← 文献总目录

比丘尼分别

vin10t.nrf7 · 静态文献页 · 2561 段 · 打开交互阅读器

1比丘尼分别
Bhikkhunīvibhaṅgo
170
170.
2为了比丘们的清净,为了律的决断;
Bhikkhūnaṃ pāṭavatthāya, vinayassa vinicchaye;
3关于比丘尼的分别,我也将略说少许。
Bhikkhunīnaṃ vibhaṅgopi, kiñcimattaṃ bhaṇāmahaṃ.
171
171.
5对于有漏的男子,比丘尼也是有漏者;
Avassutassa posassa, bhikkhunīpi avassutā;
6若欢喜于身体接触,将触犯多少罪?
Nandantī kāyasaṃsaggaṃ, kati āpattiyo phuse;
172
172.
8于膝上、腋下部位的执捉,有三种罪;若她接受此执捉,便犯波罗夷。
Tisso āpattiyo ubbha-jāṇussādhakkhakassa ca;
9若她接受男子的执捉,即犯波罗夷。
Hoti pārājikaṃ tassā, gahaṇaṃ sādiyantiyā.
173173. 若她接受膝上或腋下的执捉,则为偷兰遮;若触及身体相连之处,则为恶作。
173.
11对于接受膝上膝下的抓握行为,
Ubbhakkhakaṃ adhojāṇu-gahaṇaṃ sādiyantiyā;
12则犯偷兰遮;若涉及身体,则犯恶作。
Thullaccayaṃ siyā, kāya-paṭibaddhe tu dukkaṭaṃ.
174
174.
14比丘尼覆藏罪过,即触犯三种罪。
Chādentī bhikkhunī vajjaṃ, tisso āpattiyo phuse;
15明知波罗夷法而覆藏者,即犯波罗夷。
Jānaṃ pārājikaṃ dhammaṃ, chādentī sā parājikā.
175
175.
17若对偷兰遮罪有疑而覆藏者,
Thullaccayaṃ vematikā, paṭicchādeti ce pana;
18若覆藏威仪之失,则犯恶作。
Athācāravipattiṃ ce, paṭicchādeti dukkaṭaṃ.
176
176.
20她们不舍弃那邪见,追随被举者;
Nissajjantī na taṃ laddhiṃ, ukkhittassānuvattikā;
21仅以劝告,便犯三种罪。
Samanubhāsanāyeva, tisso āpattiyo phuse.
177
177.
23白时犯恶作,二羯磨语时犯偷兰遮;
Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi, kammavācāhi thullatā;
24羯磨语结束时,便宣说为波罗夷。
Kammavācāya osāne, pārājikamudīritaṃ.
178
178.
26若完成第八事,则触犯三种罪;
Pūrentī aṭṭhamaṃ vatthuṃ, tisso āpattiyo phuse;
27若说“以男根来”,而对方来了,犯恶作。
Purisenidhāgacchāti, vuttāgacchati dukkaṭaṃ.
179
179.
29然而,若男子进入伸手可及的范围内,则犯偷兰遮。
Thullaccayaṃ tu posassa, hatthapāsappavesane;
30若完成第八事,此沙门尼即犯波罗夷。
Pūrentī aṭṭhamaṃ vatthuṃ, samaṇī sā parājitā.
32巴拉基咖论。
Pārājikakathā.
180
180.
32若说依止语者作身分,则触三种罪;若对彼女作一次劝说,则犯恶作。
Ussayavādikā aṭṭaṃ, karontī tividhaṃ phuse;
33若只向一人告知,她便犯恶作罪。
Ekassārocane tassā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
181181.
181.
35若再次告知,则犯偷兰遮罪。
Dutiyārocane tassā, thullaccayamudīritaṃ;
36八事究竟之时,便成立僧残罪。
Aṭṭassa pariyosāne, hoti saṅghādisesatā.
182
182.
38若是盗贼女或被举女,以白羯磨故,犯恶作罪;
Corivuṭṭhāpikā vāpi, ñattiyā dukkaṭaṃ phuse;
39两番白时,犯偷兰遮罪;于羯磨语终竟之际,则成僧残罪。
Dvīhi thullaccayaṃ kamma-vācosāne garuṃ siyā.
183
183.
41若一人前往他村,于行进时犯恶作罪;
Ekā gāmantaraṃ gacche, gamane dukkaṭaṃ siyā;
42于越过结界时,仅以第一足即犯;
Parikkhepe atikkante, pādena paṭhamena tu.
184
184.
44而彼沙弥尼,则犯偷兰遮罪。
Hoti thullaccayāpatti, tassā samaṇiyā pana;
45当第二只脚越过时,便住于重罪。
Dutiyena atikkante, garuke pana tiṭṭhati.
185
185.
47第四项的判定,与第二项所述相同。
Catutthe dutiye vutta-sadisova vinicchayo;
48然而在诸罪的分类中,没有任何差别。
Āpattīnaṃ pabhede tu, kāci natthi visesatā.
186
186.
50自己已为漏失者,却从同样漏失者手中,
Avassutā sayaṃ hutvā, tādisasseva hatthato;
51取用乃至受用食物等任何物品;
Gahetvā pana bhuñjantī, bhojanādīsu kiñcipi.
187
187.
53乃至从食物等任何物品,犯三种罪;
Phuse āpattiyo tisso, bhojanādīsu kiñcipi;
54若她接受,则犯偷兰遮。
Paṭiggaṇhantiyā tassā, hoti thullaccayaṃ pana.
188
188.
56于一切吞咽,皆成僧残;
Ajjhohāresu sabbesu, hoti saṅghādisesatā;
57接受水或齿木者,犯恶作。
Udakaṃ dantaponaṃ vā, paṭiggaṇhāti dukkaṭaṃ.
189
189.
59你亲手取用之后,或嚼或食。
‘‘Sahatthena gahetvā tvaṃ, khāda vā bhuñja vā’’tipi;
60若她如此驱使,即犯三种罪。
Uyyojentī panevaṃ tu, tisso āpattiyo phuse.
190
190.
62她说出此话,犯恶作;若她心想‘我将食用’而受取食物,亦犯恶作。
Dukkaṭaṃ vacane tassā, ‘‘bhuñjissāmī’’ti gaṇhati;
63每一次吞咽,对她而言,皆为偷兰遮。
Ajjhohāresu sabbesu, tassā thullaccayaṃ siyā.
191
191.
65而在食物吞咽完毕时,便成僧伽婆尸沙。
Bhojanassa panosāne, hoti saṅghādisesatā;
66若彼女驱遣,我即阐明此三事。
Uyyojeti ca yā tassā, imā tissoti dīpaye.
192
192.
68于第七、第八,乃至第九、第十
Sattame aṭṭhame cāpi, navame dasamepi ca;
69仅以盗贼起出,判决亦同。
Corivuṭṭhāpaneneva, samānova vinicchayo.
72僧伽婆尸沙论。
Saṅghādisesakathā.
193
193.
71若比丘尼于此积聚钵,
Pattasannicayaṃ yiha, karontī bhikkhunī pana;
72一者为尼萨耆,而她所犯的是波逸提。
Ekaṃ nissaggiyaṃyeva, phuse pācittiyaṃ tu sā.
194
194.
74令将非时衣当作时衣分配者,于作时恶作,于得时尼萨耆。
Akālacīvaraṃ kāla-cīvaraṃ bhājāpentiyā;
75于作时说为恶作,于得时应为尼萨耆。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, lābhe nissaggiyaṃ siyā.
195
195.
77若交换衣后复行截断,于方便时犯恶作,截断已,对彼女应为尼萨耆亚。
Cīvaraṃ parivattetvā, acchindati sace pana;
78于方便时犯恶作,截断已,对彼女应为尼萨耆亚。
Payoge dukkaṭaṃ, chinne, tassā nissaggiyaṃ siyā.
196
196.
80若已向一人告知,又向余人告知者,方便时犯恶作,告知时则为尼萨耆亚。
Viññāpetvāva aññaṃ ce, viññāpeti tato paraṃ;
81于方便时犯恶作,若令知晓即成尼萨耆亚。
Payoge dukkaṭaṃ, viññā-pite nissaggiyaṃ siyā.
197
197.
83若令一人堆积后,又令另一人堆积;于方便时犯恶作,令堆积时成尼萨耆亚。
Cetāpetvā hi aññaṃ ce, cetāpeti tato paraṃ;
84于方便时犯恶作,若令购得即成尼萨耆亚。
Payoge dukkaṭaṃ, cetā-pite nissaggiyaṃ siyā.
198
198.
86同样地,其余诸条乃至第六等七条中,罪之判别与前条无异。
Evameva ca sesesu, chaṭṭhādīsu ca sattasu;
87诸罪之判别与前者相同。
Anantarasamānova, āpattīnaṃ vinicchayo.
91尼萨耆亚论。
Nissaggiyakathā.
199
199.
89若食蒜,则有二罪;取时当得恶作。
Lasuṇaṃ khādati dve ce, dukkaṭaṃ gahaṇe siyā;
90于吞咽等加行时,属波逸提所摄。
Ajjhohārapayogesu, pācitti pariyāputā.
200
200.
92若令人拔除阴毛,于密处确实成二罪;
Saṃharāpentiyā lomaṃ, sambādhe dveva honti hi;
93于加行时犯恶作,于拔除时则为波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, hoti pācitti saṃhaṭe.
201
201.
95若作拍掌,即触犯二罪;于方便时犯恶作,于作已后应犯巴吉帝亚。
Karontī talaghātaṃ tu, dve panāpattiyo phuse;
96于方便时为恶作,于作已时应为巴吉帝亚。
Payoge dukkaṭaṃ hoti, kate pācittiyaṃ siyā.
202
202.
98若受用任何树脂所作之物,则触犯二罪;
Jatunā maṭṭhakaṃ kiñci, sādiyantī duve phuse;
99在加行中若犯突吉罗,彼罪即为波逸提。
Payoge dukkaṭādinne, tassā pācittiyaṃ siyā.
203
203.
101应说明:第五与第四相同。
Pañcamaṃ tu catutthena, samānamiti dīpaye;
102在诸罪的分类中,没有任何差别。
Āpattīnaṃ vibhāgasmiṃ, viseso natthi kocipi.
204
204.
104比丘进食时,手持饮用水在旁侍立;
Bhikkhussa bhuñjamānassa, pānīyenupatiṭṭhati;
105若在伸手可及之处,则犯波逸提;若离开而站立,则犯恶作。
Hatthapāse tu pācitti, hitvā tiṭṭhati dukkaṭaṃ.
205
205.
107令人告知后,取未作净的谷物,心想:“我将食用”;
Viññāpetvāmakaṃ dhaññaṃ, ‘‘bhuñjissāmī’’ti gaṇhati;
108犯恶作,吞咽时则判为波逸提。
Dukkaṭaṃ hoti pācitti, ajjhohāresu dīpaye.
206
206.
110将大小便等越过墙丢弃,则污及二处;
Uccārādiṃ tirokuṭṭe, chaḍḍentī dve phuse have;
111加行时判为恶作,弃出时则为波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti chaḍḍite siyā.
207
207.
113若将大小便等四物弃于青草地,
Uccārādicatukkaṃ tu, chaḍḍeti harite sace;
114加行时犯恶作,弃出时则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ tassā, pācitti chaḍḍite siyā.
208
208.
116若为了观看舞蹈等而前往,犯恶作。
Naccādiṃ dassanatthāya, sace gacchati dukkaṭaṃ;
117若观看,波逸提;若听闻,亦同。
Passantiyāpi pācitti, tatheva ca suṇantiyā.
122第一蒜品。
Lasuṇavaggo paṭhamo.
209
209.
119于第一、第二、第三、第四,
Paṭhame dutiye ceva, tatiye ca catutthake;
120与蒜品之第六条,此处判定相同。
Tulyo lasuṇavaggassa, chaṭṭhenidha vinicchayo.
210
210.
122前往各家,就座之后
Kulāni upasaṅkamma, nisīditvā panāsane;
123未请问主人而离去者,犯二罪
Sāmike tu anāpucchā, pakkamantī duve phuse.
211
211.
125以第一足越过无雨处时
Paṭhamena ca pādena, anovassamatikkame;
126成恶作;以第二足越过时,成波逸提。
Dukkaṭaṃ hoti, pācitti, dutiyātikkame siyā.
212
212.
128若不先问主人,而坐于座上;
Sāmike tu anāpucchā, āsane ce nisīdati;
129作方便时成恶作,坐下时成波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ hoti, pācitti ca nisīdite.
213
213.
131第六项与第七项全然相同,而第八项中,
Chaṭṭhena sattamaṃ sabbaṃ, samānaṃ aṭṭhame pana;
132于作方便时犯恶作,于被讥嫌时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ, ujjhā-pite pācittiyaṃ siyā.
214
214.
134诅咒自己者,依地狱等而触犯二罪。
Attānaṃ cābhisappentī, dve phuse nirayādinā;
135在方便时犯恶作,咒诅完成时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti abhisappite.
215
215.
137若打击自己后,又哭泣者,则犯二罪。
Vadhitvā pana attānaṃ, rodantī tu duve phuse;
138边打击边哭泣犯波逸提,若仅作其中之一则犯恶作。
Vadhati rodati pācitti, karotekaṃ tu dukkaṭaṃ.
144第二暗夜品。
Rattandhakāravaggo dutiyo.
216
216.
140裸形沐浴有二:于方便时犯恶作;
Naggā nhāyati dve ceva, payoge dukkaṭaṃ siyā;
141于沐浴终了时,彼犯波逸提。
Nhānassa pariyosāne, tassā pācittiyaṃ siyā.
217
217.
143若令作超量浴衣,
Kārāpeti pamāṇāti-kkantaṃ udakasāṭikaṃ;
144作前方便时,犯恶作;令作成时,犯巴吉帝亚。
Payoge dukkaṭaṃ, kārā-pite pācittiyaṃ siyā.
218
218.
146若拆解衣服,或让人拆解之后,不加缝制,犯一巴吉帝亚。
Cīvaraṃ tu visibbetvā, visibbāpetva vā pana;
147然而,对于不缝制者,唯说一条巴吉帝亚。
Neva sibbantiyā vutta-mekaṃ pācittiyaṃ pana.
219
219.
149若超过五日而持用僧伽梨衣,
Pañcāhikaṃ tu saṅghāṭi-cāraṃ pana atikkame;
150则犯一波逸提罪,如前所阐明。
Ekāvassā panāpatti, pācitti paridīpitā.
220
220.
152若持用可转移之衣,
Sace saṅkamanīyaṃ tu, dhāreti pana cīvaraṃ;
153加行时犯恶作,执持时则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti pana dhārite.
221
221.
155若障碍僧团获得衣,
Gaṇacīvaralābhassa, antarāyaṃ karoti ce;
156加行时为恶作,作已则为波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ hoti, kate pācittiyaṃ siyā.
222
222.
158遮止如法分别衣者;
Vibhaṅgaṃ paṭibāhantī, cīvarānaṃ tu dhammikaṃ;
159于加行犯恶作,于遮止犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti paṭibāhite.
223
223.
161若将沙门衣给予在家者等;
Agārikādino deti, sace samaṇacīvaraṃ;
162加行时犯恶作,已给予时,即属波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ, dinne, pācitti pariyāputā.
224
224.
164若于衣仅有微望,却逾越时限,
Cīvare dubbalāsāya, kālaṃ ce samatikkame;
165加行时名为恶作,逾越时则为波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti samatikkame.
225
225.
167如法的迦絺那衣舍,遮止者有二:
Dhammikaṃ kathinuddhāraṃ, paṭibāhantiyā duve;
168加行时为恶作,遮止已为波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ hoti, pācitti paṭibāhite.
175沐浴品第三
Nhānavaggo tatiyo.
226
226.
170若二比丘尼同卧一床;
Duve bhikkhuniyo eka-mañcasmiṃ ce tuvaṭṭeyyuṃ;
171于方便时,他们犯恶作;若躺卧,则为另一罪。
Payoge dukkaṭaṃ tāsaṃ, nipanne itaraṃ siyā.
227
227.
173第二条与第一条相同,然于第三条;
Dutiyaṃ paṭhameneva, sadisaṃ tatiye pana;
174于方便时,犯恶作;作已,则犯巴吉帝亚。
Payoge dukkaṭaṃ hoti, kate pācittiyaṃ siyā.
228
228.
176若不看护病苦的同住者,
Nupaṭṭhāpentiyā vāpi, dukkhitaṃ sahajīviniṃ;
177唯有一罪,名为波逸提,已予阐明。
Ekāyeva panāpatti, pācitti paridīpitā.
229
229.
179若给予住处后,又将比丘尼驱出,
Sace upassayaṃ datvā, nikkaḍḍhati ca bhikkhuniṃ;
180对她而言,于方便时犯恶作,于驱逐时犯巴吉帝亚。
Payoge dukkaṭaṃ tassā, hoti pācitti kaḍḍhite.
230
230.
182而在第六学处中,若与男子混杂共住,于白时即犯恶作;
Chaṭṭhe pana ca saṃsaṭṭhā, ñattiyā dukkaṭaṃ phuse;
183于羯磨语结束时,巴吉帝亚即被阐明。
Kammavācāya osāne, pācitti paridīpitā.
231
231.
185若比丘尼于有危险的国境内游方,在准备阶段犯恶作;若已行于道者,则犯僧残。
Antoraṭṭhe tu sāsaṅke, cārikaṃ tu carantiyā;
186于着手时,说为恶作;若已正行,余者为僧残。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, paṭipannāya sesakaṃ.
232
232.
188第八、第九,义同第七。
Aṭṭhamaṃ navamañceva, sattamena samaṃ mataṃ;
189而在第十中,唯独一个波逸提被阐明。
Dasame pana ekāva, pācitti paridīpitā.
197图瓦德品第四。
Tuvaṭṭavaggo catuttho.
233
233.
191凡是以观看为目的而前往王宫等处,
Rājāgārādikaṃ sabbaṃ, dassanatthāya gacchati;
192若作努力,则犯恶作;若看见,则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ tassā, pācitti yadi passati.
234
234.
194若受用高床或卧床,便有二罪;
Āsandiṃ vāpi pallaṅkaṃ, paribhuñjantiyā duve;
195于造作时犯恶作,于受用时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, bhutte pācittiyaṃ siyā.
235
235.
197纺线者亦有二罪,于造作时视为恶作;
Suttaṃ kantantiyā dveva, payoge dukkaṭaṃ mataṃ;
198在她来回穿梭时,犯波逸提。
Ujjavujjavane tassā, pācitti samudāhare.
236
236.
200若为在家人作服侍,则只有二罪;
Veyyāvaccaṃ gihīnaṃ tu, dveva honti karontiyā;
201于准备时,犯恶作;于完成时,犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, kate pācittiyaṃ siyā.
237
237.
203然而在第五条中,仅阐明一种巴吉帝亚;在第六条中,于努力时犯恶作,于施与时犯巴吉帝亚。
Pañcame pana ekāva, pācitti paridīpitā;
204于作努力时犯恶作,于施与时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ chaṭṭhe, dinne pācittiyaṃ siyā.
238
238.
206第七条即如第二条,依等至之差别而定。
Sattamaṃ dutiyeneva, samāpattipabhedato;
207第二品中的第八条,与第五条所判相同。
Aṭṭhamaṃ dutiye vagge, pañcamena samaṃ mataṃ.
239
239.
209若有人诵学畜生明,则犯二种罪:
Tiracchānagataṃ vijjaṃ, dveva honti paṭhantiyā;
210凡有所作便犯恶作,每诵一句即犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ hoti, pācitti hi pade pade.
240
240.
212第十条在一切方面皆与第九条相同。
Dasamaṃ navameneva, samānaṃ sabbathā pana;
213唯‘学习’与‘教授’一词有别。
‘‘Pariyāpuṇāti, vāceti’’, padamattaṃ visesakaṃ.
222吉德精舍品第五
Cittāgāravaggo pañcamo.
241
241.
215然而,比丘尼明知那座园林中有比丘,
Sabhikkhukaṃ tamārāmaṃ, jānantī pana bhikkhunī;
216未请问而进入者,犯二罪。
Pavisantī anāpucchā, dve panāpattiyo phuse.
242
242.
218以第一脚越过界时,犯恶作;以第二脚越过时,犯波逸提。
Paṭhamena ca pādena, parikkhepassatikkame;
219藏中所说为恶作,第二者则为波逸提。
Dukkaṭaṃ piṭake vuttaṃ, pācitti dutiyena tu.
243
243.
221若比丘尼辱骂、诽谤比丘,
Akkosati ca yā bhikkhuṃ, bhikkhunī paribhāsati;
222她于加行时犯恶作,于辱骂完成时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ tassā, pācittakkosite siyā.
244
244.
224若以粗暴心辱骂大众,她于加行时犯恶作,于辱骂完成时则犯其余罪。
Yā hi caṇḍikabhāvena, gaṇaṃ tu paribhāsati;
225于加行时,她犯恶作;遭辱骂时,则犯余罪。
Payoge dukkaṭaṃ tassā, paribhaṭṭhe panetaraṃ.
245
245.
227若被邀请,若被劝食,于副食或主食;
Nimantitā pavāritā, khādanaṃ bhojanampi vā;
228若彼比丘尼食用,则犯二罪。
Bhuñjantī bhikkhunī sā hi, dve panāpattiyo phuse.
246
246.
230无论接受何物,若作“我将食用”想,为恶作;
‘‘Bhuñjissāmī’’ti yaṃ kiñci, paṭiggaṇhāti dukkaṭaṃ;
231在吞咽的方便中,则阐明为波逸提。
Ajjhohārapayogesu, pācitti paridīpaye.
247
247.
233若对俗家行悭吝者,则触犯两种罪。
Kulaṃ tu maccharāyantī, dve panāpattiyo phuse;
234于加行中,说为恶作;其余诸罪,于悭吝时成立。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, sesā maccharite siyā.
248
248.
236若住于无比丘之住处雨安居者——于前行事中犯恶作,于日出时犯巴吉帝亚。
Abhikkhuke panāvāse, bhave vassaṃ vasantiyā;
237于前行事中犯恶作,于日出时则犯巴吉帝亚。
Dukkaṭaṃ pubbakiccesu, pācitti aruṇuggame.
249
249.
239比丘尼于二部僧中,雨安居已竟,以三处……
Bhikkhunī ubhatosaṅghe, vassaṃvuṭṭhā tu tīhipi;
240不作邀请者,触犯一波逸提。
Ṭhānehi appavārentī, ekaṃ pācittiyaṃ phuse.
250
250.
242为教诫故,或为共住故,若彼不往,犯一波逸提。
Ovādatthāya vā bhikkhuṃ, saṃvāsatthāya vā tathā;
243若她不前往,便犯一波逸提。
Na gacchati sace tassā, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
251251.
251.
245既不请求教诫,亦不前往布萨。
Ovādampi na yācantī, na gacchantī uposathaṃ;
246定犯一波逸提罪,毫无疑义。
Ekaṃ pācittiyāpatti-māpajjati, na saṃsayo.
252
252.
248不先征询僧团,便令其分裂出枝属;
Apucchitvāva saṅghaṃ vā, bhedāpeti pasākhajaṃ;
249着手时恶作,分裂成就时波逸提圆满。
Payoge dukkaṭaṃ, bhinne, pācitti pariyāputā.
259园林品第六
Ārāmavaggo chaṭṭho.
253
253.
251若使怀孕者出家受具戒,则触犯两种罪过;
Gabbhiniṃ vuṭṭhapentī hi, dve panāpattiyo phuse;
252劝发之际犯突吉罗,若令其出家则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ, vuṭṭhā-pite pācittiyaṃ siyā.
254
254.
254乃至第二、第三、第四、第五位,
Dutiyaṃ tatiyañceva, catutthaṃ pañcamampi ca;
255第六及第七,视为与第一相同。
Chaṭṭhañca sattamañceva, paṭhamena samaṃ mataṃ.
255
255.
257比丘尼令共住比丘尼出罪后,
Bhikkhunī vuṭṭhapetvāna, bhikkhuniṃ sahajīviniṃ;
258两年不随学,犯一波逸提。
Dvevassaṃ nānuggaṇhantī, ekaṃ pācittiyaṃ phuse.
256
256.
260第九条与第十条,视为与第八条相同。
Navamaṃ dasamañceva, aṭṭhamena samaṃ mataṃ;
261在两种罪相差别中,毫无不同。
Dvīsu āpattibhedasmiṃ, nānattaṃ natthi kiñcipi.
272怀孕品第七
Gabbhinīvaggo sattamo.
257
257.
263童女品中,从最初起的五条,与怀孕品的第一条完全相同。
Kumārībhūtavaggassa, ādito pana pañcapi;
264与怀孕品中所说的方式相同,全然依据第一条。
Samānā gabbhinīvagge, paṭhameneva sabbaso.
258
258.
266当被告知“够了,已令出罪”时,若仍出言毁谤,
‘‘Alaṃ vuṭṭhāpitenā’’ti, vuccamānā hi khīyati;
267在运作时犯恶作,其后,在毁谤时犯巴吉帝亚。
Payoge dukkaṭaṃ, pacchā, hoti pācitti khīyite.
259
259.
269第七与第八,同计为一个波逸提。
Sattame aṭṭhame ceva, ekaṃ pācittiyaṃ mataṃ;
270过患相同,从第九条起的五条亦是如此。
Ādināva samānāni, navamādīni pañcapi.
282童女品第八
Kumārībhūtavaggo aṭṭhamo.
260
260.
272持伞与鞋者,即犯二罪。
Āpattiyo phuse dvepi, dhārentī chattupāhanaṃ;
273作方便时判为恶作,正持时则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, hoti pācitti dhārite.
261
261.
275若乘车而行者,则触犯二罪;
Yānena pana yāyantī, dve kirāpattiyo phuse;
276作方便时为恶作,若已乘行即犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ hoti, pācitti yadi yāyite.
262
262.
278若持僧伽梨,于方便时犯恶作;
Dhārentiyā tu saṅghāṇiṃ, payoge dukkaṭaṃ siyā;
279若已持之,则犯波逸提;于第四亦同此理。
Dhārite pana pācitti, catutthepi ayaṃ nayo.
263
263.
281若以香色沐浴,作方便时犯恶作。
Nhāyantī gandhavaṇṇena, payoge dukkaṭaṃ phuse;
282沐浴完毕时,她即犯波逸提。
Nhānassa pariyosāne, tassā pācittiyaṃ siyā.
264
264.
284第六种情形与第五种完全相同。
Chaṭṭhampi pañcameneva, samānaṃ sabbathā pana;
285第七、第八,乃至第九、第十也是如此。
Sattame aṭṭhame ceva, navame dasamepi ca.
265
265.
287在方便时,判为恶作;在压踩时,则应判为波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācittummaddite siyā;
288在罪的分别中,没有任何差别。
Āpattīnaṃ vibhāgasmiṃ, natthi kāci visesatā.
266
266.
290比丘尼若未待开许便坐于比丘面前,
Anāpucchā tu bhikkhussa, purato yā nisīdati;
291于方便时,该比丘尼得恶作;于坐下时,得波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ tassā, pācitti tu nisīdite.
267
267.
293若比丘尼未作求听,而向比丘请问者;
Anokāsakataṃ bhikkhuṃ, pañhaṃ pucchantiyā pana;
294于方便时,得恶作;于请问时,得波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ hoti, vuttā pācitti pucchite.
268
268.
296不着僧脚崎衣,徒步入村者;
Saṃkaccikaṃ vinā gāmaṃ, padasā pavisantiyā;
297应如第一园林品中所说的那样说;
Paṭhameneva ārāma-vaggassa sadisaṃ vade.
310伞与鞋品第九。
Chattupāhanavaggo navamo.
311巴吉帝亚论。
Pācittiyakathā.
269
269.
299于八波罗提提舍尼法中,亦有二种犯;
Aṭṭhasu duvidhāpatti, pāṭidesaniyesupi;
300若告知后取酥油,心想“我将食用”而拿取。
Viññāpetvā sace sappiṃ, ‘‘bhuñjissāmī’’ti gaṇhati.
270
270.
302由此,该比丘尼犯恶作罪。
Tato bhikkhuniyā tassā, hoti āpatti dukkaṭaṃ;
303于一切吞咽中,皆犯悔过罪。
Ajjhohāresu sabbesu, pāṭidesaniyaṃ siyā.
318悔过罪论。
Pāṭidesanīyakathā.
271
271.
305比丘了知此最上、无上者;
Imaṃ viditvā paramaṃ panuttaraṃ;
306比丘依义利而得无上;
Niruttaraṃ atthavasena bhikkhu;
307以安乐渡过难可施设的大海。
Sukhena paññattamahāsamuddaṃ;
308贤者确实渡越了难渡之处。
Duruttaraṃ uttarateva dhīro.
272
272.
310因此,于此应当精勤瑜伽;
Yasmā tasmā asmiṃ yogaṃ;
311具足勤者,堪行所应作;
Usmāyutto yutto kātuṃ;
312于每一有情,应断除疑惑;
Satto satto kaṅkhacchede;
313于每一教法,恒常、恒常。
Satthe satthe niccaṃ niccaṃ.
329比丘尼分别已结束。
Bhikkhunīvibhaṅgo niṭṭhito.
330四种失坏论
Catuvipattikathā
273
273.
315然而,有多少罪是以戒失坏为缘?
Kati āpattiyo sīla-vipattipaccayā pana;
316然而,仅以戒的失坏为缘而成的罪,有四种。
Catassova siyuṃ sīla-vipattipaccayā pana.
274
274.
318若比丘尼明知波罗夷法而覆藏;
Jānaṃ pārājikaṃ dhammaṃ, sace chādeti bhikkhunī;
319若对方已死,则成偷兰遮;若心存疑惑而覆藏,也是如此。
Cutā, thullaccayaṃ hoti, sace vematikā siyā.
275
275.
321若比丘覆藏僧残罪,则犯波逸提。
Pācitti bhikkhu saṅghādi-sesaṃ chādeti ce pana;
322若覆藏自己的粗重罪,则犯恶作。
Attano pana duṭṭhullaṃ, chādento dukkaṭaṃ phuse.
276
276.
324然而,诸罪是以行为失坏为缘而生。
Āpattiyo katācāra-vipattipaccayā pana;
325然而,唯有一罪,以行失坏为缘。
Ekāyeva siyācāra-vipattipaccayā pana.
277
277.
327若比丘覆藏行失坏,
Paṭicchādeti ācāra-vipattiṃ pana bhikkhu ce;
328此比丘唯有一恶作罪。
Ekamevassa bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
278
278.
330然而,以见失坏为缘,有多少罪?
Kati āpattiyo diṭṭhi-vipattipaccayā pana?
331然而,以见失坏为缘,有二罪。
Dve panāpattiyo diṭṭhi-vipattipaccayā siyuṃ.
279
279.
333若舍弃恶见,由白即犯恶作;于羯磨语终时,波逸提罪圆满。
Accajaṃ pāpikaṃ diṭṭhiṃ, ñattiyā dukkaṭaṃ phuse;
334羯磨语结束时,波逸提罪即成就。
Kammavācāya osāne, pācitti pariyāputā.
280280. 那么,哪些罪是以活命失坏为缘的呢?
280.
336然而,哪些罪是以活命失坏为缘的呢?
Āpattiyo katājīva-vipattipaccayā pana?
337然而,以邪命过失为缘,则有六种罪。
Chaḷevāpajjatājīva-vipattipaccayā pana.
281
281.
339为谋生计,恶欲之人,于自身中本无功德,若妄说上人法,则犯波罗夷。
Ājīvahetu pāpiccho, asantaṃ pana attani;
340若诈称超越凡夫之法,便触犯波罗夷。
Manussuttaridhammaṃ tu, vadaṃ pārājikaṃ phuse.
282
282.
342若行媒合之事,则犯僧残。
Sañcarittaṃ samāpanno, hoti saṅghādisesatā;
343若明知是间接之说,则犯偷兰遮。
Pariyāyavacane ñāte, tassa thullaccayaṃ siyā.
283
283.
345自说妙食已,若自受用者,犯波逸提;若是比丘尼,则犯波罗提提舍尼。
Paṇītabhojanaṃ vatvā, pācitti paribhuñjato;
346若是比丘尼,则属应悔过。
Bhikkhunī tu sace hoti, pāṭidesaniyaṃ siyā.
284
284.
348为活命故,为自己乞羹或饭;
Ājīvahetu sūpaṃ vā, odanaṃ vā panattano;
349为利益而乞求已,若受用,犯恶作。
Atthāya viññāpetvāna, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
367四种缺失论。
Catuvipattikathā.
368关于诤事因缘的论述。
Adhikaraṇapaccayakathā
285
285.
351由争论诤事,能生几种罪?
Vivādādhikaraṇamhā, kati āpattiyo siyuṃ?
352由争论诤事,能生两种罪。
Vivādādhikaraṇamhā, dve panāpattiyo siyuṃ.
286
286.
354若辱骂已受具足戒者,则犯波逸提;
Pācitti upasampannaṃ, hoti omasato pana;
355辱骂未受具足戒者,犯恶作。
Bhikkhussānupasampannaṃ, omasantassa dukkaṭaṃ.
287
287.
357因举罪诤事所生的罪有几种?
Anuvādādhikaraṇa-paccayāpattiyo kati?
358因举罪诤事所生的罪有三种。
Anuvādādhikaraṇa-paccayā tividhā siyuṃ.
288
288.
360若人以无根之事诽谤比丘,
Anuddhaṃseti ce bhikkhuṃ, amūlantimavatthunā;
361犯僧残罪,毋庸置疑。
Saṅghādisesamāpatti-māpajjati, na saṃsayo.
289
289.
363同样,若以僧残罪加以诽谤,
Tathā saṅghādisesena, anuddhaṃseti ce pana;
364波逸提、恶作已说,因如是行为之违犯。
Pācitti, dukkaṭaṃ vuttaṃ, tathācāravipattiyā.
290
290.
366罪缘已说,然罪有几?
Āpattipaccayā vuttā, kati āpattiyo pana?
367大仙说罪缘,唯有四种。
Āpattipaccayā vuttā, catassova mahesinā.
291
291.
369若比丘尼知是波罗夷法而覆藏者,
Jānaṃ pārājikaṃ dhammaṃ, sace chādeti bhikkhunī;
370若舍戒,则成偷兰遮;若有疑者,亦然。
Cutā, thullaccayaṃ hoti, sace vematikā siyā.
292
292.
372若比丘覆藏僧残罪者,波逸提。
Pācitti bhikkhu saṅghādi-sesaṃ chādeti ce pana;
373然而,若覆藏如此行仪之违犯,则犯恶作。
Tathācāravipattiṃ tu, sace chādeti dukkaṭaṃ.
293
293.
375以义务事争论为缘,有多少种罪?
Āpattiyo hi kiccādhi-karaṇapaccayā kati?
376以义务事争论为缘,共有五种罪。
Pañceva honti kiccādhi-karaṇapaccayā pana.
294
294.
378若劝告时,即犯恶作;于单白时,亦犯恶作;
Samanubhāsanāyeva, ñattiyā dukkaṭaṃ phuse;
379式叉摩那若逾越,即成为追随被举罪者。
Samaṇī accajantīva, ukkhittassānuvattikā.
295
295.
381偷兰遮有二种,她以二羯磨语触犯;
Thullaccayaṃ dvayaṃ dvīhi, kammavācāhi sā phuse;
382于羯磨语结束时,她便犯波罗夷。
Kammavācāya osāne, tassā pārājikaṃ siyā.
296296.
296.
384仅以劝告之法,便为破僧者之随顺者;
Samanubhāsanāyeva, bhedakassānuvattikā;
385不舍弃彼恶见,即构成僧残。
Na pariccajati taṃ laddhiṃ, hoti saṅghādisesatā.
297
297.
387对于恶见,唯以随顺劝谏(处理);
Samanubhāsanāyeva, pāpikāya ca diṭṭhiyā;
388乃至第三次,若仍不舍离,亦犯恶作。
Yāvatatiyakaṃ tassā, pācittaccajatopi ca.
408诤事缘论。
Adhikaraṇapaccayakathā.
409犍度问论。
Khandhakapucchākathā
298
298.
390而在诸犍度中,也已包含了诸罪的分别;
Khandhakesupi āpatti-pabhedaṃ āgataṃ pana;
391为诸比丘之利益,我今将宣说,汝等当谛听。
Pāṭavatthāya bhikkhūnaṃ, pavakkhāmi nibodhatha.
299
299.
393首先,在初犍度中,有多少种罪呢?
Khandhake paṭhame tāva, kati āpattiyo siyuṃ?
394首先,在篇章中,过失有二种。
Khandhake paṭhame tāva, dve panāpattiyo siyuṃ.
300
300.
396若授与未满二十岁者具足戒,
Ūnavīsativassaṃ tu, karoto upasampadaṃ;
397彼犯巴吉帝亚罪,而其余诸者犯恶作罪。
Hoti pācittiyaṃ tassa, sesesu pana dukkaṭaṃ.
301
301.
399有多少种罪?
Kati āpattiyo honti;
400在犍度中,布萨的罪呢?
Khandhake tu uposathe?
401有三种罪。
Tisso āpattiyo honti;
402篇章中则说为布萨。
Khandhake tu uposathe.
302
302.
404“让他们毁灭,让他们灭亡”——如此心怀分裂而行事者,在举行布萨时,说为犯粗罪。
‘‘Nassantete vinassantu’’, iti bhedapurakkhakā;
405在举行布萨时,说为犯粗罪。
Uposathassa karaṇe, thullaccayamudīritaṃ.
303若与被举罪者一同行布萨,彼犯巴吉帝亚;其余诸人则犯恶作。
303.
407而与举罪者共同行布萨者,
Ukkhittakena saddhiṃ tu, karontassa uposathaṃ;
408彼犯巴吉帝亚,于其余情形则犯恶作。
Hoti pācittiyaṃ tassa, sesesu pana dukkaṭaṃ.
304
304.
410在入雨安居的学处中,开示了几种罪?请说。
Kati āpattiyo vuttā, vada vassūpanāyike?
411在入雨安居的学处中,只开示了一种恶作罪。
Ekāva dukkaṭāpatti, vuttā vassūpanāyike.
305
305.
413在篇章所说的自恣中,开示了几种罪?
Kati āpattiyo vuttā, khandhake tu pavāraṇe?
414三种罪已说,视为与布萨等同。
Tisso āpattiyo vuttā, uposathasamā matā.
306
306.
416于皮革犍度中,说了几罪?唯示三种。
Kati āpattiyo vuttā, camme? Tissova dīpitā;
417至于杀害者,犯波逸提;若取小母牛者,亦犯波逸提。
Mārentānaṃ tu pācitti, gahetvā vacchatariṃ pana.
307
307.
419以染心触生支者;
Aṅgajātaṃ chupantassa, rattena pana cetasā;
420于彼说偷兰遮,其余诸情形则犯恶作。
Tassa thullaccayaṃ vuttaṃ, sesesu pana dukkaṭaṃ.
308
308.
422药犍度中,说有多少罪?
Kati āpattiyo vuttā, bhesajjakkhandhake pana?
423在药犍度中,则说了三种罪。
Tisso āpattiyo vuttā, bhesajjakkhandhake pana.
309
309.
425彼处周围二指的范围内,说为偷兰遮;
Samantā dvaṅgule tattha, thullaccayamudīritaṃ;
426于嚼食与粥中,为波逸提;于其余者,则为恶作。
Bhojjayāgūsu pācitti, sesesu pana dukkaṭaṃ.
310
310.
428迦絺那衣无罪,仅是制定;而衣相应中,所说有几种罪?
Kathine natthi āpatti, paññattaṃ kevalaṃ pana;
429衣相应中,所说罪有几?
Kati cīvarasaṃyutte, vuttā āpattiyo pana?
311
311.
431衣相应中说有三罪;以吉祥草或芦苇所制之衣,说为偷兰遮。
Tisso cīvarasaṃyutte, vuttā āpattiyo pana;
432以吉祥草或芦苇所制成的衣,犯偷兰遮。
Kusavākamaye cīre, thullaccayamudīritaṃ.
312
312.
434衣过量者,犯舍堕波逸提;
Sanissaggāva pācitti, atireke tu cīvare;
435其余则犯恶作,此为日种佛陀所说。
Sesesu dukkaṭaṃ vuttaṃ, buddhenādiccabandhunā.
313
313.
437在瞻波与憍赏弥,于别住羯磨之中;
Campeyyake ca kosambe, kammasmiṃ pārivāsike;
438如是于合集中,阐明一恶作罪。
Tathā samuccaye ekā, dukkaṭāpatti dīpitā.
314
314.
440在灭诤篇中,又说了多少罪?
Kati āpattiyo vuttā, samathakkhandhake pana?
441在灭诤犍度中,则仅说二罪。
Dveyevāpattiyo vuttā, samathakkhandhake pana.
315
315.
443比丘若因行欲而被讥嫌,则犯波逸提;
Chandassa dāyako bhikkhu, pācitti yadi khīyati;
444于其余一切情形,皆定为恶作。
Sesesu pana sabbattha, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ.
316
316.
446于小事犍度中,说有多少种罪呢?
Kati khuddakavatthusmiṃ, vuttā āpattiyo pana?
447于小事犍度中,说有三种罪。
Tisso khuddakavatthusmiṃ, vuttā āpattiyo pana.
317
317.
449若切断自己的男根,则犯偷兰遮;于体毛,则犯波逸提;于其余,则犯恶作罪。
Attano aṅgajātaṃ tu, chindaṃ thullaccayaṃ phuse;
450在反刍时,犯巴吉帝亚;其余情况,犯恶作。
Romanthe hoti pācitti, sese āpatti dukkaṭaṃ.
318
318.
452同样,对于住所,会有三种罪。
Tathā senāsanasmiṃ tu, tisso āpattiyo siyuṃ;
453在处理属于尊者的物品时,则说为犯偷兰遮。
Vissajjane ca garuno, thullaccayamudīritaṃ.
319
319.
455从僧团住所中拖出者,犯波逸提;
Nikkaḍḍhane ca pācitti, saṅghikamhā vihārato;
456于其余一切处,则结为恶作。
Sesesu pana sabbattha, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ.
320
320.
458关于僧团分裂,大仙宣说了几种犯戒?
Kati āpattiyo saṅgha-bhede vuttā mahesinā?
459大仙开示:破僧中有二罪。
Dve panāpattiyo saṅgha-bhede vuttā mahesinā.
321
321.
461对于随顺破僧者,则宣说为偷兰遮;
Bhedānuvattakānaṃ tu, thullaccayamudīritaṃ;
462若比丘行别众食,则为波逸提。
Gaṇabhoge tu bhikkhūnaṃ, pācitti paridīpitā.
322
322.
464在犍度中,与行仪相应者,有多少罪被认定?
Khandhake vattasaṃyutte, kati āpattiyo matā?
465在犍度中,与行仪相应者,唯是恶作罪。
Khandhake vattasaṃyutte, dukkaṭāpattiyeva sā.
323
323.
467在波罗提木叉的搁置中,同样唯有一罪被宣说。
Ṭhapane pātimokkhassa, tathā ekāva dīpitā;
468于比丘尼篇集中,又有多少罪被认定?
Bhikkhunikkhandhake cāpi, kati āpattiyo matā?
324
324.
470于比丘尼篇集中,亦有二种罪被认定:
Bhikkhunikkhandhake cāpi, dve panāpattiyo matā;
471于拒绝自恣时,为波逸提;于其余诸事,则为恶作。
Apavāraṇāya pācitti, sesesu pana dukkaṭaṃ.
493篇集问论完毕。
Khandhakapucchākathā niṭṭhitā.
494等起纲要论
Samuṭṭhānasīsakathā
325
325.
473在二部《分别》中,由大仙所制定的
Vibhaṅgesu pana dvīsu, paññattāni mahesinā;
474波罗夷等诸罪,于布萨时诵出
Yāni pārājikādīni, uddisanti uposathe.
326
326.
476如今我将宣说其等起,及其后的内容
Tesaṃ dāni pavakkhāmi, samuṭṭhānamito paraṃ;
477为令比丘清净,你们当至心谛听此法。
Pāṭavatthāya bhikkhūnaṃ, taṃ suṇātha samāhitā.
327
327.
479身、语,及身语二者;
Kāyo ca vācāpi ca kāyavācā;
480此三者皆与心相应。
Tāneva cittena yutāni tīṇi;
481“一支、二支、三支”
Ekaṅgikaṃ dvaṅgitivaṅgikanti;
482他们以六种方式宣说生起的规则。
Chadhā samuṭṭhānavidhiṃ vadanti.
328
328.
484在他们之中,或以一,或以二,或以三,或以四;
Tesu ekena vā dvīhi, tīhi vātha catūhi vā;
485六种罪,亦可由种种不同的生起因而生起。
Chahi vāpattiyo nānā-samuṭṭhānehi jāyare.
329
329.
487其中,由五种因生起的罪中,何种罪不存在?
Tattha pañcasamuṭṭhānā, kā cāpatti na vijjati;
488有一种罪,唯由最后三种因生起。
Hoti ekasamuṭṭhānā, pacchimeheva tīhipi.
330
330.
490同样,罪有二种生起:从身生起,从身心生起;
Tatheva dvisamuṭṭhānā, kāyato kāyacittato;
491从语生起、从语心生起,及从第三与第六生起;
Vācato vācacittamhā, tatiyacchaṭṭhatopi ca.
331
331.
493从第四与第六生起,及从第五与第六生起;
Catutthacchaṭṭhato ceva, pañcamacchaṭṭhatopi ca;
494此以五种方式生起,非从他处生起。
Jāyate pañcadhāvesā, samuṭṭhāti na aññato.
332三三二偈。
332.
496名为三等起,由初三及后三而生起。
Tisamuṭṭhānikā nāma, paṭhamehi ca tīhipi;
497唯由后三生起,不依其他。
Pacchimehi ca tīheva, samuṭṭhāti na aññato.
333三三三偈。
333.
499第一与第三,以及第四与第六,亦复如是。
Paṭhamā tatiyā ceva, catutthacchaṭṭhatopi ca;
500第二与第三,以及第五与第六,亦复如是。
Dutiyā tatiyā ceva, pañcamacchaṭṭhatopi ca.
334
334.
502四等起以两种方式生起,而非由其他方式;
Dvidhā catusamuṭṭhānā, jāyate na panaññato;
503六等起唯以一种方式生起,实唯由六而生。
Ekadhā chasamuṭṭhānā, samuṭṭhāti chaheva hi.
504又说:
Āha ca –
335三三五偈。
335.
506一等起有三种,二等起有五种;
‘‘Tidhā ekasamuṭṭhānā, pañcadhā dvisamuṭṭhitā;
507二类由三处及四处生起,一类由六处生起。
Dvidhā ticaturo ṭhānā, ekadhā chasamuṭṭhitā’’.
336三百三十六。
336.
509依生起处的差别,名称有十三种。
Teraseva ca nāmāni, samuṭṭhānavisesato;
510所有这些罪都获得这一名称,今从此后我将予以宣说。
Labhantāpattiyo sabbā, tāni vakkhāmito paraṃ.
337
337.
512初事末事,第二媒嫁事,
Paṭhamantimavatthuñca, dutiyaṃ sañcarittakaṃ;
513以及僧残羯磨、迦提那衣与羊毛事。
Samanubhāsanañceva, kathineḷakalomakaṃ.
338
338.
515足洗法、半路、盗贼商队及说法,
Padasodhammamaddhānaṃ, theyyasatthañca desanā;
516及告知上人法、令盗贼还俗,
Bhūtārocanakañceva, corivuṭṭhāpanampi ca.
339
339.
518及“未经允许”等,这些十三事。
Ananuññātakañcāti, sīsānetāni terasa;
519此十三种生起之理,已为智者所分别。
Terasete samuṭṭhāna-nayā viññūhi cintitā.
340
340.
521其中,凡依第四生起而生者,
Tattha yā tu catutthena, samuṭṭhānena jāyate;
522从初波罗夷生起之法,于此阐明。
Ādipārājikuṭṭhānā, ayanti paridīpitā.
341
341.
524然而,凡是依三种有心生起而生的,被说示为以不与取为前行。
Sacittakehi tīheva, samuṭṭhānehi yā pana;
525彼罪生起时,被说示为以不与取为前行。
Jāyate sā panuddiṭṭhā, adinnādānapubbakā.
342
342.
527凡依诸生起所生之罪,亦由六种生起而生。
Samuṭṭhānehi yāpatti, jātucchahipi jāyate;
528名为“行淫媒”之生起,已如是阐明。
Sañcarittasamuṭṭhānā, nāmāti paridīpitā.
343
343.
530然而,凡唯由第六种生起而生者,即依生起之方式而说为随顺说。
Chaṭṭheneva samuṭṭhāti, samuṭṭhānena yā pana;
531此即依生起之方式而说为随顺说。
Samuṭṭhānavasenāyaṃ, vuttā samanubhāsanā.
344
344.
533然而,凡是唯由第三种和第六种生起而生起者,依其生起的方式,方称为迦絺那衣的获得。
Tatiyacchaṭṭhatoyeva, samuṭṭhāti hi yā pana;
534依生起的方式,此即被视为迦絺那衣的获得。
Samuṭṭhānavasenāyaṃ, kathinupapadā matā.
345
345.
536凡是依身而生、或依身与心而生之罪,
Jāyate yā panāpatti, kāyato kāyacittato;
537这些都是由羊毛等生起的。
Ayameḷakalomādi-samuṭṭhānāti dīpitā.
346
346.
539凡是由语、或由语与心所生之罪,
Jāyate yā panāpatti, vācato vācacittato;
540这一条则名为由词句法生起。
Ayaṃ tu padasodhamma-samuṭṭhānāti vuccati.
347
347.
542由身,由身与语,亦由第四与第六生起;
Kāyato kāyavācamhā, catutthacchaṭṭhatopi ca;
543此罪之生起,即被说为“半途生起”。
Jāyate sā panaddhāna-samuṭṭhānāti sūcitā.
348
348.
545然而,唯从第四与第六生起者;
Catutthacchaṭṭhatoyeva, samuṭṭhāti hi yā pana;
546“盗贼商队生起”之义,已作阐明。
Theyyasatthasamuṭṭhānā, ayanti paridīpitā.
349
349.
548而此中,唯由第五种生起所生者;
Pañcameneva yā cettha, samuṭṭhānena jāyate;
549此依生起之方式,名为“说法”。
Samuṭṭhānavasenāyaṃ, dhammadesanasaññitā.
350
350.
551唯依三种无心生起而有者;
Acittakehi tīheva, samuṭṭhānehi yā siyā;
552依生起方式,此乃先以实相告知。
Samuṭṭhānavasenāyaṃ, bhūtārocanapubbakā.
351
351.
554从生起而言,或是第五或第六;
Pañcamacchaṭṭhatoyeva, yā samuṭṭhānato siyā;
555而此处所说,则是从盗贼出离而生起。
Ayaṃ tu paṭhitā cori-vuṭṭhāpanasamuṭṭhitā.
352
352.
557由第二、第三,以及第五、第六所生起者;
Dutiyā tatiyamhā ca, pañcamacchaṭṭhatopi yā;
558此即可能由未经许可而生起。
Jāyate ananuññāta-samuṭṭhānā ayaṃ siyā.
353
353.
560于彼处:第一、第二、第四、第九、第十及第十二,此为有心生起。
Paṭhamaṃ dutiyaṃ tattha, catutthaṃ navamampi ca;
561第十与第十二,其生起为有心所生。
Dasamaṃ dvādasamañcāti, samuṭṭhānaṃ sacittakaṃ.
354
354.
563于一一类生起中,相似者于此可见。白净、身触及第一不定,亦复如是。
Ekekasmiṃ samuṭṭhāne, sadisā idha dissare;
564白净、身相触,及第一不定法亦然。
Sukkañca kāyasaṃsaggo, paṭhamāniyatopi ca.
355
355.
566先食而后熟,与比丘尼独处;
Pubbupaparipāko ca, raho bhikkhuniyā saha;
567共食、两种独处,手指、水中笑。
Sabhojane, raho dve ca, aṅgulī, udake hasaṃ.
356
356.
569击打、教唆,及五十三应学法;
Pahāre, uggire ceva, tepaññāsā ca sekhiyā;
570半身、瓮、膝,及村间未告知;
Adhakkhakubbhajāṇuñca, gāmantaramavassutā.
357
357.
572掌底不净、雨安居已满者,亦如是;
Talamaṭṭhudasuddhi ca, vassaṃvuṭṭhā tatheva ca;
573不往受教诫,亦不随行于法事。
Ovādāya na gacchantī, nānubandhe pavattiniṃ.
358
358.
575已说七十五种,乃由身与心所共生者;
Pañcasattati niddiṭṭhā, kāyacittasamuṭṭhitā;
576这些诸戒同出一源,视同淫行。
Ime ekasamuṭṭhānā, methunena samā matā.
600第一波罗夷的等起。
Paṭhamapārājikasamuṭṭhānaṃ.
359
359.
578争论、更有、粗恶、自欲;嗔恚过失有二,及第二不定。
Viggahaṃ, uttariñceva, duṭṭhullaṃ, attakāmatā;
579嗔恚过失有二,及第二不定法。
Duṭṭhadosā duve ceva, dutiyāniyatopi ca.
360
360.
581断截、变坏、妄语、粗恶离间;
Acchindanañca pariṇāmo, musā, omasapesuṇā;
582说粗罪,及掘地。
Duṭṭhullārocanañceva, pathavīkhaṇanampi ca.
361
361.
584坏生种、异语,及讥嫌。
Bhūtagāmaññavādo ca, ujjhāpanakameva ca;
585拖拽、浇洒,及以利养故。
Nikkaḍḍho, siñcanañceva, tathā āmisahetu ca.
362
362.
587食讫者、以不恭敬呼唤者,及作恐怖事者;
Bhuttāviṃ, ehanādariṃ, bhiṃsāpanakameva ca;
588藏匿而、故意夺命,以及有虫之水。
Apanidheyya, sañcicca, pāṇaṃ, sappāṇakampi ca.
363
363.
590举罪、另有异执、不足者、共住,及灭摈;
Ukkoṭanaṃ =00 tathā ūno, saṃvāso, nāsanena ca;
591如法者、为书写故,及以痴为根者。
Sahadhammikaṃ, vilekhāya, mohanāmūlakena ca.
364
364.
593追悔、指责后,应令那人转变。
Kukkuccaṃ, khīyanaṃ datvā, pariṇāmeyya puggale;
594“何为汝”、“非时”、“应断”、“难取”,及“或以地狱”。
Kiṃ te, akālaṃ, acchinde, duggahā, nirayena vā.
365
365.
596众与破众,及意欲薄弱,
Gaṇassa ca vibhaṅgañca, dubbalāsā tatheva ca;
597如法的迦提那衣出罪,故意与不恭敬,
Dhammikaṃ kathinuddhāraṃ, sañciccāphāsumeva ca.
366
366.
599自与住处后,辱骂及粗恶,
Sayaṃ upassayaṃ datvā, akkoseyya ca caṇḍikā;
600家族悭吝者,以及应驱出的怀孕者。
Kulamaccharinī assa, gabbhiniṃ vuṭṭhapeyya ca.
367
367.
602犯波逸提者、两年,及僧团未认可者。
Pāyantiṃ, dve ca vassāni, saṅghenāsammatampi ca;
603已说三种已至俗家者,以及三种童女。
Tisso gihigatā vuttā, tissoyeva kumārikā.
368
368.
605未满十二戒腊者有二种,同样还有“足够”、“暂且”等三类。
Ūnadvādasavassā dve, tathālaṃ tāva teti ca;
606忧愁的戒腊者,同样由于别住者给予欲。
Sokāvassā tathā pāri-vāsikacchandadānato.
369
369.
608每年两次者,学处六十九条。
Anuvassaṃ duve cāti, sikkhā ekūnasattati;
609因其与不与取相等,故制为三种生起。
Adinnādānatulyattā, tisamuṭṭhānikā katā.
634第二巴拉基咖之生起。
Dutiyapārājikasamuṭṭhānaṃ.
370
370.
611媒嫁、小屋、大屋,洗涤与受取;
Sañcarikuṭimahallakaṃ, dhovāpanañca paṭiggaho;
612乞衣,及过量的受取。
Cīvarassa ca viññatti, gahaṇañca taduttariṃ.
371
371.
614蓄二种衣,与由使者所持之衣
Upakkhaṭadvayañceva, tathā dūtena cīvaraṃ;
615蚕丝、纯黑羊毛,及取二分
Kosiyaṃ, suddhakāḷānaṃ, dvebhāgādānameva ca.
372
372.
617六年,旧衣,及洗羊毛
Chabbassāni, purāṇassa, lomadhovāpanampi ca;
618接受金银,此二者各有种种。
Rūpiyassa paṭiggāho, ubho nānappakārakā.
373
373.
620未满缚结之钵,雨浴衣与线;
Ūnabandhanapatto ca, vassasāṭikasuttakaṃ;
621分别与犯,乃至门,布施与缝纫。
Vikappāpajjanaṃ, yāva, dvāra, dānañca sibbanaṃ.
374
374.
623饼、缘、灯明、珍宝、针、床座;
Pūvehi, paccayo jotiṃ, ratanaṃ, sūci, mañcakaṃ;
624棉花、坐具、抓痒器、雨季衣,及善逝之衣;
Tūlaṃ, nisīdanaṃ, kaṇḍu, vassikā, sugatassa ca.
375
375.
626另一告知之学处,及另一劝请之学处。
Aññaviññattisikkhā ca, aññacetāpanampi ca;
627关于僧团物,说了两条;关于大众物,也说了两条。
Saṅghikena duve vuttā, dve mahājanikena ca.
376
376.
629同样地,个人所有的一条,重衣、轻衣,两条残食与八条,同样沙门衣。
Tathā =01 puggalikenekaṃ, garupāvuraṇaṃ lahuṃ;
630残食有两条,连同八条,以及沙门衣的戒。
Dve vighāsodasāṭī ca, tathā samaṇacīvaraṃ.
377
377.
632如是四十九法,为见苦边者所宣说。
Iti ekūnapaṇṇāsa, dhammā dukkhantadassinā;
633这些诸戒由六缘所生,被视同于媒合戒。
Chasamuṭṭhānikā ete, sañcarittasamā katā.
659媒嫁之生起。
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ.
378
378.
635破僧、随破僧者、难谏者、坏法者。
Saṅghabhedo ca bhedānu-vattadubbacadūsakā;
636覆藏粗罪、邪见、欲求,以及二种戏笑。
Duṭṭhullacchādanaṃ, diṭṭhi, chanda, ujjagghikā duve.
379
379.
638二种低声,及不以言说;
Appasaddā duve vuttā, tathā na byāhareti ca;
639于地上、低座、站立处,从后方、及非正路。
Chamā, nīcāsane, ṭhānaṃ, pacchato, uppathena ca.
380
380.
641覆藏罪过并随顺,及受持,应堕。
Vajjacchādānuvattā ca, gahaṇaṃ, osāreyya ca;
642“我舍弃”之学处,于任何处亦复如是。
Paccakkhāmīti sikkhā ca, tathā kismiñcideva ca.
381
381.
644二人共住,或杀害之后,或令受苦之后。
Saṃsaṭṭhā dve, vadhitvā ca, visibbetvā ca dukkhitaṃ;
645复又交杂共住,便不得止息。
Punadeva ca saṃsaṭṭhā, neva vūpasameyya ca.
382
382.
647既知住处有比丘,便不应自恣;
Jānaṃ sabhikkhukārāmaṃ, tatheva na pavāraye;
648每月半月亦应如此,对于共同生活的两位比丘。
Tathā anvaddhamāsañca, sahajīviniyo duve.
383
383.
650“若尊尼将跟随我这衣”等,
Sace me cīvaraṃ ayye, anubandhissasīti ca;
651此三十七法,乃正自觉者所宣说。
Sattatiṃsa ime dhammā, sambuddhena pakāsitā.
384
384.
653这些一切生起,皆从身、语等而起。
Sabbe ete samuṭṭhānā, kāyavācādito siyuṃ;
654以等同的方式,作了随说。
Samāsamasameneva, katā samanubhāsanā.
681同诵之生起。
Samanubhāsanasamuṭṭhānaṃ.
385
385.
656迦提那衣等三种,及钵与药;
Kathināni ca tīṇādi, patto, bhesajjameva ca;
657急难且有疑者,离去之两种亦同。
Accekampi ca sāsaṅkaṃ, pakkamantadvayampi ca.
386
386.
659如是前往住所,次第受食;
Tathā upassayaṃ gantvā, bhojanañca paramparaṃ;
660于未过量之食,持食者如法分配已,亦复如是;
Anatirittaṃ sabhatto, vikappetvā tatheva ca.
387
387.
662有王、非时、失王权者之谷、说王恶者;
Rañño, vikāle, vosāsā-raññakussayavādikā;
663积存钵食,以及事前、事后、非时。
Pattasannicayañceva, pure, pacchā, vikālake.
388五日、渡口、两种住处、树枝、座,这些合为二十九。
388.
665每五日、往来行,以及两处住所;
Pañcāhikaṃ =02, saṅkamaniṃ, tathā āvasathadvayaṃ;
666树杈处与座处,此即第二十九条。
Pasākhe, āsane cāti, ekūnatiṃsime pana.
389
389.
668二因所生诸法者,依身依语已显示;
Dvisamuṭṭhānikā dhammā, niddiṭṭhā kāyavācato;
669身语等缘所起者,皆是迦絺那衣事。
Kāyavācādito ceva, sabbe kathinasambhavā.
697咖提那衣之生起。
Kathinasamuṭṭhānaṃ.
390
390.
671二卧床、过量,及钵与别众食;
Dve seyyāhaccapādo ca, piṇḍañca gaṇabhojanaṃ;
672非时、储蓄,以及牙木与不用布。
Vikāle, sannidhiñceva, dantaponamacelakaṃ.
391
391.
674出征与战斗,酒,及河中沐浴;
Uyyuttañca vasuyyodhiṃ, surā, orena nhāyanaṃ;
675令色变坏,以及两条应悔过法。
Dubbaṇṇakaraṇañceva, pāṭidesaniyadvayaṃ.
392
392.
677大蒜,应侍奉,以及观看舞蹈;
Lasuṇaṃ, upatiṭṭheyya, naccadassanameva ca;
678裸露,铺盖物,床,于国内,以及于国外。
Naggaṃ, attharaṇaṃ, mañce, antoraṭṭhe, tathā bahi.
393
393.
680雨安居房舍、高床,以及纺线,
Antovassamagārañca, āsandiṃ, suttakantanaṃ;
681服侍,亲手劳作,以及在住处为在家人所做之事。
Veyyāvaccaṃ, sahatthā ca, āvāse ca abhikkhuke.
394
394.
683伞盖、车乘、覆身物、装饰品与涂香,
Chattaṃ, yānañca saṅghāṇiṃ, alaṅkāraṃ, gandhavāsitaṃ;
684比丘尼、式叉摩那、沙弥尼、在家女。
Bhikkhunī, sikkhamānā ca, sāmaṇerī, gihīniyā.
395
395.
686同样,僧脚崎也是如此,以上即四十三种;
Tathā saṃkaccikā cāti, tecattālīsime pana;
687一切依羊毛量而计者,同属二种生起。
Sabbe eḷakalomena, dvisamuṭṭhānikā samā.
716羊毛之生起。
Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ.
396
396.
689除不被认可者,及已灭尽者;
Aññatrāsammato ceva, tathā atthaṅgatena ca;
690所说两种畜生明,以及无机会者。
Tiracchānavijjā dve vuttā, anokāsakatampi ca.
397
397.
692然而,此六法皆从语与语心而生起,
Sabbe cha panime dhammā, vācato vācacittato;
693此二者由语与意二门生起,具足文句清净与法义相符。
Dvisamuṭṭhānikā honti, padasodhammatulyatā.
723足净法之生起。
Padasodhammasamuṭṭhānaṃ.
398
398.
695一器之食、精妙之食、备办之食、
Ekaṃ nāvaṃ, paṇītañca, saṃvidhānañca saṃhare;
696生谷、受请而食,此即应悔过之八事。
Dhaññaṃ, nimantitā ceva, pāṭidesaniyaṭṭhakaṃ.
399
399.
698这些以四缘生起,学处则有十四;
Etā =03 catusamuṭṭhānā, sikkhā cuddasa honti hi;
699由最胜觉者所制,被视为与道等同。
Paññattā buddhaseṭṭhena, addhānena samā matā.
730道途之生起。
Addhānasamuṭṭhānaṃ.
400
400.
701针、汤等之请,于暗处、于覆蔽处、于军阵中,如是为六。
Sutiṃ, sūpādiviññattiṃ, andhakāre tatheva ca;
702隐蔽处与队列处等,此六者。
Paṭicchanne ca okāse, byūhe cāti ime chapi.
401
401.
704一切皆由二种等起,从第四或第六生起;
Sabbe tu dvisamuṭṭhānā, catutthacchaṭṭhato siyuṃ;
705由盗贼与刀剑所等起,为日种亲族所宣说。
Theyyasatthasamuṭṭhānā, desitādiccabandhunā.
737盗贼刀剑等起。
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ.
402
402.
707伞、杖、持刀剑者;
Chatta, daṇḍakarassāpi, satthāvudhakarassapi;
708鞋履、车乘、卧具,以及敷设座;
Pādukūpāhanā, yānaṃ, seyyā, pallatthikāya ca.
403
403.
710缠头覆首者,如此共示十一种。
Veṭhitoguṇṭhito cāti, ekādasa nidassitā;
711所有这一切同出一源,即所谓的教示法语。
Sabbe ekasamuṭṭhānā, dhammadesanasaññitā.
744说法生起。
Dhammadesanasamuṭṭhānaṃ.
404
404.
713而‘告知鬼神’与‘驱贼’,此二者仅为未获许可的程度,并非毁破僧团的僧伽地谢萨。
Bhūtārocanakañceva , corivuṭṭhāpanampi ca;
714因此,这仅是未获允许之事,此三者并未因此分离。
Ananuññātamattañhi, asambhinnamidaṃ tayaṃ.
748生起章首之论已毕。
Samuṭṭhānasīsakathā niṭṭhitā.
749增一法之论
Ekuttaranayakathā
405
405.
716从生起等方面而言,有多少种罪?
Kati āpattiyo honti, samuṭṭhānena ādinā?
717而在乞求小屋时,则有五种罪。
Pañca āpattiyo honti, kuṭiṃ saṃyācikāya tu.
406
406.
719然而,对于亲自建造者,唯三种罪;在方便准备中,则有恶作等罪。
Karoto pana tissova, payoge dukkaṭādayo;
720在非时受食,则为波逸提;从非亲属手中受食,亦是如此。
Vikāle pana pācitti, tathā aññātihatthato.
407
407.
722取用而食者,所说即为波罗提提舍尼;
Gahetvā bhuñjato vuttaṃ, pāṭidesaniyampi ca;
723这五种罪,依生起等方式而成立。
Pañcimāpattiyo honti, samuṭṭhānena ādinā.
408
408.
725“有几罪?”以第二次说。
Kati =04 āpattiyo honti, dutiyena tuvaṃ bhaṇa?
726“罪唯有四”,应当这样阐明。
Āpattiyo catassova, hontīti paridīpaye.
409
409.
728若比丘这样指示:“为我造小屋”。
‘‘Kuṭiṃ mama karothā’’ti, samādisati bhikkhu ce;
729若他们为他建造小屋,一切即全然违犯。
Karonti ce kuṭiṃ tassa, vipannaṃ sabbathā pana.
410
410.
731前述三种,于行持时犯恶作等;
Tisso purimaniddiṭṭhā, payoge dukkaṭādayo;
732以逐句法为根本,这些便成为四种。
Padasodhammamūlena, catassova bhavantimā.
411
411.
734以第三,有几罪得生?请为我说其生起。
Tatiyena kati jāyanti, samuṭṭhānena me bhaṇa?
735我告诉你,以第三,罪可有五种。
Tatiyena tuvaṃ brūmi, pañcadhāpattiyo siyuṃ.
412
412.
737若比丘预先安排,
Bhikkhu saṃvidahitvāna;
738“若造作小屋者,”
Karoti ca kuṭiṃ sace;
739有三种罪。
Tisso āpattiyo honti;
740于方便时,有恶作等罪。
Payoge dukkaṭādayo.
413
413.
742若求上等食而食,犯波逸提;
Paṇītabhojanaṃ vatvā, hoti pācitti bhuñjato;
743未制止比丘尼,应波罗提提舍尼。
Bhikkhuniṃ na nivāretvā, pāṭidesaniyaṃ siyā.
414
414.
745以第四生起因缘,有几种?请为我说。
Siyuṃ kati catutthena, samuṭṭhānena me bhaṇa?
746若行淫,则有六种罪。
Chaḷevāpattiyo honti, methunaṃ yadi sevati.
415
415.
748若乞求小屋,彼则犯波罗夷。
Hoti pārājikaṃ tassa, kuṭiṃ saṃyācikāya tu;
749若行造作,则唯有三罪;若于方便,则有恶作等。
Karoto pana tissova, payoge dukkaṭādayo.
416
416.
751于非时而食为波逸提,同样,从非亲属比丘尼手中取食亦犯;
Vikāle pana pācitti, tathā aññātihatthato;
752取而食者如前所说,亦有波罗提提舍尼罪。
Gahetvā bhuñjato vuttaṃ, pāṭidesaniyampi ca.
417
417.
754以第五法摄,有几种罪?当知有六种;
Kati āpattiyo honti, pañcamena? Cha honti hi;
755宣称上人法者,触犯波罗夷。
Manussuttaridhammaṃ tu, vadaṃ pārājikaṃ phuse.
418
418.
757「为我造寮房」者;
‘‘Kuṭiṃ mama karothā’’ti;
758若比丘吩咐;
Samādisati bhikkhu ce;
759若建造三间寮房;
Karonti ce kuṭiṃ tisso;
760此即构成恶作等罪。
Honti tā dukkaṭādayo.
419
419.
762若比丘逐句教授法,即犯波逸提。
Vāceti padaso dhammaṃ, hoti pācitti bhikkhuno;
763若以戏乐心而说,则成恶说。
Davakamyatā vadantassa, tassa dubbhāsitaṃ siyā.
420
420.
765以起源为第六,有几许罪?
Samuṭṭhānena =05 chaṭṭhena, kati āpattiyo siyuṃ?
766若已共谋六种,而取堕落者之物。
Cha ca saṃvidahitvāna, bhaṇḍaṃ harati ce cuto.
421
421.
768“为我建造寮房。”
‘‘Kuṭiṃ mama karothā’’ti;
769若比丘作此吩咐,
Samādisati bhikkhu ce;
770若他们建造了三间寮房,
Karonti ce kuṭiṃ tisso;
771这些都是恶作等罪。
Honti tā dukkaṭādayo.
422
422.
773宣称精美食后,食者犯波逸提;
Paṇītabhojanaṃ vatvā, hoti pācitti bhuñjato;
774未遮止比丘尼,则为悔过法。
Bhikkhuniṃ na nivāretvā, pāṭidesaniyaṃ siyā.
423
423.
776此处,那位止息疑惑的无上者,
Idha yo vimatūparamaṃ paramaṃ;
777彼超越此无上者;
Imamuttaramuttarati;
778具足善导之律,与善导相应者;
Vinayaṃ sunayaṃ sunayena yuto;
779他超越那难超越之最上者。
Sa ca duttaramuttaramuttarati.
815罪生起之论。
Āpattisamuṭṭhānakathā.
424
424.
781从今以后,我将宣说这最上、无与伦比之法门;
Ito paraṃ pavakkhāmi, paramekuttaraṃ nayaṃ;
782请以不散乱之心,具定而听闻此法。
Avikkhittena cittena, taṃ suṇātha samāhitā.
425
425.
784哪些是导致犯戒之法?哪些是不导致犯戒之法?
Ke āpattikarā dhammā, anāpattikarāpi ke?
785哪些是所谓的罪?哪些是轻罪?哪些是重罪?
Kā panāpattiyo nāma, lahukā garukāpi kā?
426
426.
787什么是‘有余罪’?什么是‘无余罪’?
Sāvasesā ca kāpatti, kā nāmānavasesakā?
788所言“粗重罪”者,何谓“非粗重罪”?
Duṭṭhullā nāma kāpatti, aduṭṭhullāpi nāma kā?
427
427.
790所言“决定罪”者,何谓“不决定罪”?
Niyatā nāma kāpatti, kā panāniyatāpi ca?
791所言“趣向发露罪”者,何谓“不趣向发露罪”?
Desanāgāminī kā ca, kā cādesanagāminī?
428
428.
793诸罪之生缘、诸犯戒之法已作显示;
Samuṭṭhānāni āpatti-karā dhammāti dīpitā;
794诸不犯戒之法与七种灭诤法已示。
Anāpattikarā dhammā, samathā satta dassitā.
429
429.
796波罗夷等有七种罪;
Pārājikādayo satta-vidhā āpattiyo siyuṃ;
797其中轻罪有五,即偷兰遮等。
Lahukā tattha pañceva, honti thullaccayādayo.
430
430.
799除去波罗夷,其余为有余及无余罪;
Pārājikaṃ ṭhapetvāna, sāvasesāvasesakā;
800波罗夷唯一罪,称为无余。
Ekā pārājikāpatti, matā anavasesakā.
431
431.
802“粗重”者,已指称二种罪等;
‘‘Duṭṭhullā’’ti =06 ca niddiṭṭhā, duvidhāpattiādito;
803其余五种罪,则显示为“非粗重”。
Sesā pañcavidhāpatti, ‘‘aduṭṭhullā’’ti dīpitā.
432
432.
805《分别论》中,与五无间业相应者、决定者、非决定者及其他者;
Pañcānantariyasaṃyuttā, niyatāniyatetarā;
806导向教诫者有五种,不导向教诫者有两种。
Desanāgāminī pañca, dve panādesagāmikā.
843一项论。
Ekakakathā.
433
433.
808何者为不能获得者,何者为能获得者?
Abhabbāpattiko ko ca, bhabbāpattikapuggalo?
809达上羯磨,导师对何人予以禁止?
Upasampadakammaṃ tu, satthunā kassa vāritaṃ?
434
434.
811世间有两种人不可能犯戒:
Āpattimāpajjituṃ dveva loke;
812佛陀与独觉佛,皆不可能犯戒;
Buddhā ca paccekabuddhā abhabbā;
813世间有两种人可能犯戒:
Āpattimāpajjituṃ dveva loke;
814比丘能犯此罪,比丘尼亦能犯此罪。
Bhikkhū ca bhabbā atha bhikkhunī ca.
435
435.
816道缺者、支缺者;
Addhavihīno aṅgavihīno;
817事坏者,作恶作者;
Vatthuvipanno dukkaṭakārī;
818不圆满者若有所求,则不应允。
No paripuṇṇo yācati yo no;
819其受具足戒即被遮止。
Tassupasampadā paṭisiddhā.
436
436.
821已证等至的比丘,实有堕罪。
Atthāpatti have laddha-samāpattissa bhikkhuno;
822此句明示未得等至者并无犯堕。
Atthāpatti hi no laddha-samāpattissa dīpitā.
437
437.
824对已得等至者宣说真实所证,于此说明;对未得等至者宣说虚妄所证,则有犯堕。
Bhūtassārocanaṃ laddha-samāpattissa niddise;
825宣说虚妄所证,方成未得等至者之犯堕。
Abhūtārocanāpatti, asamāpattilābhino.
438
438.
827有与正法相应者,亦有与非法相应者。
Atthi saddhammasaṃyuttā, asaddhammayutāpi ca;
828有与资具相应者,有与他人财物相应者。
Saparikkhārasaṃyuttā, parasantakasaṃyutā.
439
439.
830逐句法、根本等,皆与正法相应。
Padasodhammamūlādī, saddhammapaṭisaṃyutā;
831与粗恶语相应者,即是与非法相应。
Duṭṭhullavācasaṃyuttā, asaddhammayutā siyā.
440
440.
833若过十日,而储藏衣等资具,
Atirekadasāhaṃ tu, ṭhapane cīvarādino;
834且未舍弃财物,而与资具相应。
Anissajjitvā bhoge ca, saparikkhārasaṃyutā.
441
441.
836于僧团之床座等,及于露地敷具,未问而往取,此关属他物。
Saṅghassa mañcapīṭhādiṃ, ajjhokāsattharepi ca;
837未得允许而行去,且与属他之物相关联。
Anāpucchāva gamane, parasantakasaṃyutā.
442
442.
839何以说如实语,于比丘成重罪?
Kathañhi =07 bhaṇato saccaṃ, garukaṃ hoti bhikkhuno?
840说妄语者,如何得轻罪?
Kathaṃ musā bhaṇantassa, lahukāpatti jāyate?
443
443.
842若说“峰顶”之真实语,则成重罪;
‘‘Sikharaṇī’’ti saccaṃ tu, bhaṇato garukaṃ siyā;
843故意妄语,波逸提,是轻罪。
Sampajānamusāvāde, pācitti lahukā bhave.
444
444.
845比丘以何种方式妄语而成重罪?
Kathaṃ musā bhaṇantassa, garukaṃ hoti bhikkhuno?
846又以何种方式说真实语而得轻罪?
Kathañca bhaṇato saccaṃ, āpatti lahukā siyā?
445
445.
848以无根事举罪,彼获重罪;以有根事举罪,说真实语者则为轻罪。
Abhūtārocane tassa, garukāpatti dīpitā;
849告知真实之事时,说真话者得轻罪。
Bhūtassārocane saccaṃ, vadato lahukā siyā.
446
446.
851如何是处于地上的人触犯过失,而处于空中的人不触犯?
Kathaṃ bhūmigato dosaṃ, na vehāsagato phuse?
852如何是处于空中的人触犯过失,而处于地上的人不触犯?
Kathaṃ vehāsago dosaṃ, na ca bhūmigato phuse?
447
447.
854若为破坏僧团羯磨而弃舍伸手可及之处,则触犯。
Saṅghakammaṃ vikopetuṃ, hatthapāsaṃ jahaṃ phuse;
855纵使仅以毫发之量悬于虚空,站立者亦无过失。
Kesamattampi ākāse, tiṭṭhato natthi vajjatā.
448
448.
857于高脚床、空中楼阁之上。
Āhaccapādakaṃ mañcaṃ, vehāsakuṭiyūpari;
858若坐于高座而非地面,即犯。
Pīṭhaṃ vābhinisīdanto, āpajjati na bhūmito.
449
449.
860比丘如何是进入时犯戒,而非出去时?
Pavisanto kathaṃ bhikkhu, āpajjati, na nikkhamaṃ?
861比丘如何既是进入,却又不是进入?
Pavisanto kathaṃ bhikkhu, pavisanto na ceva taṃ?
450
450.
863持伞着鞋者,未完全履行义务;
Sachattupāhano vatta-mapūretvāna kevalaṃ;
864入时犯戒,出时则不犯。
Pavisanto panāpattiṃ, āpajjati, na nikkhamaṃ.
451
451.
866将远行者未履行远行者的义务而出行,
Gamiko gamikavattāni, apūretvāna nikkhamaṃ;
867唯在出去时触犯戒律,进入时不犯。
Nikkhamantova āpattiṃ, phuseyya, pavisaṃ na ca.
452
452.
869然而,取用时犯戒,是如何犯的?请说。
Ādiyanto panāpattiṃ, āpajjati kathaṃ vada?
870同样,不取用时犯戒,是如何犯的?请说。
Tathevānādiyantopi, āpajjati kathaṃ vada?
453
453.
872若有比丘尼,为净水故,取用过深之水,或取用含有生物之水,
Bhikkhunī atigambhīraṃ, yā kācudakasuddhikaṃ;
873一旦取用,便犯戒,此无有疑。
Ādiyantī panāpattiṃ, āpajjati, na saṃsayo.
454
454.
875然而,若未以染衣之物作坏色,
Anādiyitvā dubbaṇṇa-karaṇaṃ pana cīvaraṃ;
876如此不取用者,确实犯戒。
Yevaṃ anādiyantova, āpajjati hi nāma so.
455
455.
878正在受持者,又如何犯戒呢?
Samādiyanto āpattiṃ, āpajjati kathaṃ pana?
879同样正在受持者,又如何犯戒呢?
Tathāsamādiyantopi, āpajjati kathaṃ pana?
456
456.
881凡在此受持哑巴戒等诸禁戒者,
Yo =08 hi mūgabbatādīni, vatānidha samādiyaṃ;
882于受持时犯戒,他确实已犯戒。
Samādiyanto āpattiṃ, āpajjati hi nāma so.
457
457.
884若比丘已作羯磨,对于所宣说、自所应行之义务,若不受持,他即犯堕罪。
Yo hi kammakato bhikkhu, vuttaṃ vattaṃ panattano;
885若不受持,确实会堕罪。
Tañcāsamādiyantova, āpajjati hi nāma so.
458
458.
887正在造作时,人如何堕罪?
Karontova panāpattiṃ, kathamāpajjate naro?
888若不造作,沙门怎会有罪?
Na karonto kathaṃ nāma, samaṇo dosavā siyā?
459
459.
890库房羯磨、医药羯磨与衣——若为非亲属缝制,此人犯恶作。
Bhaṇḍāgārikakammañca, vejjakammañca cīvaraṃ;
891为非亲属缝衣者,此人犯罪。
Aññātikāya sibbanto, karaṃ āpajjate naro.
460
460.
893和尚的义务,或阿阇黎的义务。
Upajjhāyassa vattāni, vattāni itarassa vā;
894不履行者,即确实犯下恶作。
Akaronto panāpattiṃ, āpajjati hi nāma so.
461
461.
896给予者犯戒;若不给予者,又是如何?请说。
Dento āpajjatāpattiṃ, na dentopi kathaṃ bhaṇa?
897比丘对非亲属比丘尼,不论任何物品。
Aññātikāya yaṃ kiñci, bhikkhu bhikkhuniyā pana.
462
462.
899正在施衣时,施者却犯戒;
Cīvaraṃ dadamāno hi, dento āpajjate pana;
900同样地,对弟子等,不施与衣等。
Tathantevāsikādīnaṃ, adento cīvarādikaṃ.
463
463.
902有依自者,亦有依他者。
Attasannissitā atthi, tatheva paranissitā;
903柔和迟钝者依于自身,其余的人则依于他者。
Mudulambādino attā, sesā hi paranissitā.
464
464.
905领受者如何会陷入过失?
Kathañca paṭigaṇhanto, āpajjati hi vajjataṃ?
906不领受者如何会陷入过失?
Kathamappaṭigaṇhanto, āpajjati hi vajjataṃ?
465
465.
908比丘若从非亲属手中接受衣,
Cīvaraṃ paṭigaṇhanto, bhikkhu aññātihatthato;
909又不接受教诫,便会陷入过失。
Ovādañca na gaṇhanto, āpajjati hi vajjataṃ.
466
466.
911苦行者又如何因受用而陷入过失?
Kathañca paribhogena, āpajjati tapodhano?
912苦行者如何因受用而不犯过失?
Kathaṃ na paribhogena, āpajjati tapodhano?
467
467.
914凡舍弃了应舍之物后,又去受用者,
Yo hi nissaggiyaṃ vatthuṃ, accajitvā nisevati;
915此人则因受用而犯过失,这是毫无疑问的。
Ayaṃ tu paribhogena, āpajjati, na saṃsayo.
468
468.
917若超过僧伽梨衣的五日期限,
Atikkamentī saṅghāṭi-cāraṃ pañcāhikaṃ pana;
918此比丘尼便因受用而犯过失。
Ayaṃ tu paribhogena, āpajjati hi bhikkhunī.
469
469.
920日间犯而非夜间犯,唯夜间犯而非日间犯。
Divāpajjati no rattiṃ, rattimeva ca no divā;
921不防护根门而躺卧者,于日间即犯。
Dvāraṃ asaṃvaritvāna, sento āpajjate divā.
470
470.
923在有顶覆处睡眠者,夜间犯,而非日间;
Sagāraseyyakaṃ =09 rattiṃ, āpajjati hi no divā;
924明相出时却有犯,何故非明相出时?
Aruṇugge panāpatti, kathaṃ na aruṇuggame?
471
471.
926过一夜、七日、十日等时限之后,
Ekachārattasattāha-dasāhādiatikkame;
927触及所说之罪,于明相出时即犯。
Phusanto vuttamāpattiṃ, āpajjatyaruṇuggame.
472
472.
929受请已而食,若在明相未出之时,则不触犯。
Pavāretvāna bhuñjanto, phuse na aruṇuggame;
930截断者有犯,不截断者何犯之有?
Chindantassa siyāpatti, kathamacchindato siyā?
473
473.
932截断草木及自身男根者,犯波罗夷、波逸提,亦犯偷兰遮。
Chindanto bhūtagāmañca, aṅgajātañca attano;
933犯波罗夷、波逸提,亦犯偷兰遮。
Pārājikañca pācittiṃ, phuse thullaccayampi ca.
474
474.
935不断爪发者,确实不犯;
Na chindanto nakhe kese, āpajjati hi nāma so;
936覆藏者犯罪,不覆藏者又当如何?
Chādentopajjatāpattiṃ, nacchādento kathaṃ pana?
475
475.
938覆藏罪过者,即是覆藏之人。
Chādento pana āpattiṃ, chādentopajjate naro;
939截断而不以草等覆藏者,犯戒。
Āpajjati panacchinno, nacchādento tiṇādinā.
476
476.
941持者犯戒,那不持者呢?
Āpajjati hi dhārento, na dhārento kathaṃ pana?
942若持吉祥草衣等,持者即犯戒。
Dhārento kusacīrādiṃ, dhārentopajjate pana.
477
477.
944已施与、已弃舍之钵,不予持守,即成过失。
Dinnaṃ nissaṭṭhapattaṃ taṃ, adhārentova dosavā;
945有心二法、想解脱二法存在。
Sacittakadukaṃ saññā-vimokkhakadukaṃ bhave.
983二项论。
Dukakathā.
478
478.
947义犯确存于住世及有依怙之时,而非般涅槃时。
Atthāpatti hi tiṭṭhante, nāthe, no parinibbute;
948于已般涅槃者则不适用,唯于尚住世者;就‘有罪’与‘罪现起’二义而言,也是如此。
Nibbute na tu tiṭṭhante, atthāpattubhayatthapi.
479
479.
950出血罪,于住世时有,于般涅槃后则无;
Ruhiruppādanāpatti, ṭhite, no parinibbute;
951以‘具寿’称呼长老,是就其般涅槃后而言。
Theramāvusavādena, vadato parinibbute.
480
480.
953这两种罪,除了善逝以外,其余者亦存在。
Āpattiyo imā dvepi, ṭhapetvā sugate pana;
954其余诸罪,于住世时即存在,于般涅槃后亦然。
Avasesā dharantepi, bhavanti parinibbute.
481
481.
956如何于时中有罪,于非时中却无罪?
Kāleyeva siyāpatti, vikāle na siyā kathaṃ?
957是在非时中有罪,而非在时中,还是于两者中皆有罪?
Vikāle tu siyāpatti, na kāle, ubhayatthapi?
482
482.
959于时中,食用非残食;非于非时中;
Bhuñjatonatirittaṃ tu, kālasmiṃ, no vikālake;
960非时食之罪,存于非时中,而非在时中。
Vikālabhojanāpatti, vikāle, tu na kālake.
483
483.
962其余诸罪,确实恒时皆可犯;
Avasesaṃ =10 panāpattiṃ, āpajjati hi sabbadā;
963一切时与非时,于此无有疑惑。
Sabbaṃ kāle vikāle ca, natthi tattha ca saṃsayo.
484
484.
965或有罪唯于夜间成犯,日间不成犯;
Rattimeva panāpattiṃ, āpajjati ca no divā;
966犯于日间而非夜间,或于昼夜俱犯。
Divāpajjati no rattiṃ, āpajjatubhayatthapi.
485
485.
968共宿可发生于夜间,以不护根门为根本;
Sahaseyyā siyā rattiṃ, dvārāsaṃvaramūlakā;
969日间如是,其余诸罪则可于夜间及日间。
Divā, sesā panāpatti, siyā rattiṃ divāpi ca.
486
486.
971已是十夏戒腊者,又怎么可能是不满十夏者呢?
Dasavasso tu no ūna-dasavasso siyā kathaṃ?
972是未满十夏者,还是十夏者,还是二者皆可?
Hotūnadasavasso, no, dasavassūbhayatthapi?
487
487.
974若愚人戒腊十夏,却来侍奉僧众;
Upaṭṭhāpeti ce bālo, parisaṃ dasavassiko;
975然而,对于罪不善巧者,必定犯罪,这是无疑的。
Āpattiṃ pana abyatto, āpajjati, na saṃsayo.
488
488.
977同样地,未满十夏者,却自认‘我是智者’;
Tathūnadasavasso ca, ‘‘paṇḍitoha’’nti gaṇhati;
978若在僧众中,非十夏者,此二者皆犯余罪。
Parisaṃ, dasavasso no, sesamāpajjate ubho.
489
489.
980于黑分犯,于白分云何不犯?
Kāḷe āpajjatāpattiṃ, na juṇhe juṇhake kathaṃ;
981是犯?不于黑分犯?抑或于两者皆犯?
Āpajjati, na kāḷasmiṃ, āpajjatūbhayatthapi?
490
490.
983未入安居者,于黑分犯,非于白分。
Vassaṃ anupagacchanto, kāḷe, no juṇhake pana;
984行自恣者,唯于白分有犯,非于黑分。
Āpajjatāpavārento, juṇhe, na pana kāḷake.
491
491.
986其余者,不论所制之罪与无犯,于黑分、白分皆犯,此无疑。
Avasesaṃ tu paññatta-māpattimavipattinā;
987于黑分、白分,皆得犯,无有疑惑。
Kāḷe ceva ca juṇhe ca, āpajjati, na saṃsayo.
492
492.
989入雨安居于黑分,非于白分;而自恣于白分允许,非于黑分;其余之事,于两者皆可。
Vassūpagamanaṃ kāḷe, no juṇhe, tu pavāraṇā;
990于白分允许,非于黑分;其余者,则于两者皆可。
Juṇhe kappati, no kāḷe, sesaṃ panubhayatthapi.
493
493.
992然而,唯于冬季构成犯,于其余两季则无。
Atthāpatti tu hemante, na hotītarutudvaye;
993唯于热季无过失,雨季及余二季亦然。
Gimheyeva na sesesu, vasse no itaradvaye.
494
494.
995于律典所说之日,即迦提月满月日;
Dine pāḷipadakkhāte, kattike puṇṇamāsiyā;
996放置而决意已,即成雨安居衣。
Ṭhapitaṃ tu vikappetvā, vassasāṭikacīvaraṃ.
495
495.
998若穿着那件衣,便是在寒季中受持;
Āpajjati ca hemante, nivāseti ca taṃ sace;
999即在迦提月的最后一日,满月等诸日;
Puṇṇamādivasasmiñhi, kattikassa tu pacchime.
496
496.
1001若未舍弃那件衣,唯限寒季,非其余季节。
Taṃ apaccuddharitvāva, hemanteyeva, netare;
1002‘犯’者,依此处所指之义;然据古伦达注疏
Āpajjatīti niddiṭṭhaṃ, kurundaṭṭhakathāya tu.
497
497.
1004‘超过一月’者,即‘十一剩余’
‘‘Atirekamāso =11 seso’’ti;
1005而于热季寻求时
Pariyesanto ca gimhike;
1006在热季中犯过。
Gimhe āpajjatāpattiṃ;
1007但绝非在其余两季。
Na tvevitarutudvaye.
498
498.
1009若有雨浴衣,却裸体。
Vijjamāne sace naggo, vassasāṭikacīvare;
1010令身体淋雨者,即于雨季中犯。
Ovassāpeti yo kāyaṃ, vasse āpajjatīdha so.
499
499.
1012僧团犯,既非众亦非个人;
Āpajjati hi saṅghova, na gaṇo na ca puggalo;
1013唯众犯而非其余,唯个人犯而非其他。
Gaṇova na ca sesā hi, puggalova na cāpare.
500
500.
1015若作决意,或行清净布萨;
Adhiṭṭhānaṃ karonto vā, pārisuddhiuposathaṃ;
1016僧团犯戒,非僧众,亦非个人。
Saṅgho vāpajjatāpattiṃ, na gaṇo na ca puggalo.
501
501.
1018若诵经决意,或行布萨时;
Suttuddesamadhiṭṭhānaṃ, karonto vā uposathaṃ;
1019犯戒者乃众,而非僧团,亦非个人。
Gaṇo vāpajjatāpattiṃ, na saṅgho na ca puggalo.
502
502.
1021或于诵经者诵戒时,或于一人行布萨时;
Suttuddesaṃ karonto vā, eko pana uposathaṃ;
1022犯戒者乃个人,而非僧团,亦非众。
Puggalopajjatāpattiṃ, na ca saṅgho gaṇo na ca.
503
503.
1024若病者会犯,非病者又如何会犯?
Āpajjati gilānova, nāgilāno kathaṃ pana;
1025是非病者犯,是病者犯,还是两者皆犯?
Āpajjatāgilānova, no gilāno ubhopi ca?
504
504.
1027又或者,以他种药物,于有需要时,有人……
Bhesajjena panaññena, atthe sati ca yo pana;
1028若他向他人请药,则非病者犯。
Viññāpeti tadaññaṃ so, āpajjati akallako.
505
505.
1030若非为药故,虽有所需而请药,
Na bhesajjena atthepi, bhesajjaṃ viññāpeti ce;
1031则非病者犯,余二亦犯。
Āpajjatāgilānova, sesaṃ pana ubhopi ca.
506
506.
1033义犯的确在于内,而非在于外;外亦如此。
Atthāpatti hi antova, na bahiddhā, tathā bahi;
1034犯亦不在内;义犯与二种犯亦然。
Āpajjati, na cevanto, atthāpattubhayatthapi.
507
507.
1036然而,侵入卧处,仅是铺设而已。
Anupakhajja seyyaṃ tu, kappento pana kevalaṃ;
1037犯戒者,唯在内,而非在外。
Āpajjati panāpattiṃ, antoyeva ca, no bahi.
508
508.
1039于露地铺设床座等后离去;
Ajjhokāse tu mañcādiṃ, santharitvāna pakkamaṃ;
1040唯于外,而非于内;其余则于两处皆然。
Bahiyeva ca, no anto, sesaṃ panubhayatthapi.
509
509.
1042唯于界内有罪,于界外则无罪;
Antosīmāyevāpattiṃ, bahisīmāya neva ca;
1043于界外有罪,非于界内;或于两处皆有。
Bahisīmāya, no anto-sīmāya, ubhayatthapi.
510
510.
1045持伞着鞋的比丘,进入苦行林;
Sachattupāhano =12 bhikkhu, pavisanto tapodhano;
1046若越过近行界,则犯内罪。
Upacārasīmokkante, anto āpajjate pana.
511
511.
1048远行者应归还薪柴等物,
Gamiko dārubhaṇḍādiṃ, paṭisāmanavattakaṃ;
1049若不办妥此事便离去,即是在越过近行界时。
Apūretvāna gacchanto, upacārassatikkame.
512
512.
1051然此人唯于界外结罪;
Āpajjati panāpattiṃ, bahisīmāyayeva so;
1052其余者则于界内与界外一切处,皆得结罪。
Sesamāpajjate anto-bahisīmāya sabbaso.
1091三项论。
Tikakathā.
513
513.
1054依己语而犯者,依他语而得清净;
Sakavācāya āpanno, paravācāya sujjhati;
1055以他语犯者,以自语得清净。
Paravācāya āpanno, sakavācāya sujjhati.
514
514.
1057以自语犯者,以自语得清净;
Sakavācāya āpanno, sakavācāya sujjhati;
1058以他语犯者,以他语得清净。
Paravācāya āpanno, paravācāya sujjhati.
515
515.
1060犯语门罪者,因其自身言语而有所犯。
Vacīdvārikamāpattiṃ , āpanno sakavācato;
1061前往草座之处,因他人之语而得清净。
Tiṇavatthārakaṃ gantvā, paravācāya sujjhati.
516
516.
1063如是,若不舍弃此恶见,
Tathā appaṭinissagge, pāpikāya hi diṭṭhiyā;
1064由于他人的羯磨语,而犯下应呵责的过失。
Parassa kammavācāya, āpajjitvāna vajjataṃ.
517
517.
1066比丘在比丘面前说罪时,即以自己的言语而得清净;
Desento bhikkhuno mūle, sakavācāya sujjhati;
1067在比丘跟前,犯下了语门罪。
Vacīdvārikamāpattiṃ, āpanno bhikkhusantike.
518
518.
1069发露其罪后而得清净,以自语而得清净;
Desetvā taṃ visujjhanto, sakavācāya sujjhati;
1070而僧残罪,乃至第三次。
Saṅghādisesamāpattiṃ, yāvatatiyakaṃ pana.
519
519.
1072由他人羯磨言说而有犯后,复又如此;
Parassa kammavācāya, āpajjitvā tathā puna;
1073以他人的别住等羯磨语而得清净。
Parassa parivāsādi-kammavācāya sujjhati.
520
520.
1075以身犯戒者,以语得清净;
Kāyenāpajjatāpattiṃ, vācāya ca visujjhati;
1076以语犯戒者,以身得清净。
Vācāyāpajjatāpattiṃ, kāyena ca visujjhati.
521
521.
1078以身犯过者,唯以身而得清净;
Kāyenāpajjatāpattiṃ, kāyeneva visujjhati;
1079以语犯过者,唯以语而得清净。
Vācāyāpajjatāpattiṃ, vācāyeva visujjhati.
522
522.
1081以身门犯过,又以身造罪;
Kāyadvārikamāpattiṃ, kāyenāpajjate, puna;
1082发露其罪时,唯以语得清净。
Desento taṃ panāpattiṃ, vācāyeva visujjhati.
523
523.
1084语门罪者,以语犯已;
Vacīdvārikamāpattiṃ =13, āpajjitvāna vācato;
1085行覆草法已,唯以身得清净。
Tiṇavatthārakaṃ gantvā, kāyeneva visujjhati.
524
524.
1087身门所生之罪,由身犯已;
Kāyadvārikamāpattiṃ, āpajjitvāna kāyato;
1088行覆草法后,唯以身而得清净。
Tiṇavatthārakaṃ gantvā, kāyeneva visujjhati.
525
525.
1090语门所生之罪,具苦行财者犯已;
Vacīdvārikamāpattiṃ, āpajjitvā tapodhano;
1091然而,发露彼罪时,唯以言语便得清净。
Tameva pana desento, vācāyeva visujjhati.
526
526.
1093睡眠时犯戒者,醒后便得清净;
Sutto āpajjatāpattiṃ, paṭibuddho visujjhati;
1094犯戒者即是觉醒者,睡眠者又怎能清净?
Āpanno paṭibuddhova, sutto sujjhati so kathaṃ?
527
527.
1096睡眠者犯戒,唯有睡眠者得清净。
Sutto āpajjatāpattiṃ, suttoyeva visujjhati;
1097唯有觉醒者犯戒,觉醒者得清净?
Paṭibuddhova āpanno, paṭibuddho visujjhati?
528
528.
1099然而,若人于有顶卧处等睡眠中犯戒,即为睡眠者。
Sagāraseyyakādiṃ tu, sutto āpajjate naro;
1100但若知晓其罪而发露说示,醒悟者便得清净。
Desento pana taṃ ñatvā, paṭibuddho visujjhati.
529
529.
1102犯已而保持警觉者,依覆草法;
Āpajjitvāna jagganto, tiṇavatthārake pana;
1103然而,于止中如卧,他实为从睡眠中觉醒之人。
Samathe tu sayantova, sutto vuṭṭhāti nāma so.
530
530.
1105然而,若人卧于有盖的卧处等处而眠,便犯恶作;
Sagāraseyyakādiṃ tu, sutto āpajjate naro;
1106若卧于草席之上,仅以睡眠便得清净。
Sayanto tiṇavatthāre, suttoyeva visujjhati.
531
531.
1108然而,犯戒之后,仅只醒着。
Āpajjitvā panāpattiṃ, jagganto pana kevalaṃ;
1109然而后来发露其罪者,醒悟已便得清净。
Desento pana taṃ pacchā, paṭibuddho visujjhati.
532
532.
1111犯已而无心者,由有心而得清净;
Āpajjitvā acittova, sacittova visujjhati;
1112犯已而有心者,由无心而得清净。
Āpajjitvā sacittova, acittova visujjhati.
533
533.
1114犯已无心,由无心而得清净;
Āpajjitvā acittova, acittova visujjhati;
1115犯已有心,由有心而得清净。
Āpajjitvā sacittova, sacittova visujjhati.
534
534.
1117无心者犯有心罪已,彼苦行者……
Acitto, cittakāpattiṃ, āpajjitvā tapodhano;
1118然而,之后宣说其罪时,仍为有心而得清净。
Pacchā taṃ pana desento, sacittova visujjhati.
535
535.
1120如是,有心者虽犯有心罪,仍为有心者。
Tathā sacittakāpattiṃ, āpajjitvā sacittako;
1121卧于草席上时,则以无心而得清净。
Sayanto tiṇavatthāre, acittova visujjhati.
536
536.
1123如此不混合,而后二句,
Evamevaṃ amissetvā, pacchimaṃ tu padadvayaṃ;
1124在此,有辨慧者应依前述之义了知。
Ettha vuttānusārena, veditabbaṃ vibhāvinā.
537
537.
1126以业而犯,以非业而清净;
Āpajjati =14 ca kammena, akammena visujjhati;
1127由非业而犯者,唯依业而清净。
Āpajjati akammena, kammeneva visujjhati.
538
538.
1129由业所犯之罪,唯依业而清净;
Kammenāpajjatāpattiṃ, kammeneva visujjhati;
1130由非业而犯,由非业而清净。
Āpajjati akammena, akammena visujjhati.
539
539.
1132已超越恶见,却因业而犯;
Accajaṃ pāpikaṃ diṭṭhiṃ, āpajjitvāna kammato;
1133然而随后宣说彼时,即由非业而清净。
Desento pana taṃ pacchā, akammena visujjhati.
540
540.
1135犯维萨提等罪已,由非业;
Visaṭṭhiādikāpattiṃ , āpajjitvā akammato;
1136然而由羯磨得清净,即由别住等。
Parisujjhati kammena, parivāsādinā pana.
541
541.
1138比丘犯随说罪,亦因羯磨而犯;
Samanubhāsanaṃ bhikkhu, āpajjati ca kammato;
1139之后,通过别住等,唯依羯磨而得清净。
Parivāsādinā pacchā, kammeneva visujjhati.
542
542.
1141其余的罪,则不因羯磨而犯。
Avasesaṃ panāpattiṃ, āpajjati akammato;
1142后来发露其罪时,仅不因羯磨即得清净。
Desento pana taṃ pacchā, akammeneva sujjhati.
543
543.
1144犯现前罪者,以不现前而得清净。
Sammukhāpattimāpanno, visujjhati asammukhā;
1145即使所犯非现前,亦唯依现前而得清净。
Asammukhāpi āpanno, sammukhāva visujjhati.
544
544.
1147现前犯者,即依现前而得清净;
Sammukhāpattimāpanno, sammukhāva visujjhati;
1148非现前犯者,即依非现前而得清净。
Asammukhāva āpanno, visujjhati asammukhā.
545
545.
1150已舍恶见,而于僧团面前犯戒者;
Accajaṃ pāpakaṃ diṭṭhiṃ, āpanno saṅghasammukhe;
1151出罪之时,僧团无任何羯磨可行。
Vuṭṭhānakāle saṅghena, kiñci kammaṃ na vijjati.
546
546.
1153犯维萨提等罪已,而不在僧团现前者;
Visaṭṭhiādikāpattiṃ, āpajjitvā asammukhā;
1154唯于僧团前,方得清净,非由余途。
Saṅghasammukhatoyeva, visujjhati na caññathā.
547
547.
1156随顺教诫罪,于僧团前生起;复次,
Samanubhāsanaṃ saṅgha-sammukhāpajjate, puna;
1157唯于僧团前,方得清净,非由余途。
Saṅghassa sammukhāyeva, visujjhati, na caññathā.
548
548.
1159妄语等余罪,于不现前时犯;
Musāvādādikaṃ sesaṃ, āpajjati asammukhā;
1160然彼之后于不现前处发露忏悔,便得清净。
Taṃ pacchā pana desento, visujjhati asammukhā.
549
549.
1162不知而犯者,知之则得清净;
Ajānantova āpanno, jānantova visujjhati;
1163然而知而犯者,不知而清净。
Jānanto pana āpanno, ajānanto visujjhati.
550
550.
1165不知而犯者,不知而清净;
Ajānantova āpanno, ajānanto visujjhati;
1166然而知而犯者,知而清净。
Jānanto pana āpanno, jānantova visujjhati.
551
551.
1168此与无心四句全然相同;
Acittakacatukkena =15, sadisaṃ sabbathā idaṃ;
1169智者当知,此为不知四句,应善辨别。
Ajānantacatukkanti, veditabbaṃ vibhāvinā.
552
552.
1171唯客比丘犯戒,非余比丘;
Āgantukova āpattiṃ, āpajjati, na cetaro;
1172唯常住比丘犯戒,而非客比丘。
Āvāsikova āpattiṃ, āpajjati, na cetaro.
553
553.
1174客比丘与常住比丘,二者皆犯。
Āgantuko tathāvāsi-kopi āpajjare ubho;
1175然而,有犯及余者,二者皆不犯。
Atthāpatti ca sesaṃ tu, ubho nāpajjare pana.
554
554.
1177或持伞、或着鞋,或以衣覆头者,
Sachattupāhano ceva, sasīsaṃ pārutopi ca;
1178不论进入精舍之时,抑或于其处经行之际;
Vihāraṃ pavisanto ca, vicarantopi tattha ca.
555
555.
1180则唯客比丘犯此罪,而非久住比丘。
Āgantukova āpattiṃ, āpajjati, na cetaro;
1181若执住处事,不履行义务,即有过失。
Āvāsavattamāvāsī, akarontova dosavā.
556
556.
1183既非客比丘,其余二者亦皆不犯;
Na cevāgantuko, sesa-māpajjanti ubhopi ca;
1184不共罪者,二者亦皆不犯。
Asādhāraṇamāpattiṃ, nāpajjanti ubhopi ca.
557
557.
1186有事之差别,无罪之差别;
Vatthunānattatā atthi, natthi āpattinānatā;
1187有罪之差别,无事之差别。
Atthi āpattinānattaṃ, natthi vatthussa nānatā.
558
558.
1189有事之差别,亦有罪之差别;
Vatthunānattatā ceva, atthi āpattinānatā;
1190既无事相的差别,亦无罪相的差别。
Nevatthi vatthunānattaṃ, no ca āpattinānatā.
559
559.
1192四波罗夷的事相差别是被认可的;而无罪相的差别,正是其余诸罪的通则。
Pārājikacatukkassa, vatthunānattatā matā;
1193罪相上并无差别,其余诸罪亦同此理。
Āpattinānatā natthi, sesāpattīsvayaṃ nayo.
560
560.
1195若沙弥与沙弥尼有身触者;
Samaṇo samaṇī kāya-saṃsaggaṃ tu karonti ce;
1196对比丘为僧残,对比丘尼为波罗夷。
Saṅghādiseso bhikkhussa, bhikkhuniyā parājayo.
561
561.
1198如是,罪有差别,事无差别;
Evaṃ āpattinānattaṃ, natthi vatthussa nānatā;
1199然而,身体的接触,对双方而言都构成犯戒之事。
Kāyassa pana saṃsaggo, ubhinnaṃ vatthu hoti hi.
562
562.
1201同样地,若食大蒜,比丘尼……
Tatheva lasuṇassāpi, khādane bhikkhunī pana;
1202犯波逸提,比丘则犯恶作。
Āpajjati hi pācittiṃ, bhikkhuno hoti dukkaṭaṃ.
563
563.
1204而波罗夷法,有其四种;
Pārājikānaṃ pana ce catunnaṃ;
1205及十三种僧残;
Saṅghādisesehi ca terasehi;
1206其事相确有差别。
Hoteva vatthussa ca nānabhāvo;
1207且罪相确有差别。
Āpattiyā ceva hi nānabhāvo.
564
564.
1209波罗夷有四种,犯者合为一类;
Pārājikāni =16 cattāri, āpajjantānamekato;
1210然而,对于比丘尼与沙弥二者,在一切情况下皆如此。
Bhikkhunīsamaṇānaṃ tu, ubhinnaṃ pana sabbaso.
565565.
565.
1212事无差别,罪亦无异;然于各别犯者,此即决断。
Vatthussa natthi nānattaṃ, natthi āpattinānatā;
1213然而于各别犯者,此即决断。
Visuṃ panāpajjantesu, ayameva vinicchayo.
566
566.
1215有事相似性,无罪相似性;
Atthi vatthusabhāgattaṃ, natthāpattisabhāgatā;
1216有罪相似性,无事相似性;
Atthāpattisabhāgatā, natthi vatthusabhāgatā.
567
567.
1218有事相似性,有罪相似性。
Atthi vatthusabhāgattaṃ, atthāpattisabhāgatā;
1219既无事的相似,也无罪的相似。
Natthi vatthusabhāgattaṃ, natthāpattisabhāgatā.
568
568.
1221比丘与比丘尼,若有身触时;
Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, kāyasaṃsaggake sati;
1222有事的相似,却无罪的相似。
Atthi vatthusabhāgattaṃ, natthāpattisabhāgatā.
569
569.
1224然而从最初,比丘便于四种最后事中;
Ādito pana bhikkhussa, catūsvantimavatthusu;
1225或许有罪的相似性,却无事的相似性。
Siyāpattisabhāgattaṃ, na ca vatthusabhāgatā.
570
570.
1227比丘与比丘尼,于四种最后事中;
Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, catūsvanti mavatthusu;
1228有事的相似性,亦有罪的相似性。
Atthi vatthusabhāgattaṃ, atthāpattisabhāgatā.
571
571.
1230于一切共通罪中,此法则亦然;
Sādhāraṇāsu sabbāsu, āpattīsvapyayaṃ nayo;
1231于不共通的罪中,则无事与罪的相似性。
Asādhāraṇāsu nevatthi, vatthāpattisabhāgatā.
572
572.
1233罪在依止师中生起,而非于同住弟子中;
Atthāpatti upajjhāye, neva saddhivihārike;
1234罪存在于同住弟子中,而在依止师中则不存在。
Atthi saddhivihārasmiṃ, upajjhāye na vijjati.
573
573.
1236罪既在依止师中生起,同样也于同住弟子中生起;
Atthāpatti upajjhāye, tathā saddhivihārike;
1237依止师无罪,同住弟子亦无罪。
Nevāpatti upajjhāye, neva saddhivihārike.
574
574.
1239然而,若依止师应行之义务未履行,
Upajjhāyena kattabba-vattassākaraṇe pana;
1240则依止师犯过失,同住弟子则不犯。
Upajjhāyo phuse vajjaṃ, na ca saddhivihāriko.
575
575.
1242然而,若未履行对依止师应作的义务,
Upajjhāyassa kattabba-vattassākaraṇe pana;
1243依止师无罪,同住弟子则有罪。
Natthāpatti upajjhāye, atthi saddhivihārike.
576
576.
1245其余之罪,二者俱犯;
Sesaṃ panidha āpattiṃ, āpajjanti ubhopi ca;
1246至于不共之罪,二者皆不犯。
Asādhāraṇamāpattiṃ, nāpajjanti ubhopi ca.
577
577.
1248若取者触犯重罪,则令取者犯轻罪;
Ādiyanto garuṃ dosaṃ, payojento lahuṃ phuse;
1249若取者触犯轻罪,则令取者犯重罪。
Ādiyanto lahuṃ dosaṃ, payojento garuṃ phuse.
578
578.
1251取者及令取者,唯住于重罪
Ādiyanto =17 payojento, garukeyeva tiṭṭhati;
1252取者及令取者,唯住于轻罪
Ādiyanto payojento, lahukeyeva tiṭṭhati.
579
579.
1254乃至足量以上,取者即触重罪
Pādaṃ vāpi tato uddhaṃ, ādiyanto garuṃ phuse;
1255若出言“取!”而令人取不足之足,则触犯轻罪。
‘‘Gaṇhā’’ti ūnakaṃ pādaṃ, āṇāpento lahuṃ phuse.
580
580.
1257以此方法,其余三足亦当如是了知。
Eteneva upāyena, sesakampi padattayaṃ;
1258唯依义理之可能,智者应知。
Atthasambhavatoyeva, veditabbaṃ vibhāvinā.
581
581.
1260罪过唯在适时,非时如何能有?
Kāleyeva panāpatti, no vikāle kathaṃ siyā?
1261罪过唯在非时,适时如何能有?
Vikāleyeva āpatti, na ca kāle kathaṃ siyā?
582
582.
1263何以适时有罪,非时亦作说明?
Atthāpatti hi kāle ca, vikāle ca pakāsitā?
1264既非时中,亦非非时,如何却说有罪?
Neva kāle vikāle ca, atthāpatti pakāsitā?
583
583.
1266作邀请后而食,于时中食用非残食;
Pavāretvāna bhuñjanto, kāle anatirittakaṃ;
1267“时中犯,非时不犯”,为说明此义。
Kāle āpajjatāpattiṃ, na vikāleti dīpaye.
584
584.
1269非时食之罪,于非时而犯,而非于时犯;
Vikālabhojanāpattiṃ, vikāle na ca kālake;
1270其余情形,无论时或非时,皆犯此罪,毫无疑问。
Sesaṃ kāle vikāle ca, āpajjati, na saṃsayo.
585比丘尼不共之罪,然有依止。
585.
1272而比丘尼之别罪,
Asādhāraṇamāpattiṃ, bhikkhunīnaṃ vasā pana;
1273无论何时,于时于非时,始终不犯。
Nevāpajjati kālepi, no vikālepi sabbadā.
586
586.
1275何物于时应供,于非时则不应供?
Kiṃ paṭiggahitaṃ kāle, no vikāle tu kappati?
1276何者于非时受用则为许可,于时而受反不许可?
Vikāle kiñca no kāle, gahitaṃ pana kappati?
587
587.
1278何者于时与非时皆许可?请说。
Kāle ceva vikāle ca, kiṃ nāma vada kappati?
1279何者既不于时许可,亦不于非时许可?
Neva kāle ca kiṃ nāma, no vikāle ca kappati?
588
588.
1281然而,午前所受用的食物,
Āmisaṃ tu purebhattaṃ, paṭiggahitakaṃ pana;
1282唯于适时为比丘所许,非时则不通。
Kāleyeva tu bhikkhūnaṃ, no vikāle tu kappati.
589
589.
1284然于非时所受用的饮物,
Pānakaṃ tu vikālasmiṃ, paṭiggahitakaṃ pana;
1285唯于非时,不于时中;若至翌日,即不许可。
Vikāleyeva kāle ca, aparajju na kappati.
590
590.
1287七日药,及第四种终生药;
Sattāhakālikañceva , catutthaṃ yāvajīvikaṃ;
1288于时与非时,俱皆开许,如是分别说。
Kāle ceva vikāle ca, kappatīti viniddise.
591
591.
1290各自已逾其时的三种时药;
Attano attano kāla-matītaṃ kālikattayaṃ;
1291肉若不净,或被执取者;
Maṃsaṃ akappiyañceva, tathā uggahitampi ca.
592
592.
1293因作坏族业等,而获得的饮食;
Kuladūsanakammādiṃ =18, katvā uppannabhojanaṃ;
1294无论是时还是非时,比丘皆不应行。
Kāle ceva vikāle ca, na ca kappati bhikkhuno.
593
593.
1296于边地诸国犯,于中国则不犯;
Paccantimesu desesu, āpajjati na majjhime;
1297然而在中国犯,则非在边地。
Majjhime pana desasmiṃ, na ca paccantimesu hi.
594
594.
1299于边地犯,于中部亦犯。
Paccantimesu desesu, āpajjati ca majjhime;
1300于边地不犯,于中部亦不犯。
Paccantimesu desesu, nāpajjati na majjhime.
595
595.
1302比丘于边地,于海中结界时。
Sīmaṃ samudde bandhanto, bhikkhu paccantimesu hi;
1303犯戒,而于中间则不犯。
Āpajjati panāpattiṃ, na cāpajjati majjhime.
596
596.
1305由五人僧团举行具足戒,
Gaṇena pañcavaggena, karonto upasampadaṃ;
1306皮革敷具、常洗浴、带绳之鞋。
Cammattharaṇaṃ dhuvanhānaṃ, saguṇaṅguṇupāhanaṃ.
597
597.
1308受持者于中部犯,于边地则不犯;
Dhārento majjhime vajjaṃ, phuse paccantimesu no;
1309其余罪,于两处皆犯。
Avasesaṃ panāpattiṃ, āpajjatūbhayatthapi.
598
598.
1311比丘尼不共罪,依住处而说;比丘于边地不犯,于中部亦不犯。
Asādhāraṇaāpattiṃ, bhikkhunīnaṃ vasā pana;
1312比丘于边地不犯,于中部亦不犯。
Paccantimesu vā bhikkhu, nāpajjati na majjhime.
599
599.
1314于边地诸国允许,于中部则不允许;
Paccantimesu desesu, kappate na ca majjhime;
1315于中部允许,于边地则不允许。
Kappate, majjhime dese, no ca paccantimesu hi.
600
600.
1317边地诸国所开许者,中地亦开许吗?
Paccantimesu desesu, kappate, majjhimepi kiṃ?
1318边地既已开许,中地为何不许?
Paccantimesu cevāpi, kiṃ na kappati majjhime?
601601。
601.
1320在边地诸国,所说之事有四种;
Paccantimesu desesu, vuttaṃ vatthu catubbidhaṃ;
1321在边地是许可的,在中地则不被许可。
Niddise kappatī ceva, na ca kappati majjhime.
602
602.
1323此四种事,然而在中地,
‘‘Idaṃ catubbidhaṃ vatthu, desasmiṃ pana majjhime;
1324所言“不得”,意为“唯于中国方得”。
Na kappatī’’ti vuttañhi, ‘‘majjhimeyeva kappati’’.
603
603.
1326于边地诸国,如此所说不允许;
Paccantimesu desesu, evaṃ vuttaṃ na kappati;
1327五种盐等其余者,于两处皆得允许。
Pañcaloṇādikaṃ sesaṃ, ubhayatthapi kappati.
604
604.
1329所谓“不适宜”,即是被大仙所禁止的;
Akappiyanti yaṃ nāma, paṭikkhittaṃ mahesinā;
1330这一切于两处,皆不为比丘所允许。
Ubhayatthapi taṃ sabbaṃ, na ca kappati bhikkhuno.
605
605.
1332于内者,犯戒即成立,而非于外;
Anto āpajjatāpattiṃ, āpajjati ca, no bahi;
1333于外犯罪者,于内则从不犯。
Bahi āpajjatāpattiṃ, na ca anto kudācanaṃ.
606
606.
1335犯者,或于内,或于外,或于两处皆然;
Āpajjati =19 pananto ca, bahi cevubhayatthapi;
1336非于内犯罪,亦非于外犯罪。
Neva anto ca āpattiṃ, āpajjati ca, no bahi.
607侵占他人卧处等,唯内犯,不外犯。
607.
1338侵占他人卧处等,唯内犯,不外犯。
Anupakhajjaseyyādiṃ, antoyeva ca, no bahi;
1339僧团的床座等,在露天地,则为任何物。
Saṅghikaṃ pana mañcādiṃ, ajjhokāse tu kiñcipi.
608
608.
1341将衣放置后离去,不犯内罪,唯犯外罪;
Nikkhipitvāna gacchanto, no anto, bahiyeva ca;
1342而其余犯戒,内与外同犯。
Sesamāpajjatāpattiṃ, anto ceva tathā bahi.
609
609.
1344然而,此不共之罪,唯依比丘尼而不共;
Asādhāraṇamāpattiṃ, bhikkhunīnaṃ vasā pana;
1345于内不犯,于外不犯,遍一切处皆不犯。
Nevāpajjati antopi, na bahiddhāpi sabbathā.
610
610.
1347于村落犯戒,于林野不犯,此言何义?
Gāme āpajjatāpattiṃ, no araññe kathaṃ vada?
1348于林野犯戒,于村落不犯,此言何义?
Āpajjati araññasmiṃ, na ca gāme kathaṃ vada?
611
611.
1350在村落中也犯,在森林中也犯,这如何说?
Āpajjati ca gāmepi, araññepi kathaṃ vada?
1351在村落中不犯,在森林中也不犯,这如何说?
Nevāpajjati gāmepi, no araññe kathaṃ vada?
612
612.
1353然而,那些与村落内屋舍相关的,以及有学的制戒;
Antaragharasaṃyuttā, sekkhapaññattiyo pana;
1354比丘确实犯戒于村落,而非林野。
Āpajjati hi taṃ bhikkhu, gāmasmiṃ, no araññake.
613
613.
1356不计其数者,名为阿儒纳,以及唤起比丘尼者。
Agaṇā aruṇaṃ nāma, uṭṭhāpentī ca bhikkhunī;
1357然而,她犯戒于林野,而非村落中。
Āpajjati panāpattiṃ, araññe, no ca gāmake.
614
614.
1359妄语等罪,于二处皆犯;
Musāvādādimāpattiṃ , āpajjatūbhayatthapi;
1360不共之罪,于一切处皆不犯。
Asādhāraṇamāpattiṃ, āpajjati na katthaci.
615
615.
1362唯病者犯,无病者于何时亦不犯。
Āpajjati gilānova, nāgilāno kudācanaṃ;
1363无病者犯,病者不犯。
Agilānova āpattiṃ, phuse, no ca gilānako.
616
616.
1365无病者与病者,二者俱犯。
Agilāno gilāno ca, āpajjanti ubhopi ca;
1366病者与无病者,二者俱不犯。
Nāpajjanti gilāno ca, agilāno ubhopi ca.
617
617.
1368然而,若人于有需时,以他药
Bhesajjena panaññena, atthe sati ca yo pana;
1369无病者若令人知他药,即犯。
Viññāpeti tadaññaṃ so, āpajjati akallako.
618
618.
1371虽非因药需而令人知药,
Na bhesajjena atthepi, bhesajjaṃ viññāpeti ce;
1372无病者亦犯,心生贪求故。
Āpajjatāgilānova, āpattiṃ lolamānaso.
619
619.
1374妄语等其余诸罪,二者皆犯。
Musāvādādikaṃ sesaṃ, āpajjanti ubhopi ca;
1375于不共罪,二者皆不犯。
Asādhāraṇamāpattiṃ, nāpajjanti ubhopi ca.
1415四项论。
Catukkakathā.
620
620.
1377因妄语之故,有五种罪:波罗夷、偷兰遮、波逸提、恶作。
Pañca =20 āpattiyo honti, musāvādassa kāraṇā;
1378波罗夷、偷兰遮、波逸提、恶作。
Pārājikaṃ garuṃthulla-ccayaṃ pācitti dukkaṭaṃ.
621
621.
1380所说之利益,于迦絺那衣中,正是五种。
Ānisaṃsā panuddiṭṭhā, pañceva kathinatthare;
1381不告而取用、游行及别众食。
Anāmantāsamādāna-caraṇaṃ gaṇabhojanaṃ.
622
622.
1383于彼处所生之衣,他们将获得;
Yo tattha cīvaruppādo, so ca nesaṃ bhavissati;
1384衣随所需,取亦开许。
Cīvaraṃ yāvadatthañca, gahetumpi ca vaṭṭati.
623
623.
1386油有五种,导师以无戏论而说。
Telaṃ pañcavidhaṃ vuttaṃ, nippapañcena satthunā;
1387脂者,由蜜树、蓖麻、胡麻、芥子所生。
Vasā madhukaeraṇḍa-tilasāsapasambhavaṃ.
624
624.
1389熊脂、鱼脂,鳄鱼脂与猪脂。
Acchamacchavasā ceva, susukā sūkarassa ca;
1390所谓“驴之脂”,脂被认为有五种。
Gadrabhassa vasā ceti, vasā pañcavidhā matā.
625
625.
1392根种子、茎种子、节种子、顶种子,智者了知;
Mūlakhandhaggabījāni , phaḷubījañca paṇḍito;
1393第五种名为“种子种子”,以此阐明五种种子。
Pañcamaṃ bījabījanti, pañca bījāni dīpaye.
626
626.
1395比丘可以受用五种适合沙门的果实:火烧过的、刀切过的、指甲划破过的、无籽的、种子已除去的。
Phalaṃ samaṇakappehi, paribhuñjeyya pañcahi;
1396即火烧者、刀切者、指甲划破者;无籽者、种子已除去者。
Aggisatthanakhakkantaṃ, abījubbaṭṭabījakaṃ.
627于此,乃叶、芦苇、草、布料,以及绳索之力。
627.
1398以叶、羽、草、布片及树皮故,于此处——
Paṇṇuṇṇatiṇacoḷānaṃ, vākassa ca vasenidha;
1399五种坐具,为断除痴惑的牟尼所说。
Bhisiyo bhāsitā pañca, muninā mohanāsinā.
628
628.
1401自恣亦有五种,依饭食等五种而作。
Pavāraṇāpi pañceva, odanādīhi pañcahi;
1402受取者亦有五种,以执取身等故。
Paṭiggāhāpi pañceva, kāyādigahaṇena ca.
629
629.
1404通晓律者,有五种利益,
Pañcānisaṃsā vinayaññukasmiṃ;
1405由具大悲悯的大仙所说。
Mahesinā kāruṇikena vuttā;
1406自己的戒得到善护;
Surakkhitaṃ hoti sakañca sīlaṃ;
1407解除他人的追悔。
Kukkuccamaññassa nirākaroti.
630
630.
1409于僧众中无畏而说。
Visārado bhāsati saṅghamajjhe;
1410轻易调伏怨敌比丘
Sukhena niggaṇhati veribhikkhū;
1411为令法住立而转起
Dhammassa ceva ṭhitiyā pavatto;
1412因此智者应于此生起恭敬
Tasmādaraṃ tattha kareyya dhīro.
1453五项论。
Pañcakakathā.
631
631.
1414截断尸身者,已由具六神通的如来说示;
Chavacchedanakā =21 vuttā, chaḷabhiññena tādinā;
1415床与椅超出限量,以及坐具。
Mañcapīṭhamatikkanta-pamāṇañca nisīdanaṃ.
632
632.
1417同样,疥疮覆衣、雨浴衣、
Tathā kaṇḍupaṭicchādī, vassasāṭikacīvaraṃ;
1418即便是善逝之衣,也以衣为准量。
Cīvaraṃ sugatassāpi, cīvarena pamāṇakaṃ.
633
633.
1420以六种行相犯戒,而非其他方式;
Chahākārehi āpattiṃ, āpajjati na aññathā;
1421同样,以无惭、无知及恶作。
Alajjitāya aññāṇa-kukkuccehi tatheva ca.
634
634.
1423由于颠倒想,于如法者也生起不如法;
Viparitāya saññāya, kappiyepi akappiye;
1424又由于失念,无疑地犯下罪过。
Satisammosato ceva, āpajjati, na saṃsayo.
635
635.
1426具足六支者,
Chahi aṅgehi yuttena;
1427然而,具足六支者,应授具足戒;
Upasampādanā pana;
1428应作,及依止;
Kātabbā, nissayo ceva;
1429应授予沙弥。
Dātabbo, sāmaṇerako.
636
636.
1431比丘应恒以法眼观察。
Bhikkhunāpaṭṭhapetabbo, satataṃ dhammacakkhunā;
1432他悉知罪、非罪、重、轻。
Āpattiṃ pana jānāti, anāpattiṃ garuṃ lahuṃ.
637
637.
1434广说与略说的波罗提木叉,二者确皆属彼。
Pātimokkhāni vitthārā, ubhayāni panassa hi;
1435诸尊者!此诚善来,于义理善加分别。
Svāgatāni bhavanteva, suvibhattāni atthato.
638
638.
1437于随相及经文中善加抉择;
Anubyañjanaso ceva, suttaso suvinicchitā;
1438或具足十戒腊者,或超过十戒腊者。
Dasavassopi vā hotitirekadasavassiko.
1480六法论。
Chakkakathā.
639
639.
1440既演说七种如法行,亦演说七种止诤法;
Satta sāmīciyo vuttā, satteva samathāpi ca;
1441由照见七觉支者而制定七种罪。
Paññattāpattiyo satta, sattabojjhaṅgadassinā.
1484七法论。
Sattakakathā.
640
640.
1443或以八种行相败坏此处的诸家族。
Kulāni idha dūseti, ākārehi panaṭṭhahi;
1444以花、果、粉末而败坏。
Pupphena ca phalenāpi, cuṇṇenapi ca dūsako.
641
641.
1446以泥土、齿木、竹片,以及医药,
Mattikādantakaṭṭhehi, veḷuyā vejjikāyapi;
1447以跑腿传信,亦为活命的缘故。
Jaṅghapesanikenāpi, ājīvasseva kāraṇā.
642
642.
1449八种非残食,及八种残食;
Aṭṭhevānatirittāpi , atirittāpi aṭṭha ca;
1450所行不净者,受持者,及举示者。
Akappiyakataṃ cevāgahituccāritampi ca.
643
643.
1452所作于伸手范围之外,亦非已食者所作;
Kataṃ ahatthapāsepi, na ca bhuttāvinā kataṃ;
1453由已受请者所为,及由已食者所为。
Pavāritena yañceva, kataṃ bhuttāvināpi ca.
644
644.
1455由已从座起者所为,以及残食所为;
Āsanā vuṭṭhitenāpi, atirittakatampi ca;
1456这称为未说之食,而非病者的残食。
Avuttamalametanti, na gilānātirittakaṃ.
645
645.
1458此八种已宣说,当知非为残食;
Ime aṭṭheva niddiṭṭhā, ñeyyā anatirittakā;
1459然而,残食者,由遮止这些而显明。
Atirittā panetesaṃ, paṭikkhepena dīpitā.
646
646.
1461于前行共作中,为恶作;于通知了知中,为恶作。
Sahapubbapayogesu, dukkaṭaṃ ñātañattisu;
1462若对难随顺者以手触摸,得恶作;若加催促,亦得恶作。
Durūpaciṇṇe āmāse, dukkaṭaṃ paṭisāvane.
647第八种已作说明,律中恶作亦复如是;
647.
1464第八项已明示,律之恶作亦然;
Aṭṭhamaṃ pana niddiṭṭhaṃ, tathā vinayadukkaṭaṃ;
1465如是有此八种,一切皆是恶作。
Iti aṭṭhavidhaṃ hoti, sabbameva ca dukkaṭaṃ.
648
648.
1467善来比丘具足戒、皈依具足戒;
Ehibhikkhūpasampadā, saraṇagamanena ca;
1468问答教诫具足戒、承受重法具足戒。
Pañhābyākaraṇovādā, garudhammapaṭiggaho.
649
649.
1470同样,通过白四羯磨受具足戒,正是第八种语具足戒;
Tathā ñatticatutthena, kammenevaṭṭhavācikā;
1471由使者、比丘尼而受者——如此具足戒恰有八种。
Dūtena bhikkhunīnanti, aṭṭheva upasampadā.
650
650.
1473此外,八种非法之事,已由具清净正见者所开示;
Asaddhammā panaṭṭheva, niddiṭṭhā suddhadiṭṭhinā;
1474八种布萨支,应当了知。
Aṭṭhevuposathaṅgāni, veditabbāni viññunā.
651恭敬与不恭敬
651.
1476恭敬与不恭敬
Sakkāro ca asakkāro;
1477得与失、称与讥;
Lābhālābho yasāyaso;
1478恶欲与亲近恶友;
Pāpicchā pāpamittattaṃ;
1479这些八法,乃是非正法。
Asaddhammā panaṭṭhime.
652
652.
1481不应杀害生命,不应取未与之物;
Pāṇaṃ na hane, na cādinnamādiye;
1482不应说虚妄语,不应饮酒;
Musā na bhāse, na ca majjapo siyā;
1483应离非梵行,远离淫欲法;
Abrahmacariyā virameyya methunā;
1484不应于夜间食用非时食。
Rattiṃ na bhuñjeyya vikālabhojanaṃ.
653
653.
1486不应佩戴花鬘,不应涂抹芳香之物;
Mālaṃ na dhāre, na ca gandhamācare;
1487应卧于地上铺设的床座。
Mañce chamāyaṃva sayetha santhate;
1488这便称为八支布萨;
Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṃ;
1489由佛陀所宣说,能尽苦边。
Buddhena dukkhantagunā pakāsitaṃ.
654
654.
1491而八种饮料,已由大仙所宣说。
Aṭṭheva pana pānāni, niddiṭṭhāni mahesinā;
1492具足八支的比丘,堪任比丘尼教诫。
Bhikkhu aṭṭhaṅgasaṃyutto, bhikkhunovādamarahati.
1536八法之释。
Aṭṭhakakathā.
655
655.
1494胜妙饮食九种,导师已宣说;
Bhojanāni paṇītāni, nava vuttāni satthunā;
1495若食九种肉,即属恶作。
Dukkaṭaṃ pana niddiṭṭhaṃ, nava maṃsāni khādato.
656
656.
1497波罗提木叉的诵出,阐明为九种;
Pātimokkhassa uddesā, naveva paridīpitā;
1498此处布萨有九种,僧团亦由九种而分裂。
Uposathā navevettha, saṅgho navahi bhijjati.
1543九法之释。
Navakakathā.
657
657.
1500十种辱骂事,及十种学处;
Dasa akkosavatthūni, dasa sikkhāpadāni ca;
1501不净肉有十种,净肉亦有十种。
Akappiyāni maṃsāni, dasa sukkāni ve dasa.
658
658.
1503生、名、姓氏、业、技艺、疾病。
Jāti nāmañca gottañca, kammaṃ sippañca rogatā;
1504相状、罪过、烦恼,以及辱骂,此即十种。
Liṅgāpatti kilesā ca, akkosena daseva hi.
659
659.
1506国王进入后宫有十种过患;
Dasa ādīnavā rañño, antepurappavesane;
1507以十种方式,僧残被说为可覆藏;
Dasākārehi saṅghādi-seso channoti dīpito.
660
660.
1509十种业道是福,十种业道亦是非福;
Dasa kammapathā puññā, apuññāpi tathā dasa;
1510十种布施事,与十种宝。
Daseva dānavatthūni, daseva ratanāni ca.
661
661.
1512食物、饮品、衣物、花鬘、香与涂香;
Annaṃ pānañca vatthañca, mālā gandhavilepanaṃ;
1513车乘、床座、住处及灯具——以上为十种。
Yānañca seyyāvasathaṃ, padīpeyyantime dasa.
662
662.
1515牟尼主开示了十种不应礼敬之人。
Avandiyā munindena, dīpitā dasa puggalā;
1516十种尘堆衣,以及十种衣的受持。
Daseva paṃsukūlāni, dasa cīvaradhāraṇā.
663
663.
1518冢间衣、市场衣,以及鼠啮衣。
Sosānikaṃ pāpaṇikaṃ, tathā undūrakhāyitaṃ;
1519牛所啮者、火所烧者、羊所啮者、鼠所啮者。
Gokhāyitagginā daḍḍhaṃ, ajikūpacikakhāyitaṃ.
664
664.
1521塔供养衣与灌顶衣;
Thūpacīvarikañceva, tatheva abhisekiyaṃ;
1522已去者与已来者,如是粪扫衣有十种。
Gatapacchāgatañceti, dasadhā paṃsukūlikaṃ.
665
665.
1524一切青等色已作说明;持衣之法有十种。
Sabbanīlādayo vuttā, dasa cīvaradhāraṇā;
1525此处所说的衣,为新衣,连同僧脚崎衣。
Cīvarāni navevettha, saddhiṃ saṃkaccikāya ca.
1571十法之释。
Dasakakathā.
666
666.
1527不能者有十一种,如黄门等;其中既有未受具者,亦有已受具者。
Ekādasa panābhabbā, puggalā paṇḍakādayo;
1528有未受具足戒者,亦有已受具足戒者。
Hontevānupasampannā, upasampāditāpi ca.
667
667.
1530所说的不如法钵,实有十一种。
Pattā akappiyā vuttā, ekādasa bhavanti hi;
1531木钵、十种宝所成之钵,
Dārujena ca pattena, daseva ratanubbhavā.
668
668.
1533同样有十一种,鞋也是不允许的;
Ekādasa tathā honti, pādukāpi akappiyā;
1534十一种界,已宣说为非界。
Ekādaseva sīmāyo, asīmāti pakāsitā.
669
669.
1536过小、过大、破损、有影、有相者,
Atikhuddātimahantā, khaṇḍacchāyānimittakā;
1537无相、在外、共许、河中亦然。
Animittā, bahiṭṭhena, sammatā, nadiyaṃ tathā.
670
670.
1539生池、海中,或溃决淹没之处亦同;
Jātassare, samudde vā, sambhinnajjhotthaṭāpi ca;
1540于界内亦成非界,如是共有此十一种。
Sīmāyapi asīmāyo, ekādasa imā siyuṃ.
671
671.
1542十一种地,有净与不净;
Ekādaseva pathavī, kappiyā ca akappiyā;
1543结已说为如法,及十一种类。
Gaṇṭhikā kappiyā vuttā, ekādasa ca vīdhakā.
672
672.
1545已说十一种应受持之衣。
Ekādasavidhaṃ vuttaṃ, adhiṭṭhātabbacīvaraṃ;
1546三衣,以及疥疮覆布、坐具。
Ticīvaraṃ tathā kaṇḍu-paṭicchādī, nisīdanaṃ.
673673。
673.
1548敷布、雨浴衣、拭面布。
Paccattharaṇaṃ, vassika-sāṭikā, mukhapuñchanaṃ;
1549滤水囊、资具布,以及覆肩衣。
Dakasāṭi, parikkhāra-coḷaṃ, saṃkaccikāpi ca.
674
674.
1551一切皆以再三为准,此十一事已宣说;
Yāvatatiyakā sabbe, ekādasa pakāsitā;
1552阿利吒、旃陀迦利,与随顺被举者。
Ariṭṭho, caṇḍakāḷī ca, ukkhittassānuvattikā.
675675。
675.
1554八僧残中,然二者之意愿;
Aṭṭha saṅghādisesesu, ubhinnaṃ tu vasā pana;
1555此十一种,已说明至第三次。
Ekādasa ime yāva-tatiyāti pakāsitā.
676
676.
1557依止仅有十种,而止息则有别。
Nissayassa dasekāva, paṭippassaddhiyo pana;
1558老师有六种,亲教师则有五种。
Chadhācariyato vuttā, upajjhāyā tu pañcadhā.
1605十一法之释。
Ekādasakakathā.
677
677.
1560头陀支有十三种,而最高则有十四种;
Teraseva dhutaṅgāni, paramāni ca cuddasa;
1561而大仙则宣说了十六种‘知’。
Soḷaseva tu ‘‘jāna’’nti, paññattāni mahesinā.
678
678.
1563凡是了知此有上律抉择之人,
Sauttaraṃ vinayavinicchayaṃ tu yo;
1564以及于此了知一切无上之人,
Anuttaraṃ sakalamapīdha jānati;
1565在无上的大律法中,
Mahattare vinayanaye anuttare;
1566他确实成为无上者,这毫无疑问。
Niruttaro bhavati hi so, na saṃsayo.
1614增一法门已完。
Ekuttaranayo samatto.
1615汗毛竖立论
Sedamocanakathā
679
679.
1568从今往后,我将宣说;诸比丘,请再聆听。
Ito paraṃ pavakkhāmi, bhikkhūnaṃ suṇataṃ puna;
1569流汗解脱之偈,是殊胜的显现因缘。
Sedamocanagāthāyo, paṭubhāvakarā varā.
680
680.
1571避开锁骨以上,避开脐下;
Ubbhakkhakaṃ vivajjetvā, adhonābhiṃ vivajjiya;
1572依缘淫法,云何成波罗夷?
Paṭicca methunaṃ dhammaṃ, kathaṃ pārājiko siyā?
681
681.
1574若无头躯干有情,其口生于胸;
Kabandhasattakāyassa, ure hoti mukhaṃ sace;
1575若以口行淫法,即犯波罗夷。
Mukhena methunaṃ dhammaṃ, katvā pārājiko bhave.
682
682.
1577若有比丘独居于空寂无人的岛屿,
Suññe nissattake dīpe, eko bhikkhu sace vase;
1578由交媾之故,他如何成为波罗夷?
Methunapaccayā tassa, kathaṃ pārājiko siyā?
683
683.
1580或下垂者、或软背者,于大便道、或于口中;
Lambī vā mudupiṭṭhī vā, vaccamagge mukhepi vā;
1581若将生支插入,自己即构成波罗夷。
Aṅgajātaṃ pavesento, sake pārājiko bhave.
684
684.
1583自己既不取用任何物品,也不教令他人取用;
Sayaṃ nādiyate kiñci, parañca na samādape;
1584既无安排,又如何构成波罗夷?
Saṃvidhānañca nevatthi, kathaṃ pārājiko siyā?
685
685.
1586虽已越过关税处,却不取他人之物;
Suṅkaghāte atikkante, nādiyanto parassa tu;
1587若未获许可,比丘便犯波罗夷。
Āṇattiñca vināyeva, hoti pārājiko yati.
686
686.
1589若人以盗心,取走贵重物品,
Haranto garukaṃ bhaṇḍaṃ, theyyacittena puggalo;
1590然而,对于他人的资具,何以不成波罗夷?
Parassa tu parikkhāraṃ, na ca pārājiko kathaṃ?
687
687.
1592然而,若对畜生道众生,以盗心取其重物,不构成波罗夷。
Tiracchānagatānaṃ tu, puggalo garubhaṇḍakaṃ;
1593以盗心取其重物,并不构成波罗夷。
Gaṇhanto theyyacittena, na ca pārājiko siyā.
688
688.
1595比丘若将自己所有之物施予他人,如何会成波罗夷?
Attano santakaṃ datvā, bhikkhu pārājiko kathaṃ?
1596若以“愿彼死”之心施与不适宜的食物,因而命终。
‘‘Maratū’’ti asappāya-bhojanaṃ deti ce cuto.
689
689.
1598于父作父想,于母作母想,
Pitari pitusaññī ca, mātusaññī ca mātari;
1599已造无间业者,人如何能不感其果?
Hantvānantariyaṃ kammaṃ, na phuseyya kathaṃ naro?
690
690.
1601母亲已堕畜生趣,父亲已堕畜生趣。
Tiracchānagatā mātā, tiracchānagato pitā;
1602因此,杀害此二者,皆不构成无间业。
Tasmānantariyaṃ natthi, māritesu ubhosupi.
691
691.
1604自己不取重物,亦不教他人取。
Anādiyanto garukaṃ, parañca na samādape;
1605行、住、坐时,如何成为波罗夷?请说。
Gacchaṃ ṭhito nisinno vā, kathaṃ pārājiko bhaṇa?
692
692.
1607于过人法,作约定已;
Manussuttarike dhamme, katvāna katikaṃ tato;
1608若彼以希求尊崇为意,若违越者,则堕落。
Sambhāvanādhippāyo so, atikkamati ce cuto.
693
693.
1610四条僧残,或依同一事由而成;
Saṅghādisesā cattāro, bhaveyyuṃ ekavatthukā;
1611若你精通律制,请为我的提问解说。
Kathaṃ? Kathehi me puṭṭho, vinaye ce visārado.
694
694.
1613作媒、说粗恶语、随从与自欲;
Sañcarittañca duṭṭhullaṃ, saṃsaggaṃ attakāmataṃ;
1614若对女人行此事,可能触犯此四条。
Itthiyā paṭipajjanto, phuseyya caturo ime.
695
695.
1616犯僧伽婆尸沙后,长久覆藏已;
Saṅghādisesamāpanno, chādetvā suciraṃ pana;
1617未行所说之行法,他如何得出罪?
Acaritvā yathāvuttaṃ, vattaṃ so vuṭṭhito kathaṃ?
696
696.
1619犯漏精者,若安住于比丘身份之时;
Sukkavissaṭṭhimāpanno , bhikkhubhāve ṭhito pana;
1620而于性相转变时,则不犯僧残罪。
Parivatte tu liṅgasmiṃ, natthi saṅghādisesatā.
697
697.
1622忿怒者,反令人喜悦。
Kuddho ārādhako hoti;
1623忿怒者还会遭到呵责;
Kuddho hoti ca nindito;
1624那么,那究竟是何法,
Atha ko nāma so dhammo;
1625依此法,忿怒者反被称赞?
Yena kuddho pasaṃsito?
698
698.
1627若外道受到称赞,他便心生嗔怒;
Vaṇṇasmiṃ bhaññamāne yo, titthiyānaṃ tu kujjhati;
1628若正自觉者的信受者被呵责,他便心生嗔恚;
Ārādhako, sambuddhassa, yadi kujjhati nindito.
699
699.
1630日落之后,比丘便进食;
Atthaṅgate tu sūriye, bhojanaṃ bhikkhu bhuñjati;
1631既非散乱心者,亦非癫狂者,如何无罪?
Na khittacittonummatto, nirāpatti kathaṃ bhave?
700
700.
1633若反刍之后,于夜间吞食食物;
Yo ca romanthayitvāna, rattiṃ ghasati bhojanaṃ;
1634他实无罪,此因非时食故。
Natthi tassa panāpatti, vikālabhojanena hi.
701
701.
1636日没之后,比丘取用食物;
Atthaṅgate ca sūriye, gahetvā bhikkhu bhojanaṃ;
1637若食用,则有罪;如何方得无罪?
Sace bhuñjeyya āpatti, anāpatti kathaṃ bhave?
702
702.
1639非时前往北俱卢洲,于彼处获得食物;
Vikāluttarakuruṃ gantvā, tattha laddhāna bhojanaṃ;
1640来到此处后,于适时进食者,无犯。
Āgantvā idha kālena, natthi āpatti bhuñjato.
703
703.
1642或在村落,或在山林,凡他人所执为己有之物;
Gāme vā yadi vāraññe, yaṃ paresaṃ mamāyitaṃ;
1643若未不与而取,怎成波罗夷?
Na harantova taṃ theyyā, kathaṃ pārājiko siyā?
704
704.
1645所谓「偷住者」,即以表相偷住者;
Theyyasaṃvāsako nāma, liṅgasaṃvāsathenako;
1646不取他人之物,此人却成波罗夷。
Parabhaṇḍaṃ agaṇhanto, hoti esa parājito.
705
705.
1648美貌女子愚痴,比丘以染心,
Nārī rūpavatī bālā, bhikkhu rattena cetasā;
1649若与彼女行淫已,彼如何不犯波罗夷?
Methunaṃ tāya katvāpi, so na pārājiko kathaṃ?
706
706.
1651比丘梦中见貌美女子,
Bhikkhu rūpavatiṃ nāriṃ, supinantena passati;
1652纵与彼行淫和合,亦不失坏。
Tāya methunasaṃyoge, katepi na vinassati.
707
707.
1654一位女子在此世间所生的两个儿子,
Ekissā dve siyuṃ puttā, jātā idha panitthiyā;
1655二子的母亲与父亲竟是同一人,这是怎么可能的?请为我说。
Dvinnaṃ mātā pitā sāva, kathaṃ hoti bhaṇāhi me?
708
708.
1657身为女人的两性人,自己便能受胎;
Ubhatobyañjanā itthī, gabbhaṃ gaṇhāti attanā;
1658她令他人受胎,因此她既是母亲,又是父亲。
Gaṇhāpeti paraṃ gabbhaṃ, tasmā mātā pitā ca sā.
709
709.
1660比丘尼与男子共处一室,于隐蔽处独住;
Purisena sahāgāre, raho vasati bhikkhunī;
1661若触摸其肢体,如何能不犯?
Parāmasati tassaṅgaṃ, anāpatti kathaṃ siyā?
710
710.
1663共室同寝,以及一切照料;
Sahāgārikaseyyañca, sabbañca paṭijagganaṃ;
1664因为比丘尼得为男童之母。
Dārakassa ca mātā hi, kātuṃ labhati bhikkhunī.
711
711.
1666又,何者于诸学处中,与比丘不共?
Ko ca bhikkhūhi sikkhāsu, asādhāraṇataṃ gato;
1667莫非他不是别住者,也不是被举罪者等,不是吗?
Na pārivāsiko brūhi, na ukkhittādikopi ca?
712
712.
1669若想取用剃刀等器具,而它先前曾被理发师用过;
Gahetuṃ khurabhaṇḍaṃ tu, sace nhāpitapubbako;
1670他不得将此给予他人使用,而应说明:“这如法。”
Na so labhati aññesaṃ, kappatīti ca niddise.
713
713.
1672他宣说善法,最上与义相应;
Katheti kusalaṃ dhammaṃ, paramaṃ atthasaṃhitaṃ;
1673请说,哪一种人,既非死者,亦非活者?
Katamo puggalo brūhi, na mato na ca jīvati?
714
714.
1675他宣说善法,最上与义相应;
Katheti kusalaṃ dhammaṃ, paramaṃ atthasaṃhitaṃ;
1676那是化现的佛陀,既非死,也非活。
Hoti nimmitabuddho so, na mato na ca jīvati.
715
715.
1678受请建造已指定地点的小屋者,
Saṃyācikaṃ karontassa, kuṭiṃ desitavatthukaṃ;
1679如量而不过度,罪与周围地带。
Pamāṇikamanārambhaṃ, āpatti saparikkamaṃ.
716
716.
1681若人建造小屋,那全由泥土所成;
Naro karoti ce kuṭiṃ, sa sabbamattikāmayaṃ;
1682依胜者所说,彼实不能从过失中解脱。
Na muccateva vajjato, jinena vuttato tato.
717
717.
1684以乞求方式行事的比丘,如何能无犯?
Saṃyācikāya bhikkhussa, anāpatti kathaṃ siyā;
1685然而,于建造无一切相之小屋者,
Sabbalakkhaṇahīnaṃ tu, karontassa kuṭiṃ pana?
718
718.
1687于建造草覆小屋的乞求者,
Saṃyācikaṃ karontassa, tiṇacchadanakaṃ kuṭiṃ;
1688胜者之月为比丘宣说无罪。
Bhikkhuno jinacandena, anāpatti pakāsitā.
719
719.
1690不应以身体造作任何努力;
Na kāyikaṃ kañci payogamācare;
1691不应以言语对他人说任何话;
Na kiñci vācāya paraṃ bhaṇeyya;
1692触犯因最终事所引生的重罪;
Phuse garuṃ antimavatthuhetukaṃ;
1693“若你于律中无畏,就请说吧!”
Visārado ce vinaye bhaṇāhi tvaṃ?
720
720.
1695然而,若有比丘尼覆藏他人的罪过,
Parassā pana yā vajjaṃ, paṭicchādeti bhikkhunī;
1696她便以此相触犯重罪,犯波罗夷。
Ayaṃ pārājikāpattiṃ, tannimittaṃ garuṃ phuse.
721
721.
1698不应以身造作任何恶事;
Na kāyikaṃ kiñcipi pāpamācare;
1699不应以语造作任何恶事;
Na kiñci vācāya careyya pāpakaṃ;
1700当如已被善为驱摈者,确然已遭摈除;
Sunāsitoyeva ca nāsito siyā;
1701你被我这样问,如何回答?
Kathaṃ tuvaṃ brūhi mayāsi pucchito?
722第七二二偈。
722.
1703然而,所说的不能者,即般荼迦等诸人;
Abhabbā pana ye vuttā, puggalā paṇḍakādayo;
1704由牟尼主所摈除的这十一类人,已被善妙摈除。
Ekādasa munindena, nāsitā te sunāsitā.
723
723.
1706若不发任何言语,无论是善是恶;
Anuggiraṃ giraṃ kiñci, subhaṃ vā yadi vāsubhaṃ;
1707若触犯语过,我问你:当如何说?
Phuse vācasikaṃ vajjaṃ, kathaṃ me pucchito bhaṇa?
724
724.
1709然而,若有比丘不承认确实存在的罪,
Santimeva panāpattiṃ, bhikkhu nāvikareyya yo;
1710故意妄语,则被判为恶作。
Sampajānamusāvāde, dukkaṭaṃ tassa vaṇṇitaṃ.
725
725.
1712一人已具足戒,两人从她手中取衣,如何会有种种罪?
Ekatoupasampannā, ubho tāsaṃ tu hatthato;
1713取衣者如何会有种种罪?
Cīvaraṃ gaṇhato honti, nānāāpattiyo kathaṃ?
726
726.
1715若有已受具足戒的比丘尼,因诸比丘的因缘,从她手中取衣,波逸提。
Ekatoupasampannā , bhikkhūnaṃ tu vasena yā;
1716凡从她手中接受衣服者,波逸提。
Cīvaraṃ hatthato tassā, pācitti paṭigaṇhato.
727
727.
1718一人依比丘尼众而得具足戒者;
Ekatoupasampannā, bhikkhunīnaṃ vasena yā;
1719从她手中接受衣者,犯恶作。
Cīvaraṃ hatthato tassā, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato.
728
728.
1721四人共谋偷取重物,
Saṃvidhāya ca cattāro, garuṃ theniṃsu bhaṇḍakaṃ;
1722长老于他们中犯偷兰遮,余者犯波罗夷。
Thero thullaccayaṃ tesu, patto, sesā parājayaṃ.
729
729.
1724如何?六摩沙迦之物,其中亲手者有三人。
Kathaṃ ? Chamāsakaṃ bhaṇḍaṃ, tattha sāhatthikā tayo;
1725由长老所窃取的摩沙迦有三,以命令所得者亦有三。
Haṭā therena māsā tu, tayo āṇattiyāpi ca.
730
730.
1727三人各以亲手。
Tīhi sāhatthikokeko;
1728五摩沙迦由教令所舍。
Pañca āṇattiyā haṭā;
1729因此,长老犯偷兰遮罪。
Tasmā thullaccayaṃ thero;
1730其余者,得巴拉基咖罪。
Patto, sesā parājayaṃ.
731
731.
1732比丘在屋外,女人入于子宫内;
Bahiddhā gehato bhikkhu, itthī gabbhantaraṃ gatā;
1733屋无孔隙,以行淫之缘而堕。
Chiddaṃ gehassa no atthi, methunapaccayā cuto.
732
732.
1735在衣屋内,与女人行淫
Antodussakuṭiṭṭhena, mātugāmena methunaṃ;
1736仅依敷具等方式,行已便成波罗夷
Santhatādivaseneva, katvā hoti parājito.
733
733.
1738然而酥油等药,自取已
Sappiādiṃ tu bhesajjaṃ, gahetvā sāmameva taṃ;
1739若未过七日,受用者便犯何罪?
Avītivatte sattāhe, kathaṃ āpatti sevato?
734
734.
1741于转变根性之比丘,或于比丘尼;
Parivattitaliṅgassa, bhikkhuno itarāya vā;
1742若未过七日,受用者即有罪。
Avītivatte sattāhe, hoti āpatti sevato.
735
735.
1744尼萨耆波逸提与纯波逸提,
Nissaggiyena pācitti, suddhapācittiyampi ca;
1745比丘如何以一种方式犯戒?请为我解说。
Ekatova kathaṃ bhikkhu, āpajjeyya bhaṇāhi me?
736
736.
1747若有利养归属僧团,无论为己或为他而作,
Saṅghe pariṇataṃ lābhaṃ, attano ca parassa ca;
1748当同时转移时,藉由这种方法便触及二者。
Ekato pariṇāmento, payogena dvayaṃ phuse.
737
737.
1750诸比丘聚集之后,应生和合想;
Bhikkhū samāgamma samaggasaññā;
1751一切比丘都应行僧团羯磨;
Sabbe kareyyuṃ pana saṅghakammaṃ;
1752比丘立于十二由旬范围之内。
Bhikkhuṭṭhito dvādasayojanasmiṃ;
1753如何所作因别众而坏?
Kathaṃ kataṃ kuppati vaggahetu?
738
738.
1755然而,若有比丘坐着。
Atthi sace pana bhikkhu nisinno;
1756在十二由旬的城中
Dvādasayojanike nagare tu;
1757在那里所作的羯磨,即非羯磨。
Tattha kataṃ pana kammamakammaṃ;
1758如果没有住处界,便无。
Natthi vihāragatā yadi sīmā.
739
739.
1760僧伽梨披于身上,安陀会内著。
Saṅghāṭi pārutā kāye, nivatthontaravāsako;
1761一切舍堕罪,如何成立?请为我说。
Nissaggiyāni sabbāni, kathaṃ honti kathehi me?
740
740.
1763若执其耳,便即彼处而洗污泥。
Kaṇṇaṃ gahetvā tattheva, kaddamaṃ yadi dhovati;
1764对于比丘尼而言,这些物品置于身支,即是应舍。
Bhikkhunī kāyaṅgāneva, tāni nissaggiyāni hi.
741
741.
1766若杀害非己之父的男子,杀害非己之母的女子,
Purisaṃ apitaraṃ hantvā, itthiṃ hantvā amātaraṃ;
1767此人如何造作无间业呢?
Ānantariyakaṃ kammaṃ, āpajjati kathaṃ naro?
742
742.
1769性别转变时,父亲变为女性;
Parivatte tu liṅgasmiṃ, pitaraṃ itthitaṃ gataṃ;
1770母亲变为男性后杀之,则犯重罪。
Mātaraṃ purisattaṃ tu, gataṃ hantvā garuṃ phuse.
743
743.
1772杀害母亲之后,又杀害父亲;
Mātaraṃ pana māretvā, māretvā pitarampi ca;
1773无间业,人如何才能不犯?
Ānantariyakaṃ kammaṃ, nāpajjeyya kathaṃ naro?
744
744.
1775母亲是畜生趣,父亲是畜生趣,
Tiracchānagatā mātā, tiracchānagato pitā;
1776杀害父母之后,亦不犯无间业。
Mātaraṃ pitaraṃ hantvā, nānantariyakaṃ phuse.
745
745.
1778若僧团对已被呵责且现在前之人作羯磨,
Codetvā sammukhībhūtaṃ, saṅgho kammaṃ kareyya ce;
1779如何此羯磨成为非羯磨,僧团复成有罪?
Kathaṃ kammaṃ akammaṃ taṃ, saṅgho sāpattiko siyā?
746
746.
1781然而所说,是就黄门等的达上而言。
Vuttaṃ tu paṇḍakādīnaṃ, sandhāya upasampadaṃ;
1782《库轮迪》中说,这是针对无罪者所行的羯磨。
Anāpattissa kammaṃ tu, sandhāyāti kurundiyaṃ.
747
747.
1784僧衣已作咖波点净,染为赤色,并已决意;
Kappabindukataṃ rattaṃ, cīvaraṃ tu adhiṭṭhitaṃ;
1785如此受用,怎会有罪?若受用者,得恶作罪。
Kathamassa siyāpatti, sevamānassa dukkaṭaṃ?
748
748.
1787不舍己衣而受用应舍衣者
Sakaṃ anissajitvāna, yo nissaggiyacīvaraṃ;
1788若受用,此罪即已阐明
Paribhuñjati tassāya-māpatti paridīpitā.
749
749.
1790五种波逸提,实因事由不同故
Pañca pācittiyāneva, nānāvatthukatāni hi;
1791既无前也无后,如何能在一刹那中犯呢?
Apubbaṃ acarimaṃ eka-kkhaṇe āpajjate kathaṃ?
750
750.
1793确实有五种药,取出后分别放置在容器中;
Bhesajjāni hi pañceva, gahetvā bhājane visuṃ;
1794若放置超过七日,五种悉皆成犯。
Ṭhapitesu ca sattāhā-tikkame honti pañcapi.
751
751.
1796既非染心,亦非盗心;
Na rattacitto na ca theyyacitto;
1797他的心也非趋向死亡;
Na cāpi cittaṃ maraṇāya tassa;
1798施与者,导师说为波罗夷;
Dentassa pārājikamāha satthā;
1799接受者,得偷兰遮。
Thullaccayaṃ taṃ paṭigaṇhatopi.
752
752.
1801为僧团分裂而给予筹者,波罗夷;
Salākaṃ saṅghabhedāya, padentassa parājayo;
1802彼接受筹者,得偷兰遮。
Hoti thullaccayaṃ tassa, salākaṃ paṭigaṇhato.
753
753.
1804将衣放置一处后,于半由旬处,
Ekattha nikkhipitvāna, cīvaraṃ addhayojane;
1805令黎明升起者,如何无犯?
Aruṇaṃ uṭṭhāpentassa, anāpatti kathaṃ siyā?
754
754.
1807在类似善立尼拘律树的树根处,
Suppatiṭṭhitanigrodha-sadise rukkhamūlake;
1808如果那棵树属于一个家族,便是无犯。
Anāpatti hi so rukkho, hoti ekakulassa ce.
755
755.
1810诸罪如何而有种种差别?
Kathaṃ āpattiyo nānā-;
1811事身即是身业。
Vatthukāyo hi kāyikā;
1812非前非后,同一
Apubbaṃ acarimaṃ eka-;
1813能否于一刹那中触多处?
Kkhaṇe sambahulā phuse?
756
756.
1815然而,对不同女人的头发,或她们的手指,
Nānitthīnaṃ tu kese vā, tāsaṃ aṅguliyopi vā;
1816若同时执取,对他而言则有多个。
Ekato gahaṇe tassa, honti sambahulā pana.
757
757.
1818如何语业有多种事,而非身业?
Kathaṃ vācasikā nānā-vatthukāyo na kāyikā;
1819非前非后,于一刹那中触犯诸罪?
Apubbaṃ acarimaṃ eka-kkhaṇe āpattiyo phuse?
758第七五八偈。
758.
1821若人出语粗恶,
Duṭṭhullaṃ yo vadati ca vācaṃ;
1822‘汝等皆是高髻女’云云,
‘‘Sabbā tumhe sikharaṇiyo’’ti;
1823律藏教法中已说诸过失。
Vuttā dosā vinayanasatthe;
1824依那些女人之计数方式。
Tassitthīnaṃ gaṇanavasena.
759
759.
1826与女人以男根,或与黄门以相状。
Itthiyā purisenāpi, paṇḍakena nimittake;
1827虽未行交媾,却因交媾之缘而堕落吗?
Methunaṃ na ca sevanto, methunappaccayā cuto?
760
760.
1829然而,进入交媾的前分,达到身体接触;
Methune pubbabhāgaṃ tu, kāyasaṃsaggataṃ gatā;
1830因交媾之缘而犯应断罪,即八事罪。
Methunappaccayā chejjaṃ, āpannā aṭṭhavatthukaṃ.
761
761.
1832向母亲乞衣,而此衣并未指定给僧团;
Mātaraṃ cīvaraṃ yāce, saṅghe pariṇataṃ na ca;
1833他在什么情况下犯戒,又在什么情况下对亲属不犯戒?
Kenassa hoti āpatti, anāpatti ca ñātake?
762
762.
1835为求雨浴衣,于名为“后时”的时节;若有因缘生起,即便对母亲(乞衣)亦犯戒。
Vassasāṭikalābhatthaṃ , samaye piṭṭhisaññite;
1836若因贪欲生起而对母亲乞衣,也可能犯戒。
Siyāpatti satuppādaṃ, karoto mātarampi ca.
763
763.
1838如何能于一刹那中触犯僧伽婆尸沙、波逸提、恶作、
Saṅghādisesamāpattiṃ, pācittiṃ dukkaṭaṃ kathaṃ;
1839波罗提提舍尼与偷兰遮罪?
Pāṭidesaniyaṃ thulla-ccayaṃ ekakkhaṇe phuse?
764
764.
1841从心性染污者与染污者之手中
Avassutāvassutahatthato hi;
1842取食钵食,兼用蒜与美味诸食
Piṇḍaṃ gahetvā lasuṇaṃ paṇītaṃ;
1843人肉及诸不净不宜之肉
Manussamaṃsañca akappamaññaṃ;
1844她无论从何处取食,这些罪便归属于她。
Sabbekato khādati, honti tassā.
765
765.
1846一人为依止师,另一人为弟子。
Eko upajjhāyakapuggaleko;
1847为戒师,二者皆戒腊具足。
Ācariyako dvepi ca puṇṇavassā;
1848然而,他们的羯磨说辞唯有一种。
Ekāva tesaṃ pana kammavācā;
1849然而,为一人所作之羯磨,何以不成就?
Ekassa kammaṃ tu na rūhate kiṃ?
766
766.
1851于大神通者中,纵毛端许之业;
Kesaggamattampi mahiddhikesu;
1852若有人行于虚空,
Ākāsago hoti sace paneko;
1853即使做了业,那业也不成就;
Katampi taṃ rūhati neva kammaṃ;
1854正如同行于虚空者,而非行于地上者。
Ākāsagasseva, na bhūmigassa.
767
767.
1856因为即使是以神通力住于虚空中的僧团,也不应作于地之羯磨;若作便犯。
Saṅghenapi hi ākāse, ṭhitena pana iddhiyā;
1857不应对住于地面者作羯磨;若作便犯。
Bhūmigassa na kātabbaṃ, karoti yadi kuppati.
768
768.
1859既不是如法裁制的衣,也不是如法染色的不如法衣;
Na ca kappakataṃ vatthaṃ, na ca rattaṃ akappiyaṃ;
1860穿着时犯有罪,如何方能无罪?
Nivatthassa panāpatti, anāpatti kathaṃ siyā?
769
769.
1862对于衣已割截的比丘,若他另有任何衣;
Acchinnacīvarassettha, bhikkhussa pana kiñcipi;
1863而对他来说,并无所谓不净之衣,然衣确实存在。
Na cassākappiyaṃ nāma, cīvaraṃ pana vijjati.
770
770.
1865他确实不从任何处取任何物。
Na kutopi ca gaṇhati kiñci have;
1866但也不以食物施与任何物。
Na tu deti ca kiñcipi bhojanato;
1867然而,如何犯重罪呢?
Garukaṃ pana vajjamupeti kathaṃ;
1868若您精通律,请对我说。
Vada me vinaye kusalosi yadi?
771
771.
1870从漏者处取得任何物后,
Ādāya yaṃ kiñci avassutamhā;
1871被驱出者若食用食物,
Uyyojitā bhuñjati bhojanañce;
1872而那位被驱出者,若与此女,
Uyyojitā yā pana yāya tassā;
1873诸智者宣说为僧伽婆尸沙。
Saṅghādisesaṃ kathayanti dhīrā.
772
772.
1875不亲手施与任何人任何事物;
Kassaci kiñci na deti sahatthā;
1876不从任何处取任何物;
Neva ca gaṇhati kiñci kutoci;
1877现前者为轻罪,而非重罪;
Vajjamupeti lahuṃ, na garuṃ tu;
1878若你善知,请说:如何?
Brūhi kathaṃ yadi bujjhasi sādhu?
773
773.
1880然而,比丘尼取齿木与漱口水时,
Dantaponodakānaṃ tu, gahaṇe pana bhikkhunī;
1881若命他人取,犯轻罪;若自己受用,则犯。
Uyyojentī lahuṃ vajjaṃ, āpajjati nisevite.
774
774.
1883所犯乃僧残重罪。
Āpajjati panāpattiṃ, garukaṃ sāvasesakaṃ;
1884若覆藏,不触及罪过,你是如何知晓的?请告诉我。
Chādeti, na phuse vajjaṃ, kathaṃ jānāsi me vada?
775
775.
1886犯了僧伽婆尸沙罪后,毫无敬畏之心;
Saṅghādisesamāpattiṃ, āpajjitvā anādaro;
1887即使覆藏此罪,被举者也不会因此触犯另一条罪。
Chādentopi tamāpattiṃ, nāññaṃ ukkhittako phuse.
776
776.
1889有命与无命所生者,既非行者,亦非飞者;
Sappāṇappāṇajaṃ neva, jaṅgamaṃ na vihaṅgamaṃ;
1890又双重生者,可爱与不可爱——若汝知晓,请为我开示。
Dvijaṃ kantamakantañca, sace jānāsi me vada?
777
777.
1892已说有生命者与无生命者所生;
Sappāṇappāṇajo vutto;
1893心生者与时节生者也是如此;
Cittajo utujopi ca;
1894然而是由于从二者所生的缘故;
Dvīheva pana jātattā;
1895‘死’这个音确实被称为‘二生’。
Mato saddo dvijoti hi.
778
778.
1897于律中,为无过失之最上者
Vinaye anayūparame parame;
1898于善人,是乐的引导,是引导
Sujanassa sukhānayane nayane;
1899精勤者乐于精进,不乐余事
Paṭu hoti padhānarato na rato;
1900在此,若有人乐于精髓,便得喜乐。
Idha yo pana sāramate ramate.
1950汗滴偈已完。
Sedamocanagāthāyo samattā.
1951共通与不共通论
Sādhāraṇāsādhāraṇakathā
779
779.
1902我宣说一切学处之因缘,以及其计数;
Sabbasikkhāpadānāhaṃ , nidānaṃ gaṇanampi ca;
1903比丘对于比丘尼,以及比丘尼对于比丘。
Bhikkhūhi bhikkhunīnañca, bhikkhūnaṃ bhikkhunīhi ca.
780
780.
1905不共制与共制,
Asādhāraṇapaññattaṃ, tathā sādhāraṇampi ca;
1906我将简要宣说,你们当一心谛听。
Pavakkhāmi samāsena, taṃ suṇātha samāhitā.
781
781.
1908因缘即名为毗舍离,以及王舍城;
Nidānaṃ nāma vesālī, tathā rājagahaṃ puraṃ;
1909舍卫城、阿拉维、憍赏弥,及释迦族、跋祇族中,已有宣说。
Sāvatthāḷavi kosambī, sakkabhaggā pakāsitā.
782
782.
1911多少在毗舍离宣说?多少在王舍城制定?
Kati vesāliyā vuttā, kati rājagahe katā?
1912多少在舍卫城制定?多少在阿拉维制定?
Kati sāvatthipaññattā, kati āḷaviyaṃ katā?
783
783.
1914有几多是于憍赏弥所制,有几多是于释迦族中所说?
Kati kosambipaññattā, kati sakkesu bhāsitā?
1915有几跋祇族中所制,请为问我者开示之。
Kati bhaggesu paññattā, taṃ me akkhāhi pucchito?
784
784.
1917于毗舍离有十条所宣说,于王舍城有二十一条。
Dasa vesāliyā vuttā, ekavīsa giribbaje;
1918六百零六,于舍卫城制定三。
Chaūnāni satāneva, tīṇi sāvatthiyaṃ katā.
785
785.
1920又于阿罗毘说六,于憍赏弥制八;
Cha panāḷaviyaṃ vuttā, aṭṭha kosambiyaṃ katā;
1921八在释迦族中制定,三在跋祇族中宣示。
Aṭṭha sakkesu paññattā, tayo bhaggesu dīpitā.
786
786.
1923淫欲、诤论,及第四末事;
Methunaṃ viggaho ceva, catutthantimavatthukaṃ;
1924过量衣、纯黑羊毛;
Atirekacīvaraṃ suddha-kāḷakeḷakalomakaṃ.
787
787.
1926实语、辗转传说,及口门、无衣者;
Bhūtaṃ paramparañceva, mukhadvāramacelako;
1927辱骂比丘尼的十条,制定于毗舍离。
Bhikkhunīsu ca akkoso, dasa vesāliyaṃ katā.
788
788.
1929第二终末事,以及两条不驱摈;
Dutiyantimavatthuñca, dve anuddhaṃsanāni ca;
1930僧团分裂有二条,及衣的受取。
Saṅghabhedā duve ceva, cīvarassa paṭiggaho.
789
789.
1932金银、乞线,以及嫌责;
Rūpiyaṃ suttaviññatti, tathā ujjhāpanampi ca;
1933令人为己煮食,以及别众食;
Paripācitapiṇḍo ca, tatheva gaṇabhojanaṃ.
790
790.
1935非时食,以及行仪与沐浴。
Vikālabhojanañceva, cārittaṃ nhānameva ca;
1936未满二十岁,并由僧团授予衣;
Ūnavīsativassañca, datvā saṅghena cīvaraṃ.
791
791.
1938她们停止舞蹈、歌唱,以及两种行仪;
Vosāsantī ca naccaṃ vā, gītaṃ vā cārikadvayaṃ;
1939以欢喜心布施者,在王舍城有二十一人。
Chandadānenime rāja-gahasmiṃ ekavīsati.
792
792.
1941小屋、蚕丝卧具、地、草木、
Kuṭi kosiyaseyyañca, pathavībhūtagāmakaṃ;
1942有虫水及浇洒,此六条于阿罗毗制定。
Sappāṇakañca siñcanti, ete chāḷaviyaṃ katā.
793
793.
1944大精舍及难教诫,也是这样;
Mahallakavihāro ca, dovacassaṃ tatheva ca;
1945以他换他,以及门与库藏、中间、第五。
Aññenaññaṃ tathā dvāra-kosā majjhañca pañcamaṃ.
794
794.
1947不恭敬、同法,乳饮及应学法;
Anādariyaṃ sahadhammo, payopānañca sekhiye;
1948然于憍赏弥所制,此八条由具净见者所立。
Kosambiyaṃ tu paññattā, aṭṭhime suddhadiṭṭhinā.
795
795.
1950洗涤、羊毛,钵与副钵。
Dhovaneḷakalomāni, patto ca dutiyo pana;
1951教诫、药及针,此乃为住阿兰若者。
Ovādopi ca bhesajjaṃ, sūci āraññakesu ca.
796
796.
1953水之净化,及前往教诫。
Udakasuddhikañceva, ovādāgamanampi ca;
1954过去在迦毗罗卫,制定此八条。
Pure kapilavatthusmiṃ, paññattā pana aṭṭhime.
797
797.
1956点燃灯已,连同有肉与有米的供品,
Jotiṃ samādahitvāna, sāmisena sasitthakaṃ;
1957这三条,由日种亲族在跋祇制定。
Ime bhaggesu paññattā, tayo ādiccabandhunā.
798
798.
1959波罗夷有四,重罪十六,有二;
Pārājikāni cattāri, garukā soḷasā, duve;
1960不定与三十四,是为舍堕。
Aniyatā, catuttiṃsa, honti nissaggiyāni hi.
799
799.
1962五十六又一百,是为小罪。
Chappaṇṇāsasatañceva , khuddakāni bhavanti hi;
1963十种应呵责,七十二种应学法。
Daseva pana gārayhā, dvesattati ca sekhiyā.
800
800.
1965六百及三,以平等心宣说;
Chaūnāni ca tīṇeva, satāni samacetasā;
1966这些余说,皆于舍卫城所制。
Ime vuttāvasesā hi, sabbe sāvatthiyaṃ katā.
801
801.
1968四波罗夷,七僧伽婆尸沙;
Pārājikāni cattāri, satta saṅghādisesakā;
1969尼萨耆有八,小戒三十二;
Nissaggiyāni aṭṭheva, dvattiṃseva ca khuddakā.
802
802.
1971二应呵责,三应学,总计五十六。
Dve gārayhā, tayo sekhā, chappaññāseva sabbaso;
1972于六城中施设,复于诸城而集成。
Bhavanti chasu paññattā, nagaresu ca piṇḍitā.
803
803.
1974然而此一切,在七城中;
Sabbāneva panetāni, nagaresu ca sattasu;
1975实为一百五十,如是所施设。
Aḍḍhuḍḍhāni satāneva, paññattāni bhavanti hi.
804
804.
1977比丘之学处,二百二十二;
Sikkhāpadāni bhikkhūnaṃ, vīsañca dve satāni ca;
1978比丘尼之学处,三百一十一。
Bhikkhunīnaṃ tu cattāri, tathā tīṇi satāni ca.
805
805.
1980波罗夷有四,僧残十三。
Pārājikāni cattāri, garukā pana terasa;
1981二不定法已说,三十舍堕法亦然。
Aniyatā duve vuttā, tiṃsa nissaggiyāni ca.
806
806.
1983九十二波逸提,四悔过法;
Khuddakā navuti dve ca, cattāro pāṭidesanā;
1984七十五应学法,乃无繁简说。
Nippapañcena niddiṭṭhā, pañcasattati sekhiyā.
807二百二十,唯比丘之戒腊;
807.
1986二百二十,唯属比丘之戒腊;
Dve satāni ca vīsañca, vasā bhikkhūnameva ca;
1987诸学处于布萨日被诵出。
Sikkhāpadāni uddesamāgacchanti uposathe.
808
808.
1989波罗夷八条,僧残十七条;
Pārājikāni aṭṭheva, garukā dasa satta ca;
1990舍堕三十条,波逸提百六十六条;
Nissaggiyāni tiṃseva, chasaṭṭhi ca satampi ca.
809
809.
1992应呵责八条,应当学七十五条。
Khuddakānaṭṭha gārayhā, pañcasattati sekhiyā;
1993而一切四类,连同三百学处,
Sabbāni pana cattāri, tathā tīṇi satāni ca.
810
810.
1995这些正是比丘尼众所依止的,
Bhavanti pana etāni, bhikkhunīnaṃ vasā pana;
1996于布萨日,得被诵出。
Sikkhāpadāni uddesamāgacchanti uposathe.
811
811.
1998比丘有四十六条,而比丘尼
Chacattālīsa honteva, bhikkhūnaṃ bhikkhunīhi tu;
1999的不共部分,已由大仙所立;
Asādhāraṇabhāvaṃ tu, gamitāni mahesinā.
812
812.
2001六与僧残,及二不定,
Cha ca saṅghādisesā ca, tathā aniyatā duve;
2002十二尼萨耆,二十二小罪。
Dvādaseva ca nissaggā, dvāvīsati ca khuddakā.
813
813.
2004四应呵责,如此合为四十六条。
Cattāropi ca gārayhā, chacattālīsa hontime;
2005唯为诸比丘所制,由德高望重的乔达摩。
Bhikkhūnaṃyeva paññattā, gotamena yasassinā.
814
814.
2007「分离」、「身触」、「粗恶」、「自欲」;
Visaṭṭhi kāyasaṃsaggo, duṭṭhullaṃ attakāmatā;
2008「小屋」与「精舍」,此六者属重罪。
Kuṭi ceva vihāro ca, chaḷete garukā siyuṃ.
815
815.
2010尼萨耆亚等品中,「洗涤」及「受取」;
Nissaggiyādivaggasmiṃ, dhovanañca paṭiggaho;
2011羊毛品中,从开头算起则有七条。
Eḷakalomavaggepi, ādito pana satta ca.
816
816.
2013第三品中,第一条亦复如是;
Tatiyepi ca vaggasmiṃ, patto ca paṭhamo tathā;
2014雨衣、林野——如是十二种已明示。
Vassasāṭikamārañña-miti dvādasa dīpitā.
817波逸提已全部说完,依计数而言;
817.
2016波逸提诸条,依数目已全数宣说;
Pācittiyāni vuttāni, sabbāni gaṇanāvasā;
2017比丘与比丘尼的,共一百八十八条,如是。
Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, aṭṭhāsītisataṃ, tato.
818
818.
2019一切比丘尼品,及辗转食;
Sabbo bhikkhunivaggopi, saparamparabhojano;
2020同样不足数者,持来食,与自恣。
Tathā anatiritto ca, abhihaṭṭhuṃ pavāraṇā.
819
819.
2022乞求美食,以及裸衣者;
Paṇītabhojanaviññatti, tathevācelakopi ca;
2023受请共食,及覆藏粗恶。
Nimantito sabhatto ca, duṭṭhullacchādanampi ca.
820
820.
2025未满二十岁者,与女人一起;
Ūnavīsativassaṃ tu, mātugāmena saddhipi;
2026进入内宫,及雨衣、坐具。
Antepurappaveso ca, vassasāṭi nisīdanaṃ.
821
821.
2028而这些小戒,则有二十二条。
Khuddakāni panetāni, dvāvīsati bhavanti hi;
2029比丘波罗提木叉中,应悔过之法有四。
Cattāro pana gārayhā, bhikkhūnaṃ pātimokkhake.
822
822.
2031合在一起所制,共有四十六条。
Ekato pana paññattā, chacattālīsa hontime;
2032而于比丘尼,则与比丘不共。
Bhikkhunīhi tu bhikkhūnaṃ, asādhāraṇataṃ gatā.
823
823.
2034于比丘与比丘尼,则有一百三十条;
Bhikkhūhi bhikkhunīnañca, sataṃ tiṃsa bhavanti hi;
2035而他们(学处)由大仙导归不共性。
Asādhāraṇabhāvaṃ tu, gamitāni mahesinā.
824
824.
2037四波罗夷,十僧残;
Pārājikāni cattāri, dasa saṅghādisesakā;
2038十二舍堕,九十六波逸提;
Dvādaseva ca nissaggā, khuddakā navuticcha ca.
825
825.
2040八应呵责,合为一百三十。
Aṭṭheva pana gārayhā, sataṃ tiṃsa bhavantime;
2041与诸比丘不共,为比丘尼独有。
Bhikkhunīnañca bhikkhūhi, asādhāraṇataṃ gatā.
826
826.
2043比丘尼的僧伽婆尸沙中,自第六条起;
Bhikkhunīnaṃ tu saṅghādi-sesehi cha panādito;
2044乃至三次者,以及四条——合为十事。
Yāvatatiyakā ceva, cattāroti ime dasa.
827
827.
2046非时衣与未截衣;
Akālacīvarañceva, tathā acchinnacīvaraṃ;
2047七种为他人、钵,及重与轻。
Sattaññadatthikādīni, patto ceva garuṃ lahuṃ.
828
828.
2049此十二种,于此依比丘尼而说;
Dvādaseva panetāni, bhikkhunīnaṃ vasenidha;
2050尼萨耆亚诸条,为导师所制,合而言之。
Nissaggiyāni satthārā, paññattāni panekato.
829
829.
2052不共制定、小事,以及九十。
Asādhāraṇapaññattā, khuddakā navuticcha ca;
2053应呵责者,一切皆归于计数之终。
Gārayhā ca panaṭṭhāti, sabbeva gaṇanāvasā.
830
830.
2055比丘尼众中,与诸比丘不共通者,
Bhikkhunīnaṃ tu bhikkhūhi, asādhāraṇataṃ gatā;
2056唯从一方制定,合计一百三十。
Ekatoyeva paññattā, sataṃ tiṃsa bhavanti hi.
831
831.
2058不共通与共通者,共有一百七十六。
Asādhāraṇubhinnampi, sataṃ sattati caccha ca;
2059波罗夷有四条,僧残有十三条。
Pārājikāni cattāri, garukā ca dasaccha ca.
832
832.
2061不定法有二,舍堕二十四;
Aniyatā duve ceva, nissaggā catuvīsati;
2062此中一百九十八,诸小罪已阐明。
Sataṃ aṭṭhārasevettha, khuddakā paridīpitā.
833
833.
2064应呵责法有十二,一百七十七条亦然;
Dvādaseva ca gārayhā, sataṃ sattati caccha ca;
2065不共于二者,以“这些”一词显示;
Asādhāraṇubhinnampi, imeti paridīpitā.
834
834.
2067共于二者,则由导师所制;
Sādhāraṇā ubhinnampi, paññattā pana satthunā;
2068一百七十四,如是已阐明。
Sataṃ sattati cattāri, bhavantīti pakāsitā.
835
835.
2070四波罗夷、七僧残;
Pārājikāni cattāri, satta saṅghādisesakā;
2071十八舍堕、七十二小罪。
Aṭṭhārasa ca nissaggā, samasattati khuddakā.
836
836.
2073七十五条所学处,及一切应学法;
Pañcasattati paññattā, sekhiyāpi ca sabbaso;
2074一百七十四,为二部共学;
Sataṃ sattati cattāri, ubhinnaṃ samasikkhatā.
2126共通与不共通论。
Sādhāraṇāsādhāraṇakathā.
2127相论
Lakkhaṇakathā
837
837.
2076此后,我将宣说一切相。
Ito paraṃ pavakkhāmi, lakkhaṇaṃ pana sabbagaṃ;
2077请专心谛听,我为你们宣说。
Savane sādaraṃ katvā, vadato me nibodhatha.
838
838.
2079因缘、人、事,以及施设的三种;
Nidānaṃ puggalo vatthu, paññattividhimeva ca;
2080违犯、罪、非罪,教令、支分与作业。
Vipattāpattanāpatti, āṇattaṅgakiriyāpi ca.
839
839.
2082想与心等起,犯罪业之别;
Saññācittasamuṭṭhānaṃ, vajjakammapabhedakaṃ;
2083此「三二」者,应于一切处配合。
Tikadvayanti sabbattha, yojetabbamidaṃ pana.
840
840.
2085前所说理,及此处明显者。
Pubbe vuttanayaṃ yañca, yañca uttānamevidha;
2086且置他们一切,今当阐释义理。
Taṃ sabbaṃ pana vajjetvā, karissāmatthajotanaṃ.
841
841.
2088所谓“补特伽罗”,凡关于比丘、比丘尼;
Puggalo nāma yaṃ yaṃ tu, bhikkhumārabbha bhikkhuniṃ;
2089所制定的学处,即称为补特伽罗。
Sikkhāpadaṃ tu paññattaṃ, ayaṃ vuccati puggalo.
842
842.
2091他们有二十三种,即须提那、檀尼迦等;
Tevīsatividhā te ca, sudinnadhaniyādayo;
2092于比丘之波罗提木叉中,为初犯者之补特伽罗;
Bhikkhūnaṃ pātimokkhasmiṃ, ādikammikapuggalā.
843
843.
2094于比丘尼之波罗提木叉中,亦为初犯者;
Bhikkhunīnaṃ tathā pāti-mokkhasmiṃ ādikammikā;
2095图拉南达等七人,共计三十。
Thullanandādayo satta, sabbe tiṃsa bhavanti hi.
844
844.
2097所谓“事”,即指补特伽罗,以及彼彼一切。
Vatthūti puggalasseva, tassa tassa ca sabbaso;
2098于彼彼事处,其逾越之行,即称为违犯。
Vatthuno tassa tasseva, ajjhācāro pavuccati.
845然而,这唯是施设,其根本也正是如此;
845.
2100然而,纯粹的施设,其根本也正是如此;
Kevalā pana paññatti, mūlabhūtā tatheva sā;
2101已生起的一切处与部分的先导。
Anvanuppannasabbattha-padesapadapubbikā.
846
846.
2103共通施设与不共通施设,单边前行与双边前行,如是而有九种。
Sādhāraṇā ca paññatti, tathāsādhāraṇāpi ca;
2104即单前行与双前行,如是可有九种。
Ekatoubhatopubbā, evaṃ navavidhā siyā.
847其中『若比丘行淫法』者;
847.
2106其中,『若比丘行淫法』者,
Tattha ‘‘yo methunaṃ dhammaṃ, paṭiseveyya bhikkhu’’ti;
2107『不与而取』者,此即制戒等。
‘‘Adinnaṃ ādiyeyyā’’ti, paññatticcevamādikā.
848
848.
2109『乃至比丘,于畜生趣亦然』;
Hoti ‘‘antamaso bhikkhu, tiracchānagatāyapi’’;
2110如是一切,阐明随制。
Iccevamādikā sabbā, anupaññatti dīpitā.
849
849.
2112如是,未生起的制定,是就未生起的应呵者而言。
Tathānuppannapaññatti, anuppanne tu vajjake;
2113她实依八重法而来。
Aṭṭhannaṃ garudhammānaṃ, vasenevāgatā hi sā.
850
850.
2115皮革坐具,以及有绳带的鞋履,
Cammattharaṇakañceva, saguṇaṅguṇupāhanaṃ;
2116同样地,常行沐浴,以及五众受具足戒。
Tatheva ca dhuvanhānaṃ, pañcavaggūpasampadā.
851
851.
2118这是部分施设,说名为四种。
Esā padesapaññatti, nāmāti hi catubbidhā;
2119所称“中部地区”,唯在中部地区本身而有,非从他处。
Vuttā majjhimadesasmiṃ-yeva hoti, na aññato.
852
852.
2121自此以外,其余一切处的施设皆已阐明;
Ito sesā hi sabbattha-paññattīti pakāsitā;
2122就义理而言,此处唯有一种,即共通的二等。
Atthato ekamevettha, sādhāraṇadukādikaṃ.
853
853.
2124然而,罪有依令而犯者,亦有非依令而犯者。
Sāṇattikā panāpatti, hoti nāṇattikāpi ca;
2125所谓“命令”,即是此名;而“教令”,亦应了知。
Āṇattīti ca nāmesā, ñeyyā āṇāpanā pana.
854
854.
2127于一切罪、一切学处中,诸支分的差别,解说者应当了知。
Āpattīnaṃ tu sabbāsaṃ, sabbasikkhāpadesupi;
2128然而,一切支分的种种差别,智者皆当明辨。
Sabbo panaṅgabhedo hi, viññātabbo vibhāvinā.
855由身与语,于作者所生起者,
855.
2130由身与语,于行作者所生起者;
Kāyenapi ca vācāya, yā karontassa jāyate;
2131此为作而生起,如波罗夷。
Ayaṃ kriyasamuṭṭhānā, nāma pārājikā viya.
856
856.
2133身语所应作,不作则有之;
Kāyavācāhi kattabbaṃ, akarontassa hoti yā;
2134此乃不作而生起,如第一迦絺那衣。
Sā cākriyasamuṭṭhānā, paṭhame kathine viya.
857
857.
2136凡比丘或因有所作、或因无所作而犯之罪,
Karontassākarontassa, bhikkhuno hoti yā pana;
2137彼罪即依作与不作而成立,犹如取衣之事。
Sā kriyākriyato hoti, cīvaraggahaṇe viya.
858
858.
2139复次,或于有所作者可得之罪,于无所作者亦可得之;
Siyā pana karontassa, akarontassa yā siyā;
2140此罪依作与不作而有,如取金银之例。
Sā kriyākriyato hoti, rūpiyuggahaṇe viya.
859
859.
2142同样地,对于正在造作者,也可能有罪;
Tathā siyā karontassa;
2143凡是对正在造作者与未造作者之罪。
Yā karoto akubbato;
2144也可能由‘作’而生,
Siyā kiriyato ceva;
2145那(罪)亦依‘作’与‘不作’而有。
Sā kriyākriyatopi ca.
860
860.
2147一切罪,依想
Sabbā cāpattiyo saññā-;
2148是故,应有二种;
Vasena duvidhā siyuṃ;
2149想解脱与非想解脱
Saññāvimokkhā nosaññā-;
2150如是已说。
Vimokkhāti pakāsitā.
861
861.
2152以超越想、无所现前故,由此
Vītikkamanasaññāya, abhāvena yato pana;
2153此解脱即被说为‘想解脱’。
Vimuccati ayaṃ saññā-vimokkhāti pakāsitā.
862
862.
2155而其余者,则被说为‘非想解脱’。
Itarā pana nosaññā-vimokkhāti pakāsitā;
2156再者,若总依一切心的方式,即成二种。
Puna sabbāva cittassa, vasena duvidhā siyuṃ.
863
863.
2158‘有心’与‘无心’,由善巧分别所阐明;
Sacittakā acittāti, sucittena pakāsitā;
2159而依有心等起的方式,即成此区别。
Sacittakasamuṭṭhāna-vasena pana yā siyā.
864
864.
2161此名为有心罪,已作阐明。
Ayaṃ sacittakā nāma, āpatti paridīpitā;
2162或依有心与无心的混合方式,此为无心罪。
Sacittakehi vā missa-vasenāyamacittakā.
865
865.
2164一切诸罪,依过失的方式,说为二种。
Sabbā cāpattiyo vajja-vasena duvidhā rutā;
2165因善了知而无过失,及以世间施设为过失故。
Suvijjenānavajjena, lokapaṇṇattivajjato.
866
866.
2167若在有情的一方,其心为不善时;
Yassā sacittake pakkhe, cittaṃ akusalaṃ siyā;
2168此即名为世间罪,其余则为制定罪。
Lokavajjāti nāmāyaṃ, sesā paṇṇattivajjakā.
867
867.
2170一切犯戒之罪,依业而可分为三种:
Sabbā cāpattiyo kamma-vasena tividhā siyuṃ;
2171即身业、语业,以及身语二者兼具之业。
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, tathā tadubhayampi ca.
868
868.
2173所谓“三二法”者,即善等三法与二法;
Tikadvayanti nāmetaṃ, kusalāditikadvayaṃ;
2174或是善心、不善心,或是无记心。
Kusalākusalacitto vā, tathābyākatamānaso.
869
869.
2176成为比丘后而犯戒,犯时并非另有其事;
Hutvā āpajjatāpattiṃ, āpajjanto na aññathā;
2177或具足乐受,或与苦等相应。
Sukhavedanāsamaṅgī vā, tathā dukkhādisaṃyuto.
870
870.
2179此特征已说,于一切学处中亦然;
Idaṃ tu lakkhaṇaṃ vuttaṃ, sabbasikkhāpadesupi;
2180精通律者,应将诸义连贯而开示。
Yojetvā pana dasseyya, vinayasmiṃ visārado.
871
871.
2182此树有三根、九片新叶;
Taruṃ timūlaṃ navapattamenaṃ;
2183四顶、七果、六花;
Catussikhaṃ sattaphalaṃ chapupphaṃ;
2184若人知其有二生、二枝;
Jānāti yo dvippabhavaṃ dvisākhaṃ;
2185他以无余的方式了知施设。
Jānāti paññattimasesato so.
872
872.
2187彼已至无上、具足无上性者,
Imamuttaraṃ gatamanuttarataṃ;
2188凡于此处遍学、遍询者,
Pariyāpuṇāti paripucchati yo;
2189从最上者处亲近最上,而得最上者,
Upayātanuttaratamuttarato;
2190他在身律仪与语律仪中,得到调伏。
Sa ca kāyavācavinaye vinaye.
2244相论。
Lakkhaṇakathā.
873
873.
2192十六种眷属的眷属,一切皆已说尽;
Soḷasaparivārassa, parivārassa sabbaso;
2193自此之后,我将宣说一切集合的方法。
Ito paraṃ pavakkhāmi, sabbasaṅkalanaṃ nayaṃ.
874
874.
2195开示了多少罪?
Kati āpattiyo vuttā;
2196身的罪有多少?语的罪有多少?
Kāyikā, vācasikā kati?
2197覆藏者犯何罪?
Chādentassa katāpattī;
2198共住因缘有几种?
Kati saṃsaggapaccayā?
875
875.
2200身罪有六种,语罪亦然;
Kāyikā chabbidhāpatti, tathā vācasikāpi ca;
2201覆藏者有三,共住因缘有五。
Chādentassa ca tissova, pañca saṃsaggapaccayā.
876
876.
2203大仙制定了多少种罪根?
Kati āpattimūlāni, paññattāni mahesinā?
2204覆藏粗恶罪中,又说了多少罪?
Kati āpattiyo vuttā, duṭṭhullacchādane pana?
877
877.
2206罪根有二种,即为身与语。
Dve panāpattimūlāni, kāyo vācā bhavanti hi;
2207覆藏粗恶罪中,有波罗夷与波逸提。
Pārājikā ca pācitti, duṭṭhullacchādane siyuṃ.
878
878.
2209村间有多少?河对岸又有多少?
Kati gāmantare vuttā, nadīpāre tathā kati?
2210肉中有多少偷兰遮?诸肉中有多少恶作?
Kati thullaccayaṃ maṃse, kati maṃsesu dukkaṭaṃ?
879
879.
2212在村间,有四种;在河对岸,也是一样多。
Gāmantare catassova, nadīpārepi tattakā;
2213对于人肉,是粗恶罪;对于九种,是恶作。
Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃse, navasu dukkaṭaṃ.
880
880.
2215比丘与比丘尼共同约定,是恶作。
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāti ca dukkaṭaṃ;
2216于村落的近行及越界时,她犯波逸提。
Pācittaññassa gāmassa, upacārokkame siyā.
881
881.
2218在有围墙的村落中,迈出第一步,犯粗恶罪;
Thullaccayaṃ parikkhitte, gāmasmiṃ paṭhame pade;
2219若她前往其他村落,迈出第二步时,犯重罪。
Garukaṃ dutiye tassā, gāmantaraṃ vajantiyā.
882
882.
2221同样地,若与比丘尼共同约定,即犯恶作。
Tathā bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāne tu dukkaṭaṃ;
2222若比丘登船,即犯波逸提。
Abhirūhati nāvaṃ ce, hoti pācitti bhikkhuno.
883
883.
2224渡河时,若触及足,则为偷兰遮。
Nadiyuttaraṇe kāle, pāde thullaccayaṃ phuse;
2225于第一次、第二次时,该比丘尼即成重罪。
Paṭhame, dutiye tassā, hoti bhikkhuniyā garuṃ.
884
884.
2227夜间有几语罪?日间有几语罪?
Kati vācasikā rattiṃ, kati vācasikā divā?
2228夜间有二语罪,日间有二语罪。
Duve vācasikā rattiṃ, duve vācasikā divā.
885
885.
2230于夜暗之中,与男子相伴
Rattandhakāre purisena saddhiṃ;
2231立于无灯之处,伸手可及间
Ṭhitā adīpe pana hatthapāse;
2232若彼女与其交谈,即波逸提
Pācitti tassā yadi sallapeyya;
2233若在远处说者,仅为恶作。
Vadeyya ce dukkaṭameva dūre.
886
886.
2235若于覆蔽处,白日与男子共处。
Channe divā yā purisena saddhiṃ;
2236若站立于手臂所及处对彼女说者。
Ṭhitā vadeyyassa ca hatthapāse;
2237若离开手臂所及之处,则是波逸提。
Pācitti, hitvā pana hatthapāsaṃ;
2238若对她说,唯是恶作。
Vadeyya ce dukkaṭameva tassā.
887
887.
2240施者有多少种?受者有多少种?
Kati vā dadamānassa, kati vā paṭigaṇhato?
2241能施者有三种,受取者有四种。
Dadamānassa tissova, catassova paṭiggahe.
888
888.
2243若向人施毒,若彼因此而死,
Manussassa visaṃ deti, sace marati tena so;
2244则成波罗夷;若对夜叉、饿鬼施毒致死,则为偷兰遮。
Hoti pārājikaṃ, yakkhe, pete thullaccayaṃ mataṃ.
889
889.
2246若于畜生道众生,彼因此而致死,则犯波夜提。
Tiracchānagate tena, mate pācittiyaṃ siyā;
2247同样,若施衣与非亲族比丘尼,亦犯波夜提。
Tathā pācitti aññāti-kāya ce deti cīvaraṃ.
890
890.
2249若捉手、捉发辫,则犯僧伽婆尸沙。
Hatthagāhe tathā veṇi-gāhe saṅghādisesatā;
2250然而,若以口触生殖器,则成波罗夷。
Mukhena aṅgajātassa, gahaṇe tu parājayo.
891
891.
2252若从非亲族女人手中,受取衣者;
Aññātikāya hatthamhā, cīvarassa paṭiggahe;
2253以及舍堕波逸提,如是已摄尽。
Sanissaggā ca pācitti, hotīti pariyāputā.
892
892.
2255从有染心者手中,或自身亦有染心者;
Avassutassa hatthamhā, sayaṃ vāpi avassutā;
2256若她接受食物,即犯偷兰遮罪。
Hoti thullaccayaṃ tassā, bhojanaṃ paṭigaṇhato.
893
893.
2258于此,依白四羯磨所许的认可有几种?
Kati ñatticatutthena, vuttā sammutiyo idha?
2259唯一被宣说的,是比丘尼教诫之认可。
Ekā eva panuddiṭṭhā, bhikkhunovādasammuti.
894
894.
2261所言谷物汁,有几种于非时为许可?
Kati dhaññarasā vuttā, vikāle kappiyā pana?
2262唯独盐醋汁一种,被视为非时许可。
Loṇasovīrakaṃ ekaṃ, vikāle kappiyaṃ mataṃ.
895
895.
2264由身所犯的波罗夷有多少?共住之地有多少?
Kati pārājikā kāyā, kati saṃvāsabhūmiyo?
2265有别住的情况有多少种?制定了二指量的有多少种?
Ratticchedo katīnaṃ tu, paññattā dvaṅgulā kati?
896
896.
2267身的波罗夷有二,共住地亦有二。
Pārājikāni kāyamhā, dve dve saṃvāsabhūmiyo;
2268二者系于别住,二者依二指量而制。
Ratticchedo duvinnaṃ tu, paññattā dvaṅgulā duve.
897
897.
2270初后之事,及身触所生者;
Paṭhamantimavatthuñca, kāyasaṃsaggajampi ca;
2271波罗夷从身而生,此二者则从语而生。
Pārājikāni kāyamhā, ime dve pana jāyare.
898
898.
2273同共住地为一,
Samānasaṃvāsakabhūmi ekā;
2274不同语句的前行也是如此;
Tatheva nānāpadapubbikā ca;
2275共住地唯二而已;
Dve eva saṃvāsakabhūmiyo hi;
2276此为大仙、具悲悯者所宣说。
Mahesinā kāruṇikena vuttā.
899
899.
2278行别住的比丘,与行摩那埵者,也是如此。
Pārivāsikabhikkhussa , tathā mānattacārino;
2279而夜的断绝,则由已过去的二者所表明。
Ratticchedo duvinnaṃ tu, dvayātītena dīpito.
900
900.
2281以二指节为上限,当取,同样;
Dvaṅgulapabbaparamaṃ, ādātabbaṃ, tatheva ca;
2282二指或二马萨咖,此二者被规定为二指。
Dvaṅgulaṃ vā dumāsaṃ vā, paññattā dvaṅgulā duve.
901
901.
2284杀生有几种?语波罗夷有几种?
Kati pāṇātipātasmiṃ, vācā pārājikā kati?
2285于教唆中,说为几种?于随转中,又为几种?
Kati obhāsane vuttā, sañcaritte tathā kati?
902
902.
2287于杀生中,有三种;
Tisso pāṇātipātasmiṃ;
2288语波罗夷有三;
Vācā pārājikā tayo;
2289于暗示中说有三种;
Obhāsane tayo vuttā;
2290于媒嫁中亦说三种。
Sañcaritte tathā tayo.
903九百零三。
903.
2292若有人落入未指定对象的陷阱或坑中而死,
Anodissakamopāte, khate marati mānuso;
2293若对象是夜叉或饿鬼,则为土喇咤亚;若已死,则为巴拉基咖。
Pārājikaṃ siyā, yakkhe, pete thullaccayaṃ mate.
904
904.
2295若对象是畜生,若已死,则说为波逸提;
Tiracchānagate tattha, mate pācittiyaṃ vade;
2296杀生之中,有此三种罪。
Imā pāṇātipātasmiṃ, tisso āpattiyo siyuṃ.
905
905.
2298杀人、不与取,及教令;
Manussamāraṇādinnā-dānamāṇattiyāpi ca;
2299说上人法者,语业有三。
Manussuttaridhammañca, vadato vācikā tayo.
906
906.
2301就二道而言,宣说功德等时,为重罪;
Maggadvayaṃ panodissa, vaṇṇādibhaṇane garuṃ;
2302就偷兰遮而言,于膝上、腰下者。
Thullaccayaṃ panodissa, ubbhajāṇumadhakkhakaṃ.
907
907.
2304然而,对于宣说‘腰上、膝下’等处者,
Ubbhakkhakamadhojāṇu-mādissa bhaṇato pana;
2305恶作业已指出,此即三种发露。
Dukkaṭaṃ pana niddiṭṭhaṃ, tisso obhāsanā yimā.
908
908.
2307由接受等三种,便为僧残;
Paṭiggaṇhanatādīhi, tīhi saṅghādisesatā;
2308以二种说为偷兰遮,由一种则为恶作。
Dvīhi thullaccayaṃ vuttaṃ, ekena pana dukkaṭaṃ.
909909. 断截者有几种罪?弃置之缘有几种?
909.
2310断截者有几种罪?弃置之缘有几种?
Chindato kati āpatti, chaḍḍitappaccayā kati?
2311然而,断截者有三种罪;弃置之缘有五种。
Chindantassa tu tissova, pañca chaḍḍitapaccayā.
910
910.
2313砍断树木者,犯波罗夷;
Hoti pārājikaṃ tassa, chindantassa vanappatiṃ;
2314坏生草木者,波逸提;触男根者,偷兰遮。
Bhūtagāmaṃ tu pācitti, aṅgajātaṃ tu thullatā.
911
911.
2316若弃毒不指定,人因此而死,
Visaṃ chaḍḍetyanodissa, manusso marati tena ce;
2317波罗夷;若夜叉、饿鬼死,则为偷兰遮。
Pārājikaṃ, mate yakkhe, pete thullaccayaṃ siyā.
912
912.
2319于畜生丢弃,波逸提;于有知觉者丢弃,为偷兰遮。
Tiracchāne tu pācitti, visaṭṭhichaḍḍane garuṃ;
2320丢弃青菜、粪、尿,则为恶作。
Harituccārapassāva-chaḍḍane dukkaṭaṃ mataṃ.
913
913.
2322请问,行走时,有几种罪?站立时,又有几种?请为我说。
Gacchato katidhāpatti, ṭhitassa kati me vada?
2323坐时,有几种罪?卧时,又有几种?
Kati honti nisinnassa, nipannassāpi kittakā?
914
914.
2325行走时,恰有四种;站立时,亦同此数。
Gacchantassa catassova, ṭhitassāpi ca tattakā;
2326坐着恰有四种,躺着也同此数。
Nisinnassa catassova, nipannassāpi tattakā.
915
915.
2328比丘与比丘尼共同约定时,犯恶作;
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāne tu dukkaṭaṃ;
2329若踏入其村落近域,或犯波逸提。
Pācittaññassa gāmassa, upacārokkame siyā.
916
916.
2331于有墙围绕的村落中,踏入第一步即犯偷兰遮;
Thullaccayaṃ parikkhitte, gāmasmiṃ paṭhame pade;
2332若前往邻村,第二步即成重罪。
Garukaṃ dutiye hoti, gāmantaraṃ vajantiyā.
917
917.
2334若比丘尼与男子亲密交往,无论是在遮蔽处,还是在空旷处,
Paṭicchanne panokāse, bhikkhunī mittasanthavā;
2335若立于男子伸手可及之处,则犯波逸提。
Posassa hatthapāse tu, pācitti yadi tiṭṭhati.
918
918.
2337若离开伸手可及之处而立,则犯恶作。
Hatthapāsaṃ jahitvāna, sace tiṭṭhati dukkaṭaṃ;
2338于日出时分,第二人伸手可及之处。
Aruṇuggamane kāle, dutiyā hatthapāsakaṃ.
919919.
919.
2340对于舍弃后仍站立者,说为偷兰遮。
Hitvā tiṭṭhantiyā tassā, thullaccayamudīritaṃ;
2341若她舍弃后仍站立,则犯僧残。
Hitvā tiṭṭhati ce tassā, hoti saṅghādisesatā.
920
920.
2343坐着的女人有四种,躺着的女人亦有同样多种;
Nisinnāya catassova, nipannāyāpi tattakā;
2344正如前文所说,应为通达律者所了知。
Honti vuttappakārāva, viññeyyā vinayaññunā.
921
921.
2346于‘乃至第三次’中所说,有多少罪?请说。
Yāvatatiyake vuttā, kati āpattiyo vada?
2347在‘乃至第三次’中所说的三种罪,应当谛听。
Yāvatatiyake vuttā, tisso āpattiyo suṇa.
922
922.
2349触波罗夷罪,是随顺被举者;
Phuse pārājikāpattiṃ, ukkhittassānuvattikā;
2350犯僧残,是随顺破僧者。
Saṅghādisesatā saṅgha-bhedakassānuvattino.
923
923.
2352于恶见不肯舍者,波逸提;
Anissagge tu pācitti, pāpikāya ca diṭṭhiyā;
2353于三度劝谏中,犯此三种罪。
Yāvatatiyake tisso, honti āpattiyo imā.
924
924.
2355从嚼食方面显示了哪几种?依啖食之因又显示了哪几种?
Khādato kati niddiṭṭhā, bhojanappaccayā kati?
2356于嚼食仅有三类,依啖食之因则有五种。
Khādato pana tissova, pañca bhojanakāraṇā.
925
925.
2358食人肉者,偷兰遮;食余肉者,恶作。
Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃsaṃ khādati, dukkaṭaṃ;
2359然而,其余食蒜者,波逸提。
Sesakānaṃ tu, pācitti, lasuṇaṃ bhakkhayantiyā.
926
926.
2361对于漏泄之人,从其手中取食者亦属漏泄;
Avassutassa posassa, hatthato hi avassutā;
2362他所取用任何食物,其中一切肉皆是不如法的。
Gahetvā bhojanaṃ kiñci, sabbaṃ maṃsaṃ akappiyaṃ.
927927. 为自身利益而告知后取用食物,
927.
2364为自身利益而乞求,又取用食物;
Viññāpetvāna attatthaṃ, gahetvā bhojanampi ca;
2365又混入大蒜,一并食用者。
Lasuṇampi ca missetvā, ekatajjhoharantiyā.
928
928.
2367偷兰遮与波逸提,以及应悔过罪;
Thullaccayañca pācitti, pāṭidesaniyampi ca;
2368恶作及重罪,共此五种罪。
Dukkaṭaṃ garukañcāti, pañca āpattiyo siyuṃ.
929
929.
2370对于观看者,所制的罪有多少?请说。
Olokentassa niddiṭṭhā, kati āpattiyo vada?
2371对于观看者,大仙说示了一罪。
Olokentassa niddiṭṭhā, ekāpatti mahesinā.
930
930.
2373若以染心,于女人之女根者,犯恶作。
Dukkaṭaṃ rattacittena, aṅgajātaṃ panitthiyā;
2374于比丘尼注视施主面容而施与食时,已说为罪。
Olokentassa vā vuttaṃ, mukhaṃ bhikkhaṃ dadantiyā.
931
931.
2376已说有多少被举罪者?又有多少如法行者?
Kati ukkhittakā vuttā, sammāvattanakā kati?
2377已说三种举罪、四十三种行法。
Tayo ukkhittakā vuttā, tecattālīsa vattanā.
932
932.
2379于不见罪之羯磨及所犯罪中,各有二种;
Adassanappaṭīkamme, āpannāpattiyā duve;
2380一者于不舍弃,及于恶见。
Eko appaṭinissagge, pāpikāya ca diṭṭhiyā.
933已说几种灭摈?几种为单白羯磨?
933.
2382已说几种灭摈者?又对几种罪是单白羯磨?
Kati nāsitakā vuttā, katīnaṃ ekavācikā?
2383已说三种灭摈,这三种是单白羯磨。
Tayo nāsitakā vuttā, tiṇṇannaṃ ekavācikā.
934
934.
2385美提亚、污染者与刺,这三者;
Mettiyā dūsako ceva, kaṇṭakoti tayo ime;
2386依次由相、共住、杖而被灭摈。
Liṅgasaṃvāsadaṇḍehi, nāsitā hi yathākkamaṃ.
935
935.
2388仅以一位依止师,以及仅以一位老师;
Ekupajjhāyakeneva, ekenācariyena ca;
2389「允许二次、三次唱告」,如此宣说。
Dve tayo anusāvetuṃ, vaṭṭatīti ca niddise.
936
936.
2391白的制定、未完成与已过去的作为,是羯磨的三种摄集。
Ñattiyā kappanā ceva, tathā vippakatampi ca;
2392「过去式作法」等,为羯磨的三种摄类。
Atītakaraṇañceti, tayo kammassa saṅgahā.
937‘白的制定’,指的是‘应给与’等这一类。
937.
2394所谓‘白的制定’,即‘应给与’等此类。
Ñattiyākappanā nāma, ‘‘dadeyya’’ccevamādikā;
2395‘僧团给与、僧团作’等,可能是未完成式。
‘‘Deti saṅgho, karotī’’ti, ādi vippakataṃ siyā.
938
938.
2397“已施与、已作”等语,可表过去所作;此三者实即遍摄一切羯磨。
‘‘Dinnaṃ, kataṃ’’ paniccādi, atītakaraṇaṃ siyā;
2398诚然,一切羯磨,皆为此三者所含摄。
Saṅgayhanti hi sabbāni, kammānetehi tīhipi.
939
939.
2400于僧团中,或以行筹,或唯以羯磨;
Saṅghe salākagāhena, kammenapi ca kevalaṃ;
2401然而,僧团唯以二种因缘而破,非由其他。
Kāraṇehi pana dvīhi, saṅgho bhijjati, naññathā.
940
940.
2403破僧之比丘,得波罗夷;
Saṅghabhedakabhikkhussa, tassa pārājikaṃ siyā;
2404随从的比丘,则判为偷兰遮。
Anuvattakabhikkhūnaṃ, thullaccayamudīritaṃ.
941
941.
2406以相应语与不相应语,会触犯多少种罪?
Payuttāyuttavācāya, kati āpattiyo phuse?
2407以相应语与不相应语,会触犯六种罪。
Payuttāyuttavācāya, cha panāpattiyo phuse.
942
942.
2409为活命故,邪欲者,心为欲求所败坏;
Ājīvahetu pāpiccho, icchāpakatamānaso;
2410自称未证得上人法者,犯波罗夷。
Asantaṃ uttariṃ dhammaṃ, ullapanto parājito.
943
943.
2412为已证得者作媒嫁,亦犯僧残罪;
Sañcarittaṃ samāpanne, tathā saṅghādisesatā;
2413若有人住于你的寺院,而作如此言说,则触犯偷兰遮。
Yo te vasati ārāme, vadaṃ thullaccayaṃ phuse.
944
944.
2415比丘令知后,方食殊胜食。
Viññāpetvā paṇītaṃ tu, bhojanaṃ bhikkhu bhuñjati;
2416若是比丘尼,则为波逸提,应行悔过。
Pācitti bhikkhuniyā ce, pāṭidesaniyaṃ siyā.
945
945.
2418无病者令知后,方食羹或饭。
Viññāpetvāna sūpaṃ vā, odanaṃ vā anāmayo;
2419若比丘食用彼物,即得恶作罪。
Bhikkhu bhuñjati ce tassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
946
946.
2421覆藏诸罪,需满千夜;
Dasasatāni rattīnaṃ, chādetvāpattiyo pana;
2422别住者住十夜已,即得解脱。
Dasa rattiyo vasitvāna, mucceyya pārivāsiko.
947
947.
2424波罗夷有八,重罪二十三。
Pārājikāni aṭṭheva, tevīsa garukā pana;
2425世尊、日种亲族所说的不定法,有二种。
Dveyevāniyatā vuttā, buddhenādiccabandhunā.
948
948.
2427所说的舍堕法,有四十二种;所有的波逸提法,有一百八十八种。
Nissaggiyāni vuttāni, dvecattālīsa honti hi;
2428一切波逸提共计一百八十八条。
Honti pācittiyā sabbā, aṭṭhāsītisataṃ pana.
949
949.
2430大仙所说的波罗提提舍尼,有十二种。
Pāṭidesaniyā vuttā, dvādaseva mahesinā;
2431又,善学者所说众学法,共七十五条。
Vuttā pana susikkhena, pañcasattati sekhiyā.
950
950.
2433由具足善慧、享有盛名的乔达摩所制定;
Paññattāni supaññena, gotamena yasassinā;
2434而这一切,实为一百五十。
Bhavanti pana sabbāni, aḍḍhuḍḍhāni satāni hi.
951
951.
2436于这些中,应被述说的行仪;
Yo panetesu vattabbo;
2437此决择乃为精要;
Sārabhūto vinicchayo;
2438我今已将其全然说示;
So mayā sakalo vutto;
2439悉以摄略方式,贯通一切处。
Samāseneva sabbathā.
952
952.
2441我善加审察了圣典与注疏之方法;
Mayā suṭṭhu vicāretvā, pāḷiaṭṭhakathānayaṃ;
2442既已善作,心怀恭敬,此应当受持。
Katattā ādaraṃ katvā, uggahetabbamevidaṃ.
953
953.
2444于义、于字句连结,或于令人了知的次第,
Atthe akkharabandhe vā, viññāsassa kamepi vā;
2445因此不应生起疑惑,应当生起尊重。
Kaṅkhā tasmā na kātabbā, kātabbā bahumānatā.
954
954.
2447凡了知有上者,
Sauttaraṃ yo jānāti;
2448律的决断,
Vinayassa vinicchayaṃ;
2449舍弃依止之后,
Nissayaṃ so vimuñcitvā;
2450便可自在而行。
Yathākāmaṅgamo siyā.
955
955.
2452欲授予依止者,应将附有分别的《经分别》母本善加背诵通达,了知此法后方可授予。
Nissayaṃ dātukāmena, savibhaṅgaṃ samātikaṃ;
2453善加记诵之后,当知此事应当施与。
Suṭṭhu vācuggataṃ katvā, ñatvā dātabbamevidaṃ.
956
956.
2455他诵读此法,思惟此法,听闻此法,遍问此法;
Imaṃ paṭhati cinteti, suṇāti paripucchati;
2456常令他人诵读,并审察其义理。
Vāceti ca paraṃ niccaṃ, atthaṃ upaparikkhati.
957
957.
2458凡彼比丘依律所有之义,
Yo tassa pana bhikkhussa, atthā vinayanissitā;
2459一切皆现前于彼,如掌中庵摩勒果。
Upaṭṭhahanti sabbeva, hatthe āmalakaṃ viya.
958
958.
2461此最上无上之上衣;
Imaṃ paramamuttaraṃ uttaraṃ;
2462人已渡越海之海;
Naro hamatasāgaraṃ sāgaraṃ;
2463未觉悟者中的核心之核心;
Abuddhijanasāradaṃ sāradaṃ;
2464应成为律之达彼岸者。
Siyā vinayapārago pārago.
959
959.
2466因此,恒常应除此最上之暗冥;
Ato hi niccaṃ imamuttamaṃ tamaṃ;
2467摒除之后,当学具足功德之利益;
Vidhūya sikkhe guṇasaṃhitaṃ hitaṃ;
2468若人恭敬、充实、心常喜悦;
Naro hi sakkaccavapūrato rato;
2469能施一切垢业、带来安乐之足处。
Sukhassa sabbaṅgaṇakammadaṃ padaṃ.
960
960.
2471于律中,为令明了之最上者。
Vinaye paṭubhāvakare parame;
2472于藏中,愿求通达明了者。
Piṭake paṭutaṃ abhipatthayatā;
2473依于方法,以敏锐慧,以精勤心,
Vidhinā paṭunā paṭunā yatinā;
2474此注疏应当恒常修学。
Pariyāpuṇitabbamidaṃ satataṃ.
2529结语
Nigamanakathā
961
961.
2476由佛授所造,彼具慧者,心地清净,
Racito buddhadattena, suddhacittena dhīmatā;
2477愿大仙之教法久住。
Suciraṭṭhitikāmena, sāsanassa mahesino.
962
962.
2479然而,在障碍之间,已如其证得成就;
Antarenantarāyaṃ tu, yathā siddhimupāgato;
2480从义理与文句,此乃无上之上。
Atthato ganthato ceva, uttaroyamanuttaro.
963
963.
2482愿诸有情与法相应的誓愿,悉皆成就;
Tathā sijjhantu saṅkappā, sattānaṃ dhammasaṃyutā;
2483愿王以正法治世,愿天及时降雨。
Rājā pātu mahiṃ sammā, kāle devo pavassatu.
964
964.
2485只要须弥山王安住,只要明月辉耀;
Yāva tiṭṭhati selindo, yāva cando virocati;
2486乔达摩大圣的正法如是安立。
Tāva tiṭṭhatu saddhammo, gotamassa mahesino.
965
965.
2488忍辱、柔和、戒行、智慧、信心等诸功德;
Khantisoraccasosīlya-buddhisaddhādayādayo;
2489功德安住于彼身,犹如大海中的宝珠。
Patiṭṭhitā guṇā yasmiṃ, ratanānīva sāgare.
966
966.
2491由精通律仪与行持者,以恭敬、尊重之心;
Vinayācārayuttena, tena sakkacca sādaraṃ;
2492为心志坚固的僧护长老所祈请。
Yācito saṅghapālena, therena thiracetasā.
967
967.
2494为欲大仙之律久住,为诸比丘之明了,为律之决断。
Suciraṭṭhitikāmena , vinayassa mahesino;
2495比丘们裁决律之依据。
Bhikkhūnaṃ pāṭavatthāya, vinayassa vinicchaye.
968
968.
2497我已作此最上者,于名义中名为‘殊胜’。
Akāsiṃ paramaṃ etaṃ, uttaraṃ nāma nāmato;
2498于听闻时生起恭敬,而后应学习此。
Savane sādaraṃ katvā, sikkhitabbo tato ayaṃ.
969
969.
2500此计数为五十有余,实有九百偈颂;
Paññāsādhikasaṅkhyāni, navagāthāsatāni hi;
2501此为郁多罗之计数,以阿奴图布诗律。
Gaṇanā uttarassāyaṃ, chandasānuṭṭhubhena tu.
970
970.
2503偈颂四千,及一百一十九;
Gāthā catusahassāni, satañca ūnavīsati;
2504依量所说,此即律之决择。
Pamāṇato imā vuttā, vinayassa vinicchayeti.
2505如是,由铜鍱洲人、最上解说者、精通三藏理趣者、令最上诗人心莲绽放者、诗人中之牛王、善作最上喜悦且流露最上甜美言语者、伍勒咖城人佛授所造之《增上决择》,至此圆满。
Iti tambapaṇṇiyena paramaveyyākaraṇena tipiṭakanayavidhikusalena paramakavijanahadayapadumavanavikasanakarena kavivaravasabhena paramaratikaravaramadhuravacanuggārena uragapurena buddhadattena racito uttaravinicchayo samattoti.
2561后续抉择已竟。
Uttaravinicchayo niṭṭhito.