AN 5 · 5. 决意箭品
41“诸比丘,譬如稻芒或麦芒,若安放不正,以手或脚踩压,也不可能刺伤手足而致流血。何以故?诸比丘,因为芒尖安放不正。正是如此,诸比丘,若比丘的心安放不正,他便不可能摧破无明、生起明、亲证涅槃。何以故?诸比丘,因为他的心安放不正。第一经。”
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā micchāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhecchati lohitaṃ vā uppādessatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu micchāpaṇihitena cittena avijjaṃ bhecchati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, cittassā’’ti. Paṭhamaṃ.
42“诸比丘,譬如稻芒或麦芒,若被正确安立,以手或脚去踩踏,便可能刺破手或脚而令流血。何以故?诸比丘,因为芒尖已被正确安立。同样地,诸比丘,比丘若以正确安立之心,便能破除无明、生起明、证得涅槃,这是可能的。何以故?诸比丘,因为他的心已正确安立。”
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā sammāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhecchati lohitaṃ vā uppādessatīti ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu sammāpaṇihitena cittena avijjaṃ bhecchati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, cittassā’’ti. Dutiyaṃ.
43诸比丘,我在此以心遍知某个心有染污的人:‘若此人于此时死去,即如被带来弃置一般,堕入地狱。’何以故?诸比丘,因为他的心有染污。诸比丘,正是由于心的染污,有些众生在身坏命终后,生于苦界、恶趣、堕处、地狱。
‘‘Idhāhaṃ , bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ paduṭṭhacittaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘imamhi ce ayaṃ samaye puggalo kālaṃ kareyya, yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’. Taṃ kissa hetu? Cittaṃ hissa , bhikkhave, paduṭṭhaṃ. ‘‘Cetopadosahetu pana, bhikkhave, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti. Tatiyaṃ.
44诸比丘,我在此以心遍知某个心有净信的人:‘若此人于此时死去,即如被带来安放一般,生于天界。’何以故?诸比丘,因为他的心有净信。诸比丘,正是由于心的净信,有些众生在身坏命终后,生于善趣、天界。
‘‘Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ pasannacittaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘imamhi ce ayaṃ samaye puggalo kālaṃ kareyya, yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’. Taṃ kissa hetu? Cittaṃ hissa, bhikkhave, pasannaṃ. ‘‘Cetopasādahetu pana, bhikkhave, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ti. Catutthaṃ.
45诸比丘,犹如一池水,浑浊、翻搅、泥浆泛起。有一明眼人站立岸边,却看不见池中的贝类、砂砾,以及正在游动或静止的鱼群。那是什么缘故呢?诸比丘,因为水是浑浊的。同样地,诸比丘,若比丘怀着一颗浑浊的心,而能了知自己的利益,或了知他人的利益,或了知自他双方的利益,或证得超越人法、堪为圣者的智见殊胜,这是不可能的。那是什么缘故呢?诸比丘,因为他的心是浑浊的。第五经。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, udakarahado āvilo luḷito kalalībhūto tattha cakkhumā puriso tīre ṭhito na passeyya sippisambukampi sakkharakaṭhalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi. Taṃ kissa hetu? Āvilattā, bhikkhave, udakassa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu āvilena cittena attatthaṃ vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttariṃ vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Āvilattā, bhikkhave, cittassā’’ti. Pañcamaṃ.
46诸比丘,譬如一方清澈、明净、不浑浊的池塘,有位明眼之人立在岸边,能看见水中的贝类与沙砾,以及或游动或静止的鱼群。那是什么缘故呢?诸比丘,因为水不浑浊。正是如此,诸比丘,一位比丘以不浑浊之心,将了知自身的利益,或了知他人的利益,或了知自他两者的利益,或将证得超越凡夫之法、足以堪称圣者的智见成就——这是有可能的。那是什么缘故呢?诸比丘,因为他的心不浑浊。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, udakarahado accho vippasanno anāvilo tattha cakkhumā puriso tīre ṭhito passeyya sippisambukampi sakkharakaṭhalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi. Taṃ kissa hetu? Anāvilattā, bhikkhave, udakassa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu anāvilena cittena attatthaṃ vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttariṃ vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Anāvilattā, bhikkhave, cittassā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
47“诸比丘,譬如于种种树木中,杜英树被誉为最上,以其柔软、适业故。同样地,诸比丘,我不见有其他任何一法,能如心一般,经由修习、多修习而变得如此柔软、适业。诸比丘,修习、多修习之心,柔软而适业。”
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici rukkhajātānaṃ phandano tesaṃ aggamakkhāyati yadidaṃ mudutāya ceva kammaññatāya ca. Evamevaṃ kho ahaṃ, bhikkhave , nāññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ mudu ca hoti kammaññañca yathayidaṃ cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, bhāvitaṃ bahulīkataṃ mudu ca hoti kammaññañca hotī’’ti. Sattamaṃ.
48“诸比丘,我不见有其他任何一法,像心这样迅速变易。诸比丘,就连譬喻也难以形容这心变易之快。”
‘‘Nāhaṃ , bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ lahuparivattaṃ yathayidaṃ cittaṃ. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, upamāpi na sukarā yāva lahuparivattaṃ citta’’nti. Aṭṭhamaṃ.
49诸比丘,此心光净,却被客随烦恼所染污。
‘‘Pabhassaramidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Tañca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭha’’nti. Navamaṃ.
50诸比丘,此心光净,而已从客随烦恼中解脱。
‘‘Pabhassaramidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Tañca kho āgantukehi upakkilesehi vippamutta’’nti. Dasamaṃ.