴达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padīpadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5901巴帝巴达亚咖长老譬喻第四
Padīpadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
59025. 比拉利达亚咖长老譬喻
5. Biḷālidāyakattheraapadānaṃ
5903「离喜马拉雅山不远,有名为罗马沙之山;
‘‘Himavantassāvidūre , romaso nāma pabbato;
5904在那山麓,有已修诸根之沙门。
Tamhi pabbatapādamhi, samaṇo bhāvitindriyo.
5905「捉了猫,我供养沙门;
‘‘Biḷāliyo gahetvāna, samaṇassa adāsahaṃ;
5906大雄者、自生者、不败者随喜。
Anumodi mahāvīro, sayambhū aparājito.
5907「那只猫由我以净信心供养给你;」
‘‘Biḷālī te mama dinnā, vippasannena cetasā;
5908当有生起时,果报即刻生起。
Bhave nibbattamānamhi, phalaṃ nibbattataṃ tava.
5909从九十四劫以来,我施与猫,
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ biḷālimadāsahaṃ;
5910我不知恶趣,这是施猫之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, biḷāliyā idaṃ phalaṃ.
5911四无碍解……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5912如是,据说具寿比喇利达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā biḷālidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5913比拉利达亚咖长老譬喻第五
Biḷālidāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
59146. 马差达亚咖长老譬喻
6. Macchadāyakattheraapadānaṃ
5915在詹达巴嘎河岸边,我当时是渔夫,
‘‘Candabhāgānadītīre, ukkuso āsahaṃ tadā;
5916捕获大鱼后,我施与悉达塔牟尼。
Mahantaṃ macchaṃ paggayha, siddhatthamunino adaṃ.
5917从九十四劫以来,我当时施与鱼,
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ macchamadadiṃ tadā;
5918我不知恶趣,此是鱼施之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, macchadānassidaṃ phalaṃ.
5919四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5920如是,据说具寿马恰达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā macchadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5921玛差达亚咖长老本生第六
Macchadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
59227. 迦瓦汉萨咖长老譬喻
7. Javahaṃsakattheraapadānaṃ
5923在旃陀跋伽河岸边,我当时是林中行者;
‘‘Candabhāgānadītīre, āsiṃ vanacaro tadā;
5924我见到悉达多佛陀,行于无泥之处。
Siddhatthaṃ addasaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase.
5925合掌举起,仰望大牟尼;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, ullokento mahāmuniṃ;
5926净信自己的心后,我礼敬了导师。
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, avandiṃ nāyakaṃ ahaṃ.
5927自从九十四劫前,我礼敬了那位人中上首;
‘‘Catunnavutito kappe, yamavandiṃ narāsabhaṃ;
5928我不知有恶趣,这是礼敬的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ.
5929四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5930如是,据说具寿迦瓦汉萨咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā javahaṃsako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5931迦瓦汉萨咖长老本生第七
Javahaṃsakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
59328. 萨喇喇普披亚长老本生
8. Saḷalapupphiyattheraapadānaṃ
5933在坚德巴嘎河岸边,我当时是紧那罗;
‘‘Candabhāgānadītīre , ahosiṃ kinnaro tadā;
5934我见到毗婆尸佛,光网围绕。
Vipassiṃ addasaṃ buddhaṃ, raṃsijālasamākulaṃ.
5935以净信心、善意,以及最上的喜悦;
‘‘Pasannacitto sumano, paramāya ca pītiyā;
5936我举起娑罗罗花,散向毗婆尸。
Paggayha saḷalaṃ pupphaṃ, vipassiṃ okiriṃ ahaṃ.
5937自从九十一劫前,我供养那花以来;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
5938我不知恶趣,此是礼敬佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5939四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5940如是,据说具寿萨喇喇普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saḷalapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5941萨喇喇普披亚长老本生第八
Saḷalapupphiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
59429. 伍巴嘎德阿萨亚长老本生
9. Upāgatāsayattheraapadānaṃ
5943在喜马拉雅山中央,有一湖泊善造作;
‘‘Himavantassa vemajjhe, saro āsi sunimmito;
5944我曾是住于彼处的罗刹,下劣之戒令人恐怖。
Tatthāhaṃ rakkhaso āsiṃ, heṭhasīlo bhayānako.
5945怜愍者、悲愍者,毗婆尸世间导师;
‘‘Anukampako kāruṇiko, vipassī lokanāyako;
5946彼欲救拔我,来到我的面前。
Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santikaṃ.
5947大雄已来到,天中之天、人中之牛王;
‘‘Upāgataṃ mahāvīraṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ;
5948从住处出来后,我礼敬了导师。
Āsayā abhinikkhamma, avandiṃ satthuno ahaṃ.
5949从九十一劫以来,我礼敬了那位最上人;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ vandiṃ purisuttamaṃ;
5950我不知有恶趣,这是礼敬的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ.
5951四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5952如是,据说具寿伍巴嘎德阿萨亚长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upāgatāsayo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5953伍巴嘎德阿萨亚长老本生第九
Upāgatāsayattherassāpadānaṃ navamaṃ.
595410. 德拉尼亚长老本生
10. Taraṇiyattheraapadānaṃ
5955金色的正自觉者,毗婆尸,应受供养者;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇo sambuddho, vipassī dakkhiṇāraho;
5956导师站在河岸边,比丘僧团在前。
Nadītīre ṭhito satthā, bhikkhusaṅghapurakkhato.
5957在那里没有船,也没有渡过大海洋的渡船;
‘‘Nāvā na vijjate tattha, santāraṇī mahaṇṇave;
5958从河中出来后,我渡了世间的导师。
Nadiyā abhinikkhamma, tāresiṃ lokanāyakaṃ.
5959从九十一劫前,我渡了那人中至上者;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ tāresiṃ naruttamaṃ;
5960我不知有恶趣,这是渡的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, taraṇāya idaṃ phalaṃ.
5961四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5962如是,据说具寿德拉尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5963德拉尼亚长老本生第十
Taraṇiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
5964巴度木克品第二十七
Padumukkhipavaggo sattavīsatimo.
5965其摄颂——
Tassuddānaṃ –
5966乌克奇比、德喇旃地、灯施者与壁喇喇多;
Ukkhipī telacandī ca, dīpado ca biḷālido;
5967鱼、迦瓦、娑罗村喇多、拉卡沙、答拉那,十位;
Maccho javo saḷalado, rakkhaso taraṇo dasa;
5968在此计算的偈颂,三十一偈。
Gāthāyo cettha saṅkhātā, tālīsaṃ cekameva cāti.
596928. 苏瓦纳比波哈那品
28. Suvaṇṇabibbohanavaggo
59701. 苏瓦纳比波哈尼亚长老本生
1. Suvaṇṇabibbohaniyattheraapadānaṃ
5971「我以净信之手,供养了一座位;
‘‘Ekāsanaṃ ahamadaṃ, pasanno sehi pāṇibhi;
5972为了证得最上义,我供养了洗足水。
Bibbohanañca pādāsiṃ, uttamatthassa pattiyā.
5973「自九十一劫以来,我供养了洗足水;
‘‘Ekanavutito kappe, bibbohanamadāsahaṃ;
5974我不知有恶趣,这是供养洗足水之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bibbohanassidaṃ phalaṃ.
5975「从此六十三劫前,有名为阿沙摩之刹帝利;
‘‘Ito tesaṭṭhime kappe, asamo nāma khattiyo;
5976具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5977「四无碍解,以及八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
5978六神通已作证,已作世尊之教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5979如是,据说具寿苏瓦纳比波哈尼耶长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā suvaṇṇabibbohaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5980苏瓦纳比波哈尼亚长老本生第一
Suvaṇṇabibbohaniyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
59812. 帝喇木提达亚咖长老本生
2. Tilamuṭṭhidāyakattheraapadānaṃ
5982「知晓我的意向,世间最上导师;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā lokagganāyako;
5983以意所成身,以神通力前来。
Manomayena kāyena, iddhiyā upasaṅkami.
5984「前来的导师,礼敬最上人;
‘‘Satthāraṃ upasaṅkantaṃ, vanditvā purisuttamaṃ;
5985以净信心、喜悦心,我给了一把胡麻。
Pasannacitto sumano, tilamuṭṭhimadāsahaṃ.
5986「自从九十一劫前,我给了那布施;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
5987我不知有恶趣,这是胡麻把的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, tilamuṭṭhiyidaṃ phalaṃ.
5988「从此十六劫前,有名为坦提索的刹帝利;
‘‘Ito soḷasakappamhi, tantiso nāma khattiyo;
5989具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
5990「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
5991如是,据说具寿帝喇木提达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tilamuṭṭhidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5992帝喇木提达亚咖长老本生第二
Tilamuṭṭhidāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
59933. 章果塔基亚长老本生
3. Caṅkoṭakiyattheraapadānaṃ
5994「依止大海,住于山间;
‘‘Mahāsamuddaṃ nissāya, vasatī pabbatantare;
5995前往迎接后,我供养了花篮。
Paccuggantvāna katvāna , caṅkoṭaka madāsahaṃ.
5996「于悉达他大仙人,怜愍一切有情者;
‘‘Siddhatthassa mahesino, sabbasattānukampino ;
5997供养花篮后,我于天界欢喜一劫。
Pupphacaṅkoṭakaṃ datvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
5998「从九十四劫以来,那时我供养了花篮;
‘‘Catunnavutito kappe, caṅkoṭakamadaṃ tadā;
5999我不知恶趣,这是花篮的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, caṅkoṭakassidaṃ phalaṃ.
6000四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6001如是,据说具寿花篮者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā caṅkoṭakiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6002章果塔基亚长老本生第三
Caṅkoṭakiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
60034. 阿拔加纳达亚咖长老本生
4. Abbhañjanadāyakattheraapadānaṃ
6004憍陈如世尊,离贪者、如是者;
‘‘Koṇḍaññassa bhagavato, vītarāgassa tādino;
6005心如虚空者,离戏论的禅修者。
Ākāsasamacittassa , nippapañcassa jhāyino.
6006超越一切痴者,寻求一切世间利益者;
‘‘Sabbamohātivattassa, sabbalokahitesino;
6007我供养了涂油,给那两足尊、如是者。
Abbhañjanaṃ mayā dinnaṃ, dvipadindassa tādino.
6008从此无量劫前,那时我供养了涂油;
‘‘Aparimeyye ito kappe, abbhañjanamadaṃ tadā ;
6009我不知恶趣,这是涂油的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, abbhañjanassidaṃ phalaṃ.
6010从此十五劫前,有名为吉拉波的刹帝利;
‘‘Ito pannarase kappe, cirappo nāma khattiyo;
6011具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
6012四无碍解……佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6013如是,具寿施涂油者长老说此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā abbhañjanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6014阿拔加纳达亚咖长老本生第四
Abbhañjanadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
60155. 诶咖加利咖长老本生
5. Ekañjalikattheraapadānaṃ
6016住在优昙婆罗树,铺设叶子的座位;
‘‘Udumbare vasantassa, niyate paṇṇasanthare;
6017我施予避雨处,给大仙沙门。
Vutthokāso mayā dinno, samaṇassa mahesino.
6018给帝思沙两足尊,世间怙主如是者;
‘‘Tissassa dvipadindassa, lokanāthassa tādino;
6019合掌之后,我铺设花铺。
Añjaliṃ paggahetvāna, santhariṃ pupphasantharaṃ.
6020「从此九十二劫前,我铺设花铺;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kariṃ pupphasantharaṃ;
6021我不知有恶趣,此是铺设之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, santharassa idaṃ phalaṃ.
6022「从此十四劫前,我曾是人中之王;
‘‘Ito cuddasakappamhi, ahosiṃ manujādhipo;
6023名为一合掌者,是大力的转轮王。
Ekaañjaliko nāma, cakkavattī mahabbalo.
6024「四无碍解……(中略)……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6025如是,据说具寿一合掌长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekañjaliko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6026诶咖加利咖长老本生第五
Ekañjalikattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
60276. 波塔咖达亚咖长老本生
6. Potthakadāyakattheraapadānaṃ
6028「依于导师、法,以及大仙人之僧团;
‘‘Satthāraṃ dhammamārabbha, saṅghañcāpi mahesinaṃ;
6029我已布施经本,于无上应供者。
Potthadānaṃ mayā dinnaṃ, dakkhiṇeyye anuttare.
6030从九十一劫以来,我作了那业;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
6031我不知有恶趣,这是布施经本的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, potthadānassidaṃ phalaṃ.
6032四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6033如是,具寿施经本者长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā potthakadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6034波塔咖达亚咖长老本生第六
Potthakadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
60357. 吉德咖普迦咖长老本生
7. Citakapūjakattheraapadānaṃ
6036在詹达巴嘎河岸边,我顺流而行;
‘‘Candabhāgānadītīre, anusotaṃ vajāmahaṃ;
6037我采集了七朵马鲁瓦花,供养于塔。
Satta māluvapupphāni, citamāropayiṃ ahaṃ.
6038从九十四劫以来,我供养了那塔;
‘‘Catunnavutito kappe, citakaṃ yamapūjayiṃ;
6039我不知恶趣,此是供养塔之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.
6040从此六十七劫以来,名为巴提佳咖者,
‘‘Sattasaṭṭhimhito kappe, paṭijaggasanāmakā;
6041具足七宝,有七位转轮王。
Sattaratanasampannā, sattāsuṃ cakkavattino .
6042四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6043如是,据说具寿积塔供养长老诵此等偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6044吉德咖普迦咖长老本生第七
Citakapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
60458. 阿卢瓦达亚咖长老本生
8. Āluvadāyakattheraapadānaṃ
6046在雪山之山上,大河极善见,
‘‘Pabbate himavantamhi, mahāsindhu sudassanā;
6047我在那里见到离贪者,极光明、极善见。
Tatthaddasaṃ vītarāgaṃ, suppabhāsaṃ sudassanaṃ.
6048见到致力于最上寂静者,心惊讶,
‘‘Paramopasame yuttaṃ, disvā vimhitamānaso;
6049我以净信的双手,供养了他一个芋头。
Āluvaṃ tassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
6050从此三十一劫以来,当时我供养了那个果实;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
6051我不知有恶趣,这是供养芋头的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, āluvassa idaṃ phalaṃ.
6052四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6053如是,据说具寿芋头施与者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā āluvadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6054阿卢瓦达亚咖长老本生第八
Āluvadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
60559. 诶咖本达利咖长老本生
9. Ekapuṇḍarīkattheraapadānaṃ
6056名为罗摩索的自觉者,当时是善戒者;
‘‘Romaso nāma nāmena, sayambhū subbato tadā;
6057我以清净心,供养了白莲花。
Puṇḍarīkaṃ mayā dinnaṃ, vippasannena cetasā.
6058从此九十四劫以来,当时我供养了白莲花;
‘‘Catunnavutito kappe, puṇḍarīkamadaṃ tadā;
6059我不知恶趣,这是莲花的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, puṇḍarīkassidaṃ phalaṃ.
6060四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6061如是,据说具寿一莲花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapuṇḍarīko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6062诶咖本达利咖长老本生第九
Ekapuṇḍarīkattherassāpadānaṃ navamaṃ.
606310. 德拉尼亚长老本生
10. Taraṇīyattheraapadānaṃ
6064在大道的险处,桥由我建造;
‘‘Mahāpathamhi visame, setu kārāpito mayā;
6065为了世间的渡越,以喜悦的双手。
Taraṇatthāya lokassa, pasanno sehi pāṇibhi.
6066从九十一劫前,桥由我建造;
‘‘Ekanavutito kappe, yo setu kārito mayā;
6067我不知恶趣,这是桥施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, setudānassidaṃ phalaṃ.
6068「五十五劫前,我曾是一位名为萨摩伽陀者;
‘‘Pañcapaññāsito kappe, eko āsiṃ samogadho;
6069具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
6070「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6071如是,据说具寿答喇尼亚长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇīyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6072德拉尼亚长老本生第十
Taraṇīyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
6073苏瓦纳比波哈那品第二十八
Suvaṇṇabibbohanavaggo aṭṭhavīsatimo.
6074其摄颂——
Tassuddānaṃ –
6075金、一把芝麻、花篮、涂油、合掌;
Suvaṇṇaṃ tilamuṭṭhi ca, caṅkoṭabbhañjanañjalī;
6076书卷、堆积的花环,一朵白莲、桥;
Potthako citamāluvā, ekapuṇḍarī setunā;
6077四十二偈颂,由维跋维比计算。
Dvecattālīsa gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhīti.
6078第十一诵品
Ekādasamaṃ bhāṇavāraṃ.
607929. 般那达亚咖品
29. Paṇṇadāyakavaggo
60801. 般那达亚咖长老譬喻
1. Paṇṇadāyakattheraapadānaṃ
6081「我坐在叶屋中,以叶食为食;
‘‘Paṇṇasāle nisinnomhi, paṇṇabhojanabhojano;
6082当我坐着寂静时,大仙来到我处。
Upaviṭṭhañca maṃ santaṃ, upāgacchi mahāisi .
6083「悉达多是世间之光,一切世间的医者;
‘‘Siddhattho lokapajjoto, sabbalokatikicchako;
6084我给了他叶子,他坐在叶座上。
Tassa paṇṇaṃ mayā dinnaṃ, nisinnaṃ paṇṇasanthare.
6085「从那时我布施叶子以来,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ paṇṇamadadiṃ tadā;
6086我不知有恶趣,这是布施叶子的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, paṇṇadānassidaṃ phalaṃ.
6087「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
6088六神通已作证,已作佛陀的教诫」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6089如是,据说具寿布施者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṇṇadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6090般那达亚咖长老譬喻第一
Paṇṇadāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
60912. 帕喇达亚咖长老譬喻
2. Phaladāyakattheraapadānaṃ
6092「如须弥山般知足,如大地般平等;
‘‘Sinerusamasantoso , dharaṇīsama sādiso;
6093从定中出来后,他为了托钵而侍候我。
Vuṭṭhahitvā samādhimhā, bhikkhāya mamupaṭṭhito.
6094「诃梨勒果、余甘子果、芒果、阎浮果、毗醯勒果;
‘‘Harītakaṃ āmalakaṃ, ambajambuvibhītakaṃ;
6095枣果、半娑果、木瓜果,以及粗涩果。
Kolaṃ bhallātakaṃ billaṃ, phārusakaphalāni ca.
6096「对悉达多大仙人,对一切世间的怜愍者;
‘‘Siddhatthassa mahesissa, sabbalokānukampino;
6097那一切都由我以净信心施与。
Tañca sabbaṃ mayā dinnaṃ, vippasannena cetasā.
6098「从九十四劫以来,那时我施与了果实;」
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
6099我不知有恶趣,此是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
6100五十七劫以来,有一名为一生之刹帝利;
‘‘Sattapaññāsito kappe, ekajjho nāma khattiyo;
6101具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
6102四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6103如是,据说具寿施果长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā phaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6104帕喇达亚咖长老譬喻第二
Phaladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
61053. 巴究嘎玛尼亚长老譬喻
3. Paccuggamaniyattheraapadānaṃ
6106犹如林行之狮子,犹如良种之牡牛;
‘‘Sīhaṃ yathā vanacaraṃ, nisabhājāniyaṃ yathā;
6107如肩峰闪耀般,人中之牛前来。
Kakudhaṃ vilasantaṃva, āgacchantaṃ narāsabhaṃ.
6108悉达多,世间之光明,一切世间之所作者;
‘‘Siddhatthaṃ lokapajjotaṃ, sabbalokatikicchakaṃ;
6109我以清净心,作了迎接。
Akāsiṃ paccuggamanaṃ, vippasannena cetasā.
6110「九十四劫前,我迎接了人中牛王;
‘‘Catunnavutito kappe, paccuggacchiṃ narāsabhaṃ;
6111我不知恶趣,这是迎接的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, paccuggamane idaṃ phalaṃ.
6112「从此三十七劫前,我曾是一位人主;
‘‘Sattatiṃse ito kappe, eko āsiṃ janādhipo;
6113名为沙巴利瓦拉,是大力的转轮王。
Saparivāroti nāmena, cakkavattī mahabbalo.
6114「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6115如是,据说具寿巴究嘎玛尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paccuggamaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6116巴究嘎玛尼亚长老譬喻第三
Paccuggamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
61174. 诶咖普披亚长老譬喻
4. Ekapupphiyattheraapadānaṃ
6118「在南门,当时我是毕舍遮;
‘‘Dakkhiṇamhi duvāramhi, pisāco āsahaṃ tadā;
6119我见到离尘的佛陀,如同发出黄色光芒的太阳。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, pītaraṃsiṃva bhāṇumaṃ.
6120「对于毗婆尸人中至上者,一切世间的利益寻求者;
‘‘Vipassissa naraggassa, sabbalokahitesino;
6121我供养了一朵花,给予那样的两足尊。
Ekapupphaṃ mayā dinnaṃ, dvipadindassa tādino.
6122「从九十一劫以来,当时我供养了那朵花;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamadadiṃ tadā;
6123我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
6124「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6125如是,据说具寿一花长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6126诶咖普披亚长老譬喻第四
Ekapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
61275. 摩伽婆普披亚长老譬喻
5. Maghavapupphiyattheraapadānaṃ
6128「在南马达那河岸边,自生者、不可战胜者;
‘‘Nammadānadiyā tīre, sayambhū aparājito;
6129他证得了定,清净、无浊。
Samādhiṃ so samāpanno, vippasanno anāvilo.
6130「见到了不可战胜的正自觉者,净信、欢喜;
‘‘Disvā pasannasumano, sambuddhaṃ aparājitaṃ;
6131「那时我以摩伽婆花,供养了自觉者。
Tāhaṃ maghavapupphena, sayambhuṃ pūjayiṃ tadā.
6132「自从我供养那花以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
6133「我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
6134「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6135据说具寿摩伽婆普披亚长老如是说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā maghavapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6136摩伽婆普披亚长老譬喻第五
Maghavapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
61376. 伍巴塔咖达亚咖长老譬喻
6. Upaṭṭhākadāyakattheraapadānaṃ
6138「在街道上行走,接受供养;
‘‘Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
6139两足中的龙象,世间最胜的人中之牛。
Dvipadindaṃ mahānāgaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
6140「我也召请了他,那位一切世间利益的寻求者;
‘‘Pakkosāpiya tassāhaṃ, sabbalokahitesino;
6141我给予了侍者,给那位大仙人悉达多。
Upaṭṭhāko mayā dinno, siddhatthassa mahesino.
6142「正自觉者接受后,大牟尼交付了;
‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, niyyādesi mahāmuni ;
6143从那座位起身后,他向东方离去。
Uṭṭhāya āsanā tamhā, pakkāmi pācināmukho.
6144「从九十四劫以来,我当时给予了侍者;
‘‘Catunnavutito kappe, upaṭṭhākamadaṃ tadā;
6145我不知恶趣,这是侍奉的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.
6146「从五十七劫以来,名为跋罗些那的
‘‘Sattapaññāsito kappe, balasenasanāmako;
6147具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
6148「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6149如是,据说具寿伍巴塔咖达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upaṭṭhākadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6150伍巴塔咖达亚咖长老譬喻第六
Upaṭṭhākadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
61517. 阿巴达尼亚长老譬喻
7. Apadāniyattheraapadānaṃ
6152「我赞颂善逝们的本生,大仙们的本生;
‘‘Apadānaṃ sugatānaṃ, kittayiṃhaṃ mahesinaṃ;
6153我以头礼拜足,以喜悦的双手礼敬。
Pāde ca sirasā vandiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
6154「从此九十二劫前,我赞颂本生;
‘‘Dvenavute ito kappe, apadānaṃ pakittayiṃ;
6155我不知有恶趣,这是赞颂的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.
6156「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6157如是,据说具寿阿巴达尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā apadāniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6158阿巴达尼亚长老譬喻第七
Apadāniyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
61598. 萨德阿哈巴巴基德长老本生
8. Sattāhapabbajitattheraapadānaṃ
6160「毗婆尸佛的僧团,受到尊敬恭敬;
‘‘Vipassissa bhagavato, saṅgho sakkatamānito;
6161灾难降临于我,以前亲族分离了。
Byasanaṃ me anuppattaṃ, ñātibhedo pure ahu.
6162「出家之后,我为了平息灾难;
‘‘Pabbajjaṃ upagantvāna, byasanupasamāyahaṃ;
6163在那里七日喜乐,欲求导师的教诫。
Sattāhābhirato tattha, satthusāsanakamyatā.
6164「从那时我出家以来,九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yamahaṃ pabbajiṃ tadā;
6165我不知有恶趣,这是出家之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pabbajjāya idaṃ phalaṃ.
6166「从六十七劫以来,有七位地主;
‘‘Sattasaṭṭhimhito kappe, satta āsuṃ mahīpatī;
6167名为「善出」,有大力的转轮王。
Sunikkhamāti ñāyanti, cakkavattī mahabbalā.
6168「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6169如是,据说具寿沙答哈巴跋基多长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattāhapabbajito thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6170萨德阿哈巴巴基德长老譬喻第八
Sattāhapabbajitattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
61719. 佛侍者长老譬喻
9. Buddhupaṭṭhāyikattheraapadānaṃ
6172「韦当比尼是我的名字,那时我是父亲的儿子;
‘‘Veṭambhinīti me nāmaṃ, pitusantaṃ mamaṃ tadā;
6173握着我的手,带我去见大牟尼。
Mama hatthaṃ gahetvāna, upānayi mahāmuniṃ.
6174「『他们将指示这个』,诸佛、世间的最上导师;
‘‘Imemaṃ uddisissanti, buddhā lokagganāyakā;
6175我以净信、亲手恭敬地侍奉他们。
Tehaṃ upaṭṭhiṃ sakkaccaṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
6176从此三十一劫以前,那时我侍奉了诸佛陀;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, buddhe upaṭṭhahiṃ tadā;
6177我不知恶趣,这是侍奉的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.
6178从此二十三劫前,有四位刹帝利,
‘‘Tevīsamhi ito kappe, caturo āsu khattiyā;
6179名为沙马努巴塔咖,大力转轮王。
Samaṇupaṭṭhākā nāma, cakkavattī mahabbalā.
6180四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6181如是,据说具寿布杜巴塔亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhupaṭṭhāyiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6182佛侍者长老譬喻 第九
Buddhupaṭṭhāyikattherassāpadānaṃ navamaṃ.
618310. 前行者长老譬喻
10. Pubbaṅgamiyattheraapadānaṃ
6184八万四千人,我们出家无所有,
‘‘Cullāsītisahassāni , pabbajimha akiñcanā;
6185我是他们的上首,为了证得最上义。
Tesaṃ pubbaṅgamo āsiṃ, uttamatthassa pattiyā.
6186这些有贪有有,心清净无浊,
‘‘Sarāgā sabhavā cete, vippasannamanāvilā;
6187他们以净信、亲手恭敬地侍奉。
Upaṭṭhahiṃsu sakkaccaṃ, pasannā sehi pāṇibhi.
6188「诸漏已尽、已吐诸垢、已作所作、无诸漏者;
‘‘Khīṇāsavā vantadosā, katakiccā anāsavā;
6189以慈心遍满,自觉者、不可战胜者。
Phariṃsu mettacittena, sayambhū aparājitā.
6190侍奉了那些正自觉者之后,具念的我;
‘‘Tesaṃ upaṭṭhahitvāna, sambuddhānaṃ patissato;
6191死后到达天界。
Maraṇañca anuppatto, devattañca agamhase.
6192「自九十四劫以来,我守护此戒;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ sīlamanupālayiṃ;
6193我不知有恶趣,此乃自制之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, saññamassa idaṃ phalaṃ.
6194「四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6195如是,据说具寿布邦嘎弥亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pubbaṅgamiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6196前行者长老譬喻 第十
Pubbaṅgamiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
6197叶施者品 第二十九
Paṇṇadāyakavaggo ekūnatiṃsatimo.
6198其摄颂——
Tassuddānaṃ –
6199叶、果、迎接,一花与马嘎瓦;
Paṇṇaṃ phalaṃ paccuggamaṃ, ekapupphi ca maghavā;
6200侍者之施与,出家、佛侍者;
Upaṭṭhākāpadānañca , pabbajjā buddhupaṭṭhāko;
6201布邦嘎摩与偈颂,宣说四十八。
Pubbaṅgamo ca gāthāyo, aṭṭhatālīsa kittitā.
620230. 火葬堆供养者品
30. Citakapūjakavaggo
62031. 火葬堆供养者长老譬喻
1. Citakapūjakattheraapadānaṃ
6204「我名为阿基多,当时我是婆罗门;
‘‘Ajito nāma nāmena, ahosiṃ brāhmaṇo tadā;
6205我欲供养祭品,采集了种种花。
Āhutiṃ yiṭṭhukāmohaṃ, nānāpupphaṃ samānayiṃ.
6206「见到世间亲族、火焰者的火葬堆正在燃烧;
‘‘Jalantaṃ citakaṃ disvā, sikhino lokabandhuno;
6207采集了那些花后,我将它们撒在火葬堆上。
Tañca pupphaṃ samānetvā, citake okiriṃ ahaṃ.
6208「从此三十一劫以来,我供养了那些花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
6209我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
6210「从此二十七劫以来,有七位人中之王;
‘‘Sattavīse ito kappe, sattāsuṃ manujādhipā;
6211名为善燃,是大力的转轮王。
Supajjalitanāmā te, cakkavattī mahabbalā.
6212「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
6213六神通已作证,佛陀的教诫已完成」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6214如是,据说具寿积薪供养长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6215火葬堆供养者长老譬喻 第一
Citakapūjakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
62162. 持花者长老譬喻
2. Pupphadhārakattheraapadānaṃ
6217「我是持树皮衣者,穿着羚羊皮上衣;
‘‘Vākacīradharo āsiṃ, ajinuttaravāsano;
6218五神通已生起,我是月亮的清洁者。
Abhiññā pañca nibbattā, candassa parimajjako.
6219「见到毗婆尸世间之光,来到我的住处;
‘‘Vipassiṃ lokapajjotaṃ, disvā abhigataṃ mamaṃ;
6220我持巴利洽答咖树的花朵,供养导师。
Pāricchattakapupphāni, dhāresiṃ satthuno ahaṃ.
6221「自从九十一劫前,我供养那些花朵;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
6222我不知恶趣,此是持〔花〕之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhāraṇāya idaṃ phalaṃ.
6223从此八十七劫以来,我曾一次为地主;
‘‘Sattāsītimhito kappe, eko āsiṃ mahīpati;
6224名为萨曼答达拉那,转轮王大力者。
Samantadhāraṇo nāma, cakkavattī mahabbalo.
6225四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6226如是,具寿布帕达拉咖长老确实诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pupphadhārako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6227持花者长老譬喻 第二
Pupphadhārakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
62283. 伞施者长老譬喻
3. Chattadāyakattheraapadānaṃ
6229我的儿子出家了,当时身着袈裟衣;
‘‘Putto mama pabbajito, kāsāyavasano tadā;
6230他已证得佛位,般涅槃,为世间所礼敬。
So ca buddhattaṃ sampatto, nibbuto lokapūjito.
6231寻找自己的儿子,我随后而去。
‘‘Vicinanto sakaṃ puttaṃ, agamaṃ pacchato ahaṃ;
6232我前往那位已般涅槃的大者的火葬堆。
Nibbutassa mahantassa, citakaṃ agamāsahaṃ.
6233在那里举起合掌,我礼敬火葬堆;
‘‘Paggayha añjaliṃ tattha, vanditvā citakaṃ ahaṃ;
6234举起白伞,那时我供奉了。
Setacchattañca paggayha, āropesiṃ ahaṃ tadā.
6235「九十四劫前,我供奉了那把伞;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ chattamabhiropayiṃ;
6236我不知有恶趣,这是布施伞的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, chattadānassidaṃ phalaṃ.
6237距今二十五劫前,有七位人主,
‘‘Pañcavīse ito kappe, satta āsuṃ janādhipā;
6238名为大喜者,他们是大力的转轮王。
Mahārahasanāmā te, cakkavattī mahabbalā.
6239四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6240如是,据说具寿恰答达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā chattadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6241伞施者长老譬喻 第三
Chattadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
62424. 声想者长老譬喻
4. Saddasaññakattheraapadānaṃ
6243「当太阳升起时,有广大的欢呼声;
‘‘Anuggatamhi ādicce, panādo vipulo ahu;
6244世间最胜的佛陀,大仙的出现。
Buddhaseṭṭhassa lokamhi, pātubhāvo mahesino.
6245「我在那里听到声音,但未见到那位胜者;
‘‘Ghosa massosahaṃ tattha, na ca passāmi taṃ jinaṃ;
6246死亡已到来,我忆念佛陀之想。
Maraṇañca anuppatto, buddhasaññamanussariṃ.
6247「从那时起九十四劫,我获得那个想;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
6248我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
6249「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6250如是,据说具寿萨达桑雅咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saddasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6251声想者长老譬喻 第四
Saddasaññakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
62525. 牛头檀香木施者长老譬喻
5. Gosīsanikkhepakattheraapadānaṃ
6253「从精舍门出来,我铺设了牛头旃檀;
‘‘Ārāmadvārā nikkhamma, gosīsaṃ santhataṃ mayā;
6254我体验自己的业,这是过去业的果报。
Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbakammassidaṃ phalaṃ.
6255「良马、迅疾如风者、信度马、快速的乘骑;
‘‘Ājāniyā vātajavā, sindhavā sīghavāhanā;
6256我体验这一切,这是牛头旃檀的果报。
Anubhomi sabbametaṃ, gosīsassa idaṃ phalaṃ.
6257「啊!善业、最上的善业,我所作的善业有乐果;
‘‘Aho kāraṃ paramakāraṃ, sukhatte sukataṃ mayā;
6258对僧团所作的善业,没有其他能与之相比。
Saṅghe katassa kārassa, na aññaṃ kalamagghati.
6259「从九十四劫以来,自从我铺设那旃檀;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ sīsaṃ santhariṃ ahaṃ;
6260我不知有恶趣,此是铺设之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, santharassa idaṃ phalaṃ.
6261于五十七劫中,名为善建立者;
‘‘Pañcasattatikappamhi, suppatiṭṭhitanāmako;
6262我曾是一位大威力者,转轮王,大力者。
Eko āsiṃ mahātejo, cakkavattī mahabbalo.
6263四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6264如是,据说具寿果西西尼克黑巴咖长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gosīsanikkhepako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6265牛头檀香木施者长老譬喻 第五
Gosīsanikkhepakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
62666. 足供养者长老譬喻
6. Pādapūjakattheraapadānaṃ
6267于雪山之山上,我当时是紧那罗;
‘‘Pabbate himavantamhi, ahosiṃ kinnaro tadā;
6268我见到离尘之佛陀,如黄色光线之日轮。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, pītaraṃsiṃva bhāṇumaṃ.
6269我亲近了那位佛陀,毗婆尸,世间导师;
‘‘Upetaṃ tamahaṃ buddhaṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ;
6270我以旃檀与多伽罗香,洒于足上。
Candanaṃ tagarañcāpi, pāde osiñcahaṃ tadā.
6271自从九十一劫前,我礼敬了那足;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pādaṃ abhipūjayiṃ;
6272我不知有恶趣,此为礼足之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pādapūjāyidaṃ phalaṃ.
6273四无碍解……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6274如是,具寿巴德布迦咖长老确实诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6275足供养者长老譬喻 第六
Pādapūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
62767. 国土赞叹者长老譬喻
7. Desakittakattheraapadānaṃ
6277我名为伍巴娑罗迦,当时我是婆罗门;
‘‘Upasālakanāmohaṃ , ahosiṃ brāhmaṇo tadā;
6278见到进入森林密林中的世间最胜者、人中之牛王。
Kānanaṃ vanamogāḷhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
6279见已,我礼敬世间供养接受者的足;
‘‘Disvāna vandiṃ pādesu, lokāhutipaṭiggahaṃ;
6280「知我心已净信,佛陀隐没了。」
Pasannacittaṃ maṃ ñatvā, buddho antaradhāyatha.
6281「从林中出来,我忆念最胜佛;」
‘‘Kānanā abhinikkhamma, buddhaseṭṭhamanussariṃ;
6282「赞叹那国土后,我于天界欢喜一劫。」
Taṃ desaṃ kittayitvāna, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
6283「从此九十二劫前,我赞叹那国土;」
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ desamabhikittayiṃ;
6284「我不知有恶趣,这是赞叹的果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.
6285「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6286「如是,据说具寿德萨吉答咖长老说了这些偈颂。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā desakittako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6287国土赞叹者长老譬喻 第七
Desakittakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
62888. 皈依者长老譬喻
8. Saraṇagamaniyattheraapadānaṃ
6289「在喜马拉雅山的山上,那时我是猎人;」
‘‘Pabbate himavantamhi, ahosiṃ luddako tadā;
6290我见到了毗婆尸佛,世间最胜者、人中之牛王。
Vipassiṃ addasaṃ buddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
6291亲近正自觉者后,我做了服侍;
‘‘Upāsitvāna sambuddhaṃ, veyyāvaccamakāsahaṃ;
6292我皈依了那位两足尊、如是者。
Saraṇañca upāgacchiṃ, dvipadindassa tādino.
6293从九十一劫以来,我皈依了皈依处;
‘‘Ekanavutito kappe, saraṇaṃ upagacchahaṃ;
6294我不知有恶趣,这是皈依的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, saraṇāgamanapphalaṃ.
6295四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6296如是,据说具寿沙拉那嘎弥尼亚长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saraṇagamaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6297皈依者长老譬喻 第八
Saraṇagamaniyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
62989. 芒果团施者长老譬喻
9. Ambapiṇḍiyattheraapadānaṃ
6299名为罗马索之名,被称为阿修罗;
‘‘Romaso nāma nāmena, dānavo iti vissuto;
6300我供养了芒果团给大仙人毗婆尸。
Ambapiṇḍī mayā dinnā , vipassissa mahesino.
6301从我供养那芒果时起,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yamambamadadiṃ tadā;
6302我不知有恶趣,这是布施芒果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ambadānassidaṃ phalaṃ.
6303四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6304如是,据说具寿芒果团长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambapiṇḍiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6305芒果团施者长老譬喻 第九
Ambapiṇḍiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
630610. 随喜者长老譬喻
10. Anusaṃsāvakattheraapadānaṃ
6307我行乞食时,见到胜者毗婆尸;
‘‘Piṇḍāya caramānāhaṃ, vipassimaddasaṃ jinaṃ;
6308我供养了乌楞嘎食给那两足尊、如是者。
Uḷuṅgabhikkhaṃ pādāsiṃ, dvipadindassa tādino.
6309以净信心、喜悦,我当时礼敬;
‘‘Pasannacitto sumano, abhivādesahaṃ tadā;
6310我随喜佛陀,为了达到最上义。
Anusaṃsāvayiṃ buddhaṃ, uttamatthassa pattiyā.
6311从九十一劫前,我随喜了;
‘‘Ekanavutito kappe, anusaṃsāvayiṃ ahaṃ;
6312我不知有恶趣,这是随喜的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, anusaṃsāvanā phalaṃ.
6313四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6314如是,据说具寿阿奴桑沙瓦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā anusaṃsāvako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6315随喜者长老譬喻 第十
Anusaṃsāvakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
6316火葬堆供养者品 第三十
Citakapūjakavaggo tiṃsatimo.
6317其摄颂——
Tassuddānaṃ –
6318火葬堆、波利恰答树、信、牛头、铺设;
Citakaṃ pārichatto ca, saddagosīsasantharaṃ;
6319足、地方、皈依、芒果和随喜者;
Pādo padesaṃ saraṇaṃ, ambo saṃsāvakopi ca;
6320四十八偈颂,由智者所计算。
Aṭṭhatālīsa gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.
6321于是品总结——
Atha vagguddānaṃ –
6322咖尼咖拉、施象者、所缘水座,
Kaṇikāro hatthidado, ālambaṇudakāsanaṃ;
6323图瓦拉、多马咖以及、举起、西苏巴达那。
Tuvaraṃ thomako ceva, ukkhepaṃ sīsupadhānaṃ.
6324施叶者、积聚供养者以及、所有的偈颂;
Paṇṇado citapūjī ca, gāthāyo ceva sabbaso;
6325此处四百,以及五十一。
Cattāri ca satānīha, ekapaññāsameva ca.
6326全部五百二十五,七十二超过那个;
Pañcavīsasatā sabbā, dvāsattati taduttari;
6327三百譬喻,由见义者所计算。
Tisataṃ apadānānaṃ, gaṇitā atthadassibhi.
6328迦尼迦罗品十集
Kaṇikāravaggadasakaṃ.
6329第三百集完
Tatiyasatakaṃ samattaṃ.
633031. 莲花蕊品
31. Padumakesaravaggo
63311. 莲花蕊长老譬喻
1. Padumakesariyattheraapadānaṃ
6332「我于往昔在仙人众中,是一头象王;
‘‘Isisaṅghe ahaṃ pubbe, āsiṃ mātaṅgavāraṇo;
6333以对大仙人们的净信,我撒下莲花花蕊。
Mahesīnaṃ pasādena, padmakesaramokiriṃ.
6334对那些离贪的独觉胜者们,
‘‘Paccekajinaseṭṭhesu, dhutarāgesu tādisu;
6335净信了心之后,我在天界欢喜了一劫。
Tesu cittaṃ pasādetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
6336从那时起九十一劫,我撒下了花蕊;
‘‘Ekanavutito kappe, kesaraṃ okiriṃ tadā;
6337我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
6338四无碍解,以及八解脱,
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
6339六神通已作证,已作世尊的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6340如是,据说具寿巴度玛克沙利耶长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumakesariyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6341莲花蕊长老譬喻第一
Padumakesariyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
63422. 一切香长老譬喻
2. Sabbagandhiyattheraapadānaṃ
6343「我供养了香鬘,给毗婆尸大仙;
‘‘Gandhamālaṃ mayā dinnaṃ, vipassissa mahesino;
6344我供养了正直者,最上的憍奢耶衣。
Adāsiṃ ujubhūtassa, koseyyavatthamuttamaṃ.
6345「自从九十一劫前,我供养了那衣服;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ vatthamadadiṃ pure;
6346我不知有恶趣,这是香施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, gandhadānassidaṃ phalaṃ.
6347「从此十五劫之前,有名为苏切喇的刹帝利;
‘‘Ito pannarase kappe, suceḷo nāma khattiyo;
6348具足七宝,大力的转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
6349「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6350如是,据说具寿萨拔甘地亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabbagandhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6351一切香长老譬喻第二
Sabbagandhiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
63523. 施最上食长老譬喻
3. Paramannadāyakattheraapadānaṃ
6353「如同闪耀的咖尼咖拉花,如同升起的太阳;
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, udayantaṃva bhāṇumaṃ;
6354我见到了毗婆尸佛,世间最胜者、人中之牛王。
Vipassiṃ addasaṃ buddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
6355「合掌之后,我引领至自己的家;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, abhinesiṃ sakaṃ gharaṃ;
6356引领正自觉者之后,我供养了最上的食物。
Abhinetvāna sambuddhaṃ, paramannamadāsahaṃ.
6357「从九十一劫以来,我供养了那最上的食物;
‘‘Ekanavutito kappe, paramannamadiṃ tadā;
6358我不知有恶趣,这是供养最上食物的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, paramannassidaṃ phalaṃ.
6359「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6360如是,具寿巴拉曼那达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paramannadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6361施最上食长老譬喻第三
Paramannadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
63624. 法想长老譬喻
4. Dhammasaññakattheraapadānaṃ
6363「毗婆尸佛,有大菩提大树;
‘‘Vipassino bhagavato, mahābodhimaho ahu;
6364正觉者在树下,世间最胜人中牛。
Rukkhaṭṭhasseva sambuddho, lokajeṭṭho narāsabho .
6365「世尊在那时,比丘僧团为前导;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, bhikkhusaṅghapurakkhato;
6366开示四圣谛,发出狮子音。
Catusaccaṃ pakāseti, vācāsabhimudīrayaṃ.
6367「以总说而教导,以详说而教导;
‘‘Saṅkhittena ca desento, vitthārena ca desayaṃ ;
6368正觉者揭开覆盖,令大众涅槃。
Vivaṭṭacchado sambuddho, nibbāpesi mahājanaṃ.
6369「我听闻了那位世间最胜者、如是者的法;
‘‘Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, lokajeṭṭhassa tādino;
6370礼敬导师足后,我向北方出发。
Vanditvā satthuno pāde, pakkāmiṃ uttarāmukho.
6371从九十一劫前,我听闻那法时;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dhammamasuṇiṃ tadā;
6372我不知有恶趣,这是听法之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhammasavassidaṃ phalaṃ.
6373从此三十三劫前,我曾是一位国王;
‘‘Tettiṃsamhi ito kappe, eko āsiṃ mahīpati;
6374名为苏答瓦,是大力转轮王。
Sutavā nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo.
6375四无碍解……佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6376如是,据说具寿昙马桑雅咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6377法想长老譬喻第四
Dhammasaññakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
63785. 施果长老譬喻
5. Phaladāyakattheraapadānaṃ
6379在巴吉拉提河岸边,当时有一座隐居处;
‘‘Bhāgīrathīnadītīre , ahosi assamo tadā;
6380我手持果实,怀着期待,前往精舍。
Tamahaṃ assamaṃ gacchiṃ, phalahattho apekkhavā.
6381我在那里见到毗婆尸,如同发出喜悦光芒的太阳;
‘‘Vipassiṃ tattha addakkhiṃ, pītaraṃsiṃva bhāṇumaṃ;
6382我所有的果实,我全部供养了导师。
Yaṃ me atthi phalaṃ sabbaṃ, adāsiṃ satthuno ahaṃ.
6383自从九十一劫前,我供养了那果实;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;
6384我不知有恶趣,这是施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
6385四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6386如是,据说具寿施果长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā phaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6387施果长老譬喻第五
Phaladāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
63886. 净信长老譬喻
6. Sampasādakattheraapadānaṃ
6389礼敬您,佛陀英雄,您已从一切解脱;
‘‘‘Namo te buddha vīratthu, vippamuttosi sabbadhi;
6390「我遭遇不幸,请成为我的皈依处。」
Byasanamhi anuppatto, tassa me saraṇaṃ bhava’.
6391「悉达多对他授记,世间无与伦比者;
‘‘Siddhattho tassa byākāsi, loke appaṭipuggalo;
6392「『僧团如大海,无量无上。
‘Mahodadhisamo saṅgho, appameyyo anuttaro.
6393「『在那里,你应在无垢、给予无边果报的田地中;
‘‘‘Tattha tvaṃ viraje khette, anantaphaladāyake;
6394「对僧团净信心后,播种良好的种子。
Saṅghe cittaṃ pasādetvā, subījaṃ vāpa ropaya.
6395「『说此之后,一切知者,世间最胜、人中牛王;
‘‘Idaṃ vatvāna sabbaññū, lokajeṭṭho narāsabho;
6396「正是教诫了我之后,升上虚空。
Mameva anusāsitvā, vehāsaṃ nabhamuggami.
6397「『一切知者、人中牛王离去不久;
‘‘Aciraṃ gatamattamhi, sabbaññumhi narāsabhe;
6398临终时,我往生兜率天。
Maraṇaṃ samanuppatto, tusitaṃ upapajjahaṃ.
6399「那时我在无垢的田地,给予无量果报;
‘‘Tadāhaṃ viraje khette, anantaphaladāyake;
6400对僧团净信心后,我在天界欢喜一劫。
Saṅghe cittaṃ pasādetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
6401「九十四劫前,那时我获得了净信;
‘‘Catunnavutito kappe, pasādamalabhiṃ tadā;
6402我不知有恶趣,这是净信的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pasādassa idaṃ phalaṃ.
6403「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6404如是,据说具寿三巴沙达咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sampasādako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6405净信长老譬喻第六
Sampasādakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
64067. 施园长老譬喻
7. Ārāmadāyakattheraapadānaṃ
6407「我为世尊悉达多,种植了园林;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, ārāmo ropito mayā;
6408在树荫浓密、鸟儿寂静之处。
Sandacchāyesu rukkhesu, upāsantesu pakkhisu.
6409「我见到离尘的佛陀,诸供养的受者;
‘‘Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
6410我献上园林,世间最胜者、人中牛王。
Ārāmaṃ abhināmesiṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
6411「以极欢喜心,我献上果实与花朵;
‘‘Haṭṭho haṭṭhena cittena, phalaṃ pupphamadāsahaṃ;
6412从那时生起净信,我回向了那座林园。
Tato jātappasādova, taṃ vanaṃ pariṇāmayiṃ.
6413「我以清净心,将此献给佛陀;
‘‘Buddhassa yamidaṃ dāsiṃ, vippasannena cetasā;
6414当我在诸有中生起时,我的果报生起。
Bhave nibbattamānamhi, nibbattati phalaṃ mama.
6415「从那时我献上园林以来,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ ārāmamadaṃ tadā;
6416我不知恶趣,这是园林之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ārāmassa idaṃ phalaṃ.
6417从此三十七劫,他们是柔软清凉者;
‘‘Sattatiṃse ito kappe, sattāsuṃ mudusītalā;
6418具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
6419四无碍解……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6420如是,据说具寿园林施者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ārāmadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6421施园长老譬喻第七
Ārāmadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
64228. 施涂油长老譬喻
8. Anulepadāyakattheraapadānaṃ
6423见义牟尼之弟子,我见到了;
‘‘Atthadassissa munino, addasaṃ sāvakaṃ ahaṃ;
6424当作新业处时,我前往界处。
Navakammaṃ karontassa, sīmāya upagacchahaṃ.
6425新业处完成时,我施与涂油。
‘‘Niṭṭhite navakamme ca, anulepamadāsahaṃ;
6426以净信心、喜悦心,于无上的福田。
Pasannacitto sumano, puññakkhette anuttare.
6427「十八个百劫之前,我当时所作的那个业;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā;
6428我不知有恶趣,这是涂油供养的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, anulepassidaṃ phalaṃ.
6429「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6430如是,据说具寿涂油供养者长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā anulepadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6431施涂油长老譬喻第八
Anulepadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
64329. 佛想长老譬喻
9. Buddhasaññakattheraapadānaṃ
6433「犹如升起的百光者,犹如金色光芒的太阳;
‘‘Udentaṃ sataraṃsiṃva, pītaraṃsiṃva bhāṇumaṃ;
6434我见到寂静的、进入林中的、世间最胜者、人中牛王。
Vanantaragataṃ santaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
6435「我在梦中见到悉达多、世间导师;
‘‘Addasaṃ supinantena, siddhatthaṃ lokanāyakaṃ;
6436于彼处净信心后,我往生于善趣。
Tattha cittaṃ pasādetvā, sugatiṃ upapajjahaṃ.
6437自从我获得那想以来,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
6438我不知有恶趣,这是佛想之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
6439四无碍解……佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6440如是,据说具寿佛想长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6441佛想长老譬喻第九
Buddhasaññakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
644210. 施山坡长老譬喻
10. Pabbhāradāyakattheraapadānaṃ
6443我清扫了世尊喜见者的山坡;
‘‘Piyadassino bhagavato, pabbhāro sodhito mayā;
6444我供养了水瓶,供彼如是者受用。
Ghaṭakañca upaṭṭhāsiṃ, paribhogāya tādino.
6445彼佛喜见大牟尼为我授记;
‘‘Taṃ me buddho viyākāsi, piyadassī mahāmuni;
6446千辐、百辋,有旗帜、绿宝石色。
Sahassakaṇḍo satabheṇḍu , dhajālu haritāmayo.
6447「那祭柱将生起,以及不少的宝物;
‘‘Nibbattissati so yūpo, ratanañca anappakaṃ;
6448布施山坡后,我在天界欢喜一劫。
Pabbhāradānaṃ datvāna, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
6449「从此三十二劫前,名为苏须度的刹帝利;
‘‘Ito bāttiṃsakappamhi, susuddho nāma khattiyo;
6450具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
6451「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6452确实如是,具寿巴拔喇达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pabbhāradāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6453施山坡长老譬喻第十
Pabbhāradāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
6454莲花蕊品第三十一
Padumakesaravaggo ekatiṃsatimo.
6455其摄颂——
Tassuddānaṃ –
6456花蕊、香、另一个,以法想与果;
Kesaraṃ gandhamannañca, dhammasaññī phalena ca;
6457给予喜悦、游乐、施与,涂香者、佛想者;
Pasādārāmadāyī ca, lepako buddhasaññako;
6458以及光辉、诸偈颂,五十一被称颂。
Pabbhārado ca gāthāyo, ekapaññāsa kittitā.
645932. 施守护品
32. Ārakkhadāyakavaggo
64601. 施守护长老譬喻
1. Ārakkhadāyakattheraapadānaṃ
6461「我为见法的牟尼建造了住处;」
‘‘Dhammadassissa munino, vati kārāpitā mayā;
6462「我给予了守护,给那位如是的两足尊。」
Ārakkho ca mayā dinno, dvipadindassa tādino.
6463「在十八百劫之前,我当时作了那业;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā;
6464「以那业的殊胜,我得到了诸漏尽。」
Tena kammavisesena, patto me āsavakkhayo.
6465「四无碍解,以及这八解脱;」
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
6466「六神通已作证,已作佛陀的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6467如是,确实具寿阿拉咖达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ārakkhadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6468施守护长老譬喻第一
Ārakkhadāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
64692. 施食长老譬喻
2. Bhojanadāyakattheraapadānaṃ
6470「善生如娑罗村树,如升起的庄严;」
‘‘Sujāto sālalaṭṭhīva, sobhañjanamivuggato;
6471在因陀罗柱的空地,胜利者常辉耀。
Indalaṭṭhirivākāse, virocati sadā jino.
6472对那位天中之天,毗舍婆大仙,
‘‘Tassa devātidevassa, vessabhussa mahesino;
6473我以净信之心,供养了食物。
Adāsi bhojanamahaṃ, vippasannena cetasā.
6474那位佛陀随喜我,自生者、不败者;
‘‘Taṃ me buddho anumodi, sayambhū aparājito;
6475在诸有中生起时,愿你的果报生起。
Bhave nibbattamānamhi, phalaṃ nibbattatū tava.
6476从此三十一劫前,我供养了那布施;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
6477我不知有恶趣,这是食物的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhojanassa idaṃ phalaṃ.
6478从此二十五劫前,我是一位阿弥答咖;
‘‘Pañcavīse ito kappe, eko āsiṃ amittako;
6479具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
6480「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6481如是,据说具寿布乔那达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhojanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6482施食长老譬喻第二
Bhojanadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
64833. 去想长老譬喻
3. Gatasaññakattheraapadānaṃ
6484「虚空中无足迹,无风的天空中;
‘‘Ākāseva padaṃ natthi, ambare anilañjase;
6485我见到悉达多胜者,行于三十三天界。
Siddhatthaṃ jinamaddakkhiṃ, gacchantaṃ tidivaṅgaṇe .
6486「见到被风吹动的,正自觉者的衣;
‘‘Anileneritaṃ disvā, sammāsambuddhacīvaraṃ;
6487当时我的喜悦生起,见到牟尼的行走。
Vitti mamāhu tāvade , disvāna gamanaṃ muniṃ .
6488「从九十四劫以来,我当时获得那想;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
6489我不知恶趣,这是忆念佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
6490四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6491如是,据说具寿嘎答桑雅咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gatasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6492去想长老譬喻第三
Gatasaññakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
64934. 七莲花长老譬喻
4. Sattapadumiyattheraapadānaṃ
6494我住在河岸边,名为内沙多的婆罗门;
‘‘Nadīkūle vasāmahaṃ, nesādo nāma brāhmaṇo;
6495以百瓣莲花,清扫了精舍。
Satapattehi pupphehi, sammajjitvāna assamaṃ.
6496见到金色的正觉者,悉达多世间导师;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, siddhatthaṃ lokanāyakaṃ;
6497在空中行走,我生起了欢喜。
Disvā nabhena gacchantaṃ, hāso me udapajjatha.
6498迎接正觉者,世间最胜、人中之牛;
‘‘Paccuggantvāna sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;
6499越过精舍,我以水生花的花蕊洒下。
Assamaṃ atināmetvā, jalajaggehi okiriṃ.
6500从九十四劫前,我供养了那花;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
6501我不知有恶趣,此是供佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
6502从此第七劫前,有四位足行尊;
‘‘Ito te sattame kappe, caturo pādapāvarā;
6503具足七宝之德,大力的转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
6504四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6505如是,据说具寿沙答巴度米亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattapadumiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6506七莲花长老譬喻第四
Sattapadumiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
65075. 施花座长老譬喻
5. Pupphāsanadāyakattheraapadānaṃ
6508金色的正觉者,如太阳放金光;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, pītaraṃsiṃva bhāṇumaṃ;
6509不远处行走的,悉达多无能胜者。
Avidūrena gacchantaṃ, siddhatthaṃ aparājitaṃ.
6510迎接他之后,引入精舍;
‘‘Tassa paccuggamitvāna, pavesetvāna assamaṃ;
6511我以净信心,供养了花座。
Pupphāsanaṃ mayā dinnaṃ, vippasannena cetasā.
6512合掌之后,那时我生起喜悦;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, vedajāto tadā ahaṃ;
6513对佛净信心后,我回向了那业。
Buddhe cittaṃ pasādetvā, taṃ kammaṃ pariṇāmayiṃ.
6514我对自觉者无能胜者,所作的福德;
‘‘Yaṃ me atthi kataṃ puññaṃ, sayambhumhaparājite;
6515以一切那善,我在教中成为无垢者。
Sabbena tena kusalena, vimalo homi sāsane.
6516从九十四劫前,我供养了那花座;
‘‘Catunnavutito kappe, pupphāsanamadaṃ tadā;
6517我不知恶趣,此是供花座之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphāsanassidaṃ phalaṃ.
6518四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6519如是,具寿供花座施者长老确实诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pupphāsanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6520施花座长老譬喻第五
Pupphāsanadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
65216. 座铺设长老譬喻
6. Āsanasanthavikattheraapadānaṃ
6522名为最上之塔庙,属于尸弃佛、世间亲族者;
‘‘Cetiyaṃ uttamaṃ nāma, sikhino lokabandhuno;
6523在林野、旷野、森林中,我当时盲目地徘徊。
Araññe irīṇe vane, andhāhiṇḍāmahaṃ tadā.
6524从洞穴出来时,我见到狮子座;
‘‘Pavanā nikkhamantena, diṭṭhaṃ sīhāsanaṃ mayā;
6525偏袒一肩、合掌后,我赞叹世间导师。
Ekaṃsaṃ añjaliṃ katvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
6526赞叹了一日分,赞叹世间最上导师、佛陀;
‘‘Divasabhāgaṃ thavitvāna, buddhaṃ lokagganāyakaṃ;
6527我以欢喜的心欢喜地说出此语:
Haṭṭho haṭṭhena cittena, imaṃ vācaṃ udīrayiṃ.
6528「礼敬您,人中之胜者!礼敬您,人中至上者!
‘‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
6529一切知者、大雄、世间最胜者、人中之牛王!」
Sabbaññūsi mahāvīra, lokajeṭṭha narāsabha’.
6530赞叹尸弃佛后,我作了手印;
‘‘Abhitthavitvā sikhinaṃ, nimittakaraṇenahaṃ;
6531礼敬座位后,我向北方离去。
Āsanaṃ abhivādetvā, pakkāmiṃ uttarāmukho.
6532从此三十一劫以来,自从我赞叹那说法者中的最胜者;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ thaviṃ vadataṃ varaṃ;
6533我不知有恶趣,此是赞叹的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, thomanāya idaṃ phalaṃ.
6534从此二十七劫以来,有七位无比者;
‘‘Sattavīse ito kappe, atulā satta āsu te;
6535具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
6536「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6537如是,据说具寿阿萨那桑他维咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā āsanasanthaviko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6538座铺设长老譬喻第六
Āsanasanthavikattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
65397. 声想长老譬喻
7. Saddasaññakattheraapadānaṃ
6540「善见大雄,宣说不死之境;
‘‘Sudassano mahāvīro, deseti amataṃ padaṃ;
6541为诸弟子围绕,住于最胜屋。
Parivuto sāvakehi, vasati gharamuttame.
6542「以那甜美之语,摄受大众;
‘‘Tāya vācāya madhurāya, saṅgaṇhāti mahājanaṃ;
6543声音广大传遍,祝福天人。
Ghoso ca vipulo āsi, āsīso devamānuse.
6544「听闻悉达多大仙之宣说声;
‘‘Nigghosasaddaṃ sutvāna, siddhatthassa mahesino;
6545以声音使心清净后,我礼敬世间导师。
Sadde cittaṃ pasādetvā, avandiṃ lokanāyakaṃ.
6546从九十四劫以来,我获得那想之时;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
6547我不知有恶趣,这是佛想之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
6548四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6549如是,据说具寿声想长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saddasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6550声想长老譬喻第七
Saddasaññakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
65518. 提兰西长老譬喻
8. Tiraṃsiyattheraapadānaṃ
6552犹如出身高贵的狮子,犹如山上的火聚;
‘‘Kesariṃ abhijātaṃva, aggikkhandhaṃva pabbate;
6553照耀一切方向,悉达多在山间。
Obhāsentaṃ disā sabbā , siddhatthaṃ pabbatantare.
6554太阳的光明,以及月亮的光明;
‘‘Sūriyassa ca ālokaṃ, candālokaṃ tatheva ca;
6555见到佛陀之光后,我生起了信心。
Buddhālokañca disvāna, vitti me udapajjatha.
6556见到三种光明,正自觉者与最上弟子;
‘‘Tayo āloke disvāna, sambuddhaṃ sāvakuttamaṃ;
6557我将羚羊皮衣披在一肩,赞叹世间导师。
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
6558确实有三种作光明者,驱除世间黑暗者;
‘‘Tayo hi ālokakarā, loke lokatamonudā;
6559月亮、太阳,以及佛陀世间导师。
Cando ca sūriyo cāpi, buddho ca lokanāyako.
6560大牟尼为我示以譬喻后,我被称赞;
‘‘Opammaṃ upadassetvā, kittito me mahāmuni;
6561赞叹佛陀的功德后,我在天界欢喜了一劫。
Buddhassa vaṇṇaṃ kittetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
6562自从我称赞佛陀以来,已经过了九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ;
6563我不知恶趣,这是称赞的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.
6564从六十一劫以前,有一位持智者;
‘‘Ekasaṭṭhimhito kappe, eko ñāṇadharo ahu;
6565具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
6566四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6567如是,据说具寿提兰西亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiraṃsiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6568提兰西长老譬喻第八
Tiraṃsiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
65699. 军德利花长老譬喻
9. Kandalipupphiyattheraapadānaṃ
6570在信度河岸边,那时我是农夫;
‘‘Sindhuyā nadiyā tīre, ahosiṃ kassako tadā;
6571从事为他人耕作,依靠他人的食物。
Parakammāyane yutto, parabhattaṃ apassito.
6572我沿着信度河行走时,见到了胜者悉达多;
‘‘Sindhuṃ anucarantohaṃ, siddhatthaṃ jinamaddasaṃ;
6573犹如以定而坐者,犹如盛开的百瓣莲花。
Samādhinā nisinnaṃva, satapattaṃva pupphitaṃ.
6574「我于彼时,从树枝上切下七朵甘达利花;
‘‘Satta kandalipupphāni, vaṇṭe chetvānahaṃ tadā;
6575我将之供奉于佛陀、太阳之亲族的头顶。
Matthake abhiropesiṃ, buddhassādiccabandhuno.
6576「金色的正自觉者,顺风而入定;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, anukūle samāhitaṃ;
6577犹如三处流液的象王,犹如难以接近的公象。
Tidhāpabhinnamātaṅgaṃ, kuñjaraṃva durāsadaṃ.
6578「我走近彼已修习诸根、谨慎者;
‘‘Tamahaṃ upagantvāna, nipakaṃ bhāvitindriyaṃ;
6579我合掌之后,礼敬导师。
Añjaliṃ paggahetvāna, avandiṃ satthuno ahaṃ.
6580「自从我供奉那些花以来,已经过了九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
6581我不知有恶趣,此是供养佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
6582四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6583如是,据说具寿甘达利普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kandalipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6584军德利花长老譬喻第九
Kandalipupphiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
658510. 白莲花鬘长老譬喻
10. Kumudamāliyattheraapadānaṃ
6586牛王、殊胜者、勇者,大仙、已胜魔者,
‘‘Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, mahesiṃ vijitāvinaṃ;
6587毗婆尸大雄,如已生之狮子。
Vipassinaṃ mahāvīraṃ, abhijātaṃva kesariṃ.
6588行于街道,接受供养,
‘‘Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
6589取了睡莲花鬘,散于最胜佛。
Gahetvā kumudaṃ mālaṃ, buddhaseṭṭhaṃ samokiriṃ.
6590自从九十一劫前,我供养了那花,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
6591我不知有恶趣,此是供养佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
6592「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6593如是,据说具寿库目达马利耶长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumudamāliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6594白莲花鬘长老譬喻第十
Kumudamāliyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
6595施守护品第三十二
Ārakkhadāyakavaggo bāttiṃsatimo .
6596其摄颂——
Tassuddānaṃ –
6597阿拉卡多、博迦那多、嘎答萨娘、巴杜米耶;
Ārakkhado bhojanado, gatasaññī padumiyo;
6598普帕萨尼、桑他维咖、萨达萨娘、提拉西耶;
Pupphāsanī santhaviko, saddasaññī tiraṃsiyo;
6599甘达利咖、库目地,五十七偈颂。
Kandaliko kumudī ca, sattapaññāsa gāthakāti.
660033. 伍玛花品
33. Umāpupphiyavaggo
66011. 伍玛花长老譬喻
1. Umāpupphiyattheraapadānaṃ
6602「已得定、已证入,悉达多不可战胜;
‘‘Samāhitaṃ samāpannaṃ, siddhatthamaparājitaṃ;
6603以定而住,我见到了人中至上者。
Samādhinā upaviṭṭhaṃ, addasāhaṃ naruttamaṃ.
6604「取了乌玛花,我供养了佛陀;
‘‘Umāpupphaṃ gahetvāna, buddhassa abhiropayiṃ;
6605一切花朵一个头,茎向上、面向下。
Sabbapupphā ekasīsā, uddhaṃvaṇṭā adhomukhā.
6606「如善画般站立,花铺在虚空中;
‘‘Sucittā viya tiṭṭhante, ākāse pupphasantharā;
6607以那心净信,我往生到兜率天。
Tena cittappasādena, tusitaṃ upapajjahaṃ.
6608「自从九十四劫前,我供养了那花;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
6609我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
6610「五十五劫前,我曾是一位大王;
‘‘Pañcapaññāsito kappe, eko āsiṃ mahīpati;
6611名为沙曼答渣达那,转轮王,大力者。
Samantachadano nāma, cakkavattī mahabbalo.
6612「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
6613六神通已作证,已行佛陀的教诫。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
6614如是,据说具寿伍马普披亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā umāpupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6615伍玛花长老譬喻第一
Umāpupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
66162. 沙洲供养长老譬喻
2. Pulinapūjakattheraapadānaṃ
6617「如同肩峰闪耀的良种公牛;
‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, nisabhājāniyaṃ yathā;
6618如同照耀的药草,光辉的人中之牛。
Osadhiṃva virocantaṃ, obhāsantaṃ narāsabhaṃ.
6619「我举起合掌,礼敬导师;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, avandiṃ satthuno ahaṃ;
6620我赞叹导师,以自己的业使(他)满意。
Satthāraṃ parivaṇṇesiṃ, sakakammena tosayiṃ .
6621「取了极清净的沙,在已去的路上撒布;
‘‘Susuddhaṃ pulinaṃ gayha, gatamagge samokiriṃ;
6622用衣角拿着,为了毗婆尸大仙。
Ucchaṅgena gahetvāna, vipassissa mahesino.
6623「然后我以清净的心,取半捧沙;
‘‘Tato upaḍḍhapulinaṃ, vippasannena cetasā;
6624在日中住处撒布,为了那位如是的两足尊。
Divāvihāre osiñciṃ, dvipadindassa tādino.
6625「从九十一劫前,我撒布了那沙;
‘‘Ekanavutito kappe, pulinaṃ yamasiñcahaṃ;
6626我不知有恶趣,这是那沙的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pulinassa idaṃ phalaṃ.
6627「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6628如是,具寿布利那布迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6629沙洲供养长老譬喻第二
Pulinapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
66303. 哈萨迦纳咖长老譬喻
3. Hāsajanakattheraapadānaṃ
6631「见到挂在树顶上的尘堆衣,属于导师的;
‘‘Dumagge paṃsukūlakaṃ , laggaṃ disvāna satthuno;
6632合掌之后,我更加高声说。
Añjaliṃ paggahetvāna, bhiyyo uccāritaṃ mayā.
6633「从远处见到时,我生起了喜悦;
‘‘Dūrato pana disvāna , hāso me udapajjatha;
6634合掌之后,我更加净信了心。
Añjaliṃ paggahetvāna, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ.
6635「从那时获得想之后,九十一劫以来;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
6636我不知有恶趣,这是佛想之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
6637「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6638具寿哈萨迦纳咖长老确实如是说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā hāsajanako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6639哈萨迦纳咖长老譬喻 第三
Hāsajanakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
66404. 亚尼亚萨米咖长老譬喻
4. Yaññasāmikattheraapadānaṃ
6641「我生来七岁时,已成为通达咒术者;
‘‘Jātiyā sattavassohaṃ, ahosiṃ mantapāragū;
6642我持守家族之法,由我努力举行祭祀。
Kulavattaṃ adhāresiṃ, yañño ussāhito mayā.
6643「那时有八万四千头牲畜,为我所杀;
‘‘Cullāsītisahassāni , pasū haññanti me tadā;
6644它们被带到祭柱旁,为了祭祀而准备。
Sārathambhupanītāni , yaññatthāya upaṭṭhitā.
6645「犹如从火炉口击出,如同褐木炭;
‘‘Ukkāmukhapahaṭṭhova , khadiraṅgārasannibho;
6646犹如升起的太阳,犹如满月的月亮。
Udayantova sūriyo, puṇṇamāyeva candimā.
6647「悉达多,一切成就者,三界所尊敬者、利益者;」
‘‘Siddhattho sabbasiddhattho, tilokamahito hito;
6648正自觉者前往后,说了这些话:
Upagantvāna sambuddho, idaṃ vacanamabravi.
6649「对一切生类不害,学童,这是我所喜的;
‘‘‘Ahiṃsā sabbapāṇīnaṃ, kumāra mama ruccati;
6650不偷盗、不邪行,以及远离饮酒。
Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārati.
6651喜乐于梵行,多闻与知恩;
‘‘‘Rati ca samacariyāya, bāhusaccaṃ kataññutā;
6652于现法与来世,这些法是值得称赞的。
Diṭṭhe dhamme parattha ca, dhammā ete pasaṃsiyā.
6653修习了这些法,乐于一切众生的利益;
‘‘‘Ete dhamme bhāvayitvā, sabbasattahite rato ;
6654对佛净信了心后,修习最上的道。」
Buddhe cittaṃ pasādetvā, bhāvehi maggamuttamaṃ’.
6655说了这些后,一切知者、世间的最胜者、人中的牛王;
‘‘Idaṃ vatvāna sabbaññū, lokajeṭṭho narāsabho;
6656如此教诫我之后,他升上虚空而去。
Mamevaṃ anusāsitvā, vehāsaṃ uggato gato.
6657先净化心之后,后使心净信;
‘‘Pubbe cittaṃ visodhetvā, pacchā cittaṃ pasādayiṃ;
6658以那心净信,我往生兜率天。
Tena cittappasādena, tusitaṃ upapajjahaṃ.
6659从九十四劫以来,当我使心净信时;
‘‘Catunnavutito kappe, yadā cittaṃ pasādayiṃ;
6660我不知有恶趣,这是佛随念的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
6661四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6662如是,据说具寿亚雅沙咪咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yaññasāmiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6663亚尼亚萨米咖长老譬喻 第四
Yaññasāmikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
66645. 尼弥德萨尼亚咖长老譬喻
5. Nimittasaññakattheraapadānaṃ
6665我住在禅达巴嘎河岸的茅舍中;
‘‘Candabhāgānadītīre , vasāmi assame ahaṃ;
6666我看见金色鹿王,在林中行走。
Suvaṇṇamigamaddakkhiṃ, carantaṃ vipine ahaṃ.
6667以鹿净信心后,我随念世间最胜者;
‘‘Mige cittaṃ pasādetvā, lokajeṭṭhaṃ anussariṃ;
6668以那净信心,我随念其他诸佛。
Tena cittappasādena, aññe buddhe anussariṃ.
6669过去的诸佛,现在的、未来的;
‘‘Abbhatītā ca ye buddhā, vattamānā anāgatā;
6670他们三者如此辉耀,犹如鹿王。
Evamevaṃ virocanti, migarājāva te tayo.
6671从九十四劫前,我获得那想时起;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
6672我不知有恶趣,这是佛想之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
6673从此二十七劫前,我曾是一位大地之主;
‘‘Sattavīse ito kappe, eko āsiṃ mahīpati;
6674名为阿兰雅萨托,转轮王大力者。
Araññasattho nāmena, cakkavattī mahabbalo.
6675「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6676如是,据说具寿念相长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nimittasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6677尼弥德萨尼亚咖长老譬喻 第五
Nimittasaññakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
66786. 安纳桑萨瓦咖长老譬喻
6. Annasaṃsāvakattheraapadānaṃ
6679「金色的正觉者,行走于市场中;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe;
6680如同纯金所成,具三十二相好。
Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ, bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ.
6681「悉达多一切成就,不动不败者;
‘‘Siddhatthaṃ sabbasiddhatthaṃ, anejaṃ aparājitaṃ;
6682邀请正觉者后,我供养彼大牟尼。
Sambuddhaṃ atināmetvā, bhojayiṃ taṃ mahāmuniṃ.
6683「牟尼于世间悲愍,彼时照耀我;
‘‘Muni kāruṇiko loke, obhāsayi mamaṃ tadā;
6684使心净信于佛后,我在天界欢喜一劫。
Buddhe cittaṃ pasādetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
6685从九十四劫前,我施与那布施;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
6686我不知有恶趣,这是施食之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ.
6687四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6688如是,据说具寿食施长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā annasaṃsāvako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
6689安纳桑萨瓦咖长老譬喻 第六
Annasaṃsāvakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
66907. 尼贡迪普皮亚长老譬喻
7. Nigguṇḍipupphiyattheraapadānaṃ
6691当天人从天众,以寿命耗尽而死没时;
‘‘Yadā devo devakāyā, cavate āyusaṅkhayā;
6692三种声音发出,诸天人随喜。
Tayo saddā niccharanti, devānaṃ anumodataṃ.
6693『尊者,从此去善趣,去人类的共住处;
‘‘‘Ito bho sugatiṃ gaccha, manussānaṃ sahabyataṃ;
6694生为人,于正法中,获得无上的信。
Manussabhūto saddhamme, labha saddhaṃ anuttaraṃ.
6695对你这已确立者,那信已根生、已安住;
‘‘‘Sā te saddhā niviṭṭhāssa, mūlajātā patiṭṭhitā;
6696终生不动摇,于善说的正法中。
Yāvajīvaṃ asaṃhīrā, saddhamme suppavedite.
6697以身作善,以语作多善;
‘‘‘Kāyena kusalaṃ katvā, vācāya kusalaṃ bahuṃ;
6698以意作善,无恼害、无依。
Manasā kusalaṃ katvā, abyāpajjaṃ nirūpadhiṃ.
6699然后作有依的福德,以布施作多彼;
‘‘‘Tato opadhikaṃ puññaṃ, katvā dānena taṃ bahuṃ;
6700也令其他众生于正法中,安立于梵行。
Aññepi macce saddhamme, brahmacariye nivesaya’.
6701以此随悲,当他们知道天中之天时;
‘‘Imāya anukampāya, devādevaṃ yadā vidū;
6702他们随喜离去者:「天人,请再来,再来。」
Cavantaṃ anumodanti, ehi deva punappunaṃ .
6703「当时我有悚惧感,当天人众集会时;
‘‘Saṃvego me tadā āsi, devasaṅghe samāgate;
6704我从此处死后,将去往什么胎呢?」
Kaṃsu nāma ahaṃ yoniṃ, gamissāmi ito cuto.
6705「知道我的悚惧感,诸根已修习的沙门;
‘‘Mama saṃvegamaññāya, samaṇo bhāvitindriyo;
6706他想要救拔我,来到我的面前。
Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santikaṃ.
6707「名叫苏玛那,莲华上首的弟子;
‘‘Sumano nāma nāmena, padumuttarasāvako;
6708教诫了义与法后,当时使我悚惧。
Atthadhammānusāsitvā, saṃvejesi mamaṃ tadā.
6709第十二诵品
Dvādasamaṃ bhāṇavāraṃ.
6710「听了他的话后,我对佛净信了心;」
‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, buddhe cittaṃ pasādayiṃ;
6711礼敬那位智者之后,我在那里命终。
Taṃ dhīraṃ abhivādetvā, tattha kālaṃkato ahaṃ.
6712我即在那里投生,被精液所驱使;
‘‘Upapajjiṃ sa tattheva, sukkamūlena codito;
6713住在母胎中,再次被母亲所持。
Vasanto mātukucchimhi, puna dhāreti mātuyā.
6714从那个身体死去后,我投生到三十三天;
‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, tidase upapajjahaṃ;
6715在这期间我看不见,那时我有忧。
Etthantare na passāmi, domanassamahaṃ tadā.
6716从三十三天死去后,我下降到母胎;
‘‘Tāvatiṃsā cavitvāna, mātukucchiṃ samokkamiṃ;
6717从胎中出来后,我不知黑白。
Nikkhamitvāna kucchimhā, kaṇhasukkaṃ ajānahaṃ.
6718出生才七岁,我进入园林;
‘‘Jātiyā sattavassova , ārāmaṃ pāvisiṃ ahaṃ;
6719乔达摩,释迦子,如是者。
Gotamassa bhagavato, sakyaputtassa tādino.
6720在广大的教说中,在多人知晓的教法中;
‘‘Vitthārike pāvacane, bāhujaññamhi sāsane;
6721我见到教法的创立者,彼处导师的诸比丘。
Addasaṃ sāsanakare, bhikkhavo tattha satthuno.
6722名为舍卫城的城市,憍萨罗王在那里;
‘‘Sāvatthi nāma nagaraṃ, rājā tatthāsi kosalo;
6723以象驾之车,前往最上菩提处。
Rathena nāgayuttena, upesi bodhimuttamaṃ.
6724我见到他的象后,忆念起过去的业;
‘‘Tassāhaṃ nāgaṃ disvāna, pubbakammaṃ anussariṃ;
6725合掌后,我即刻前往。
Añjaliṃ paggahetvāna, samayaṃ agamāsahaṃ.
6726年仅七岁时,我出家为无家者;
‘‘Jātiyā sattavassova, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
6727那位名叫阿难的弟子,曾侍奉佛陀。
Yo so buddhaṃ upaṭṭhāsi, ānando nāma sāvako.
6728「有行、有坚固、具念且多闻;
‘‘Gatimā dhitimā ceva, satimā ca bahussuto;
6729令王心喜悦,大威光者引导出来。
Rañño cittaṃ pasādento, niyyādesi mahājuti.
6730「我听闻他的法后,忆念起前世业;
‘‘Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, pubbakammaṃ anussariṃ;
6731就在那里站立着,我证得了阿拉汉果。
Tattheva ṭhitako santo, arahattamapāpuṇiṃ.
6732「将衣偏袒一肩,在头上合掌;
‘‘Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, sire katvāna añjaliṃ;
6733礼敬正自觉者后,我说出这句话。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, imaṃ vācaṃ udīrayiṃ.
6734「『莲华上佛陀,两足尊导师;
‘‘‘Padumuttarabuddhassa, dvipadindassa satthuno;
6735我拿起尼君地花,将它放在狮子座上。
Nigguṇḍipupphaṃ paggayha, sīhāsane ṭhapesahaṃ.
6736「以那业,两足尊、世间胜者、人中牛王,
‘‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
6737我已得不动之处,舍离胜败。」
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ’.
6738在二万五千劫中,诸人主、
‘‘Pañcavīsasahassamhi , kappānaṃ manujādhipā;
6739阿浮陀、尼罗浮陀,有八十八位刹帝利。
Abbudanirabbudāni, aṭṭhaṭṭhāsiṃsu khattiyā.
6740「四无碍解……(中略)……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6741如是,据说具寿尼君地花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nigguṇḍipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6742尼贡迪普皮亚长老譬喻 第七
Nigguṇḍipupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
67438. 苏玛那韦利亚长老譬喻
8. Sumanāveḷiyattheraapadānaṃ
6744「毗舍婆世尊、世间胜者、如是者,
‘‘Vessabhussa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
6745一切人众集会后,他们作大供养。
Sabbe janā samāgamma, mahāpūjaṃ karonti te.
6746「以石灰作成团后,我以素馨花作花鬘;
‘‘Sudhāya piṇḍaṃ katvāna, āveḷaṃ sumanāyahaṃ;
6747「我当时将之供奉于狮子座前。
Sīhāsanassa purato, abhiropesahaṃ tadā.
6748「一切人众集会后,观看最上之花;
‘‘Sabbe janā samāgamma, pekkhanti pupphamuttamaṃ;
6749「此花由谁供养,供养彼如是之最胜佛。
Kenidaṃ pūjitaṃ pupphaṃ, buddhaseṭṭhassa tādino.
6750「以彼心净信,我往生化乐天;
‘‘Tena cittappasādena, nimmānaṃ upapajjahaṃ;
6751「我享受自己之业,自己先前所作之善。
Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbe sukatamattano.
6752「无论我生于何处,天界或人界;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
6753我为一切所爱,这是供花之果报。
Sabbesānaṃ piyo homi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.
6754「我不忆起以身、以语或以意,
‘‘Nābhijānāmi kāyena, vācāya uda cetasā;
6755对诸自制者、诸苦行者,曾作辱骂。
Saṃyatānaṃ tapassīnaṃ, kataṃ akkositaṃ mayā.
6756「以彼善行及心之愿,
‘‘Tena sucaritenāhaṃ, cittassa paṇidhīhi ca;
6757我为一切所尊敬,这是不辱骂之果报。
Sabbesaṃ pūjito homi, anakkosassidaṃ phalaṃ.
6758「从此十一劫前,有千辐轮刹帝利,
‘‘Ito ekādase kappe, sahassārosi khattiyo;
6759具足七宝,转轮王大力者。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
6760「四无碍解……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6761具寿苏玛那韦利耶长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanāveḷiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6762苏玛那韦利亚长老譬喻 第八
Sumanāveḷiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
67639. 普帕差提亚长老譬喻
9. Pupphacchattiyattheraapadānaṃ
6764「悉达多世尊,世间最胜者、如是者;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
6765对于宣说真理者、使众生寂灭者。
Saccaṃ pakāsayantassa, nibbāpentassa pāṇino.
6766「取来水生之花,百瓣悦意者;
‘‘Jalajaṃ āharitvāna, satapattaṃ manoramaṃ;
6767以花做成伞盖,供养于佛陀。
Pupphassa chattaṃ katvāna, buddhassa abhiropayiṃ.
6768「悉达多是世间解,是供养的应受者;
‘‘Siddhattho ca lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
6769导师立于比丘僧团中,说了这个偈颂。
Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
6770他使我心净信后,我持花伞供养;
‘‘‘Yo me cittaṃ pasādetvā, pupphacchattaṃ adhārayiṃ;
6771以彼心净信,彼不去恶趣。
Tena cittappasādena, duggatiṃ so na gacchati’.
6772说此已,正自觉者,世间导师悉达多,
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, siddhattho lokanāyako;
6773遣散众会后,升上虚空天界。
Uyyojetvāna parisaṃ, vehāsaṃ nabhamuggami.
6774当人天之主升起时,白伞盖亦升起,
‘‘Vuṭṭhite naradevamhi, setacchattampi vuṭṭhahi;
6775在最胜佛陀前面,最上伞盖而行。
Purato buddhaseṭṭhassa, gacchati chattamuttamaṃ.
6776「九十四劫前,我所供上的那伞盖,
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ chattaṃ abhiropayiṃ;
6777我不知有恶趣,此是花伞盖之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphacchattassidaṃ phalaṃ.
6778「于七十四劫时,有八位火焰者,
‘‘Catusattatikappamhi, aṭṭha jalasikhā ahū;
6779具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
6780「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6781如是,据说具寿普帕差提亚长老诵出了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pupphacchattiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6782普帕差提亚长老譬喻 第九
Pupphacchattiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
678310. 萨巴利瓦拉差德达亚咖长老譬喻
10. Saparivārachattadāyakattheraapadānaṃ
6784「莲华上佛世间解,诸供养之受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
6785如虚空中降水雨,以法雨降下。
Ākāse jalavuṭṭhīva vassate dhammavuṭṭhiyā.
6786「我见彼正觉者,正在教导不死之境;
‘‘Tamaddasāsiṃ sambuddhaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ;
6787令自己的心净信后,我回到自己的家。
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, agamāsiṃ sakaṃ gharaṃ.
6788「拿着装饰的伞盖,我前往人中至上者;
‘‘Chattaṃ alaṅkataṃ gayha, upagacchiṃ naruttamaṃ;
6789以欢喜的心欢喜,我在空中举起。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, ākāse ukkhipiṃ ahaṃ.
6790「如善驾御的车辆,如调伏的象,最上的声闻;
‘‘Susaṅgahitayānaṃva , dantova sāvakuttamo;
6791前往正自觉者处,站立在头顶上。
Upagantvāna sambuddhaṃ, matthake sampatiṭṭhahi.
6792「怜愍者、悲愍者,佛陀、世间最上的导师;
‘‘Anukampako kāruṇiko, buddho lokagganāyako;
6793坐在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
6794「『由于布施了这把伞盖,装饰的、可意的;
‘‘‘Yena chattamidaṃ dinnaṃ, alaṅkataṃ manoramaṃ;
6795以那心净信,他不去恶趣。
Tena cittappasādena, duggatiṃ so na gacchati.
6796「『七次在诸天中,将作天王;
‘‘‘Sattakkhattuñca devesu, devarajjaṃ karissati;
6797三十二次,他将成为转轮王。
Bāttiṃsakkhattuñca rājā, cakkavattī bhavissati.
6798在十万劫中,生于乌迦卡族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
6799以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
6800他的法嗣,真正的法子,由法所造;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
6801遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
6802了知佛陀的言语,由语主所说出;
‘‘Buddhassa giramaññāya, vācāsabhimudīritaṃ;
6803净信心、善意,我更加生起欢喜。
Pasannacitto sumano, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ.
6804舍弃人的胎生,我得到天的胎生;
‘‘Jahitvā mānusaṃ yoniṃ, dibbaṃ yoniṃ majjhagaṃ;
6805我的宫殿最为殊胜,高耸而悦意。
Vimānamuttamaṃ mayhaṃ, abbhuggataṃ manoramaṃ.
6806当从宫殿出来时,白伞被持着;
‘‘Vimānā nikkhamantassa, setacchattaṃ dharīyati;
6807那时我获得了记忆,这是过去业的果报。
Tadā saññaṃ paṭilabhiṃ, pubbakammassidaṃ phalaṃ.
6808从天界死没后,我来到人界;
‘‘Devalokā cavitvāna, manussattañca āgamiṃ;
6809从七百劫前,三十六次成为转轮王。
Chattiṃsakkhattuṃ cakkavattī, sattakappasatamhito.
6810从那身死没后,我来到三十三天城;
‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, āgacchiṃ tidasaṃ puraṃ;
6811次第轮回后,我再次来到人间。
Saṃsaritvānupubbena, mānusaṃ punarāgamiṃ.
6812当我入母胎时,他们持着白伞;
‘‘Okkantaṃ mātukucchiṃ maṃ, settacchattaṃ adhārayuṃ;
6813我出家成为无家者。
pabbajiṃ anagāriyaṃ.
6814「名为苏难达,婆罗门通达真言;
‘‘Sunando nāma nāmena, brāhmaṇo mantapāragū;
6815手持帕利咖伞,他当时是上首弟子。
Phalikaṃ chattamādāya, sāvakaggassa so tadā.
6816「大雄随喜,舍利弗大说法者;
‘‘Anumodi mahāvīro, sāriputto mahākathī;
6817听闻他的随喜后,我忆念过去业。
Sutvānumodanaṃ tassa, pubbakammamanussariṃ.
6818「合掌举起,我净信自己的心;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;
6819忆念过去的业,我证得阿拉汉果。
Saritvā purimaṃ kammaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.
6820「从那座位起立,以头顶合掌;
‘‘Uṭṭhāya āsanā tamhā, sire katvāna añjaliṃ;
6821礼敬正自觉者后,我说出此语:
Sambuddhaṃ abhivādetvā, imaṃ vācaṃ udīriyiṃ.
6822「百千劫之前,世间有无上佛;
‘‘Satasahassito kappe, buddho loke anuttaro;
6823莲华上佛,知世间者,诸供养的受者。
Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho.
6824「我供养他伞盖,杂色的、善装饰的;
‘‘Tassa chattaṃ mayā dinnaṃ, vicittaṃ samalaṅkataṃ;
6825自有者、最上人,以双手接受。
Ubho hatthehi paggaṇhi, sayambhū aggapuggalo.
6826「啊!佛!啊!法!啊!我们导师的成就!
‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā;
6827以一伞盖的布施,我不往生恶趣。
Ekacchattassa dānena, duggatiṃ nupapajjahaṃ.
6828「我的诸烦恼已烧尽,一切有已根除;」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
6829遍知一切漏后,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
6830「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6831如是,据说具寿萨巴利瓦拉差德达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saparivārachattadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6832萨巴利瓦拉差德达亚咖长老譬喻 第十
Saparivārachattadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
6833伍玛普皮亚品 第三十三
Umāpupphiyavaggo tettiṃsatimo.
6834其摄颂——
Tassuddānaṃ –
6835伍马、花、河滩,笑、祭祀、有相者;
Umāpupphañca pulinaṃ, hāso yañño nimittako;
6836桑沙瓦咖、尼贡地,苏马那、花伞者;
Saṃsāvako nigguṇḍī ca, sumanaṃ pupphachattako;
6837沙巴利瓦拉恰答,偈颂七百零七。
Saparivārachatto ca, gāthā sattasatuttarāti.
683834. 甘德伍达咖品
34. Gandhodakavaggo
68391. 甘达杜皮亚长老譬喻
1. Gandhadhūpiyattheraapadānaṃ
6840「我供养了悉达多世尊香与熏香;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, gandhadhūpaṃ adāsahaṃ;
6841以花覆盖,那是适合诸佛的。
Sumanehi paṭicchannaṃ, buddhānucchavikañca taṃ.
6842「如同金色的光辉,佛陀是世间的最上导师;
‘‘Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ, buddhaṃ lokagganāyakaṃ;
6843如同燃烧的青莲花,如同燃烧的火焰。
Indīvaraṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ.
6844「如同优良的虎豹,如同出生高贵的狮子;
‘‘Byagghusabhaṃva pavaraṃ, abhijātaṃva kesariṃ;
6845坐着的沙门之最上者,为比丘僧团所尊敬。
Nisinnaṃ samaṇānaggaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ.
6846「见到后净信心,合掌恭敬;
‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, paggahetvāna añjaliṃ;
6847礼敬导师的足后,我向北方离去。」
Vanditvā satthuno pāde, pakkāmiṃ uttarāmukho.
6848「九十四劫前,当我供养香时;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ gandhamadadiṃ tadā;
6849我不知有恶趣,这是供香之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, gandhapūjāyidaṃ phalaṃ.
6850「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
6851六神通已作证,已作佛陀的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6852如是,据说具寿甘达杜比亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhadhūpiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6853甘德杜皮亚长老譬喻 第一
Gandhadhūpiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
68542. 伍达咖普迦咖长老譬喻
2. Udakapūjakattheraapadānaṃ
6855「金色的正觉者,行走于无泥处;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase;
6856犹如燃烧的酥油座,犹如燃烧的祭火。
Ghatāsanaṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ.
6857「我以手取水,向空中抛洒;
‘‘Pāṇinā udakaṃ gayha, ākāse ukkhipiṃ ahaṃ;
6858大雄者、具悲悯的佛陀、仙人接受了。
Sampaṭicchi mahāvīro, buddho kāruṇiko isi.
6859「住立于虚空中的导师,名为巴度母答拉;
‘‘Antalikkhe ṭhito satthā, padumuttaranāmako;
6860了知我的意向,说了这个偈颂:
Mama saṅkappamaññāya, imaṃ gāthamabhāsatha.
6861『以此布施水之善业,以及生起喜悦,
‘‘‘Iminā dakadānena, pītiuppādanena ca;
6862即使十万劫,你也不会投生恶趣。』
Kappasatasahassampi, duggatiṃ nupapajjasi’.
6863以那个业,两足之王、世间最胜者、人中牛王,
‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
6864我已达到不动之处,舍离了胜与败。
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
6865以萨哈沙拉迦之名,以及三位转轮王;
‘‘Sahassarājanāmena, tayo ca cakkavattino;
6866在六十五百劫前,他们是统治四方的人主。
Pañcasaṭṭhikappasate, cāturantā janādhipā.
6867「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6868如是,具寿伍达咖普迦咖长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udakapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6869伍达咖普迦咖长老譬喻 第二
Udakapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
68703. 奔那咖花长老譬喻
3. Punnāgapupphiyattheraapadānaṃ
6871「进入森林之中,我住为猎人;
‘‘Kānanaṃ vanamogayha, vasāmi luddako ahaṃ;
6872见到开花的富那迦树,我忆念最胜佛。
Punnāgaṃ pupphitaṃ disvā, buddhaseṭṭhaṃ anussariṃ.
6873「采集那些花朵,芳香、有香气、美好,
‘‘Taṃ pupphaṃ ocinitvāna, sugandhaṃ gandhitaṃ subhaṃ;
6874在河岸造塔,我供养于佛。
Thūpaṃ katvāna puline, buddhassa abhiropayiṃ.
6875「从此九十二劫前,我供养那些花,
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
6876我不知有恶趣,此是供养佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
6877于九十一劫中,我是唯一的除暗者;
‘‘Ekamhi navute kappe, eko āsiṃ tamonudo;
6878具足七宝,大力转轮王。
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
6879四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6880如是,据说具寿奔那咖花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā punnāgapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6881蓬纳嘎普皮亚长老譬喻 第三
Punnāgapupphiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
68824. 诶咖杜萨达亚咖长老譬喻
4. Ekadussadāyakattheraapadānaṃ
6883在汉萨瓦提城,我是草商;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ tiṇahārako;
6884我以卖草为生,以此养育子女。
Tiṇahārena jīvāmi, tena posemi dārake.
6885名为莲华上佛的胜者,一切法的彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
6886破除了那黑暗,世间的导师出现了。
Tamandhakāraṃ nāsetvā, uppajji lokanāyako.
6887「坐在自己的家中,我当时如此思惟:
‘‘Sake ghare nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;
6888『佛陀出现于世间,而我没有可供施之法。
‘Buddho loke samuppanno, deyyadhammo ca natthi me.
6889『这是我唯一的衣服,我没有任何施主;
‘‘‘Idaṃ me sāṭakaṃ ekaṃ, natthi me koci dāyako;
6890地狱的接触是苦的,我将种植福田。』
Dukkho nirayasamphasso, ropayissāmi dakkhiṇaṃ’.
6891「我如此思惟之后,使自己的心净信;
‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;
6892拿着一件布,我施予最胜佛。
Ekaṃ dussaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.
6893「施予一件布之后,我发出了欢呼;
‘‘Ekaṃ dussaṃ daditvāna, ukkuṭṭhiṃ sampavattayiṃ;
6894「勇士,如果你是佛陀,大牟尼,请度我。」
Yadi buddho tuvaṃ vīra, tārehi maṃ mahāmuni.
6895「莲华上佛是世间解,是供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
6896称赞我的布施,他对我作了随喜。
Mama dānaṃ pakittento, akā me anumodanaṃ.
6897『以此一件衣,以及意愿与誓愿,
‘‘‘Iminā ekadussena, cetanāpaṇidhīhi ca;
6898十万劫中,他不会去恶趣。
Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchati.
6899三十六次,他将成为天帝,作天王;
‘‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati;
6900三十三次,他将成为王,成为转轮王;
Tettiṃsakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati;
6901广大的地方王权,从数量上无法计算。」
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
6902「无论在天界或人间,你在诸有中轮回;
‘‘‘Devaloke manusse vā, saṃsaranto tuvaṃ bhave;
6903具色、具足功德,身体不衰退;
Rūpavā guṇasampanno, anavakkantadehavā;
6904你将随欲获得不坏的、无量的布衣」。
Akkhobhaṃ amitaṃ dussaṃ, labhissasi yadicchakaṃ’.
6905「说此之后,正自觉者,名为水生最上者;
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
6906贤智者升上天空,如鹅王在虚空中。
Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare.
6907「无论我生于何胎,天界或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
6908我的财富无所缺乏,这是一件衣服的果报。
Bhoge me ūnatā natthi, ekadussassidaṃ phalaṃ.
6909「每当我举足,每当我举足,我的衣服就生起;」
‘‘Paduddhāre paduddhāre, dussaṃ nibbattate mamaṃ;
6910布在下方,我站立其上;上方是我的覆盖物。
Heṭṭhā dussamhi tiṭṭhāmi, upari chadanaṃ mama.
6911「取轮围山,连同森林与山岳;
‘‘Cakkavāḷamupādāya, sakānanaṃ sapabbataṃ;
6912今日我若愿意,我能以诸布覆盖。」
Icchamāno cahaṃ ajja, dussehi chādayeyyahaṃ.
6913「以那一块布,轮回于有与有;
‘‘Teneva ekadussena, saṃsaranto bhavābhave;
6914成为金色者,我轮回于有与有。」
Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave.
6915「一布之果报,我未曾见其穷尽;
‘‘Vipākaṃ ekadussassa, najjhagaṃ katthacikkhayaṃ;
6916这是我的最后生,在此处它也成熟给我。」
Ayaṃ me antimā jāti, vipaccati idhāpi me.
6917「百千劫之前,我当时所施之布;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dussamadadiṃ tadā;
6918我不知恶趣,此是一衣之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ekadussassidaṃ phalaṃ.
6919我的诸烦恼已被烧尽,一切诸有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
6920如龙象断缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
6921四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6922如是,据说具寿施一衣长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadussadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6923诶咖杜萨达亚咖长老譬喻 第四
Ekadussadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
69245. 普西答甘比亚长老譬喻
5. Phusitakampiyattheraapadānaṃ
6925名为毗婆尸
‘‘Vipassī nāma
6926正自觉者,世间最胜者,人中牛王。
Sambuddho, lokajeṭṭho narāsabho.
6927当时与诸漏尽者一起,住在僧园。
Khīṇāsavehi sahito, saṅghārāme vasī tadā.
6928「从园门出来,毗婆尸世间导师;
‘‘Ārāmadvārā nikkhamma, vipassī lokanāyako;
6929与十万众俱,彼八位漏尽者。
Saha satasahassehi, aṭṭha khīṇāsavehi so.
6930「我以羚羊皮披覆,亦持树皮衣;
‘‘Ajinena nivatthohaṃ, vākacīradharopi ca;
6931取花水后,我前往正自觉者处。
Kusumodakamādāya , sambuddhaṃ upasaṅkamiṃ.
6932「净信自心后,生喜悦合掌;
‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, vedajāto katañjalī;
6933取花水后,我向佛散布。
Kusumodakamādāya, buddhamabbhukkiriṃ ahaṃ.
6934「以彼业故,名为水生最上者的正自觉者;
‘‘Tena kammena sambuddho, jalajuttamanāmako ;
6935称赞我的业后,前往所愿之处。」
Mama kammaṃ pakittetvā, agamā yena patthitaṃ.
6936「我以五千朵花供养胜利者;
‘‘Phusitā pañcasahassā, yehi pūjesahaṃ jinaṃ;
6937以二千五百次,我作天王。
Aḍḍhateyyasahassehi, devarajjaṃ akārayiṃ.
6938「以二千五百次,我成为转轮王;
‘‘Aḍḍhateyyasahassehi, cakkavattī ahosahaṃ;
6939以剩余的业,我证得阿拉汉果。
Avasesena kammena, arahattamapāpuṇiṃ.
6940「当我是天王时,当我是人主时;
‘‘Devarājā yadā homi , manujādhipatī yadā ;
6941我有同样的名字,我名为普萨多。
Tameva nāmadheyyaṃ me, phusito nāma homahaṃ.
6942「当我成为天人而寂静时,或者当我是人时;
‘‘Devabhūtassa santassa, athāpi mānusassa vā;
6943在我周围一寻之内,如雨般降下花朵。
Samantā byāmato mayhaṃ, phusitaṃva pavassati.
6944「诸有已被我破坏,诸烦恼已被我烧尽;
‘‘Bhavā ugghāṭitā mayhaṃ, kilesā jhāpitā mama;
6945一切诸漏已尽,这是触者的果报。
Sabbāsavaparikkhīṇo, phusitassa idaṃ phalaṃ.
6946「如栴檀般我的身体,如是香气飘散;
‘‘Candanasseva me kāyā, tathā gandho pavāyati;
6947从我身体的香气,飘散半拘卢舍。
Sarīrato mama gandho, aḍḍhakose pavāyati.
6948「飘散天香,具足福业,
‘‘Dibbagandhaṃ sampavantaṃ, puññakammasamaṅginaṃ;
6949嗅到香气而知道,触者来到此处。
Gandhaṃ ghatvāna jānanti, phusito āgato idha.
6950「树枝、树叶、木材,以及一切草,
‘‘Sākhāpalāsakaṭṭhāni , tiṇānipi ca sabbaso;
6951了知我的意愿,香气即刻生起。」
Mama saṅkappamaññāya, gandho sampajjate khaṇe.
6952「百千劫以来,我供养旃檀;
‘‘Satasahassito kappe, candanaṃ abhipūjayiṃ;
6953我不知有恶趣,这是触者的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phusitassa idaṃ phalaṃ.
6954「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6955如是,据说具寿普西德咖毕亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā phusitakampiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6956普西德咖毕亚长老譬喻 第五
Phusitakampiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
69576. 巴邦咖拉长老譬喻
6. Pabhaṅkarattheraapadānaṃ
6958「莲花上世尊,世间最胜者、如是者;
‘‘Padumuttarabhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
6959在森林中有塔庙,充满猛兽。
Vipine cetiyaṃ āsi, vāḷamigasamākule.
6960「无人能够前往,礼敬塔庙;
‘‘Na koci visahi gantuṃ, cetiyaṃ abhivandituṃ;
6961塔庙被草、木、藤蔓覆盖,已成废墟。
Tiṇakaṭṭhalatonaddhaṃ, paluggaṃ āsi cetiyaṃ.
6962「那时我是林中工人,依父母之命而行;
‘‘Vanakammiko tadā āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ;
6963我在林中见到一座塔,倒塌且被草与藤蔓缠绕。
Addasaṃ vipine thūpaṃ, luggaṃ tiṇalatākulaṃ.
6964「见佛塔后,我以恭敬心侍奉;」
‘‘Disvānāhaṃ buddhathūpaṃ, garucittaṃ upaṭṭhahiṃ;
6965这是佛陀至上者之塔,倒塌在林中。
Buddhaseṭṭhassa thūpoyaṃ, paluggo acchatī vane.
6966「不遮盖是不适当的,对于知道功德与过失的人;
‘‘Nacchannaṃ nappatirūpaṃ, jānantassa guṇāguṇaṃ;
6967不清理佛塔,而从事其他工作。
Buddhathūpaṃ asodhetvā, aññaṃ kammaṃ payojaye.
6968「清理了草、木与藤蔓,在塔庙中;
‘‘Tiṇakaṭṭhañca valliñca, sodhayitvāna cetiye;
6969礼拜八次后,我返回而去。
Vanditvā aṭṭha vārāni , paṭikuṭiko agacchahaṃ.
6970「以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
6971舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
6972「在那里,我善作的宫殿,金色且光辉;
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, sovaṇṇaṃ sapabhassaraṃ;
6973高六十由旬,宽三十由旬。
Saṭṭhiyojanamubbiddhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.
6974「我三百次,行使天王之权;
‘‘Tisatāni ca vārāni, devarajjamakārayiṃ;
6975二十五次,我成为转轮王。
Pañcavīsatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
6976「在有有中轮回,我获得大财富;
‘‘Bhavābhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ;
6977我的财富无所缺乏,这是清扫的果报。」
Bhoge me ūnatā natthi, sodhanāya idaṃ phalaṃ.
6978「我乘坐象轿,在林中行走;
‘‘Sivikā hatthikhandhena, vipine gacchato mama;
6979无论我去往哪个方向,森林都成为庇护所。
Yaṃ yaṃ disāhaṃ gacchāmi, saraṇaṃ sampate vanaṃ.
6980「无论是树桩或荆棘,我都不以眼见到;
‘‘Khāṇuṃ vā kaṇṭakaṃ vāpi, nāhaṃ passāmi cakkhunā;
6981与福业相应,它们自行移开。
Puññakammena saṃyutto, sayamevāpanīyare.
6982「麻风、肿瘤、白癜风,以及癫痫、疥癣;
‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, apamāro vitacchikā;
6983癣疮、疥癞我都没有,这是清扫的果报。
Daddu kacchu ca me natthi, sodhanāya idaṃ phalaṃ.
6984「对我而言还有另一件稀有之事,在清扫佛塔时;
‘‘Aññampi me acchariyaṃ, buddhathūpassa sodhane ;
6985我不记得我的身体上,曾生起过疮疱或水泡。」
Nābhijānāmi me kāye, jātaṃ piḷakabindukaṃ.
6986「我还有另一个稀有之事,在清扫佛塔时;
‘‘Aññampi me acchariyaṃ, buddhathūpamhi sodhite ;
6987我轮回于两种有,天界与人界。
Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse.
6988「我还有另一个稀有之事,在清扫佛塔时;
‘‘Aññampi me acchariyaṃ, buddhathūpamhi sodhite;
6989我在一切处都是金色,具有光辉。
Suvaṇṇavaṇṇo sabbattha, sappabhāso bhavāmahaṃ.
6990「我还有另一个稀有之事,在清扫佛塔时;
‘‘Aññampi me acchariyaṃ, buddhathūpamhi sodhite;
6991不可意的远离,可意的现前。
Amanāpaṃ vivajjati, manāpaṃ upatiṭṭhati.
6992「我还有另一个稀有之事,在清扫佛塔时;
‘‘Aññampi me acchariyaṃ, buddhathūpamhi sodhite;
6993我的心清净,一境、善等持。
Visuddhaṃ hoti me cittaṃ, ekaggaṃ susamāhitaṃ.
6994「对我而言还有另一件稀有之事,在清扫佛塔时;
‘‘Aññampi me acchariyaṃ, buddhathūpamhi sodhite;
6995坐于一座,我证得了阿拉汉果。
Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.
6996「我于十万劫前所作的那个业;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
6997我不知有恶趣,这是清扫的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, sodhanāya idaṃ phalaṃ.
6998「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
6999如是,据说具寿巴邦喀拉长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pabhaṅkaro thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7000巴邦咖拉长老譬喻 第六
Pabhaṅkarattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
70017. 提纳古提达亚咖长老譬喻
7. Tiṇakuṭidāyakattheraapadānaṃ
7002「在槃头摩帝城,我是为他人工作者;
‘‘Nagare bandhumatiyā, ahosiṃ parakammiko;
7003从事为他人工作,依靠他人的食物。
Parakammāyane yutto, parabhattaṃ apassito.
7004「独自前往坐下后,我当时如此思惟:
‘‘Rahogato nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;
7005佛陀已出现于世间,而我没有资格。
Buddho loke samuppanno, adhikāro ca natthi me.
7006「我应净化去处的时候到了,我的时机已被给予;
‘‘Kālo me gatiṃ sodhetuṃ, khaṇo me paṭipādito;
7007地狱的接触是苦的,对于无福德的众生。
Dukkho nirayasamphasso, apuññānañhi pāṇinaṃ.
7008「我如此思惟后,前往业主那里;
‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, kammasāmiṃ upāgamiṃ;
7009我请求一天的工作后,我进入了森林。
Ekāhaṃ kammaṃ yācitvā, vipinaṃ pāvisiṃ ahaṃ.
7010「当时我带来草、木柴和藤蔓后,
‘‘Tiṇakaṭṭhañca valliñca, āharitvānahaṃ tadā;
7011放置在三叉架上,我做了一间草屋。
Tidaṇḍake ṭhapetvāna, akaṃ tiṇakuṭiṃ ahaṃ.
7012「我为僧团建造小屋后,
‘‘Saṅghassatthāya kuṭikaṃ, niyyādetvāna taṃ ahaṃ;
7013当天即前往,我去见业主。
Tadaheyeva āgantvā, kammasāmiṃ upāgamiṃ.
7014「以那善作之业,我前往三十三天;
‘‘Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ;
7015在那里,我有善作的天宫,由小屋善造成。
Tattha me sukataṃ byamhaṃ, kuṭikāya sunimmitaṃ .
7016「千柱、百窗、有旗帜、翡翠色,
‘‘Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu, dhajālu haritāmayaṃ;
7017十万天女众,在天宫中对我显现。
Satasahassaniyyūhā, byamhe pātubhaviṃsu me.
7018「无论我生于何处,天界或人间,
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
7019知我意愿,宫殿即现前。
Mama saṅkappamaññāya, pāsādo upatiṭṭhati.
7020「恐惧或战栗,或身毛竖立都不存在;
‘‘Bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā, lomahaṃso na vijjati;
7021我不知道那些恐怖,这是草屋的果报。
Tāsaṃ mama na jānāmi, tiṇakuṭikāyidaṃ phalaṃ.
7022「狮子、老虎、豹子,熊、鬣狗、豺狼;
‘‘Sīhabyagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā ;
7023一切都回避我,这是草屋的果报。
Sabbe maṃ parivajjenti, tiṇakuṭikāyidaṃ phalaṃ.
7024「爬虫类、鬼神,蛇、龙、罗刹;
‘‘Sarīsapā ca bhūtā ca, ahī kumbhaṇḍarakkhasā;
7025他们也回避我,这是草屋的果报。
Tepi maṃ parivajjenti, tiṇakuṭikāyidaṃ phalaṃ.
7026「即使在恶梦中,我也不忆念见到;
‘‘Na pāpasupinassāpi, sarāmi dassanaṃ mama;
7027我的念现起,这是草屋的果报。」
Upaṭṭhitā sati mayhaṃ, tiṇakuṭikāyidaṃ phalaṃ.
7028「就在那草屋中,体验了成就;
‘‘Tāyeva tiṇakuṭikāya, anubhotvāna sampadā;
7029我现证了乔达摩的法。
Gotamassa bhagavato, dhammaṃ sacchikariṃ ahaṃ.
7030「从那时我所作的业,九十一劫以来;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
7031我不知有恶趣,这是施草屋的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, tiṇakuṭikāyidaṃ phalaṃ.
7032「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7033如是,据说具寿施草屋长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇakuṭidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7034提纳古提达亚咖长老譬喻 第七
Tiṇakuṭidāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
70358. 伍德雷亚达亚咖长老譬喻
8. Uttareyyadāyakattheraapadānaṃ
7036「在汉舍卫城,那时我是婆罗门;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ brāhmaṇo tadā;
7037诵习者、持咒者,三吠陀的通达者。
Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.
7038「为诸弟子所围绕,具生德且善学习;
‘‘Purakkhato sasissehi, jātimā ca susikkhito;
7039为了水灌顶之故,那时我从城中出来。
Toyābhisecanatthāya, nagarā nikkhamiṃ tadā.
7040「名为巴度穆答喇的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
7041漏尽的阿拉汉千人,胜者进入城中。
Khīṇāsavasahassehi, pāvisī nagaraṃ jino.
7042「见到极美妙之色,如不动者所作;
‘‘Sucārurūpaṃ disvāna, āneñjakāritaṃ viya;
7043为诸阿拉汉所围绕,见已我令心净信。
Parivutaṃ arahantehi, disvā cittaṃ pasādayiṃ.
7044「在头上作合掌,礼敬彼善戒者;
‘‘Sirasmiṃ añjaliṃ katvā, namassitvāna subbataṃ;
7045以净信心、喜悦心,我布施上衣。」
Pasannacitto sumano, uttarīyamadāsahaṃ.
7046「我以双手举起,高举衣服;
‘‘Ubho hatthehi paggayha, sāṭakaṃ ukkhipiṃ ahaṃ;
7047佛陀的僧团有多大,衣服就遮盖了那么大。
Yāvatā buddhaparisā, tāva chādesi sāṭako.
7048「对于行乞食的、有大比丘众的领导者;
‘‘Piṇḍacāraṃ carantassa, mahābhikkhugaṇādino;
7049做遮盖而站立,那时使我欢喜。
Chadaṃ karonto aṭṭhāsi, hāsayanto mamaṃ tadā.
7050「从家出来的、自然生的、最上人;
‘‘Gharato nikkhamantassa, sayambhū aggapuggalo;
7051导师就站在街道上,对我作了随喜。
Vīthiyaṃva ṭhito satthā, akā me anumodanaṃ.
7052「以净信心、喜悦心给我衣服者;
‘‘Pasannacitto sumano, yo me adāsi sāṭakaṃ;
7053我将称赞他,请听我所说的。」
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇotha mama bhāsato.
7054「三万劫之间,他将在天界享乐;
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati;
7055五十次成为天帝,将行使天王权;
Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati.
7056「住在天界者,具足福业者;
‘‘‘Devaloke vasantassa, puññakammasamaṅgino;
7057周围一百由旬,将有布幔遮盖。
Samantā yojanasataṃ, dussacchannaṃ bhavissati.
7058「三十六次成为王,将成为转轮王;
‘‘‘Chattiṃsakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati;
7059广大的地方王权,从计算上无法计数。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
7060「在诸有中轮回者,具足福业者;
‘‘‘Bhave saṃsaramānassa, puññakammasamaṅgino;
7061心中所愿求的一切,将立即生起。」
Manasā patthitaṃ sabbaṃ, nibbattissati tāvade.
7062「憍赛耶的毛毯,亚麻与棉布;
‘‘‘Koseyyakambaliyāni , khomakappāsikāni ca;
7063以及昂贵的衣服,那人将会获得。
Mahagghāni ca dussāni, paṭilacchatiyaṃ naro.
7064「心中所愿求的一切,那人将会获得;
‘‘‘Manasā patthitaṃ sabbaṃ, paṭilacchatiyaṃ naro;
7065一件衣服的果报,他将永远享受。
Ekadussassa vipākaṃ, anubhossati sabbadā.
7066「他后来出家后,被善根所激励;
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, sukkamūlena codito;
7067将现证乔达摩的法。」
Gotamassa bhagavato, dhammaṃ sacchikarissati’.
7068「啊!我所作的善业,对一切知的大仙;
‘‘Aho me sukataṃ kammaṃ, sabbaññussa mahesino;
7069我布施一件衣服,已证得不死之境。」
Ekāhaṃ sāṭakaṃ datvā, pattomhi amataṃ padaṃ.
7070「无论住在凉亭、树下,或住在空屋中;
‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, vasato suññake ghare;
7071我持有衣覆盖,周围一寻之量。
Dhāreti dussachadanaṃ, samantā byāmato mama.
7072「我穿着未经告知的下衣,以及衣作为资具;
‘‘Aviññattaṃ nivāsemi , cīvaraṃ paccayañcahaṃ;
7073得食与饮,这是上衣的果报。
Lābhī annassa pānassa, uttareyyassidaṃ phalaṃ.
7074「百千劫前,我所作的那业;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
7075我不知有恶趣,这是布施衣的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vatthadānassidaṃ phalaṃ.
7076「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7077如是,据说具寿伍答勒亚达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttareyyadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7078伍德雷亚达亚咖长老譬喻 第八
Uttareyyadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
70799. 法萨瓦尼亚长老譬喻
9. Dhammasavaniyattheraapadānaṃ
7080「名为巴度穆答喇的胜者,已到达一切法的彼岸;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
7081宣说四谛,度化了众多人。
Catusaccaṃ pakāsento, santāresi bahuṃ janaṃ.
7082「我在那时,是一位修苦行的结发行者;
‘‘Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano;
7083抖动着树皮衣,那时我在空中行走。
Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā.
7084「我无法从最胜佛的上方通过;
‘‘Buddhaseṭṭhassa upari, gantuṃ na visahāmahaṃ;
7085如鸟撞到山岩,我无法前行。
Pakkhīva selamāsajja , gamanaṃ na labhāmahaṃ.
7086「我从未有过这样的事,威仪受到阻碍;
‘‘Na me idaṃ bhūtapubbaṃ, iriyassa vikopanaṃ;
7087如在水中浮出,我如此在空中行走。
Dake yathā ummujjitvā, evaṃ gacchāmi ambare.
7088「人已成为殊胜者,坐于下方者将会是我;
‘‘Uḷārabhūto manujo, heṭṭhāsīno bhavissati;
7089来吧!让我寻求他,或许我能获得利益。」
Handa menaṃ gavesissaṃ, api atthaṃ labheyyahaṃ.
7090「从空中下降时,我听到导师的声音;
‘‘Orohanto antalikkhā, saddamassosi satthuno;
7091当时我领受了他正在讲说无常性。
Aniccataṃ kathentassa, tamahaṃ uggahiṃ tadā.
7092「领受了无常想后,我前往我的住处;
‘‘Aniccasaññamuggayha, agamāsiṃ mamassamaṃ;
7093住了寿命的期限后,我在那里命终了。
Yāvatāyuṃ vasitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
7094「在最后有轮转时,我忆念那闻法;
‘‘Carime vattamānamhi, taṃ dhammasavanaṃ sariṃ;
7095以那善作的业,我前往三十三天。」
Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
7096「三万劫之间,我在天界享乐;
‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramiṃ ahaṃ;
7097五十一次,我作天王。
Ekapaññāsakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.
7098「七十一次,我是转轮王;
‘‘Ekasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
7099地方王权广大,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
7100「坐在父亲的家中,沙门已修习诸根;
‘‘Pitugehe nisīditvā, samaṇo bhāvitindriyo;
7101以偈颂阐明,宣说无常。
Gāthāya paridīpento, aniccatamudāhari .
7102「我忆念那想,轮回于有有之间;
‘‘Anussarāmi taṃ saññaṃ, saṃsaranto bhavābhave;
7103我未证得究竟,涅槃不动之处。
Na koṭiṃ paṭivijjhāmi , nibbānaṃ accutaṃ padaṃ .
7104「诸行确实无常,是生灭之法;
‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;
7105生起后灭去,它们的寂止是乐。
Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho.
7106「听闻偈颂后,我忆念过去业;
‘‘Saha gāthaṃ suṇitvāna, pubbakammaṃ anussariṃ;
7107坐于一座,我证得阿拉汉果。
Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.
7108「我七岁时,证得阿拉汉果;
‘‘Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ;
7109具眼者佛陀知我功德,令我受达上。
Upasampādayi buddho, guṇamaññāya cakkhumā.
7110「我还是孩童时,已完成应作之事;
‘‘Dārakova ahaṃ santo, karaṇīyaṃ samāpayiṃ;
7111今日在释迦子的教法中,我还有何应作?
Kiṃ me karaṇīyaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane.
7112「在十万劫前,我当时造作了那业;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
7113我不曾知晓恶趣,这是听闻正法的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, saddhammasavane phalaṃ.
7114「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7115如是,据说具寿昙马沙瓦尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammasavaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7116法萨瓦尼亚长老譬喻 第九
Dhammasavaniyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
711710. 伍克提德巴杜米亚长老譬喻
10. Ukkhittapadumiyattheraapadānaṃ
7118「在汉舍卫城,我当时是花鬘师;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ māliko tadā;
7119我潜入莲池,采摘百瓣莲花。
Ogāhetvā padumasaraṃ, satapattaṃ ocināmahaṃ.
7120「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
7121与十万寂静心的如是者们一起。
Saha satasahassehi , santacittehi tādibhi.
7122「以诸漏尽者、清净者、具六神通者、禅修者;
‘‘Khīṇāsavehi suddhehi, chaḷabhiññehi jhāyibhi ;
7123寻求我的增长,来到我的面前。
Mama vuddhiṃ samanvesaṃ, āgacchi mama santikaṃ .
7124「我见到天中之天、自生者、世间导师;
‘‘Disvānahaṃ devadevaṃ, sayambhuṃ lokanāyakaṃ;
7125切断茎后,我将百瓣莲花举向空中。
Vaṇṭe chetvā satapattaṃ, ukkhipimambare tadā.
7126「如果你是佛陀、英雄、世间最胜者、人中之牛;
‘‘Yadi buddho tuvaṃ vīra, lokajeṭṭho narāsabho;
7127愿百瓣莲花自行前往,停留在你的头顶。
Sayaṃ gantvā satapattā, matthake dhārayantu te.
7128「请加持吧,大英雄、世间最胜者、人中之牛;
‘‘Adhiṭṭhahi mahāvīro, lokajeṭṭho narāsabho;
7129以佛陀的威力,它们停留在你的头顶。」
Buddhassa ānubhāvena, matthake dhārayiṃsu te.
7130「以那善作之业,以及意愿之力;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
7131舍离人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
7132「在那里我的善作宫殿,被称为百叶;
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, satapattanti vuccati;
7133高六十由旬,宽三十由旬。
Saṭṭhiyojanamubbiddhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.
7134「我千次作天帝,诸天之王;
‘‘Sahassakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ;
7135七十五次,我成为转轮王。
Pañcasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
7136「广大的地方王权,从数量上无法计算;
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
7137我享受自己的业,先前自己所善作的。」
Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbe sukatamattano.
7138「以那一朵莲花,体验了成就;
‘‘Tenevekapadumena, anubhotvāna sampadā;
7139我对乔达摩的法,作了现证。
Gotamassa bhagavato, dhammaṃ sacchikariṃ ahaṃ.
7140「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
7141如龙象断除了束缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
7142「在十万劫前,我供养了那朵花;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7143我不知有恶趣,这是一朵莲花的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ekapadumassidaṃ phalaṃ.
7144「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7145如是,据说具寿伍克奇答巴杜米亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ukkhittapadumiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7146伍克提德巴杜米亚长老譬喻 第十
Ukkhittapadumiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
7147甘德伍达咖品 第三十四
Gandhodakavaggo catutiṃsatimo.
7148其摄颂——
Tassuddānaṃ –
7149香、熏香与水,芬那咖、一衣;
Gandhadhūpo udakañca, punnāga ekadussakā;
7150触与破坏者,库帝、上衣。
Phusito ca pabhaṅkaro, kuṭido uttarīyako.
7151沙瓦尼、一莲,偈颂、一切智者;
Savanī ekapadumī, gāthāyo sabbapiṇḍitā;
7152一百偈,以及四十。
Ekaṃ gāthāsatañceva, catutālīsameva ca.
715335. 诶咖巴杜米亚品
35. Ekapadumiyavaggo
71541. 诶咖巴杜米亚长老譬喻
1. Ekapadumiyattheraapadānaṃ
7155「名为莲华上佛的胜者,已到达一切法的彼岸;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
7156在有有中显示,度脱了众多的人群。
Bhavābhave vibhāvento, tāresi janataṃ bahuṃ.
7157「那时我是鹅王,我是鸟类中的最胜者;
‘‘Haṃsarājā tadā homi, dijānaṃ pavaro ahaṃ;
7158进入生处湖后,我游戏如鹅之游戏。
Jātassaraṃ samogayha, kīḷāmi haṃsakīḷitaṃ.
7159「莲华上佛是世间解,是供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
7160那位胜者随即来到生处湖的上方。
Jātassarassa upari, āgacchi tāvade jino.
7161「见到那位天中之天,自觉者、世间的导师;
‘‘Disvānahaṃ devadevaṃ, sayambhuṃ lokanāyakaṃ;
7162我从茎切下莲花,百瓣的、悦意的。
Vaṇṭe chetvāna padumaṃ, satapattaṃ manoramaṃ.
7163「以口喙捧起,对世间导师充满净信;
‘‘Mukhatuṇḍena paggayha, pasanno lokanāyake ;
7164举向空中,我供养最胜佛。
Ukkhipitvāna gagaṇe , buddhaseṭṭhaṃ apūjayiṃ.
7165「世间解莲华上者,应受供养者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
7166导师住于虚空中,对我作随喜。
Antalikkhe ṭhito satthā, akā me anumodanaṃ.
7167「『以此一朵莲华,以及思与愿;
‘‘‘Iminā ekapadumena, cetanāpaṇidhīhi ca;
7168十万劫中,你将不堕恶趣』。
Kappānaṃ satasahassaṃ, vinipātaṃ na gacchasi’.
7169「说此之后,正自觉者,名为水生最上者;
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
7170赞叹我的业后,前往所期望之处。
Mama kammaṃ pakittetvā, agamā yena patthitaṃ.
7171「在十万劫前,我当时所作的业;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
7172我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7173「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
7174六神通已作证,已作佛陀的教诫。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7175如是,据说具寿一莲华长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapadumiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7176诶咖巴杜米亚长老譬喻 第一
Ekapadumiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
71772. 提努巴喇马利长老譬喻
2. Tīṇuppalamāliyattheraapadānaṃ
7178「在强达巴嘎河岸边,我当时是一只猴子;
‘‘Candabhāgānadītīre , ahosiṃ vānaro tadā;
7179我见到离尘的佛陀,坐在山间。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, nisinnaṃ pabbatantare.
7180「照耀一切方向,犹如盛开的娑罗王树;
‘‘Obhāsentaṃ disā sabbā, sālarājaṃva phullitaṃ;
7181见到具足相好者,我心欢喜。
Lakkhaṇabyañjanūpetaṃ, disvā attamano ahuṃ.
7182心意高扬、善意、以喜悦而欢喜之心;
‘‘Udaggacitto sumano, pītiyā haṭṭhamānaso;
7183三朵青莲花,我供奉于头顶。
Tīṇi uppalapupphāni, matthake abhiropayiṃ.
7184供奉花朵于毗婆尸大仙之后;
‘‘Pupphāni abhiropetvā, vipassissa mahesino;
7185恭敬之后,我向北方离去。
Sagāravo bhavitvāna , pakkāmiṃ uttarāmukho.
7186回去时,以清净之心;
‘‘Gacchanto paṭikuṭiko, vippasannena cetasā;
7187堕落于山崖之间,我达到了命终。
Selantare patitvāna , pāpuṇiṃ jīvitakkhayaṃ.
7188以那善作之业,以及意愿与誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
7189舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ , tāvatiṃsamagacchahaṃ.
7190三百次,我作天王;
‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjaṃ akārayiṃ;
7191五百次,我成为转轮王。
Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
7192自九十一劫以来,我以花供养,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7193我不知有恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7194四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7195如是,据说具寿提努巴喇马利长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tīṇuppalamāliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7196提努巴喇马利亚长老譬喻 第二
Tīṇuppalamāliyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
71973. 达迦达亚咖长老譬喻
3. Dhajadāyakattheraapadānaṃ
7198有一位名为提沙的导师,世间最胜者、人中之牛;
‘‘Tisso nāma ahu satthā, lokajeṭṭho narāsabho;
7199见三有的灭尽后,我竖立了幢旗。
Tayopadhikkhaye disvā, dhajaṃ āropitaṃ mayā.
7200以那善作的业,以及意愿的志向,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
7201舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
7202三百次,我作了天王,
‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjaṃ akārayiṃ;
7203五百次,我成为转轮王。
Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
7204广大的地方王权,从计算上无法计数,
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
7205我享受自己的业,以前自己所善作的。
Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbe sukatamattano.
7206从此九十二劫以来,我当时所作的那业,
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
7207我不知道恶趣,这是施旗之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
7208「今日我如此希望,连同森林与山岳的萨咖;
‘‘Icchamāno cahaṃ ajja, sakānanaṃ sapabbataṃ;
7209我将以麻布覆盖,那时对我所作之果报。
Khomadussena chādeyyaṃ, tadā mayhaṃ kate phalaṃ.
7210「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7211如是,据说具寿施旗长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhajadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7212达迦达亚咖长老譬喻 第三
Dhajadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
72134. 提金咖尼普迦咖长老譬喻
4. Tikiṅkaṇipūjakattheraapadānaṃ
7214「离喜马拉雅山不远,有名为布他咖那的山;
‘‘Himavantassāvidūre, bhūtagaṇo nāma pabbato;
7215在那里我看见尘堆衣,挂在险路上。
Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumaggamhi vilaggitaṃ.
7216「采了三朵金卡尼花后,我当时;
‘‘Tīṇi kiṅkaṇipupphāni, ocinitvānahaṃ tadā;
7217我以欢喜的心欢喜地,供养了粪扫衣。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, paṃsukūlaṃ apūjayiṃ.
7218从此三十一劫以前,我造作了那个业;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
7219我不知有恶趣,这是三朵花的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, tiṇṇaṃ pupphānidaṃ phalaṃ.
7220四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7221如是,据说具寿提金咖尼普迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikiṅkaṇipūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7222提金咖尼普迦咖长老譬喻 第四
Tikiṅkaṇipūjakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
72235. 那喇嘎利咖长老譬喻
5. Naḷāgārikattheraapadānaṃ
7224在喜马拉雅山不远处,有名为哈利答的山;
‘‘Himavantassāvidūre , hārito nāma pabbato;
7225自生的名为那拉达,当时住在树下。
Sayambhū nārado nāma, rukkhamūle vasī tadā.
7226造作了芦苇屋后,我以草覆盖它;
‘‘Naḷāgāraṃ karitvāna, tiṇena chādayiṃ ahaṃ;
7227清扫了经行处后,我供养了自觉者。
Caṅkamaṃ sodhayitvāna, sayambhussa adāsahaṃ.
7228在十四劫中,我在天界享乐;
‘‘Catuddasasu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ;
7229七十四次,我作了天王。
Catusattatikkhattuñca, devarajjaṃ akārayiṃ.
7230七十四次,我成为转轮王;
‘‘Catusattati kkhattuñca , cakkavattī ahosahaṃ;
7231地方王权广大,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
7232我的住所高耸,如因陀罗柱般竖立;
‘‘Ubbiddhaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, indalaṭṭhīva uggataṃ;
7233千柱无比的宫殿,自身光明。
Sahassathambhaṃ atulaṃ, vimānaṃ sapabhassaraṃ.
7234享受了两种成就,由善根所驱使;
‘‘Dve sampattī anubhotvā, sukkamūlena codito;
7235我于乔达摩的教法中出家。
Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajiṃ ahaṃ.
7236我精进努力,寂静无依,
‘‘Padhānapahitattomhi , upasanto nirūpadhi;
7237如龙象断缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
7238四无碍解……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7239如是,据说具寿那喇嘎利咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷāgāriko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7240纳喇嘎利咖长老譬喻第五
Naḷāgārikattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
72416. 瞻波迦花长老譬喻
6. Campakapupphiyattheraapadānaṃ
7242离喜马拉雅山不远,有座名为贾巴喇的山,
‘‘Himavantassāvidūre, jāpalo nāma pabbato;
7243名为善见的佛陀,住在山间。
Buddho sudassano nāma, vihāsi pabbatantare.
7244我手持金色花,从空中而去,
‘‘Pupphaṃ hemavantaṃ gayha, gacchaṃ vehāyasenahaṃ;
7245我见到了离尘的佛陀,已渡瀑流、无诸漏。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.
7246当时我将七朵瞻波迦花,放在头上;
‘‘Satta campakapupphāni, sīse katvānahaṃ tadā;
7247我供养了佛陀,自觉者、大仙人。
Buddhassa abhiropesiṃ, sayambhussa mahesino.
7248从此三十一劫以来,我供养了那些花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
7249我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7250四无碍解……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7251如是,据说具寿瞻波迦花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā campakapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7252占巴咖花长老譬喻第六
Campakapupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
72537. 巴度玛供养者长老譬喻
7. Padumapūjakattheraapadānaṃ
7254在喜马拉雅山不远处,有一座名叫罗马沙的山;
‘‘Himavantassāvidūre , romaso nāma pabbato;
7255彼时,佛陀出现于世,名为桑巴瓦,住于露地。
Buddhopi sambhavo nāma, abbhokāse vasī tadā.
7256「我从住处出来,持莲花。
‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, padumaṃ dhārayiṃ ahaṃ;
7257持一日后,我再回到住处。
Ekāhaṃ dhārayitvāna, puna bhavanupāgamiṃ.
7258「从九十一劫前,我供养那花,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
7259我不知有恶趣,这是供佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7260「四无碍解……(中略)……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7261如是,据说具寿巴度马普迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7262巴度玛供养者长老譬喻第七
Padumapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
7263第十三诵品
Terasamaṃ bhāṇavāraṃ.
72648. 提那目提施者长老譬喻
8. Tiṇamuṭṭhidāyakattheraapadānaṃ
7265「离喜马拉雅山不远,有名为兰巴咖之山;
‘‘Himavantassāvidūre, lambako nāma pabbato;
7266名为伍巴提沙的正自觉者,在露地经行。
Upatisso nāma sambuddho, abbhokāsamhi caṅkami.
7267「我当时是猎鹿者,在林野森林中;
‘‘Migaluddo tadā āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;
7268见到那位天中天,自生者、无能胜者。
Disvāna taṃ devadevaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ.
7269「以净信心,对那位大仙;
‘‘Vippasannena cittena, tadā tassa mahesino;
7270为了佛陀坐处,我供养了一把草。
Nisīdanatthaṃ buddhassa, tiṇamuṭṭhimadāsahaṃ.
7271「供养天中天后,我更加净信心;
‘‘Datvāna devadevassa, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;
7272礼敬正自觉者后,我向北方离去。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, pakkāmiṃ uttarāmukho.
7273「我刚离去不久,鹿王就杀了我;」
‘‘Aciraṃ gatamattaṃ maṃ, migarājā apothayi ;
7274被狮子击打后,我在那里命终。
Sīhena pothito santo, tattha kālaṅkato ahaṃ.
7275「我对佛陀至上者、无漏者,在临近时造作了业;
‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, buddhaseṭṭhe anāsave;
7276如箭从弓脱出般善解脱,我去到了天界。
Sumutto saravegova, devalokaṃ agañchahaṃ.
7277「在那里有美好的柱子,由福业所化成;
‘‘Yūpo tattha subho āsi, puññakammābhinimmito;
7278有千节、百幡,有旗帜,以翠绿宝石所成。
Sahassakaṇḍo satabheṇḍu, dhajālu haritāmayo.
7279「光明从它流出,如升起的百光芒;
‘‘Pabhā niddhāvate tassa, sataraṃsīva uggato;
7280充满天女们,我随欲享受欲乐。
Ākiṇṇo devakaññāhi, āmodiṃ kāmakāmahaṃ.
7281「从天界死没后,被善根所驱使;
‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
7282来到人界后,我已证得诸漏尽。
Āgantvāna manussattaṃ, pattomhi āsavakkhayaṃ.
7283从九十四劫以来,我曾布施座位;
‘‘Catunnavutito kappe, nisīdanamadāsahaṃ;
7284我不知有恶趣,此乃施草束之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, tiṇamuṭṭhiyidaṃ phalaṃ.
7285四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7286如是,据说具寿提那目提达亚咖长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇamuṭṭhidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7287提那木提施者长老譬喻第八
Tiṇamuṭṭhidāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
72889. 丁杜咖果施者长老譬喻
9. Tindukaphaladāyakattheraapadānaṃ
7289如迦尼咖拉花般辉耀,坐于山间;
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;
7290我见到离尘的佛陀,已渡瀑流、无诸漏。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.
7291见到结满果实的提度咖树,连同果壳一起摘下;
‘‘Tindukaṃ saphalaṃ disvā, bhinditvāna sakosakaṃ ;
7292以净信心、喜悦心,我供养自觉者果实。
Pasannacitto sumano, sayambhussa madāsahaṃ .
7293自从我供养果实以来,已经过了九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
7294我不知有恶趣,这是供养果实的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
7295四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7296如是,据说具寿丁杜咖果施者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tindukaphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7297丁杜咖果施者长老譬喻第九
Tindukaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
729810. 一合掌者长老譬喻
10. Ekañjaliyattheraapadānaṃ
7299名为罗马沙的正自觉者,当时住在河岸边;
‘‘Romaso nāma sambuddho, nadīkūle vasī tadā;
7300我见到离尘的佛陀,如同黄色光芒的太阳。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, pītaraṃsiṃva bhāṇumaṃ.
7301如同火炬口所击打的,如同阿吒咖罗炭一般;
‘‘Ukkāmukhapahaṭṭhaṃva , khadiraṅgārasannibhaṃ;
7302如药草般照耀,我合掌礼敬。
Osadhiṃva virocantaṃ, ekañjalimakāsahaṃ.
7303从九十四劫前,我合掌礼敬;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ añjalimakāsahaṃ;
7304我不知有恶趣,这是合掌之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, añjaliyā idaṃ phalaṃ.
7305四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7306如是,据说具寿额甘加离长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekañjaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7307一合掌者长老譬喻第十
Ekañjaliyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
7308一莲花者品第三十五
Ekapadumiyavaggo pañcatiṃsatimo.
7309其摄颂——
Tassuddānaṃ –
7310巴度米、优波喇玛利、旗、铃、芦苇;
Padumī uppalamālī, dhajo kiṅkaṇikaṃ naḷaṃ ;
7311瞻波迦、莲花、草束、丁杜咖、一合掌如是;
Campako padumo muṭṭhi, tindukekañjalī tathā;
7312六十六偈颂,由智者计算。
Cha ca saṭṭhi ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.
731336. 萨达桑亚咖品
36. Saddasaññakavaggo
73141. 萨达桑亚咖长老譬喻
1. Saddasaññakattheraapadānaṃ
7315「我以前是猎鹿者,在森林、丛林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;
7316在那里我见到了正自觉者,为天众所围绕、尊崇。
Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, devasaṅghapurakkhataṃ.
7317「他在阐明四谛,救度大众;
‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, uddharantaṃ mahājanaṃ;
7318我听到甘美的语言,如咖喇维咖鸟鸣一般。
Assosiṃ madhuraṃ vācaṃ, karavīkarudopamaṃ .
7319「牟尼的梵音,火焰般的世间亲族;
‘‘Brahmasarassa munino, sikhino lokabandhuno;
7320以音声净信了心,我已达到诸漏尽。
Ghose cittaṃ pasādetvā, pattomhi āsavakkhayaṃ.
7321「从此三十一劫以来,我当时所作的业;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
7322我不知有恶趣,这是净信的果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, pasādassa idaṃ phalaṃ.
7323「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
7324六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7325如是,据说具寿萨达桑亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saddasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7326萨达桑亚咖长老譬喻第一
Saddasaññakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
73272. 亚瓦咖喇比亚长老譬喻
2. Yavakalāpiyattheraapadānaṃ
7328「在阿卢那瓦帝城,我当时是卖大麦者;
‘‘Nagare aruṇavatiyā, āsiṃ yavasiko tadā;
7329在路上见到正自觉者,我铺设大麦束。
Panthe disvāna sambuddhaṃ, yavakalāpaṃ santhariṃ .
7330「怜愍者、悲愍者,尸弃佛世间最上导师;
‘‘Anukampako kāruṇiko, sikhī lokagganāyako;
7331知道我的意向,坐在大麦铺上。
Mama saṅkappamaññāya, nisīdi yavasanthare.
7332「见到坐着的无垢者,大禅修者、调御者;
‘‘Disvā nisinnaṃ vimalaṃ, mahājhāyiṃ vināyakaṃ;
7333生起了喜悦后,我在那里命终。
Pāmojjaṃ janayitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
7334从此三十一劫以来,我当时所作的那个业;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
7335我不知有恶趣,这是供养麦穗的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, yavatthare idaṃ phalaṃ.
7336四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7337如是,据说具寿亚瓦咖喇比亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yavakalāpiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7338亚瓦咖喇毕亚长老譬喻第二
Yavakalāpiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
73393. 金苏咖供养者长老譬喻
3. Kiṃsukapūjakattheraapadānaṃ
7340见到紫矿树开花,合掌举起;
‘‘Kiṃsukaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ;
7341忆念悉达多佛陀,我在空中供养。
Buddhaṃ saritvā siddhatthaṃ, ākāse abhipūjayiṃ.
7342从九十四劫以来,我供养那朵花;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7343我不知有恶趣,此是供养佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7344四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7345如是,据说具寿金苏咖供养长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kiṃsukapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7346金苏咖供养者长老譬喻第三
Kiṃsukapūjakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
73474. 萨科萨咖·科兰达施者长老譬喻
4. Sakosakakoraṇḍadāyakattheraapadānaṃ
7348见到世间亲族、持髻者已踏之足迹,
‘‘Akkantañca padaṃ disvā, sikhino lokabandhuno;
7349我将羚羊皮披于一肩,礼敬最胜之足。
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, padaseṭṭhaṃ avandahaṃ.
7350见到开花的珊瑚树,地上生长之树木,
‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ;
7351我取其连枝带花,供养足轮。
Sakosakaṃ gahetvāna, padacakkaṃ apūjayiṃ.
7352从此三十一劫前,我作了那业,
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
7353我不知恶趣,此为足礼之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ.
7354四无碍解……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7355据说,具寿沙阔萨咖·阔兰达达亚咖长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sakosaka koraṇḍadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7356萨国萨咖国兰达施者长老譬喻第四
Sakosakakoraṇḍadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
73575. 施杖者长老譬喻
5. Daṇḍadāyakattheraapadānaṃ
7358进入森林,砍伐竹子,我于彼时;
‘‘Kānanaṃ vanamogayha, veḷuṃ chetvānahaṃ tadā;
7359作了支撑物,我施予僧团。
Ālambanaṃ karitvāna, saṅghassa adadaṃ ahaṃ.
7360以彼心净信,礼敬善戒者;
‘‘Tena cittappasādena, subbate abhivādiya;
7361施予支撑物后,我向北方离去。
Ālambanampi datvāna, pakkāmiṃ uttarāmukho.
7362自九十四劫前,我施予杖时;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ daṇḍamadadiṃ tadā;
7363我不知有恶趣,此是施杖之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, daṇḍadānassidaṃ phalaṃ.
7364四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7365如是,据说具寿施杖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā daṇḍadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7366丹达施者长老譬喻第五
Daṇḍadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
73676. 芒果粥施者长老譬喻
6. Ambayāgudāyakattheraapadānaṃ
7368名为萨达拉西的正自觉者,自生者、无能胜者;
‘‘Sataraṃsī nāma sambuddho, sayambhū aparājito;
7369从定中出起,为了托钵而来到我处。
Vuṭṭhahitvā samādhimhā, bhikkhāya mamupāgami.
7370见到辟支佛后,我施与了芒果汁;
‘‘Paccekabuddhaṃ disvāna, ambayāguṃ adāsahaṃ;
7371以净信心,对他净信的心。
Vippasannamanaṃ tassa, vippasannena cetasā.
7372从九十四劫以来,我当时所作的那业;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
7373我不知恶趣,此是芒果汤之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, ambayāguyidaṃ phalaṃ.
7374四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7375如是,据说具寿芒果粥长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambayāgudāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7376芒果糖施者长老譬喻第六
Ambayāgudāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
73777. 苏布达咖供养者长老譬喻
7. Supuṭakapūjakattheraapadānaṃ
7378从日中住出来,毗婆尸世间导师;
‘‘Divāvihārā nikkhanto, vipassī lokanāyako;
7379彼为乞食而游行,来到我的面前。
Bhikkhāya vicaranto so, mama santikupāgami.
7380于是以欢喜心信乐,于彼如是最胜佛;
‘‘Tato patīto sumano, buddhaseṭṭhassa tādino;
7381施与盐包之后,我于天界欢喜一劫。
Loṇasupuṭakaṃ datvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
7382自从我施与那包之九十一劫以来;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ puṭakamadāsahaṃ;
7383我不知恶趣,这是小供养的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, puṭakassa idaṃ phalaṃ.
7384四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7385如是,据说具寿苏普塔咖普迦咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā supuṭakapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7386苏布达咖供养者长老譬喻第七
Supuṭakapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
73878. 曼差施者长老譬喻
8. Mañcadāyakattheraapadānaṃ
7388对于世尊毗婆尸,世间最胜者、如是者;
‘‘Vipassino bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
7389我以净信心,用手供养了一张床。
Ekaṃ mañcaṃ mayā dinnaṃ, pasannena sapāṇinā.
7390我获得了象乘、马乘、天乘;
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, dibbayānaṃ samajjhagaṃ;
7391以那床的布施,我已达到漏尽。
Tena mañcakadānena, pattomhi āsavakkhayaṃ.
7392自从我供养那张床以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ mañcamadadiṃ tadā;
7393我不知恶趣,此是施床之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, mañcadānassidaṃ phalaṃ.
7394四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7395如是,据说具寿施床长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mañcadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7396曼差施者长老譬喻第八
Mañcadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
73979. 萨拉纳嘎玛尼亚长老譬喻
9. Saraṇagamaniyattheraapadānaṃ
7398那时我们登上船,比丘、邪命者和我;
‘‘Āruhimha tadā nāvaṃ, bhikkhu cājīvako cahaṃ;
7399当船破裂时,比丘给我皈依。
Nāvāya bhijjamānāya, bhikkhu me saraṇaṃ adā.
7400从此三十一劫以来,他给我皈依;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yañca me saraṇaṃ adā;
7401我不知恶趣,此是皈依之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, saraṇāgamane phalaṃ.
7402四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7403如是,具寿萨拉纳嘎玛尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saraṇagamaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7404萨拉纳嘎玛尼亚长老譬喻第九
Saraṇagamaniyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
740510. 宾达巴帝咖长老譬喻
10. Piṇḍapātikattheraapadānaṃ
7406「正自觉者名为帝沙,当时住在林野中;
‘‘Tisso nāmāsi sambuddho, vihāsi vipine tadā;
7407我从兜率天来到此处,供养了钵食。
Tusitā hi idhāgantvā, piṇḍapātaṃ adāsahaṃ.
7408「礼敬正自觉者,礼敬名为帝沙的大名声者;
‘‘Sambuddhamabhivādetvā, tissaṃ nāma mahāyasaṃ;
7409使自己的心净信后,我回到了兜率天。
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ agamāsahaṃ.
7410「从此九十二劫以来,当时我布施了那供养;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
7411我不知有恶趣,这是钵食供养的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.
7412「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7413如是,据说具寿宾德巴帝咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā piṇḍapātiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7414宾达巴帝咖长老譬喻第十
Piṇḍapātikattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
7415萨达桑亚咖品第三十六
Saddasaññakavaggo chattiṃsatimo.
7416其摄颂——
Tassuddānaṃ –
7417声想者、耶瓦西咖、金苏咖花者、阿兰达花者;
Saddasaññī yavasiko, kiṃsukoraṇḍapupphiyo;
7418阿喇巴那、芒果粥、盐包者、床施者;
Ālambano ambayāgu, supuṭī mañcadāyako;
7419皈依、宾德巴帝咖,以及偈颂正如是。
Saraṇaṃ piṇḍapāto ca, gāthā tālīsameva ca.
742037. 曼达拉瓦花者品
37. Mandāravapupphiyavaggo
74211. 曼达拉瓦花者长老譬喻
1. Mandāravapupphiyattheraapadānaṃ
7422「我从三十三天来到此处,名为曼嘎喇的学童;
‘‘Tāvatiṃsā idhāgantvā, maṅgalo nāma māṇavo;
7423取了曼陀罗华,供养毗婆尸大仙。
Mandāravaṃ gahetvāna, vipassissa mahesino.
7424「我将它放在入定而坐的他的头顶上;
‘‘Samādhinā nisinnassa, matthake dhārayiṃ ahaṃ;
7425持续七天之后,我又回到天界。
Sattāhaṃ dhārayitvāna, devalokaṃ punāgamiṃ.
7426「自从我供养那朵花以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7427我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7428「四无碍解,以及八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
7429六神通已作证,已作佛陀的教诫」。
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7430如是,具寿曼达拉瓦花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mandāravapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7431曼达拉瓦花者长老譬喻第一
Mandāravapupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
74322. 咖咖卢花者长老譬喻
2. Kakkārupupphiyattheraapadānaṃ
7433「夜摩天人来到此处,乔达摩具吉祥牛王相者;
‘‘Yāmā devā idhāgantvā, gotamaṃ sirivacchasaṃ;
7434我拿起咖咖卢花鬘,供养佛陀。
Kakkārumālaṃ paggayha, buddhassa abhiropayiṃ.
7435「从此九十二劫以来,我供养了那位佛陀;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
7436我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7437「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7438如是,据说具寿咖咖鲁花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kakkārupupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7439咖咖鲁花者长老譬喻第二
Kakkārupupphiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
74403. 毕萨姆喇拉施者长老譬喻
3. Bhisamuḷāladāyakattheraapadānaṃ
7441「名为弗沙的正自觉者,一切法的到彼岸者;
‘‘Phusso nāmāsi sambuddho, sabbadhammāna pāragū;
7442乐于远离的一切知者,来到我的面前。
Vivekakāmo sabbaññū , āgañchi mama santike.
7443「对那位大悲的胜利者,净信了心;
‘‘Tasmiṃ cittaṃ pasādetvā, mahākāruṇike jine;
7444我拿起毕萨姆喇拉根,供养最胜佛。
Bhisamuḷālaṃ paggayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.
7445「从此九十二劫以来,当时我供养了毕萨根;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ bhisamadadiṃ tadā;
7446「我不知有恶趣,这是供养毕萨的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
7447「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7448如是,据说具寿比萨木喇喇施者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisamuḷāladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7449比萨木喇喇施者长老譬喻第三
Bhisamuḷāladāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
74504. 凯萨拉花者长老譬喻
4. Kesarapupphiyattheraapadānaṃ
7451「当时我是持明者,在喜马拉雅山;
‘‘Vijjādharo tadā āsiṃ, himavantamhi pabbate;
7452我见到离尘的佛陀,大名声者正在经行。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, caṅkamantaṃ mahāyasaṃ.
7453当时我将三朵凯萨拉花,放在头上;
‘‘Tīṇi kesarapupphāni , sīse katvānahaṃ tadā;
7454我走近正自觉者,供养毗舍婆。
Upasaṅkamma sambuddhaṃ, vessabhuṃ abhipūjayiṃ.
7455从此三十一劫以前,我当时所作的业;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
7456我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7457四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7458如是,据说具寿花粉花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kesarapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7459给萨拉花者长老譬喻第四
Kesarapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
74605. 安哥喇花者长老譬喻
5. Aṅkolapupphiyattheraapadānaṃ
7461名为巴度摩的正自觉者,当时住在芝答古德山;
‘‘Padumo nāma sambuddho, cittakūṭe vasī tadā;
7462见到那位佛陀、自生者、无能胜者之后,我
Disvāna taṃ ahaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ .
7463「见到盛开的阿哥喇花,我于当时采摘了它;
‘‘Aṅkolaṃ pupphitaṃ disvā, ocinitvānahaṃ tadā;
7464走近正自觉者,我以莲花供养胜者。
Upagantvāna sambuddhaṃ, pūjayiṃ padumaṃ jinaṃ.
7465「从此三十一劫以来,我供养了那花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7466我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7467「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7468如是,据说具寿阿哥喇花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aṅkolapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7469安国喇花者长老譬喻第五
Aṅkolapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
74706. 咖丹巴普披亚长老譬喻
6. Kadambapupphiyattheraapadānaṃ
7471「金色的正自觉者,行走在市场之间;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe;
7472犹如金色,具足三十二种殊胜相。
Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ, bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ.
7473坐于殊胜宫殿中,我见到世间导师;
‘‘Nisajja pāsādavare, addasaṃ lokanāyakaṃ;
7474手持咖丹巴花,我礼敬毗婆尸。
Kadambapupphaṃ paggayha, vipassiṃ abhipūjayiṃ.
7475自从九十一劫前,我礼敬彼佛陀;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
7476我不知有恶趣,此是礼敬佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7477四无碍解……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7478如是,据说具寿咖丹巴普披亚长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kadambapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7479咖丹巴普皮亚长老譬喻 第六
Kadambapupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
74807. 伍达喇咖花者长老譬喻
7. Uddālakapupphiyattheraapadānaṃ
7481阿诺摩名正觉者,当时住于恒河岸;
‘‘Anomo nāma sambuddho, gaṅgākūle vasī tadā;
7482取了乌达喇咖花,我供养不败者。
Uddālakaṃ gahetvāna, pūjayiṃ aparājitaṃ.
7483从此三十一劫前,我供养了那花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7484我不知有恶趣,此是供佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7485四无碍解……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7486如是,据说具寿伍达喇咖花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uddālakapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7487伍达喇咖花者长老譬喻第七
Uddālakapupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
74888. 一占巴咖花者长老譬喻
8. Ekacampakapupphiyattheraapadānaṃ
7489寂静的正觉者,住在山间;
‘‘Upasanto ca sambuddho, vasatī pabbatantare;
7490取了一朵占巴咖花,我前往人中至上者。
Ekacampakamādāya, upagacchiṃ naruttamaṃ.
7491以净信心、善意,供养最上独觉牟尼;
‘‘Pasannacitto sumano, paccekamunimuttamaṃ;
7492以双手捧起,我供养不败者。
Ubhohatthehi paggayha, pūjayiṃ aparājitaṃ.
7493自六十五劫前,我供养那花;
‘‘Pañcasaṭṭhimhito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7494我不知有恶趣,此是供佛之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7495四无碍解……佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7496如是,据说具寿一占巴咖花长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekacampakapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7497一占巴咖花者长老譬喻第八
Ekacampakapupphiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
74989. 提米拉花者长老譬喻
9. Timirapupphiyattheraapadānaṃ
7499在真达巴嘎那河岸,我顺流而行;
‘‘Candabhāgānadītīre, anusotaṃ vajāmahaṃ;
7500我见离尘佛陀,如盛开的娑罗王树。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sālarājaṃva phullitaṃ.
7501以净信心、善意,向最上独觉牟尼;
‘‘Pasannacitto sumano, paccekamunimuttamaṃ;
7502取了提米拉花后,我撒在头上。
Gahetvā timiraṃ pupphaṃ, matthake okiriṃ ahaṃ.
7503自从我供养那花以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7504我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7505四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7506如是,据说具寿提米拉花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā timirapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7507提米拉花者长老譬喻第九
Timirapupphiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
750810. 萨喇喇花长老譬喻
10. Saḷalapupphiyattheraapadānaṃ
7509在真陀巴嘎河岸边,那时我是紧那罗;
‘‘Candabhāgānadītīre , ahosiṃ kinnaro tadā;
7510在那里我见到天中天,人中牛王正在经行。
Tatthaddasaṃ devadevaṃ, caṅkamantaṃ narāsabhaṃ.
7511采摘了萨拉拉花后,我供养佛陀那花;
‘‘Ocinitvāna saḷalaṃ, pupphaṃ buddhassadāsahaṃ;
7512大雄者嗅闻了天香的娑罗花。
Upasiṅghi mahāvīro, saḷalaṃ devagandhikaṃ.
7513「正自觉者、世间导师毗婆尸接受后,
‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, vipassī lokanāyako;
7514大雄者嗅闻了,在我具念观看时。
Upasiṅghi mahāvīro, pekkhamānassa me sato.
7515「以净信心、善意,礼敬两足尊后,
‘‘Pasannacitto sumano, vanditvā dvipaduttamaṃ;
7516合掌后,再登上山。
Añjaliṃ paggahetvāna, puna pabbatamāruhiṃ.
7517「自从九十一劫前,我供养那花后,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7518我不知有恶趣,这是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7519「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7520如是,据说具寿萨喇喇花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saḷalapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7521萨喇喇花长老譬喻 第十
Saḷalapupphiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
7522曼达拉瓦花品 第三十七
Mandāravapupphiyavaggo sattatiṃsatimo.
7523其摄颂——
Tassuddānaṃ –
7524曼陀罗与咖咖汝,比萨给沙拉普披亚;
Mandāravañca kakkāru, bhisakesarapupphiyo;
7525安果喇咖、咖丹比,伍达利、一占巴咖;
Aṅkolako kadambī ca, uddālī ekacampako;
7526提米拉与娑罗村喇,偈颂恰如是。
Timiraṃ saḷalañceva, gāthā tālīsameva ca.
752738. 礼敬菩提品
38. Bodhivandanavaggo
75281. 礼敬菩提长老譬喻
1. Bodhivandakattheraapadānaṃ
7529「见到翠绿的巴答离树,那地上生长的树木;
‘‘Pāṭaliṃ haritaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ;
7530作偏袒一肩的合掌,我礼敬了巴答离树。
Ekaṃsaṃ añjaliṃ katvā, avandiṃ pāṭaliṃ ahaṃ.
7531「举起合掌,以恭敬之心;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, garuṃ katvāna mānasaṃ;
7532内清净、外清净,善解脱、无诸漏。
Antosuddhaṃ bahisuddhaṃ, suvimuttamanāsavaṃ.
7533「毗婆尸世间所尊敬者,悲智之海;
‘‘Vipassiṃ lokamahitaṃ, karuṇāñāṇasāgaraṃ;
7534如同面对正觉者,我礼敬了巴答离树。
Sammukhā viya sambuddhaṃ, avandiṃ pāṭaliṃ ahaṃ.
7535「自从九十一劫前,我礼敬菩提树;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bodhimabhivandahaṃ;
7536我不知有恶趣,此是礼敬之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ.
7537「无碍解有四种,解脱也有此八种;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
7538六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7539如是,据说具寿菩提旺达咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhivandako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7540礼敬菩提长老譬喻 第一
Bodhivandakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
75412. 巴嗒厘花长老譬喻
2. Pāṭalipupphiyattheraapadānaṃ
7542「名为毗婆尸的世尊,自生者、最上人;
‘‘Vipassī nāma bhagavā, sayambhū aggapuggalo;
7543被弟子们围绕着,胜利者进入了班度马城。
Purakkhato sasissehi, pāvisi bandhumaṃ jino.
7544「三朵巴答离花,被放置在我的膝上;
‘‘Tīṇi pāṭalipupphāni, ucchaṅge ṭhapitāni me;
7545如同想要洗头者,我前往河边的渡口。
Sīsaṃ nhāyitukāmova, nadītitthaṃ agacchahaṃ.
7546「从槃头摩帝城出来后,我见到了世间的导师;
‘‘Nikkhamma bandhumatiyā, addasaṃ lokanāyakaṃ;
7547犹如燃烧的青莲花,犹如燃烧的祭火。
Indīvaraṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ.
7548犹如殊胜的虎豹,犹如出生高贵的狮子;
‘‘Byagghūsabhaṃva pavaraṃ, abhijātaṃva kesariṃ;
7549沙门之首行走着,比丘僧团围绕着。
Gacchantaṃ samaṇānaggaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ.
7550对那位善逝我生起净信,他洗净烦恼垢染;
‘‘Tasmiṃ pasanno sugate, kilesamaladhovane;
7551我取了三朵花,供养最胜佛陀。
Gahetvā tīṇi pupphāni, buddhaseṭṭhaṃ apūjayiṃ.
7552自从我供养那些花以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7553我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7554四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7555具寿巴答离弗皮亚长老如是说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāṭalipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7556巴嗒厘花长老譬喻 第二
Pāṭalipupphiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
75573. 三青莲花鬘长老譬喻
3. Tīṇuppalamāliyattheraapadānaṃ
7558「在真德巴咖河岸边,我那时是一只猴子;
‘‘Candabhāgānadītīre , ahosiṃ vānaro tadā;
7559我见到离尘的佛陀,坐在山间。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, nisinnaṃ pabbatantare.
7560「照耀一切方向,如盛开的娑罗王树;
‘‘Obhāsentaṃ disā sabbā, sālarājaṃva phullitaṃ;
7561具足诸相与随形好,见到后我心意欢喜。
Lakkhaṇabyañjanūpetaṃ, disvānattamano ahaṃ.
7562「心意高扬、善意,以喜悦而心欢喜;
‘‘Udaggacitto sumano, pītiyā haṭṭhamānaso;
7563三朵莲花,我供奉在头顶上。
Tīṇi uppalapupphāni, matthake abhiropayiṃ.
7564「供养了弗沙大仙的花后;
‘‘Pūjayitvāna pupphāni, phussassāhaṃ mahesino;
7565恭敬之后,我向北方出发。
Sagāravo bhavitvāna, pakkāmiṃ uttarāmukho.
7566「行走时回头看,以净信之心;
‘‘Gacchanto paṭikuṭiko, vippasannena cetasā;
7567跌落在山崖之间,我到达了生命的终结。
Selantare patitvāna, pāpuṇiṃ jīvitakkhayaṃ.
7568「以那善作之业,以及意愿的誓愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
7569舍弃前世之生,我去到了三十三天。
Jahitvā purimaṃ jātiṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
7570「一百又三次,我作了天王;
‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;
7571五百次,我成为了转轮王。
Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
7572「从此九十二劫前,我曾供养那花;
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7573我不知恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
7574四无碍解……乃至……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7575如是,据说具寿提努巴喇马利长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tīṇuppalamāliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7576三青莲花鬘长老譬喻 第三
Tīṇuppalamāliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
75774. 巴提花长老譬喻
4. Paṭṭipupphiyattheraapadānaṃ
7578当正自觉者般涅槃时,大仙、莲花至上者;
‘‘Yadā nibbāyi sambuddho, mahesī padumuttaro;
7579所有人众聚集,他们迎取舍利。
Samāgamma janā sabbe, sarīraṃ nīharanti te.
7580当迎取舍利时,当诸鼓被击打时;
‘‘Nīharante sarīramhi, vajjamānāsu bherisu;
7581我以净信心、喜悦心,供养了巴提花。
Pasannacitto sumano, paṭṭipupphaṃ apūjayiṃ.
7582十万劫以来,我供养了那花;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7583我不知道恶趣,这是供养舍利的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, sarīrapūjite phalaṃ.
7584我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
7585如龙象断缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
7586我到佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
7587三明已证得,已作佛陀的教诫。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7588四无碍解……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7589如是,据说具寿巴提花长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṭṭipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7590巴提花长老譬喻 第四
Paṭṭipupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
75915. 七叶长老譬喻
5. Sattapaṇṇiyattheraapadānaṃ
7592名为苏玛那的正自觉者,世间导师出现了;
‘‘Sumano nāma sambuddho, uppajji lokanāyako;
7593以净信心、喜悦心,我供养了七叶树。
Pasannacitto sumano, sattapaṇṇimapūjayiṃ.
7594一百千劫之前,我供养了七叶树;
‘‘Satasahassito kappe, sattapaṇṇimapūjayiṃ;
7595我不知有恶趣,这是供养七叶树的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, sattapaṇṇipūjāyidaṃ phalaṃ.
7596我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7597对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7598四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7599如是,据说具寿沙答巴尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattapaṇṇiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7600七叶长老譬喻 第五
Sattapaṇṇiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
76016. 香握长老譬喻
6. Gandhamuṭṭhiyattheraapadānaṃ
7602当火葬堆被建造时,各种香被聚集;
‘‘Citake karīyamāne, nānāgandhe samāhate;
7603以净信心、喜悦心,我以香花束供养。
Pasannacitto sumano, gandhamuṭṭhimapūjayiṃ.
7604「百千劫以来,我供养了那火葬堆;
‘‘Satasahassito kappe, citakaṃ yaṃ apūjayiṃ;
7605我不知有恶趣,这是供养火葬堆的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.
7606「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7607「对我来说,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7608「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7609如是,据说具寿甘达姆提亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhamuṭṭhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7610香握长老譬喻 第六
Gandhamuṭṭhiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
76117. 吉德咖普迦咖长老譬喻
7. Citakapūjakattheraapadānaṃ
7612「当世尊般涅槃时,在名为加喇朱答的地方;
‘‘Parinibbute bhagavati, jalajuttamanāmake;
7613在已堆起的火葬堆上,我以娑罗花供养。
Āropitamhi citake, sālapupphamapūjayiṃ.
7614「在十万劫中,我供养了那花;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
7615我不知有恶趣,这是供养火葬堆的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.
7616「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7617「确实我的到来是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7618「四无碍解……(中略)……世尊的教诫已完成。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7619具寿火葬堆供养长老确实如此说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7620吉德咖普迦咖长老譬喻第七
Citakapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
76218. 苏玛那多罗扇长老譬喻
8. Sumanatālavaṇṭiyattheraapadānaṃ
7622「我给予世尊悉达多棕榈扇;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, tālavaṇṭamadāsahaṃ;
7623我持有为苏玛那花所覆盖的大供养。
Sumanehi paṭicchannaṃ, dhārayāmi mahārahaṃ.
7624从九十四劫以来,我供养了多罗扇;
‘‘Catunnavutito kappe, tālavaṇṭamadāsahaṃ;
7625我不知有恶趣,这是供养多罗扇的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, tālavaṇṭassidaṃ phalaṃ.
7626我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7627对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7628四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7629如是,据说具寿苏玛那多罗瓦提亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanatālavaṇṭiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7630苏玛那多罗扇长老譬喻 第八
Sumanatālavaṇṭiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
76319. 苏玛那花鬘长老譬喻
9. Sumanadāmiyattheraapadānaṃ
7632对于已沐浴的苦行者世尊悉达多;
‘‘Siddhatthassa bhagavato, nhātakassa tapassino;
7633「做了善花鬘后,我站在前面持着。」
Katvāna sumanadāmaṃ, dhārayiṃ purato ṭhito.
7634「从九十四劫前,我持那花鬘时;」
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dāmaṃ dhārayiṃ tadā;
7635「我不知有恶趣,这是持善花的果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, sumanadhāraṇe phalaṃ.
7636「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7637「确实,对我来说是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7638「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7639「如是,据说具寿善花鬘长老说了这些偈颂。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanadāmiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7640苏玛那花鬘长老譬喻 第九
Sumanadāmiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
764110. 咖苏玛利果施与长老譬喻
10. Kāsumāriphaladāyakattheraapadānaṃ
7642「犹如发光的咖尼咖拉花,坐在山间;」
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;
7643我见到了离尘的佛陀,世间最胜者、人中之牛。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
7644以净信心、善意,在头顶合掌;
‘‘Pasannacitto sumano, sire katvāna añjaliṃ;
7645我拿着咖苏马利果,供养给最胜的佛陀。
Kāsumāriphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.
7646从此三十一劫以来,我供养了那个果;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ ahaṃ;
7647我不知有恶趣,这是布施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
7648我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7649确实,对我来说是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7650四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7651如是,据说具寿咖苏玛利帕喇达亚咖长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāsumāriphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7652咖苏玛利果施与长老譬喻 第十
Kāsumāriphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
7653礼敬菩提品 第三十八
Bodhivandanavaggo aṭṭhatiṃsatimo.
7654其摄颂——
Tassuddānaṃ –
7655菩提、巴答离、优波离,巴帝与萨答般尼;
Bodhi pāṭali uppalī, paṭṭi ca sattapaṇṇiyo;
7656甘达穆帝与芝答咖,答喇与苏马那达马咖;
Gandhamuṭṭhi ca citako, tālaṃ sumanadāmako;
7657咖苏马利帕离,偈颂五十九。
Kāsumāriphalī ceva, gāthā ekūnasaṭṭhikā.
765839. 阿瓦德果品
39. Avaṭaphalavaggo
76591. 阿瓦德果施与长老譬喻
1. Avaṭaphaladāyakattheraapadānaṃ
7660「世尊名为萨达拉西,自生者、不败者;
‘‘Sataraṃsi nāma bhagavā, sayambhū aparājito;
7661喜乐远离的正自觉者,为了托钵行境而出行。
Vivekakāmo sambuddho, gocarāyābhinikkhami.
7662「我手持果实见到他,走近人中之牛;
‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;
7663以净信心、善意,我供养了果实。
Pasannacitto sumano, avaṭaṃ adadiṃ phalaṃ.
7664「自从我供养那果实以来,已经九十四劫;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalamadadiṃ ahaṃ;
7665我不知有恶趣,这是施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
7666「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
7667如龙象断除系缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
7668「我的到来确实是善来,在我的佛陀面前;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
7669三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7670「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
7671六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7672如是,据说具寿阿瓦塔帕喇达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7673阿瓦德果施与长老譬喻 第一
Avaṭaphaladāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
76742. 喇布迦施与长老譬喻
2. Labujadāyakattheraapadānaṃ
7675「在槃头摩帝城,我当时是园丁;
‘‘Nagare bandhumatiyā, āsiṃ ārāmiko tadā;
7676我见到离尘的佛陀,行走于空中。
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase.
7677「拿着喇布迦果,我供养最胜佛;
‘‘Labujassa phalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;
7678站立于虚空中,大名声者接受了。
Ākāse ṭhitako santo, paṭigaṇhi mahāyaso.
7679「这给我生起喜悦,带来现法乐;
‘‘Vittisañjananaṃ mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvahaṃ;
7680以净信心供养果实给佛陀之后。
Phalaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā.
7681「当时我获得了喜,以及广大的最上乐;
‘‘Adhigacchiṃ tadā pītiṃ, vipulañca sukhuttamaṃ;
7682在那里那里出生时,宝物即生起。
Uppajjateva ratanaṃ, nibbattassa tahiṃ tahiṃ.
7683「自从我供养那果实以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
7684我不知有恶趣,这是施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
7685「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7686「确实,我得到了善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7687「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7688如是,据说具寿喇布佳达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā labujadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7689喇布迦施与长老譬喻 第二
Labujadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
76903. 伍敦巴拉果施与长老譬喻
3. Udumbaraphaladāyakattheraapadānaṃ
7691「在维那答那地河岸,最上人住;」
‘‘Vinatānadiyā tīre, vihāsi purisuttamo;
7692「我见到离尘的佛陀,一心善定。」
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, ekaggaṃ susamāhitaṃ.
7693「对他心净信,在洗除烦恼垢者;」
‘‘Tasmiṃ pasannamānaso, kilesamaladhovane;
7694「我拿优昙婆罗果,施予最胜佛。」
Udumbaraphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.
7695「从九十一劫前,我施予那果时;」
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
7696我不知有恶趣,此是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
7697我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7698我的善来确实……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7699四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7700如是,据说具寿伍敦巴拉帕喇达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udumbaraphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7701伍敦巴拉果施与长老譬喻 第三
Udumbaraphaladāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
77024. 毕喇卡果施与长老譬喻
4. Pilakkhaphaladāyakattheraapadānaṃ
7703在林中见到佛陀,见义者、大名声者;
‘‘Vanantare buddhaṃ disvā, atthadassiṃ mahāyasaṃ;
7704以净信心、喜悦心,我施与了毕喇卡树的果实。
Pasannacitto sumano, pilakkhassādadiṃ phalaṃ .
7705十八百劫以来,我于彼时所施的果实;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
7706我不知恶趣,此是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
7707我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7708我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7709四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7710如是,据说具寿毕喇卡帕喇施与者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilakkhaphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7711毕喇卡果施与长老譬喻 第四
Pilakkhaphaladāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
77125. 帕鲁萨果施与长老譬喻
5. Phārusaphaladāyakattheraapadānaṃ
7713对金色的正觉者,诸供养的接受者,
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;
7714在街道上行走时,我施与了帕鲁萨果。
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, phārusaphalamadāsahaṃ.
7715自从我施与果实以来,已经九十一劫,
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalamadadiṃ ahaṃ;
7716我不知恶趣,此是施果之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
7717我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7718我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7719四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7720如是,据说具寿帕鲁萨帕喇达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā phārusaphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7721帕鲁萨果施与长老譬喻 第五
Phārusaphaladāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
77226. 瓦利果施与长老譬喻
6. Valliphaladāyakattheraapadānaṃ
7723一切人众聚集后,那时前往森林;
‘‘Sabbe janā samāgamma, agamiṃsu vanaṃ tadā;
7724他们寻求果实,那时未得果实。
Phalamanvesamānā te, alabhiṃsu phalaṃ tadā.
7725在那里我见到正觉者,自觉者、不可战胜者;
‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ;
7726以净信心、善意,我布施了藤果。
Pasannacitto sumano, valliphalamadāsahaṃ.
7727从此三十一劫前,当时我布施了那果;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
7728我不知有恶趣,这是布施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
7729我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7730于我确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7731四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7732如是,据说具寿瓦利帕喇达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā valliphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7733瓦利果施与长老譬喻 第六
Valliphaladāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
77347. 咖达利果施与长老譬喻
7. Kadaliphaladāyakattheraapadānaṃ
7735犹如燃烧的咖尼咖喇花,犹如满月的月亮;
‘‘Kaṇikāraṃva jalitaṃ, puṇṇamāyeva candimaṃ;
7736我见到世间导师,犹如燃烧的灯树。
Jalantaṃ dīparukkhaṃva, addasaṃ lokanāyakaṃ.
7737我拿起芭蕉果,供养给导师;
‘‘Kadaliphalaṃ paggayha, adāsiṃ satthuno ahaṃ;
7738以净信心、喜悦心,礼敬后离去。
Pasannacitto sumano, vanditvāna apakkamiṃ.
7739从此三十一劫以来,当我供养那果时;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
7740我不知有恶趣,这是施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
7741我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7742于我确实是善来……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7743四无碍解……世尊的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7744如是,据说具寿咖达利帕喇达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kadaliphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7745咖达利果施与长老譬喻 第七
Kadaliphaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
77468. 波纳萨果施与长老譬喻
8. Panasaphaladāyakattheraapadānaṃ
7747「名为阿朱诺的正自觉者,当时住在喜马拉雅山;
‘‘Ajjuno nāma sambuddho, himavante vasī tadā;
7748具足明行足的牟尼,善巧于定。
Caraṇena ca sampanno, samādhikusalo muni.
7749「取了一瓮量的波罗蜜果、命命果,
‘‘Kumbhamattaṃ gahetvāna, panasaṃ jīvajīvakaṃ ;
7750放在伞叶上,我供养了导师。
Chattapaṇṇe ṭhapetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ.
7751「从此三十一劫以来,当时我供养了果,
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
7752我不知有恶趣,这是施果的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
7753「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7754「我的到来确实是善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7755「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7756如是,据说具寿巴那沙帕喇达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā panasaphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7757波纳萨果施与长老譬喻 第八
Panasaphaladāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
77589. 首那果提维萨长老譬喻
9. Soṇakoṭivīsattheraapadānaṃ
7759「在毗婆尸的教说中,我造了一座洞窟;
‘‘Vipassino pāvacane, ekaṃ leṇaṃ mayā kataṃ;
7760「为四方僧伽,在班度马拉迦王都。
Cātuddisassa saṅghassa, bandhumārājadhāniyā.
7761「以衣布铺洞窟之地,舍弃后,
‘‘Dussehi bhūmiṃ leṇassa, santharitvā pariccajiṃ;
7762「心极喜悦、意悦,我当时作了愿:
Udaggacitto sumano, akāsiṃ paṇidhiṃ tadā.
7763「『愿我得以亲近正自觉者,愿我得以出家;』
‘‘Ārādhayeyyaṃ sambuddhaṃ, pabbajjañca labheyyahaṃ;
7764我将触证无上涅槃,最上寂静。
Anuttarañca nibbānaṃ, phuseyyaṃ santimuttamaṃ.
7765以那善根,我轮回了九十劫;
‘‘Teneva sukkamūlena, kappe navuti saṃsariṃ;
7766成为天人与人,我作福而辉耀。
Devabhūto manusso ca, katapuñño virocahaṃ.
7767然后以业之残余,在此最后有;
‘‘Tato kammāvasesena, idha pacchimake bhave;
7768我生于占巴城,最上富豪家的独子。
Campāyaṃ aggaseṭṭhissa, jātomhi ekaputtako.
7769听闻我刚出生,我父亲有此意愿;
‘‘Jātamattassa me sutvā, pitu chando ayaṃ ahu;
7770我将给予王子,不少于二十俱胝。
Dadāmahaṃ kumārassa, vīsakoṭī anūnakā.
7771我两足底生有,四指长的毛发;
‘‘Caturaṅgulā ca me lomā, jātā pādatale ubho;
7772细软触感,如棉如絮,美妙。
Sukhumā mudusamphassā, tūlāpicusamā subhā.
7773过去九十劫,加上这一劫;
‘‘Atītā navuti kappā, ayaṃ eko ca uttari;
7774我不知道脚,放在不平的地上。
Nābhijānāmi nikkhitte, pāde bhūmyā asanthate.
7775我已令正自觉者欢喜,我出家为无家者;
‘‘Ārādhito me sambuddho, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
7776我已证得阿拉汉果,我已清凉,已般涅槃。
Arahattañca me pattaṃ, sītibhūtomhi nibbuto.
7777一切见者宣说我为精进勇猛者之最;
‘‘Aggo āraddhavīriyānaṃ, niddiṭṭho sabbadassinā;
7778我是漏尽的阿拉汉,具六神通,大神通者。
Khīṇāsavomhi arahā, chaḷabhiñño mahiddhiko.
7779从九十一劫以来,我当时所施之布施;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
7780我不知道恶趣,这是布施洞窟的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, leṇadānassidaṃ phalaṃ.
7781我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
7782确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
7783四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
7784长老二千万索那,从比丘僧团中最上首;
‘‘Thero koṭivīso soṇo, bhikkhusaṅghassa aggato;
7785被问问题后解答,在阿耨达大湖。
Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, anotatte mahāsare’’ti.
7786如是,据说具寿二千万索那长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇo koṭivīso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7787首那果提维萨长老譬喻 第九
Soṇakoṭivīsattherassāpadānaṃ navamaṃ.
778810. 前业毕喽提咖佛陀譬喻
10. Pubbakammapilotikabuddhaapadānaṃ
7789在阿耨达湖附近,可爱的石板上;
‘‘Anotattasarāsanne , ramaṇīye silātale;
7790在种种宝珠光辉中,在种种香花林间。
Nānāratanapajjote, nānāgandhavanantare.
7791「世间导师为大比丘僧团所围绕;
‘‘Mahatā bhikkhusaṅghena, pareto lokanāyako;
7792坐于彼处记说自己过去所作之业。
Āsīno byākarī tattha, pubbakammāni attano.
7793「诸比丘,你们听我所作之业;
‘‘Suṇātha bhikkhavo mayhaṃ, yaṃ kammaṃ pakataṃ mayā;
7794毛毯之业,即使在佛陀时也成熟果报。
Pilotikassa kammassa, buddhattepi vipaccati .
7795[1]
[1]
7796「我名为穆那离,在过去其他生中是赌徒;
‘‘Munāḷi nāmahaṃ dhutto, pubbe aññāsu jātisu ;
7797我诽谤无染的善香辟支佛。
Paccekabuddhaṃ surabhiṃ , abbhācikkhiṃ adūsakaṃ.
7798「以彼业之果报,我在地狱中长久轮回;
‘‘Tena kammavipākena, niraye saṃsariṃ ciraṃ;
7799多百千年间,我感受了苦受。
Bahūvassasahassāni, dukkhaṃ vedesi vedanaṃ.
7800以那业的残余,在此最后有中;
‘‘Tena kammāvasesena, idha pacchimake bhave;
7801我因孙陀利的缘故,得到了诽谤。
Abbhakkhānaṃ mayā laddhaṃ, sundarikāya kāraṇā.
7802[2]
[2]
7803一切胜者佛陀的弟子,名为难达;
‘‘Sabbābhibhussa buddhassa, nando nāmāsi sāvako;
7804诽谤他之后,我在地狱中长久轮回。
Taṃ abbhakkhāya niraye, ciraṃ saṃsaritaṃ mayā.
7805一万年间,我在地狱中长久轮回;
‘‘Dasavassasahassāni, niraye saṃsariṃ ciraṃ;
7806我得到人身后,遭受了许多诽谤。
Manussabhāvaṃ laddhāhaṃ, abbhakkhānaṃ bahuṃ labhiṃ.
7807以那业的残余,亲佳摩那薇咖对我
‘‘Tena kammāvasesena, ciñcamānavikā mamaṃ;
7808以不实之语,在人群面前诽谤了他。
Abbhācikkhi abhūtena, janakāyassa aggato.
7809[3]
[3]
7810「我是多闻的婆罗门,受到尊敬供养;
‘‘Brāhmaṇo sutavā āsiṃ, ahaṃ sakkatapūjito;
7811在大林中,我向五百位学童教授咒文。
Mahāvane pañcasate, mante vācemi māṇave.
7812「那时来了一位可怖的仙人,具五神通、大神力;
‘‘Tatthāgato isi bhīmo, pañcābhiñño mahiddhiko;
7813我见他到来,便诽谤了那位无染者。
Taṃ cāhaṃ āgataṃ disvā, abbhācikkhiṃ adūsakaṃ.
7814「然后我对弟子们说:『这位仙人是享受欲乐者』;
‘‘Tatohaṃ avacaṃ sisse, kāmabhogī ayaṃ isi;
7815当我说话时,学童们也随喜。
Mayhampi bhāsamānassa, anumodiṃsu māṇavā.
7816「然后所有的学童们,在各家各户乞食时;
‘‘Tato māṇavakā sabbe, bhikkhamānaṃ kule kule;
7817他们对大众说:『这位仙人是享受欲乐者。』
Mahājanassa āhaṃsu, kāmabhogī ayaṃ isi.
7818「以那个业的果报,这五百位比丘;
‘‘Tena kammavipākena, pañca bhikkhusatā ime;
7819「全都遭受诽谤,因为孙达莉咖的缘故。
Abbhakkhānaṃ labhuṃ sabbe, sundarikāya kāraṇā.
7820[4]
[4]
7821「从前我因财富之故,杀害了同母异父的兄弟;
‘‘Vemātubhātaraṃ pubbe, dhanahetu haniṃ ahaṃ;
7822「将他投入山险之中,并用石头压碎他。
Pakkhipiṃ giriduggasmiṃ, silāya ca apiṃsayiṃ.
7823「以那个业的果报,提婆达多投掷石头;
‘‘Tena kammavipākena, devadatto silaṃ khipi;
7824「石片压碎了我足上的拇趾。
Aṅguṭṭhaṃ piṃsayī pāde, mama pāsāṇasakkharā.
7825[5]
[5]
7826「从前我还是小孩时,在大路上游戏;
‘‘Purehaṃ dārako hutvā, kīḷamāno mahāpathe;
7827见到辟支佛后,在路上投掷石块。
Paccekabuddhaṃ disvāna, magge sakalikaṃ khipiṃ .
7828「以那业的果报,在此最后有中;
‘‘Tena kammavipākena, idha pacchimake bhave;
7829提婆达多为了杀害我,派遣了刺客。
Vadhatthaṃ maṃ devadatto, abhimāre payojayi.
7830[6]
[6]
7831「我以前是骑象者,以象侵犯了最上的辟支牟尼,
‘‘Hatthāroho pure āsiṃ, paccekamunimuttamaṃ;
7832当他为了托钵而行时。
Piṇḍāya vicarantaṃ taṃ, āsādesiṃ gajenahaṃ.
7833「以那业的果报,凶暴的那罗祇梨象,
‘‘Tena kammavipākena, bhanto nāḷāgirī gajo;
7834在王舍城的优良城市中,凶猛地接近。
Giribbaje puravare, dāruṇo samupāgami .
7835[7]
[7]
7836「我曾是国王,以矛杀害了人;
‘‘Rājāhaṃ patthivo āsiṃ, sattiyā purisaṃ haniṃ;
7837以那个业的果报,我在地狱中受了很多苦。
Tena kammavipākena, niraye paccisaṃ bhusaṃ.
7838以那个业的残余,现在我的整个身体;
‘‘Kammuno tassa sesena, idāni sakalaṃ mama;
7839脚上的皮肤已形成,因为业确实不会消失。
Pāde chaviṃ pakappesi , na hi kammaṃ vinassati.
7840[8]
[8]
7841我在渔夫村中,曾是渔夫之子;
‘‘Ahaṃ kevaṭṭagāmasmiṃ, ahuṃ kevaṭṭadārako;
7842见到鱼被杀害,生起了喜悦。
Macchake ghātite disvā, janayiṃ somanassakaṃ .
7843以那个业的果报,我有了头痛;
‘‘Tena kammavipākena, sīsadukkhaṃ ahū mama;
7844当毗琉璃杀戮时,所有释迦族人都被杀害了。
Sabbe sakkā ca haññiṃsu, yadā hani viṭaṭūbho .
7845[9]
[9]
7846我在佛陀的教法中,辱骂了诸弟子;
‘‘Phussassāhaṃ pāvacane, sāvake paribhāsayiṃ;
7847「你们吃大麦,不要吃稻米。」
Yavaṃ khādatha bhuñjatha, mā ca bhuñjatha sālayo.
7848「以那业的果报,三个月吃大麦;
‘‘Tena kammavipākena, temāsaṃ khāditaṃ yavaṃ;
7849被婆罗门邀请,那时住在韦兰若。
Nimantito brāhmaṇena, verañjāyaṃ vasiṃ tadā.
7850[10]
[10]
7851「在佛陀般涅槃后举行竞技时,我压制了马喇子;
‘‘Nibbuddhe vattamānamhi, mallaputtaṃ niheṭhayiṃ ;
7852以那业的果报,我有背痛。
Tena kammavipākena, piṭṭhidukkhaṃ ahū mama.
7853[11]
[11]
7854「我曾是医生,给长者子泻药;
‘‘Tikicchako ahaṃ āsiṃ, seṭṭhiputtaṃ virecayiṃ;
7855以那业的果报,我有痢疾。
Tena kammavipākena, hoti pakkhandikā mama.
7856[12]
[12]
7857「我乔提巴喇曾说,对善逝迦叶那时;
‘‘Avacāhaṃ jotipālo, sugataṃ kassapaṃ tadā;
7858「秃头者从何处得觉悟?觉悟是极难得的。」
Kuto nu bodhi muṇḍassa, bodhi paramadullabhā.
7859「以那业果报,我行了许多苦行;
‘‘Tena kammavipākena, acariṃ dukkaraṃ bahuṃ;
7860六年在优楼频螺,然后我证得了菩提。
Chabbassānuruveḷāyaṃ, tato bodhimapāpuṇiṃ.
7861「我不是以那道路,证得最上菩提;
‘‘Nāhaṃ etena maggena, pāpuṇiṃ bodhimuttamaṃ;
7862我以邪道寻求,被过去业所障碍。
Kummaggena gavesissaṃ, pubbakammena vārito.
7863「福德与罪恶已尽,离一切热恼;
‘‘Puññapāpaparikkhīṇo, sabbasantāpavajjito;
7864无忧无悲,我将无漏而般涅槃。
Asoko anupāyāso, nibbāyissamanāsavo.
7865「如是胜者在比丘僧团面前作了记说;
‘‘Evaṃ jino viyākāsi, bhikkhusaṅghassa aggato;
7866已达一切通与力,于阿耨达大湖。
Sabbābhiññābalappatto, anotatte mahāsare’’ti.
7867如是,世尊确实宣说了名为「业之破布」的自己过去所行之佛本生法门。
Itthaṃ sudaṃ bhagavā attano pubbacaritaṃ kammapilotikaṃ nāma buddhāpadānadhammapariyāyaṃ abhāsitthāti.
7868名为《前业破布》的佛本生第十。
Pubbakammapilotikaṃ nāma buddhāpadānaṃ dasamaṃ.
7869阿瓦德帕喇品第四十九
Avaṭaphalavaggo ekūnacattālīsamo.
7870其摄颂——
Tassuddānaṃ –
7871阿瓦他、喇布佳,以及优昙婆罗、毕喇库;
Avaṭaṃ labujañceva, udumbarapilakkhu ca;
7872帕汝、蔓藤与芭蕉,波那沙、阔帝维萨咖。
Phāru vallī ca kadalī, panaso koṭivīsako.
7873过去业之破布,大仙的本生;
Pubbakammapiloti ca, apadānaṃ mahesino;
7874九十一偈颂,由诸智者所计数。
Gāthāyo ekanavuti, gaṇitāyo vibhāvibhi.
7875第十四诵品
Cuddasamaṃ bhāṇavāraṃ.
787640. 毕陵伽婆蹉品
40. Pilindavacchavaggo
78771. 毕陵伽婆蹉长老譬喻
1. Pilindavacchattheraapadānaṃ
7878「在汉舍卫城,我曾是守门者;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, āsiṃ dovāriko ahaṃ;
7879不可动摇的无量财富,积聚在我家中。
Akkhobhaṃ amitaṃ bhogaṃ, ghare sannicitaṃ mama.
7880「独自坐下后,令心欢喜;
‘‘Rahogato nisīditvā, pahaṃsitvāna mānasaṃ ;
7881坐在殊胜的宫殿中,当时我如此思惟。
Nisajja pāsādavare, evaṃ cintesahaṃ tadā.
7882(思惟方式)
(Cintanākāro)
7883「『我已获得众多财富,我的内宫充满繁荣;
‘‘‘Bahū medhigatā bhogā, phītaṃ antepuraṃ mama;
7884阿难王、大地之主,也邀请我。
Rājāpi sannimantesi, ānando pathavissaro.
7885「『此佛已出现,是无因而生的牟尼;
‘‘‘Ayañca buddho uppanno, adhiccuppattiko muni;
7886我拥有财富,我将对导师行布施。
Saṃvijjanti ca me bhogā, dānaṃ dassāmi satthuno.
7887「巴度玛王子已对胜者供养了最上的布施;
‘‘‘Padumena rājaputtena, dinnaṃ dānavaraṃ jine;
7888象王与卧榻,以及不少的衣服。
Hatthināge ca pallaṅke, apassenañcanappakaṃ.
7889「我也将施予布施,于僧团、最上的群体;
‘‘‘Ahampi dānaṃ dassāmi, saṅghe gaṇavaruttame;
7890他人以前未曾施予的,我将成为首先行此业者。
Adinnapubbamaññesaṃ, bhavissaṃ ādikammiko.
7891「我思惟了种种,何种供养有乐果;
‘‘‘Cintetvāhaṃ bahuvidhaṃ, yāge yassa sukhaṃphalaṃ;
7892我见到资具布施,能圆满我的意愿。
Parikkhāradānamaddakkhiṃ, mama saṅkappapūraṇaṃ.
7893「我将施予资具,于僧团、最上的群体;
‘‘‘Parikkhārāni dassāmi, saṅghe gaṇavaruttame;
7894他人以前未曾施予的,我将成为首先行此业者」。
Adinnapubbamaññesaṃ, bhavissaṃ ādikammiko’.
7895(布施事物准备)
(Dānavatthusampādanaṃ)
7896「我前往芦苇工匠处,立即令作伞;
‘‘Naḷakāre upāgamma, chattaṃ kāresi tāvade;
7897十万把伞,我集合于一处。
Chattasatasahassāni, ekato sannipātayiṃ.
7898十万件衣,我集合于一处;
‘‘Dussasatasahassāni, ekato sannipātayiṃ;
7899十万个钵,我集合于一处。
Pattasatasahassāni, ekato sannipātayiṃ.
7900「斧头和小刀,缝针和指甲剪;
‘‘Vāsiyo satthake cāpi, sūciyo nakhachedane;
7901我令作适合的,置于伞下。
Heṭṭhāchatte ṭhapāpesiṃ, kāretvā tadanucchave.
7902「熏香用的扇子、孔雀羽扇和拂尘;
‘‘Vidhūpane tālavaṇṭe, morahatthe ca cāmare;
7903洒水器和油瓶,我令作适合的。
Parissāvane teladhāre , kārayiṃ tadanucchave.
7904「在针筒、肩带,以及身体的绷带;
‘‘Sūcighare aṃsabaddhe, athopi kāyabandhane;
7905我令制作善作的支撑物,使其适合于此。
Ādhārake ca sukate, kārayiṃ tadanucchave.
7906「在受用的钵中,以及在铜盘中;
‘‘Paribhogabhājane ca, athopi lohathālake;
7907装满药物后,我将它放在下面的伞盖中。
Bhesajje pūrayitvāna, heṭṭhāchatte ṭhapesahaṃ.
7908「香根、甘草、蜜糖棒、荜拨、胡椒,
‘‘Vacaṃ usīraṃ laṭṭhimadhuṃ, pipphalī maricāni ca;
7909诃梨勒、干姜,全部装满了钵。
Harītakiṃ siṅgīveraṃ, sabbaṃ pūresi bhājane.
7910「鞋、拖鞋,以及擦水布;
‘‘Upāhanā pādukāyo, atho udakapuñchane;
7911我令制作善作的剃刀柄,使其适合于此。」
Kattaradaṇḍe sukate, kārayiṃ tadanucchave.
7912「药管、眼药管、探针、法杵,
‘‘Osadhañjananāḷī ca , salākā dhammakuttarā;
7913钥匙以五色线缝制于钥匙袋中。
Kuñcikā pañcavaṇṇehi, sibbite kuñcikāghare.
7914「于轭、烟管、灯台,
‘‘Āyoge dhūmanette ca, athopi dīpadhārake;
7915于葫芦及篮筐中,我令制作适当之物。
Tumbake ca karaṇḍe ca, kārayiṃ tadanucchave.
7916「于钳子、胡椒篮,以及于污垢容器,
‘‘Saṇḍāse pipphale ceva, athopi malahārake;
7917于药研钵中,我令制作适当之物。
Bhesajjathavike ceva, kārayiṃ tadanucchave.
7918「长椅、凳子、四足卧榻,
‘‘Āsandiyo pīṭhake ca, pallaṅke caturomaye;
7919制作适当之物后,我置于伞下。
Tadanucchave kārayitvā, heṭṭhāchatte ṭhapesahaṃ.
7920「羊毛、棉花,以及枕头;
‘‘Uṇṇābhisī tūlabhisī, athopi pīṭhikābhisī ;
7921我又制作善作的枕头,以及适当之物。
Bimbohane ca sukate, kārayiṃ tadanucchave.
7922「在俱卢国的蜜糖中,手掌温热的油;
‘‘Kuruvinde madhusitthe, telaṃ hatthappatāpakaṃ;
7923在贝壳板上的针,床与铺具。
Sipāṭiphalake sucī, mañcaṃ attharaṇena ca.
7924「在住处的脚布,卧具和手杖;
‘‘Senāsane pādapuñche, sayanāsanadaṇḍake;
7925在齿木、刮舌器、头部涂油和香料中。
Dantapoṇe ca āṭalī , sīsālepanagandhake.
7926「在火钻、果盘,以及钵盖和盘子中;
‘‘Araṇī phalapīṭhe ca, pattapidhānathālake;
7927水勺、粉末,以及染料盆。
Udakassa kaṭacchū ca, cuṇṇakaṃ rajanambaṇaṃ .
7928「扫帚、饮水器,以及雨季衣;
‘‘Sammajjanaṃ udapattaṃ, tathā vassikasāṭikaṃ;
7929坐具、抓痒杖,以及内衣。
Nisīdanaṃ kaṇḍucchādi, atha antaravāsakaṃ.
7930「上衣、桑喀帝,针、漱口物;
‘‘Uttarāsaṅgasaṅghāṭī, natthukaṃ mukhasodhanaṃ;
7931胡椒、盐,大量的蜂蜜以及酸奶饮料。
Biḷaṅgaloṇaṃ pahūtañca , madhuñca dadhipānakaṃ.
7932「熏香、树脂、布片,以及擦嘴的线;
‘‘Dhūpaṃ sitthaṃ pilotiñca, mukhapuñchanasuttakaṃ;
7933凡是应当给予的,以及适合导师的。
Dātabbaṃ nāma yaṃ atthi, yañca kappati satthuno.
7934「将这一切都带来后,我前往阿难处;
‘‘Sabbametaṃ samānetvā, ānandaṃ upasaṅkamiṃ;
7935前往国王、大仙人的父亲那里;」
Upasaṅkamma rājānaṃ, janetāraṃ mahesino ;
7936以头礼敬后,我说了这句话。
Sirasā abhivādetvā, idaṃ vacanamabraviṃ.
7937(请求布施机会)
(Dānokāsayācanā)
7938「一起出生成长,两人心意相同;
‘‘‘Ekato jātasaṃvaddhā, ubhinnaṃ ekato manaṃ ;
7939苦乐共同分享,两人互相随顺。
Sādhāraṇā sukhadukkhe, ubho ca anuvattakā.
7940「有心所生之苦,是你的责任,调御者;
‘‘‘Atthi cetasikaṃ dukkhaṃ, tavādheyyaṃ arindama;
7941刹帝利,如果你能够,你应除去那苦。
Yadi sakkosi taṃ dukkhaṃ, vinodeyyāsi khattiya.
7942「你的苦是我的苦,两人心意相同;
‘‘‘Tava dukkhaṃ mama dukkhaṃ, ubhinnaṃ ekato mano ;
7943如果你以我为可托付者,应知此事已完成。
Niṭṭhitanti vijānāhi, mamādheyyaṃ sace tuvaṃ.
7944「应知,大王,我的苦难以除去;」
‘‘‘Jānāhi kho mahārāja, dukkhaṃ me dubbinodayaṃ;
7945「若你能够,就宣说吧:我给你一个难以舍弃的愿望。」
Pahu samāno gajjasu, ekaṃ te duccajaṃ varaṃ.
7946「凡在征服的范围内,凡我的生命所及;」
‘‘‘Yāvatā vijite atthi, yāvatā mama jīvitaṃ;
7947「如果你需要这些,我将毫不动摇地给予。」
Etehi yadi te attho, dassāmi avikampito.
7948「天人啊,你确实雷鸣了,那是错误的大量雷鸣;」
‘‘‘Gajjitaṃ kho tayā deva, micchā taṃ bahu gajjitaṃ;
7949「今天我将了解你,安住于一切法。」
Jānissāmi tuvaṃ ajja, sabbadhamme patiṭṭhitaṃ.
7950「你过度地压迫,正在给予的、具念的我;」
‘‘‘Atibāḷhaṃ nipīḷesi, dadamānassa me sato;
7951「压迫我对你有何用处?请告诉我你所希求的。」
Kiṃ te me pīḷitenattho, patthitaṃ te kathehi me.
7952「大王,我希求无上的佛陀至尊;」
‘‘‘Icchāmahaṃ mahārāja, buddhaseṭṭhaṃ anuttaraṃ;
7953「我将供养正自觉者,我的生命不算什么。」
Bhojayissāmi sambuddhaṃ, vajjaṃ me māhu jīvitaṃ.
7954「我给你其他的恩赐,不要向如来乞求;
‘‘‘Aññaṃ tehaṃ varaṃ dammi, mā yācittho tathāgataṃ ;
7955佛陀不可给予任何人,如同发光的宝珠。」
Adeyyo kassaci buddho, maṇi jotiraso yathā.
7956「天人啊,你不是已宣告,直到你自己的生命;
‘‘‘Nanu te gajjitaṃ deva, yāva jīvitamattano ;
7957既然给予生命,就应该给予如来。」
Jīvitaṃ dadamānena, yuttaṃ dātuṃ tathāgataṃ.
7958「大雄应被保留,胜利者不可给予任何人;
‘‘‘Ṭhapanīyo mahāvīro, adeyyo kassaci jino;
7959佛陀不被我允诺,恩赐应是无量的财富。」
Na me paṭissuto buddho, varassu amitaṃ dhanaṃ.
7960「我们达成裁决,我们将在裁决中询问;
‘‘‘Vinicchayaṃ pāpuṇāma, pucchissāma vinicchaye;
7961他们将如实地说,我们也如实地问他。
Yathāsaṇṭhaṃ kathessanti, paṭipucchāma taṃ tathā.
7962「抓住国王的手,我去到判决处;
‘‘‘Rañño hatthe gahetvāna, agamāsiṃ vinicchayaṃ;
7963在骰子占卜师们面前,我说了这句话。
Purato akkhadassānaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ.
7964「『请骰子占卜师们听我说,国王给了我恩赐;
‘‘‘Suṇantu me akkhadassā, rājā varamadāsi me;
7965没有保留任何东西,甚至连生命也施予了。
Na kiñci ṭhapayitvāna, jīvitampi pavārayi.
7966「『对于那给我恩赐的他,我要最上的佛陀作为恩赐;
‘‘‘Tassa me varadinnassa, buddhaseṭṭhaṃ variṃ ahaṃ;
7967佛陀已善施予我,请断除我的疑惑。
Sudinno hoti me buddho, chindatha saṃsayaṃ mama.
7968「『我们将听你的话,地主国王的话;
‘‘‘Sossāma tava vacanaṃ, bhūmipālassa rājino;
7969听闻两者之言后,我将断除此处之疑。
Ubhinnaṃ vacanaṃ sutvā, chindissāmettha saṃsayaṃ.
7970「天啊!一切皆由你所施与,此为他的一切所取;
‘‘‘Sabbaṃ deva tayā dinnaṃ, imassa sabbagāhikaṃ ;
7971未留下任何东西,甚至生命也施与了。
Na kiñci ṭhapayitvāna, jīvitampi pavārayi.
7972「成为陷入困境者,他乞求无上之恩赐;
‘‘‘Kicchappattova hutvāna, yācī varamanuttaraṃ ;
7973知此极苦者,我给予一切所取。
Imaṃ sudukkhitaṃ ñatvā, adāsiṃ sabbagāhikaṃ.
7974「天啊!你应被判败,如来应被判胜;
‘‘‘Parājayo tuvaṃ deva, assa deyyo tathāgato;
7975两者之疑已断,如实地住立吧。」
Ubhinnaṃ saṃsayo chinno, yathāsaṇṭhamhi tiṭṭhatha.
7976「国王站在那里,对骰子师如是说:」
‘‘‘Rājā tattheva ṭhatvāna, akkhadassetadabravi;
7977「请正确地给予我,我将再次得遇佛陀。」
Sammā mayhampi deyyātha, puna buddhaṃ labhāmahaṃ.
7978「圆满你的意愿,供养如来后;
‘‘‘Pūretvā tava saṅkappaṃ, bhojayitvā tathāgataṃ;
7979你将再次供养正自觉者,那位有名声的阿难。」
Puna deyyāsi sambuddhaṃ, ānandassa yasassino’.
7980(邀请论)
(Nimantanakathā)
7981「礼敬阿卡达西之后,以及那位刹帝利阿难;
‘‘Akkhadassebhivādetvā, ānandañcāpi khattiyaṃ;
7982满足、欢喜之后,我前往正自觉者处。
Tuṭṭho pamudito hutvā, sambuddhamupasaṅkamiṃ.
7983「前往正自觉者处,那位已渡瀑流、无漏者;
‘‘Upasaṅkamma sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ;
7984以头礼敬后,我说了这句话。
Sirasā abhivādetvā, idaṃ vacanamabraviṃ.
7985「具眼者,请与八万自在者一起接受供养;
‘Vasīsatasahassehi , adhivāsehi cakkhuma;
7986「令我心欢喜,请来我的住所。」
Hāsayanto mama cittaṃ, nivesanamupehi me’.
7987「莲华上佛是世间解,是供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
7988「知道我的意愿,具眼者同意了。
Mama saṅkappamaññāya, adhivāsesi cakkhumā.
7989「知道他的同意,礼敬导师后;
‘‘Adhivāsanamaññāya, abhivādiya satthuno;
7990「我欢喜、心高兴,前往住所。
Haṭṭho udaggacittohaṃ, nivesanamupāgamiṃ.
7991(布施准备)
(Dānapaṭiyādanaṃ)
7992「召集朋友与大臣们,我说了这话;
‘‘Mittāmacce samānetvā, idaṃ vacanamabraviṃ;
7993「『我已获得极难得者,如同发光的宝珠。
‘Sudullabho mayā laddho, maṇi jotiraso yathā.
7994「『我们将以什么来供养他,无量的、无比的;
‘‘‘Kena taṃ pūjayissāma, appameyyo anūpamo;
7995无比、无等、智者、胜者、无对者。
Atulo asamo dhīro, jino appaṭipuggalo.
7996如来亦等于无等者,无双的人中牛王;
‘‘‘Tathāsamasamo ceva, adutiyo narāsabho;
7997我确已作难行的作为,适合诸佛的。
Dukkaraṃ adhikārañhi, buddhānucchavikaṃ mayā.
7998集合种种花,我们做花亭;
‘‘‘Nānāpupphe samānetvā, karoma pupphamaṇḍapaṃ;
7999这适合诸佛,将成为一切供养。
Buddhānucchavikaṃ etaṃ, sabbapūjā bhavissati’.
8000优钵罗、钵昙摩、瓦悉迦、阿地目答咖;
‘‘Uppalaṃ padumaṃ vāpi, vassikaṃ adhimuttakaṃ ;
8001占巴咖、龙花,我建造了花亭。
Campakaṃ nāgapupphañca, maṇḍapaṃ kārayiṃ ahaṃ.
8002百千座位,我设置在伞盖的荫凉下;
‘‘Satāsanasahassāni, chattacchāyāya paññapiṃ;
8003我的最后座位,价值超过一百。
Pacchimaṃ āsanaṃ mayhaṃ, adhikaṃ satamagghati.
8004十万座位,我在伞盖荫下准备;
‘‘Satāsanasahassāni, chattacchāyāya paññapiṃ;
8005准备好饮食后,我宣告时间。
Paṭiyādetvā annapānaṃ, kālaṃ ārocayiṃ ahaṃ.
8006当时间被宣告时,莲花上首大牟尼;
‘‘Ārocitamhi kālamhi, padumuttaro mahāmuni;
8007他与八万自在者一起,来到我的住处。
Vasīsatasahassehi, nivesanamupesi me.
8008在上方持伞,在盛开花朵的殿堂;
‘‘Dhārentaṃ uparicchattaṃ , suphullapupphamaṇḍape;
8009人中至上者与八万自在者一起坐下。
Vasīsatasahassehi, nisīdi purisuttamo.
8010十万伞盖,十万座位;
‘‘‘Chattasatasahassāni, satasahassamāsanaṃ;
8011「具眼者,请接受适当的、无过失的。」
Kappiyaṃ anavajjañca, paṭigaṇhāhi cakkhuma’.
8012「世间解莲华上,是诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
8013「那位大牟尼为了度脱我,接受了。
Mamaṃ tāretukāmo so, sampaṭicchi mahāmuni.
8014(布施论)
(Dānakathā)
8015「我给每一位比丘,各别地给了钵;
‘‘Bhikkhuno ekamekassa, paccekaṃ pattamadāsahaṃ;
8016「他们舍弃了铜钵,持受了铁钵。
Jahiṃsu sumbhakaṃ pattaṃ, lohapattaṃ adhārayuṃ.
8017「佛陀在花亭中,坐了七日夜;
‘‘Sattarattindivaṃ buddho, nisīdi pupphamaṇḍape;
8018「觉悟了许多众生,转动了法轮。
Bodhayanto bahū satte, dhammacakkaṃ pavattayi.
8019「转动法轮时,在花亭的下方;
‘‘Dhammacakkaṃ pavattento, heṭṭhato pupphamaṇḍape;
8020八万二千人,获得了法现观。
Cullāsītisahassānaṃ , dhammābhisamayo ahu.
8021「在第七日到来时,莲花上的大牟尼;
‘‘Sattame divase patte, padumuttaro mahāmuni;
8022坐在伞盖的荫凉下,说了这些偈颂。
Chattacchāyāyamāsīno, imā gāthā abhāsatha.
8023(授记)
(Byākaraṇaṃ)
8024『那位学童给予我,不缺的最上布施;
‘‘‘Anūnakaṃ dānavaraṃ, yo me pādāsi māṇavo;
8025我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
8026『象、马、车、步兵,以及四支军队;
‘‘‘Hatthī assā rathā pattī, senā ca caturaṅginī;
8027将常常围绕他,这是一切布施的果报。
Parivāressantimaṃ niccaṃ, sabbadānassidaṃ phalaṃ.
8028『象乘、马乘,轿子和华丽的车辆;
‘‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikā sandamānikā;
8029他们将常常侍奉我,这是布施一切的果报。
Upaṭṭhissantimaṃ niccaṃ, sabbadānassidaṃ phalaṃ.
8030「六万辆车乘,装饰着一切庄严;
‘‘‘Saṭṭhi rathasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
8031「她们将常常围绕我,这是一切布施的果报。
Parivāressantimaṃ niccaṃ, sabbadānassidaṃ phalaṃ.
8032「六万种乐器,装饰着鼓;
‘‘‘Saṭṭhi tūriyasahassāni, bheriyo samalaṅkatā;
8033「她们将常常为我演奏,这是一切布施的果报。
Vajjayissantimaṃ niccaṃ, sabbadānassidaṃ phalaṃ.
8034「八万六千名女子,装饰庄严;
‘‘‘Chaḷāsītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
8035「穿着杂色衣服与装饰品,戴着项链与耳环。
Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā .
8036「眉睫修长,含笑美丽,善有仪态,身材苗条;
‘‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
8037他们将常常围绕我,这是此一切布施的果报。
Parivāressantimaṃ niccaṃ, sabbadānassidaṃ phalaṃ.
8038三万劫,他将在天界享乐;
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati;
8039千次成为帝释天,他将行天王之权。
Sahassakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati.
8040千次成为王,他将成为转轮王;
‘‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati;
8041广大的地方王权,从计算上无法计数。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
8042住在天界者,具足福业者;
‘‘‘Devaloke vasantassa, puññakammasamaṅgino;
8043遍及天界,将持宝伞盖。
Devalokapariyantaṃ, ratanachattaṃ dharissati.
8044当他想要荫凉时,由布与花所成的遮盖;
‘‘‘Icchissati yadā chāyaṃ , chadanaṃ dussapupphajaṃ;
8045了知此人的心后,将为他覆盖所系之物。
Imassa cittamaññāya, nibaddhaṃ chādayissati.
8046从天界死没后,由善根所驱使;
‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
8047与福业相应,将成为梵天之亲。
Puññakammena saṃyutto, brahmabandhu bhavissati.
8048在十万劫中,生于乌迦卡族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
8049以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati.
8050遍知这一切后,乔达摩,释迦族之牛王;
‘‘‘Sabbametaṃ abhiññāya, gotamo sakyapuṅgavo;
8051坐在比丘僧团中,将确立此第一。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapessati.
8052以毕陵伽婆蹉之名,将成为导师的弟子;
‘‘‘Pilindavacchanāmena , hessati satthusāvako;
8053受到诸天、阿修罗、乾闼婆的尊敬。
Devānaṃ asurānañca, gandhabbānañca sakkato.
8054「他对于诸比丘、诸比丘尼以及在家众,
‘‘‘Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, gihīnañca tatheva so;
8055成为一切人所喜爱的,他将无漏而住。
Piyo hutvāna sabbesaṃ, viharissatināsavo’.
8056(布施利益论)
(Dānānisaṃsakathā)
8057十万次所作的业,在此处向我显示果报;
‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;
8058如善解脱的箭速,烧尽了我的诸烦恼。
Sumutto saravegova, kilese jhāpayī mama .
8059啊!我所作的善业,在无上的福田中;
‘‘Aho me sukataṃ kammaṃ, puññakkhette anuttare;
8060在那里作了供养之后,我已证得不动之地。
Yattha kāraṃ karitvāna, pattomhi acalaṃ padaṃ.
8061那位学童确实布施了无缺的殊胜布施;
‘‘Anūnakaṃ dānavaraṃ, adāsi yo hi māṇavo;
8062他是最初的先导者,这是那布施的果报。
Ādipubbaṅgamo āsi, tassa dānassidaṃ phalaṃ.
8063(1. 伞利益)
(1. Chattānisaṃso)
8064「在善逝处布施伞盖,在僧团、最胜的群体;
‘‘Chatte ca sugate datvā , saṅghe gaṇavaruttame;
8065我享受八种利益,这是我的业的随顺。
Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8066「我不知寒冷炎热,尘垢泥水不沾染;
‘‘Sītaṃ uṇhaṃ na jānāmi, rajojallaṃ na limpati;
8067无灾难、无怖畏,我常受尊敬。
Anupaddavo anīti ca, homi apacito sadā.
8068「我有细滑的皮肤,心意清净;
‘‘Sukhumacchaviko homi, visadaṃ hoti mānasaṃ;
8069十万把伞盖,在我轮回诸有中。
Chattasatasahassāni, bhave saṃsarato mama.
8070「一切庄严具足,那业的力量所致;
‘‘Sabbālaṅkārayuttāni , tassa kammassa vāhasā;
8071「除了这一生之外,他们都顶戴在我头上。
Imaṃ jātiṃ ṭhapetvāna, matthake dhārayanti me.
8072「为何在这一生中,我没有持伞者?
‘‘Kasmā imāya jātiyā, natthi me chattadhāraṇā;
8073「我所作的一切业,都是为了获得解脱之伞。
Mama sabbaṃ kataṃ kammaṃ, vimuttichattapattiyā.
8074(2. 布利益)
(2. Dussānisaṃso)
8075「在善逝处布施衣服,在最胜僧团中,
‘‘Dussāni sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8076「我体验八种利益,这是我业的果报。
Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8077「金色无垢,具光辉有威力,
‘‘Suvaṇṇavaṇṇo virajo, sappabhāso patāpavā;
8078「我的肢体柔软,在我轮回诸有中。
Siniddhaṃ hoti me gattaṃ, bhave saṃsarato mama.
8079「数十万件衣服,白色、黄色及红色,
‘‘Dussasatasahassāni, setā pītā ca lohitā;
8080他们顶戴在我头上,这是布施衣服的果报。
Dhārenti matthake mayhaṃ, dussadānassidaṃ phalaṃ.
8081憍赏耶衣、毛毯、亚麻布与棉布,
‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca;
8082我到处都能获得,这是由于他们的流出。
Sabbattha paṭilabhāmi, tesaṃ nissandato ahaṃ.
8083(3. 钵利益)
(3. Pattānisaṃso)
8084已施与善逝、僧团、最胜群体,
‘‘Patte sugate datvāna, saṅghe gaṇavaruttame;
8085我享受十种利益,这是我业的随顺。
Dasānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8086在金盘、宝石盘、银盘中,
‘‘Suvaṇṇathāle maṇithāle, rajatepi ca thālake;
8087在红铜盘中,我常常受用。
Lohitaṅgamaye thāle, paribhuñjāmi sabbadā.
8088无灾难、无怖畏,我常被尊敬。
‘‘Anupaddavo anīti ca, homi apacito sadā;
8089得食物、饮料、衣服及卧具。
Lābhī annassa pānassa, vatthassa sayanassa ca.
8090「我的财富不会消失,我将成为心稳固者;
‘‘Na vinassanti me bhogā, ṭhitacitto bhavāmahaṃ;
8091我常为乐法者,少烦恼、无漏。
Dhammakāmo sadā homi, appakleso anāsavo.
8092「在天界或人间,这些功德随逐我;
‘‘Devaloke manusse vā, anubandhā ime guṇā;
8093犹如树之影,它们处处不离我。
Chāyā yathāpi rukkhassa, sabbattha na jahanti maṃ.
8094(4. 斧利益)
(4. Vāsiānisaṃso)
8095「以心束缚相应,善作诸多斧头;
‘‘Cittabandhanasambaddhā , sukatā vāsiyo bahū;
8096布施给最胜佛陀,及僧团,我亦如是。
Datvāna buddhaseṭṭhassa, saṅghassa ca tathevahaṃ.
8097「我享受八种利益,随顺于我的业;」
‘‘Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama;
8098勇敢、善于祭火供养,于无畏中到彼岸。
Sūro homavisārī ca, vesārajjesu pāramī.
8099我具有坚定与精进,心常奋勉;
‘‘Dhitivīriyavā homi, paggahītamano sadā;
8100断除烦恼之智,微妙、无比、清净;
Kilesacchedanaṃ ñāṇaṃ, sukhumaṃ atulaṃ suciṃ;
8101我于一切处获得,由于那(智)的流出。
Sabbattha paṭilabhāmi, tassa nissandato ahaṃ.
8102(5. 刀利益)
(5. Satthakānisaṃso)
8103「许多不粗糙、不粗恶、清净的小刀;
‘‘Akakkase apharuse, sudhote satthake bahū;
8104以清净心施与,于佛、于僧伽亦如是。
Pasannacitto datvāna, buddhe saṅghe tatheva ca.
8105我体验五种功德,随顺于我的业;
‘‘Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama;
8106善友、精进,以及忍辱与慈刀。
Kalyāṇamittaṃ vīriyaṃ, khantiñca mettasatthakaṃ.
8107「由于渴爱之箭已被切断,无上的慧剑;
‘‘Taṇhāsallassa chinnattā, paññāsatthaṃ anuttaraṃ;
8108愿我从他们的流出获得如金刚般的智。
Vajirena samaṃ ñāṇaṃ, tesaṃ nissandato labhe.
8109(6. 针利益)
(6. Sūciānisaṃso)
8110「在善逝处布施针,在僧团最胜群中;
‘‘Sūciyo sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8111我体验五种利益,这是我业的随顺。
Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8112「无疑惑、断除犹豫,端正且有财富;
‘‘Na saṃsayo kaṅkhacchedo, abhirūpo ca bhogavā;
8113我常具利慧,轮回于诸有中。
Tikkhapañño sadā homi, saṃsaranto bhavābhave.
8114「甚深、微妙之处,我以智见义;
‘‘Gambhīraṃ nipuṇaṃ ṭhānaṃ, atthaṃ ñāṇena passayiṃ;
8115如金刚尖般的智,成为我的破暗者。」
Vajiraggasamaṃ ñāṇaṃ, hoti me tamaghātanaṃ.
8116(7. 剪指甲利益)
(7. Nakhacchedanānisaṃso)
8117「将剪指甲刀布施给善逝、最上的僧团;
‘‘Nakhacchedane sugate, datvā saṅghe gaṇuttame;
8118我体验五种功德,这是我业的果报。
Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8119「奴婢、牛群、雇工、众多演员、
‘‘Dāsidāse gavasse ca, bhatake nāṭake bahū;
8120理发师、仆人、厨师,我在一切处都获得。
Nhāpite bhattake sūde, sabbattheva labhāmahaṃ.
8121(8. 熏香扇利益)
(8. Vidhūpanatālavaṇṭānisaṃso)
8122「在善逝处布施熏香,以及美好的扇子;
‘‘Vidhūpane sugate datvā, tālavaṇṭe ca sobhaṇe;
8123我体验八种功德,这是我业的果报。
Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8124「我不知冷热,没有热恼;
‘‘Sītaṃ uṇhaṃ na jānāmi, pariḷāho na vijjati;
8125我不知忧愁,没有心的苦恼。
Darathaṃ nābhijānāmi, cittasantāpanaṃ mama.
8126「贪火、嗔火、痴火,慢火及见火;
‘‘Rāgaggi dosamohaggi, mānaggi diṭṭhiaggi ca;
8127我的一切火已熄灭,那是我的流出。
Sabbaggī nibbutā mayhaṃ, tassa nissandato mama.
8128(9. 孔雀羽拂尘)
(9. Morahattha-cāmaraṃ)
8129「以孔雀羽拂尘,布施给僧团、最胜的众;
‘‘Morahatthe cāmariyo, datvā saṅghe gaṇuttame;
8130我已寂止诸烦恼,无垢而住。
Upasantakilesohaṃ, viharāmi anaṅgaṇo.
8131(10. 洒水法器)
(10. Parissāvana-dhammakaraṃ)
8132「将滤水器布施给善逝、最上的法器;
‘‘Parissāvane sugate, datvā dhammakaruttame ;
8133我享受五种利益,那是我业的随顺。
Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8134「超越一切,我获得天寿;
‘‘Sabbesaṃ samatikkamma, dibbaṃ āyuṃ labhāmahaṃ;
8135我常不被征服,无论是盗贼或敌人。
Appasayho sadā homi, corapaccatthikehi vā.
8136「以刀或以毒,也不作伤害;
‘‘Satthena vā visena vā, vihesampi na kubbate;
8137没有中夭死,这些是我的果报流出。
Antarāmaraṇaṃ natthi, tesaṃ nissandato mama.
8138(11. 油滴利益)
(11. Teladhārānisaṃso)
8139「在善逝处布施油灯,在僧团最上之众;
‘‘Teladhāre sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8140我体验五种功德,这是我业的相应。
Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8141「具善妙色、善吉祥,心善出离;
‘‘Sucārurūpo subhaddo , susamuggatamānaso;
8142我心不散乱,被一切守护者守护。
Avikkhittamano homi, sabbārakkhehi rakkhito.
8143(12. 针屋利益)
(12. Sūcigharānisaṃso)
8144「在善逝处布施针屋,在僧团最上之众;
‘‘Sūcighare sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8145我体验三种功德,这是我业的相应。
Tīṇānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8146「心乐与身乐,以及威仪路所生之乐;
‘‘Cetosukhaṃ kāyasukhaṃ, iriyāpathajaṃ sukhaṃ;
8147我获得这些功德,那是从它的果报。
Ime guṇe paṭilabhe, tassa nissandato ahaṃ.
8148(13. 肩带利益)
(13. Aṃsabaddhānisaṃso)
8149「将肩带布施给胜者、最胜的僧团;
‘‘Aṃsabaddhe jine datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8150我体验三种利益,那是随顺于我的业。
Tīṇānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8151「我在正法中获得深固,我忆念第二世;
‘‘Saddhamme gādhaṃ vindāmi, sarāmi dutiyaṃ bhavaṃ;
8152我在一切处皮肤美好,那是从它的果报。
Sabbattha succhavī homi, tassa nissandato ahaṃ.
8153(14. 身带利益)
(14. Kāyabandhanānisaṃso)
8154「布施身带给胜者,给僧团、最胜的众;
‘‘Kāyabandhe jine datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8155我体验六种利益,那是随顺于我的业。
Chānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8156「我于诸定不动摇,我于诸定得自在;
‘‘Samādhīsu na kampāmi, vasī homi samādhisu;
8157我成为不可破坏之人,我的言语常值得接受。
Abhejjapariso homi, ādeyyavacano sadā.
8158「我具念现起,我没有恐惧;
‘‘Upaṭṭhitasati homi, tāso mayhaṃ na vijjati;
8159无论在天界或人间,这些功德随逐我。
Devaloke manusse vā, anubandhā ime guṇā.
8160(15. 支撑物利益)
(15. Ādhārakānisaṃso)
8161「布施支撑物给胜者,给僧团、最胜群体;
‘‘Ādhārake jine datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8162我以五种色成为继承者,我不为任何事物所动摇。
Pañcavaṇṇehi dāyādo , acalo homi kenaci.
8163「凡我所听闻之法,能觉悟念与智;
‘‘Ye keci me sutā dhammā, satiñāṇappabodhanā;
8164我所持之法不会消失,它们成为善决择的。
Dhatā me na vinassanti, bhavanti suvinicchitā.
8165(16. 容器利益)
(16. Bhājanānisaṃso)
8166「于钵与资具,施予佛陀最上僧团;
‘‘Bhājane paribhoge ca, datvā buddhe gaṇuttame;
8167我享受三种利益,随顺于我的业。
Tīṇānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8168「以金所成、以宝珠所成,或以水晶所成;
‘‘Soṇṇamaye maṇimaye, athopi phalikāmaye;
8169以及以红宝石所成,我获得诸钵。
Lohitaṅgamaye ceva, labhāmi bhājane ahaṃ.
8170「妻子、男仆女仆,象、马、车、步兵;
‘‘Bhariyā dāsadāsī ca, hatthissarathapattike;
8171以及贞洁的妇女,一切时享受资具。
Itthī patibbatā ceva, paribhogāni sabbadā.
8172「明咒与真言句,以及种种众多的传承;
‘‘Vijjā mantapade ceva, vividhe āgame bahū;
8173我通晓一切工巧,一切时享受资具。」
Sabbaṃ sippaṃ nisāmemi, paribhogāni sabbadā.
8174(17. 盘利益)
(17. Thālakānisaṃso)
8175「在善逝处施与盘后,在僧团、群中最胜者处;
‘‘Thālake sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8176我享受三种利益,我的业之随顺。
Tīṇānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8177「金制的、宝石制的,或者水晶制的;
‘‘Soṇṇamaye maṇimaye, athopi phalikāmaye;
8178以及红宝石制的,我获得诸盘。
Lohitaṅgamaye ceva, labhāmi thālake ahaṃ.
8179「无柄的、果实制的,以及莲叶制的;
‘‘Asatthake phalamaye, atho pokkharapattake;
8180蜜饮器形的,我获得诸盘。
Madhupānakasaṅkhe ca, labhāmi thālake ahaṃ.
8181「在戒、德、行道中,在行为、作为中;
‘‘Vatte guṇe paṭipatti, ācārakiriyāsu ca;
8182我获得这些德,由于那个的流出。
Ime guṇe paṭilabhe, tassa nissandato ahaṃ.
8183(18. 药利益)
(18. Bhesajjānisaṃso)
8184「已对善逝施予药,对僧伽、最上之众;
‘‘Bhesajjaṃ sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8185我受用十种功德,我的业之果报。
Dasānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8186「长寿、有力、智者,有色、有名声、安乐;
‘‘Āyuvā balavā dhīro, vaṇṇavā yasavā sukhī;
8187无灾难、无祸患,我常被尊敬;
Anupaddavo anīti ca, homi apacito sadā;
8188我无别离所爱,那是我的果报。
Na me piyaviyogatthi, tassa nissandato mama.
8189(19. 鞋利益)
(19. Upāhanānisaṃso)
8190「已对胜者施予鞋,对僧伽、最上之众;
‘‘Upāhane jine datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8191我受用三种功德,我的业之果报。
Tīṇānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8192「象乘、马乘,轿子、有靠背的椅子;
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikā sandamānikā;
8193六千万,常随侍我。
Saṭṭhisatasahassāni, parivārenti maṃ sadā.
8194宝石所成、铜所成,金银之履;
‘‘Maṇimayā tambamayā , soṇṇarajatapādukā;
8195于我轮回诸有中,生起于足举起时。
Nibbattanti paduddhāre, bhave saṃsarato mama.
8196必定随念而行,清净罪过与行处;
‘‘Niyāmaṃ sati dhāvanti , āguācārasodhanaṃ ;
8197我因彼之果报,获得此等功德。
Ime guṇe paṭilabhe, tassa nissandato ahaṃ.
8198(20. 履利益)
(20. Pādukānisaṃso)
8199以履施于善逝,及僧伽最上群;
‘‘Pāduke sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8200登上神通之履,随意而住。
Iddhipādukamāruyha, viharāmi yadicchakaṃ.
8201(21. 水拭利益)
(21. Udakapuñchanānisaṃso)
8202以拭水之布,施于佛陀最上群;
‘‘Udakapucchanacoḷe , datvā buddhe gaṇuttame;
8203我体验五种功德,这是我业的果报。
Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8204「金色无垢,具光辉,有威力;
‘‘Suvaṇṇavaṇṇo virajo, sappabhāso patāpavā;
8205我的肢体润泽,尘垢不沾染;
Siniddhaṃ hoti me gattaṃ, rajojallaṃ na limpati;
8206我获得这些功德,这是那(布施)的果报。
Ime guṇe paṭilabhe, tassa nissandato ahaṃ.
8207(22. 剃刀杖利益)
(22. Kattaradaṇḍānisaṃso)
8208「布施剃刀杖给善逝,给僧团、最上之众;
‘‘Kattaradaṇḍe sugate, datvā saṅghe gaṇuttame;
8209我体验六种功德,这是我业的果报。
Chānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8210「我有众多子嗣,我无恐惧;
‘‘Puttā mayhaṃ bahū honti, tāso mayhaṃ na vijjati;
8211我常无能胜者,受一切守护者守护;
Appasayho sadā homi, sabbārakkhehi rakkhito;
8212我不知道滑倒,我的心不动摇。
Khalitampi na jānāmi, abhantaṃ mānasaṃ mama.
8213(23. 药膏利益)
(23. Osadhañjanānisaṃso)
8214「布施了药与眼药,给佛陀、僧团、最胜众;
‘‘Osadhaṃ añjanaṃ datvā, buddhe saṅghe gaṇuttame;
8215我享受八种利益,这是我业的果报。
Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8216「我有宽广的眼睛,白色、黄色与红色;
‘‘Visālanayano homi, setapīto ca lohito;
8217眼睛清净无浊,远离一切疾病。
Anāvilapasannakkho, sabbarogavivajjito.
8218「我获得天眼,无上的慧眼;
‘‘Labhāmi dibbanayanaṃ, paññācakkhuṃ anuttaraṃ;
8219我获得这些功德,这是那(布施)的果报。
Ime guṇe paṭilabhe, tassa nissandato ahaṃ.
8220(24. 钥匙利益)
(24. Kuñcikānisaṃso)
8221「布施了钥匙给善逝、僧团、最胜众中的最上者;
‘‘Kuñcike sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8222我获得法门开启,我获得智慧之钥。
Dhammadvāravivaraṇaṃ, labhāmi ñāṇakuñcikaṃ.
8223(25. 钥匙屋利益)
(25. Kuñcikāgharānisaṃso)
8224在家中布施钥匙,于佛陀、僧团、最上僧伽;
‘‘Kuñcikānaṃ ghare datvā, buddhe saṅghe gaṇuttame;
8225我体验十二种利益,我的业相应之果报;
Dvānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama;
8226少嗔恚、无疲劳,我在有中轮回。
Appakodho anāyāso, saṃsaranto bhave ahaṃ.
8227(26. 铁轭利益)
(26. Āyogānisaṃso)
8228布施轭于善逝,于僧团、最上僧伽;
‘‘Āyoge sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8229我体验五种利益,我的业相应之果报。
Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8230我在诸定中不动摇,我在诸定中得自在;
‘‘Samādhīsu na kampāmi, vasī homi samādhisu;
8231我成为不可破坏之随从,我的言语常被接受;
Abhejjapariso homi, ādeyyavacano sadā;
8232我在轮回中流转时,财富圆满生起。
Jāyati bhogasampatti, bhave saṃsarato mama.
8233(27. 烟管利益)
(27. Dhūmanettānisaṃso)
8234以烟网供养胜者,供养最上僧团;
‘‘Dhūmanette jine datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8235我体验三种利益,这是我业的果报。
Tīṇānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8236我的念正直,诸筋脉善连结;
‘‘Sati me ujukā hoti, susambandhā ca nhāravo;
8237我获得天眼,这是那业的果报。
Labhāmi dibbanayanaṃ , tassa nissandato ahaṃ.
8238(28. 灯架利益)
(28. Dīpadhārānisaṃso)
8239以灯台供养胜者,供养最上僧团;
‘‘Dīpadhāre jine datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8240我体验三种利益,这是我业的果报。
Tīṇānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8241出身高贵、诸根具足,有慧、为佛所赞许;
‘‘Jātimā aṅgasampanno, paññavā buddhasammato ;
8242我获得这些功德,是从那(供养)流出的。
Ime guṇe paṭilabhe, tassa nissandato ahaṃ.
8243(29. 葫芦箱)
(29. Tumbaka-karaṇḍo)
8244以葫芦与篮子,布施给佛陀、群中最上者;
‘‘Tumbake ca karaṇḍe ca, datvā buddhe gaṇuttame;
8245我享受十种利益,是我业的随顺果。
Dasānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8246善护、具足安乐、大名声、如来;远离灾难、细滑、离一切怖畏。
‘‘Sugutto sukhasamaṅgī, mahāyaso tathāgati;
8247获得广大的功德,我的平等与不动;
Vipattivigato sukhumālo, sabbītiparivajjito.
8248「我获得广大功德,我的行动平稳;
‘‘Vipule ca guṇe lābhī, samāva calanā mama;
8249善能远离惊怖,于葫芦与篮子中。
Suvivajjitaubbego, tumbake ca karaṇḍake.
8250我获得四种肤色、象马宝珠;
‘‘Labhāmi caturo vaṇṇe, hatthissaratanāni ca;
8251那些不会消失,这是施葫芦的果报。
Tāni me na vinassanti, tumbadāne idaṃ phalaṃ.
8252(30. 除垢利益)
(30. Malaharaṇānisaṃso)
8253施与去垢物,于佛陀、僧团、最上之众;
‘‘Malaharaṇiyo datvā, buddhe saṅghe gaṇuttame;
8254我享受五种利益,这是我业的随顺。
Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8255具足一切相,寿命与慧定;
‘‘Sabbalakkhaṇasampanno, āyupaññāsamāhito;
8256解脱一切疲劳,我的身体常如此。
Sabbāyāsavinimutto, kāyo me hoti sabbadā.
8257(31. 毕拨喇利益)
(31. Pipphalānisaṃso)
8258施与细锐利的毕钵罗果于僧团;
‘‘Taṇudhāre sunisite, saṅghe datvāna pipphale;
8259我获得断除烦恼的智,无比清净。
Kilesakantanaṃ ñāṇaṃ, labhāmi atulaṃ suciṃ.
8260(32. 座具利益)
(32. Bhaṇḍāsānisaṃso)
8261施与钳子于善逝、僧团、最上之众;
‘‘Saṇḍāse sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8262我获得破除烦恼的智,无比清净。
Kilesabhañjanaṃ ñāṇaṃ, labhāmi atulaṃ suciṃ.
8263(33. 鼻环利益)
(33. Natthukānisaṃso)
8264「在善逝处布施鼻药,在僧团、最胜之众;
‘‘Natthuke sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8265我享受八种利益,我的业相称。
Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8266「信、戒、惭,以及愧的德,
‘‘Saddhaṃ sīlaṃ hiriñcāpi, atha ottappiyaṃ guṇaṃ;
8267闻、施、忍,慧是我第八德。
Sutaṃ cāgañca khantiñca, paññaṃ me aṭṭhamaṃ guṇaṃ.
8268(34. 椅子利益)
(34. Pīṭhakānisaṃso)
8269「在善逝处布施长椅,在僧团、最胜之众;
‘‘Pīṭhake sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8270我享受五种利益,我的业相称。
Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8271「我生于高贵家族,我成为大富者;
‘‘Ucce kule pajāyāmi, mahābhogo bhavāmahaṃ;
8272一切人都尊敬我,我的名声已高扬。
Sabbe maṃ apacāyanti, kitti abbhuggatā mama.
8273十万劫以来,四方形的卧榻,
‘‘Kappasatasahassāni, pallaṅkā caturassakā;
8274常常围绕着我,我乐于分享。
Parivārenti maṃ niccaṃ, saṃvibhāgarato ahaṃ.
8275(35. 垫子利益)
(35. Bhisiānisaṃso)
8276在善逝处布施了垫子,在最胜僧团中,
‘‘Bhisiyo sugate datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8277我享受六种利益,这是我业的果报。
Chānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8278身体匀称善美、丰满,柔软、容貌可爱,
‘‘Samasugattopacito, muduko cārudassano;
8279我获得智慧的眷属,这是布施垫子的果报。
Labhāmi ñāṇaparivāraṃ, bhisidānassidaṃ phalaṃ.
8280棉垫、种种铺设物,许多彩绘的床榻,
‘‘Tūlikā vikatikāyo, kaṭṭissā cittakā bahū;
8281我获得上等的毯子和毛毯,种种各样。
Varapotthake kambale ca, labhāmi vividhe ahaṃ.
8282以及柔软的波婆利咖衣,柔软的鹿皮编织物;
‘‘Pāvārike ca muduke, mudukājinaveṇiyo;
8283我获得种种的卧具,这是布施卧具的果报。
Labhāmi vividhatthāre , bhisidānassidaṃ phalaṃ.
8284自从我忆念自己,自从我获得智慧;
‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;
8285我的禅那床座不空虚,这是布施卧具的果报。
Atuccho jhānamañcomhi, bhisidānassidaṃ phalaṃ.
8286(36. 枕头利益)
(36. Bibbohanānisaṃso)
8287布施枕头给胜者、僧团、最上之众;
‘‘Bibbohane jine datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8288我体验六种利益,这是我业的果报。
Chānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8289在羊毛的、莲花的,以及红檀香的;
‘‘Uṇṇike padumake ca, atho lohitacandane;
8290我常把枕头垫在我的头上。
Bibbohane upādhemi, uttamaṅgaṃ sadā mama.
8291于八支圣道、沙门四果;
‘‘Aṭṭhaṅgike maggavare, sāmaññe caturo phale;
8292生起对它们的智后,我常时而住。
Tesu ñāṇaṃ uppādetvā , vihare niccakālikaṃ.
8293于布施、调御、自制,以及诸无量、诸色;
‘‘Dāne dame saṃyame ca, appamaññāsu rūpisu;
8294生起对它们的智后,我一切时而住。
Tesu ñāṇaṃ uppādetvā , vihare sabbakālikaṃ.
8295于戒行、德、实践、行为与作为;
‘‘Vatte guṇe paṭipatti, ācārakiriyāsu ca;
8296生起对它们的智后,我常常而住。
Tesu ñāṇaṃ uppādetvā , vihare sabbadā ahaṃ.
8297于经行或精勤,或于精进、菩提分;
‘‘Caṅkame vā padhāne vā, vīriye bodhipakkhiye;
8298于彼等生起智后,我随意而住。
Tesu ñāṇaṃ uppādetvā, viharāmi yadicchakaṃ.
8299戒、定、慧,以及无上解脱;
‘‘Sīlaṃ samādhi paññā ca, vimutti ca anuttarā;
8300于彼等生起智后,我住于乐。
Tesu ñāṇaṃ uppādetvā , viharāmi sukhaṃ ahaṃ.
8301(37. 果椅利益)
(37. Phalapīṭhānisaṃso)
8302以果座施予胜者,以及最上僧团;
‘‘Phalapīṭhe jine datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8303我享受二十二种与我的业相称的利益。
Dvānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8304金制的、宝石制的、象牙制的众多;
‘‘Soṇṇamaye maṇimaye, dantasāramaye bahū;
8305我获得最胜卧榻,此是果座之果报。
Pallaṅkaseṭṭhe vindāmi, phalapīṭhassidaṃ phalaṃ.
8306(38. 脚凳利益)
(38. Pādapīṭhānisaṃso)
8307以足座施予胜者,以及最上僧团;
‘‘Pādapīṭhe jine datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8308我体验十二种利益,与我的业相称;
Dvānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama;
8309我获得众多车乘,这是足凳的果报。
Labhāmi bahuke yāne, pādapīṭhassidaṃ phalaṃ.
8310「女奴、男奴及妻子,以及其他依附者;
‘‘Dāsī dāsā ca bhariyā, ye caññe anujīvino;
8311他们如法地服侍我,这是脚凳的果报。
Sammā paricarante maṃ, pādapīṭhassidaṃ phalaṃ.
8312(39. 油膏利益)
(39. Telabbhañjanānisaṃso)
8313「施予油涂身于僧团,最上的群体;
‘‘Telaabbhañjane datvā, saṅghe gaṇavaruttame;
8314我体验五种利益,与我的业相称。
Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8315「无病、美貌,迅速证得法的寂静;
‘‘Abyādhitā rūpavatā, khippaṃ dhammanisantitā;
8316获得食物与饮料,寿命是第五项。
Lābhitā annapānassa, āyupañcamakaṃ mama.
8317(40. 酥油利益)
(40. Sappitelānisaṃso)
8318「布施了酥油之后,于僧团、最胜之众;
‘‘Sappitelañca datvāna, saṅghe gaṇavaruttame;
8319我享受五种与我的业相称的利益。
Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8320「有力、色具足,身体常喜悦;
‘‘Thāmavā rūpasampanno, pahaṭṭhatanujo sadā;
8321我无病、清净,这是酥油之果。
Abyādhi visado homi, sappitelassidaṃ phalaṃ.
8322(41. 漱口剂利益)
(41. Mukhasodhanakānisaṃso)
8323「布施了口清净物之后,于佛、僧团、最胜之众;
‘‘Mukhasodhanakaṃ datvā, buddhe saṅghe gaṇuttame;
8324我享受五种与我的业相称的利益。
Pañcānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8325「喉清净、声甜美,离于咳嗽与气喘;
‘‘Visuddhakaṇṭho madhurassaro, kāsasāsavivajjito;
8326青莲花香从口中,常向我飘来。
Uppalagandho mukhato, upavāyati me sadā.
8327(42. 酸奶利益)
(42. Dadhiānisaṃso)
8328「布施酸奶已圆满,于佛、僧伽、最胜众;
‘‘Dadhiṃ datvāna sampannaṃ, buddhe saṅghe gaṇuttame;
8329我享用不死之食,殊胜的身至念。
Bhuñjāmi amataṃ bhattaṃ , varaṃ kāyagatāsatiṃ.
8330(43. 蜂蜜利益)
(43. Madhuānisaṃso)
8331「布施具色香味的蜜,于胜者及众中;
‘‘Vaṇṇagandharasopetaṃ, madhuṃ datvā jine gaṇe;
8332无比的、无等的,我饮解脱之味。
Anūpamaṃ atuliyaṃ, pive muttirasaṃ ahaṃ.
8333(44. 果汁利益)
(44.Rasānisaṃso)
8334「布施如实之味,于佛、僧伽、最胜众;
‘‘Yathābhūtaṃ rasaṃ datvā, buddhe saṅghe gaṇuttame;
8335我享受与我的业相称的四果。
Caturo phale anubhomi, kammānucchavike mama.
8336(45. 饮食利益)
(45. Annapānānisaṃso)
8337「布施食与饮已,于佛、僧伽、最胜众;
‘‘Annaṃ pānañca datvāna, buddhe saṅghe gaṇuttame;
8338我享受十种与我的业相称的利益。
Dasānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8339「长寿、有力、智慧,具色、有名声、快乐,
‘‘Āyuvā balavā dhīro, vaṇṇavā yasavā sukhī;
8340得食与饮,常为勇者、具慧者;
Lābhī annassa pānassa, sūro paññāṇavā sadā;
8341我在诸有中轮回时,获得这些功德。
Ime guṇe paṭilabhe, saṃsaranto bhave ahaṃ.
8342(46. 熏香利益)
(46. Dhūpānisaṃso)
8343「供养香于善逝,于僧团、最胜群体;
‘‘Dhūpaṃ datvāna sugate, saṅghe gaṇavaruttame;
8344我享受十种与我的业相称的利益。
Dasānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
8345「身具妙香、有名声,速慧且有声誉,
‘‘Sugandhadeho yasavā, sīghapañño ca kittimā;
8346利慧、广慧,具笑容、深慧。
Tikkhapañño bhūripañño, hāsagambhīrapaññavā.
8347「广大速行慧,在有有中轮回时;
‘‘Vepullajavanapañño , saṃsaranto bhavābhave;
8348现在,由于那努力,我已达到寂静、安乐、吉祥。
Tasseva vāhasā dāni, patto santisukhaṃ sivaṃ.
8349(共通利益)
(Sādhāraṇānisaṃso)
8350「我的诸烦恼已被烧尽,一切诸有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
8351如龙象断除束缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
8352「我来到佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike ;
8353三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8354「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
8355六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
8356据说具寿毕陵瓦渣长老如此说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilindavaccho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8357毕陵伽婆蹉长老譬喻第一
Pilindavacchattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
83582. 施罗长老譬喻
2. Selattheraapadānaṃ
8359「在汉舍卫城,我曾是街道之主;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, vīthisāmī ahosahaṃ;
8360召集我的亲族后,我说了这番话。
Mama ñātī samānetvā, idaṃ vacanamabraviṃ.
8361『佛陀出现于世间,是无上的福田;
‘‘‘Buddho loke samuppanno, puññakkhetto anuttaro ;
8362他是一切世间供养物的受者。
Āsi so sabbalokassa, āhutīnaṃ paṭiggaho.
8363『刹帝利、城镇居民,以及大富的婆罗门;
‘‘‘Khattiyā negamā ceva, mahāsālā ca brāhmaṇā;
8364以净信心、欢喜心,他们行了团体之施。
Pasannacittā sumanā, pūgadhammaṃ akaṃsu te.
8365『象兵、军队中的勇士、车兵、步兵;
‘‘‘Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā;
8366以净信心、欢喜心,他们行了团体之施。
Pasannacittā sumanā, pūgadhammaṃ akaṃsu te.
8367「郁伽与王子们,以及妓女与婆罗门们;
‘‘‘Uggā ca rājaputtā ca, vesiyānā ca brāhmaṇā;
8368以净信心、善意,他们行了团体之法。
Pasannacittā sumanā, pūgadhammaṃ akaṃsu te.
8369「厨师与理发师,浴师与花鬘师;
‘‘‘Āḷārikā kappakā ca, nhāpakā mālakārakā;
8370以净信心、善意,他们行了团体之法。
Pasannacittā sumanā, pūgadhammaṃ akaṃsu te.
8371「染工与织工,皮革工与剃发师;
‘‘‘Rajakā pesakārā ca, cammakārā ca nhāpitā;
8372以净信心、善意,他们行了团体之法。
Pasannacittā sumanā, pūgadhammaṃ akaṃsu te.
8373「制箭师与制绳师,皮革工与木匠;
‘‘‘Usukārā bhamakārā, cammakārā ca tacchakā;
8374以净信心、善意,他们行了团体之法。
Pasannacittā sumanā, pūgadhammaṃ akaṃsu te.
8375「铁匠、金匠,以及铜锡铅匠们,
‘‘‘Kammārā soṇṇakārā ca, tipulohakarā tathā;
8376以净信心、喜悦心,他们行了团体之施。
Pasannacittā sumanā, pūgadhammaṃ akaṃsu te.
8377「雇工、仆役,以及众多奴仆工人,
‘‘‘Bhatakā ceṭakā ceva, dāsakammakarā bahū;
8378以各自的力量,他们行了团体之施。
Yathāsakena thāmena, pūgadhammaṃ akaṃsu te.
8379「挑水者、砍柴者、农夫、割草者,
‘‘‘Udahārā kaṭṭhahārā, kassakā tiṇahārakā;
8380以各自的力量,他们行了团体之施。
Yathāsakena thāmena, pūgadhammaṃ akaṃsu te.
8381「花商、花环商,以及叶商、果商,
‘‘‘Pupphikā mālikā ceva, paṇṇikā phalahārakā;
8382以各自的力量,他们行了团体之施。
Yathāsakena thāmena, pūgadhammaṃ akaṃsu te.
8383「妓女、水瓶女奴、糕饼女、渔女,
‘‘‘Gaṇikā kumbhadāsī ca, pūvikā macchikāpi ca;
8384她们以各自的力量,做了群体之法。
Yathāsakena thāmena, pūgadhammaṃ akaṃsu te.
8385『来吧,大家都聚集,我们一起结成群体;
‘‘‘Etha sabbe samāgantvā, gaṇaṃ bandhāma ekato;
8386我们将在无上的福田中做供养。』
Adhikāraṃ karissāma, puññakkhette anuttare’.
8387她们听了我的话,立即结成群体;
‘‘Te me sutvāna vacanaṃ, gaṇaṃ bandhiṃsu tāvade;
8388为比丘僧团建造了善作的供养堂。
Upaṭṭhānasālaṃ sukataṃ, bhikkhusaṅghassa kārayuṃ.
8389完成了那座堂之后,喜悦高昂、心满意足,
‘‘Niṭṭhāpetvāna taṃ sālaṃ, udaggo tuṭṭhamānaso;
8390被她们全部围绕,我前往正自觉者处。
Pareto tehi sabbehi, sambuddhamupasaṅkamiṃ.
8391「我前往亲近正自觉者、世间怙主、人中牛王;
‘‘Upasaṅkamma sambuddhaṃ, lokanāthaṃ narāsabhaṃ;
8392礼敬导师之足后,我说了这句话。
Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabraviṃ.
8393『英雄!这三百位男子,一起成群结队;
‘‘‘Ime tīṇi satā vīra, purisā ekato gaṇā;
8394他们把善作的侍奉堂奉献给您,牟尼。
Upaṭṭhānasālaṃ sukataṃ, niyyādenti tuvaṃ muni’.
8395「具眼者在比丘僧团面前,接受后,
‘‘Bhikkhusaṅghassa purato, sampaṭicchatva cakkhumā;
8396在三百人面前,说了这些偈颂。
Tiṇṇaṃ satānaṃ purato, imā gāthā abhāsatha.
8397『三百人和长者,一起随喜;
‘‘‘Tisatāpi ca jeṭṭho ca, anuvattiṃsu ekato;
8398作成圆满后,你们一切都将受用。
Sampattiñhi karitvāna, sabbe anubhavissatha.
8399「已到达最后有,无上的清凉;
‘‘‘Pacchime bhave sampatte, sītibhāvamanuttaraṃ;
8400不老、不死、寂静,你们将触证涅槃。」
Ajaraṃ amataṃ santaṃ, nibbānaṃ phassayissatha’.
8401「如是佛陀分别论,一切知者、无上沙门;
‘‘Evaṃ buddho viyākāsi, sabbaññū samaṇuttaro;
8402听闻佛陀之语,我表达了喜悦。
Buddhassa vacanaṃ sutvā, somanassaṃ pavedayiṃ.
8403「三万劫,我在天界欢乐;
‘‘Tiṃsa kappasahassāni, devaloke ramiṃ ahaṃ;
8404五百次天主,我行使天王权。
Devādhipo pañcasataṃ, devarajjamakārayiṃ.
8405「千次为王,我成为转轮王;
‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ;
8406行使天王权时,大天人们礼敬。
Devarajjaṃ karontassa, mahādevā avandisuṃ.
8407「此处在人间的王国,亲族们是随从;
‘‘Idha mānusake rajjaṃ , parisā honti bandhavā;
8408到达最后有时,名为婆悉咤的婆罗门。
Pacchime bhave sampatte, vāseṭṭho nāma brāhmaṇo.
8409「八千万是积蓄,我是他的儿子;
‘‘Asītikoṭi nicayo, tassa putto ahosahaṃ;
8410施罗是我的名字,已达六支波罗蜜。
Selo iti mama nāmaṃ, chaḷaṅge pāramiṃ gato.
8411「行经步行游方,被弟子们围绕着;
‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, sasissehi purakkhato;
8412充满结发髻者,名为给尼亚的苦行者。
Jaṭābhārikabharitaṃ, keṇiyaṃ nāma tāpasaṃ.
8413「见到准备好的供物,我说了这句话;
‘‘Paṭiyattāhutiṃ disvā, idaṃ vacanamabraviṃ;
8414『是迎娶还是嫁娶,或是国王被你邀请了?』
‘Āvāho vā vivāho vā, rājā vā te nimantito’.
8415「我欲举行供祭,献给被天人认可的婆罗门们;
‘‘Āhutiṃ yiṭṭhukāmohaṃ, brāhmaṇe devasammate;
8416我不邀请国王,我没有祭祀供养。
Na nimantemi rājānaṃ, āhutī me na vijjati.
8417「我没有婚礼,我没有婚姻;
‘‘Na catthi mayhamāvāho, vivāho me na vijjati;
8418释迦族的喜悦之子,在含天的世间中最胜。
Sakyānaṃ nandijanano, seṭṭho loke sadevake.
8419「为了一切世间的利益,带来一切众生的安乐;
‘‘Sabbalokahitatthāya, sabbasattasukhāvaho;
8420今天他被我邀请,这是为他准备的。
So me nimantito ajja, tassetaṃ paṭiyādanaṃ.
8421「如添婆卢萨咖花色,无量的、无比的;
‘‘Timbarūsakavaṇṇābho , appameyyo anūpamo;
8422色相无与伦比的佛陀,明天被邀请。」
Rūpenāsadiso buddho, svātanāya nimantito.
8423「犹如火炬之口击打,如同黑檀木炭之色;
‘‘Ukkāmukhapahaṭṭhova, khadiraṅgārasannibho;
8424如闪电般的大雄,那位佛陀被我邀请。
Vijjūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8425「犹如山顶上的火焰,如同满月的月光;
‘‘Pabbatagge yathā acci, puṇṇamāyeva candimā;
8426如芦苇火焰之色相,那位佛陀被我邀请。
Naḷaggivaṇṇasaṅkāso, so me buddho nimantito.
8427「无畏、超越怖畏、作有之终结的牟尼;
‘‘Asambhīto bhayātīto, bhavantakaraṇo muni;
8428如狮子般的大雄,那位佛陀被我邀请。
Sīhūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8429「善巧于诸佛法,他无能被其他人所胜;
‘‘Kusalo buddhadhammehi, apasayho parehi so;
8430如龙象般的大雄,那位佛陀被我邀请。」
Nāgūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8431「善巧于正法行者,佛龙无与伦比;
‘‘Saddhammācārakusalo , buddhanāgo asādiso;
8432如牛王的大雄,彼我佛已受邀请。
Usabhūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8433「无边色、无量名声,具足种种相;
‘‘Anantavaṇṇo amitayaso, vicittasabbalakkhaṇo;
8434如帝释天的大雄,彼我佛已受邀请。
Sakkūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8435「自在者、群主、威力者,有威力且难以接近;
‘‘Vasī gaṇī patāpī ca, tejassī ca durāsado;
8436如梵天的大雄,彼我佛已受邀请。
Brahmūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8437「已得法、十力者,超越力与超力者;
‘‘Pattadhammo dasabalo, balātibalapārago;
8438如大地的大雄,彼我佛已受邀请。」
Dharaṇūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8439「戒波浪所遍满,法智所震撼;
‘‘Sīlavīcisamākiṇṇo, dhammaviññāṇakhobhito;
8440如大海的大雄,那是我所邀请的佛。
Udadhūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8441「难以接近、难以征服,不动、崇高、伟大;
‘‘Durāsado duppasaho, acalo uggato brahā;
8442无可比拟的大雄,那是我所邀请的佛。
Nerūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8443「无边智、无等伦,无比、已达最上;
‘‘Anantañāṇo asamasamo, atulo aggataṃ gato;
8444如虚空的大雄,那是我所邀请的佛。
Gaganūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8445第十五诵品
Pannarasamaṃ bhāṇavāraṃ.
8446「诸怖畏者的依处,诸皈依者的庇护;
‘‘Patiṭṭhā bhayabhītānaṃ, tāṇo saraṇagāminaṃ;
8447安慰者大雄,那是我所邀请的佛。」
Assāsako mahāvīro, so me buddho nimantito.
8448「诸智者的依止处,诸求乐者的福田;
‘‘Āsayo buddhimantānaṃ, puññakkhettaṃ sukhesinaṃ;
8449宝藏、大雄,那位佛陀已被我邀请。
Ratanākaro mahāvīro, so me buddho nimantito.
8450「安慰者、知者、沙门果的施与者;
‘‘Assāsako vedakaro, sāmaññaphaladāyako;
8451如云的大雄,那位佛陀已被我邀请。
Meghūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8452「世间之眼、大威力者、一切暗的破除者;
‘‘Lokacakkhu mahātejo, sabbatamavinodano;
8453如日的大雄,那位佛陀已被我邀请。
Sūriyūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8454「于所缘与解脱中,见实相的牟尼;
‘‘Ārammaṇavimuttīsu, sabhāvadassano muni;
8455如月的大雄,那位佛陀已被我邀请。」
Candūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8456「佛陀出现于世间,以诸相庄严;
‘‘Buddho samussito loke, lakkhaṇehi alaṅkato;
8457无量的大雄,彼我佛已受邀请。
Appameyyo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8458「其智无量,其戒无比;
‘‘Yassa ñāṇaṃ appameyyaṃ, sīlaṃ yassa anūpamaṃ;
8459其解脱无等,彼我佛已受邀请。
Vimutti asadisā yassa, so me buddho nimantito.
8460「其坚固无等,其力不可思议;
‘‘Yassa dhīti asadisā, thāmo yassa acintiyo;
8461其精进最胜,彼我佛已受邀请。
Yassa parakkamo jeṭṭho, so me buddho nimantito.
8462「贪、嗔与痴,一切毒已根除;
‘‘Rāgo doso ca moho ca, visā sabbe samūhatā;
8463如解药般的大雄,彼我佛已受邀请。」
Agadūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8464「烦恼、疾病、众多苦,一切黑暗的破除者;
‘‘Klesabyādhibahudukkha sabbatamavinodano ;
8465如医师般的大雄者,那位佛陀被我邀请。
Vejjūpamo mahāvīro, so me buddho nimantito.
8466「朋友,你所说的『佛陀』,这声音实在难得;
‘‘Buddhoti bho yaṃ vadesi, ghosopeso sudullabho;
8467听到『佛陀、佛陀』后,喜悦在我心中生起。
Buddho buddhoti sutvāna, pīti me udapajjatha.
8468「内在不能容纳,喜悦从我外在流出;
‘‘Abbhantaraṃ agaṇhantaṃ, pīti me bahi nicchare;
8469我以喜悦之心、寂静,说了这句话。
Sohaṃ pītimano santo, idaṃ vacanamabraviṃ.
8470「『那位世尊、世间最胜者、人中牛王,究竟在何处;
‘‘‘Kahaṃ nu kho so bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
8471前往那里我将礼敬,那位沙门果的施与者』。
Tattha gantvā namassissaṃ, sāmaññaphaladāyakaṃ’.
8472「举起右臂,生起信心,合掌,
‘‘‘Paggayha dakkhiṇaṃ bāhuṃ, vedajāto katañjalī;
8473请为我指示法王,能除忧箭者。
Ācikkhi me dhammarājaṃ, sokasallavinodanaṃ.
8474「犹如升起的大云,青色如眼药,
‘‘‘Udentaṃva mahāmeghaṃ, nīlaṃ añjanasannibhaṃ;
8475如大海般显现,请看这大林。
Sāgaraṃ viya dissantaṃ, passasetaṃ mahāvanaṃ.
8476「彼佛住于此处,牟尼调御未调者,
‘‘‘Ettha so vasate buddho, adantadamako muni;
8477调伏应调者,觉悟菩提分法。
Vinayanto ca veneyye, bodhento bodhipakkhiye.
8478「如渴者求水,如饥者求食,
‘‘‘Pipāsitova udakaṃ, bhojanaṃva jighacchito;
8479如母牛贪恋小牛,我如是寻求胜者。」
Gāvī yathā vacchagiddhā, evāhaṃ viciniṃ jinaṃ.
8480「知行仪与近行,法随行与律仪;
‘‘‘Ācāraupacāraññū, dhammānucchavisaṃvaraṃ;
8481我教导自己的弟子,前往胜利者之处。
Sikkhāpemi sake sisse, gacchante jinasantikaṃ.
8482「诸世尊难以亲近,如狮子独行者;
‘‘‘Durāsadā bhagavanto, sīhāva ekacārino;
8483步步谨慎而行,学童们应前来。
Pade padaṃ nikkhipantā, āgaccheyyātha māṇavā.
8484「如凶猛的毒蛇,如鬃毛的兽王狮子;
‘‘‘Āsīviso yathā ghoro, migarājāva kesarī;
8485如发情的有牙象,诸佛如是难以亲近。
Mattova kuñjaro dantī, evaṃ buddhā durāsadā.
8486「学童们,对于呵斥与投掷之物,应当忍受;
‘‘‘Ukkāsitañca khipitaṃ, ajjhupekkhiya māṇavā;
8487步步谨慎而行,应亲近佛陀之处。」
Pade padaṃ nikkhipantā, upetha buddhasantikaṃ.
8488「诸佛重视独坐,少声难近,
‘‘‘Paṭisallānagarukā, appasaddā durāsadā;
8489难以接近,在天界中亦受尊重。
Durūpasaṅkamā buddhā, garū honti sadevake.
8490当我问问题时,或相互问候时,
‘‘‘Yadāhaṃ pañhaṃ pucchāmi, paṭisammodayāmi vā;
8491那时你们应少声,如牟尼般站立。
Appasaddā tadā hotha, munibhūtāva tiṭṭhatha.
8492正自觉者所教导的,为了达到涅槃的安稳,
‘‘‘Yaṃ so deseti sambuddho , khemaṃ nibbānapattiyā;
8493你们应谛听那义理,听闻正法是快乐的。」
Tamevatthaṃ nisāmetha, saddhammasavanaṃ sukhaṃ’.
8494「我亲近正自觉者后,与牟尼相互问候,
‘‘Upasaṅkamma sambuddhaṃ, sammodiṃ muninā ahaṃ;
8495度过那谈话后,我观察诸相。
Taṃ kathaṃ vītisāretvā, lakkhaṇe upadhārayiṃ.
8496「我对两相有疑惑,我看见三十相;
‘‘Lakkhaṇe dve ca kaṅkhāmi, passāmi tiṃsalakkhaṇe;
8497牟尼以神通力显示了马阴藏相。
Kosohitavatthaguyhaṃ, iddhiyā dassayī muni.
8498「伸出舌头,触及耳孔和鼻孔;
‘‘Jivhaṃ ninnāmayitvāna, kaṇṇasote ca nāsike;
8499胜者擦拭额头,完全覆盖了它。
Paṭimasi nalāṭantaṃ, kevalaṃ chādayī jino.
8500「我见到他的诸相,具足诸随形好;
‘‘Tassāhaṃ lakkhaṇe disvā, paripuṇṇe sabyañjane;
8501确定『是佛』后,我与弟子们一起出家。
Buddhoti niṭṭhaṃ gantvāna, saha sissehi pabbajiṃ.
8502「与三百人一起,我出家为无家者;
‘‘Satehi tīhi sahito, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
8503半月未满,我们全都证得了寂静。
Addhamāse asampatte, sabbe pattāmha nibbutiṃ.
8504「共同造业后,于无上福田;
‘‘Ekato kammaṃ katvāna, puññakkhette anuttare;
8505共同轮回后,共同转回。
Ekato saṃsaritvāna, ekato vinivattayuṃ.
8506「施与屋椽后,我住于众法中;
‘‘Gopānasiyo datvāna, pūgadhamme vasiṃ ahaṃ;
8507以彼善业,我获得八种利益。
Tena kammena sukatena, aṭṭha hetū labhāmahaṃ.
8508「我于诸方受尊敬,我的财富无量;
‘‘Disāsu pūjito homi, bhogā ca amitā mama;
8509我成为一切人的依止,我没有恐惧。
Patiṭṭhā homi sabbesaṃ, tāso mama na vijjati.
8510「我无诸病,我守护长寿;
‘‘Byādhayo me na vijjanti, dīghāyuṃ pālayāmi ca;
8511我成为细皮者,住于所愿之住处。」
Sukhumacchaviko homi, āvāse patthite vase .
8512「布施了八根椽木,我于众法中得自在;
‘‘Aṭṭha gopānasī datvā, pūgadhamme vasiṃ ahaṃ;
8513「无碍解与阿拉汉果,这是我的另一利益。」
Paṭisambhidārahattañca, etaṃ me aparaṭṭhamaṃ.
8514「一切应作已作,已作所作,无漏者;」
‘‘Sabbavositavosāno, katakicco anāsavo;
8515「名为八柱者,大牟尼,是你的儿子。」
Aṭṭhagopānasī nāma, tava putto mahāmuni.
8516「布施了五根柱子,我于众法中得自在;」
‘‘Pañca thambhāni datvāna, pūgadhamme vasiṃ ahaṃ;
8517「以那善作之业,我获得五种利益。」
Tena kammena sukatena, pañca hetū labhāmahaṃ.
8518「我以慈心而不动,我成为诸根具足者;」
‘‘Acalo homi mettāya, anūnaṅgo bhavāmahaṃ;
8519「我成为言语可信者,我不如以前那样动摇。」
Ādeyyavacano homi, na dhaṃsemi yathā ahaṃ.
8520「我的心不动摇,我对任何人都无怨恨;
‘‘Abhantaṃ hoti me cittaṃ, akhilo homi kassaci;
8521以那善作之业,我在教法中清净无垢。
Tena kammena sukatena, vimalo homi sāsane.
8522「恭敬、尊重,已作所作、诸漏已尽;
‘‘Sagāravo sappatisso, katakicco anāsavo;
8523大雄,我是你的弟子,比丘礼敬你,牟尼。
Sāvako te mahāvīra, bhikkhu taṃ vandate muni.
8524「作了善作的卧床,我在堂中铺设;
‘‘Katvā sukatapallaṅkaṃ, sālāyaṃ paññapesahaṃ;
8525以那善作之业,我获得五种利益。
Tena kammena sukatena, pañca hetū labhāmahaṃ.
8526「生于高贵家族,我成为大富者;
‘‘Ucce kule pajāyitvā, mahābhogo bhavāmahaṃ;
8527我具足一切圆满,我没有悭吝。
Sabbasampattiko homi, maccheraṃ me na vijjati.
8528「当我想要出行时,卧榻即现前;
‘‘Gamane patthite mayhaṃ, pallaṅko upatiṭṭhati;
8529与最胜卧榻一起,我前往我所期望之处。
Saha pallaṅkaseṭṭhena, gacchāmi mama patthitaṃ.
8530「以那布施卧榻之业,我驱除了一切黑暗;
‘‘Tena pallaṅkadānena, tamaṃ sabbaṃ vinodayiṃ;
8531获得一切神通力,长老礼敬那位牟尼。
Sabbābhiññābalappatto, thero vandati taṃ muni.
8532「他人之事与自己之事,一切事务我都成就;
‘‘Parakiccattakiccāni, sabbakiccāni sādhayiṃ;
8533以那善作之业,我进入了无畏城。
Tena kammena sukatena, pāvisiṃ abhayaṃ puraṃ.
8534「在完成的厅堂中,我给予了受用物;
‘‘Pariniṭṭhitasālamhi, paribhogamadāsahaṃ;
8535以那善作之业,我达到了最胜地位。」
Tena kammena sukatena, seṭṭhattaṃ ajjhupāgato.
8536「凡世间任何调御者,调御象与马者;
‘‘Ye keci damakā loke, hatthiasse damenti ye;
8537以种种方法,以粗暴来调御他们。
Karitvā kāraṇā nānā, dāruṇena damenti te.
8538「大雄你不是这样,调御男人与女人;
‘‘Na hevaṃ tvaṃ mahāvīra, damesi naranāriyo;
8539以无杖无刀,以最上调御来调御。
Adaṇḍena asatthena, damesi uttame dame.
8540「牟尼善于说法,赞叹布施的功德;
‘‘Dānassa vaṇṇe kittento, desanākusalo muni;
8541牟尼仅说一问,就觉悟了三百人。
Ekapañhaṃ kathentova, bodhesi tisate muni.
8542「我们被御者调御,善解脱、无漏;
‘‘Dantā mayaṃ sārathinā, suvimuttā anāsavā;
8543到达一切神通力,于诸依灭尽而涅槃。」
Sabbābhiññābalapattā, nibbutā upadhikkhaye.
8544「从十万劫前,我当时布施了那个布施;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
8545一切怖畏已超越,这是娑罗村树布施的果报。
Atikkantā bhayā sabbe, sālādānassidaṃ phalaṃ.
8546「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
8547「确实,我的善来……(中略)……已作佛陀的教法。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8548「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
8549如是,据说具寿施罗与其眷属在世尊面前说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā selo sapariso bhagavato santike imā gāthāyo abhāsitthāti.
8550施罗长老譬喻第二
Selattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
85513. 萨巴吉帝咖长老譬喻
3. Sabbakittikattheraapadānaṃ
8552「犹如燃烧的咖尼咖喇树,犹如明亮的灯树;
‘‘Kaṇikāraṃva jalitaṃ , dīparukkhaṃva ujjalaṃ ;
8553犹如照耀的药草,犹如天空中的闪电。
Osadhiṃva virocantaṃ, vijjutaṃ gagane yathā.
8554「无所畏惧、无所恐惧,如狮子兽王;
‘‘Asambhītaṃ anuttāsiṃ, migarājaṃva kesariṃ;
8555宣说智光,摧破诸外道众。
Ñāṇālokaṃ pakāsentaṃ, maddantaṃ titthiye gaṇe.
8556「救度此世间,断除一切疑;
‘‘Uddharantaṃ imaṃ lokaṃ, chiddantaṃ sabbasaṃsayaṃ;
8557如兽王吼叫,我见世间导师。
Gajjantaṃ migarājaṃva, addasaṃ lokanāyakaṃ.
8558「我身披结发兽皮,是婆罗门,正直有威力;
‘‘Jaṭājinadharo āsiṃ, brahā uju patāpavā;
8559取来树皮布,铺在足下。
Vākacīraṃ gahetvāna, pādamūle apatthariṃ.
8560「取来黑香,涂香如来;
‘‘Kāḷānusāriyaṃ gayha, anulimpiṃ tathāgataṃ;
8561涂抹正自觉者后,赞叹世间导师。」
Sambuddhamanulimpetvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
8562「你救起了这个世间,已度瀑流的大牟尼;
‘‘Samuddharasimaṃ lokaṃ, oghatiṇṇa mahāmuni;
8563你以智光照耀,不隐藏最上智。
Ñāṇālokena jotesi, nāvaṭaṃ ñāṇamuttamaṃ.
8564「你转动了法轮,摧破了外道;
‘‘Dhammacakkaṃ pavattesi, maddase paratitthiye;
8565战胜战斗的牛王,你震动了大地。
Usabho jitasaṅgāmo, sampakampesi medaniṃ.
8566「大海中的波浪,在岸边破碎;
‘‘Mahāsamudde ūmiyo, velantamhi pabhijjare;
8567同样地,在你的智中,一切见破碎。
Tatheva tava ñāṇamhi, sabbadiṭṭhī pabhijjare.
8568「以细密的鱼网,在湖中撒下时;
‘‘Sukhumacchikajālena, saramhi sampatānite;
8569网中的众生,即刻被压迫。」
Antojālikatā pāṇā, pīḷitā honti tāvade.
8570「世间的诸外道确实如此,依止于众多的异学派;
‘‘Tatheva titthiyā loke, puthupāsaṇḍanissitā ;
8571尊者,他们在你的内智范围内转起。
Antoñāṇavare tuyhaṃ, parivattanti mārisa.
8572「你是被洪流冲走者的立足处,你确实是无亲者的依怙;
‘‘Patiṭṭhā vuyhataṃ oghe, tvañhi nātho abandhunaṃ;
8573是怖畏者的皈依处,是求解脱者的彼岸。
Bhayaṭṭitānaṃ saraṇaṃ, muttitthīnaṃ parāyaṇaṃ.
8574「独一英雄,无与伦比,慈悲的积聚;
‘‘Ekavīro asadiso, mettākaruṇasañcayo ;
8575无等者、善等者、寂静者、自在者、如如者、胜利者。
Asamo susamo santo , vasī tādī jitañjayo.
8576「智者、离痴者、无渴望者、无疑惑者;
‘‘Dhīro vigatasammoho, anejo akathaṃkathī;
8577你是满足者、吐弃瞋恨者、无垢者、调御者、清净者。」
Tusito vantadososi, nimmalo saṃyato suci.
8578「已超越执着,已破除憍慢,三明者,已超越三有;
‘‘Saṅgātigo hatamado , tevijjo tibhavantago;
8579已超越界限,尊重法者,已达目的,已说利益。
Sīmātigo dhammagaru, gatattho hitavabbhuto .
8580「你如船之渡者,如宝藏之雨施者;
‘‘Tārako tvaṃ yathā nāvā, nidhīvassāsakārako;
8581如狮子之无畏,如象王之威严。
Asambhīto yathā sīho, gajarājāva dappito.
8582「以十偈赞颂,莲华上首者,大名声者;
‘‘Thometvā dasagāthāhi, padumuttaraṃ mahāyasaṃ;
8583礼敬导师之足后,我于彼时默然而立。
Vanditvā satthuno pāde, tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā.
8584「莲华上首者,世间解,诸供养之受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
8585导师住立于比丘僧团中,说此等偈颂。」
Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha.
8586「凡赞叹我的戒与智,以及正法者;
‘‘‘Yo me sīlañca ñāṇañca, saddhammañcāpi vaṇṇayi ;
8587我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
8588「六万劫中,他将在天界享乐;
‘‘‘Saṭṭhi kappasahassāni, devaloke ramissati;
8589超越其他诸天,他将成为自在者。
Aññe devebhibhavitvā, issaraṃ kārayissati.
8590「其后出家,受善根所激励;
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, sukkamūlena codito;
8591他将在乔达摩的教法中出家。
Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissati.
8592「出家后,以身远离恶业;
‘‘‘Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjiya;
8593遍知一切漏后,无漏者将般涅槃」。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
8594「犹如云雷鸣,滋润此大地;
‘‘Yathāpi megho thanayaṃ, tappeti mediniṃ imaṃ;
8595如是汝大雄,以法滋润我。
Tatheva tvaṃ mahāvīra, dhammena tappayī mamaṃ.
8596「赞叹世间导师,戒、慧与法,
‘‘Sīlaṃ paññañca dhammañca, thavitvā lokanāyakaṃ;
8597我已达最上寂静,涅槃不死之境。
Pattomhi paramaṃ santiṃ, nibbānaṃ padamaccutaṃ.
8598「啊!愿彼世尊,具眼者长久住世;
‘‘Aho nūna sa bhagavā, ciraṃ tiṭṭheyya cakkhumā;
8599愿未知者得知,愿触不死之境。
Aññātañca vijāneyyuṃ, phuseyyuṃ amataṃ padaṃ.
8600「此是我最后生,一切有已根除;
‘‘Ayaṃ me pacchimā jāti, bhavā sabbe samūhatā;
8601遍知一切漏已,我住于无漏。」
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
8602「从十万劫以来,我赞叹佛,
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhithomayiṃ
8603我不知有恶趣,这是赞叹的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.
8604「我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
8605一切漏已被灭尽,现在没有再生。
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
8606「确实,我的善来曾成就……(中略)……已作佛陀的教法。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8607「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
8608如是,据说具寿萨拔吉帝咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabbakittiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8609萨巴吉帝咖长老譬喻第三
Sabbakittikattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
86104. 马度达亚咖长老譬喻
4. Madhudāyakattheraapadānaṃ
8611「在信度河的岸边,我的住所善作;
‘‘Sindhuyā nadiyā tīre, sukato assamo mama;
8612在那里,我对诸弟子说具有特相的本生故事:
Tattha vācemahaṃ sisse, itihāsaṃ salakkhaṇaṃ.
8613「他们乐法、善调御,乐于听闻善教诫;」
‘‘Dhammakāmā vinītā te, sotukāmā susāsanaṃ;
8614「已达六支圆满,他们住在信度河岸。」
Chaḷaṅge pāramippattā, sindhukūle vasanti te.
8615「于灾异之行与诸相善巧,」
‘‘Uppātagamane ceva, lakkhaṇesu ca kovidā;
8616「寻求最上义,当时住在森林中。」
Uttamatthaṃ gavesantā, vasanti vipine tadā.
8617「名为须弥陀的正自觉者,那时出现于世间;」
‘‘Sumedho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade;
8618「怜愍我们,导师前来。」
Amhākaṃ anukampanto, upāgacchi vināyako.
8619「大雄须弥陀、世间导师已前来,」
‘‘Upāgataṃ mahāvīraṃ, sumedhaṃ lokanāyakaṃ;
8620铺设草座后,我供养世间最胜者。
Tiṇasanthārakaṃ katvā, lokajeṭṭhassadāsahaṃ.
8621从森林取蜜后,我供养最胜佛陀;
‘‘Vipināto madhuṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;
8622正自觉者受用后,说了这番话。
Sambuddho paribhuñjitvā, idaṃ vacanamabravi.
8623「以净信之手,将蜜供养我者;
‘‘‘Yo taṃ adāsi madhuṃ me, pasanno sehi pāṇibhi;
8624我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
8625「以此蜜布施,及草座之故;
‘‘‘Iminā madhudānena, tiṇasanthārakena ca;
8626三万劫之间,将在天界享乐。
Tiṃsa kappasahassāni, devaloke ramissati.
8627「三万劫期间,将生于乌迦卡族;」
‘‘‘Tiṃsa kappasahassamhi, okkākakulasambhavo;
8628名为乔达摩的姓氏者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
8629他的法的继承者,亲生的、由法所造的;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
8630遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
8631从天界来到此处,进入母胎时;
‘‘‘Devalokā idhāgantvā, mātukucchiṃ upāgate;
8632降下蜜雨,以蜜覆盖大地。
Madhuvassaṃ pavassittha, chādayaṃ madhunā mahiṃ’.
8633当我刚从胎中出来时,极难从胎中出来;
‘‘Mayi nikkhantamattamhi, kucchiyā ca suduttarā;
8634在那里也有蜜雨,恒常地降在我身上。
Tatrāpi madhuvassaṃ me, vassate niccakālikaṃ.
8635从家出家后,我出家成为无家者;
‘‘Agārā abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
8636「得食与饮,此是施蜜之果报。」
Lābhī annassa pānassa, madhudānassidaṃ phalaṃ.
8637「我一切欲圆满,成为天人中;」
‘‘Sabbakāmasamiddhohaṃ, bhavitvā devamānuse;
8638「以那施蜜之故,我已达漏尽。」
Teneva madhudānena, pattomhi āsavakkhayaṃ.
8639「我住在天界,在四指高的草中,在盛开的、地上生长的、覆盖着的;」
‘‘Vuṭṭhamhi deve caturaṅgule tiṇe, sampupphite dharaṇīruhe sañchanne ;
8640「在空屋、亭阁、树根处,我常住安乐,无漏。」
Suññe ghare maṇḍaparukkhamūlake, vasāmi niccaṃ sukhito anāsavo.
8641「中等的、大的与下劣的,一切有我已超越;」
‘‘Majjhe mahante hīne ca , bhave sabbe atikkamiṃ ;
8642「今日我诸漏已尽,现在无再生。」
Ajja me āsavā khīṇā, natthi dāni punabbhavo.
8643「三万劫之间,我施与那布施;」
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
8644我不知恶趣,此是施蜜之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, madhudānassidaṃ phalaṃ.
8645我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
8646一切诸漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
8647确实,对我来说是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8648四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
8649如是,据说具寿施蜜长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā madhudāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8650马度达亚咖长老譬喻第四
Madhudāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
86515. 巴度玛库答阿嘎利亚长老譬喻
5. Padumakūṭāgāriyattheraapadānaṃ
8652名为喜见的世尊,自存者、世间导师;
‘‘Piyadassī nāma bhagavā, sayambhū lokanāyako;
8653乐于远离的正自觉者,善巧于定的牟尼。
Vivekakāmo sambuddho, samādhikusalo muni.
8654「进入森林丛林后,可爱见的大牟尼;
‘‘Vanasaṇḍaṃ samogayha, piyadassī mahāmuni;
8655铺展尘堆衣后,人中至上者坐下。
Paṃsukūlaṃ pattharitvā, nisīdi purisuttamo.
8656「我以前是猎鹿者,在阿兰若的森林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;
8657寻找鹿群,我当时四处游荡。
Pasadaṃ migamesanto, āhiṇḍāmi ahaṃ tadā.
8658「在那里我看见正觉者,已渡瀑流、无漏者;
‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ;
8659犹如盛开的娑罗树王,犹如升起的百光者。
Pupphitaṃ sālarājaṃva, sataraṃsiṃva uggataṃ.
8660「见到天中之天,可爱见、大名声者后;
‘‘Disvānahaṃ devadevaṃ, piyadassiṃ mahāyasaṃ;
8661潜入生湖,我当时取来莲花。
Jātassaraṃ samogayha, padumaṃ āhariṃ tadā.
8662「取来莲花,百瓣悦意,
‘‘Āharitvāna padumaṃ, satapattaṃ manoramaṃ;
8663建造重阁后,我以莲花覆盖。
Kūṭāgāraṃ karitvāna, chādayiṃ padumenahaṃ.
8664「具悲悯者、具悲者,喜见的大牟尼;
‘‘Anukampako kāruṇiko, piyadassī mahāmuni;
8665佛陀、胜利者住于重阁七日夜。
Sattarattindivaṃ buddho, kūṭāgāre vasī jino.
8666「舍弃旧的,我以新的覆盖;
‘‘Purāṇaṃ chaḍḍayitvāna, navena chādayiṃ ahaṃ;
8667举起合掌,我即时站立。
Añjaliṃ paggahetvāna, aṭṭhāsiṃ tāvade ahaṃ.
8668「从定起来,喜见的大牟尼;
‘‘Vuṭṭhahitvā samādhimhā, piyadassī mahāmuni;
8669遍观方向,世间导师坐下。
Disaṃ anuvilokento, nisīdi lokanāyako.
8670「那时,名为苏达沙那,是大神通的侍者;
‘‘Tadā sudassano nāma, upaṭṭhāko mahiddhiko;
8671知道了佛陀的心意,那位可爱见的导师。
Cittamaññāya buddhassa, piyadassissa satthuno.
8672「被八万比丘围绕着,
‘‘Asītiyā sahassehi, bhikkhūhi parivārito;
8673前往森林边安乐而坐的世间导师。
Vanante sukhamāsīnaṃ, upesi lokanāyakaṃ.
8674「凡是在森林丛中,以及住在那里的天人;
‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, adhivatthā ca devatā;
8675知道了佛陀的心意,那时全都集合。
Buddhassa cittamaññāya, sabbe sannipatuṃ tadā.
8676「当夜叉们集合时,以及鸠槃荼与罗刹;
‘‘Samāgatesu yakkhesu, kumbhaṇḍe saharakkhase;
8677当比丘僧团到达时,胜利者说了偈颂。
Bhikkhusaṅghe ca sampatte, gāthā pabyāharī jino.
8678「那位七日供养我、为我建造住所者;
‘‘‘Yo maṃ sattāhaṃ pūjesi, āvāsañca akāsi me;
8679我将赞叹他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
8680「极难见、极微妙、甚深且善阐明;
‘‘‘Sududdasaṃ sunipuṇaṃ, gambhīraṃ suppakāsitaṃ;
8681我将以智赞叹,请听我所说。
Ñāṇena kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
8682「十四劫中,他将作天王;
‘‘‘Catuddasāni kappāni, devarajjaṃ karissati;
8683大重阁为莲花所覆盖。
Kūṭāgāraṃ mahantassa , padmapupphehi chāditaṃ.
8684「他将于空中持之,此为花业之果报;
‘‘‘Ākāse dhārayissati, pupphakammassidaṃ phalaṃ;
8685二十四百劫中,他将杂处轮回。」
Catubbīse kappasate, vokiṇṇaṃ saṃsarissati.
8686「在那里,他将在空中支撑花制的宫殿;
‘‘‘Tattha pupphamayaṃ byamhaṃ, ākāse dhārayissati;
8687犹如在莲叶上,水不沾染。
Yathā padumapattamhi, toyaṃ na upalimpati.
8688「如是在此智中,诸烦恼不沾染;
‘‘‘Tathevīmassa ñāṇamhi, kilesā nopalimpare;
8689此人以心转离五盖。
Manasā vinivaṭṭetvā, pañca nīvaraṇe ayaṃ.
8690「在出离中生起心,他将从家出家;
‘‘‘Cittaṃ janetvā nekkhamme, agārā pabbajissati;
8691随后,当花所成的宫殿被托持着时,他将出离。
Tato pupphamaye byamhe, dhārente nikkhamissati.
8692「住于树下者,谨慎者、具念者;
‘‘‘Rukkhamūle vasantassa, nipakassa satīmato;
8693在那里,他将在头顶持着花制的宫殿。」
Tattha pupphamayaṃ byamhaṃ, matthake dhārayissati.
8694「衣、钵食、卧坐具之资具,
‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;
8695布施给比丘僧团后,漏尽者将般涅槃。」
Datvāna bhikkhusaṅghassa, nibbāyissatināsavo’.
8696「以重阁而行,我出家离俗;
‘‘Kūṭāgārena caratā , pabbajjaṃ abhinikkhamiṃ;
8697即使住在树下,重阁仍被持有。
Rukkhamūle vasantampi , kūṭāgāraṃ dharīyati.
8698「对于衣与钵食,我没有意欲;
‘‘Cīvare piṇḍapāte ca, cetanā me na vijjati;
8699与福业相应,我获得圆满。
Puññakammena saṃyutto, labhāmi pariniṭṭhitaṃ.
8700「从计算来说无法计数,我的劫数有许多亿;
‘‘Gaṇanāto asaṅkheyyā, kappakoṭī bahū mama;
8701那些空劫已过去,世间导师们已解脱。」
Rittakā te atikkantā, pamuttā lokanāyakā.
8702「十八百劫前,名为毕亚达西的导师;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, piyadassī vināyako;
8703我亲近承事他后,投生于此生处。
Tamahaṃ payirupāsitvā, imaṃ yoniṃ upāgato.
8704「今于此处我见正觉者,名为阿诺玛的具眼者;
‘‘Idha passāmi sambuddhaṃ, anomaṃ nāma cakkhumaṃ;
8705我前往亲近他后,出家为无家者。
Tamahaṃ upagantvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
8706「作苦尽者的佛陀,胜者为我说道;
‘‘Dukkhassantakaro buddho, maggaṃ me desayī jino;
8707听闻其法后,我已证得不动之位。
Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pattomhi acalaṃ padaṃ.
8708「令正觉者、乔达摩、释迦族之牛王欢喜后,
‘‘Tosayitvāna sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
8709遍知一切漏,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
8710「十八个百劫之前,我供养了佛;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
8711我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
8712「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
8713一切诸漏已尽,现在没有再生。
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
8714「确实,对我来说是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8715「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
8716如是,据说具寿巴度马库答嘎利亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumakūṭāgāriyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8717巴度玛古德阿嘎利亚长老譬喻第五
Padumakūṭāgāriyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
87186. 薄拘罗长老譬喻
6. Bākulattheraapadānaṃ
8719「离喜马拉雅山不远,有一座名为索比答的山;
‘‘Himavantassāvidūre , sobhito nāma pabbato;
8720我的精舍建造得很好,由我自己的弟子们建造。
Assamo sukato mayhaṃ, sakasissehi māpito.
8721那里有许多凉亭,辛杜瓦拉咖树开花;
‘‘Maṇḍapā ca bahū tattha, pupphitā sinduvārakā;
8722那里有许多咖毕他树,基瓦耆婆树开花。
Kapitthā ca bahū tattha, pupphitā jīvajīvakā .
8723那里有许多尼贡地树、巴达拉树和阿马拉咖树;
‘‘Nigguṇḍiyo bahū tattha, badarāmalakāni ca;
8724帕鲁萨咖树、阿拉布树,以及盛开的芬陀利花。
Phārusakā alābū ca, puṇḍarīkā ca pupphitā.
8725那里有阿拉咖树、贝卢瓦树、咖达利树、马图隆咖树;
‘‘Āḷakā beluvā tattha, kadalī mātuluṅgakā;
8726那里有许多玛哈那玛树、阿朱那树和毕央古咖树。
Mahānāmā bahū tattha, ajjunā ca piyaṅgukā.
8727科桑巴树、萨拉拉树、尼巴树、尼格罗达树和咖毕他那树;
‘‘Kosambā saḷalā nimbā , nigrodhā ca kapitthanā;
8728我有如此的茅舍,我与弟子住在那里。
Ediso assamo mayhaṃ, sasissohaṃ tahiṃ vasiṃ.
8729「无比见佛,自生者、世间的导师;
‘‘Anomadassī bhagavā, sayambhū lokanāyako;
8730寻求独处,来到我的茅舍。
Gavesaṃ paṭisallānaṃ, mamassamamupāgami.
8731当我亲近大雄、无比见大名声者时,
‘‘Upetamhi mahāvīre, anomadassimahāyase;
8732刹那间,世间怙主生起了风病。
Khaṇena lokanāthassa, vātābādho samuṭṭhahi.
8733我在林中行走时,见到世间的导师;
‘‘Vicaranto araññamhi, addasaṃ lokanāyakaṃ;
8734我前往正自觉者、具眼者、大名声者处。
Upagantvāna sambuddhaṃ, cakkhumantaṃ mahāyasaṃ.
8735见到威仪后,我当时观察到;
‘‘Iriyañcāpi disvāna, upalakkhesahaṃ tadā;
8736毫无疑问,佛陀生起了病。
Asaṃsayañhi buddhassa, byādhi no udapajjatha.
8737我迅速来到精舍,到我的弟子们近处;
‘‘Khippaṃ assamamāgañchiṃ, mama sissāna santike;
8738我想要做药,于是召唤弟子们。
Bhesajjaṃ kattukāmohaṃ, sisse āmantayiṃ tadā.
8739恭敬地听从我的话语后,所有弟子们;
‘‘Paṭissuṇitvāna me vākyaṃ, sissā sabbe sagāravā;
8740因对导师的恭敬,他们一起集合。
Ekajjhaṃ sannipatiṃsu, satthugāravatā mama.
8741迅速登上山,带着一切药草的大力量;
‘‘Khippaṃ pabbatamāruyha, sabbosadhamahāsahaṃ ;
8742做好饮料的配制后,我供养佛陀最上者。
Pānīyayogaṃ katvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.
8743当大雄、一切知者、世间导师服用后;
‘‘Paribhutte mahāvīre, sabbaññulokanāyake;
8744善逝大仙的风迅速平息了。
Khippaṃ vāto vūpasami, sugatassa mahesino.
8745「见到痛苦已平息,具无上见、大名声者;
‘‘Passaddhaṃ darathaṃ disvā, anomadassī mahāyaso;
8746坐于自己的座位后,说了这些偈颂。
Sakāsane nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
8747「『凡给我药者,平息了我的病;
‘‘‘Yo me pādāsi bhesajjaṃ, byādhiñca samayī mama;
8748我将赞颂他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
8749「『十万劫中,将在天界享乐;
‘‘‘Kappasatasahassāni, devaloke ramissati;
8750在那里奏乐时,此人将常欢喜。
Vādite tūriye tattha, modissati sadā ayaṃ.
8751「『来到人界后,由白根所驱使;
‘‘‘Manussalokamāgantvā, sukkamūlena codito;
8752他将成为千次的王、转轮王。
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
8753「在五十五劫中,名为阿诺摩的刹帝利;
‘‘‘Pañcapaññāsakappamhi, anomo nāma khattiyo;
8754征服四方,阎浮洲的主宰。
Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro.
8755「具足七宝,大力的转轮王;
‘‘‘Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo;
8756甚至震动三十三天,将成为主宰。
Tāvatiṃsepi khobhetvā, issaraṃ kārayissati.
8757「无论成为天人或人,他将少病;
‘‘‘Devabhūto manusso vā, appābādho bhavissati;
8758舍离执取,他将超越世间的疾病。
Pariggahaṃ vivajjetvā, byādhiṃ loke tarissati.
8759「从此无量劫,甘蔗王族出身;
‘‘‘Apparimeyye ito kappe, okkākakulasambhavo;
8760名为乔达摩的姓氏者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
8761他的法的继承者,嫡子由法所造,
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
8762遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
8763烧尽诸烦恼后,将渡过渴爱之流;
‘‘‘Kilese jhāpayitvāna, taṇhāsotaṃ tarissati;
8764名为巴枯喇的名字者,将是导师的弟子。
Bākulo nāma nāmena, hessati satthu sāvako.
8765遍知这一切后,乔达摩释迦族的牛王;
‘‘‘Idaṃ sabbaṃ abhiññāya, gotamo sakyapuṅgavo;
8766坐在比丘僧团中,将确立此第一。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapessati’.
8767无比见佛,自觉者、世间的引导者;
‘‘Anomadassī bhagavā, sayambhū lokanāyako;
8768随观远离,他来到我处。
Vivekānuvilokento, mamassamamupāgami.
8769「已来的大雄,一切知者、世间导师;
‘‘Upāgataṃ mahāvīraṃ, sabbaññuṃ lokanāyakaṃ;
8770我以一切药草供养他,以这些手恭敬地。
Sabbosadhena tappesiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
8771「我的善业已作,如良田中种子圆满;
‘‘Tassa me sukataṃ kammaṃ, sukhette bījasampadā;
8772我不能耗尽,那确实是我的善业。
Khepetuṃ neva sakkomi, tadā hi sukataṃ mama.
8773「我得利益,我善得,我得见导师;
‘‘Lābhā mama suladdhaṃ me, yohaṃ addakkhi nāyakaṃ;
8774以那业的余力,我已达到不动之地。
Tena kammāvasesena, pattomhi acalaṃ padaṃ.
8775「遍知这一切,乔达摩,释迦族之牛王;
‘‘Sabbametaṃ abhiññāya, gotamo sakyapuṅgavo;
8776坐于比丘僧团中后,他将我安立于最上首。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ.
8777「从此无量劫以前,我当时所作的业;
‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
8778我不知有恶趣,这是药的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhesajjassa idaṃ phalaṃ.
8779「我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
8780一切诸漏已尽,现在没有再生。
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
8781「确实,对我来说是善来……乃至……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8782「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
8783如是,据说具寿薄拘罗长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bākulo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
8784薄拘罗长老譬喻第六
Bākulattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
87857. 吉利马难德长老譬喻
7. Girimānandattheraapadānaṃ
8786「我的妻子已死去,儿子去了墓地;
‘‘Bhariyā me kālaṅkatā, putto sīvathikaṃ gato;
8787母亲、父亲、兄弟死了,在同一火葬堆被火化。
Mātā pitā matā bhātā, ekacitamhi ḍayhare.
8788「因那悲伤而煎熬,我变得消瘦、苍白;
‘‘Tena sokena santatto, kiso paṇḍu ahosahaṃ;
8789我心意混乱,被那悲伤所折磨。
Cittakkhepo ca me āsi, tena sokena aṭṭito.
8790「被悲伤之箭所刺,我前往森林;
‘‘Sokasallaparetohaṃ , vanantamupasaṅkamiṃ;
8791食用落下的果实,我住在树下。
Pavattaphalaṃ bhuñjitvā, rukkhamūle vasāmahaṃ.
8792「名为善慧佛的正自觉者,苦之终结者、胜利者;
‘‘Sumedho nāma sambuddho, dukkhassantakaro jino;
8793他想要救拔我,来到我的面前。
Mamuddharitukāmo so, āgañchi mama santikaṃ.
8794「听闻了须弥陀大仙的足音,
‘‘Padasaddaṃ suṇitvāna, sumedhassa mahesino;
8795我抬起头,仰望那大牟尼。
Paggahetvānahaṃ sīsaṃ, ullokesiṃ mahāmuniṃ.
8796「当大雄到来时,我生起了喜悦;
‘‘Upāgate mahāvīre, pīti me udapajjatha;
8797那时我心一境,见到那位世间导师。
Tadāsimekaggamano, disvā taṃ lokanāyakaṃ.
8798「获得正念后,我给了一把树叶;
‘‘Satiṃ paṭilabhitvāna, paṇṇamuṭṭhimadāsahaṃ;
8799具眼者世尊出于悲悯,坐在那里。
Nisīdi bhagavā tattha, anukampāya cakkhumā.
8800「世尊坐在那里后,世间导师苏美达,
‘‘Nisajja tattha bhagavā, sumedho lokanāyako;
8801佛陀为我说法,能拔除忧愁之箭。
Dhammaṃ me kathayī buddho, sokasallavinodanaṃ.
8802「未被召唤而来此,未被允许而离去;
‘‘‘Anavhitā tato āguṃ, ananuññātā ito gatā;
8803如其所来而如是去,于此有何悲伤?
Yathāgatā tathā gatā, tattha kā paridevanā.
8804「犹如旅行的众生,因雨季的降雨,
‘‘‘Yathāpi pathikā sattā, vassamānāya vuṭṭhiyā;
8805带着行李前往,为了雨的降临。
Sabhaṇḍā upagacchanti, vassassāpatanāya te.
8806「雨季过去后,他们随意离去;
‘‘‘Vasse ca te oramite, sampayanti yadicchakaṃ;
8807你的母亲父亲亦如是,于此有何悲伤?
Evaṃ mātā pitā tuyhaṃ, tattha kā paridevanā.
8808「来者、客人,动摇、移动、震动,
‘‘‘Āgantukā pāhunakā, caliteritakampitā;
8809你的母亲父亲亦如是,于此有何悲伤?」
Evaṃ mātā pitā tuyhaṃ, tattha kā paridevanā.
8810「犹如蛇舍弃老旧的皮而去,
‘‘‘Yathāpi urago jiṇṇaṃ, hitvā gacchati saṃ tacaṃ ;
8811如是你母亲、父亲之身在此被舍弃。」
Evaṃ mātā pitā tuyhaṃ, saṃ tanuṃ idha hīyare’.
8812「了知佛陀的言语,我拔除了忧箭;
‘‘Buddhassa giramaññāya, sokasallaṃ vivajjayiṃ;
8813生起喜悦后,我礼敬最胜佛。
Pāmojjaṃ janayitvāna, buddhaseṭṭhaṃ avandahaṃ.
8814「礼敬大龙后,我供养山顶花;
‘‘Vanditvāna mahānāgaṃ, pūjayiṃ girimañjariṃ ;
8815散发天香的善慧者、世间导师。
Dibbagandhaṃ sampavantaṃ , sumedhaṃ lokanāyakaṃ.
8816「供养正自觉者后,合掌置于头顶;
‘‘Pūjayitvāna sambuddhaṃ, sire katvāna añjaliṃ;
8817忆念功德之最上,我赞叹世间导师。」
Anussaraṃ guṇaggāni, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
8818「大雄,你已度脱,一切知者、世间导师;
‘‘Nittiṇṇosi mahāvīra, sabbaññu lokanāyaka;
8819大牟尼,你以智度脱一切众生。
Sabbe satte uddharasi, ñāṇena tvaṃ mahāmune.
8820「大牟尼,你断除疑惑与犹豫;
‘‘Vimatiṃ dveḷhakaṃ vāpi, sañchindasi mahāmune;
8821具眼者,你以你的智为我开示了道路。
Paṭipādesi me maggaṃ, tava ñāṇena cakkhuma.
8822「阿拉汉、得自在者、具六神通、大神力者、
‘‘Arahā vasipattā ca, chaḷabhiññā mahiddhikā;
8823行于空中的智者们围绕着你。
Antalikkhacarā dhīrā, parivārenti tāvade.
8824「已行道者、有学者、住于果位的诸弟子,
‘‘Paṭipannā ca sekhā ca, phalaṭṭhā santi sāvakā;
8825如日出时的莲花,你的诸弟子开放。」
Sūrodayeva padumā, pupphanti tava sāvakā.
8826「大海洋的动荡,无与伦比且难以超越;
‘‘Mahāsamuddovakkhobho, atulopi duruttaro;
8827如此具足智,你是无量的具眼者。
Evaṃ ñāṇena sampanno, appameyyosi cakkhuma.
8828「我礼敬世间胜者,具眼的大名声者;
‘‘Vanditvāhaṃ lokajinaṃ, cakkhumantaṃ mahāyasaṃ;
8829向各方礼敬后,我反复地前来。
Puthu disā namassanto, paṭikuṭiko agañchahaṃ.
8830「从天界死没后,正知、具念,
‘‘Devalokā cavitvāna, sampajāno patissato;
8831我入母胎,在有与有之间流转。
Okkamiṃ mātuyā kucchiṃ, sandhāvanto bhavābhave.
8832「从家出离后,我出家为无家者;
‘‘Agārā abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
8833热诚、谨慎、禅修者,以独处为行境。」
Ātāpī nipako jhāyī, paṭisallānagocaro.
8834「精勤地努力后,使大牟尼满足,」
‘‘Padhānaṃ padahitvāna, tosayitvā mahāmuniṃ;
8835「从云聚中解脱如月,我常游行。」
Candovabbhaghanā mutto, vicarāmi ahaṃ sadā.
8836「我专注于远离,寂静,无依,」
‘‘Vivekamanuyuttomhi, upasanto nirūpadhi;
8837「遍知一切漏后,我住于无漏。」
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
8838「三万劫之前,我供养了佛,」
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
8839「我不知恶趣,这是供养佛之果。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
8840「我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除,」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
8841「一切漏已尽,现在没有再生。」
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
8842「我确实得到善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8843「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
8844如是,据说具寿吉利马难达长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā girimānando thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8845吉利马难德长老譬喻第七
Girimānandattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
88468. 萨喇喇曼达比亚长老譬喻
8. Saḷalamaṇḍapiyattheraapadānaṃ
8847「在咖古桑达般涅槃时,那位婆罗门已修习完成;
‘‘Nibbute kakusandhamhi, brāhmaṇamhi vusīmati;
8848我取了有叶的花鬘,建造了亭子。
Gahetvā saḷalaṃ mālaṃ, maṇḍapaṃ kārayiṃ ahaṃ.
8849「住于三十三天时,我获得最上的宫殿;
‘‘Tāvatiṃsagato santo, labhāmi byamhamuttamaṃ;
8850我胜过其他诸天,这是福业的果报。
Aññe devetirocāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
8851「无论白天或夜晚,我经行或站立时;」
‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamanto ṭhito cahaṃ;
8852以娑罗村喇花覆盖,此是福业之果报。
Channo saḷalapupphehi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
8853于此劫中,我供养了佛陀;
‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
8854我不知有恶趣,此是供养佛陀之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
8855我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
8856确实,我的到来是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8857四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
8858如是,确实具寿娑罗村喇曼荼比耶长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saḷalamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8859萨喇喇曼达比亚长老譬喻第八
Saḷalamaṇḍapiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
88609. 萨巴达亚咖长老譬喻
9. Sabbadāyakattheraapadānaṃ
8861潜入大海,我的住所善建造;
‘‘Mahāsamuddaṃ ogayha, bhavanaṃ me sunimmitaṃ;
8862善造的莲池,充满野鸭的鸣叫。
Sunimmitā pokkharaṇī, cakkavākapakūjitā.
8863「被曼陀罗花覆盖,以及莲花、睡莲;
‘‘Mandālakehi sañchannā, padumuppalakehi ca;
8864河流在那里流动,有善渡口,令人喜悦。
Nadī ca sandate tattha, supatitthā manoramā.
8865「被鱼、龟覆盖,由各种水鸟群集;
‘‘Macchakacchapasañchannā , nānādijasamotthatā;
8866孔雀、鹭鸶鸣叫,以及杜鹃等美妙者。
Mayūrakoñcābhirudā, kokilādīhi vagguhi.
8867「鸽子、太阳鹅,以及野鸭、河流行者;
‘‘Pārevatā ravihaṃsā ca, cakkavākā nadīcarā;
8868鹌鹑、八哥在此,以及鹧鸪、命命鸟。
Dindibhā sāḷikā cettha, pammakā jīvajīvakā.
8869「天鹅、鹭鸶也鸣叫,猫头鹰、黄鸟众多;
‘‘Haṃsā koñcāpi naditā , kosiyā piṅgalā bahū;
8870具足七宝,宝珠、珍珠、沙砾。
Sattaratanasampannā, maṇimuttikavālukā.
8871「一切树木皆由金所成,散发种种香气;
‘‘Sabbasoṇṇamayā rukkhā, nānāgandhasameritā;
8872日夜照耀,宫殿恒常如此。
Ujjotenti divārattiṃ, bhavanaṃ sabbakālikaṃ.
8873「六万乐器,早晚演奏;
‘‘Saṭṭhi tūriyasahassāni, sāyaṃ pāto pavajjare;
8874十六万女众,常随侍我。
Soḷasitthisahassāni, parivārenti maṃ sadā.
8875「从宫殿出来,见世间导师须弥陀,
‘‘Abhinikkhamma bhavanā, sumedhaṃ lokanāyakaṃ;
8876以净信心、欢喜心,礼敬彼大名声者。
Pasannacitto sumano, vandayiṃ taṃ mahāyasaṃ.
8877「礼敬正觉者后,邀请彼与僧团;
‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, sasaṅghaṃ taṃ nimantayiṃ;
8878彼智者、善慧者、世间导师默然接受了。
Adhivāsesi so dhīro, sumedho lokanāyako.
8879「大牟尼为我说法后,遣送了我;
‘‘Mama dhammakathaṃ katvā, uyyojesi mahāmuni;
8880「礼敬正自觉者后,我回到了住处。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, bhavanaṃ me upāgamiṃ.
8881「我召唤眷属们:你们全都来集合吧!
‘‘Āmantayiṃ parijanaṃ, sabbe sannipatātha vo;
8882「上午时分,佛陀将会来到住处。』
Pubbaṇhasamayaṃ buddho, bhavanaṃ āgamissati.
8883「我们有利得,我们善得,我们住在你的近处;
‘‘Lābhā amhaṃ suladdhaṃ no, ye vasāma tavantike;
8884「我们也将对最胜佛、导师作供养。
Mayampi buddhaseṭṭhassa, pūjaṃ kassāma satthuno.
8885「准备好饮食后,我告知了时间;
‘‘Annapanaṃ paṭṭhapetvā, kālaṃ ārocayiṃ ahaṃ;
8886世间导师与十万自在人一起前来。
Vasīsatasahassehi, upesi lokanāyako.
8887「我以五支乐器作迎接;
‘‘Pañcaṅgikehi tūriyehi, paccuggamanamakāsahaṃ;
8888最上人坐于全金制的座位上。
Sabbasoṇṇamaye pīṭhe, nisīdi purisuttamo.
8889「当时有全金制的上盖;
‘‘Uparicchadanaṃ āsi, sabbasoṇṇamayaṃ tadā;
8890扇子在比丘僧团中间摇动。
Bījaniyo pavāyanti, bhikkhusaṅghassa antare.
8891「以丰富的食物与饮料供养比丘僧团;
‘‘Pahūtenannapānena , bhikkhusaṅghamatappayiṃ;
8892我给予比丘僧团每人一双衣服。
Paccekadussayugaḷe, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.
8893「他们称为须美度者,世间的供养受者;
‘‘Yaṃ vadanti sumedhoti, lokāhutipaṭiggahaṃ;
8894在比丘僧团中坐下后,说了这些偈颂:
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
8895「以食物与饮料,满足了我以及所有这些人;
‘‘Yo me annena pānena, sabbe ime ca tappayiṃ;
8896我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
8897「十八百劫中,将在天界享乐;
‘‘Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati;
8898千次成为国王,将成为转轮王。
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
8899「无论生于何胎,天界或人间;
‘‘Uppajjati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ;
8900一切时一切处,将持有金色覆盖物。
Sabbadā sabbasovaṇṇaṃ, chadanaṃ dhārayissati.
8901「三万劫中,由奥咖咖善业所生;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakusalasambhavo;
8902乔达摩是姓氏,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
8903他的法的继承者,亲生的法所造者;
‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
8904遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
8905坐在比丘僧团中,将作狮子吼;
‘‘‘Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sīhanādaṃ nadissati;
8906在火葬堆上持伞盖,在伞盖下被燃烧。
Citake chattaṃ dhārenti, heṭṭhā chattamhi ḍayhatha’.
8907沙门性已被我证得,诸烦恼已被我烧尽;
‘‘Sāmaññaṃ me anuppattaṃ, kilesā jhāpitā mayā;
8908无论在堂中或树下,我没有热恼。
Maṇḍape rukkhamūle vā, santāpo me na vijjati.
8909在三万劫中,我当时所施之施;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ dānamadadiṃ tadā;
8910我不知有恶趣,这是一切施的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, sabbadānassidaṃ phalaṃ.
8911我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
8912我的善来确实……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8913四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
8914如是,据说具寿萨巴达亚咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabbadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8915萨巴达亚咖长老譬喻第九
Sabbadāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
891610. 阿基多长老譬喻
10. Ajitattheraapadānaṃ
8917名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
8918深入喜马拉雅山后,世间导师坐下。
Ajjhogāhetvā himavantaṃ, nisīdi lokanāyako.
8919我未见正觉者,我也未听闻声音;
‘‘Nāhaṃ addakkhiṃ sambuddhaṃ, napi saddaṃ suṇomahaṃ;
8920我为了寻找我的食物,在林中游行。
Mama bhakkhaṃ gavesanto, āhiṇḍāmi vane ahaṃ .
8921在那里,我见到了正自觉者,具足三十二种殊胜相。
‘‘Tatthaddassāsiṃ sambuddhaṃ, dvattiṃsavaralakkhaṇaṃ;
8922见到之后,我生起了信心,这是什么样的有情呢?
Disvāna vittimāpajjiṃ , satto ko nāmayaṃ bhave.
8923观察了诸相之后,我忆念起我的明。
‘‘Lakkhaṇāni viloketvā, mama vijjaṃ anussariṃ;
8924我确实从诸长老、诸贤智者那里听闻了这善说。
Sutañhi metaṃ vuḍḍhānaṃ, paṇḍitānaṃ subhāsitaṃ.
8925如同他们所说的那样,这位将成为佛陀。
‘‘Tesaṃ yathā taṃ vacanaṃ, ayaṃ buddho bhavissati;
8926我何不恭敬他呢?他将为我清净道路。
Yaṃnūnāhaṃ sakkareyyaṃ, gatiṃ me sodhayissati.
8927我迅速来到住所,取了蜂蜜油。
‘‘Khippaṃ assamamāgantvā, madhutelaṃ gahiṃ ahaṃ;
8928拿着科喇巴咖后,我前往导师处。
Kolambakaṃ gahetvāna, upagacchiṃ vināyakaṃ .
8929「拿着三杖后,我将它立于露地;
‘‘Tidaṇḍake gahetvāna, abbhokāse ṭhapesahaṃ;
8930点燃灯后,我礼拜了八次。
Padīpaṃ pajjalitvāna, aṭṭhakkhattuṃ avandahaṃ.
8931「佛陀、人中至上者,坐了七夜日;
‘‘Sattarattindivaṃ buddho, nisīdi purisuttamo;
8932然后在夜晚破晓时,世间导师起身了。
Tato ratyā vivasāne, vuṭṭhāsi lokanāyako.
8933「我以净信心、善意,整夜日,
‘‘Pasannacitto sumano, sabbarattindivaṃ ahaṃ;
8934我怀净信,以自己的双手供养灯给佛陀。
Dīpaṃ buddhassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
8935「一切森林充满香气,在香醉山上;」
‘‘Sabbe vanā gandhamayā, pabbate gandhamādane;
8936以佛陀的威力,他们来到佛陀面前。
Buddhassa ānubhāvena, āgacchuṃ buddhasantikaṃ .
8937「凡是具有花香者,开花的地上生长物;
‘‘Ye keci pupphagandhāse, pupphitā dharaṇīruhā;
8938以佛陀的威力,那时一切都聚集。
Buddhassa ānubhāvena, sabbe sannipatuṃ tadā.
8939「凡在喜马拉雅山中,龙与金翅鸟两者;
‘‘Yāvatā himavantamhi, nāgā ca garuḷā ubho;
8940他们欲听法,来到佛陀面前。
Dhammañca sotukāmā te, āgacchuṃ buddhasantikaṃ.
8941「名为天罗的沙门,佛陀的上首弟子;
‘‘Devalo nāma samaṇo, buddhassa aggasāvako;
8942与十万位得自在者,来到佛陀面前。
Vasīsatasahassehi, buddhasantikupāgami.
8943「莲花上者世间解,供养的受者;」
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
8944在比丘僧团中坐下后,说了这些偈颂:
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
8945「凡以净信之手为我点灯者,我将称赞他,请听我所说。
‘‘‘Yo me dīpaṃ padīpesi, pasanno sehi pāṇibhi;
8946「我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
8947「六万劫中,他将在天界享乐;
‘‘‘Saṭṭhi kappasahassāni, devaloke ramissati;
8948「千次成为王,将成为转轮王。
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
8949第十六诵品
Soḷasamaṃ bhāṇavāraṃ.
8950「三十六次成为天帝,将行天王之统治;
‘‘‘Chattisakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati;
8951「在大地上七百次,将行广大的统治。
Pathaviyaṃ sattasataṃ, vipulaṃ rajjaṃ karissati.
8952「广大的地方统治,从计算上无法计数;
‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
8953以此灯施,将有天眼。
Iminā dīpadānena, dibbacakkhu bhavissati.
8954他将常见周围八俱卢舍。
‘‘‘Samantato aṭṭhakosaṃ , passissati ayaṃ sadā;
8955众生从天界死去时,出生时。
Devalokā cavantassa, nibbattantassa jantuno.
8956无论白天或夜晚,将持灯。
‘‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, padīpaṃ dhārayissati;
8957具足福业的有情出生时。
Jāyamānassa sattassa, puññakammasamaṅgino.
8958将照亮城市所在之处。
‘‘‘Yāvatā nagaraṃ āsi, tāvatā jotayissati;
8959无论生于何胎,天界或人间。
Upapajjati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ.
8960确实以灯施,以八灯之果。
‘‘‘Asseva dīpadānassa, aṭṭhadīpaphalena hi;
8961「这些人不会胜过我,这是施灯的果报。」
Na jayissantimaṃ jantū , dīpadānassidaṃ phalaṃ.
8962「在十万劫时,从奥咖咖族出生;」
‘‘‘Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo;
8963「以乔达摩为姓,名为导师,将出现于世间。」
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
8964「他的法的继承者,嫡子由法所造;」
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
8965「遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。」
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
8966「令正自觉者、乔达摩、释迦族中的牛王欢喜后;」
‘‘‘Tosayitvāna sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
8967「名为阿基多者,将成为导师的弟子。」
Ajito nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
8968「六万劫中,我在天界欢乐;」
‘‘Saṭṭhi kappasahassāni, devaloke ramiṃ ahaṃ;
8969在那里,我的百盏灯,常时地照耀。
Tatrāpi me dīpasataṃ, jotate niccakālikaṃ .
8970「在天界或人间,我的光辉驰散;
‘‘Devaloke manusse vā, niddhāvanti pabhā mama;
8971忆念最胜佛陀,我生起更多的喜悦。
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ.
8972「我从兜率天死没后,入于母胎;
‘‘Tusitāhaṃ cavitvāna, okkamiṃ mātukucchiyaṃ;
8973当我出生时,有广大的光明。
Jāyamānassa santassa, āloko vipulo ahu.
8974「从家出离后,我出家为无家者;
‘‘Agārā abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
8975前往婆和利处,我承受了弟子身份。
Bāvariṃ upasaṅkamma, sissattaṃ ajjhupāgamiṃ.
8976「我住在喜马拉雅山时,听闻了世间导师;
‘‘Himavante vasantohaṃ, assosiṃ lokanāyakaṃ;
8977寻求最上义,我前往导师处。
Uttamatthaṃ gavesanto, upagacchiṃ vināyakaṃ.
8978「已调御的佛陀是调御者,已渡瀑流、无依。
‘‘Danto buddho dametāvī, oghatiṇṇo nirūpadhi;
8979佛陀宣说涅槃,一切苦的解脱。
Nibbānaṃ kathayī buddho, sabbadukkhappamocanaṃ.
8980「我的前来已成就,我令大牟尼欢喜;
‘‘Taṃ me āgamanaṃ siddhaṃ, tositohaṃ mahāmuniṃ;
8981三明已证得,已作佛陀的教诫。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8982「在百千劫前,我当时布施了灯;
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā;
8983我不知有恶趣,这是施灯的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, dīpadānassidaṃ phalaṃ.
8984「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
8985「确实,我已善来……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8986「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
8987如是,据说具寿阿基多长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajito thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8988阿基德长老譬喻第十
Ajitattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
8989毕陵伽婆蹉品第四十
Pilindavacchavaggo cattālīsamo.
8990其摄颂——
Tassuddānaṃ –
8991毕陵伽婆蹉、施罗,以及萨巴基帝、马敦达达;
Pilindavaccho selo ca, sabbakittī madhuṃdado;
8992库答嘎利、薄拘罗,以及基利、萨喇喇萨瓦哈亚。
Kūṭāgārī bākulo ca, giri saḷalasavhayo.
8993萨巴达达、阿基多,在此计算诸偈颂;
Sabbado ajito ceva, gāthāyo gaṇitā iha;
8994五百偈颂,以及二十为其上。
Satāni pañca gāthānaṃ, vīsati ca taduttarīti.
8995于是品偈颂——
Atha vagguddānaṃ –
8996莲华、守护者,以及乌玛、香水,
Padumārakkhado ceva, umā gandhodakena ca;
8997一莲华、声想者,曼陀罗、菩提礼敬者。
Ekapadma saddasaññī, mandāraṃ bodhivandako.
8998阿瓦答、毕邻地,偈颂在此被计算;
Avaṭañca pilindi ca, gāthāyo gaṇitā iha;
8999七十四偈颂,以及十一个百。
Catusattati gāthāyo, ekādasa satāni ca.
9000巴度玛品十集
Padumavaggadasakaṃ.
9001第四百集完
Catutthasatakaṃ samattaṃ.
900241. 弥勒品
41. Metteyyavaggo
90031. 提舍弥勒长老譬喻
1. Tissametteyyattheraapadānaṃ
9004「依止巴拔拉库答山,名为索比答的苦行者;
‘‘Pabbhārakūṭaṃ nissāya, sobhito nāma tāpaso;
9005食用落下的果实,住在山间。
Pavattaphalaṃ bhuñjitvā, vasati pabbatantare.
9006「取来火与木柴,我于彼时点燃;
‘‘Aggiṃ dāruṃ āharitvā, ujjālesiṃ ahaṃ tadā;
9007寻求最上义利,为了往生梵天界。
Uttamatthaṃ gavesanto, brahmalokūpapattiyā.
9008「莲华上佛世间解,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
9009欲救拔我者,他来到我的面前。
Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santike.
9010「你在做什么,大福德者,给我火柴;
‘‘Kiṃ karosi mahāpuñña, dehi me aggidārukaṃ;
9011我侍奉火,由此我得清净。
Ahamaggiṃ paricare, tato me suddhi hohiti .
9012「你是人中的善妙者,你了知诸天;
‘‘Subhaddako tvaṃ manuje, devate tvaṃ pajānasi;
9013你侍奉火,来,给你火柴。
Tuvaṃ aggiṃ paricara, handa te aggidārukaṃ.
9014「于是胜者取了柴,点燃了火;
‘‘Tato kaṭṭhaṃ gahetvāna, aggiṃ ujjālayī jino;
9015大仙者的神变,在那里柴不燃烧。
Na tattha kaṭṭhaṃ pajjhāyi, pāṭiheraṃ mahesino.
9016「你的火不燃烧,你的供养不存在;
‘‘Na te aggi pajjalati, āhutī te na vijjati;
9017你的誓愿无义,为我侍奉火吧。
Niratthakaṃ vataṃ tuyhaṃ, aggiṃ paricarassu me.
9018「那大雄者,你所说的火是什么样的;
‘‘Kīdiso so mahāvīra, aggi tava pavuccati;
9019也请对我说此,我们两人都侍奉吧。
Mayhampi kathayassetaṃ, ubho paricarāmase.
9020为了因法的灭尽,为了烦恼的平息;
‘‘Hetudhammanirodhāya , kilesasamaṇāya ca;
9021舍弃嫉妒与悭吝,这三者是我的供养。
Issāmacchariyaṃ hitvā, tayo ete mamāhutī.
9022大雄,你是怎样的?尊者,你是什么种姓?
‘‘Kīdiso tvaṃ mahāvīra, kathaṃ gottosi mārisa;
9023你的行为与实践,确实令我欢喜。
Ācārapaṭipatti te, bāḷhaṃ kho mama ruccati.
9024我生于刹帝利族,已到达证智的彼岸;
‘‘Khattiyamhi kule jāto, abhiññāpāramiṃ gato;
9025一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo.
9026如果你是正觉者、一切知者,光明者、破暗者;
‘‘Yadi buddhosi sabbaññū, pabhaṅkara tamonuda;
9027我将礼敬你,天人,你是苦的终结者。
Namassissāmi taṃ deva, dukkhassantakaro tuvaṃ.
9028「铺展了羚羊皮,我给了坐具;
‘‘Pattharitvājinacammaṃ, nisīdanamadāsahaṃ;
9029一切知者、导师,请坐,我将侍奉你。
Nisīda nātha sabbaññu, upaṭṭhissāmahaṃ tuvaṃ.
9030「世尊在那里,在善铺展的羚羊皮上坐下;
‘‘Nisīdi bhagavā tattha, ajinamhi suvitthate;
9031邀请了正自觉者后,我前往山上。
Nimantayitvā sambuddhaṃ, pabbataṃ agamāsahaṃ.
9032「装满了一呵利的量,我带来了亭杜咖果;
‘‘Khāribhārañca pūretvā, tindukaphalamāhariṃ;
9033用蜂蜜调和后,我将果实供养给佛陀。
Madhunā yojayitvāna, phalaṃ buddhassadāsahaṃ.
9034「当我深思时,胜利者那时受用了;
‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino;
9035在那里我净信了心,看着世间的导师。
Tattha cittaṃ pasādesiṃ, pekkhanto lokanāyakaṃ.
9036「莲华上佛是知世间者,是供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
9037他坐在我的隐修处,说了这些偈颂。
Mamassame nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
9038「『以果实使我满足者,以喜悦的双手;
‘‘‘Yo maṃ phalena tappesi, pasanno sehi pāṇibhi;
9039我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
9040「『他将二十五次,成为天王;
‘‘‘Pañcavīsatikkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;
9041一千次成为国王,将成为转轮王。
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
9042「『知道他的意愿,具足过去业;
‘‘‘Tassa saṅkappamaññāya, pubbakammasamaṅgino;
9043食物、饮料、衣服,以及极其珍贵的卧具。
Annaṃ pānañca vatthañca, sayanañca mahārahaṃ.
9044「与福业相应,他们将如此出生;
‘‘‘Puññakammena saṃyuttā, nibbattissanti tāvade;
9045此人常欢喜,将无病。
Sadā pamudito cāyaṃ, bhavissati anāmayo.
9046「无论生于何胎,天界或人界;
‘‘‘Upapajjati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ;
9047在一切处得乐后,将前往人界。
Sabbattha sukhito hutvā, manussattaṃ gamissati.
9048「诵习者、持咒者、三吠陀的彼岸者;
‘‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
9049前往正自觉者后,他将成为阿拉汉」。
Sambuddhaṃ upagantvāna, arahā so bhavissati’.
9050「自从我忆念自己,自从我获得智慧;
‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;
9051我的财富无缺乏,这是施果之果报。
Bhoge me ūnatā natthi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
9052「已达最上法,根除贪与嗔;
‘‘Varadhammamanuppatto, rāgadose samūhaniṃ;
9053一切漏已尽,今无再有生。
Sabbāsavaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo.
9054「我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
9055如龙象断缚,我住无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
9056「我来到佛陀面前,实在是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
9057已证得三明,已作佛陀之教。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9058「四无碍解,以及八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
9059六神通已作证,已作佛陀之教。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9060如是,据说具寿帝思弥勒长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tissametteyyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9061提舍弥勒长老譬喻 第一
Tissametteyyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
90622. 本纳咖长老譬喻
2. Puṇṇakattheraapadānaṃ
9063「依止于巴拔拉库答山,自存者、不败者;
‘‘Pabbhārakūṭaṃ nissāya, sayambhū aparājito;
9064「那位佛陀有病,住在山间。
Ābādhiko ca so buddho, vasati pabbatantare.
9065「在我的僧院附近,当时有喧闹声;
‘‘Mama assamasāmantā, panādo āsi tāvade;
9066「当佛陀般涅槃时,光明生起了。
Buddhe nibbāyamānamhi, āloko udapajjatha .
9067「凡在森林丛中,熊、豺、豹,
‘‘Yāvatā vanasaṇḍasmiṃ, acchakokataracchakā;
9068「以及所有的虎、狮子,当时都吼叫了。
Vāḷā ca kesarī sabbe, abhigajjiṃsu tāvade.
9069「我见到那个异兆后,前往山洞;」
‘‘Uppātaṃ tamahaṃ disvā, pabbhāraṃ agamāsahaṃ;
9070在那里我见到了正自觉者,已般涅槃、不可战胜者。
Tatthaddassāsiṃ sambuddhaṃ, nibbutaṃ aparājitaṃ.
9071「犹如盛开的娑罗树王,犹如升起的百光者;
‘‘Suphullaṃ sālarājaṃva, sataraṃsiṃva uggataṃ;
9072犹如已熄灭的炭火,已般涅槃、不可战胜者。
Vītaccikaṃva aṅgāraṃ, nibbutaṃ aparājitaṃ.
9073「装满草与薪,我在那里建造火葬堆;
‘‘Tiṇaṃ kaṭṭhañca pūretvā, citakaṃ tatthakāsahaṃ;
9074做好火葬堆后,我焚烧了遗体。
Citakaṃ sukataṃ katvā, sarīraṃ jhāpayiṃ ahaṃ.
9075「焚烧遗体后,我洒下香水;
‘‘Sarīraṃ jhāpayitvāna, gandhatoyaṃ samokiriṃ;
9076站在空中的神灵,立即取走了名号。
Antalikkhe ṭhito yakkho, nāmamaggahi tāvade.
9077「你对自生者、大仙人所应做的义务,
‘‘Yaṃ pūritaṃ tayā kiccaṃ, sayambhussa mahesino;
9078「愿你常以布那咖之名,牟尼!」
Puṇṇako nāma nāmena, sadā hohi tuvaṃ mune.
9079「从那个身死没后,我去到了天界;
‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, devalokaṃ agacchahaṃ;
9080在那里,天界的香气从空中降下。
Tattha dibbamayo gandho, antalikkhā pavassati .
9081「在那里,我的名号也是布那咖;
‘‘Tatrāpi nāmadheyyaṃ me, puṇṇakoti ahū tadā;
9082无论是天人或人,我都实现了意愿。
Devabhūto manusso vā, saṅkappaṃ pūrayāmahaṃ.
9083「这是我的最后,最后的有在转起;
‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
9084在此也显示布那咖之名号。
Idhāpi puṇṇako nāma, nāmadheyyaṃ pakāsati.
9085「令正自觉者乔达摩、释迦族的上首满足后;
‘‘Tosayitvāna sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
9086遍知一切漏后,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
9087自从九十一劫前,我造作了那业;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
9088我不知有恶趣,这是那微小业的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, tanukiccassidaṃ phalaṃ.
9089我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
9090确实对我来说是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9091四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9092如是,据说具寿富那迦长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9093本纳咖长老譬喻 第二
Puṇṇakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
90943. 美德古长老譬喻
3. Mettaguttheraapadānaṃ
9095离喜马拉雅山不远,有一座名叫无忧的山;
‘‘Himavantassāvidūre , asoko nāma pabbato;
9096在那里有我的隐居所,由维萨咖马建造。
Tatthāsi assamo mayhaṃ, vissakammena māpito.
9097名为苏美多的正自觉者,最上的悲愍者、牟尼;
‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni;
9098于上午穿好衣后,为了托钵来到我处。
Nivāsayitvā pubbaṇhe, piṇḍāya me upāgami.
9099大雄已来到,苏美多世间导师;
‘‘Upāgataṃ mahāvīraṃ, sumedhaṃ lokanāyakaṃ;
9100我举起善逝的钵,以酥油充满。
Paggayha sugatapattaṃ , sappitelaṃ apūrayiṃ .
9101我已布施于最上的佛陀,苏美多世间导师;
‘‘Datvānahaṃ buddhaseṭṭhe, sumedhe lokanāyake;
9102合掌举起后,我更加欢喜与众人。
Añjaliṃ paggahetvāna, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ.
9103以此酥油布施,以及意愿与誓愿;
‘‘Iminā sappidānena, cetanāpaṇidhīhi ca;
9104「成为天人或人,我获得广大的快乐。」
Devabhūto manusso vā, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.
9105「避免了恶趣,我在有与有之间轮回;」
‘‘Vinipātaṃ vivajjetvā, saṃsarāmi bhavābhave;
9106「在那里确立心,我获得不动之地。」
Tattha cittaṃ paṇidhitvā, labhāmi acalaṃ padaṃ.
9107「婆罗门,你有所得,你善得,因为你见到了我;」
‘‘Lābhā tuyhaṃ suladdhaṃ te, yaṃ maṃ addakkhi brāhmaṇa;
9108「来到我的见处,你将成为阿拉汉。」
Mama dassanamāgamma, arahattaṃ bhavissati .
9109「你应信赖,不要害怕,获得大名声;」
‘‘Vissattho hohi mā bhāyi, adhigantvā mahāyasaṃ;
9110「因为给了我酥油,你将从生解脱。」
Mamañhi sappiṃ datvāna, parimokkhasi jātiyā.
9111「以此酥油布施,以及意愿与决意;」
‘‘Iminā sappidānena, cetanāpaṇidhīhi ca;
9112无论生为天人或人,你将获得广大的快乐。
Devabhūto manusso vā, labhase vipulaṃ sukhaṃ.
9113以此布施酥油,以及具有慈心,
‘‘Iminā sappidānena, mettacittavatāya ca;
9114在十八百劫中,你将在天界欢乐。
Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissasi.
9115三十八次,你将成为天王;
‘‘Aṭṭhatiṃsatikkhattuñca, devarājā bhavissasi;
9116广大的地方王权,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
9117五十一次,你将成为转轮王;
‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissasi;
9118征服四方,阎浮洲的主宰。
Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro.
9119大海的搅动,如大地般难以动摇;
‘‘Mahāsamuddovakkhobho, duddharo pathavī yathā;
9120同样地,你的财富,将成为无量。
Evameva ca te bhogā, appameyyā bhavissare.
9121「舍弃六十俱胝的黄金后,我出家;
‘‘Saṭṭhikoṭī hiraññassa, cajitvā pabbajiṃ ahaṃ;
9122寻求什么善法,我前往婆和利处。
Kiṃ kusalaṃ gavesanto, bāvariṃ upasaṅkamiṃ.
9123「在那里我学习咒文,名为六支相;
‘‘Tattha mante adhīyāmi, chaḷaṅgaṃ nāma lakkhaṇaṃ;
9124你驱散了那黑暗,大牟尼出现了。
Tamandhakāraṃ vidhamaṃ, uppajji tvaṃ mahāmuni.
9125「我渴望见你,大牟尼,我来到此处;
‘‘Tava dassanakāmohaṃ, āgatomhi mahāmuni;
9126听闻你的法后,我已证得不动之地。
Tava dhammaṃ suṇitvāna, pattomhi acalaṃ padaṃ.
9127「三万劫前,我布施酥油给佛陀;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, sappiṃ buddhassadāsahaṃ;
9128在此期间我不记得,酥油曾由我乞求。
Etthantare nābhijāne, sappiṃ viññāpitaṃ mayā.
9129「了知我的意愿,生起任何所欲之物;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, uppajjati yadicchakaṃ;
9130了知心而生起,我使一切满足。
Cittamaññāya nibbattaṃ, sabbe santappayāmahaṃ.
9131「啊!诸佛!啊!诸法!啊!我们导师的成就!
‘‘Aho buddhā aho dhammā , aho no satthu sampadā;
9132仅仅布施少许酥油,我获得无量。
Thokañhi sappiṃ datvāna, appameyyaṃ labhāmahaṃ.
9133「大海中的水,直到须弥山顶;
‘‘Mahāsamudde udakaṃ, yāvatā nerupassato;
9134取我的酥油,将不会是其一小部分。
Mama sappiṃ upādāya, kalabhāgaṃ na hessati .
9135「直到轮围世界,堆积而成;
‘‘Yāvatā cakkavāḷassa, kariyantassa rāsito;
9136我出生之处,那个地方容纳不下。
Mama nibbattavatthānaṃ , okāso so na sammati.
9137雪山王喜马拉雅,最胜的石山堆积;
‘‘Pabbatarājā himavā, pavaropi siluccayo;
9138对我所涂抹的香,将不会是藏处。
Mamānulittagandhassa, upanidhiṃ na hessati.
9139衣服、香、酥油,以及其他现法的,
‘‘Vatthaṃ gandhañca sappiñca, aññañca diṭṭhadhammikaṃ;
9140以及无为的涅槃,这是施酥油的果报。
Asaṅkhatañca nibbānaṃ, sappidānassidaṃ phalaṃ.
9141以念处为卧处,以定禅那为行境;
‘‘Satipaṭṭhānasayano, samādhijhānagocaro;
9142以觉支为食物,今日,这是施酥油的果报。
Bojjhaṅgabhojano ajja, sappidānassidaṃ phalaṃ.
9143我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
9144「确实,我得到了善来……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9145「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9146如是确实 具寿美德古长老 这些偈颂
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mettagū thero imā gāthāyo
9147已说。
Abhāsitthāti.
9148美德古长老譬喻 第三
Mettaguttherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
91494. 多德咖长老譬喻
4. Dhotakattheraapadānaṃ
9150「恒河名为巴基拉提,源自雪山;
‘‘Gaṅgā bhāgīrathī nāma, himavantā pabhāvitā ;
9151随即流经汉舍卫城门。
Haṃsavatiyā dvārena, anusandati tāvade.
9152「名为索比多的园林,善建于恒河岸边;
‘‘Sobhito nāma ārāmo, gaṅgākūle sumāpito;
9153在那里,莲华上佛陀,世间导师住。
Tattha padumuttaro buddho, vasate lokanāyako.
9154「如同因陀罗(即帝释天)被三十三天众,被人们所围绕;」
‘‘Tidasehi yathā indo, manujehi purakkhato;
9155世尊坐在那里,如同无畏的狮子。
Nisīdi tattha bhagavā, asambhītova kesarī.
9156「我是婆罗门,住在汉舍卫城;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, vasāmi brāhmaṇo ahaṃ;
9157名叫恰喇嘎,如是名为大牟尼。
Chaḷaṅgo nāma nāmena, evaṃnāmo mahāmuni.
9158「当时有一千八百位弟子围绕着我;
‘‘Aṭṭhārasa sissasatā, parivārenti maṃ tadā;
9159与那些弟子一起,我前往恒河岸边。
Tehi sissehi samito, gaṅgātīraṃ upāgamiṃ.
9160「在那里我看见沙门们,无诈、已洗净诸恶;
‘‘Tatthaddasāsiṃ samaṇe, nikkuhe dhotapāpake;
9161我正渡过巴吉拉提河时,当时如此思惟。
Bhāgīrathiṃ tarantehaṃ , evaṃ cintesi tāvade.
9162「这些大名声的佛陀之子们,早晚都在渡河;」
‘‘Sāyaṃ pātaṃ tarantāme, buddhaputtā mahāyasā;
9163他们恼害自己,他们的自我被恼害。
Vihesayanti attānaṃ, tesaṃ attā vihaññati.
9164「于含天之世间,佛陀被称为最上;
‘‘Sadevakassa lokassa, buddho aggo pavuccati;
9165我没有供养,没有净化去处之道。
Natthi me dakkhiṇe kāraṃ, gatimaggavisodhanaṃ.
9166「我何不为最胜佛,在恒河上建造桥梁;
‘‘Yaṃnūna buddhaseṭṭhassa, setuṃ gaṅgāya kāraye;
9167造作此业后,我将渡越此有。
Kārāpetvā imaṃ kammaṃ , santarāmi imaṃ bhavaṃ.
9168「布施十万后,我令建造桥梁;
‘‘Satasahassaṃ datvāna, setuṃ kārāpayiṃ ahaṃ;
9169信受已作之业,对我将有广大果报。
Saddahanto kataṃ kāraṃ, vipulaṃ me bhavissati.
9170「令建造彼桥梁后,我前往世间导师处;
‘‘Kārāpetvāna taṃ setuṃ, upesiṃ lokanāyakaṃ;
9171在头上合掌后,我说了这句话。
Sirasi añjaliṃ katvā, imaṃ vacanamabraviṃ.
9172「我们给了十万,由我令造;
‘‘‘Satasahassassa vayaṃ , datvā kārāpito mayā;
9173为了那个目的的大桥,大牟尼请接受。
Tavatthāya mahāsetu, paṭiggaṇha mahāmune.
9174「世间解莲华上者,是供养的接受者;
‘‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
9175在比丘僧团中坐下后,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
9176「凡以喜悦的双手为我造桥者;
‘‘‘Yo me setuṃ akāresi, pasanno sehi pāṇibhi;
9177我将称赞他,请听我所说的。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
9178(造桥功德)
(Setudānaānisaṃso)
9179「从山上被推下,或从树上掉落的这个人;
‘‘‘Darito pabbatato vā, rukkhato patitopiyaṃ;
9180死后也得到地位,这是建桥之果报。
Cutopi lacchatī ṭhānaṃ, setudānassidaṃ phalaṃ.
9181「如同风吹不动根深茎固的榕树;
‘‘‘Virūḷhamūlasantānaṃ, nigrodhamiva māluto;
9182敌人无法战胜,这是建桥之果报。
Amittā nappasahanti, setudānassidaṃ phalaṃ.
9183「盗贼无法战胜他,刹帝利不轻视;
‘‘‘Nāssa corā pasahanti, nātimaññanti khattiyā;
9184我将越过一切敌人,这是建桥布施的果报。
Sabbe tarissatāmitte, setudānassidaṃ phalaṃ.
9185「在露天处安住,被寒冷与炎热所逼恼;
‘‘‘Abbhokāsagataṃ santaṃ, kaṭhinātapatāpitaṃ;
9186与福业相应者,将不会有苦受。
Puññakammena saṃyuttaṃ, na bhavissati vedanā .
9187「在天界或人间,象乘善造作;
‘‘‘Devaloke manusse vā, hatthiyānaṃ sunimmitaṃ;
9188知道他的意向后,将立即生起。
Tassa saṅkappamaññāya, nibbattissati tāvade.
9189「千匹风速的骏马,信度马,快速的乘骑;
‘‘‘Sahassassā vātajavā, sindhavā sīghavāhanā;
9190早晚将前来,这是布施桥梁之果报。
Sāyaṃ pātaṃ upessanti, setudānassidaṃ phalaṃ.
9191「来到人界后,他将获得安乐;
‘‘‘Āgantvāna manussattaṃ, sukhitoyaṃ bhavissati;
9192对人来说,象乘将如同空行。
Vehāsaṃ manujasseva, hatthiyānaṃ bhavissati.
9193「在十万劫时,生于奥咖咖族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
9194以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
9195「他的法的继承者,亲生子,由法所造;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
9196遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
9197「啊!我的善业已作,在名为莲华最胜之处;
‘‘Aho me sukataṃ kammaṃ, jalajuttamanāmake;
9198在那里作了努力后,我已证得漏尽。
Tattha kāraṃ karitvāna, pattohaṃ āsavakkhayaṃ.
9199我已精勤努力,寂静无依;
‘‘Padhānaṃ pahitattomhi, upasanto nirūpadhi;
9200如龙象断除束缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
9201我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我无漏而住。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
9202确实对我来说是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9203四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9204如是,据说具寿陀他咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhotako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9205多德咖长老譬喻 第四
Dhotakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
92065. 优波湿婆长老譬喻
5. Upasīvattheraapadānaṃ
9207「在喜马拉雅山不远处,有一座名为阿诺摩的山;
‘‘Himavantassāvidūre , anomo nāma pabbato;
9208我有善造的住所,善建的叶屋。
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.
9209「那里有河流流淌,渡口良好,令人愉悦;
‘‘Nadī ca sandatī tattha, supatitthā manoramā;
9210在河岸边生长着许多莲花和睡莲。
Anūpatitthe jāyanti, padumuppalakā bahū.
9211「有巴提那鱼、巴乌萨鱼、巴拉佳鱼、蒙佳鱼和罗希答鱼;
‘‘Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā;
9212那时河流流淌着,遍布着鱼类和龟类。
Macchakacchapasañchannā , nadikā sandate tadā.
9213「那里有提米拉树开花,无忧树和库达马喇咖树;
‘‘Timirā pupphitā tattha, asokā khuddamālakā;
9214芬那咖、山芬那咖,在我的庵室周围盛开。
Punnāgā giripunnāgā, sampavanti mamassamaṃ.
9215库答佳在那里开花,还有提那苏喇树林;
‘‘Kuṭajā pupphitā tattha, tiṇasūlavanāni ca;
9216娑罗树与沙罗树在那里,众多占巴咖树开花。
Sālā ca saḷalā tattha, campakā pupphitā bahū.
9217阿朱那、阿提木答,以及大名树都开花了;
‘‘Ajjunā atimuttā ca, mahānāmā ca pupphitā;
9218阿沙那、蜜香树,它们在我的庵室周围开花。
Asanā madhugandhī ca, pupphitā te mamassame.
9219伍达喇咖、巴答利咖、尤提咖以及比央古咖;
‘‘Uddālakā pāṭalikā, yūthikā ca piyaṅgukā;
9220覆盖着宾比佳喇咖,周围半由旬。
Bimbijālakasañchannā, samantā aḍḍhayojanaṃ.
9221马答咖喇、沙答利约、巴答利、信度瓦喇咖;
‘‘Mātaggārā sattaliyo, pāṭalī sinduvārakā;
9222那里有许多安骨喇咖树,多罗树丛开着花;
Aṅkolakā bahū tattha, tālakuṭṭhi ca pupphitā;
9223那里有许多些勒亚咖树,在我的住所开着花。
Seleyyakā bahū tattha, pupphitā mama assame.
9224在这些花开的树木中,许多树木显得美丽;
‘‘Etesu pupphajātesu , sobhanti pādapā bahū;
9225我的住所四周,被那香气所熏染。
Samantā tena gandhena, vāyate mama assamo.
9226诃梨勒、余甘子、芒果、阎浮、毗醯勒;
‘‘Harītakā āmalakā, ambajambuvibhītakā ;
9227枣、腰果、木苹果、帕鲁萨咖果等。
Kolā bhallātakā billā, phārusakaphalāni ca.
9228丁杜咖、毕亚喇、马杜咖、咖苏马拉亚;
‘‘Tindukā ca piyālā ca, madhukā kāsumārayo;
9229那里有喇布佳、波罗蜜、芭蕉、枣椰果。
Labujā panasā tattha, kadalī badarīphalā .
9230「那里有许多庵婆咖果,藤蔓与果实;
‘‘Ambāṭakā bahū tattha, vallikāraphalāni ca;
9231柠檬与酸橙,在我的住所结满果实。
Bījapūrasapāriyo , phalitā mama assame.
9232「阿喇咖与仙人芒果,还有许多摩达果;
‘‘Āḷakā isimuggā ca, tato modaphalā bahū;
9233阿瓦咖果实累累,毕喇咖与无花果。
Avaṭā pakkabharitā , pilakkhudumbarāni ca.
9234「那里有荜拨、胡椒,榕树与木苹果树;
‘‘Pipphilī marīcā tattha, nigrodhā ca kapitthanā;
9235许多优昙婆罗果,还有绿色的刺叶树。
Udumbarakā bahavo, kaṇḍupaṇṇā ca hariyo .
9236「这些及其他许多,在我的住所结满果实;
‘‘Ete caññe ca bahavo, phalitā assame mama;
9237也有许多花树,在我的住所开满花朵。」
Puppharukkhāpi bahavo, pupphitā mama assame.
9238「芋头、卡兰巴、比拉利和竹笋,
‘‘Āluvā ca kaḷambā ca, biḷālī takkalāni ca;
9239阿拉咖、答拉咖,都存在于我的住处。
Ālakā tālakā ceva, vijjanti assame mama.
9240「离我的住处不远,有大丛林之湖;
‘‘Assamassāvidūre me, mahājātassaro ahu;
9241水清凉,可爱,善渡处,悦意。
Acchodako sītajalo, supatittho manoramo.
9242「那里有许多莲花、睡莲,伴随着白莲;
‘‘Padumuppalā bahū tattha, puṇḍarīkasamāyutā;
9243被曼陀罗花覆盖,散发着种种香气。
Mandālakehi sañchannā, nānāgandhasameritā.
9244「莲花结胎,其他的开花结蕊;
‘‘Gabbhaṃ gaṇhanti padumā, aññe pupphanti kesarī;
9245「许多花落后的莲蓬立着。
Opupphapattā tiṭṭhanti, padumākaṇṇikā bahū.
9246「蜜从莲藕流出,乳、酥油从莲根流出;
‘‘Madhu bhisamhā savati, khīraṃ sappi mulāḷibhi;
9247周围以那香气,混合着种种香气。
Samantā tena gandhena, nānāgandhasameritā.
9248「睡莲与芒果香,被带来可见许多;
‘‘Kumudā ambagandhi ca, nayitā dissare bahū;
9249适合生在湖中,露兜树花开许多。
Jātassarassānukūlaṃ, ketakā pupphitā bahū.
9250「盛开的攀缘植物,白色芳香的藤蔓;
‘‘Suphullā bandhujīvā ca, setavārī sugandhikā;
9251鳄鱼与鳄鱼,以及捕食者在那里出生。
Kumbhilā susumārā ca, gahakā tattha jāyare.
9252「捕食者、蟒蛇,在那生湖中许多;
‘‘Uggāhakā ajagarā, tattha jātassare bahū;
9253巴提那鱼、巴乌萨鱼、巴拉佳鱼、蒙佳鱼和罗希答鱼。」
Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā.
9254「覆满鱼、龟、螺,以及贝壳类;
‘‘Macchakacchapasañchannā, atho papaṭakāhi ca;
9255鸽子、太阳鹅,以及鸡与河栖鸟。
Pārevatā ravihaṃsā, kukutthā ca nadīcarā.
9256「丁地跋、轮鹅,以及鹤、命命鸟;
‘‘Dindibhā cakkavākā ca, pampakā jīvajīvakā;
9257迦兰陀迦、乌咕沙,以及许多些那咖、伍达拉。
Kalandakā ukkusā ca, senakā uddharā bahū.
9258「鹦鹉、鸽子,以及许多图利亚、牦牛;
‘‘Koṭṭhakā sukapotā ca, tuliyā camarā bahū;
9259黑鹿以及提拉咖,依靠那个湖而生活。
Kāreniyo ca tilakā , upajīvanti taṃ saraṃ.
9260「狮子、老虎、豹,以及熊、鬣狗、豺;
‘‘Sīhā byagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā;
9261猴子以及紧那罗,在我的隐居处可见。
Vānarā kinnarā ceva, dissanti mama assame.
9262「我嗅闻那些香,食用果实;
‘‘Tāni gandhāni ghāyanto, bhakkhayanto phalānahaṃ;
9263饮用香水,我住在我的隐居处。
Gandhodakaṃ pivanto ca, vasāmi mama assame.
9264「鹿、野猪、野牛、小形动物,
‘‘Eṇīmigā varāhā ca, pasadā khuddarūpakā;
9265火光神们,住在我的隐居处。
Aggikā jotikā ceva, vasanti mama assame.
9266「鹅、鹭、孔雀、沙利咖鸟和咕咕鸟,
‘‘Haṃsā koñcā mayūrā ca, sālikāpi ca kokilā;
9267许多马佳利咖鸟、猫头鹰、鹦鹉在那里。
Majjārikā bahū tattha, kosikā poṭṭhasīsakā.
9268「毕舍遮、陀那婆、鸠槃荼、许多罗刹,
‘‘Pisācā dānavā ceva, kumbhaṇḍā rakkhasā bahū;
9269金翅鸟、龙,住在我的隐居处。」
Garuḷā pannagā ceva, vasanti mama assame.
9270「大威力的仙人们,心寂静、得定;
‘‘Mahānubhāvā isayo, santacittā samāhitā;
9271一切持水瓶,穿着鹿皮上衣;
Kamaṇḍaludharā sabbe, ajinuttaravāsanā;
9272头发结成发髻,住在我的隐居处。
Jaṭābhārabharitāva , vasanti mama assame.
9273「只看一轭之地,谨慎、寂静行者;
‘‘Yugamattañca pekkhantā, nipakā santavuttino;
9274对得与不得知足,住在我的隐居处。
Lābhālābhena santuṭṭhā, vasanti mama assame.
9275「他们抖动树皮衣,拍打鹿皮;
‘‘Vākacīraṃ dhunantā te, phoṭentājinacammakaṃ;
9276被有斑纹者支撑,那时他们在空中行走。
Sabalehi upatthaddhā, gacchanti ambare tadā.
9277「他们不带来水,也不带薪柴或火木;」
‘‘Na te dakaṃ āharanti, kaṭṭhaṃ vā aggidārukaṃ;
9278他们自己已受达上,这是神通的果报。
Sayañca upasampannā, pāṭihīrassidaṃ phalaṃ.
9279他们拿着铁钵,住在林中;
‘‘Lohadoṇiṃ gahetvāna, vanamajjhe vasanti te;
9280如大象中的象王,如无畏的狮子。
Kuñjarāva mahānāgā, asambhītāva kesarī.
9281有些去牛货洲,有些去东毗提诃;
‘‘Aññe gacchanti goyānaṃ, aññe pubbavidehakaṃ ;
9282有些去北俱卢,依靠自己的力量。
Aññe ca uttarakuruṃ, sakaṃ balamavassitā .
9283从那里取来食物后,他们一起享用;
‘‘Tato piṇḍaṃ āharitvā, paribhuñjanti ekato;
9284所有这些出发者,威光炽盛的如如者。
Sabbesaṃ pakkamantānaṃ, uggatejāna tādinaṃ.
9285那时,林中响起鹿皮革的声音;
‘‘Ajinacammasaddena , vanaṃ saddāyate tadā;
9286「大雄者,这些是我的弟子,已修习苦行。」
Edisā te mahāvīra, sissā uggatapā mama.
9287「我被他们围绕,住在我的隐居处;」
‘‘Parivuto ahaṃ tehi, vasāmi mama assame;
9288「他们满足于自己的业,已调伏而聚集。」
Tositā sakakammena, vinītāpi samāgatā.
9289「这些乐于自己的业者,使我欢喜;」
‘‘Ārādhayiṃsu maṃ ete, sakakammābhilāsino;
9290「具戒、谨慎,善巧于无量。」
Sīlavanto ca nipakā, appamaññāsu kovidā.
9291「世间解巴度母答喇,诸供养的受者;」
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
9292「知道时机后,导师前来。」
Samayaṃ saṃviditvāna, upagacchi vināyako.
9293「正自觉者前来后,热诚、谨慎的牟尼;」
‘‘Upagantvāna sambuddho, ātāpī nipako muni;
9294正自觉者手持钵,为了乞食来到我处。
Pattaṃ paggayha sambuddho, bhikkhāya mamupāgami.
9295「大雄已来到,水生者中的最上导师;
‘‘Upāgataṃ mahāvīraṃ, jalajuttamanāyakaṃ;
9296铺设草座后,我以娑罗花散布。
Tiṇasantharaṃ paññāpetvā, sālapupphehi okiriṃ.
9297「让正自觉者坐下后,我心欢喜且激动;
‘‘Nisādetvāna sambuddhaṃ, haṭṭho saṃviggamānaso;
9298迅速登上山,我取了阿嘎卢。
Khippaṃ pabbatamāruyha, agaḷuṃ aggahiṃ ahaṃ.
9299「取了一钵量的、天香的波罗蜜果;
‘‘Kumbhamattaṃ gahetvāna, panasaṃ devagandhikaṃ;
9300放在肩上后,我前往导师处。
Khandhe āropayitvāna, upagacchiṃ vināyakaṃ.
9301「将果实供养佛陀后,我涂抹了阿嘎卢;
‘‘Phalaṃ buddhassa datvāna, agaḷuṃ anulimpahaṃ;
9302以净信心、喜悦心,我礼敬最胜佛。
Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhaṃ avandihaṃ.
9303「巴度穆答喇世间解,诸供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
9304坐于仙人众中,说了这些偈颂。
Isimajjhe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
9305「『凡给我果实与沉香,以及给我座位者;
‘‘‘Yo me phalañca agaḷuṃ, āsanañca adāsi me;
9306我将赞叹他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
9307「『无论在村或在林,在山上或在洞窟中;
‘‘‘Gāme vā yadi vāraññe, pabbhāresu guhāsu vā;
9308知道此人的心,食物将会生起。
Imassa cittamaññāya, nibbattissati bhojanaṃ.
9309「『无论在天界或人间,这个人无论生在何处;
‘‘‘Devaloke manusse vā, upapanno ayaṃ naro;
9310他将以食物和衣服,使众人满足。
Bhojanehi ca vatthehi, parisaṃ tappayissati.
9311「他投生于任何胎生,天界或人界;
‘‘‘Upapajjati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ;
9312成为不动之享受者,此人将轮回。
Akkhobhabhogo hutvāna, saṃsarissatiyaṃ naro.
9313「三万劫千,他将在天界欢乐;
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati;
9314千次成为王,将成为转轮王。
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
9315「一百四十七次,他将行天王之统治;
‘‘‘Ekasattatikkhattuñca, devarajjaṃ karissati;
9316广大的地方王权,从计算上无法计数。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
9317「在十万劫中,生于乌迦卡族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
9318名为乔达摩者,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
9319「他的法的继承者,亲生的法所造者;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito ;
9320遍知一切漏后,将住于无漏。」
Sabbāsave pariññāya, viharissatināsavo’.
9321「我得到了善得的利得,我见到了导师;
‘‘Suladdhalābho laddho me, yohaṃ addakkhiṃ nāyakaṃ;
9322三明已达到,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9323「无论在村或在林,在山坡或在洞窟,
‘‘Gāme vā yadi vāraññe, pabbhāresu guhāsu vā;
9324知道我的意向后,我常有食物。
Mama saṅkappamaññāya, bhojanaṃ hoti me sadā.
9325「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
9326「我的到来确实是善来……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9327「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9328如是,据说具寿优波湿婆长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upasīvo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9329优波湿婆长老譬喻 第五
Upasīvattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
93306. 难陀迦长老譬喻
6. Nandakattheraapadānaṃ
9331「我以前是猎鹿者,在林野森林中;
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;
9332寻找鹿群时,我见到了自觉者。
Pasadaṃ migamesanto, sayambhuṃ addasaṃ ahaṃ .
9333「名为阿努卢度的正觉者,自觉者、无能胜者;
‘‘Anuruddho nāma sambuddho, sayambhū aparājito;
9334那位贤者乐于远离,当时进入了森林中。
Vivekakāmo so dhīro, vanamajjhogahī tadā.
9335「拿着四根棍子,我设置在四个地方;」
‘‘Catudaṇḍe gahetvāna, catuṭṭhāne ṭhapesahaṃ;
9336造好亭阁后,我以莲花覆盖。
Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā, padmapupphehi chādayiṃ.
9337「覆盖亭阁后,我礼敬自生者;
‘‘Maṇḍapaṃ chādayitvāna, sayambhuṃ abhivādayiṃ;
9338将弓放在那里,我出家为无家者。
Dhanuṃ tattheva nikkhippa, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
9339「出家不久,疾病在我身上生起;
‘‘Naciraṃ pabbajitassa , byādhi me udapajjatha;
9340忆念宿业后,我在那里命终。
Pubbakammaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
9341「与宿业相应,我去到兜率天;
‘‘Pubbakammena saṃyutto, tusitaṃ agamāsahaṃ;
9342在那里,金色的宫殿随意生起。
Tattha soṇṇamayaṃ byamhaṃ, nibbattati yadicchakaṃ.
9343「安住于千马所驾的天乘;
‘‘Sahassayuttaṃ hayavāhiṃ, dibbayānamadhiṭṭhito;
9344登上那车乘,我随意而行。
Āruhitvāna taṃ yānaṃ, gacchāmahaṃ yadicchakaṃ.
9345当我出发时,作为天人的我具念;
‘‘Tato me niyyamānassa, devabhūtassa me sato;
9346周围一百由旬,我的宫殿被支撑着。
Samantā yojanasataṃ, maṇḍapo me dharīyati.
9347我躺卧在床榻上,覆盖着花铺;
‘‘Sayanehaṃ tuvaṭṭāmi, acchanne pupphasanthate;
9348而从虚空中,莲花不断地降下。
Antalikkhā ca padumā, vassante niccakālikaṃ.
9349在阳焰摇动时,在日光炙热时;
‘‘Marīcike phandamāne, tappamāne ca ātape;
9350日光不炙热我,这是宫殿的果报。
Na maṃ tāpeti ātāpo, maṇḍapassa idaṃ phalaṃ.
9351已超越恶趣,恶道对我已关闭;
‘‘Duggatiṃ samatikkanto, apāyā pihitā mama;
9352「在凉亭或树下,我没有热恼。」
Maṇḍape rukkhamūle vā, santāpo me na vijjati.
9353「确立大地想,我渡过咸水;」
‘‘Mahīsaññaṃ adhiṭṭhāya, loṇatoyaṃ tarāmahaṃ;
9354「那是我的善业,这是供养佛的果报。」
Tassa me sukataṃ kammaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9355「即使将非道作成道,我行走无障碍;」
‘‘Apathampi pathaṃ katvā, gacchāmi anilañjase;
9356「啊!我的善业,这是供养佛的果报。」
Aho me sukataṃ kammaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9357「我知宿住,天眼已清净;」
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
9358「我的诸漏已尽,这是供养佛的果报。」
Āsavā me parikkhīṇā, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9359「已舍弃前生,我是佛陀的亲子;」
‘‘Jahitā purimā jāti, buddhassa oraso ahaṃ;
9360我是正法的继承者,这是供养佛的果报。
Dāyādomhi ca saddhamme, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9361我已令善逝、乔达摩、释迦族的公牛欢喜;
‘‘Ārādhitomhi sugataṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
9362法幢者、法的继承者,这是供养佛的果报。
Dhammadhajo dhammadāyādo , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9363亲近正自觉者、乔达摩、释迦族的公牛后;
‘‘Upaṭṭhitvāna sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
9364我向世间导师询问到达彼岸之道。
Pāraṅgamaniyaṃ maggaṃ, apucchiṃ lokanāyakaṃ.
9365佛陀受请后宣说了甚深、微妙的句义;
‘‘Ajjhiṭṭho kathayī buddho, gambhīraṃ nipuṇaṃ padaṃ;
9366我听闻了他的法后,已达到诸漏尽。
Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, pattomhi āsavakkhayaṃ.
9367啊!我的业已善作,我已从生解脱;
‘‘Aho me sukataṃ kammaṃ, parimuttomhi jātiyā;
9368一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo.
9369我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
9370我的到来确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9371四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9372如是,据说具寿难陀迦长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9373难陀迦长老譬喻 第六
Nandakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
93747. 黑玛咖长老譬喻
7. Hemakattheraapadānaṃ
9375依止巴跋哈拉库答山,名为阿诺摩的苦行者;
‘‘Pabbhārakūṭaṃ nissāya, anomo nāma tāpaso;
9376造作善作的精舍,当时住在叶屋中。
Assamaṃ sukataṃ katvā, paṇṇasāle vasī tadā.
9377他的苦行业已成就,以自己的力量达到成就;
‘‘Siddhaṃ tassa tapo kammaṃ, siddhipatto sake bale;
9378已超越自己的沙门法,热诚、谨慎的牟尼。
Sakasāmaññavikkanto, ātāpī nipako muni.
9379「于适当时机有信心,于他论中善巧;
‘‘Visārado sasamaye, paravāde ca kovido;
9380于地上、空中的征兆,于灾异中善巧。
Paṭṭho bhūmantalikkhamhi, uppātamhi ca kovido.
9381「离忧、无攀缘,少食、不贪婪;
‘‘Vītasoko nirārambho, appāhāro alolupo;
9382以得与不得为满足,禅修者、乐禅那的牟尼。
Lābhālābhena santuṭṭho, jhāyī jhānarato muni.
9383「名为悦见的正自觉者,最上的、具悲悯的牟尼;
‘‘Piyadassī nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni;
9384他欲救度众生,当时以悲悯遍满。
Satte tāretukāmo so, karuṇāya pharī tadā.
9385「悦见大牟尼见到应被觉悟的人众;
‘‘Bodhaneyyaṃ janaṃ disvā, piyadassī mahāmuni;
9386牟尼前往千个轮围世界,教诫众生。
Cakkavāḷasahassampi, gantvā ovadate muni.
9387「他想要救度我,来到我的住所;
‘‘Mamuddharitukāmo so, mamassamamupāgami;
9388我以前未曾见过胜者,也未曾从任何人处听闻过。
Na diṭṭho me jino pubbe, na sutopi ca kassaci.
9389「我的征兆、梦境、相貌都已清楚显现;
‘‘Uppātā supinā mayhaṃ, lakkhaṇā suppakāsitā;
9390精通星宿足迹者,在大地与天空中宣说。
Paṭṭho bhūmantalikkhamhi, nakkhattapadakovido.
9391「我听闻佛陀之后,在那里净信了心;
‘‘Sohaṃ buddhassa sutvāna, tattha cittaṃ pasādayiṃ;
9392无论站立或坐着,我恒常忆念。
Tiṭṭhanto vā nisinno vā, sarāmi niccakālikaṃ.
9393「当我如此忆念时,世尊也随念我;」
‘‘Mayi evaṃ sarantamhi, bhagavāpi anussari;
9394忆念佛陀时,我即刻生起喜悦。
Buddhaṃ anussarantassa, pīti me hoti tāvade.
9395「再次到来之时,大牟尼来到我处;
‘‘Kālañca punarāgamma, upesi maṃ mahāmuni;
9396即使已到达,我也不知道,这位佛陀、大牟尼。
Sampattepi na jānāmi, ayaṃ buddho mahāmuni.
9397「具悲悯者、具悲愍者、可爱见者、大牟尼;
‘‘Anukampako kāruṇiko, piyadassī mahāmuni;
9398使自己被认知:『我是佛陀,于天人世间』。
Sañjānāpesi attānaṃ, ‘ahaṃ buddho sadevake’.
9399「认知了正自觉者、可爱见者、大牟尼后,
‘‘Sañjānitvāna sambuddhaṃ, piyadassiṃ mahāmuniṃ;
9400净信了自己的心,我说了这句话。
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, idaṃ vacanamabraviṃ.
9401「『其他人坐在座位、卧榻、椅子上;」
‘‘‘Aññe pīṭhe ca pallaṅke, āsandīsu nisīdare;
9402「你也是一切见者,请坐在宝座上。」
Tuvampi sabbadassāvī, nisīda ratanāsane’.
9403「一切宝所成的座位,我立即化作;
‘‘Sabbaratanamayaṃ pīṭhaṃ, nimminitvāna tāvade;
9404给了喜见牟尼,神通所化之物。」
Piyadassissa munino, adāsiṃ iddhinimmitaṃ.
9405「当他坐在宝座上,神通所化的座位;
‘‘Ratane ca nisinnassa, pīṭhake iddhinimmite;
9406我立即给了水罐大小的阎浮果。」
Kumbhamattaṃ jambuphalaṃ, adāsiṃ tāvade ahaṃ.
9407「使我生起欢喜后,大牟尼受用了;
‘‘Mama hāsaṃ janetvāna, paribhuñji mahāmuni;
9408那时净信了心后,我礼敬了导师。」
Tadā cittaṃ pasādetvā, satthāraṃ abhivādayiṃ.
9409「喜见世尊,世间最胜者、人中牛王;」
‘‘Piyadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
9410坐于宝座上,说了这些偈颂:
Ratanāsanamāsīno, imā gāthā abhāsatha.
9411「凡给我宝座,以及不死果者;
‘‘‘Yo me ratanamayaṃ pīṭhaṃ, amatañca phalaṃ adā;
9412我将赞颂他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
9413「七十七劫中,将于天界欢乐;
‘‘‘Sattasattati kappāni, devaloke ramissati;
9414五百七十次,将成为转轮王。
Pañcasattatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati.
9415「三十二次为天帝,将行天王之位;
‘‘‘Dvattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati;
9416广大的地方王位,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
9417「金制的、银制的,许多善作的卧榻;」
‘‘‘Soṇṇamayaṃ rūpimayaṃ, pallaṅkaṃ sukataṃ bahuṃ;
9418他将获得红珊瑚色的以及宝石所成的。
Lohitaṅgamayañceva, lacchati ratanāmayaṃ.
9419当那位具足福德业的人行走时,
‘‘‘Caṅkamantampi manujaṃ, puññakammasamaṅginaṃ;
9420那时众多的卧榻将围绕着他。
Pallaṅkāni anekāni, parivāressare tadā.
9421重阁与宫殿,以及极其珍贵的卧具,
‘‘‘Kūṭāgārā ca pāsādā, sayanañca mahārahaṃ;
9422了知他的心意后,这些将立即生起。
Imassa cittamaññāya, nibbattissanti tāvade.
9423六万头龙象,装饰着一切庄严,
‘‘‘Saṭṭhi nāgasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
9424金鞍的大象,穿着金饰的衣服。
Suvaṇṇakacchā mātaṅgā, hemakappanavāsasā .
9425由手持矛与钩的驯象师骑乘,
‘‘‘Ārūḷhā gāmaṇīyehi, tomaraṅkusapāṇibhi;
9426他们将侍奉此,这是宝座的果报。
Imaṃ paricarissanti, ratnapīṭhassidaṃ phalaṃ.
9427六万匹马,一切装饰庄严;
‘‘‘Saṭṭhi assasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
9428纯种良马,信度马,快速的载具。
Ājānīyāva jātiyā, sindhavā sīghavāhino.
9429由持箭与弓的将领们骑乘;
‘‘‘Ārūḷhā gāmaṇīyehi, illiyācāpadhāribhi;
9430他们也将侍奉我,这是宝座的果报。
Tepimaṃ paricarissanti, ratnapīṭhassidaṃ phalaṃ.
9431六万辆车,一切装饰庄严;
‘‘‘Saṭṭhi rathasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
9432有豹皮,也有虎皮,装备齐全,旗帜高举。
Dīpā athopi veyagghā, sannaddhā ussitaddhajā.
9433村长们骑乘,手持弓,披甲胄;
‘‘‘Ārūḷhā gāmaṇīyehi, cāpahatthehi vammibhi;
9434「常常围绕着我,这是宝座的果报。」
Parivāressantimaṃ niccaṃ, ratnapīṭhassidaṃ phalaṃ.
9435「六万头母牛,产乳的,有公牛;
‘‘‘Saṭṭhi dhenusahassāni, dohaññā puṅgavūsabhe;
9436「她们将生小牛,这是宝座的果报。」
Vacchake janayissanti, ratnapīṭhassidaṃ phalaṃ.
9437「一万六千位女子,全都以诸庄严装饰;
‘‘‘Soḷasitthisahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
9438「穿着种种衣服装饰,戴着项链、宝珠、耳环。」
Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā.
9439「眉毛修长、笑容美好、善于训练、身材苗条适中;
‘‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
9440「她们将常常围绕我,这是宝座的果报。」
Parivāressantimaṃ niccaṃ, ratnapīṭhassidaṃ phalaṃ.
9441「十八劫之前,名为乔达摩的具眼者;
‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, gotamo nāma cakkhumā;
9442破除那黑暗之后,佛陀将出现于世间。
Tamandhakāraṃ vidhamitvā, buddho loke bhavissati.
9443去到见他之后,无所有者将出家;
‘‘‘Tassa dassanamāgamma, pabbajissatikiñcano;
9444令导师满意之后,将乐于教法。
Tosayitvāna satthāraṃ, sāsanebhiramissati.
9445听闻他的法之后,将灭除诸烦恼;
‘‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāna, kilese ghātayissati;
9446遍知一切诸漏之后,无漏者将般涅槃。
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
9447我的精进是负轭者,运载至离轭安稳;
‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;
9448希求最上义,我住于教法中。
Uttamatthaṃ patthayanto, sāsane viharāmahaṃ.
9449这是我的最后,最后的有在转起;
‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
9450一切漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
9451我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
9452确实善来于我……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9453四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9454如是,据说具寿黑马咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā hemako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
9455黑玛咖长老譬喻 第七
Hemakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
9456第十七诵品
Sattarasamaṃ bhāṇavāraṃ.
94578. 多迭亚长老譬喻
8. Todeyyattheraapadānaṃ
9458名为阿基答加亚的王,在最胜的给都马帝城,
‘‘Rājā ajitañjayo nāma, ketumatīpuruttame;
9459具足勇猛与威力,当时住在城中。
Sūro vikkamasampanno, puramajjhāvasī tadā.
9460因那位王的放逸,诸森林生起了。
‘‘Tassa rañño pamattassa, aṭaviyo samuṭṭhahuṃ;
9461奥答拉、敦地咖,当时破坏了国家。
Otārā tuṇḍikā ceva, raṭṭhaṃ viddhaṃsayuṃ tadā.
9462「边境动乱时,制敌者迅速集合;
‘‘Paccante kupite khippaṃ, sannipātesirindamo;
9463当时以战士和军力,制伏了敌人。
Bhaṭe ceva balatthe ca, ariṃ niggāhayi tadā.
9464「象兵、军阵战士、勇士和皮甲战士;
‘‘Hatthārohā anīkaṭṭhā, sūrā ca cammayodhino;
9465持弓者和勇猛者,当时全部集合。
Dhanuggahā ca uggā ca, sabbe sannipatuṃ tadā.
9466「守卫者、理发师、沐浴者、花鬘师;
‘‘Āḷārikā ca kappakā, nhāpakā mālakārakā;
9467战胜战斗的勇士,当时全部集合。
Sūrā vijitasaṅgāmā, sabbe sannipatuṃ tadā.
9468「手持剑的人、手持弓的持盾者;
‘‘Khaggahatthā ca purisā, cāpahatthā ca vammino;
9469猎人们战胜战斗后,那时全都集合。
Luddā vijitasaṅgāmā, sabbe sannipatuṃ tadā.
9470「三处分裂的象,六十岁的公象;
‘‘Tidhāpabhinnā mātaṅgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā;
9471以金腰带为装饰,那时全都集合。
Suvaṇṇakacchālaṅkārā, sabbe sannipatuṃ tadā.
9472「能忍受寒冷、炎热,以及持举火把之劳;
‘‘Khamā sītassa uṇhassa, ukkāruharaṇassa ca;
9473战士们已作业,那时全都集合。
Yodhājīvā katakammā, sabbe sannipatuṃ tadā.
9474「螺声、鼓声,以及由时节所生的声音;
‘‘Saṅkhasaddaṃ bherisaddaṃ, atho utuja saddakaṃ;
9475以这些使他们欢喜,那时全都集合。
Etehi te hāsayantā, sabbe sannipatuṃ tadā.
9476「以三叉戟、矛、咒语;
‘‘Tisūlakontimantehi ca;
9477击打着、使倒下,当时所有人都聚集。
Koṭṭentānaṃ nipātentā , sabbe sannipatuṃ tadā.
9478「究竟为何?」详细观察后,有王的阿基答加亚;
‘‘Kimevātinisāmetvā , sarājā ajitañjayo ;
9479当时将六万生命,钉在刺桩上。
Saṭṭhi pāṇasahassāni, sūle uttāsayiṃ tadā.
9480「人们发出声音,啊!国王不如法;
‘‘Saddaṃ mānusakākaṃsu, aho rājā adhammiko;
9481在地狱中煎熬者,何时才会有终结。
Niraye paccamānassa, kadā anto bhavissati.
9482「我在床上辗转反侧,当时看见在地狱中;
‘‘Sayanehaṃ tuvaṭṭento, passāmi niraye tadā;
9483日夜我都无法入睡,刺桩威胁着我。
Na supāmi divārattiṃ, sūlena tajjayanti maṃ.
9484「放逸的王权有何用,车乘与军力又有何用;
‘‘Kiṃ pamādena rajjena, vāhanena balena ca;
9485他们无法承受,常常使我苦恼。
Na te pahonti dhāretuṃ, tāpayanti mamaṃ sadā.
9486「我要儿子、妻子以及整个王国做什么?
‘‘Kiṃ me puttehi dārehi, rajjena sakalena ca;
9487我何不出家,清净解脱之道。
Yaṃnūna pabbajeyyāhaṃ, gatimaggaṃ visodhaye.
9488「六万头象,装饰着一切庄严,
‘‘Saṭṭhi nāgasahassāni, sabbālaṅkārabhūsite;
9489金鞍的象,披着金色装饰衣。
Suvaṇṇakacche mātaṅge, hemakappanavāsase.
9490「由持矛持钩的村长们骑乘,
‘‘Ārūḷhe gāmaṇīyehi, tomaraṅkusapāṇibhi;
9491在战场上站立之处,我无所顾恋地舍弃,
Saṅgāmāvacare ṭhāne, anapekkho vihāyahaṃ;
9492被自己的业所煎熬,我出家成为无家者。」
Sakakammena santatto, nikkhamiṃ anagāriyaṃ.
9493「六万匹马,全都装饰庄严;
‘‘Saṭṭhi assasahassāni, sabbālaṅkārabhūsite;
9494纯种良马,信度马,疾行马。
Ājānīyeva jātiyā, sindhave sīghavāhane.
9495「村长们骑乘,手持弓,身披铠甲;
‘‘Ārūḷhe gāmaṇīyehi, cāpahatthehi vammibhi;
9496击退他们全部后,我出家为无家者。
Pahāretvāna te sabbe, nikkhamiṃ anagāriyaṃ.
9497「六万辆战车,全都装饰庄严;
‘‘Saṭṭhi rathasahassāni, sabbālaṅkārabhūsite;
9498覆以豹皮与虎皮,装备齐全,旗帜高举;
Dīpe athopi veyagghe, sannaddhe ussitaddhaje;
9499舍弃他们全部后,我出家为无家者。
Te sabbe parihāretvā , pabbajiṃ anagāriyaṃ.
9500「六万头母牛,全都套着铜制颈环;
‘‘Saṭṭhi dhenusahassāni, sabbā kaṃsūpadhāraṇā;
9501舍弃她之后,我出家成为无家者。
Tāyopi chaḍḍayitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
9502六万名女子,全都装饰着一切庄严,
‘‘Saṭṭhi itthisahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
9503穿着杂色的衣服与装饰品,戴着珍珠与耳环。
Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā.
9504眉毛细长,眼睛美丽,善于装扮,身材苗条适中,
‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
9505舍弃她们哭泣着,我出家成为无家者。
Tā hitvā kandamānāyo, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
9506六万个村落,完全充满一切,
‘‘Saṭṭhi gāmasahassāni, paripuṇṇāni sabbaso;
9507舍弃那王国之后,我出家成为无家者。
Chaḍḍayitvāna taṃ rajjaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
9508从城市出来之后,我前往喜马拉雅山。
‘‘Nagarā nikkhamitvāna, himavantamupāgamiṃ;
9509在巴吉拉提河岸边,我建造了一座茅舍。
Bhāgīrathīnadītīre, assamaṃ māpayiṃ ahaṃ.
9510「建造了叶屋之后,我建造了火屋;
‘‘Paṇṇasālaṃ karitvāna, agyāgāraṃ akāsahaṃ;
9511我精进勇猛、意志坚定,住在茅舍中。
Āraddhavīriyo pahitatto, vasāmi assame ahaṃ.
9512「在凉亭、树下或空寂之处中禅修时,
‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre ca jhāyato;
9513我没有恐惧,也不见可怖畏惧。
Na tu vijjati tāso me, na passe bhayabheravaṃ.
9514「名为苏美德的正自觉者,最上的悲愍者、牟尼,
‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni;
9515以智之光照耀,当时出现于世间。
Ñāṇālokena jotanto, loke uppajji tāvade.
9516「在我茅舍附近,有一位大神通的神灵;
‘‘Mama assamasāmantā, yakkho āsi mahiddhiko;
9517当佛陀中最胜者出现时,那时他向我宣告。
Buddhaseṭṭhamhi uppanne, ārocesi mamaṃ tadā.
9518「佛陀已在世间出现,名为善慧佛,具眼者;
‘‘Buddho loke samuppanno, sumedho nāma cakkhumā;
9519他救度一切众生,他也将救度你。
Tāreti janataṃ sabbaṃ, tampi so tārayissati.
9520听闻夜叉的话语后,我立即感到悚惧;
‘‘Yakkhassa vacanaṃ sutvā, saṃviggo āsi tāvade;
9521思惟「佛陀、佛陀」,我回到了茅舍。
Buddho buddhoti cintento, assamaṃ paṭisāmayiṃ.
9522舍弃了火柴,收拾好卧具;
‘‘Aggidāruñca chaḍḍetvā, saṃsāmetvāna santhataṃ;
9523礼敬茅舍后,我从森林出来。
Assamaṃ abhivanditvā, nikkhamiṃ vipinā ahaṃ.
9524然后取了栴檀,从村到村,从城到城;
‘‘Tato candanamādāya, gāmā gāmaṃ purā puraṃ;
9525寻求天中之天,我前往导师处。
Devadevaṃ gavesanto, upagacchiṃ vināyakaṃ.
9526「世尊于彼时,善慧世间导师;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, sumedho lokanāyako;
9527阐明四圣谛,教化众多人众。
Catusaccaṃ pakāsento, bodheti janataṃ bahuṃ.
9528「合掌举起后,将旃檀置于头上;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, sīse katvāna candanaṃ;
9529礼敬正觉者后,我说此等偈颂。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, imā gāthā abhāsahaṃ.
9530「『于雨季之花丛中,香气在近处飘散;
‘‘‘Vassike pupphamānamhi, santike upavāyati;
9531汝英雄以功德之香,使一切方向飘香。
Tvaṃ vīra guṇagandhena, disā sabbā pavāyasi.
9532「『占博咖、龙树花、阿提目答咖、格答咖;
‘‘‘Campake nāgavanike, atimuttakaketake;
9533当沙罗花盛开时,顺风吹送。
Sālesu pupphamānesu, anuvātaṃ pavāyati.
9534「听闻你的香气后,我从雪山来到此处;
‘‘‘Tava gandhaṃ suṇitvāna, himavantā idhāgamiṃ;
9535我礼敬你,大雄,世间最胜者,大名声者。」
Pūjemi taṃ mahāvīra, lokajeṭṭha mahāyasa’.
9536「以最上的旃檀涂抹,须弥陀世间导师;
‘‘Varacandanenānulimpiṃ, sumedhaṃ lokanāyakaṃ;
9537令自己的心净信后,他当时默然而立。
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, tuṇhī aṭṭhāsi tāvade.
9538「名为须弥陀的世尊,世间最胜者,人中牛王;
‘‘Sumedho nāma bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
9539坐在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
9540「凡宣说我的功德者,以旃檀礼敬者;
‘‘‘Yo me guṇe pakittesi, candanañca apūjayi;
9541我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
9542「言语可信,梵行正直有威力;
‘‘‘Ādeyyavākyavacano, brahmā uju patāpavā;
9543二十五劫中,将有光辉。
Pañcavīsatikappāni, sappabhāso bhavissati.
9544「二千六百劫,将在天界欢乐;
‘‘‘Chabbīsatikappasate, devaloke ramissati;
9545千次为王,将成为转轮王。
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
9546「三十三次为天帝,将作天王;
‘‘‘Tettiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati;
9547广大的地方王权,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
9548「从那里死后,这个人将去到人界;」
‘‘‘Tato cutoyaṃ manujo, manussattaṃ gamissati;
9549与福业相应者,将成为梵天之友。
Puññakammena saṃyutto, brahmabandhu bhavissati.
9550诵习者、持咒者,三吠陀的彼岸者;
‘‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
9551具足三相者,名为巴瓦离婆罗门。
Tilakkhaṇena sampanno, bāvarī nāma brāhmaṇo.
9552成为他的弟子后,将成为咒语的彼岸者;
‘‘‘Tassa sisso bhavitvāna, hessati mantapāragū;
9553前往正自觉者,释迦族之牛王乔达摩。
Upagantvāna sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ.
9554问了微妙的诸问后,修习了正直之道;
‘‘‘Pucchitvā nipuṇe pañhe, bhāvayitvāna añjasaṃ ;
9555遍知一切诸漏后,将住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharissatināsavo’.
9556我的三种火已熄灭,一切诸有已根除;
‘‘Tividhaggi nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
9557遍知一切漏后,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
9558我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
9559我的到来确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9560四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9561如是,据说具寿偷提亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā todeyyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9562多迭亚长老譬喻 第八
Todeyyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
95639. 迦都咖尼长老譬喻
9. Jatukaṇṇittheraapadānaṃ
9564在汉舍卫城,我曾是长者之子;
‘‘Nagare haṃsavatiyā, seṭṭhiputto ahosahaṃ;
9565那时,我具足诸欲功德而受用。
Samappito kāmaguṇe, paricāremahaṃ tadā.
9566然后登上宫殿,拥有大财富,我游荡;
‘‘Tato pāsādamāruyha, mahābhoge valañjako ;
9567那时,我在那里以舞蹈、歌唱而受用。
Tattha naccehi gītehi, paricāremahaṃ tadā.
9568我的乐器被敲击,配合着拍子而演奏;
‘‘Tūriyā āhatā mayhaṃ, sammatāḷasamāhitā;
9569所有跳舞的女人们,确实夺走了我的心。
Naccantā itthiyo sabbā, harantiyeva me mano.
9570穿衣者、美丽者、住在丛林者、中等者;
‘‘Celāpikā lāmaṇikā , kuñjavāsī timajjhikā ;
9571跳跃者、忧愁的禅思者,常常围绕着我。
Laṅghikā sokajjhāyī ca, parivārenti maṃ sadā.
9572鬼怪、瓮肩者、演员和众多舞者;
‘‘Vetāḷino kumbhathūnī, naṭā ca naccakā bahū;
9573小演员和戏剧演员,常常围绕着我。
Naṭakā nāṭakā ceva, parivārenti maṃ sadā.
9574理发师、浴师、厨师、花鬘师、善厨师;
‘‘Kappakā nhāpakā sūdā, mālākārā supāsakā ;
9575诸嘉喇、诸摩喇,他们全都常常围绕着我。
Jallā mallā ca te sabbe, parivārenti maṃ sadā.
9576「当他们嬉戏时,已受训练、已作礼敬;
‘‘Etesu kīḷamānesu, sikkhite katupāsane;
9577我日夜不知,如因陀罗(即帝释天)在三十三天众中。
Rattindivaṃ na jānāmi, indova tidasaṅgaṇe.
9578「所有旅人、行者,众多乞者、游方者;
‘‘Addhikā pathikā sabbe, yācakā varakā bahū;
9579他们常常来到,乞求我的家。
Upagacchanti te niccaṃ, bhikkhayantā mamaṃ gharaṃ.
9580「沙门与婆罗门,无上的福田;
‘‘Samaṇā brāhmaṇā ceva, puññakkhettā anuttarā;
9581增长我的福德,来到我的家。
Vaḍḍhayantā mamaṃ puññaṃ, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9582「所有巴答嘎、喇都咖、尼干陀、花衣者;
‘‘Paṭagā laṭukā sabbe, nigaṇṭhā pupphasāṭakā;
9583持杖者、独髻者,来到我的家。
Tedaṇḍikā ekasikhā, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9584「邪命外道、污秽者、牛行者、天行者;
‘‘Ājīvakā viluttāvī, godhammā devadhammikā;
9585这些持尘垢衣者,来到我的家。
Rajojalladharā ete, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9586「少欲者、得寂静者、多瞋恚者;
‘‘Parittakā santipattā , kodhapugganikā bahū;
9587苦行者、林栖者,来到我的家。
Tapassī vanacārī ca, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9588「乌荼咖人、达弥喇人、沙库喇人、摩喇瓦喇咖人;
‘‘Oḍḍakā damiḷā ceva, sākuḷā malavāḷakā ;
9589萨瓦喇人、犹那咖人,来到我的家。
Savarā yonakā ceva, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9590「安达咖人、蒙达咖人,全体拘达喇人、诃奴温达咖人;」
‘‘Andhakā muṇḍakā sabbe, koṭalā hanuvindakā ;
9591「以及阿拉瓦吉那国的人们,来到我的家。」
Ārāvacīnaraṭṭhā ca, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9592「阿喇桑达咖人、巴喇瓦咖人、昙马拉人、尼嘎马的人们;」
‘‘Alasandakā pallavakā, dhammarā niggamānusā ;
9593「给希咖人、杰答布答人,来到我的家。」
Gehikā cetaputtā ca, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9594「马度拉咖人、憍萨罗咖人、咖林嘎人、哈提波利咖人;」
‘‘Mādhurakā kosalakā, kaliṅgā hatthiporikā;
9595「伊新达人、玛咖喇人,来到我的家。」
Isiṇḍā makkalā ceva, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9596「杰喇瓦咖人、阿拉巴人,以及众多的奥古喇人、梅嘎喇人;」
‘‘Celāvakā ārabbhā ca, oghuḷhā meghalā bahū;
9597「库达咖人、苏达咖人,来到我的家。」
Khuddakā suddakā ceva, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9598「罗哈那人、新达瓦人,以及吉答咖人、诶咖咖尼咖人;」
‘‘Rohaṇā sindhavā ceva, citakā ekakaṇṇikā;
9599苏拉塔人、阿巴兰达人,来到我的家。
Suraṭṭhā aparantā ca, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9600苏巴拉咖的童子们、玛喇人、金地人;
‘‘Suppārakā kumārā ca, mallasovaṇṇabhūmikā ;
9601跋耆人、当伽人,他们全都来到我的家。
Vajjītaṅgā ca te sabbe, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9602制芦苇者、织工、皮革工、木匠;
‘‘Naḷakārā pesakārā, cammakārā ca tacchakā;
9603铁匠、陶工,来到我的家。
Kammārā kumbhakārā ca, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9604宝石匠、铜匠、金匠、织布者;
‘‘Maṇikārā lohakārā, soṇṇakārā ca dussikā;
9605锡匠,他们全都来到我的家。
Tipukārā ca te sabbe, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9606制弓者、制车者、织工、香料商;
‘‘Usukārā bhamakārā, pesakārā ca gandhikā;
9607「染工与织工,来到我的家。」
Rajakā tunnavāyā ca, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9608「榨油工与砍柴工,挑水工与使者;」
‘‘Telikā kaṭṭhahārā ca, udahārā ca pessikā;
9609「厨师与守厨者,来到我的家。」
Sūpikā sūparakkhā ca, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9610「守门者、军队守卫者、捆绑者、撒花者;」
‘‘Dovārikā anīkaṭṭhā, bandhikā pupphachaḍḍakā;
9611「象乘者与象护者,来到我的家。」
Hatthāruhā hatthipālā, āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
9612「我曾为阿难大王的利益作布施;
‘‘Ānandassa mahārañño , mamatthassa adāsahaṃ;
9613「以七种宝,我补足不足之处。」
Sattavaṇṇena ratanena, ūnatthaṃ pūrayāmahaṃ.
9614「凡被我称赞的一切,种种色的众多人;」
‘‘Ye mayā kittitā sabbe, nānāvaṇṇā bahū janā;
9615我知道他们的心后,我以宝物满足了他们。
Tesāhaṃ cittamaññāya, tappayiṃ ratanenahaṃ.
9616当琵琶正在演奏,当鼓正在被敲击;
‘‘Vaggūsu bhāsamānāsu, vajjamānāsu bherisu;
9617当螺贝正在被吹响时,我在自己的家中欢乐。
Saṅkhesu dhamayantesu, sakagehe ramāmahaṃ.
9618世尊在那时,是莲花上首的导师;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttaranāyako;
9619他与二十万诸漏已尽者,
Vasīsatasahassehi, parikkhīṇāsavehi so.
9620具眼者与诸比丘一起,进入街道;
‘‘Bhikkhūhi sahito vīthiṃ, paṭipajjittha cakkhumā;
9621照耀一切方向,如灯树般发光。
Obhāsento disā sabbā, dīparukkhova jotati.
9622当世间导师行走时,一切鼓都被敲击;
‘‘Vajjanti bheriyo sabbā, gacchante lokanāyake;
9623光辉从他流出,犹如升起的百光者。
Pabhā niddhāvate tassa, sataraṃsīva uggato.
9624「即使在门扉之间,以及进入的光芒;
‘‘Kavāṭantarikāyāpi, paviṭṭhena ca rasminā;
9625在诸屋内,当时有广大的光明。
Antogharesu vipulo, āloko āsi tāvade.
9626「见到佛陀的光辉后,我对众会说;
‘‘Pabhaṃ disvāna buddhassa, pārisajje avocahaṃ;
9627无疑地,最胜佛陀已来到这条街道。
Nissaṃsayaṃ buddhaseṭṭho, imaṃ vīthimupāgato.
9628「迅速从宫殿下来,我前往市场之间;
‘‘Khippaṃ oruyha pāsādā, agamiṃ antarāpaṇaṃ;
9629礼敬正觉者后,我说了这句话。
Sambuddhaṃ abhivādetvā, idaṃ vacanamabraviṃ.
9630「『愿佛陀怜悯我,水生者中的最上首领;
‘‘‘Anukampatu me buddho, jalajuttamanāyako;
9631那位牟尼接受了二十万人的邀请。
Vasīsatasahassehi, adhivāsesi so muni’.
9632邀请了正自觉者之后,我带他到自己的家;
‘‘Nimantetvāna sambuddhaṃ, abhinesiṃ sakaṃ gharaṃ;
9633在那里,我以食物和饮料,使大牟尼满足。
Tattha annena pānena, santappesiṃ mahāmuniṃ.
9634知道那位如是的佛陀至上者用餐完毕的时间;
‘‘Bhuttāviṃ kālamaññāya, buddhaseṭṭhassa tādino;
9635我以百支乐队侍奉最胜的佛陀。
Sataṅgikena tūriyena, buddhaseṭṭhaṃ upaṭṭhahiṃ.
9636世间解莲华上者,供养的接受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
9637坐在屋内之后,说了这些偈颂。
Antoghare nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
9638「那以乐队侍奉我,并施给我食物与饮料者;
‘‘‘Yo maṃ tūriyehupaṭṭhāsi, annapānañcadāsi me;
9639我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
9640「成为多食者,与黄金、食物俱;
‘‘‘Pahūtabhakkho hutvāna, sahirañño sabhojano;
9641此人将在四洲,成就一王权。
Catudīpe ekarajjaṃ, kārayissatiyaṃ naro.
9642「受持五戒后,然后于十业道,
‘‘‘Pañcasīle samādāya, dasakammapathe tato;
9643受持并行持,将教导众人。
Samādāya pavattento, parisaṃ sikkhāpayissati.
9644「百千乐器,装饰的鼓,
‘‘‘Tūriyasatasahassāni, bheriyo samalaṅkatā;
9645他们将常为我奏乐,这是侍奉的果报。
Vajjayissantimaṃ niccaṃ, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.
9646「三万劫,将在天界欢乐;」
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati;
9647天帝将六十四次,作天王。
Catusaṭṭhikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati.
9648六十四次为王,将成为转轮王;
‘‘‘Catusaṭṭhikkhattuṃ rājā, cakkavattī bhavissati;
9649广大的地方王权,从计算上无法计数。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
9650在十万劫中,生于奥咖咖族;
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
9651以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
9652无论投生何胎,天界或人界;
‘‘‘Upapajjati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ;
9653成为受用不缺者后,将去往人界。
Anūnabhogo hutvāna, manussattaṃ gamissati.
9654成为诵习者,通达三吠陀;
‘‘‘Ajjhāyako bhavitvāna, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
9655寻求最上义,他将游行此大地。
Uttamatthaṃ gavesanto, carissati mahiṃ imaṃ.
9656他后来出家,被白根所激励;
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, sukkamūlena codito;
9657将于乔达摩的教法中欢喜。
Gotamassa bhagavato, sāsanebhiramissati.
9658成就正自觉者,释迦族中的牛王乔达摩;
‘‘‘Ārādhayitvāna sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
9659烧尽诸烦恼后,他将成为阿拉汉。
Kilese jhāpayitvāna, arahāyaṃ bhavissati’.
9660如森林中的虎王,如狮子王;
‘‘Vipine byaggharājāva, migarājāva kesarī;
9661今日我无畏而住,于释迦子的教法中。
Abhīto viharāmajja, sakyaputtassa sāsane.
9662无论在天界或人间,或在贫穷、恶趣中;
‘‘Devaloke manusse vā, dalidde duggatimhi vā;
9663我不见再生,此是侍奉之果。
Nibbattiṃ me na passāmi, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.
9664我勤修远离,寂静无依,
‘‘Vivekamanuyuttomhi , upasanto nirūpadhi;
9665如龙断缚,我住无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
9666我的烦恼已焚尽……(中略)……我住无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
9667我的到来确实善妙……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9668四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9669如是,具寿迦图咖尼长老确实说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā jatukaṇṇitthero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9670迦图咖尼长老譬喻 第九
Jatukaṇṇittherassāpadānaṃ navamaṃ.
967110. 优填长老譬喻
10. Udenattheraapadānaṃ
9672离雪山不远,有名为巴度摩的山;
‘‘Himavantassāvidūre , padumo nāma pabbato;
9673我的庵堂已善作,茅屋已善建。
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.
9674「那里有河流流淌,善设渡口,悦意,
‘‘Nadiyo sandare tattha, supatitthā manoramā;
9675水清凉冷,河流常流淌于渡口。
Acchodakā sītajalā, sandare nadiyo sadā.
9676「鲤鱼、雨鱼、鲶鱼、力鱼、须鱼、红鱼,
‘‘Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā;
9677这些美丽的河鱼,常住于河中。
Sobhentā nadiyo ete, vasanti nadiyā sadā.
9678「芒果、阎浮所覆盖,以及迦梨罗、提拉咖,
‘‘Ambajambūhi sañchannā, kareritilakā tathā;
9679乌达拉咖、巴答离,庄严我的庵堂。
Uddālakā pāṭaliyo, sobhenti mama assamaṃ.
9680「安骨拉咖、宾比迦拉、摩亚咖梨已开花,
‘‘Aṅkolakā bimbijālā, māyākārī ca pupphitā;
9681以香气吹送,庄严我的住所。
Gandhena upavāyantā, sobhenti mama assamaṃ.
9682「阿提目答咖、萨答利咖、龙树与娑罗树已开花;
‘‘Atimuttā sattalikā, nāgā sālā ca pupphitā;
9683吹送天香,庄严我的住所。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhenti mama assamaṃ.
9684「拘赏弥树、萨喇喇树、尼巴树,以及八角树已开花;
‘‘Kosambā saḷalā nīpā, aṭṭhaṅgāpi ca pupphitā ;
9685吹送天香,庄严我的住所。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhenti mama assamaṃ.
9686「诃梨勒、余甘子、芒果、阎浮、毗醯勒;
‘‘Harītakā āmalakā, ambajambuvibhītakā;
9687枣、巴喇答咖、木苹果,住所中有许多果实。
Kolā bhallātakā billā, phalāni bahu assame.
9688「咖喇巴树、刺藤在那里,在我的住所中开花;
‘‘Kalambā kandalī tattha, pupphanti mama assame;
9689散发天香,庄严我的隐居处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhenti mama assamaṃ.
9690无忧树、宾地瓦利树,以及楝树开花了;
‘‘Asokapiṇḍivārī ca , nimbarukkhā ca pupphitā;
9691散发天香,庄严我的隐居处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhenti mama assamaṃ.
9692富那迦树、山富那迦树、帝米拉树在那里开花了;
‘‘Punnāgā giripunnāgā, timirā tattha pupphitā;
9693散发天香,庄严我的隐居处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhenti mama assamaṃ.
9694尼贡地树、西利尼贡地树、占巴树在那里开花了;
‘‘Nigguṇḍī sirinigguṇḍī, camparukkhettha pupphitā;
9695散发天香,庄严我的隐居处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhenti mama assamaṃ.
9696不远处有莲池,有咖咖瓦咖鸟鸣叫;
‘‘Avidūre pokkharaṇī, cakkavākūpakūjitā;
9697被曼陀罗花覆盖,以及睡莲与红莲。
Mandālakehi sañchannā, padumuppalakehi ca.
9698「水清澈、清凉,善设阶梯,令人喜悦;
‘‘Acchodakā sītajalā, supatitthā manoramā;
9699清澈如水晶板,庄严我的隐居处。
Acchā phalikasamānā, sobhenti mama assamaṃ.
9700「莲花与红莲在那里开花,白莲与青莲;
‘‘Padumā pupphare tattha, puṇḍarīkā ca uppalā;
9701被曼陀罗花覆盖,庄严我的隐居处。
Mandālakehi sañchannā, sobhenti mama assamaṃ.
9702「巴提那鱼、巴武沙鱼、马差鱼、巴喇佳鱼、蒙佳罗希答鱼;
‘‘Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā;
9703它们在那里游动,庄严我的隐居处。
Vicarantāva te tattha, sobhenti mama assamaṃ.
9704「鳄鱼、鼍龙、龟类,以及众多伽哈鱼;
‘‘Kumbhīlā susumārā ca, kacchapā ca gahā bahū;
9705水兽与蟒蛇,庄严我的隐居处。
Ogahā ajagarā ca, sobhenti mama assamaṃ.
9706鸽子、太阳鹅、咖咖瓦咖鸟、河中行鸟;
‘‘Pārevatā ravihaṃsā, cakkavākā nadīcarā;
9707丁地巴鸟与沙利咖鸟在此,庄严我的隐居处。
Dindibhā sāḷikā cettha, sobhenti mama assamaṃ.
9708芒果香气与揭答咖花在那里盛开;
‘‘Nayitā ambagandhī ca, ketakā tattha pupphitā;
9709散发天香,庄严我的隐居处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhenti mama assamaṃ.
9710狮子、老虎、豹,熊、鬣狗与豺;
‘‘Sīhā byagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā;
9711在林中游行,庄严我的隐居处。
Anusañcarantā pavane, sobhenti mama assamaṃ.
9712负载结发之重担,穿着上等羚羊皮;
‘‘Jaṭābhārena bharitā, ajinuttaravāsanā;
9713游行于林中,庄严我的林园。
Anusañcarantā pavane, sobhenti mama assamaṃ.
9714「这些持鹿皮衣者,精勤、寂静行者;
‘‘Ajinānidharā ete, nipakā santavuttino;
9715他们全都少食,庄严我的林园。
Appāhārāva te sabbe, sobhenti mama assamaṃ.
9716「取了一担之量,然后进入林中;
‘‘Khāribhāraṃ gahetvāna, ajjhogayha vanaṃ tadā;
9717食用根果,那时住在林园中。
Mūlaphalāni bhuñjantā, vasanti assame tadā.
9718「他们不取来木柴、洗足水;
‘‘Na te dāruṃ āharanti, udakaṃ pādadhovanaṃ;
9719以一切的威力,自己被带来。
Sabbesaṃ ānubhāvena, sayamevāharīyati.
9720「八万四千仙人,聚集在此处;
‘‘Cullāsītisahassāni, isayettha samāgatā;
9721他们全都是禅修者,寻求最上义者。
Sabbeva jhāyino ete, uttamatthagavesakā.
9722「苦行者、梵行者,他们自己激励、不放逸。
‘‘Tapassino brahmacārī, codentā appanāva te;
9723所有住在虚空中者,那时住在隐居处。
Ambarāvacarā sabbe, vasanti assame tadā.
9724「每五日他们集会,专一、寂静生活者;
‘‘Pañcāhaṃ sannipatanti, ekaggā santavuttino;
9725互相礼敬之后,朝向各方离去。
Aññoññaṃ abhivādetvā, pakkamanti disāmukhā.
9726「名为莲华上佛的胜者,一切法的到彼岸者;
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
9727驱散那黑暗,那时胜者出现了。
Tamandhakāraṃ vidhamaṃ, uppajji tāvade jino.
9728「在我的隐居处附近,有一位大神通的神灵;」
‘‘Mama assamasāmantā, yakkho āsi mahiddhiko;
9729他对我赞叹正觉者,水生者中的最上导师。
So me saṃsittha sambuddhaṃ, jalajuttamanāyakaṃ.
9730「此佛已出现,莲花中最上的大牟尼;
‘‘Esa buddho samuppanno, padumuttaro mahāmuni;
9731尊者!你应迅速前往亲近正觉者。
Khippaṃ gantvāna sambuddhaṃ, payirūpāsa mārisa.
9732听闻夜叉之语,以净信之心;
‘‘Yakkhassa vacanaṃ sutvā, vippasannena cetasā;
9733从林中出来,我从住所出发。
Assamaṃ saṃsāmetvāna, nikkhamiṃ vipinā tadā.
9734当衣服燃烧时,我从住所出来;
‘‘Ceḷeva ḍayhamānamhi, nikkhamitvāna assamā;
9735住了一夜后,我前往调御者处。
Ekarattiṃ nivāsetvā , upagacchiṃ vināyakaṃ.
9736莲花上者是世间解,是供养的受者;
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
9737宣说四谛,他教导了不死之句。
Catusaccaṃ pakāsento, desesi amataṃ padaṃ.
9738「取盛开的莲花,前往大仙人处;
‘‘Suphullaṃ padumaṃ gayha, upagantvā mahesino;
9739以净信心、善意,我供养于佛陀。
Pasannacitto sumano, buddhassa abhiropayiṃ.
9740「礼敬正自觉者,水生最上导师;
‘‘Pūjayitvāna sambuddhaṃ, jalajuttamanāyakaṃ;
9741偏袒一肩披鹿皮,我赞叹世间导师。
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
9742「以何智慧正自觉者,无漏者住于此;
‘‘Yena ñāṇena sambuddho, vasatīha anāsavo;
9743我将称赞那智慧,请听我所说。
Taṃ ñāṇaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
9744「『斩断轮回之流,他度脱一切众生;
‘‘‘Saṃsārasotaṃ chinditvā, tāresi sabbapāṇinaṃ;
9745听闻你的法后,他们渡越渴爱之流。
Tava dhammaṃ suṇitvāna, taṇhāsotaṃ taranti te.
9746你是有息者的导师、旗帜、幢、柱;
‘‘‘Tuvaṃ satthā ca ketu ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;
9747是皈依处、依止处、灯明,两足中的至上者。
Parāyaṇo patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttama .
9748世间所有被称为商队领导者的导师们,
‘‘‘Yāvatā gaṇino loke, satthavāhā pavuccare;
9749你是一切知者中的最上者,他们都在你的范围内。
Tuvaṃ aggosi sabbaññu, tava antogadhāva te.
9750一切知者啊,以你的智,你度脱了众多的人;
‘‘‘Tava ñāṇena sabbaññu, tāresi janataṃ bahuṃ;
9751来见你后,他们将作苦的终结。
Tava dassanamāgamma, dukkhassantaṃ karissare.
9752有眼者啊,凡世间这些香类,
‘‘‘Ye kecime gandhajātā, loke vāyanti cakkhuma;
9753大牟尼,在福田中,没有与你的香相等者。
Tava gandhasamo natthi, puññakkhette mahāmune’.
9754具眼者,你救度了畜生趣、地狱,
‘‘‘Tiracchānayoniṃ nirayaṃ, parimocesi cakkhuma;
9755大牟尼,你教导了无为、寂静之境。
Asaṅkhataṃ padaṃ santaṃ, desesi tvaṃ mahāmune’.
9756世间解、莲花上首者,诸供养的受者,
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
9757坐在比丘僧团中,说了这些偈颂:
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
9758以信乐之手供养我智者,
‘‘‘Yo me ñāṇaṃ apūjesi, pasanno sehi pāṇibhi;
9759我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
9760三万劫中,他将在天界欢乐;
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati;
9761「千次成为王,转轮王。」
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati’.
9762「我已得善得之利,供养善戒者;
‘‘Suladdhalābhaṃ laddhomhi, tosayitvāna subbataṃ;
9763遍知一切漏,我住无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
9764「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
9765「确实我的善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9766「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9767如是,据说具寿伍德那长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udeno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9768优填长老譬喻 第十
Udenattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
9769弥勒品 第四十一
Metteyyavaggo ekacattālīsamo.
9770其摄颂──
Tassuddānaṃ –
9771弥勒长老、富那迦,美德咖、陶他咖,
Metteyyo puṇṇako thero, mettagū dhotakopi ca;
9772优波湿婆、难达,黑玛咖为第七。
Upasivo ca nando ca, hemako sattamo tahiṃ.
9773陶德亚、加度咖尼,伍德那、大名称,
Todeyyo jatukaṇṇī ca, udeno ca mahāyaso;
9774此中有三百偈颂,八十三又四。
Tīṇi gāthāsatānettha, asīti tīṇi cuttariṃ.
977542. 跋陀利品
42. Bhaddālivaggo
97761. 跋陀利长老譬喻
1. Bhaddālittheraapadānaṃ
9777「名为善慧佛的正自觉者,最上的悲愍者、牟尼;
‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni;
9778乐于远离的世间最上者,前往喜马拉雅山。
Vivekakāmo lokaggo, himavantamupāgami.
9779「深入喜马拉雅山后,善慧佛世间导师;
‘‘Ajjhogāhetvā himavaṃ, sumedho lokanāyako;
9780结跏趺坐后,最上的人坐下。
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, nisīdi purisuttamo.
9781「他证得定,善慧佛世间导师;
‘‘Samādhiṃ so samāpanno, sumedho lokanāyako;
9782觉者、最上的人,坐了七日夜。
Sattarattindivaṃ buddho, nisīdi purisuttamo.
9783「我拿着一担谷,进入森林中;
‘‘Khāribhāraṃ gahetvāna, vanamajjhogahiṃ ahaṃ;
9784在那里我见到了正自觉者,已渡瀑流、无漏者。
Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.
9785「拿起扫帚,打扫了僧院;
‘‘Sammajjaniṃ gahetvāna, sammajjitvāna assamaṃ;
9786竖立四柱后,我当时建造了凉亭。
Catudaṇḍe ṭhapetvāna, akāsiṃ maṇḍapaṃ tadā.
9787「取来娑罗花,我覆盖了凉亭;
‘‘Sālapupphaṃ āharitvā, maṇḍapaṃ chādayiṃ ahaṃ;
9788以净信心、喜悦心,我礼敬了如来。
Pasannacitto sumano, abhivandiṃ tathāgataṃ.
9789「他们称为善慧者,具大慧的善慧者;
‘‘Yaṃ vadanti sumedhoti, bhūripaññaṃ sumedhasaṃ;
9790坐在比丘僧团中,说了这些偈颂。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
9791「『了知佛陀的言语,一切天人都聚集了;
‘‘‘Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgamuṃ;
9792无疑地,最胜的佛陀、具眼者正在说法。
Asaṃsayaṃ buddhaseṭṭho, dhammaṃ deseti cakkhumā.
9793「名为须弥陀的正自觉者,诸供养的受者;
‘‘‘Sumedho nāma sambuddho, āhutīnaṃ paṭiggaho;
9794坐于天众中,说了这些偈颂。
Devasaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
9795「凡为我七日持有以沙罗树覆盖的亭子者;
‘‘‘Yo me sattāhaṃ maṇḍapaṃ, dhārayī sālachāditaṃ;
9796我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
9797「无论成为天人或人,他将是金色的;
‘‘‘Devabhūto manusso vā, hemavaṇṇo bhavissati;
9798成为财富丰富者,他将是欲乐的享受者。
Pahūtabhogo hutvāna, kāmabhogī bhavissati.
9799「六万头龙象,全都以诸庄严装饰;
‘‘‘Saṭṭhi nāgasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
9800金色腹带的象王,以金色装饰与衣服。
Suvaṇṇakacchā mātaṅgā, hemakappanavāsasā.
9801「由手持矛与钩的御象者所乘,
‘‘‘Ārūḷhā gāmaṇīyehi, tomaraṅkusapāṇibhi;
9802傍晚、清晨,他们将前来侍奉此人。
Sāyaṃ pāto upaṭṭhānaṃ, āgamissantimaṃ naraṃ;
9803被那些象所围绕,此人将欢乐。
Tehi nāgehi parivuto, ramissati ayaṃ naro.
9804「六万匹马,一切装饰庄严,
‘‘‘Saṭṭhi assasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
9805纯种良马,信度马,快速行者。
Ājānīyāva jātiyā, sindhavā sīghavāhino.
9806「由手持弓箭的御马者所乘,
‘‘‘Ārūḷhā gāmaṇīyehi, illiyācāpadhāribhi;
9807将常常围绕此人,这是佛陀供养之果。
Parivāressantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9808「六万辆车,一切装饰庄严,
‘‘‘Saṭṭhi rathasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
9809岛屿以及豹,武装且竖立旗帜。
Dīpā athopi veyagghā, sannaddhā ussitaddhajā.
9810由村长们登上,手持弓的铠甲者;
‘‘‘Ārūḷhā gāmaṇīyehi, cāpahatthehi vammibhi;
9811将常常围绕此人,此是供养佛之果。
Parivāressantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9812六万个村落,完全充满一切;
‘‘‘Saṭṭhi gāmasahassāni, paripuṇṇāni sabbaso;
9813财富谷物丰富,一切完全繁荣;
Pahūtadhanadhaññāni, susamiddhāni sabbaso;
9814将常常显现,此是供养佛之果。
Sadā pātubhavissanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9815象、马、车、步兵,以及四支军队;
‘‘‘Hatthī assā rathā pattī, senā ca caturaṅginī;
9816将常常围绕此人,此是供养佛之果。
Parivāressantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9817「十八百劫中,将在天界享乐;
‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati;
9818千次为王,将成为转轮王。
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
9819「三百次,将为天王;
‘‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjaṃ karissati;
9820广大的地方王权,从计算上无法计数。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
9821「三万劫中,生于奥咖咖族;
‘‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo;
9822以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
9823「他的法嗣,亲生的法所造者;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
9824遍知一切漏后,将住于无漏」。
Sabbāsave pariññāya, viharissatināsavo’.
9825「在三万劫中,我见到了世间导师;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi , addasaṃ lokanāyakaṃ;
9826从那时起,我寻求不死之境。
Etthantaramupādāya, gavesiṃ amataṃ padaṃ.
9827「我获得了利益,我善得了,我了知了教法;
‘‘Lābhā mayhaṃ suladdhaṃ me, yamahaññāsi sāsanaṃ;
9828三明已达到,世尊的教法已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9829「礼敬您,人中最胜,礼敬您,至上之人;
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
9830宣说了您的智之后,我已达到不动之境。
Tava ñāṇaṃ pakittetvā, pattomhi acalaṃ padaṃ.
9831「无论我生于何处,天界或人间;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
9832我处处安乐,这是我宣说智的果报。
Sabbattha sukhito homi, phalaṃ me ñāṇakittane.
9833「这是我的最后,最后的有在转起;
‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
9834如龙象断缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
9835「我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
9836如龙象断缚,我住于无漏。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
9837「我来到佛陀面前,确实是善来;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
9838三明已证得,佛陀的教诫已完成。
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9839「四无碍解,以及这八解脱;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
9840六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9841如是,据说具寿跋陀利长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddālitthero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9842跋陀利长老譬喻 第一
Bhaddālittherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
98432. 一伞长老譬喻
2. Ekachattiyattheraapadānaṃ
9844「在禅德跋嘎河岸边,我的住所善建造;
‘‘Candabhāgānadītīre, assamo sukato mama;
9845「遍布极清净的沙滩,叶屋善建造。
Susuddhapulinākiṇṇo, pannasālā sumāpitā.
9846「河岸平坦的小河,善设渡口,悦意;
‘‘Uttānakūlā nadikā, supatitthā manoramā;
9847「具足鱼与龟,鳄鱼常栖息。
Macchakacchapasampannā , susumāranisevitā.
9848「熊、豹与孔雀,咖喇维咖与沙利咖,
‘‘Acchā dīpī ca mayūrā, karavīkā ca sāḷikā;
9849「这些常鸣叫,庄严我的住所。
Kūjanti sabbadā ete, sobhayantā mamassamaṃ.
9850「咕咕鸟柔和音声,天鹅甜美音声;
‘‘Kokilā mañjubhāṇī ca, haṃsā ca madhurassarā;
9851它们在那里鸣叫,使我的隐居处美丽。
Abhikūjanti te tattha, sobhayantā mamassamaṃ.
9852「狮子、老虎、野猪,以及熊、豹、豺狼;
‘‘Sīhā byagghā varāhā ca, accha kokataracchakā;
9853在山险处吼叫,使我的隐居处美丽。
Giriduggamhi nādenti, sobhayantā mamassamaṃ.
9854「鹿、沙拉巴鹿、许多野牛、野猪;
‘‘Eṇīmigā ca sarabhā, bheraṇḍā sūkarā bahū;
9855在山险处吼叫,使我的隐居处美丽。
Giriduggamhi nādenti, sobhayantā mamassamaṃ.
9856「郁陀罗树、占巴咖树、巴答离树、信度瓦拉树;
‘‘Uddālakā campakā ca, pāṭalī sinduvārakā;
9857阿提木答树、阿首咖树,使我的隐居处美丽。
Atimuttā asokā ca, sobhayanti mamassamaṃ .
9858「安够喇树、尤提咖树、萨答离树、宾比迦利咖树;
‘‘Aṅkolā yūthikā ceva, sattalī bimbijālikā;
9859咖尼咖拉花盛开,庄严我的岩洞。
Kaṇikārā ca pupphanti, sobhayantā mamassamaṃ .
9860「龙树、沙罗树与娑罗树在此盛开,白莲花也盛开;
‘‘Nāgā sālā ca saḷalā, puṇḍarīkettha pupphitā;
9861散发天香,庄严我的岩洞。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
9862「阿朱那树、阿萨那树在此,大名树盛开;
‘‘Ajjunā asanā cettha, mahānāmā ca pupphitā;
9863沙拉树和康古花树,庄严我的岩洞。
Sālā ca kaṅgupupphā ca, sobhayanti mamassamaṃ.
9864「芒果树、阎浮树、提拉咖树,尼姆树和美丽的沙拉树;
‘‘Ambā jambū ca tilakā, nimbā ca sālakalyāṇī;
9865散发天香,庄严我的岩洞。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
9866「无忧树、咖毕他树,山花环在此盛开;
‘‘Asokā ca kapiṭṭhā ca, girimālettha pupphitā;
9867散发天香,庄严我的住处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
9868「咖丹巴树、芭蕉树,以及伊西木咖树被种植;
‘‘Kadambā kadalī ceva, isimuggā ca ropitā;
9869它们恒常结果实,庄严我的住处。
Dhuvaṃ phalāni dhārenti, sobhayantā mamassamaṃ.
9870「诃梨勒、余甘子、芒果、阎浮、毗醯勒;
‘‘Harītakā āmalakā, ambajambuvibhītakā;
9871枣树、榅桲树、木瓜树,在我的住处结果实。
Kolā bhallātakā billā, phalino mama assame.
9872「不远处有莲池,善设、悦意;
‘‘Avidūre pokkharaṇī, supatitthā manoramā;
9873被曼陀罗花覆盖,以及莲花、睡莲。
Mandālakehi sañchannā, padumuppalakehi ca.
9874「莲花结蕊,其他的开花结蕊;
‘‘Gabbhaṃ gaṇhanti padumā, aññe pupphanti kesarī;
9875欧巴答甘尼咖花盛开,在我的隐居处开花。
Opattakaṇṇikā ceva, pupphanti mama assame.
9876巴提那鱼、巴乌萨鱼、马差鱼、跋喇佳鱼、穆佳罗希答鱼;
‘‘Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā;
9877在清澈的水中游动,庄严我的隐居处。
Acchodakamhi vicaraṃ, sobhayanti mamassamaṃ.
9878那伊答树、芒果香树,以及顺风的给答咖树;
‘‘Nayitā ambagandhī ca, anukūle ca ketakā;
9879散发天香,庄严我的隐居处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
9880蜂蜜从蜂巢流出,乳酪、酥油从穆喇利比树流出;
‘‘Madhu bhisamhā savati, khīrasappi muḷālibhi;
9881散发天香,庄严我的隐居处。
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
9882那里有美丽的沙洲,充满水生动物。
‘‘Pulinā sobhanā tattha, ākiṇṇā jalasevitā;
9883「盛开的花朵散发芬芳,装饰着我的隐居处。
Opupphā pupphitā senti, sobhayantā mamassamaṃ.
9884「负载着结发之重担,穿着上等的羚羊皮;
‘‘Jaṭābhārena bharitā, ajinuttaravāsanā;
9885「所有人都持树皮衣,装饰着我的隐居处。
Vākacīradharā sabbe, sobhayanti mamassamaṃ.
9886「只期待一轭之量,谨慎、寂静的行者;
‘‘Yugamattamapekkhantā, nipakā santavuttino;
9887「不期待诸欲乐,住在我的隐居处。
Kāmabhoge anapekkhā, vasanti mama assame.
9888「腋下、腹股沟的毛发茂盛,泥垢的牙齿、尘土的头;
‘‘Parūḷhakacchanakhalomā , paṅkadantā rajassirā;
9889「所有人都持尘垢之衣,住在我的隐居处。
Rajojalladharā sabbe, vasanti mama assame.
9890「他们已到达神通的彼岸,能行于空中;
‘‘Abhiññāpāramippattā, antalikkhacarā ca te;
9891他们升起于空中,庄严我的隐居处。
Uggacchantā nabhaṃ ete, sobhayanti mamassamaṃ.
9892被那些弟子围绕,那时我住在林中;
‘‘Tehi sissehi parivuto, vasāmi vipine tadā;
9893我不知昼夜,常入禅那定。
Rattindivaṃ na jānāmi, sadā jhānasamappito.
9894世尊在那时,见义的大牟尼;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, atthadassī mahāmuni;
9895破除黑暗,世间导师出现了。
Tamandhakāraṃ nāsento, uppajji lokanāyako.
9896那时某位弟子,来到我的面前;
‘‘Atha aññataro sisso, āgacchi mama santikaṃ;
9897他想学习咒语,名为六支相。
Mante ajjhetukāmo so, chaḷaṅgaṃ nāma lakkhaṇaṃ.
9898佛陀出现于世间,见义的大牟尼;
‘‘Buddho loke samuppanno, atthadassī mahāmuni;
9899阐明四谛,教导不死之境。
Catusaccaṃ pakāsento, deseti amataṃ padaṃ.
9900「满足、欢喜、欣悦,心意趣向法中;
‘‘Tuṭṭhahaṭṭho pamudito, dhammantaragatāsayo;
9901从阿沙马出发,我说了这番话。
Assamā abhinikkhamma, idaṃ vacanamabraviṃ.
9902『佛陀已出现于世,具足三十二种殊胜相;
‘‘‘Buddho loke samuppanno, dvattiṃsavaralakkhaṇo;
9903来吧,我们大家都去正自觉者那里』。
Etha sabbe gamissāma, sammāsambuddhasantikaṃ’.
9904「他们遵从教诫,在正法中到达彼岸;
‘‘Ovādapaṭikarā te, sadhamme pāramiṃ gatā;
9905那些寻求最上义者,以『善哉』接受了。
Sādhūti sampaṭicchiṃsu, uttamatthagavesakā.
9906「他们背负着结发之重担,穿着鹿皮上衣;
‘‘Jaṭābhārabharitā te , ajinuttaravāsanā;
9907寻求最上义,彼时从林出。
Uttamatthaṃ gavesantā, nikkhamiṃsu vanā tadā.
9908「世尊于彼时,见义大名声;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, atthadassī mahāyaso;
9909阐明四圣谛,宣说不死句。
Catusaccaṃ pakāsento, deseti amataṃ padaṃ.
9910「持取白伞盖,为佛陀最胜持;
‘‘Setacchattaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassa dhārayiṃ;
9911我持一日已,礼敬佛陀最胜。
Ekāhaṃ dhārayitvāna, buddhaseṭṭhaṃ avandahaṃ.
9912「见义之世尊,世间最胜人中牛;
‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
9913坐于比丘僧团中,说此诸偈。
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
9914「『凡以净信手,为我持伞盖者;
‘‘‘Yo me chattaṃ adhāresi, pasanno sehi pāṇibhi;
9915我将称赞他,你们听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
9916对于这位正在出生者,在天界或人间;
‘‘‘Imassa jāyamānassa, devatte atha mānuse;
9917将常持伞盖,这是布施伞盖的果报。
Dhāressati sadā chattaṃ, chattadānassidaṃ phalaṃ.
9918七个七十劫,将在天界享乐;
‘‘‘Sattasattatikappāni , devaloke ramissati;
9919一千次为王,将成为转轮王。
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
9920七个七十次,将作天王;
‘‘‘Sattasattatikkhattuñca, devarajjaṃ karissati;
9921广大的地方王权,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
9922十八个百劫,乔达摩释迦族之牛王;
‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, gotamo sakyapuṅgavo;
9923破除那黑暗,有眼者将生起。
Tamandhakāraṃ nāsento, uppajjissati cakkhumā.
9924「他是法的继承者,亲生的、由法所造的;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
9925遍知一切漏后,他将住于无漏。」
Sabbāsave pariññāya, viharissatināsavo’.
9926「自从我作了为佛陀持伞之业,
‘‘Yato ahaṃ kammamakaṃ, chattaṃ buddhassa dhārayaṃ;
9927在这期间我不知道,白伞被持过。
Etthantare na jānāmi, setacchattaṃ adhāritaṃ.
9928「这是我的最后,最后的有在转起;
‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
9929即使在持伞时,常时也在转起。
Chattadhāraṇamajjāpi, vattate niccakālikaṃ.
9930「啊!我的业已善作,对于那样见义的如如者;
‘‘Aho me sukataṃ kammaṃ, atthadassissa tādino;
9931一切诸漏已尽,现在不再有后有。
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
9932我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
9933我的到来确实是善来……已作佛陀的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9934四无碍解……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9935如是,据说具寿一伞盖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekachattiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
9936一伞长老譬喻 第二
Ekachattiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
99373. 提那苏喇咖恰达尼亚长老譬喻
3. Tiṇasūlakachādaniyattheraapadānaṃ
9938我当时省察生、老与死,
‘‘Jātiṃ jarañca maraṇaṃ, paccavekkhiṃ ahaṃ tadā;
9939独自出离,出家为无家者。
Ekako abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
9940次第游行,我来到恒河岸边;
‘‘Caramānonupubbena, gaṅgātīraṃ upāgamiṃ;
9941在那里,我看见恒河岸边高起的土地。
Tatthaddasāsiṃ pathaviṃ, gaṅgātīre samunnataṃ.
9942「在那里建造了茅舍后,我住在茅舍中;
‘‘Assamaṃ tattha māpetvā, vasāmi assame ahaṃ;
9943我的经行处做得很好,有各种鸟群。
Sukato caṅkamo mayhaṃ, nānādijagaṇāyuto.
9944「它们信赖地来到我这里,发出悦意的鸣叫;
‘‘Mamupenti ca vissatthā, kūjanti ca manoharaṃ;
9945与它们一起欢喜,我住在茅舍中。
Ramamāno saha tehi, vasāmi assame ahaṃ.
9946「在我茅舍附近,有四足的兽王;
‘‘Mama assamasāmantā, migarājā catukkamo;
9947从住处出来后,它如雷电般吼叫。
Āsayā abhinikkhamma, gajji so asanī viya.
9948「当兽王吼叫时,我生起了笑;」
‘‘Nadite migarāje ca, hāso me udapajjatha;
9949寻找兽王时,我见到了世间导师。
Migarājaṃ gavesanto, addasaṃ lokanāyakaṃ.
9950「见到天中天、三界的最上导师后;
‘‘Disvānāhaṃ devadevaṃ, tissaṃ lokagganāyakaṃ;
9951我以欢喜的心,欢喜地礼敬龙中胜者。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, pūjayiṃ nāgakesaraṃ.
9952「如同升起的太阳,如同开花的沙罗王树;
‘‘Uggacchantaṃva sūriyaṃ, sālarājaṃva pupphitaṃ;
9953如同照耀的药草,我赞叹世间导师。
Osadhiṃva virocantaṃ, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
9954「『以你的一切智智,你将解脱这含天的世间;
‘‘‘Tava ñāṇena sabbaññu, mocesimaṃ sadevakaṃ;
9955满足了你之后,将从生解脱。
Tavaṃ ārādhayitvāna, jātiyā parimuccare.
9956「『一切知者、一切见者的诸佛,因不得见;
‘‘‘Adassanena sabbaññu, buddhānaṃ sabbadassinaṃ;
9957被贪与嗔所覆盖,堕入波浪地狱。
Patantivīcinirayaṃ, rāgadosehi ophuṭā .
9958来到你的面前,一切知者、世间导师;
‘‘‘Tava dassanamāgamma, sabbaññu lokanāyaka;
9959从一切有中解脱,触及不死之境。
Pamuccanti bhavā sabbā, phusanti amataṃ padaṃ.
9960当具眼的诸佛、光明者出现时;
‘‘‘Yadā buddhā cakkhumanto, uppajjanti pabhaṅkarā;
9961烧尽诸烦恼后,他们显示光明。
Kilese jhāpayitvāna, ālokaṃ dassayanti te’.
9962赞颂正自觉者、世间最上导师后;
‘‘Kittayitvāna sambuddhaṃ, tissaṃ lokagganāyakaṃ;
9963我以欢喜的心,供养草茎。
Haṭṭho haṭṭhena cittena, tiṇasūlaṃ apūjayiṃ.
9964知道我的意向,世间最上导师;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, tisso lokagganāyako;
9965坐于自己的座位后,说了这些偈颂:
Sakāsane nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
9966「以喜悦的双手,用花覆盖我的人;
‘‘‘Yo maṃ pupphehi chādesi, pasanno sehi pāṇibhi;
9967我将称赞他,请听我所说。
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
9968他将二十五次,成为天王;
‘‘‘Pañcavīsatikkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;
9969并将七十五次,成为转轮王。
Pañcasattatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati.
9970地方王权广大,从数量上无法计算;
‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
9971由于那业的流出,以及供养诸花。
Tassa kammanissandena , pupphānaṃ pūjanāya ca .
9972这位沐浴头者,如果期望花;
‘‘‘Sīsaṃnhāto cayaṃ poso, pupphamākaṅkhate yadi ;
9973与福业相应的,将在面前出现。
Puññakammena saṃyuttaṃ , purato pātubhavissati.
9974「凡他以诸欲所希求的,那些将会出现;
‘‘‘Yaṃ yaṃ icchati kāmehi, taṃ taṃ pātubhavissati;
9975圆满了意愿后,漏尽者将般涅槃。」
Saṅkappaṃ paripūretvā, nibbāyissatināsavo’.
9976第十八诵品。
Aṭṭhārasamaṃ bhāṇavāraṃ.
9977「烧尽诸烦恼后,正知、具念;
‘‘Kilese jhāpayitvāna, sampajāno patissato;
9978坐于一座,我证得了阿拉汉果。
Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.
9979「行走、躺卧、坐着或站立;
‘‘Caṅkamanto nipajjanto, nisinno uda vā ṭhito;
9980忆念最胜佛陀,我常如此而住。
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, viharāmi ahaṃ sadā.
9981「于衣、钵食、资具、卧坐处,
‘‘Cīvare piṇḍapāte ca, paccaye sayanāsane;
9982于此我无所缺乏,此是供养佛之果报。
Tattha me ūnatā natthi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9983「我现今已达不死、寂静、无上之境,
‘‘So dāni patto amataṃ, santaṃ padamanuttaraṃ;
9984遍知一切漏,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
9985「从此九十二劫以来,我以花供养,
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
9986我不知有恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
9987「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
9988「我的到来确实是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
9989「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
9990如是,据说具寿提那苏喇咖差达尼亚长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇasūlakachādaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9991提那苏喇咖差达尼亚长老譬喻 第三
Tiṇasūlakachādaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
99924. 玛度曼萨达亚咖长老譬喻
4. Madhumaṃsadāyakattheraapadānaṃ
9993「在槃头摩帝城,我曾是养猪者;
‘‘Nagare bandhumatiyā, sūkariko ahosahaṃ;
9994挖掘了坑穴,在其中倒入蜜与肉。
Ukkoṭaṃ randhayitvāna , madhumaṃsamhi okiriṃ.
9995我前往集会,取了一个钵;
‘‘Sannipātaṃ ahaṃ gantvā, ekaṃ pattaṃ gahesahaṃ;
9996装满了那个钵,施予比丘僧团。
Pūrayitvāna taṃ pattaṃ, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.
9997在那里有一位上座比丘,当时为我作回向:
‘‘Yottha therataro bhikkhu, niyyādesi mamaṃ tadā;
9998以此满钵之施,愿你获得广大的安乐。」
Iminā pattapūrena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ.
9999「具足两种成就,由白净根所激励;
‘‘Duve sampattiyo bhutvā, sukkamūlena codito;
10000在最后转起时,将烧尽诸烦恼。
Pacchime vattamānamhi, kilese jhāpayissati.
10001「在那里使心净信后,我前往三十三天;
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ;
10002在那里食用、饮用后,我获得广大的快乐。
Tattha bhutvā pivitvā ca, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.
10003「在楼阁或树下,我忆念过去所作之业;
‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, pubbakammaṃ anussariṃ;
10004我的饮食之雨,就那样降下。
Annapānābhivasso me, abhivassati tāvade.
10005「这是我的最后,最后的有正在转起;
‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
10006在此处我的饮食,也一切时降下。」
Idhāpi annapānaṃ me, vassate sabbakālikaṃ.
10007「以那蜜施,我在诸有中流转;
‘‘Teneva madhudānena , sandhāvitvā bhave ahaṃ;
10008遍知一切漏,我住于无漏。
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
10009「自九十一劫前,我施与那施;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
10010我不知恶趣,此是蜜施之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, madhudānassidaṃ phalaṃ.
10011「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
10012「于我确实是善来……(中略)……已作佛陀之教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
10013「四无碍解……(中略)……已作佛陀之教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
10014如是,据说具寿蜜肉施者长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā madhumaṃsadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10015玛度曼萨达亚咖长老譬喻 第四
Madhumaṃsadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
100165. 那嘎巴喇瓦长老譬喻
5. Nāgapallavattheraapadānaṃ
10017「在槃头摩帝城,我住在王家园林;
‘‘Nagare bandhumatiyā, rājuyyāne vasāmahaṃ;
10018世间导师坐在我的茅舍附近。
Mama assamasāmantā, nisīdi lokanāyako.
10019「我取来龙树嫩叶,供养佛陀;
‘‘Nāgapallavamādāya , buddhassa abhiropayiṃ;
10020以净信心、喜悦心,礼敬善逝。
Pasannacitto sumano, sugataṃ abhivādayiṃ.
10021「自从我供养嫩叶以来,已经九十一劫;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pallavamapūjayiṃ;
10022我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
10023「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
10024「对我来说,确实是善来……(中略)……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
10025「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
10026如是,据说具寿那嘎巴喇瓦长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgapallavo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10027那嘎巴喇瓦长老譬喻 第五
Nāgapallavattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
100286. 一灯长老譬喻
6. Ekadīpiyattheraapadānaṃ
10029「当善逝般涅槃时,成就义利的世间导师;
‘‘Parinibbute sugate, siddhatthe lokanāyake;
10030一切天人,礼敬两足尊。
Sadevamānusā sabbe, pūjenti dvipaduttamaṃ.
10031「当被安置于火葬堆上时,成就义利的世间导师;
‘‘Āropite ca citake, siddhatthe lokanāyake;
10032各随己力,礼敬导师的火葬堆。
Yathāsakena thāmena, citaṃ pūjenti satthuno.
10033「在火葬堆不远处,我点燃了灯;
‘‘Avidūre citakassa, dīpaṃ ujjālayiṃ ahaṃ;
10034直到太阳升起,我的灯一直燃亮。」
Yāva udeti sūriyo, dīpaṃ me tāva ujjali.
10035「以那善作之业,以及意愿的发愿;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
10036舍弃人身后,我去到三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
10037「在那里我的善作遍照,被知为『一灯』;
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, ekadīpīti ñāyati;
10038数千百盏灯,在遍照中为我燃亮。
Dīpasatasahassāni, byamhe pajjalare mama.
10039「如同太阳升起,我的身体常常发光;
‘‘Udayantova sūriyo, deho me jotate sadā;
10040以身体的光辉,我常有光明。
Sappabhāhi sarīrassa, āloko hoti me sadā.
10041「越过墙壁,越过山岩,超越山岳;
‘‘Tirokuṭṭaṃ tiroselaṃ, samatiggayha pabbataṃ;
10042周围百由旬,我以眼能见。」
Samantā yojanasataṃ, passāmi cakkhunā ahaṃ.
10043「七百七十次,我在天界欢乐;
‘‘Sattasattatikkhattuñca , devaloke ramiṃ ahaṃ;
10044三十一次,我作天王。
Ekatiṃsatikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.
10045「二十八次,我成为转轮王;
‘‘Aṭṭhavīsatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
10046小王国广大,从数量上无法计算。
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
10047「从天界死没后,我在母胎中出生;
‘‘Devalokā cavitvāna, nibbattiṃ mātukucchiyaṃ;
10048即使在母胎中,我的眼也不闭合。
Mātukucchigatassāpi, akkhi me na nimīlati.
10049「出生四岁时,我出家为无家者;
‘‘Jātiyā catuvassohaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
10050不到半个月,我证得阿拉汉果。
Aḍḍhamāse asampatte, arahattamapāpuṇiṃ.
10051「我清净了天眼,所有的有已被根除;
‘‘Dibbacakkhuṃ visodhesiṃ, bhavā sabbe samūhatā;
10052一切烦恼已被断除,这是供一灯之果。
Sabbe kilesā sañchinnā, ekadīpassidaṃ phalaṃ.
10053「越过墙壁、越过山岩,以及整座山;
‘‘Tirokuṭṭaṃ tiroselaṃ, pabbatañcāpi kevalaṃ;
10054我能超越而见,这是供一灯之果。
Samatikkamma passāmi, ekadīpassidaṃ phalaṃ.
10055「不平的对我成为平的,黑暗不存在;
‘‘Visamā me samā honti, andhakāro na vijjati;
10056我不见黑暗,这是供一灯之果。
Nāhaṃ passāmi timiraṃ, ekadīpassidaṃ phalaṃ.
10057「从九十四劫前,当时我供了那盏灯;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā;
10058我不知有恶趣,这是供一灯之果。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, ekadīpassidaṃ phalaṃ.
10059「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
10060「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
10061「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
10062如是,据说具寿一岛长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadīpiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10063一灯长老譬喻 第六
Ekadīpiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
100647. 伍差嘎普披亚长老譬喻
7. Ucchaṅgapupphiyattheraapadānaṃ
10065「在槃头摩帝城,我当时是花鬘师;
‘‘Nagare bandhumatiyā, ahosiṃ māliko tadā;
10066装满衣襟后,我前往市场。
Ucchaṅgaṃ pūrayitvāna, agamaṃ antarāpaṇaṃ.
10067「世尊在那时,以比丘僧团为前导;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, bhikkhusaṅghapurakkhato;
10068以大威力,世间导师出行。
Mahatā ānubhāvena, niyyāti lokanāyako.
10069「见到世间之光明,毗婆尸世间之度者;
‘‘Disvāna lokapajjotaṃ, vipassiṃ lokatāraṇaṃ;
10070从怀中取出花朵,我供养最胜佛。
Pupphaṃ paggayha ucchaṅgā, buddhaseṭṭhaṃ apūjayiṃ.
10071「自从九十一劫前,我供养那花朵;
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
10072我不知有恶趣,此是供养佛之果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
10073「我的诸烦恼已被焚烧……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
10074「于我确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
10075「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
10076如是,据说具寿伍差嘎普披亚长老诵说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ucchaṅgapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10077伍差嘎布毕亚长老譬喻第七
Ucchaṅgapupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
100788. 粥施者长老譬喻
8. Yāgudāyakattheraapadānaṃ
10079「带着客人,我于彼时前往村落;
‘‘Atithiṃ me gahetvāna, agacchiṃ gāmakaṃ tadā;
10080见河水满溢,我前往僧园。
Sampuṇṇanadikaṃ disvā, saṅghārāmaṃ upāgamiṃ.
10081「住阿兰若者、持头陀行者、禅修者、粗衣者;
‘‘Āraññakā dhutadharā, jhāyino lūkhacīvarā;
10082乐于远离的智者们,他们住在僧园中。
Vivekābhiratā dhīrā, saṅghārāme vasanti te.
10083「那些善解脱者、如是者,他们的趣处已断;
‘‘Gati tesaṃ upacchinnā, suvimuttāna tādinaṃ;
10084他们不为乞食而行,因为河水泛滥之故。
Piṇḍāya te na gacchanti, oruddhanaditāya hi .
10085「净信心、善意,生起喜悦,合掌;
‘‘Pasannacitto sumano, vedajāto katañjalī;
10086我取了米,布施了粥。
Taṇḍulaṃ me gahetvāna, yāgudānaṃ adāsahaṃ.
10087「布施五人粥之后,以清净的双手,
‘‘Pañcannaṃ yāguṃ datvāna, pasanno sehi pāṇibhi;
10088我成就自业,前往三十三天。
Sakakammābhiraddhohaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
10089「在三十三天众中,我生起宝珠所成的宫殿;
‘‘Maṇimayañca me byamhaṃ, nibbatti tidase gaṇe;
10090与天女众一起,我在最胜宫殿中欢乐。
Nārīgaṇehi sahito, modāmi byamhamuttame.
10091「三十三次成为天帝,行使天王权;
‘‘Tettiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ;
10092三十次成为转轮王,行使大王权。
Tiṃsakkhattuṃ cakkavattī, mahārajjamakārayiṃ.
10093「广大的地方王权,从计算上无法计数;
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
10094在天界或人间,我自己享受之后。
Devaloke manusse vā, anubhotvā sayaṃ ahaṃ.
10095「当到达最后有时,我出家为无家者;
‘‘Pacchime bhave sampatte, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
10096当剃除头发时,我通达了一切。
Saha oropite kese, sabbaṃ sampaṭivijjhahaṃ.
10097「从灭尽、从衰灭,观察此身,
‘‘Khayato vayato cāpi, sammasanto kaḷevaraṃ;
10098在受持学处之前,我证得了阿拉汉果。
Pure sikkhāpadādānā, arahattamapāpuṇiṃ.
10099「我的布施、最胜的布施已善施,商业已成就;
‘‘Sudinnaṃ me dānavaraṃ, vāṇijjaṃ sampayojitaṃ;
10100仅以那粥的布施,我已达到不动之地。
Teneva yāgudānena, pattomhi acalaṃ padaṃ.
10101「愁、悲、病、忧恼、心的热恼,
‘‘Sokaṃ pariddavaṃ byādhiṃ, darathaṃ cittatāpanaṃ;
10102我不知有生起,这是粥施的果报。」
Nābhijānāmi uppannaṃ, yāgudānassidaṃ phalaṃ.
10103「已施粥予僧团,于无上福田;
‘‘Yāguṃ saṅghassa datvāna, puññakkhette anuttare;
10104我享受五种利益,啊!粥施之善妙。
Pañcānisaṃse anubhomi, aho yāgusuyiṭṭhatā.
10105「无病、美貌、迅速安住于法;
‘‘Abyādhitā rūpavatā, khippaṃ dhammanisantitā ;
10106获得饮食,寿命是我的第五。
Lābhitā annapānassa, āyu pañcamakaṃ mama.
10107「任何生起欢喜的人,若施粥予僧团;
‘‘Yo koci vedaṃ janayaṃ, saṅghe yāguṃ dadeyya so;
10108这五种处所,智者应当领受。
Imāni pañca ṭhānāni, paṭigaṇheyya paṇḍito.
10109「应作已作一切,诸有已被我拔除;
‘‘Karaṇīyaṃ kataṃ sabbaṃ, bhavā ugghāṭitā mayā;
10110一切诸漏已尽,今不再有后有。」
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
10111「我将游行,从村到村,从城到城;」
‘‘So ahaṃ vicarissāmi, gāmā gāmaṃ purā puraṃ;
10112「礼敬正自觉者,以及法的善法性。」
Namassamāno sambuddhaṃ, dhammassa ca sudhammataṃ.
10113「三万劫以来,我于彼时所施之布施;」
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
10114「我不知有恶趣,这是施粥的果报。」
Duggatiṃ nābhijānāmi, yāgudānassidaṃ phalaṃ.
10115「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
10116「确实于我是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
10117「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
10118「如是,据说具寿粥施者长老说了这些偈颂。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yāgudāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10119粥施者长老譬喻第八
Yāgudāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
101209. 钵饭施者长老譬喻
9. Patthodanadāyakattheraapadānaṃ
10121「我以前是林行者,常常是林中作业者;
‘‘Vanacārī pure āsiṃ, satataṃ vanakammiko;
10122取了钵饭之后,我去作业。
Patthodanaṃ gahetvāna, kammantaṃ agamāsahaṃ.
10123「在那里我看见了正自觉者,自生者,无敌者;
‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ;
10124从林中出来为了托钵,见到之后我令心净信。
Vanā piṇḍāya nikkhantaṃ, disvā cittaṃ pasādayiṃ.
10125「我致力于为他人作业,而我没有福德;
‘‘Parakammāyane yutto, puññañca me na vijjati;
10126这钵饭存在,我将供养牟尼。
Ayaṃ patthodano atthi, bhojayissāmahaṃ muniṃ.
10127「取了钵饭之后,我供养了自生者;
‘‘Patthodanaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ;
10128当我深思时,牟尼那时受用了。
Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā muni.
10129「以那善作之业,以及意愿之力;
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
10130舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
10131「三十六次作天帝,行天王之统治;
‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ;
10132三十三次作国王,我成为转轮王。
Tettiṃsakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ.
10133「广大的地方王权,从数量上无法计算;
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
10134我成为安乐者、有名声者,这是施饭之果报。
Sukhito yasavā homi, patthodanassidaṃ phalaṃ.
10135「在有有中轮回时,我获得无量财富;
‘‘Bhavābhave saṃsaranto, labhāmi amitaṃ dhanaṃ;
10136我的财富无所缺,这是施饭之果报。」
Bhoge me ūnatā natthi, patthodanassidaṃ phalaṃ.
10137「我的财富如河流般生起,
‘‘Nadīsotapaṭibhāgā , bhogā nibbattare mama;
10138我无法衡量,这是施与饭食的果报。
Parimetuṃ na sakkomi, patthodanassidaṃ phalaṃ.
10139「吃这个,享用这个,在这床上睡,
‘‘Imaṃ khāda imaṃ bhuñja, imamhi sayane saya;
10140因此我得安乐,这是施与饭食的果报。
Tenāhaṃ sukhito homi, patthodanassidaṃ phalaṃ.
10141「从九十四劫前,当我施与那布施时,
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
10142我不知有恶趣,这是施与饭食的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, patthodanassidaṃ phalaṃ.
10143「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
10144「我的到来确实是善来……世尊的教诫已完成。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
10145「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
10146如是,据说具寿施钵饭者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā patthodanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10147钵饭施者长老譬喻第九
Patthodanadāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
1014810. 床施者长老譬喻
10. Mañcadāyakattheraapadānaṃ
10149「当具悲悯者、世间导师悉达多般涅槃后;
‘‘Parinibbute kāruṇike, siddhatthe lokanāyake;
10150在广大的教说中,为天人所尊敬。
Vitthārike pāvacane, devamānusasakkate.
10151「我是旃陀罗,在那里制作椅床;
‘‘Caṇḍālo āsahaṃ tattha, āsandipīṭhakārako;
10152我以那业为生,以此养育子女。
Tena kammena jīvāmi, tena posemi dārake.
10153「制作善造的椅床后,以自己的双手净信地;
‘‘Āsandiṃ sukataṃ katvā, pasanno sehi pāṇibhi;
10154自己前往,我施予比丘僧团。」
Sayamevupagantvāna, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.
10155「以彼善业,以及意愿的祈愿,
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
10156舍弃人身后,我前往三十三天。
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
10157「去到天界后,我在三十三天众中欢喜,
‘‘Devalokagato santo, modāmi tidase gaṇe;
10158极贵重的卧具,随意生起。
Sayanāni mahagghāni, nibbattanti yadicchakaṃ.
10159「五十次我作天帝,天王帝释天,
‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ;
10160八十次我是王,转轮王。
Asītikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ.
10161「地方王权广大,从数量上无法计算,
‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
10162我快乐、有名望,这是床座布施的果报。」
Sukhito yasavā homi, mañcadānassidaṃ phalaṃ.
10163「从天界死没后,若我来到人界;
‘‘Devalokā cavitvāna, emi ce mānusaṃ bhavaṃ;
10164大价值的优良卧具,自然地成为我的。
Mahārahā susayanā, sayameva bhavanti me.
10165「这是我的最后有,最后的有在转起;
‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
10166即使在今日卧具时,卧具也现前。
Ajjāpi sayane kāle , sayanaṃ upatiṭṭhati.
10167从九十四劫以来,当时我布施了那个;
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
10168我不知恶趣,这是施床之果。
Duggatiṃ nābhijānāmi, mañcadānassidaṃ phalaṃ.
10169我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
10170我的善来确实……(中略)……对佛陀的教诫已作。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
10171「无碍解有四种……乃至……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
10172如是据说,具寿床施者长老诵此偈
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mañcadāyako thero imā gāthāyo
10173已说。
Abhāsitthāti.
10174床施者长老譬喻第十
Mañcadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
10175跋陀利品第四十二
Bhaddālivaggo bācattālīsamo.
10176其摄颂——
Tassuddānaṃ –
10177跋陀利、一伞者、提那苏喇、食肉者;
Bhaddālī ekachatto ca, tiṇasūlo ca maṃsado;
10178那嘎巴喇瓦、灯、乌强吉、粥施者。
Nāgapallaviko dīpī, ucchaṅgi yāgudāyako.
10179钵饭者、床施者,偈颂在此被计算;
Patthodanī mañcadado, gāthāyo gaṇitā ciha;
10180二百偈,及一偈,此外更多。
Dvesatāni ca gāthānaṃ, gāthā cekā taduttari.