大分别摄论
1大分别纲要解说
Mahāvibhaṅgasaṅgahakathā
4
4.
2行淫欲法者,会触犯几种罪?
Methunaṃ paṭisevanto, kati āpattiyo phuse;
3行淫欲法者,触犯三种罪。
Methunaṃ paṭisevanto, tisso āpattiyo phuse.
5
5.
5于有根本处,波罗夷;于多数认定处,
Bhave pārājikaṃ khette, yebhuyyakkhāyite pana;
6偷兰遮;口中转动所作处,则说为恶作。
Thullaccayaṃ mukhe vaṭṭa-kate vuttaṃ tu dukkaṭaṃ.
6
6.
8凡不与而取者
Adinnaṃ ādiyanto yo;
9触犯几种罪?
Kati āpattiyo phuse;
10不与取者,
Adinnaṃ ādiyanto so;
11触犯三种罪。
Tisso āpattiyo phuse.
7
7.
13若值五摩沙迦或以上者,波罗夷;
Pañcamāsagghane vāpi, adhike vā parājayo;
14不足一摩沙迦者,恶作;介于其间者,偷兰遮。
Māse vā dukkaṭaṃ ūne, majjhe thullaccayaṃ tato.
8
8.
16若杀害人者,
Manussajātiṃ mārento;
17犯几种罪?
Kati āpattiyo phuse;
18杀害人类时,
Manussajātiṃ mārento;
19犯三种罪。
Tisso āpattiyo phuse.
9
9.
21若为杀人而挖掘,于挖掘时即犯恶作。
Manussamuddissopātaṃ, khaṇane dukkaṭaṃ siyā;
22若致痛苦,犯偷兰遮;若致死亡,犯波罗夷。
Dukkhe thullaccayaṃ jāte, mate pārājikaṃ siyā.
10
10.
24宣称不实之上人法,仅凭言语即犯。
Asantaṃ uttariṃ dhammaṃ, vadamattūpanāyikaṃ;
25犯几种罪?犯三种罪。
Kati āpajjatāpattī? Tisso āpattiyo phuse.
11
11.
27宣称不实之上人法者,波罗夷;
Asantaṃ uttariṃ dhammaṃ, bhaṇantassa parājayo;
28于转说中,若知,则偷兰遮;若不知,则恶作。
Thullaccayaṃ pariyāye, ñāte, no ce tu dukkaṭaṃ.
30波罗夷解说。
Pārājikakathā.
12
12.
30故意出精者;
Bhaṇa sukkaṃ vimocento;
31以几种方式犯下罪?
Kati āpattiyo phuse;
32听好,出精者;
Suṇa sukkaṃ vimocento;
33触犯三种罪。
Tisso āpattiyo phuse.
13
13.
35若心重,则犯重罪;若着手,则释出。
Garukaṃ yadi ceteti, upakkamati muccati;
36于二道,说为粗罪;于加行,则是恶作。
Dvaṅge thullaccayaṃ vuttaṃ, payoge dukkaṭaṃ siyā.
14
14.
38从此以后,出精之后,仅是提问。
Ito paṭṭhāya muñcitvā, pañhāpucchanamattakaṃ;
39唯依解答,而有义理之决断。
Vissajjanavaseneva, hoti atthavinicchayo.
15
15.
41若与女人身相触,即触犯三种罪。
Itthiyā kāyasaṃsagge, tisso āpattiyo phuse;
42主动以自身触其体者,犯重罪。
Āmasantassa kāyena, kāyaṃ tu garukaṃ siyā.
16
16.
44若以身触其身所系之物,触者犯偷兰遮;
Kāyena kāyabaddhaṃ tu, phusaṃ thullaccayaṃ phuse;
45若以自身所系之物,触其身所系之物,则犯恶作。
Paṭibaddhena kāyena, paṭibaddhe tu dukkaṭaṃ.
17
17.
47以粗恶语对女人,则有三种罪成立。
Itthiṃ duṭṭhullavācāhi, tisso obhāsato siyuṃ;
48说此二者之好恶,若入二道,则触犯重罪。
Vaṇṇāvaṇṇaṃ vadaṃ dvinnaṃ, maggānaṃ garukaṃ phuse.
18
18.
50以色形等为始,于膝上、脐下之间者;
Vaṇṇādibhaññe ādissa, ubbhajāṇumadhakkhakaṃ;
51犯偷兰遮;若系于身上,则犯恶作。
Hoti thullaccayaṃ, kāya-paṭibaddhe tu dukkaṭaṃ.
19
19.
53为自欲而行,向女人赞叹其美德者
Attakāmacariyāya, vadato vaṇṇamitthiyā;
54若她知晓,近处便成重罪。
Santike garukaṃ hoti, sace jānāti sā pana.
20
20.
56若在黄门近处,于他亦犯偷兰遮;
Santike paṇḍakassāpi, tassa thullaccayaṃ siyā;
57若在畜生近处,判为恶作罪。
Tiracchānagatassāpi, santike dukkaṭaṃ mataṃ.
21
21.
59在接受时作审察,于取回之事中;
Paṭiggaṇhanavīmaṃsā, paccāharaṇakattike;
60若媒合成就,智者说:此是重罪。
Sañcarittaṃ samāpanne, garukaṃ niddise budho.
22
22.
62二支和合时,则为偷兰遮。
Tassa dvaṅgasamāyoge, hoti thullaccayaṃ tathā;
63若仅有一支,则犯恶作罪。
Aṅge sati panekasmiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
23
23.
65若比丘令人建造有施主的小屋;
Saṃyācikāya ca kuṭiṃ;
66以及大精舍;
Vihārañca mahallakaṃ;
67若比丘令人建造
Kārāpeti sace bhikkhu;
68则触犯三种罪。
Tisso āpattiyo phuse.
24
24.
70于加行时,为恶作;当一团食尚未到来时,
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, ekapiṇḍe anāgate;
71当那团食到来时,便成为粗罪。
Hoti thullaccayaṃ, tasmiṃ, piṇḍe garukamāgate.
25
25.
73于此,若以无根据的波罗夷法,
Pārājikena dhammena, bhikkhuṃ amūlakenidha;
74诽谤比丘者,彼有三种罪。
Anuddhaṃseti yo tassa, tisso āpattiyo siyuṃ.
26
26.
76不先求听,却有驱摈之意。
Okāsaṃ na ca kāretvā, hutvā cāvanacetano;
77若以僧残诽谤,则有恶作。
Sace codeti saṅghādi-sesena saha dukkaṭaṃ.
27
27.
79在请求许可之后,若生起辱骂之心;
Okāsaṃ pana kāretvā, hutvā akkosacetano;
80以轻蔑之语呵责,应判波逸提。
Codeti omasavāde, pācittiṃ paridīpaye.
28
28.
82在第九及其他类别中,与前者相同。
Anantarasamānova , navame aññabhāgiye;
83一切罪过的分类,实无差别。
Sabbo āpattibhedo hi, natthi kāci visesatā.
29
29.
85破僧的比丘,乃至第三次劝谏。
Saṅghassa bhedako bhikkhu, yāvatatiyakaṃ pana;
86虽经劝谏,仍不舍其执取。
Samanubhāsanāyeva, gāhaṃ na paṭinissajaṃ.
30
30.
88作白时,恶作;作二羯磨语时,偷兰遮;
Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi, kammavācāhi thullataṃ;
89羯磨语终了时,成重罪。
Kammavācāya osāne, āpatti garukaṃ siyā.
31
31.
91随顺破僧者、难谏者、污家者,
Bhedānuvattake ceva, dubbace kuladūsake;
92其罪之判定,等同破僧者。
Saṅghabhedakatulyova, hoti āpattinicchayo.
95僧伽婆尸沙解说。
Saṅghādisesakathā.
32
32.
94超过长衣
Atikkamanto atirekacīvaraṃ;
95满十日者,唯犯一罪。
Dasāhamāpajjati ekameva;
96尼萨耆波逸提,一夜。
Nissaggipācittiyamekarattiṃ;
97即使离三衣而住者。
Ticīvarenāpi vinā vasanto.
33
33.
99若超过一月而取时衣,
Māsaṃ atikkamanto hi, gahetvā kālacīvaraṃ;
100犯一罪,名为舍堕。
Ekaṃ āpajjatāpattiṃ, nissaggiyamudīritaṃ.
34
34.
102若对非亲里比丘尼任何物,
Aññātikāya yaṃ kiñci;
103然而旧衣
Purāṇacīvaraṃ pana;
104如果让人清洗
Dhovāpeti sace tassa;
105则有二罪。
Honti āpattiyo duve.
35
35.
107在洗濯的加行中,犯恶作;
Dhovāpeti payogasmiṃ, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ;
108然而,一旦洗濯完成,即成尼萨耆亚巴吉帝亚。
Nissaggiyāva pācitti, hoti dhovāpite pana.
36
36.
110若从非亲属女手中,受取衣时,
Aññātikāya hatthamhā, cīvaraṃ paṭigaṇhato;
111受取时犯恶作,一旦受取即成波逸提。
Gahaṇe dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti gahite siyā.
37
37.
113向非亲族的居士,或向居士妇,
Aññātakaṃ gahapatiṃ, gahapatānimeva vā;
114比丘乞衣时,犯二种罪。
Cīvaraṃ viññāpento dve, bhikkhu āpattiyo phuse.
38
38.
116于乞求之方便中,犯恶作;
Viññāpeti payogasmiṃ, dukkaṭaṃ parikittitaṃ;
117已告知之后,则犯尼萨耆波逸提。
Viññāpite ca nissaggi, pācitti pariyāputā.
39
39.
119若比丘向非亲戚乞衣,超过此限,
Bhikkhu cīvaramaññātiṃ, viññāpento taduttariṃ;
120于加行中,犯恶作;于告知时,犯舍堕。
Payoge dukkaṭaṃ, viññā-pite nissaggiyaṃ phuse.
40
40.
122前往某位非亲族的优婆塞,
Aññātakaṃ kañci upāsakaṃ vā;
123或前往优婆夷处。
Upāsikaṃ vā upasaṅkamitvā;
124预前未受邀请,
Pubbeva hutvā pana appavārito;
125而对衣施行净施。
Vatthe vikappaṃ paṭipajjamāno.
41
41.
127会犯下两种罪,于加行时生起恶作;
Duve āpajjatāpattī, payoge dukkaṭaṃ siyā;
128若已发生净施,则说为尼萨耆亚。
Vikappaṃ pana āpanne, nissaggiyamudīritaṃ.
42
42.
130先前已被邀请,前往非亲戚处;
Aññātiṃ upasaṅkamma, pubbeyevappavārito;
131若比丘对衣作净施时违犯,则触犯两种罪。
Vikappaṃ cīvare bhikkhu, āpajjanto duve phuse.
43
43.
133如是,若比丘以举罪而超过三次;
Tathātirekatikkhattuṃ, codanāya ca bhikkhu ce;
134若前往超过六次,并且以站立的方式持衣;
Gantvātirekachakkhattuṃ, ṭhānenapi ca cīvaraṃ.
44
44.
136若他使之完成,则有两罪。
Nipphādeti sace tassa, honti āpattiyo duve;
137若在造作时有恶作,于获得时则为尼萨耆亚。
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ siyā.
141咖提那衣品第一。
Kathinavaggo paṭhamo.
45
45.
139憍奢耶品中,于二二等五条,
Dosā kosiyavaggassa, dvedveādīsu pañcasu;
140注中说:若在造作时有恶作,于获得时则为尼萨耆亚。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, lābhe nissaggiyaṃ siyā.
46
46.
142取了羊毛之后,行路超过三由旬,
Gahetveḷakalomāni, tiyojanamatikkamaṃ;
143第一步时为恶作,第二步触及时为尼萨耆。
Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, nissaggiṃ dutiye phuse.
47
47.
145比丘令非亲里比丘尼洗羊毛,
Bhikkhu bhikkhuniyaññāya, dhovāpeteḷalomakaṃ;
146于作持时,犯恶作;洗过之后,则为尼萨耆亚。
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, dhote nissaggiyaṃ siyā.
48
48.
148接受金银者,违犯二罪;
Rūpiyaṃ paṭigaṇhanto, dve panāpattiyo phuse;
149方便之时说为恶作,取得之时则成尼萨耆亚。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, nissaggi gahite siyā.
49
49.
151以种种方式涉入,以及金银的交易;
Nānākāraṃ samāpajjaṃ, saṃvohārañca rūpiye;
152若完成,即犯尼萨耆;若在方便中,即犯恶作。
Samāpanne ca nissaggiṃ, payoge dukkaṭaṃ phuse.
50
50.
154比丘若以种种方式,行买卖,即犯。
Nānappakārakaṃ bhikkhu, āpajje kayavikkayaṃ;
155在行方便时为恶作,于彼完成时则触犯尼萨耆罪。
Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, kate nissaggiyaṃ phuse.
160丝绸品品第二。
Kosiyavaggo dutiyo.
51
51.
157若钵过限,超过十日者;
Pattaṃ atikkamentassa, dasāhamatirekakaṃ;
158彼比丘唯有一尼萨耆罪。
Tassa nissaggiyāpatti, hoti ekāva bhikkhuno.
52
52.
160当比丘的钵尚未满五处补缀时,
Apañcabandhane patte, vijjamānepi bhikkhuno;
161他却另求新钵,
Aññaṃ pana navaṃ pattaṃ, cetāpeti sace pana.
53
53.
163比丘无疑犯二罪。
Dve panāpattiyo bhikkhu, āpajjati, na saṃsayo;
164若行加行,犯恶作;若获得,则犯尼萨耆亚。
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ phuse.
54
54.
166若所受取的药超过七日,
Paṭiggahetvā bhesajjaṃ, sattāhaṃ yo atikkame;
167他因此犯一尼萨耆亚罪。
Ekaṃ nissaggiyāpattiṃ, āpajjati hi so pana.
55
55.
169非时寻求雨衣,
Akāle pariyesanto, vassasāṭikacīvaraṃ;
170加行时犯恶作,得已则犯尼萨耆。
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ phuse.
56
56.
172施与比丘衣后,若复夺回,便触犯二罪。
Bhikkhuno cīvaraṃ datvā, acchindanto duve phuse;
173在加行时犯恶作罪,在夺取时犯尼萨耆亚罪。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, haṭe nissaggiyaṃ siyā.
57
57.
175亲自告知织工后,令织工织衣;
Viññāpetvā sayaṃ suttaṃ, tantavāyehi cīvaraṃ;
176若比丘令织,则犯二罪。
Vāyāpeti sace bhikkhu, dve panāpattiyo phuse.
58
58.
178若比丘特意前往非亲属的织工之处,
Yo panaññātakasseva, tantavāye samecca ce;
179未受邀请而指示作衣,犯。
Vikappaṃ cīvare bhikkhu, āpajjaṃ appavārito.
59
59.
181他确实犯有两罪,无有疑惑。
Dve panāpattiyo so hi, āpajjati, na saṃsayo;
182加行中犯恶作,获得时则成尼萨耆。
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ siyā.
60
60.
184受取后,对于额外指定之衣;
Paṭiggahetvā acceka-saññitaṃ pana cīvaraṃ;
185若超越时限,便犯一尼萨耆。
Kālaṃ atikkamento taṃ, ekaṃ nissaggiyaṃ phuse.
61
61.
187三衣之中的任何一衣,寄存于家中,
Tiṇṇamaññataraṃ vatthaṃ, nidahitvā gharedhikaṃ;
188离开那衣过六夜而住者,即犯尼萨耆亚罪。
Chārattato vinā tena, vasaṃ nissaggiyaṃ phuse.
62
62.
190明知利养已回向僧团,却为自己……
Jānaṃ pariṇataṃ lābhaṃ, saṅghikaṃ attano pana;
191若比丘加以回向,则触犯两种罪。
Pariṇāmeti ce bhikkhu, dve panāpattiyo phuse.
63
63.
193加行时犯恶作,回向时则成尼萨耆亚;
Payoge dukkaṭaṃ hoti, nissaggi pariṇāmite;
194在一切处,我已说明了安止的次数与失坏。
Sabbattha appanāvāra-parihāni katā mayā.
200钵品第三。
Pattavaggo tatiyo.
201三十尼萨耆亚之论。
Tiṃsanissaggiyakathā.
64
64.
196说妄语者,有五种罪;
Vadantassa musāvādaṃ, pañca āpattiyo siyuṃ;
197于人上法中,若未证而言,即波罗夷。
Manussuttaridhamme tu, abhūtasmiṃ parājayo.
65
65.
199以无根的重大虚事,起诉比丘;
Codanāya garuṃ bhikkhuṃ, amūlantimavatthunā;
200若了知是间接而说,则定为粗重罪。
Pariyāyavacane ñāte, thullaccayamudīritaṃ.
66
66.
202若不能了知,则构成恶作。
No ce paṭivijānāti, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ;
203若明知而妄语,则显示为波逸提。
Sampajānamusāvāde, pācitti paridīpitā.
67
67.
205已说罪有二种,若比丘妄语,
Āpattiyo duve vuttā, bhikkhussomasato pana;
206对受具足戒者犯波逸提,对其余者则为恶作。
Pācitti upasampannaṃ, dukkaṭaṃ itaraṃ siyā.
68
68.
208于离间语,亦有二种,然为波逸提。
Pesuññaharaṇe dvepi, honti, pācittiyaṃ pana;
209若于已受具足戒者中行离间语,其余情形犯恶作罪。
Upasampannapesuññe, sese āpatti dukkaṭaṃ.
69
69.
211若向未受具足戒者逐句教诫法义,犯有二罪;
Padasonupasampannaṃ , dhammaṃ vāceti ce duve;
212在加行时犯恶作,逐句教诫时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ, pāde, pāde pācittiyaṃ siyā.
70
70.
214若与未达上者同宿超过三夜,
Tirattānupasampanna-sahaseyyāya uttariṃ;
215加行之际已说为恶作,于铺设卧具之时,应为波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, panne pācittiyaṃ siyā.
71
71.
217若与女人安排同宿,则
Kappeti mātugāmena, sahaseyyaṃ sace pana;
218他犯有二罪,即恶作等。
Dve so āpajjatāpattī, rattiyaṃ dukkaṭādayo.
72
72.
220以超过五六句的话语,向女人说法;
Uddhaṃ chappañcavācāhi, dhammaṃ deseti itthiyā;
221于加行时犯恶作,逐句时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ, pāde, pāde pācittiyaṃ siyā.
73
73.
223若向未受具戒者,宣说真实的上人法;
Bhūtaṃ anupasampanne, manussuttaridhammakaṃ;
224若向他告知,则有二种恶作等。
Āroceti sace tassa, honti dve dukkaṭādayo.
74
74.
226若向未受具戒者,说他人粗罪;
Vadaṃ anupasampanne, duṭṭhullāpattimaññato;
227于加行时犯恶作,于每一掘击时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācittārocite siyā.
75
75.
229对于掘地者,在加行时判为恶作;
Pathaviṃ khaṇato tassa, payoge dukkaṭaṃ mataṃ;
230而在每一次、每一次掘击之中,则犯波逸提。
Pahāre ca pahāre ca, pācitti pariyāputā.
238妄语品第一。
Musāvādavaggo paṭhamo.
76
76.
232破坏草木者,则触犯二罪;
Bhūtagāmaṃ tu pātento, dve panāpattiyo phuse;
233加行时犯恶作,破坏时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, pāte pācitti dīpitā.
77
77.
235说异语者,亦有二罪;
Aññenaññaṃ vadantassa, dve siyuṃ aññavādake;
236若未强加罪名,则为恶作;若已强加,则为波逸提。
Aropite dukkaṭaṃ tu, hoti pācitti ropite.
78
78.
238若激恼其他比丘,即触犯两种罪过;
Ujjhāpento paraṃ bhikkhuṃ, dve panāpattiyo phuse;
239于加行时为恶作,若已成就激恼,则为波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ, ujjhā-pite pācittiyaṃ siyā.
79
79.
241在露地铺设僧团的床座等物后,
Ajjhokāse tu mañcādiṃ, santharitvāna saṅghikaṃ;
242未告而别者,犯二种罪。
Pakkamanto anāpucchā, āpattiṃ duvidhaṃ phuse.
80
80.
244在雨滴所及的范围内,以第一步
Leḍḍupāte atikkante, pādena paṭhamena tu;
245恶作;再犯即成波逸提。
Dukkaṭaṃ, dutiyenāpi, pācitti paridīpaye.
81
81.
247在僧团住处铺设卧具后,不收起而离去;
Vihāre saṅghike seyyaṃ, santharitvā anuddharaṃ;
248不告而别者,触犯两种罪。
Anāpucchā pakkamanto, duvidhāpattiyo phuse.
82
82.
250跨入界限时,以第一步为恶作;
Parikkhepe atikkante, pādena paṭhamena tu;
251以第二步则为波逸提。
Dukkaṭaṃ pana uddiṭṭhaṃ, pācitti dutiyena tu.
83
83.
253在僧团住处,明知有比丘已先安住,
Vihāre saṅghike jānaṃ, pubbūpagatabhikkhukaṃ;
254铺设卧具者,于加行中即犯恶作等罪。
Seyyaṃ kappayato honti, payoge dukkaṭādayo.
84
84.
256若有人心生嗔怒,将比丘从僧团住处拖出;
Saṅghikā kupito bhikkhuṃ, nikkaḍḍhati vihārato;
257于加行中犯恶作,其余之罪于拖出时成就。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, sesaṃ nikkaḍḍhite siyā.
85
85.
259比丘居于寺内僧众共住精舍的上层阳台;
Vihāre saṅghike bhikkhu, vehāsakuṭiyūpari;
260坐于有脚床座,触地故,即犯恶作等二罪。
Āhaccapādake sīdaṃ, phuse dve dukkaṭādayo.
86
86.
262决意二三次后,更进一步决意;
Adhiṭṭhitvā dvattipariyāye, uttarimpi adhiṭṭhato;
263作加行时犯恶作,决意时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ hoti, pācitti panadhiṭṭhite.
87
87.
265若明知水中有生物,或洒水于草,
Jānaṃ sappāṇakaṃ toyaṃ, tiṇaṃ vā siñcato pana;
266作加行时犯恶作,洒出后则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ hoti, sitte pācittiyaṃ siyā.
275植物品第二。
Bhūtagāmavaggo dutiyo.
88
88.
268比丘若未经许可而教诫比丘尼,有所触犯时:
Phuse bhikkhuniyo bhikkhu, ovadanto asammato;
269于加行中犯恶作罪;教诫完毕时,则犯波逸提罪。
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, pācittovadite siyā.
89
89.
271于第二、第三次,乃至第四次教诫,此一切情形亦复如是。
Dutiye tatiye ceva, catutthepi ca sabbaso;
272与第一种相同,这是诸罪的分别。
Paṭhamena samānāva, āpattīnaṃ vibhāgatā.
90
90.
274比丘施衣给非亲里的比丘尼时,会触犯两种罪;
Cīvaraṃ bhikkhu aññāti-kāya dento duve phuse;
275在加行时犯恶作,在施与时则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, dinne pācittiyaṃ siyā.
91
91.
277比丘为非亲里比丘尼缝衣时;
Aññātikabhikkhuniyā , bhikkhu sibbeyya cīvaraṃ;
278在缝制过程中,彼犯恶作;缝成时,则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitti pana sibbite.
92
92.
280除因缘外,比丘与比丘尼
Addhānaññatra samayā, bhikkhu bhikkhuniyā saha;
281若相约而行,则触犯恶作等二罪。
Saṃvidhāya tu gacchanto, phuse dve dukkaṭādayo.
93
93.
283比丘与比丘尼同登一船时;
Nāvekaṃ abhirūhanto, bhikkhu bhikkhuniyā saha;
284若相约而登船,于加行时即犯恶作等二罪。
Saṃvidhāya phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
94
94.
286明知是比丘尼所烹煮的钵食;
Jānaṃ bhikkhuniyā piṇḍa-pātaṃ tu paripācitaṃ;
287若食用,则犯两类罪,此无疑。
Bhuñjanto duvidhāpatti-māpajjati, na saṃsayo.
95
95.
289若心想‘我将食用’而接受此食,犯恶作;
‘‘Bhuñjissāmī’’ti ce bhattaṃ, paṭiggaṇhāti dukkaṭaṃ;
290于吞咽的加行中,已明示波逸提。
Ajjhohārapayogesu, pācitti paridīpitā.
96
96.
292比丘与比丘尼,共坐于隐密处;
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, nisajjaṃ tu raho pana;
293若作安排者,触犯恶作等二罪。
Kappento hi phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
303教诫品第三。
Ovādavaggo tatiyo.
97
97.
295若受用超过限度的住处食者;
Taduttariṃ āvasatha-piṇḍaṃ tu paribhuñjato;
296紧接着的一品,其方法与第九条相同。
Anantarassa vaggassa, navamena samo nayo.
98
98.
298第二与第三中,亦无任何差别。
Dutiye tatiye cāpi, viseso natthi kocipi;
299与前相同,是为诸罪之分别。
Anantarasamānāva, āpattīnaṃ vibhāgatā.
99
99.
301若取了二钵之后,更取超过此数者,
Dvattipatte gahetvāna, gaṇhato hi taduttariṃ;
302加行之际说为恶作,取得之时则为巴吉帝亚。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti gahite siyā.
100
100.
304在第五条中,如同在第一条中,罪的判定相同。
Pañcame paṭhameneva, samo āpattinicchayo;
305第六条:以非残食,对已食者或已受请者。
Chaṭṭhe anatirittena, bhuttāviṃ tu pavāritaṃ.
101
101.
307若以‘携来’之语邀请,则触犯两种罪。
Abhihaṭṭhuṃ pavārento, dve panāpattiyo phuse;
308若以“我将食”之言而执取,
Vacanena ca tasseva, ‘‘bhuñjissāmī’’ti gaṇhati.
102
102.
310取时即犯恶作,此于律藏中已举;
Gahaṇe dukkaṭaṃ tassa, piṭake samudāhaṭaṃ;
311若食事已竟,则犯波逸提。
Bhojanassa panosāne, pācitti pariyāputā.
103
103.
313于第七、第八、第九及第十中;
Sattame aṭṭhame ceva, navame dasamepi ca;
314罪过的类别与第一条相同。
Paṭhamena samānāva, āpattīnaṃ vibhāgatā.
325食物品第四
Bhojanavaggo catuttho.
104
104.
316亲手施与裸行者等食物等时;
Acelakādino dento, sahatthā bhojanādikaṃ;
317在努力时犯恶作,于给予时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ patto, dinne pācittiyaṃ phuse.
105
105.
319无论令人给与或未令人给与,在遣使时犯此二罪;
Dāpetvā vā adāpetvā, uyyojento duve phuse;
320在努力时为恶作,于被遣使者中,则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, pācittuyyojite siyā.
106
106.
322比丘在备有食物的俗家铺设座位,
Nisajjaṃ bhikkhu kappento, kule pana sabhojane;
323造作之时,犯二种罪:恶作等。
Āpattiyo phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
107
107.
325第四与第五,无有任何差别;
Catutthe pañcame vāpi, viseso natthi kocipi;
326罪数的计算,应与第三条相同。
Tatiyena samānāva, āpattigaṇanā siyā.
108
108.
328有比丘在场,未先告知而受请食;
Santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā, sabhatto ca nimantito;
329然而,在俗家间行乞时,犯者便触犯二罪。
Kulesu pana cārittaṃ, āpajjanto duve phuse.
109
109.
331然而,以第一足跨过门槛时,
Paṭhamena ca pādena, ummārātikkame pana;
332在律藏中说为恶作,而以第二足则为波逸提。
Dukkaṭaṃ piṭake vuttaṃ, pācitti dutiyena tu.
110
110.
334然而,若乞求那之后的药,犯者触犯二罪;
Taduttariṃ tu bhesajjaṃ, viññāpento duve phuse;
335若为方便,结恶作;若令知,则为波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ, viññā-pite pācittiyaṃ siyā.
111
111.
337为观看出征的军队而前往,结犯二罪;
Uyyuttaṃ dassanatthāya, gacchanto dve phuse balaṃ;
338前往时结恶作,见时则为波逸提。
Gacchato dukkaṭaṃ vuttaṃ, hoti pācitti passato.
112
112.
340若在军中超过三夜而住者,犯二罪;
Atirekatirattaṃ tu, senāya vasato duve;
341若作准备而未成行,犯恶作;若已住下,则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti vasite siyā.
113
113.
343若前往战场,则犯两种罪。
Uyyodhikaṃ tu gacchanto, dve panāpattiyo phuse;
344前往时犯恶作,见时犯波逸提。
Gacchanto dukkaṭaṃ vuttaṃ, hoti pācitti passato.
356裸行者品第五
Acelakavaggo pañcamo.
114
114.
346若牟尼饮谷酒或果酒,则犯二罪;
Suraṃ vā pana mereyyaṃ, pivanto dve phuse muni;
347取饮时犯恶作,饮已犯波逸提。
Gaṇhato dukkaṭaṃ pātuṃ, pīte pācittiyaṃ siyā.
115
115.
349以手指戳弄比丘令其发笑者,实犯二罪;
Bhikkhaṅgulipatodena, hāsento dve phuse have;
350于着手时犯恶作,若令笑引发则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitti hasite siyā.
116
116.
352比丘若在水中嬉戏,实犯二罪;
Kīḷanto udake bhikkhu, dve panāpattiyo phuse;
353踝骨以下者犯恶作,踝骨以上者犯波逸提。
Dukkaṭaṃ gopphakā heṭṭhā, pācittuparigopphake.
117
117.
355若比丘行不恭敬,实触犯二罪;
Yo panādariyaṃ bhikkhu, karonto dve phuse have;
356于行作时即犯恶作,作已则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, kate pācittiyaṃ siyā.
118
118.
358若比丘行恐吓,实犯二罪;
Bhiṃsāpento have bhikkhu, dve panāpattiyo phuse;
359采取行动时犯恶作,使对方感到恐惧后则犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ, bhiṃsā-pite pācittiyaṃ siyā.
119
119.
361把火燃旺后烤火,比丘犯此二罪;
Jotiṃ samādahitvāna, visibbento duve phuse;
362加行时为恶作,缝制竟为波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācittiyaṃ visīvite.
120
120.
364亲生子于半月时沐浴,犯二罪。
Oraso addhamāsassa, nhāyanto dve phuse have;
365加行时为恶作,沐浴及干燥时为余罪。
Payoge dukkaṭaṃ, nhāna-ssosāne itaraṃ siyā.
121
121.
367于令成恶色的作法中,取三种之一;
Dubbaṇṇakaraṇānaṃ tu, tiṇṇamekamanādiya;
368受用衣时,犯二罪,谓恶作等。
Cīvaraṃ paribhuñjanto, dve phuse dukkaṭādayo.
122
122.
370将比丘等的衣作净分配后,未予撤回;
Cīvaraṃ bhikkhuādīnaṃ, vikappetvā anuddharaṃ;
371受用时犯二罪,加行时得恶作等。
Dve phuse paribhuñjanto, payoge dukkaṭādayo.
123
123.
373若为比丘置毒,犯二罪;若置毒于钵等,则犯另一罪。
Bhikkhussāpanidhento dve, phuse pattādikaṃ pana;
374加行时犯恶作;若放置的是其余物品,则另成一罪。
Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, sesāpanihite siyā.
387饮酒品第六
Surāpānavaggo chaṭṭho.
124
124.
376持戒者若故意夺取有情生命,
Sañcicca jīvitā pāṇaṃ, voropento tapodhano;
377所犯之罪唯有四种,对此无疑。
Āpattiyo catassova, āpajjati, na saṃsayo.
125
125.
379若挖掘无指定对象的坑,从挖掘之刻起即成恶作;
Anodissakamopātaṃ, khaṇato hoti dukkaṭaṃ;
380若有人堕入其中而死,即成波罗夷。
Manusso marati tasmiṃ, patitvā ce parājayo.
126
126.
382夜叉或畜生道众生现为人形者;
Yakkho vāpi tiracchāna-gato manussaviggaho;
383若饿鬼堕入其中而死,则成偷兰遮。
Patitvā maratī peto, tassa thullaccayaṃ siyā.
127
127.
385若畜生堕入其中而死
Tiracchānagate tasmiṃ, nipatitvā mate pana;
386彼犯波逸提罪,此为明智者所制
Tassa pācittiyāpatti, paññattā paṭubuddhinā.
128
128.
388明知水中有虫而饮用者,触犯二罪
Jānaṃ sappāṇakaṃ toyaṃ, paribhuñjaṃ duve phuse;
389准备时犯恶作,饮用时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ tassa, bhutte pācittiyaṃ siyā.
129
129.
391明知诤事已灭,却再挑起者,触犯二罪;
Nihatādhikaraṇaṃ jānaṃ, ukkoṭento duve phuse;
392准备时犯恶作,再挑起时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācittukkoṭite siyā.
130
130.
394明知比丘犯重罪而蓄意覆藏;
Jānaṃ bhikkhussa duṭṭhullaṃ, chādento pana vajjakaṃ;
395若犯此一一罪,即说为波逸提。
Ekamāpajjatāpattiṃ, pācittimiti dīpitaṃ.
131
131.
397若为未满二十岁者授具足戒,
Ūnavīsativassaṃ tu, karonto upasampadaṃ;
398于加行时得恶作,其余诸人于完成时成就达上。
Payoge dukkaṭaṃ patto, sesā sampādite siyā.
132
132.
400若明知是盗贼,却与彼共同谋划;
Jānaṃ tu theyyasatthena, saṃvidhāya saheva ca;
401同样地,若与女人同行于道。
Tatheva mātugāmena, maggaṃ tu paṭipajjato.
133
133.
403有二罪:于加行时犯恶作;
Dve panāpattiyo honti, payoge dukkaṭaṃ mataṃ;
404于被驱摈者,随即为波逸提。
Paṭipanne panuddiṭṭhaṃ, pācittiyamanantaraṃ.
134
134.
406若不舍彼恶见,于白时犯恶作。
Accajaṃ pāpikaṃ diṭṭhiṃ, ñattiyā dukkaṭaṃ phuse;
407羯磨语结束时,比丘犯波逸提。
Kammavācāya osāne, hoti pācitti bhikkhuno.
135
135.
409随顺如是所作而受用者,触犯两种罪;
Tathākaṭānudhammena, saṃbhuñjanto duve phuse;
410作业时犯突吉罗,食已犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ tassa, bhutte pācittiyaṃ siyā.
136
136.
412劝诱已被驱摈的沙弥者,犯二罪。
Nāsitaṃ samaṇuddesaṃpalāpento duve phuse;
413于加行时犯恶作,劝诱成已犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti upalāpite.
427有命品第七
Sappāṇakavaggo sattamo.
137
137.
415对于被诸比丘如法劝告的比丘,
Vuccamānassa bhikkhussa, bhikkhūhi sahadhammikaṃ;
416若言“我不能”等,则犯恶作等罪。
‘‘Na sakkhissāmi’’iccevaṃ, bhaṇato dukkaṭādayo.
138
138.
418而若谤律藏者,则触犯二罪:
Vinayaṃ tu vivaṇṇento, dve panāpattiyo phuse;
419于加行时犯恶作,于谤成时犯巴吉帝亚。
Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitteva vivaṇṇite.
139
139.
421以痴触犯二罪:在愚痴中,学处未制定时,是恶作;
Mohento dve phuse, mohe, dukkaṭaṃ tu aropite;
422然而,在愚痴中,若学处已制定,则说为波逸提。
Ropite pana mohasmiṃ, pācittiyamudīritaṃ.
140
140.
424忿怒者殴打比丘,确实触犯二罪;
Pahāraṃ kupito dento, bhikkhussa dve phuse have;
425若作努力,犯恶作;若已出掌,犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti pahaṭe siyā.
141
141.
427比丘对比丘怒气冲冲,向对方扬手或持械;
Bhikkhussa kupito bhikkhu, uggiraṃ talasattikaṃ;
428若触犯两种情形,作努力时犯恶作,扬手时犯波逸提。
Dve phuse dukkaṭaṃ yoge, pācittuggirite siyā.
142
142.
430比丘以毫无根据的僧残罪进行诽谤;
Bhikkhu saṅghādisesena, amūleneva codayaṃ;
431若触及二处,于交合时犯恶作;若举起,则犯波逸提。
Dve phuse dukkaṭaṃ yoge, pācittuddhaṃsite siyā.
143
143.
433若比丘故意令比丘生起追悔,
Bhikkhu sañcicca kukkuccaṃ, janayanto hi bhikkhuno;
434若触犯二项,于共处时为恶作;若已生起,则为波逸提。
Dve phuse dukkaṭaṃ yoge, pācittuppādite siyā.
144
144.
436比丘若站立近听,则触犯两种罪;
Tiṭṭhantupassutiṃ bhikkhu, dve panāpattiyo phuse;
437于行中欲听者为恶作,正听者为波逸提。
Gacchato dukkaṭaṃ sotuṃ, pācitti suṇato siyā.
145
145.
439于如法羯磨,与欲之后,复再
Dhammikānaṃ tu kammānaṃ, chandaṃ datvā tato puna;
440若犯讥嫌法,则触二恶作等
Khīyanadhammamāpajjaṃ, dve phuse dukkaṭādayo.
146
146.
442僧团裁决未成结论时,己之欲
Saṅghe vinicchaye niṭṭhaṃ, agate chandamattano;
443对不给予便离去者,有两种犯过。
Adatvā gacchato tassa, dve panāpattiyo siyuṃ.
147
147.
445然而,比丘若舍弃僧团的手巾,则犯恶作。
Hatthapāsaṃ tu saṅghassa, jahato hoti dukkaṭaṃ;
446若已舍弃手巾,比丘则犯波逸提。
Jahite hatthapāsasmiṃ, hoti pācitti bhikkhuno.
148
148.
448与和合的僧团一同,授予衣后,
Samaggena ca saṅghena, datvāna saha cīvaraṃ;
449其后,诽谤者犯两种罪,于正式实行时,犯恶作等。
Khīyanto dve phuse pacchā, payoge dukkaṭādayo.
149
149.
451明知利养已转归于僧团,或转归于某个人时,
Lābhaṃ pariṇataṃ jānaṃ, saṅghikaṃ puggalassa hi;
452行转入时犯二罪,于方便中则有恶作等。
Dve phuse pariṇāmento, payoge dukkaṭādayo.
467如法品第八
Sahadhammikavaggo aṭṭhamo.
150
150.
454然而,若比丘先前并不为人所知,进入王宫内院时;
Pubbe avidito hutvā, rañño antepuraṃ pana;
455当比丘进入时,会犯下二罪。
Pavisantassa bhikkhuno, dve panāpattiyo siyuṃ.
151
151.
457以第一足越过门槛时,
Paṭhamena ca pādena, ummārātikkame pana;
458犯恶作;以第二足越过,犯波逸提。
Dukkaṭaṃ pana uddiṭṭhaṃ, pācitti dutiyena tu.
152
152.
460若取宝物,则触犯两种罪。
Ratanaṃ pana gaṇhanto, dve panāpattiyo phuse;
461于方便时犯恶作,于取得时犯波逸提。
Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitti gahite siyā.
153
153.
463未告知在场比丘,便于非时进入村落;
Santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā, vikāle gāmakaṃ pana;
464沙门若进入,即犯二罪。
Samaṇo pavisaṃ dose, āpajjati duve pana.
154
154.
466以第一足越过界标时,
Paṭhamena ca pādena, parikkhepaṃ atikkame;
467彼之恶作已为宣说;以第二足,则为波逸提。
Dukkaṭaṃ tassa niddiṭṭhaṃ, pācitti dutiyena tu.
155
155.
469以骨、牙、角所制的针筒,
Aṭṭhidantavisāṇābhi-nibbattaṃ sūciyā gharaṃ;
470令人作者,触犯两种罪;于方便时,有恶作等。
Kārāpento phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
156
156.
472若令人作超量床座等,即触犯两种罪;
Pamāṇātītamañcādiṃ , kārāpento duve phuse;
473于方便时,说为恶作;其余,于令人作成时犯。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, sesā kārāpite siyā.
157
157.
475若令人制作填有棉絮的床座等,则触犯两种罪;
Tūlonaddhaṃ tu mañcādiṃ, kārāpento duve phuse;
476在制作行为中犯恶作,待其制成,则另有其余诸罪。
Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, sesā kārāpite siyā.
158
158.
478在第七、第八、第九与第十条中,
Sattame aṭṭhame ceva, navame dasamepi ca;
479诸罪的判定,与前条紧接所述相同。
Anantarasamoyeva, āpattīnaṃ vinicchayo.
495宝品第九
Ratanavaggo navamo.
496巴吉帝亚论
Pācittiyakathā.
159
159.
481于四波罗提提舍尼法中,亦有两种犯相。
Catūsu duvidhāpatti, pāṭidesaniyesupi;
482由日种亲族的佛陀,无差别宣说。
Avisesena niddiṭṭhā, buddhenādiccabandhunā.
160
160.
484若比丘心想“我将食用”而受取,于受取时犯恶作;
‘‘Bhuñjissāmī’’ti bhikkhussa, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato;
485于一切吞咽时,皆属悔过法。
Ajjhohāresu sabbattha, pāṭidesaniyaṃ siyā.
503应巴底德萨尼论
Pāṭidesanīyakathā.
161
161.
487于应学法中,唯示一种罪。
Sekhiyesu ca dhammesu, ekāvāpatti dīpitā;
488唯因不恭敬之故,招致恶作。
Anādaravaseneva, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ.
507应学法论。
Sekhiyakathā.
162
162.
490因行淫欲法之缘故,而制立之;
Paññattā methunaṃ dhammaṃ, paṭisevanapaccayā;
491罪有几种?实有四种。
Kati āpattiyo honti? Catassova bhavanti hi.
163
163.
493行淫欲者,于入女根处;
Methunaṃ paṭisevanto, allokāsappavesane;
494于死者或已宣说者,比丘犯巴拉基咖。
Mate akkhāyite vāpi, bhikkhu pārājikaṃ phuse.
164
164.
496若大部分已宣说者,则为土喇咤亚,如是为恶作;
Thullaccayaṃ tu yebhuyya-kkhāyite, dukkaṭaṃ tathā;
497于口中、于球状处所说,于树胶团处,是波逸提。
Mukhe vaṭṭakate vuttaṃ, pācitti jatumaṭṭhake.
165
165.
499以身相触为缘而制定;
Paññattā kāyasaṃsaggaṃ, samāpajjanapaccayā;
500罪有几种?可有五种。
Kati āpattiyo honti? Pañca āpattiyo siyuṃ.
166
166.
502对于未离欲的男子,以及对于比丘尼,
Avassutassa posassa, tathā bhikkhuniyāpi ca;
503接受波罗夷以下之触时。
Pārājikamadhakkhādi-gahaṇaṃ sādiyantiyā.
167
167.
505比丘以身触身,则为重罪。
Kāyena phusato kāyaṃ, bhikkhussa garukaṃ siyā;
506以身触与身相系属者,则为偷兰遮。
Kāyena kāyabaddhaṃ tu, phusaṃ thullaccayaṃ siyā.
168
168.
508彼此身体相触者,则为恶作;
Paṭibaddhena kāyena, paṭibaddhaṃ tu dukkaṭaṃ;
509然而,若以手指触碰,则定为波逸提。
Pācittiyaṃ panuddiṭṭhaṃ, tassaṅgulipatodake.
169
169.
511于其余众学法中,诸罪的判定;
Sesesu sekhiyantesu, āpattīnaṃ vinicchayo;
512应依前说之方法,由具慧者了知。
Heṭṭhā vuttanayeneva, veditabbo vibhāvinā.
532《大分别摄》已结束。
Mahāvibhaṅgasaṅgaho niṭṭhito.