DN 8 · 迦叶狮子吼经

Tipitaka 7.0 静态阅读页 · 64 段 · 打开交互阅读器

18. 大狮子吼经

8. Mahāsīhanādasuttaṃ

2裸行者迦叶事

Acelakassapavatthu

381如是我闻：有一次，世尊住在乌伦雅那迦那塔拉的鹿野苑中。那时，裸形者迦叶来到世尊那里；到了之后，与世尊互相问候致意。彼此谈过了该谈的、能增进情谊的话之后，他便站在一旁。站在一旁的裸形者迦叶，对世尊这样说：“乔达摩先生，我听闻这样一个传言：‘沙门乔达摩呵责一切苦行，对一切过着粗糙生活的苦行者不加分别地辱骂、指责。’乔达摩先生，那些这样说‘沙门乔达摩呵责一切苦行，对一切过着粗糙生活的苦行者不加分别地辱骂、指责’的人，他们是不是在如实转述乔达摩先生您的话，而没有以不实之词毁谤您呢？他们的解说是否符合您教法的意趣呢？是否有任何与法相应的议论可以让人抓住把柄来谴责呢？我们实在不想毁谤乔达摩先生您啊。”

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā uruññāyaṃ viharati kaṇṇakatthale migadāye. Atha kho acelo kassapo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bho gotama – ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhājīviṃ ekaṃsena upakkosati upavadatī’ti. Ye te, bho gotama, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhājīviṃ ekaṃsena upakkosati upavadatī’ti, kacci te bhoto gotamassa vuttavādino, na ca bhavantaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati? Anabbhakkhātukāmā hi mayaṃ bhavantaṃ gotama’’nti.

382“迦叶，那些说‘沙门乔达摩呵责一切苦行，对一切过着粗糙生活的苦行者不加分别地辱骂、指责’的人，他们并不是转述我的话，他们是用不实的、虚假的话来毁谤我。迦叶，在这里，我用清净的、超越常人的天眼，看见有些过着粗糙生活的苦行者，在身体破裂、死亡之后，投生到了苦界、恶道、堕落之处、地狱。而在这里，迦叶，我也用清净的、超越常人的天眼，看见有些过着粗糙生活的苦行者，在身体破裂、死亡之后，投生到了善道、天界。”

‘‘Ye te, kassapa, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhājīviṃ ekaṃsena upakkosati upavadatī’ti, na me te vuttavādino, abbhācikkhanti ca pana maṃ te asatā abhūtena. Idhāhaṃ, kassapa, ekaccaṃ tapassiṃ lūkhājīviṃ passāmi dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannaṃ. Idha panāhaṃ, kassapa, ekaccaṃ tapassiṃ lūkhājīviṃ passāmi dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannaṃ.

383“在这里，迦叶，我用清净的、超越常人的天眼，看见有些过着不苦生活的苦行者，在身体破裂、死亡之后，投生到了苦界、恶道、堕落之处、地狱。而在这里，迦叶，我也用清净的、超越常人的天眼，看见有些过着不苦生活的苦行者，在身体破裂、死亡之后，投生到了善道、天界。迦叶，我既然对这些苦行者的来处、去处、死亡与再生如实了知，我又怎么会去呵责一切苦行，或者对一切过着粗糙生活的苦行者不加分别地辱骂、指责呢？”

‘‘Idhāhaṃ, kassapa, ekaccaṃ tapassiṃ appadukkhavihāriṃ passāmi dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannaṃ. Idha panāhaṃ, kassapa, ekaccaṃ tapassiṃ appadukkhavihāriṃ passāmi dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannaṃ. Yohaṃ, kassapa, imesaṃ tapassīnaṃ evaṃ āgatiñca gatiñca cutiñca upapattiñca yathābhūtaṃ pajānāmi , sohaṃ kiṃ sabbaṃ tapaṃ garahissāmi, sabbaṃ vā tapassiṃ lūkhājīviṃ ekaṃsena upakkosissāmi upavadissāmi?

384“迦叶，有些沙门和婆罗门，他们是有智慧、聪明而圆熟，能击破他人论说的，就像能射穿毛发的人一样。他们运用自己慧解的正见，四处好像要把一切见解都摧毁似的。即便是他们，与我在某些观点上是一致的，在某些观点上则不一致。他们说某些东西是‘好’的，我们也可能说那是‘好’的。他们说某些东西是‘不好’的，我们也可能说那是‘不好’的。他们说某些东西是‘好’的，我们却可能说那是‘不好’的。他们说某些东西是‘不好’的，我们却可能说那是‘好’的。”

‘‘Santi, kassapa, eke samaṇabrāhmaṇā paṇḍitā nipuṇā kataparappavādā vālavedhirūpā. Te bhindantā maññe caranti paññāgatena diṭṭhigatāni. Tehipi me saddhiṃ ekaccesu ṭhānesu sameti, ekaccesu ṭhānesu na sameti. Yaṃ te ekaccaṃ vadanti ‘sādhū’ti, mayampi taṃ ekaccaṃ vadema ‘sādhū’ti. Yaṃ te ekaccaṃ vadanti ‘na sādhū’ti, mayampi taṃ ekaccaṃ vadema ‘na sādhū’ti. Yaṃ te ekaccaṃ vadanti ‘sādhū’ti, mayaṃ taṃ ekaccaṃ vadema ‘na sādhū’ti. Yaṃ te ekaccaṃ vadanti ‘na sādhū’ti, mayaṃ taṃ ekaccaṃ vadema ‘sādhū’ti.

7“我们说某些东西是‘好’的，别人也可能说那是‘好’的。我们说某些东西是‘不好’的，别人也可能说那是‘不好’的。我们说某些东西是‘不好’的，别人却说那是‘好’的。我们说某些东西是‘好’的，别人却说那是‘不好’的。”

‘‘Yaṃ mayaṃ ekaccaṃ vadema ‘sādhū’ti, parepi taṃ ekaccaṃ vadanti ‘sādhū’ti. Yaṃ mayaṃ ekaccaṃ vadema ‘na sādhū’ti, parepi taṃ ekaccaṃ vadanti ‘na sādhū’ti. Yaṃ mayaṃ ekaccaṃ vadema ‘na sādhū’ti, pare taṃ ekaccaṃ vadanti ‘sādhū’ti. Yaṃ mayaṃ ekaccaṃ vadema ‘sādhū’ti, pare taṃ ekaccaṃ vadanti ‘na sādhū’ti.

8随问论

Samanuyuñjāpanakathā

385“于是我就会到他们那里去，这样说：‘朋友们，那些我们不认同的地方，就暂且搁置吧。在那些我们彼此认同的地方，就让明智的人们，以导师对导师、僧团对僧团的方式，共同审问、共同追究、共同讨论——在这些尊者们看来，那些被称为不善的、不善法，那些有罪的、被称为有罪的法，那些不应修习的、被称为不应修习的法，那些不足以称为圣的、被称为不足以称为圣的法，那些黑的、被称为黑法。在这些法当中，有谁能毫无剩余地舍断它们而安住呢？是沙门乔达摩，还是其他那些尊贵的各派宗师们呢？’

‘‘Tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi – yesu no, āvuso, ṭhānesu na sameti, tiṭṭhantu tāni ṭhānāni. Yesu ṭhānesu sameti, tattha viññū samanuyuñjantaṃ samanugāhantaṃ samanubhāsantaṃ satthārā vā satthāraṃ saṅghena vā saṅghaṃ – ‘ye imesaṃ bhavataṃ dhammā akusalā akusalasaṅkhātā, sāvajjā sāvajjasaṅkhātā, asevitabbā asevitabbasaṅkhātā, na alamariyā na alamariyasaṅkhātā, kaṇhā kaṇhasaṅkhātā. Ko ime dhamme anavasesaṃ pahāya vattati, samaṇo vā gotamo, pare vā pana bhonto gaṇācariyā’ti?

386迦叶，这是有可能的。那些有智慧的人在仔细提问、反复探询、深入讨论后，可能会这样说：'这些尊者们所认定是不善的、有过的、不应亲近的、不配称为圣的、属于黑暗的那些做法，沙门乔达摩彻底舍弃、完全远离它们而生活。但其他那些教派导师们呢？'迦叶，就像这样，那些有智慧的人在提问、探询、讨论时，多半会在这点上称赞我们。

‘‘Ṭhānaṃ kho panetaṃ, kassapa, vijjati, yaṃ viññū samanuyuñjantā samanugāhantā samanubhāsantā evaṃ vadeyyuṃ – ‘ye imesaṃ bhavataṃ dhammā akusalā akusalasaṅkhātā, sāvajjā sāvajjasaṅkhātā, asevitabbā asevitabbasaṅkhātā, na alamariyā na alamariyasaṅkhātā, kaṇhā kaṇhasaṅkhātā . Samaṇo gotamo ime dhamme anavasesaṃ pahāya vattati, yaṃ vā pana bhonto pare gaṇācariyā’ti. Itiha, kassapa, viññū samanuyuñjantā samanugāhantā samanubhāsantā amheva tattha yebhuyyena pasaṃseyyuṃ.

387迦叶，再者，那些有智慧的人在提问、探询、讨论时，可能会将一位导师与另一位导师，或将一个僧团与另一个僧团作比较，这样问道：'这些尊者们所认定是善的、无过的、应当亲近的、配称为圣的、属于光明的那些做法，是谁在彻底受持、完全遵行它们而生活呢？是沙门乔达摩，还是其他那些教派导师们？'

‘‘Aparampi no, kassapa, viññū samanuyuñjantaṃ samanugāhantaṃ samanubhāsantaṃ satthārā vā satthāraṃ saṅghena vā saṅghaṃ – ‘ye imesaṃ bhavataṃ dhammā kusalā kusalasaṅkhātā, anavajjā anavajjasaṅkhātā, sevitabbā sevitabbasaṅkhātā, alamariyā alamariyasaṅkhātā, sukkā sukkasaṅkhātā. Ko ime dhamme anavasesaṃ samādāya vattati, samaṇo vā gotamo, pare vā pana bhonto gaṇācariyā’ ti?

388迦叶，这是有可能的。那些有智慧的人在仔细提问、反复探询、深入讨论后，可能会这样说：'这些尊者们所认定是善的、无过的、应当亲近的、配称为圣的、属于光明的那些做法，沙门乔达摩彻底受持、完全遵行它们而生活。但其他那些教派导师们呢？'迦叶，就像这样，那些有智慧的人在提问、探询、讨论时，多半会在这点上称赞我们。

‘‘Ṭhānaṃ kho panetaṃ, kassapa, vijjati, yaṃ viññū samanuyuñjantā samanugāhantā samanubhāsantā evaṃ vadeyyuṃ – ‘ye imesaṃ bhavataṃ dhammā kusalā kusalasaṅkhātā, anavajjā anavajjasaṅkhātā, sevitabbā sevitabbasaṅkhātā, alamariyā alamariyasaṅkhātā, sukkā sukkasaṅkhātā. Samaṇo gotamo ime dhamme anavasesaṃ samādāya vattati, yaṃ vā pana bhonto pare gaṇācariyā’ti. Itiha, kassapa, viññū samanuyuñjantā samanugāhantā samanubhāsantā amheva tattha yebhuyyena pasaṃseyyuṃ.

389迦叶，再者，那些有智慧的人在提问、探询、讨论时，可能会将一位导师与另一位导师，或将一个僧团与另一个僧团作比较，这样问道：'这些尊者们所认定是不善的、有过的、不应亲近的、不配称为圣的、属于黑暗的那些做法，是谁在彻底舍弃、完全远离它们而生活呢？是乔达摩的声闻僧团，还是其他那些教派导师的声闻僧团？'

‘‘Aparampi no, kassapa, viññū samanuyuñjantaṃ samanugāhantaṃ samanubhāsantaṃ satthārā vā satthāraṃ saṅghena vā saṅghaṃ – ‘ye imesaṃ bhavataṃ dhammā akusalā akusalasaṅkhātā, sāvajjā sāvajjasaṅkhātā, asevitabbā asevitabbasaṅkhātā , na alamariyā na alamariyasaṅkhātā, kaṇhā kaṇhasaṅkhātā. Ko ime dhamme anavasesaṃ pahāya vattati, gotamasāvakasaṅgho vā, pare vā pana bhonto gaṇācariyasāvakasaṅghā’ti?

390迦叶，这是有可能的。那些有智慧的人在仔细提问、反复探询、深入讨论后，可能会这样说：'这些尊者们所认定是不善的、有过的、不应亲近的、不配称为圣的、属于黑暗的那些做法，乔达摩的声闻僧团彻底舍弃、完全远离它们而生活。但其他那些教派导师的声闻僧团呢？'迦叶，就像这样，那些有智慧的人在提问、探询、讨论时，多半会在这点上称赞我们。

‘‘Ṭhānaṃ kho panetaṃ, kassapa, vijjati, yaṃ viññū samanuyuñjantā samanugāhantā samanubhāsantā evaṃ vadeyyuṃ – ‘ye imesaṃ bhavataṃ dhammā akusalā akusalasaṅkhātā, sāvajjā sāvajjasaṅkhātā, asevitabbā asevitabbasaṅkhātā, na alamariyā na alamariyasaṅkhātā, kaṇhā kaṇhasaṅkhātā. Gotamasāvakasaṅgho ime dhamme anavasesaṃ pahāya vattati, yaṃ vā pana bhonto pare gaṇācariyasāvakasaṅghā’ti. Itiha, kassapa, viññū samanuyuñjantā samanugāhantā samanubhāsantā amheva tattha yebhuyyena pasaṃseyyuṃ.

391迦叶，再者，那些有智慧的人在提问、探询、讨论时，可能会将一位导师与另一位导师，或将一个僧团与另一个僧团作比较，这样问道：'这些尊者们所认定是善的、无过的、应当亲近的、配称为圣的、属于光明的那些做法，是谁在彻底受持、完全遵行它们而生活呢？是乔达摩的声闻僧团，还是其他那些教派导师的声闻僧团？'

‘‘Aparampi no, kassapa, viññū samanuyuñjantaṃ samanugāhantaṃ samanubhāsantaṃ satthārā vā satthāraṃ saṅghena vā saṅghaṃ. ‘Ye imesaṃ bhavataṃ dhammā kusalā kusalasaṅkhātā, anavajjā anavajjasaṅkhātā, sevitabbā sevitabbasaṅkhātā, alamariyā alamariyasaṅkhātā, sukkā sukkasaṅkhātā. Ko ime dhamme anavasesaṃ samādāya vattati, gotamasāvakasaṅgho vā, pare vā pana bhonto gaṇācariyasāvakasaṅghā’ti?

392迦叶，而智者们若前来追问、盘问、讨论，他们很可能会这样说：'这些尊者们所认定的善法、被认为善的，无过失、被认为无过失的，应修习、被认为应修习的，堪称圣洁、被认为堪称圣洁的，清净、被认为清净的法——乔达摩的声闻僧团对此诸法全分受持而行。至于其他那些尊者的教团领袖的声闻众呢？' 迦叶，智者们如此追问、盘问、讨论时，大概率会在此处这样称赞我们。

‘‘Ṭhānaṃ kho panetaṃ, kassapa, vijjati, yaṃ viññū samanuyuñjantā samanugāhantā samanubhāsantā evaṃ vadeyyuṃ – ‘ye imesaṃ bhavataṃ dhammā kusalā kusalasaṅkhātā, anavajjā anavajjasaṅkhātā, sevitabbā sevitabbasaṅkhātā, alamariyā alamariyasaṅkhātā, sukkā sukkasaṅkhātā. Gotamasāvakasaṅgho ime dhamme anavasesaṃ samādāya vattati, yaṃ vā pana bhonto pare gaṇācariyasāvakasaṅghā’ti. Itiha, kassapa, viññū samanuyuñjantā samanugāhantā samanubhāsantā amheva tattha yebhuyyena pasaṃseyyuṃ.

17圣八支道

Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo

393迦叶，有一条道路、一种行道，依此行持的人，自己就能了知、自己就能看见：'沙门乔达摩确实是应时而语者、真实语者、有义利语者、法语者、律语者。' 迦叶，那一条道路、一种行道是什么呢？依此行持，自己就能了知、自己就能看见：'沙门乔达摩确实是应时而语者、真实语者、有义利语者、法语者、律语者'呢？那就是这圣八支道，也就是：正见、正思维、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。迦叶，这就是那条道路、这种行道，依此行持，自己就能了知、自己就能看见：'沙门乔达摩确实是应时而语者、真实语者、有义利语者、法语者、律语者。'

‘‘Atthi, kassapa, maggo atthi paṭipadā, yathāpaṭipanno sāmaṃyeva ñassati sāmaṃ dakkhati – ‘samaṇova gotamo kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī’ti. Katamo ca, kassapa, maggo, katamā ca paṭipadā, yathāpaṭipanno sāmaṃyeva ñassati sāmaṃ dakkhati – ‘samaṇova gotamo kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī’ti? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi. Ayaṃ kho, kassapa, maggo, ayaṃ paṭipadā, yathāpaṭipanno sāmaṃyeva ñassati sāmaṃ dakkhati ‘samaṇova gotamo kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī’’’ti.

19苦行精勤论

Tapopakkamakathā

394这样说了之后，裸形者迦叶对世尊这样说：'乔达摩尊者，沙门婆罗门们这些苦行的方法，有些也被认为是沙门性的标志、婆罗门性的标志。他成为裸行者，行为放逸，用手舔食，不接受'请过来，尊者'的邀请，不接受'请停下，尊者'的邀请，不接受别人直接送来的食物，不专门为他做的食物，不接受宴请。他不从罐口接受，不从锅口接受，不跨越门槛，不跨越棍棒，不跨越杵臼，不在两人共同进食时接受，不从孕妇处接受，不从正在哺乳的妇女处接受，不从与男子共处的妇女处接受，不在饥荒募集食物时接受，不在这狗站立的地方接受，不在苍蝇成群飞舞的地方接受。他不吃鱼，不吃肉，不喝烈酒，不喝果酒，不喝米糠粥。他或者只在一家乞食，只接受一口食物；或者在两家乞食，只接受两口食物……乃至在七家乞食，只接受七口食物。他靠一次供养维生，靠两次供养维生……靠七次供养维生。他一天吃一次食物，两天吃一次食物……乃至七天吃一次食物。像这样，他甚至实行了长达半个月才轮转一餐的进食修行。'

Evaṃ vutte, acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘imepi kho, āvuso gotama, tapopakkamā etesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ sāmaññasaṅkhātā ca brahmaññasaṅkhātā ca. Acelako hoti, muttācāro, hatthāpalekhano, na ehibhaddantiko, na tiṭṭhabhaddantiko, nābhihaṭaṃ, na uddissakataṃ, na nimantanaṃ sādiyati. So na kumbhimukhā paṭiggaṇhāti, na kaḷopimukhā paṭiggaṇhāti, na eḷakamantaraṃ, na daṇḍamantaraṃ, na musalamantaraṃ, na dvinnaṃ bhuñjamānānaṃ, na gabbhiniyā, na pāyamānāya, na purisantaragatāya, na saṅkittīsu, na yattha sā upaṭṭhito hoti, na yattha makkhikā saṇḍasaṇḍacārinī, na macchaṃ, na maṃsaṃ, na suraṃ, na merayaṃ, na thusodakaṃ pivati. So ekāgāriko vā hoti ekālopiko, dvāgāriko vā hoti dvālopiko…pe… sattāgāriko vā hoti sattālopiko ; ekissāpi dattiyā yāpeti, dvīhipi dattīhi yāpeti… sattahipi dattīhi yāpeti; ekāhikampi āhāraṃ āhāreti, dvīhikampi āhāraṃ āhāreti… sattāhikampi āhāraṃ āhāreti. Iti evarūpaṃ addhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati.

395'乔达摩尊者，沙门婆罗门们这些苦行的方法，有些也被认为是沙门性的标志、婆罗门性的标志。有人以野草为食，以稗子为食，以野谷为食，以皮屑为食，以苔藓为食，以谷糠为食，以米渣为食，以芝麻粉渣为食，以草为食，以牛粪为食。他靠森林里的根与果实为生，吃自然掉落的果子充饥。'

‘‘Imepi kho, āvuso gotama, tapopakkamā etesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ sāmaññasaṅkhātā ca brahmaññasaṅkhātā ca. Sākabhakkho vā hoti, sāmākabhakkho vā hoti, nīvārabhakkho vā hoti, daddulabhakkho vā hoti, haṭabhakkho vā hoti, kaṇabhakkho vā hoti, ācāmabhakkho vā hoti, piññākabhakkho vā hoti, tiṇabhakkho vā hoti, gomayabhakkho vā hoti, vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī.

396'乔达摩尊者，沙门婆罗门们这些苦行的方法，有些也被认为是沙门性的标志、婆罗门性的标志。他穿麻布衣，穿杂布衣，穿裹尸布衣，穿粪扫衣，穿树皮衣，穿兽皮，穿带蹄的兽皮，穿吉祥草衣，穿树皮纤维衣，穿木片衣，穿头发毯，穿马鬃毯，穿猫头鹰羽毛衣。他也拔除须发，精勤修习拔除须发；他常站立，拒绝就坐；他保持蹲姿，精勤修习蹲功；他以荆棘为床，在荆棘床上铺卧；他也铺木板为床，也睡在光地上；他只以一侧卧躺，身沾尘土；他露地而居，随遇而安；他吃污秽的食物，精勤修习吃污秽物；他不饮水，精勤修习不饮水的誓言；他一天三次，在傍晚时分，精勤修习入水沐浴而住。'

‘‘Imepi kho, āvuso gotama, tapopakkamā etesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ sāmaññasaṅkhātā ca brahmaññasaṅkhātā ca. Sāṇānipi dhāreti, masāṇānipi dhāreti, chavadussānipi dhāreti, paṃsukūlānipi dhāreti, tirīṭānipi dhāreti, ajinampi dhāreti, ajinakkhipampi dhāreti, kusacīrampi dhāreti, vākacīrampi dhāreti, phalakacīrampi dhāreti, kesakambalampi dhāreti, vāḷakambalampi dhāreti, ulūkapakkhikampi dhāreti, kesamassulocakopi hoti kesamassulocanānuyogamanuyutto, ubbhaṭṭhakopi hoti āsanapaṭikkhitto, ukkuṭikopi hoti ukkuṭikappadhānamanuyutto, kaṇṭakāpassayikopi hoti kaṇṭakāpassaye seyyaṃ kappeti, phalakaseyyampi kappeti, thaṇḍilaseyyampi kappeti, ekapassayikopi hoti rajojalladharo, abbhokāsikopi hoti yathāsanthatiko , vekaṭikopi hoti vikaṭabhojanānuyogamanuyutto, apānakopi hoti apānakattamanuyutto, sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharatī’’ti.

23苦行精勤无义论

Tapopakkamaniratthakathā

397'迦叶，就算一个人成为裸行者，行为放逸，用手舔食……乃至像这样，甚至实行了长达半个月才轮转一餐的进食修行而住。但如果他这戒成就、心成就、慧成就没有被修习、没有被证悟，那么，他离沙门性还很远，离婆罗门性还很远。迦叶，而当一位比丘修习无嗔恨、无害的慈心，又因灭尽诸漏，在现法中，以胜智自己体证、证达、具足无漏的心解脱、慧解脱而住。迦叶，这位比丘才被称为沙门，也被称为婆罗门。'

‘‘Acelako cepi, kassapa, hoti, muttācāro, hatthāpalekhano…pe… iti evarūpaṃ addhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati. Tassa cāyaṃ sīlasampadā cittasampadā paññāsampadā abhāvitā hoti asacchikatā. Atha kho so ārakāva sāmaññā ārakāva brahmaññā. Yato kho, kassapa, bhikkhu averaṃ abyāpajjaṃ mettacittaṃ bhāveti, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, kassapa, bhikkhu samaṇo itipi brāhmaṇo itipi.

25迦叶，即使是吃粟米、吃稗子……靠森林里的根茎野果维生，只吃掉落在地上的果实。可是，他并没有修习、没有证悟这戒成就、心成就、慧成就，那么他离沙门性还很远，离婆罗门性还很远。然而，迦叶，当比丘修习无嗔恨、无害的慈心，并因为灭尽诸漏，在现世中亲自以殊胜智慧证悟、具足无漏的心解脱和慧解脱而安住，这样的比丘，迦叶，才可被称为沙门，也可被称为婆罗门。

‘‘Sākabhakkho cepi, kassapa, hoti, sāmākabhakkho…pe… vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī. Tassa cāyaṃ sīlasampadā cittasampadā paññāsampadā abhāvitā hoti asacchikatā. Atha kho so ārakāva sāmaññā ārakāva brahmaññā. Yato kho, kassapa, bhikkhu averaṃ abyāpajjaṃ mettacittaṃ bhāveti, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, kassapa, bhikkhu samaṇo itipi brāhmaṇo itipi.

26迦叶，即使是穿麻布衣，穿冢间衣……乃至奉行每天三次入水沐浴的修行。可是，他并没有修习、没有证悟这戒成就、心成就、慧成就，那么他离沙门性还很远，离婆罗门性还很远。然而，迦叶，当比丘修习无嗔恨、无害的慈心，并因为灭尽诸漏，在现世中亲自以殊胜智慧证悟、具足无漏的心解脱和慧解脱而安住，这样的比丘，迦叶，才可被称为沙门，也可被称为婆罗门。

‘‘Sāṇāni cepi, kassapa, dhāreti, masāṇānipi dhāreti…pe… sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharati. Tassa cāyaṃ sīlasampadā cittasampadā paññāsampadā abhāvitā hoti asacchikatā. Atha kho so ārakāva sāmaññā ārakāva brahmaññā . Yato kho, kassapa, bhikkhu averaṃ abyāpajjaṃ mettacittaṃ bhāveti, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, kassapa, bhikkhu samaṇo itipi brāhmaṇo itipī’’ti.

398听了这话，裸形者迦叶对世尊这样说：“乔达摩尊者啊，这沙门性真难成就，这婆罗门性真难成就啊。”世尊说：“迦叶，世间通常的说法就是‘沙门性难成，婆罗门性难成’。但是，迦叶，如果有人做裸形者，行为放逸，用手舔食……乃至奉行这种每半个月才吃一次轮次食物的修行，如果仅仅靠这种程度、靠这种苦行方法，就能成就沙门性或婆罗门性，成就那极其难成的，那说一句‘沙门性难成，婆罗门性难成’就不恰当了。

Evaṃ vutte, acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘dukkaraṃ, bho gotama, sāmaññaṃ dukkaraṃ brahmañña’’nti. ‘‘Pakati kho esā, kassapa, lokasmiṃ ‘dukkaraṃ sāmaññaṃ dukkaraṃ brahmañña’nti. Acelako cepi, kassapa, hoti, muttācāro, hatthāpalekhano…pe… iti evarūpaṃ addhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati. Imāya ca, kassapa, mattāya iminā tapopakkamena sāmaññaṃ vā abhavissa brahmaññaṃ vā dukkaraṃ sudukkaraṃ, netaṃ abhavissa kallaṃ vacanāya – ‘dukkaraṃ sāmaññaṃ dukkaraṃ brahmañña’nti.

28因为这种事情，连在家人或在家人的儿子都能做到，甚至一个打水的奴婢也能做到，他们也能说：‘好吧，我就做个裸形者，行为放逸，用手舔食……乃至奉行这种每半个月才吃一次轮次食物的修行。’

‘‘Sakkā ca panetaṃ abhavissa kātuṃ gahapatinā vā gahapatiputtena vā antamaso kumbhadāsiyāpi – ‘handāhaṃ acelako homi, muttācāro, hatthāpalekhano…pe… iti evarūpaṃ addhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharāmī’ti.

29然而，迦叶，正是因为完全离开了这种程度，完全离开了这种苦行方法，沙门性或婆罗门性才是难成的、极其难成的，所以那句‘沙门性难成，婆罗门性难成’才是恰当的。当比丘修习无嗔恨、无害的慈心，并因为灭尽诸漏，在现世中亲自以殊胜智慧证悟、具足无漏的心解脱和慧解脱而安住，这样的比丘，迦叶，才可被称为沙门，也可被称为婆罗门。

‘‘Yasmā ca kho, kassapa, aññatreva imāya mattāya aññatra iminā tapopakkamena sāmaññaṃ vā hoti brahmaññaṃ vā dukkaraṃ sudukkaraṃ, tasmā etaṃ kallaṃ vacanāya – ‘dukkaraṃ sāmaññaṃ dukkaraṃ brahmañña’nti. Yato kho, kassapa, bhikkhu averaṃ abyāpajjaṃ mettacittaṃ bhāveti, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, kassapa, bhikkhu samaṇo itipi brāhmaṇo itipi .

30迦叶，如果一个人吃粟米、吃稗子……靠森林里的根茎野果维生，只吃掉落在地上的果实，仅仅靠这种程度、靠这种苦行方法，就能成就沙门性或婆罗门性，成就那极其难成的，那说一句‘沙门性难成，婆罗门性难成’就不恰当了。

‘‘Sākabhakkho cepi, kassapa, hoti, sāmākabhakkho…pe… vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī. Imāya ca, kassapa, mattāya iminā tapopakkamena sāmaññaṃ vā abhavissa brahmaññaṃ vā dukkaraṃ sudukkaraṃ, netaṃ abhavissa kallaṃ vacanāya – ‘dukkaraṃ sāmaññaṃ dukkaraṃ brahmañña’nti.

31况且，这件事就算是一位在家居士或居士的儿子也能做到，甚至连一个陶匠的女仆也可以——'来吧，我就只吃野菜，或者只吃稗子……靠采摘森林里树根的野果、落地的果实来维持生活。'

‘‘Sakkā ca panetaṃ abhavissa kātuṃ gahapatinā vā gahapatiputtena vā antamaso kumbhadāsiyāpi – ‘handāhaṃ sākabhakkho vā homi, sāmākabhakkho vā…pe… vanamūlaphalāhāro yāpemi pavattaphalabhojī’ti.

32迦叶，正因为只有在超越了这种程度、超越了这种苦行做法之外，沙门性与婆罗门性才极其困难、太过艰难，所以说'沙门性是困难的，婆罗门性是困难的'才是恰当的。迦叶，只有当一位比丘修习无瞋恨、无害的慈心，并透过灭尽诸漏，在现世自己以证智亲证具足无漏的心解脱与慧解脱之后而安住，这样的比丘，迦叶，才配称为'沙门'，也配称为'婆罗门'。

33迦叶，即使他穿着麻布衣，或是穿着尸衣……乃至日夜三次都坚持下水的修行。迦叶，如果只凭这种程度、这种苦行做法就能达成'沙门性是极其困难、太过艰难的'这种沙门性与婆罗门性，那么说'沙门性是困难的，婆罗门性是困难的'这句话就不恰当了。

‘‘Sāṇāni cepi, kassapa, dhāreti, masāṇānipi dhāreti…pe… sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharati. Imāya ca, kassapa, mattāya iminā tapopakkamena sāmaññaṃ vā abhavissa brahmaññaṃ vā dukkaraṃ sudukkaraṃ, netaṃ abhavissa kallaṃ vacanāya – ‘dukkaraṃ sāmaññaṃ dukkaraṃ brahmañña’nti.

34况且，这件事就算是一位在家居士或居士的儿子也能做到，甚至连一个陶匠的女仆也可以——'来吧，我就穿麻布衣，或是穿尸衣……乃至日夜三次都坚持下水的修行。'

‘‘Sakkā ca panetaṃ abhavissa kātuṃ gahapatinā vā gahapatiputtena vā antamaso kumbhadāsiyāpi – ‘handāhaṃ sāṇānipi dhāremi, masāṇānipi dhāremi…pe… sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharāmī’ti.

35迦叶，正因为只有在超越了这种程度、超越了这种苦行做法之外，沙门性与婆罗门性才极其困难、太过艰难，所以说'沙门性是困难的，婆罗门性是困难的'才是恰当的。迦叶，只有当一位比丘修习无瞋恨、无害的慈心，并透过灭尽诸漏，在现世自己以证智亲证具足无漏的心解脱与慧解脱之后而安住，这样的比丘，迦叶，才配称为'沙门'，也配称为'婆罗门'。

399听了这话，裸形者迦叶对世尊说：'乔达摩尊者啊，沙门真是难以辨识，婆罗门也真是难以辨识啊。''迦叶，在世间，'沙门难以辨识，婆罗门难以辨识'本来就是常态。迦叶，就算有人成了裸形者，行为放纵，用手舔食……乃至坚持像这样每隔半个月才吃一次轮次供养的食物，迦叶，如果只凭这种程度、这种苦行做法就能达成'沙门是极其难以辨识、太过难以辨识的'这种沙门或婆罗门，那么说'沙门难以辨识，婆罗门难以辨识'这句话就不恰当了。

Evaṃ vutte, acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘dujjāno, bho gotama, samaṇo, dujjāno brāhmaṇo’’ti. ‘‘Pakati kho esā, kassapa, lokasmiṃ ‘dujjāno samaṇo dujjāno brāhmaṇo’ti. Acelako cepi, kassapa, hoti, muttācāro, hatthāpalekhano…pe… iti evarūpaṃ addhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati. Imāya ca, kassapa, mattāya iminā tapopakkamena samaṇo vā abhavissa brāhmaṇo vā dujjāno sudujjāno, netaṃ abhavissa kallaṃ vacanāya – ‘dujjāno samaṇo dujjāno brāhmaṇo’ti.

37迦叶，有这样的事：就连一位居士、居士之子，甚至一个端水婢女，都可能认出他，说'这是个裸形者，行为不羁，用手舔食……他就是这样，奉行着每半月吃一轮饭这种特定饮食方式而过活。'

‘‘Sakkā ca paneso abhavissa ñātuṃ gahapatinā vā gahapatiputtena vā antamaso kumbhadāsiyāpi – ‘ayaṃ acelako hoti, muttācāro, hatthāpalekhano…pe… iti evarūpaṃ addhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharatī’ti.

38但是，迦叶，因为除了这个程度、除了这种苦行方式之外，是否就是沙门或婆罗门，是极难了知、彻难了知的，所以这么说才恰当：'沙门难了知，婆罗门难了知。'迦叶，只有当比丘修习无嗔恨、无害的慈心，并且由于诸漏灭尽，于现法中亲自以证智证得、具足无漏的心解脱与慧解脱而住，迦叶，这位比丘才被称为沙门，也称为婆罗门。

‘‘Yasmā ca kho, kassapa, aññatreva imāya mattāya aññatra iminā tapopakkamena samaṇo vā hoti brāhmaṇo vā dujjāno sudujjāno, tasmā etaṃ kallaṃ vacanāya – ‘dujjāno samaṇo dujjāno brāhmaṇo’ti. Yato kho , kassapa, bhikkhu averaṃ abyāpajjaṃ mettacittaṃ bhāveti, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, kassapa, bhikkhu samaṇo itipi brāhmaṇo itipi.

39迦叶，即使有人以蔬菜为食、以稗子为食……乃至以林野的根果维生，只吃自然落下的果实——迦叶，假若只是以这种程度、这种苦行方式，沙门或婆罗门就变得极难了知、彻难了知的话，那么说'沙门难了知，婆罗门难了知'就不恰当了。

‘‘Sākabhakkho cepi, kassapa, hoti sāmākabhakkho…pe… vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī. Imāya ca, kassapa, mattāya iminā tapopakkamena samaṇo vā abhavissa brāhmaṇo vā dujjāno sudujjāno, netaṃ abhavissa kallaṃ vacanāya – ‘dujjāno samaṇo dujjāno brāhmaṇo’ti.

40迦叶，有这样的事：就连一位居士、居士之子，甚至一个端水婢女，都可能认出他，说'这个人是以蔬菜为食的，以稗子为食的……乃至以林野的根果维生，只吃自然落下的果实的。'

‘‘Sakkā ca paneso abhavissa ñātuṃ gahapatinā vā gahapatiputtena vā antamaso kumbhadāsiyāpi – ‘ayaṃ sākabhakkho vā hoti sāmākabhakkho…pe… vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī’ti.

41但是，迦叶，因为除了这个程度、除了这种苦行方式之外，是否就是沙门或婆罗门，是极难了知、彻难了知的，所以这么说才恰当：'沙门难了知，婆罗门难了知。'迦叶，只有当比丘修习无嗔恨、无害的慈心，并且由于诸漏灭尽，于现法中亲自以证智证得、具足无漏的心解脱与慧解脱而住，迦叶，这位比丘才被称为沙门，也称为婆罗门。

‘‘Yasmā ca kho, kassapa, aññatreva imāya mattāya aññatra iminā tapopakkamena samaṇo vā hoti brāhmaṇo vā dujjāno sudujjāno, tasmā etaṃ kallaṃ vacanāya – ‘dujjāno samaṇo dujjāno brāhmaṇo’ti. Yato kho, kassapa, bhikkhu averaṃ abyāpajjaṃ mettacittaṃ bhāveti , āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, kassapa, bhikkhu samaṇo itipi brāhmaṇo itipi.

42迦叶，即使他穿着麻衣、穿着杂色尸衣……乃至奉行每天浸浴水中三次的修行而过活——迦叶，假若只是以这种程度、这种苦行方式，沙门或婆罗门就变得极难了知、彻难了知的话，那么说'沙门难了知，婆罗门难了知'就不恰当了。

‘‘Sāṇāni cepi, kassapa, dhāreti, masāṇānipi dhāreti…pe… sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharati. Imāya ca, kassapa, mattāya iminā tapopakkamena samaṇo vā abhavissa brāhmaṇo vā dujjāno sudujjāno, netaṃ abhavissa kallaṃ vacanāya – ‘dujjāno samaṇo dujjāno brāhmaṇo’ti.

43“而且，这种事情，就连一个在家人或在家的儿子，乃至一个运水的婢女都可能知道：‘这个人穿麻衣，穿杂色衣……[中略]……他还坚持每天三次下水沐浴的修习。’”

‘‘Sakkā ca paneso abhavissa ñātuṃ gahapatinā vā gahapatiputtena vā antamaso kumbhadāsiyāpi – ‘ayaṃ sāṇānipi dhāreti, masāṇānipi dhāreti…pe… sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharatī’ti.

44“迦叶啊，正因为在除此之外的标准、除此之外的苦行手段下，一个人是不是沙门或婆罗门，是极其难以了知、极难判断的，所以这么说才是恰当的：‘沙门难知，婆罗门难知。’ 迦叶，当一位比丘修习无瞋恨、无害的慈心，并由于诸漏的灭尽，于现法中，亲自以证智证得并具足无漏的心解脱、慧解脱而住时，迦叶，这位比丘就可被称为沙门，也可被称为婆罗门。”

‘‘Yasmā ca kho, kassapa, aññatreva imāya mattāya aññatra iminā tapopakkamena samaṇo vā hoti brāhmaṇo vā dujjāno sudujjāno, tasmā etaṃ kallaṃ vacanāya – ‘dujjāno samaṇo dujjāno brāhmaṇo’ti. Yato kho, kassapa, bhikkhu averaṃ abyāpajjaṃ mettacittaṃ bhāveti, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, kassapa , bhikkhu samaṇo itipi brāhmaṇo itipī’’ti.

45戒定慧成就

Sīlasamādhipaññāsampadā

400听了这话，裸形者迦叶问世尊：“乔达摩先生，什么是戒成就？什么是心成就？什么是慧成就？”“迦叶，在此，如来出现于世，是阿拉汉、正自觉者……[中略]……见到怖畏，便受持学习诸学处，具备善的身业、语业，过着清净的生活，戒行圆满，在根门上善加守护，具备正念正知，并且知足。”

Evaṃ vutte, acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘katamā pana sā, bho gotama, sīlasampadā, katamā cittasampadā, katamā paññāsampadā’’ti? ‘‘Idha, kassapa, tathāgato loke uppajjati arahaṃ, sammāsambuddho…pe… (yathā 190-193 anucchedesu, evaṃ vitthāretabbaṃ) bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu, kāyakammavacīkammena samannāgato kusalena parisuddhājīvo sīlasampanno indriyesu guttadvāro satisampajaññena samannāgato santuṭṭho.

401“迦叶，再者，比丘如何戒行圆满呢？迦叶，在此，一位比丘舍断杀生，远离杀生，放下了棍棒，放下了武器，有惭耻心，心怀慈悯，为了一切有情众生的利益与安乐而住。这是他戒成就的一部分……[中略]……”

‘‘Kathañca, kassapa, bhikkhu sīlasampanno hoti? Idha, kassapa, bhikkhu pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati. Idampissa hoti sīlasampadāya …pe… (yathā 194 yāva 210 anucchedesu)

48“又如有些受人尊敬的沙门和婆罗门，吃了信施之食后，却以这类畜生明、以邪命谋生。例如：替人做祈祷、还愿的仪式……[中略]……配制草药以求灵验等。他远离了以这类畜生明、邪命谋生的方式。这也是他戒成就的一部分。”

‘‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṃ kappenti . Seyyathidaṃ – santikammaṃ paṇidhikammaṃ…pe… (yathā 211 anucchede) osadhīnaṃ patimokkho iti vā iti, evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti. Idampissa hoti sīlasampadāya.

49“迦叶，那位如此戒行圆满的比丘，由于持守戒律的缘故，在任何地方都看不到恐惧。迦叶，就像一位已灌顶的刹帝利国王，已经击败了所有敌人，他在任何地方，都不会因敌对者而感到恐惧。同样，迦叶，如此戒行圆满的比丘，由于持守戒律的缘故，在任何地方都看不到恐惧。他具足此圣洁的戒蕴，內心能体验到无可指责的快乐。迦叶，就是这样，一位比丘戒行圆满。迦叶，这就是戒成就……[中略]……具足初禅而住。这是他心成就的一部分……[中略]……第二禅……[中略]……第三禅……[中略]……具足第四禅而住。这是他心成就的一部分。迦叶，这就是心成就。”

‘‘Sa kho so , kassapa, bhikkhu evaṃ sīlasampanno na kutoci bhayaṃ samanupassati, yadidaṃ sīlasaṃvarato. Seyyathāpi, kassapa, rājā khattiyo muddhāvasitto nihatapaccāmitto na kutoci bhayaṃ samanupassati, yadidaṃ paccatthikato. Evameva kho, kassapa, bhikkhu evaṃ sīlasampanno na kutoci bhayaṃ samanupassati, yadidaṃ sīlasaṃvarato. So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṃ anavajjasukhaṃ paṭisaṃvedeti. Evaṃ kho, kassapa, bhikkhu sīlasampanno hoti. Ayaṃ kho, kassapa, sīlasampadā…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idampissa hoti cittasampadāya…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idampissa hoti cittasampadāya. Ayaṃ kho, kassapa, cittasampadā.

50当他的心这样入定之后……他把心导向并转向智见……这就是他的慧成就……他了知'不再有这样的生命轮回了'……这就是他的慧成就。迦叶，这，就是慧成就。

‘‘So evaṃ samāhite citte…pe… ñāṇadassanāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmeti…pe… idampissa hoti paññāsampadāya…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānāti…pe… idampissa hoti paññāsampadāya. Ayaṃ kho, kassapa, paññāsampadā.

51迦叶，与这戒成就、心成就、慧成就相比，没有其他任何戒成就、心成就、慧成就更超越、更殊胜的了。

‘‘Imāya ca, kassapa, sīlasampadāya cittasampadāya paññāsampadāya aññā sīlasampadā cittasampadā paññāsampadā uttaritarā vā paṇītatarā vā natthi.

52狮子吼论

Sīhanādakathā

402迦叶，有一些沙门和婆罗门，他们宣称以戒为尊。他们会用种种方法赞叹戒行。但是，迦叶，无论怎样最圣洁、最顶级的戒行，我在那方面都看不到有谁能和我相当，更别说超过我了！在那方面，其实是我自己更超胜，也就是增上戒。

‘‘Santi, kassapa, eke samaṇabrāhmaṇā sīlavādā. Te anekapariyāyena sīlassa vaṇṇaṃ bhāsanti. Yāvatā, kassapa, ariyaṃ paramaṃ sīlaṃ, nāhaṃ tattha attano samasamaṃ samanupassāmi, kuto bhiyyo! Atha kho ahameva tattha bhiyyo, yadidaṃ adhisīlaṃ.

54迦叶，有一些沙门和婆罗门，他们宣称以苦行厌离为尊。他们会用种种方法赞叹苦行厌离。但是，迦叶，无论怎样最圣洁、最顶级的苦行厌离，我在那方面都看不到有谁能和我相当，更别说超过我了！在那方面，其实是我自己更超胜，也就是增上厌离。

‘‘Santi, kassapa, eke samaṇabrāhmaṇā tapojigucchāvādā. Te anekapariyāyena tapojigucchāya vaṇṇaṃ bhāsanti. Yāvatā, kassapa, ariyā paramā tapojigucchā, nāhaṃ tattha attano samasamaṃ samanupassāmi, kuto bhiyyo! Atha kho ahameva tattha bhiyyo, yadidaṃ adhijegucchaṃ.

55迦叶，有一些沙门和婆罗门，他们宣称以慧为尊。他们会用种种方法赞叹智慧。但是，迦叶，无论怎样最圣洁、最顶级的智慧，我在那方面都看不到有谁能和我相当，更别说超过我了！在那方面，其实是我自己更超胜，也就是增上慧。

‘‘Santi, kassapa, eke samaṇabrāhmaṇā paññāvādā. Te anekapariyāyena paññāya vaṇṇaṃ bhāsanti. Yāvatā, kassapa, ariyā paramā paññā, nāhaṃ tattha attano samasamaṃ samanupassāmi, kuto bhiyyo! Atha kho ahameva tattha bhiyyo, yadidaṃ adhipaññaṃ.

56迦叶，有一些沙门和婆罗门，他们宣称以解脱为尊。他们会用种种方法赞叹解脱。但是，迦叶，无论怎样最圣洁、最顶级的解脱，我在那方面都看不到有谁能和我相当，更别说超过我了！在那方面，其实是我自己更超胜，也就是增上解脱。

‘‘Santi, kassapa, eke samaṇabrāhmaṇā vimuttivādā. Te anekapariyāyena vimuttiyā vaṇṇaṃ bhāsanti. Yāvatā, kassapa, ariyā paramā vimutti, nāhaṃ tattha attano samasamaṃ samanupassāmi, kuto bhiyyo! Atha kho ahameva tattha bhiyyo, yadidaṃ adhivimutti.

403迦叶，这确实是可能的：其他外道游行僧可能会这么说：‘沙门乔达摩作狮子吼，但他只是在空屋子里吼，不是在大众中吼。’对于这些人，你应该这样说：‘别这么说。沙门乔达摩作狮子吼，也在大众中吼。’迦叶，应该这样告诉他们。

‘‘Ṭhānaṃ kho panetaṃ, kassapa, vijjati, yaṃ aññatitthiyā paribbājakā evaṃ vadeyyuṃ – ‘sīhanādaṃ kho samaṇo gotamo nadati, tañca kho suññāgāre nadati, no parisāsū’ti. Te – ‘mā heva’ntissu vacanīyā. ‘Sīhanādañca samaṇo gotamo nadati, parisāsu ca nadatī’ti evamassu, kassapa, vacanīyā.

58迦叶，这确实是可能的：其他外道游行僧可能会这么说：‘沙门乔达摩作狮子吼，也在大众中吼，但他吼得不自信。’对于这些人，你应该这样说：‘别这么说。沙门乔达摩作狮子吼，也在大众中吼，而且吼得很自信。’迦叶，应该这样告诉他们。

‘‘Ṭhānaṃ kho panetaṃ, kassapa, vijjati, yaṃ aññatitthiyā paribbājakā evaṃ vadeyyuṃ – ‘sīhanādañca samaṇo gotamo nadati, parisāsu ca nadati, no ca kho visārado nadatī’ti . Te – ‘mā heva’ntissu vacanīyā. ‘Sīhanādañca samaṇo gotamo nadati, parisāsu ca nadati, visārado ca nadatī’’ti evamassu, kassapa, vacanīyā.

59迦叶，这确实是可能的：其他外道游行僧可能会这么说：‘沙门乔达摩作狮子吼，也在大众中吼，吼得很自信，但没人向他提问……人们也向他提问了；但他不回答那些问题……他回答了那些问题；但他的回答不能让人心满意足……他的回答能让人心满意足；但人们不觉得他的话值得听……人们觉得他的话值得听；但听了之后不生起信心……听了之后生起了信心；但信了却不作出信的行动……信了也作出信的行动；但不会照着去修行……也会照着去修行；但修行了却不能成就。’对于这些人，你应该这样说：‘别这么说。沙门乔达摩作狮子吼，也在大众中吼，吼得很自信，人们也向他提问，他也回答那些问题，他的回答能让人心满意足，人们觉得他的话值得听，听了之后生起信心，生起信心后也作出信的行动，也照着去修行，修行了也真能成就。’迦叶，应该这样告诉他们。

‘‘Ṭhānaṃ kho panetaṃ, kassapa, vijjati, yaṃ aññatitthiyā paribbājakā evaṃ vadeyyuṃ – ‘sīhanādañca samaṇo gotamo nadati, parisāsu ca nadati, visārado ca nadati, no ca kho naṃ pañhaṃ pucchanti…pe… pañhañca naṃ pucchanti; no ca kho nesaṃ pañhaṃ puṭṭho byākaroti…pe… pañhañca nesaṃ puṭṭho byākaroti; no ca kho pañhassa veyyākaraṇena cittaṃ ārādheti…pe… pañhassa ca veyyākaraṇena cittaṃ ārādheti; no ca kho sotabbaṃ maññanti…pe… sotabbañcassa maññanti; no ca kho sutvā pasīdanti…pe… sutvā cassa pasīdanti ; no ca kho pasannākāraṃ karonti…pe… pasannākārañca karonti; no ca kho tathattāya paṭipajjanti…pe… tathattāya ca paṭipajjanti; no ca kho paṭipannā ārādhentī’ti. Te – ‘mā heva’ntissu vacanīyā. ‘Sīhanādañca samaṇo gotamo nadati, parisāsu ca nadati, visārado ca nadati, pañhañca naṃ pucchanti, pañhañca nesaṃ puṭṭho byākaroti, pañhassa ca veyyākaraṇena cittaṃ ārādheti, sotabbañcassa maññanti, sutvā cassa pasīdanti, pasannākārañca karonti, tathattāya ca paṭipajjanti, paṭipannā ca ārādhentī’ti evamassu, kassapa, vacanīyā.

60外道游方者论

Titthiyaparivāsakathā

404“迦叶，有一次我住在王舍城的鹫峰山。那时，有一位修习厌离行的梵行者，名叫尼拘律，来向我提问关于厌离行的问题。我被他问到，便给了他关于厌离行的解答。而他对我的回答感到心满意足，欢喜到了极点。”“尊者啊，有谁听了世尊的法义，会不心满意足、欢喜到极点呢？尊者啊，我听了世尊的法义，也一样心满意足、欢喜到了极点。太殊胜了，尊者，太殊胜了，尊者。就像把翻倒的东西扶正，把遮盖的东西揭开，给迷路的人指明道路，在黑暗中举起油灯，让人说：‘有眼睛的人能看到东西了’；同样地，世尊用了种种方式把法义阐明了。尊者，我从此归依世尊，归依法，归依比丘僧团。愿我能在世尊座下出家，愿我能受具足戒。”

‘‘Ekamidāhaṃ, kassapa, samayaṃ rājagahe viharāmi gijjhakūṭe pabbate. Tatra maṃ aññataro tapabrahmacārī nigrodho nāma adhijegucche pañhaṃ apucchi. Tassāhaṃ adhijegucche pañhaṃ puṭṭho byākāsiṃ. Byākate ca pana me attamano ahosi paraṃ viya mattāyā’’ti. ‘‘Ko hi, bhante, bhagavato dhammaṃ sutvā na attamano assa paraṃ viya mattāya? Ahampi hi, bhante, bhagavato dhammaṃ sutvā attamano paraṃ viya mattāya. Abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante. Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti.

405“迦叶，一个人如果先前是其他外道，想在这个法与律中出家、受具足戒，他需要别住四个月。四个月满了以后，心意已决的比丘们会为他剃度，授具足戒，使他成为比丘。不过我也了解到，这其中也存在个人情况的差异。”“既然如此，尊者，如果先前是其他外道的人，想在这个法与律中出家、受具足戒，需要别住四个月……那么我愿意别住四年。四年满了以后，让心意已决的比丘们为我剃度，授具足戒，使我成为比丘。”

‘‘Yo kho, kassapa, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, so cattāro māse parivasati, catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya. Api ca mettha puggalavemattatā viditā’’ti. ‘‘Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhanti pabbajjaṃ, ākaṅkhanti upasampadaṃ, cattāro māse parivasanti, catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya. Ahaṃ cattāri vassāni parivasissāmi, catunnaṃ vassānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu, upasampādentu bhikkhubhāvāyā’’ti.

63裸形者迦叶果然在世尊座下得以出家，得以受具足戒。得具足戒后不久，尊者迦叶便独自隐居，精勤不放逸，内心炽热而坚定地修行。没过多久，他便在现法之中，亲自以胜智证得、具足并安住于那良家子弟之所以从在家生活正确出家的、无上的梵行终极目标。他如是彻知：‘生已尽，梵行已立，应作已作，不受后有。’尊者迦叶成为了另一位阿拉汉。

Alattha kho acelo kassapo bhagavato santike pabbajjaṃ , alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno kho panāyasmā kassapo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto na cirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti – abbhaññāsi. Aññataro kho panāyasmā kassapo arahataṃ ahosīti.

64大狮子吼经完，第八

Mahāsīhanādasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ.