小品
1小品
Cūḷavaggo
2别住犍度集之释
Pārivāsikakkhandhakakathā
2748二七四八。
2748.
2呵责、依止、驱摈、下意,及三类举罪——我将阐明此七种羯磨。
Tajjanīyaṃ niyassañca, pabbājaṃ paṭisāraṇaṃ;
3三类举罪,即阐明此七种业事。
Tividhukkhepanañcāti, satta kammāni dīpaye.
2749二七四九。
2749.
5在名为羯磨的犍度中,有四十三种行法。
Tecattālīsa vattāni, khandhake kammasaññite;
6在随后的犍度中,则有三十九种。
Navādhikāni tiṃseva, khandhake tadanantare.
2750
2750.
8如此,一切行法总计八十二种,为大仙所宣说;其中犍度中的诸行法,则依已取与未取而作区分。
Evaṃ sabbāni vattāni, dvāsīteva mahesinā;
9犍度中的诸行法,依已受持与未受持而定。
Honti khandhakavattāni, gahitāgahaṇena tu.
2751
2751.
11对于已受持的比丘,别住与行法;
Pārivāsañca vattañca, samādinnassa bhikkhuno;
12如何说为夜断?如何成行法断?
Ratticchedo kathaṃ vutto, vattabhedo kathaṃ bhave?
2752二七五二。
2752.
14共住与别住两者,以及不予告知,
Sahavāso vināvāso, anārocanameva ca;
15对于行别住的比丘,断绝夜分亦是恶作。
Pārivāsikabhikkhussa, ratticchedo ca dukkaṭaṃ.
2753二七五三
2753.
17若与本性比丘同住一屋檐下,
Ekacchanne panāvāse, pakatattena bhikkhunā;
18以共同用水等而共住,对被举罪者则禁止。
Nivāso dakapātena, ukkhittassa nivārito.
2754二七五四。
2754.
20“对于行别住的比丘,内部亦不可得。”这是已经说过的。然而,在《大注疏》中……
Pārivāsikabhikkhussa, antoyeva na labbhati;
21二七五五。
Iccevaṃ pana niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
2755于大注疏等中,已无差别而说;
2755.
23由两者被烧毁故,住处即被遮止。
‘‘Avisesena niddiṭṭhaṃ, mahāaṭṭhakathādisu;
24于大注疏等中,已无差别而说:‘由两者被烧毁故,住处即被遮止。’
Ubhinnaṃ dakapātena, nivāso vārito’’ti hi.
2756
2756.
26若在无比丘的住处,或在任何非住处,别住比丘的别住中断,即犯恶作。
Abhikkhuke panāvāse, anāvāsepi katthaci;
27若住于别住的中断,夜间中断亦犯恶作。
Vippavāsaṃ vasantassa, ratticchedo ca dukkaṭaṃ.
2757别住比丘若于见比丘的那一刹那,不告知彼比丘,则成夜分中断,犯恶作。
2757.
29行别住比丘见到比丘的当下,
Pārivāsikabhikkhussa, bhikkhuṃ disvāna taṅkhaṇe;
30若不告知对方,此比丘的夜间便告中断,犯恶作。
Nārocentassa cetassa, ratticchedo ca dukkaṭaṃ.
2758
2758.
32行别住者,依戒腊而得五种事。
Pañceva ca yathāvuḍḍhaṃ, labhate pārivāsiko;
33便在该处安住,行布萨与自恣。
Kātuṃ tattheva ca ṭhatvā, uposathapavāraṇaṃ.
2759
2759.
35若僧团施主依戒腊施与雨安居衣,
Vassasāṭiṃ yathāvuḍḍhaṃ, denti ce saṅghadāyakā;
36同样,他获得指定食与食物,此即五种。
Oṇojanaṃ tathā bhattaṃ, labhate pañcime pana.
39别住犍度释义。
Pārivāsikakkhandhakakathā.
40止诤犍度释义。
Samathakkhandhakakathā
2760二七六〇。
2760.
38执持诤事与随诤事;
Vivādādhāratā cānu-vādādhikaraṇampi ca;
39执持犯事与义务事。
Āpattādhāratā ceva, kiccādhikaraṇampi ca.
2761二七六一。
2761.
41然此四种,大仙已宣说;
Etāni pana cattāri, vuttāni ca mahesinā;
42诸破坏因事,争论依止于彼。
Bhedakārakavatthūni, vivādo tattha nissito.
2762二七六二。
2762.
44失坏有四种,诽谤已临至;
Vipattiyo catassova, anuvādo upāgato;
45所谓持罪者,有七种罪聚。
Āpattādhāratā nāma, satta āpattiyo matā.
2763依于僧团事务,行事诤可能生起;
2763.
47依于僧团事务,行事诤可能生起;
Saṅghakiccāni nissāya, kiccādhikaraṇaṃ siyā;
48而对于此四种,若完全止息,则称为灭诤。
Etesaṃ tu catunnampi, samattā samathā matā.
2764二七六四。
2764.
50现前、忆念与不痴,以及自认调伏,
Sammukhā sati cāmūḷho, paṭiññāvinayopi ca;
51觅罪相调伏,以及多觅调伏。
Tassapāpiyasī ceva, tathā yebhuyyasīpi ca.
2765二七六五
2765.
53覆草调伏为第七,此即所说的第七调伏。
Tiṇavatthārako ceva, sattamo vinayo mato;
54此七种止诤法,已由日种亲佛陀所宣说。
Sattime samathā vuttā, buddhenādiccabandhunā.
2766
2766.
56争论以两种调伏法止息,随举以四种调伏法止息;
Vivādo sammati dvīhi, anuvādo catūhi ca;
57然而,罪过仅以三种调伏法止息,事务以一种调伏法止息。
Āpatti pana tīheva, kiccamekena sammati.
2767
2767.
59于此,争论以第六及第一种调伏法止息;
Chaṭṭhena paṭhamenāpi, vivādo ettha sammati;
60依现前调伏等,次第亦以三种调伏法而得止息。
Sammukhāvinayādīhi, anupubbena tīhipi.
2768二七六八。
2768.
62同样地,随举亦由第五调伏法而得止息。
Tatheva pañcamenāpi, anuvādo hi sammati;
63以现前调伏与认罪,及以草覆地(而止息)。
Sammukhena paṭiññāya, tiṇavatthārakena ca.
2769二七六九
2769.
65罪的止息,唯依三种灭诤法进行;以现前调伏,作为一种义务而被认可。
Āpattūpasamaṃ yāti, tīheva samathehi sā;
66仅以现前调伏,便以一法令诤事平息。
Sammukhāvinayeneva, kiccamekena sammati.
2770二七七〇
2770.
68于多数决羯磨中,智者应取筹。
Yebhuyyasikakamme tu, salākaṃ gāhaye budho;
69或以隐秘、公开,或以耳语。
Gūḷhena vivaṭenāpi, kaṇṇajappena vā pana.
2771二七七一。
2771.
71于无惭者以隐秘,于有惭者唯公开。
Alajjussade gūḷhena, vivaṭeneva lajjisu;
72于愚者中,智者应以耳语令其取筹。
Bālesu kaṇṇajappena, salākaṃ gāhaye budho.
2772
2772.
74有惭者、无惭者与愚者,如何能了知?
Lajjī alajjī bāloti, kena sakkā vijānituṃ?
75唯以自己之业,便能了知。
Sakena kammunāyeva, tena sakkā vijānituṃ.
2773
2773.
77故意犯戒,且覆藏罪过;
Āpajjati ca sañcicca, āpattiṃ parigūhati;
78行于贪欲等邪径,如此之人即是无惭者。
Chandādiagatiṃ yāti, alajjī ediso siyā.
2774
2774.
80不故意犯戒,亦不覆藏罪过;不行贪欲等邪径,如此之人即是有惭者。
Nāpajjati ca sañcicca, āpattiṃ na ca gūhati;
81不往恶趣,亦不趋向恶趣,如此之人便是有惭者。
Na gacchatigatiñcāpi, ediso lajji puggalo.
2775
2775.
83恶思惟、恶言语,以及造恶行者;
Duccintito ca dubbhāsī, tathā dukkaṭakāriko;
84像这样的人,便依相状而被了知为“愚者”。
Ediso pana ‘‘bālo’’ti, lakkhaṇeneva ñāyati.
2776
2776.
86以三种方式取筹,于众多说法者中;以多数决羯磨,胜者说为应作。
Tidhā salākagāhena, bahukā dhammavādino;
87应以多数决羯磨处理,胜者如是宣说。
Yebhuyyasikakammena, kattabbanti jinobravi.
2777
2777.
89无惭而应受呵责者,亦为行为不净者——此人堪为惩彼过羯磨的对象。
Alajjī sānuvādo ca, asucī kammato ca yo;
90此人即当被处以惩彼过羯磨。
Tassapāpiyasīkamma-yoggo so hoti puggalo.
2778
2778.
92当争论与吵闹生起,不小的诤论发生时;
Bhaṇḍane kalahe jāte, vivādasmiṃ anappake;
93当造作了许多非沙门行,且无尽的言说现前时;
Bahuassāmaṇe ciṇṇe, anaggepi ca bhassake.
2779
2779.
95探究这根本之根本者,这乃是粗野且刚强的。
Mūlamūlaṃ gavesantaṃ, hoti vāḷañca kakkhaḷaṃ;
96已阐明:应以草覆地的方式而作。
Tiṇavatthārakeneva, kātabbanti pakāsitaṃ.
2780
2780.
98正如以草叶覆盖粪尿,
Yathā ca tiṇapaṇṇena, channaṃ gūthañca muttakaṃ;
99不散恶臭,即时止息。
Na ca vāyati duggandhaṃ, vūpasammati taṅkhaṇe.
2781
2781.
101除去粗重罪及与在家众相关者,
Ṭhapetvā thullavajjañca, gihīhi paṭisaṃyutaṃ;
102及见处罪,凡不在此列者。
Diṭṭhāvikammikañceva, yo ca tattha na hoti taṃ.
2782
2782.
104对于其余诸罪,乃至达上坛场为止,彼即清净无犯;于草覆地亦然。
Sesāyāpattiyā yāva, upasampadamāḷato;
105如草覆地,彼亦清净无犯。
Suddho hoti nirāpatti, tiṇavatthārake tathā.
110止诤篇之释。
Samathakkhandhakakathā.
111小事犍度之释。
Khuddakavatthukkhandhakakathā
2783
2783.
107或于树上、墙上、楼阁、柱等之处,
Rukkhe vā pana kuṭṭevā, aṭṭāne thambhakesu vā;
108沐浴时若摩擦自身,犯恶作。
Nhāyamāno sakaṃ kāyaṃ, ugghaṃseyyassa dukkaṭaṃ.
2784
2784.
110不应以天手、以石线摩擦身体,亦不应以身体相互摩擦。
Kāyaṃ gandhabbahatthena, kuruvindakasuttiyā;
111不应以钵器摩擦,亦不应以身体相互摩擦。
Mallakena na ghaṃseyya, nāññamaññañca kāyato.
2785
2785.
113所谓未制作的钵,唯对病者开许;
Akataṃ mallakaṃ nāma, gilānasseva vaṭṭati;
114所谓已制作的钵,对一切人皆不开许;
Kataṃ taṃ mallakaṃ nāma, sabbesampi na vaṭṭati.
2786
2786.
116头盖骨碎片、砖块碎片,一切粗劣的石片;
Kapāliṭṭhakakhaṇḍāni, sabbassa puthupāṇikaṃ;
117无论病者或非病者,皆开许使用布卷。
Gilānassāgilānassa, vatthavaṭṭi ca vaṭṭati.
2787
2787.
119已说浮石、石块、砾石可用于摩足;
Vuttā pheṇakapāsāṇa-kathalā pādaghaṃsane;
120圆形或方形的人工制品,则不开许。
Vaṭṭaṃ vā caturassaṃ vā, katakaṃ na ca vaṭṭati.
2788二七八八。
2788.
122凡任何装饰品,持之即犯恶作;
Yaṃ kiñcipi alaṅkāraṃ, dhārentassapi dukkaṭaṃ;
123比丘即使仅持如多罗叶大小者亦然。
Hoti antamaso tāla-paṇṇamattampi bhikkhuno.
2789二七八九
2789.
125若以手或手梳梳理自己的头发,
Osaṇheyya sake kese, yo hatthaphaṇakena vā;
126或以刮刀、刷子,我说此为恶作。
Phaṇakenapi kocchena, dukkaṭaṃ tassa niddise.
2790
2790.
128用芝麻油、蜜蜡油作严饰之用,是不允许的。
Sitthatelodatelehi , maṇḍanatthaṃ na vaṭṭati;
129为了顺毛而使毛发自然伏倒,比丘应逆着毛发的方向涂抹。
Anulomanipātatthaṃ, uddhaṃlomena bhikkhunā.
2791
2791.
131以油湿润手后,应擦拭头发。
Hatthaṃ telena temetvā, puñchitabbā siroruhā;
132因热水浴而身体燥热者,以湿手擦拭,此乃允许。
Vaṭṭatuṇhābhitattassa, allahatthena puñchituṃ.
2792
2792.
134于镜中、水中,或任何处所,无故观看自己面容者,犯恶作。
Ādāse udapatte vā, yattha katthaci attano;
135无故观看自己面容者,犯恶作。
Mukhabimbaṃ vinā hetuṃ, olokentassa dukkaṭaṃ.
2793
2793.
137为察看“面部是否有伤”的病因,以及为觉知“是否已老”的寿行,允许。
‘‘Sañchaviṃ tu mukhaṃ, no’’ti, daṭṭhumābādhapaccayā;
138为觉知“我等是否已老”的寿行衰退,此亦允许。
‘‘Jiṇṇo no’’tāyusaṅkhāra-jānanatthañca vaṭṭati.
2794二七九四。
2794.
140若比丘为了观看舞蹈、歌唱,或为了观看或听闻乐器演奏而前往,即犯恶作。
Naccaṃ vā pana gītaṃ vā, vāditaṃ vāpi bhikkhuno;
141即使仅为观看孔雀之舞,亦犯恶作;即使仅为听闻象之鸣叫,亦犯恶作。
Daṭṭhuṃ vā pana sotuṃ vā, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
2795二七九五。
2795.
143即使仅为观看,孔雀之舞亦不可为
Daṭṭhumantamaso mora-naccampi ca na vaṭṭati;
144即使仅为听闻,调御之歌亦不可为
Sotumantamaso danta-gītampi ca na vaṭṭati.
2796二七九六。
2796.
146自己跳舞,或令他人跳舞,犯恶作。
Naccantassa sayaṃ vāpi, naccāpentassa dukkaṭaṃ;
147在寺院内站立听闻或观看,不犯。
Anāpattantarārāme, ṭhatvā suṇāti passati.
2797二七九七。
2797.
149若心想“我将观看”舞蹈、歌唱或演奏,而从一寺前往另一寺者,犯恶作。
‘‘Passissāmī’’ti naccaṃ vā, gītaṃ vā pana vāditaṃ;
150若心想“我将观看”舞蹈、歌唱或演奏,而从一寺前往另一寺者,犯恶作。
Vihārato vihāraṃ vā, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
2798二七九八。
2798.
152纵在寺院内起身行走,亦有所犯。
Āpattantovihārepi, uṭṭhahitvāna gacchato;
153站立伸颈,于道路上观看者,亦有所犯。
Ṭhatvā gīvaṃ pasāretvā, passatopi ca vīthiyaṃ.
2799二七九九。
2799.
155不应蓄长发;若蓄者,犯恶作。
Kesā dīghā na dhāreyyā, yo dhāreyyassa dukkaṭaṃ;
156二指或二马萨咖,超过即不许可。
Dvaṅgulaṃ vā dumāsaṃ vā, tato uddhaṃ na vaṭṭati.
2800
2800.
158指甲与鼻毛,亦不应蓄长。
Nakhe nāsikalomāni, dīghāni na tu dhāraye;
159比丘不得作二十指之量。
Na ca vīsatimaṭṭhaṃ vā, kātuṃ vaṭṭati bhikkhuno.
2801二八〇一
2801.
161若令人别剃其须,或留髭须;
Kappāpeyya visuṃ massuṃ, dāṭhikaṃ vā ṭhapeyya yo;
162或于狭迫之处,令人拔除体毛,皆属恶作。
Saṃharāpeyya vā lomaṃ, sambādhe tassa dukkaṭaṃ.
2802二八〇二。
2802.
164用剪刀剪断头发者,亦说为恶作;
Chindato dukkaṭaṃ vuttaṃ, kese kattarikāya vā;
165无病者以他法(剪发),或令他人剪者,亦如是。
Agilānassa aññena, chindāpentassa vā tathā.
2803二八〇三
2803.
167若割断自己的男根,犯偷兰遮;
Chindato attano aṅga-jātaṃ thullaccayaṃ siyā;
168截断其余肢体或行自杀者,犯恶作罪。
Sesaṅgachedane atta-vadhe āpatti dukkaṭaṃ.
2804
2804.
170若被蛇、虫等所咬,因此病缘故,
Ahikīṭādidaṭṭhassa, tādisābādhapaccayā;
171截断肢体或放出血液,无犯。
Na doso chindato aṅgaṃ, mocentassa ca lohitaṃ.
2805
2805.
173若未询问而行路,犯恶作;若于路中遇乞求者而不给予,亦犯恶作。
Aparissāvano maggaṃ, sace gacchati dukkaṭaṃ;
174于路途之中,对乞求者同样不给予者,此(恶作)亦同。
Yācamānassa vā magge, tathevādadatopi taṃ.
2806
2806.
176裸者不应食,不应饮,不应嚼食,不应尝食;
Na bhuñje na pive naggo, na khāde na ca sāyaye;
177不应施与,不应受取,亦不应直行。
Na dade na ca gaṇheyya, na gaccheyyapi añjasaṃ.
2807
2807.
179不应由裸者礼敬,亦不应令裸者礼敬。
Vanditabbaṃ na naggena, vandāpetabbameva vā;
180不应作服侍,亦不应令裸者作服侍。
Parikammaṃ na kātabbaṃ, na naggena ca kāraye.
2808
2808.
182于预备工作中,衣遮覆者有三种,即暖房等,已说于一切处皆许可。
Parikamme paṭicchādī, tisso jantāgharādikā;
183此衣遮覆者,已于前说,于一切处皆许可。
Vuttā, vatthapaṭicchādī, sabbattha pana vaṭṭati.
2809
2809.
185于任何地方,置容器中进食,则不许可。
Yattha katthaci peḷāyaṃ, bhuñjituṃ na ca vaṭṭati;
186若共食者于同一器皿中受食,犯恶作。
Ekato bhuñjato hoti, dukkaṭaṃ ekabhājane.
2810
2810.
188若共一覆或共一敷具而卧,
Ekapāvuraṇā eka-ttharaṇā vā nipajjare;
189或共一床,犯恶作。
Ekamañcepi vā tesaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2811
2811.
191不应以僧伽梨衣叠作坐垫而坐。
Na nisīdeyya saṅghāṭi-pallatthikamupāgato;
192不应从事任何游戏,亦不应令人拔除白发。
Kiñci kīḷaṃ na kīḷeyya, palitaṃ na ca gāhaye.
2812
2812.
194眉间、额上,或胡须中所生者,
Bhamukāya nalāṭe vā, dāṭhikāyapi uggataṃ;
195如是白发等,令人拔除亦许可。
Tādisaṃ palitaṃ caññaṃ, gāhāpetumpi vaṭṭati.
2813
2813.
197若比丘无病而持伞者,恶作;
Agilāno sace bhikkhu, chattaṃ dhāreyya dukkaṭaṃ;
198但为守护自身衣等而持者,则得许可。
Attano cīvarādīnaṃ, guttatthaṃ pana vaṭṭati.
2814二八一四。
2814.
200象鼻形、四角形、鱼尾形之衣,
Hatthisoṇḍaṃ catukkaṇṇaṃ, vasanaṃ macchavāḷakaṃ;
201穿着圆形或棕榈叶形衣者,犯恶作。
Velliyaṃ tālavaṇṭañca, nivāsentassa dukkaṭaṃ.
2815二八一五。
2815.
203或以居士式作披覆衣,披覆者犯恶作;
Gahipārupanaṃ vāpi, pārupantassa dukkaṭaṃ;
204于下衣与上衣的穿着中,齐整方为如法。
Nivāsane pārupane, parimaṇḍalatā matā.
2816二八一六。
2816.
206不应教授顺世论,也不应学习它;
Lokāyataṃ na vāceyya, na ca taṃ pariyāpuṇe;
207畜生明也不应教授,比丘不应教说这些。
Na tiracchānavijjā vā, vācetabbāva bhikkhunā.
2817二八一七。
2817.
209亦不得持有任何拂尘与扇子。
Na ca vaṭṭati dhāretuṃ, sabbā cāmaribījanī;
210亦不应涂抹遗产,亦不得以唾液涂面。
Na cālimpeyya dāyaṃ vā, na ca lañje mukhampi ca.
2818二八一八。
2818.
212不应担两头扁担,中间扁担则被允许;
Na vahe ubhatokājaṃ, vaṭṭatantarakājakaṃ;
213以头、肩、膝承受垂挂之重担,于此无过失。
Sīsakkhandhakaṭolamba-bhāre doso na vijjati.
2819二八一九。
2819.
215比丘所用齿木,长度以八指为上限等,最短为四指;
Aṭṭhaṅgulādikaṃ bhikkhu, pacchimaṃ caturaṅgulā;
216若咀嚼,犯恶作罪。
Khādato dantakaṭṭhañca, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2820
2820.
218不应攀登树木;纵有要事,亦止于人身之高;
Rukkhaṃ nevābhirūheyya, kicce satipi porisaṃ;
219然于危难之时,可随宜攀登,亦为开许。
Āpadāsu yathākāmaṃ, vaṭṭatevābhirūhituṃ.
2821二八二一。
2821.
221除非患病,不应食蒜。
Lasuṇaṃ na ca khādeyya, sace nākallako siyā;
222不应令人攀附佛语,然另有情况则不然。
Nāropetabbakaṃ buddha-vacanaṃ aññathā pana.
2822
2822.
224被投掷者应说:‘愿活。’在家人则应说:‘愿汝等活。’以‘愿汝活’而说者,说‘愿长久活’是允许的。
Khipitena ca vattabbaṃ, ‘‘jīvā’’ti, gihinā puna;
225若说“愿你们活着”,则说“愿长久活着”是允许的。
‘‘Jīvathā’’ti ca vuttena, ‘‘ciraṃ jīvā’’ti vaṭṭati.
2823
2823.
227击打沙弥或在家人者,犯恶作。
Sāmaṇeraṃ gahaṭṭhaṃ vā, ākoṭentassa dukkaṭaṃ;
228在散布花朵的卧具上,不得躺卧。
Sayane pupphasaṃkiṇṇe, na vaṭṭati nipajjituṃ.
2824
2824.
230若曾是理发师者,即不应持剃刀及用具。
Khurabhaṇḍaṃ na gaṇheyya, sace nhāpitapubbako;
231不应持热水罐,亦不应留一切外道发相。
Na ca dhāraṇiyā uṇhī, sabbā bāhiralomikā.
2825
2825.
233行涂香者,已宣为恶作。
Aṅgarāgaṃ karontassa, dukkaṭaṃ samudīritaṃ;
234未系腰带者,乃至进入村落时。
Akāyabandhanassāpi, gāmaṃ pavisatopi ca.
2826
2826.
236铁制、木制,以及一切陶土所制者,皆为如法。
Lohajaṃ dārujaṃ sabbaṃ, kappiyaṃ mattikāmayaṃ;
237除刀与钵外,陶工所制器皿亦复如是。
Vinā satthañca pattañca, katakaṃ kumbhakārikaṃ.
244小事犍度论。
Khuddakavatthukkhandhakakathā.
245住所犍度论。
Senāsanakkhandhakakathā
2827
2827.
239有靠背的座椅,即使超出规定尺寸,亦许使用;
Āsandiko atikkanta-pamāṇopi ca vaṭṭati;
240同样地,五支椅亦许使用,七支椅亦然。
Tathā pañcaṅgapīṭhampi, sattaṅgampi ca vaṭṭati.
2828二八二八。
2828.
242在家中,以棉絮填充的敷具、床榻与座椅,用以坐卧;
Tūlonaddhā ghareyeva, mañcapīṭhā nisīdituṃ;
243以及作为头枕与足枕的靠垫,对无病者亦为许可。
Sīsapādūpadhānañca, agilānassa vaṭṭati.
2829二八二九。
2829.
245为病者铺设卧具,并置枕垫于其处;
Santharitvā gilānassa, upadhānāni tattha ca;
246给予覆布后,躺卧时许可使用。
Paccattharaṇakaṃ datvā, nipajjantassa vaṭṭati.
2830
2830.
248横量一拳,此为枕头的尺寸;
Tiriyaṃ muṭṭhiratanaṃ, hoti bimbohanaṃ mitaṃ;
249纵向量取一肘半,或二肘。《古论》中如是说。
Dīghato ca diyaḍḍhaṃ vā, dvihatthanti kurundiyaṃ.
2831
2831.
251以布片、叶、羊毛、草、树皮这五种充填;
Pūritā coḷapaṇṇuṇṇa-tiṇavākehi pañcahi;
252座垫共有五种,依绒毛的数量而区分。
Bhisiyo bhāsitā pañca, tūlānaṃ gaṇanāvasā.
2832二八三二。
2832.
254五种床垫与三种棉,
Bhisitūlāni pañceva, tathā tūlāni tīṇipi;
255兽毛与鸟毛,这些都是枕头的胎藏。
Lomāni migapakkhīnaṃ, gabbhā bimbohanassime.
2833二八三三。
2833.
257人毛在毛类中,巴古拉等花在花类中;
Manussalomaṃ lomesu, pupphesu bakulādikaṃ;
258纯净的多摩喇叶,在叶类中则不允许。
Suddhaṃ tamālapattañca, paṇṇesu na ca vaṭṭati.
2834
2834.
260绵毛等物及五类绵絮;
Uṇṇādikaṃ pañcavidhañca tūlaṃ;
261此为大雄所开许之坐褥;
Mahesinā yaṃ bhisiyaṃ pavuttaṃ;
262然在《摩苏罗伽》中则为应理。
Masūrake taṃ pana vaṭṭatīti;
263此是《库伦地》注疏中所说。
Kurundiyaṃ aṭṭhakathāya vuttaṃ.
2835
2835.
265凡此三种棉,若充作褥垫,皆不如法;
Yadetaṃ tividhaṃ tūlaṃ, bhisiyaṃ taṃ akappiyaṃ;
266若掺以多摩罗叶,则于一切处皆成应法。
Missaṃ tamālapattaṃ tu, sabbattha pana vaṭṭati.
2836二八三六。
2836.
268男子、女人的形色,或投生畜生道者的形色;
Rūpaṃ tu purisitthīnaṃ, tiracchānagatassa vā;
269若令人作或自作,皆犯恶作罪。
Kārentassa karoto vā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2837二八三七
2837.
271然而,本生故事或本事,即使请他人制作也无妨;
Jātakaṃ pana vatthuṃ vā, kārāpetuṃ parehi vā;
272花鬘、藤蔓之类的工艺,自己亲手做也是可以的。
Mālākammaṃ latākammaṃ, sayaṃ kātumpi vaṭṭati.
2838
2838.
274所谓“同座者”,即是以二雨安居而论;
Samānāsaniko nāma, dvīhi vassehi yo pana;
275或年长比丘,或年少比丘,又或以一雨安居计。
Vuḍḍho vā daharo vāpi, vassenekena vā pana.
2839
2839.
277对同雨安居者,应如何行?此中更有何名称?
Samānavasse vattabbaṃ, kiñca nāmidha vijjati;
278对于七夏、十夏者,五夏比丘应就座。
Sattavassativassehi, pañcavasso nisīdati.
2840
2840.
280下方有三座长座,凡堪坐者皆可坐。
Heṭṭhā dīghāsanaṃ tiṇṇaṃ, yaṃ pahoti nisīdituṃ;
281即使同一床或同一座,二人同坐亦为许可。
Ekamañcepi pīṭhe vā, dve nisīdanti vaṭṭati.
2841
2841.
283除黄门外,双性人与女人,
Ubhatobyañjanaṃ itthiṃ, ṭhapetvā paṇḍakaṃ pana;
284于长座上,一切人皆许就座。
Dīghāsane anuññātaṃ, sabbehipi nisīdituṃ.
2842
2842.
286前分者、后分者,以及中间解脱者,
Purimiko pacchimiko, tathevantaramuttako;
287三种住所取得者,由正自觉者所宣说。
Tayo senāsanaggāhā, sambuddhena pakāsitā.
2843
2843.
289从破晓前,直至布萨日,
Pubbāruṇā pāṭipadassa yāva;
290再次破晓尚未到来之际,
Punāruṇo bhijjati neva tāva;
291这即是执取住所者。
Idañhi senāsanagāhakassa;
292“界域”,是指在入雨安居时所说的。
Khettanti vassūpagame vadanti.
2844
2844.
294清晨已执取住所后,若有其他比丘来请求,
Pātova gāhite añño, bhikkhu senāsane pana;
295若有人来索取,应告知他:‘已被取用。’
Sace yācati āgantvā, vattabbo gāhitanti so.
2845
2845.
297未征得僧团许可而受用的雨安居住处物,即使在雨安居期间离去,若返回,仍可获得该住处所生之利养。
Saṅghikaṃ apaloketvā, gahitaṃ vassavāsikaṃ;
298即使在雨安居内还俗者,若返回,仍可获得该处所生之物。
Antovassepi vibbhanto, labhate tatrajaṃ sace.
2846
2846.
300若比丘已出雨安居,从住处主人手中获得任何物品,
Vuṭṭhavasso sace bhikkhu, kiñci āvāsihatthato;
301取得净物后,便给予他自己。
Gahetvā kappiyaṃ bhaṇḍaṃ, datvā tassattano pana.
2847
2847.
303“在某家族中,我的雨安居衣已被取去,你去取来吧。”这样说后,他便前往他方。
‘‘Asukasmiṃ kule mayhaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ;
304他说:“已拿起者,你便拿着吧。”说完即往他方而去。
Gāhitaṃ gaṇha’’iccevaṃ, vatvā gacchati so disaṃ.
2848若在所往之处还俗,则不得(再出家)。
2848.
306倘若在彼处还俗,于所至之处便不得重新出家。
Uppabbajati ce tattha, gataṭṭhāne, na labbhati;
307所取得之资具,若归于彼,则此物唯属僧团。
Gahetuṃ tassa sampattaṃ, saṅghikaṃyeva taṃ siyā.
28492849。
2849.
309然而,若于其处当面令人受取,
Manusse sammukhā tattha, paṭicchāpeti ce pana;
310一切应得的雨安居衣,他悉皆获得。
Sabbaṃ labhati sampattaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ.
2850二八五〇
2850.
312园与精舍,及两种地基;
Ārāmo ca vihāro ca, vatthūni duvidhassapi;
313垫褥、枕头、床榻与椅凳,此为第三。
Bhisi bimbohanaṃ mañca-pīṭhanti tatiyaṃ pana.
2851
2851.
315铜锅、铜釜、铜瓶与铜水器;
Lohakumbhī kaṭāhañca, bhāṇako lohavārako;
316刀、斧、锄、斧头与钉锤。
Vāsi pharasu kuddālo, kuṭhārī ca nikhādanaṃ.
2852
2852.
318藤、竹、草、叶,以及文若草与芦苇;
Valli veḷu tiṇaṃ paṇṇaṃ, muñjapabbajameva ca;
319泥土与木器,第五种如其所说。
Mattikā dārubhaṇḍañca, pañcamaṃ tu yathāha ca.
2853二八五三。
2853.
321二法以二所摄,第三以四所摄;第四分九分,第五知为八分。
‘‘Dvīhi saṅgahitāni dve, tatiyaṃ catusaṅgahaṃ;
322第四分九分,第五知为八分。
Catutthaṃ navakoṭṭhāsaṃ, pañcamaṃ aṭṭhadhā mataṃ.
2854二八五四。
2854.
324如是,以五聚,五无垢眼者;
Iti pañcahi rāsīhi, pañcanimmalalocano;
325大师开示二十五种重物。
Pañcavīsavidhaṃ nātho, garubhaṇḍaṃ pakāsayi’’.
2855
2855.
327此即僧团所有之重物。
Idañhi pana saṅghassa, santakaṃ garubhaṇḍakaṃ;
328若比丘自行舍弃或分配重物,即犯偷兰遮。
Vissajjento vibhājento, bhikkhu thullaccayaṃ phuse.
2856
2856.
330比丘的重物,应由僧团或众团处分;
Bhikkhunā garubhaṇḍaṃ tu, saṅghena hi gaṇena vā;
331若自行舍弃,所舍不成舍;若自行分配,所分不成分。
Vissajjitamavissaṭṭhaṃ, vibhattamavibhājitaṃ.
2857
2857.
333前三种中,此处并无第四种重物。
Purimesu hi tīsvettha, na catthāgarubhaṇḍakaṃ;
334铜锅、铜釜,以及铜制器皿。
Lohakumbhī kaṭāho ca, lohabhāṇakameva ca.
2858
2858.
336三类小物品,此亦是重物;
Tividhaṃ khuddakaṃ vāpi, garubhaṇḍakamevidaṃ;
337足用器、铜水壶,视为应分物。
Pādagaṇhanako loha-vārako bhājiyo mato.
2859二八五九。
2859.
339然而,由此以上,铜水壶即为重物。
Uddhaṃ pana tato loha-vārako garubhaṇḍakaṃ;
340水瓶等物,皆为重物。
Bhiṅkārādīni sabbāni, garubhaṇḍāni honti hi.
2860二八六〇。
2860.
342铁钵应作分配;
Bhājetabbo ayopatto;
343铜制水壶亦然;
Tambāyothālakāpi ca;
344烟管等物则不然;
Dhūmanettādikaṃ neva;
345应当分配,如是已显明。
Bhājetabbanti dīpitaṃ.
2861
2861.
347凡是自己获得的那件铜器,哪怕只是少许;
Attanā paṭiladdhaṃ taṃ, lohabhaṇḍaṃ tu kiñcipi;
348比丘不应将其作为个人的受用而享用。
Na puggalikabhogena, bhuñjitabbañhi bhikkhunā.
2862
2862.
350凡是青铜、铜、铁等一切容器。
Kaṃsavaṭṭakalohānaṃ, bhājanānipi sabbaso;
351不应作为个人财物而受用;
Na puggalikabhogena, vaṭṭanti paribhuñjituṃ.
2863
2863.
353对于锡制品亦当以此方式,被具辨察者了知;
Tipubhaṇḍepi eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā;
354于僧团所有物中无有过犯,于在家人所有物中亦尔。
Na doso saṅghike atthi, gihīnaṃ santakesu vā.
2864二八六四。
2864.
356乳石所生的重物,如铜盘等;
Khīrapāsāṇasambhūtaṃ, garukaṃ taṭṭakādikaṃ;
357从足握持以上,罐是重物。
Pādagaṇhanato uddhaṃ, ghaṭako garubhaṇḍako.
2865二八六五
2865.
359由角、银所成者,由仿制珍宝所成者,由水晶所生者;
Siṅgisajjhumayaṃ hāra-kūṭajaṃ phalikubbhavaṃ;
360诸容器皆不适宜,纵然是在家众所有亦然。
Bhājanāni na vaṭṭanti, gihīnaṃ santakānipi.
2866二八六六。
2866.
362凿子、小铲为轻物,大件为重物;
Vāsi bhājaniyā khuddā, garubhaṇḍaṃ mahattarī;
363医师之斧亦然,放血针也是如此。
Tathā pharasu vejjānaṃ, sirāvedhanakampi ca.
2867二八六七
2867.
365斧、凿、锄——此类掘具是重物;
Kuṭhāri vāsi kuddālo, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ;
366“山峰也以此同理而被执取”,此义已阐明。
Sikharampi ca teneva, gahitanti pakāsitaṃ.
2868二八六八。
2868.
368四方口、斗口,以及弯曲口;
Caturassamukhaṃ doṇi-mukhaṃ vaṅkampi tattha ca;
369凡有柄的小掘具,皆是重物。
Sadaṇḍaṃ khuddakaṃ sabbaṃ, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ.
2869二八六九。
2869.
371拳量器、钳子或秤等;
Muṭṭhikamadhikaraṇī , saṇḍāso vā tulādikaṃ;
372凡有施与僧团之物,彼一切皆为重物。
Kiñci saṅghassa dinnaṃ ce, taṃ sabbaṃ garubhaṇḍakaṃ.
2870二八七〇。
2870.
374理发师的镊子与大剪刀,
Nhāpitassa ca saṇḍāso, kattarī ca mahattarī;
375大毕钵罗叶是缝衣匠的重物。
Mahāpipphalakaṃ tunna-kārānaṃ garubhaṇḍakaṃ.
2871二八七一。
2871.
377藤蔓若已施予僧团,或是于僧团属地生长且受保护者,
Valli saṅghassa dinnā vā, tatthajātāpi rakkhitā;
378乃至半臂大小者,藤条等亦为重物。
Aḍḍhabāhuppamāṇāpi, garu vettalatādikā.
2872二八七二。
2872.
380由线、树皮等所成的绳索或系带,
Suttavākādinibbattā, rajjukā yottakāni vā;
381然而,当施与僧团时,便成为重物。
Saṅghassa dinnakāle tu, gacchanti garubhaṇḍataṃ.
2873二八七三。
2873.
383以椰子之纤维、树皮,或以任何物,
Nāḷikerassa hīre vā, vāke vā pana kenaci;
384凡卷绕而作成之一卷,亦为重物。
Vaṭṭetvā hi katā eka-vaṭṭāpi garubhaṇḍakaṃ.
2874二八七四。
2874.
386竹若施与僧团,或为生于彼处者所守护;
Veḷu saṅghassa dinno vā, rakkhito tatthajātako;
387长八指、针杆大小者,为重物。
Aṭṭhaṅgulāyato sūci-daṇḍamatto garuṃ siyā.
2875二八七五。
2875.
389伞柄、伞骨,杖、剪刀、手杖。
Chattadaṇḍasalākāyo, daṇḍo kattarayaṭṭhipi;
390足握器、油管、容器,这些为应分配物。
Pādagaṇhanakā tela-nāḷī bhājaniyā ime.
2876
2876.
392在文阇草等中,哪怕仅有一握之量,亦为重物;
Muñjādīsupi yaṃ kiñci, muṭṭhimattaṃ garuṃ siyā;
393在贝叶等中,乃至一片,或于彼处所生之物,若已施与。
Tālapaṇṇādimekampi, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ.
2877八指量的空白书册,亦为重物。
2877.
395即使仅是八指宽的空书册,亦为重物;
Aṭṭhaṅgulappamāṇopi, garukaṃ rittapotthako;
396黏土、天然土,或五色土,又或石灰,也是如此。
Mattikā pakatī vāpi, pañcavaṇṇā sudhāpi vā.
2878二八七八。
2878.
398于戒等中,或有所施之物,或于彼处所生者;
Silesādīsu vā kiñci, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ;
399如多罗果大小者,即说为重物。
Tālapakkapamāṇaṃ tu, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.
2879二八七九。
2879.
401凡藤、竹等物,若未被守护、未被保护者;
Valliveḷādikaṃ kiñci, arakkhitamagopitaṃ;
402则不成为重物,可随意取用。
Garubhaṇḍaṃ na hoteva, gahetabbaṃ yathāsukhaṃ.
2880
2880.
404若为已守护、已保护之物,取者取时——
Rakkhitaṃ gopitaṃ vāpi, gahetabbaṃ tu gaṇhatā;
405应当给予等量或超额,或仅给予增益之物。
Samakaṃ atirekaṃ vā, datvā phātikameva vā.
2881
2881.
407眼药、雌黄,以及阿魏、雄黄;
Añjanaṃ haritālañca, tathā hiṅgu manosilā;
408应当了知,此乃可分配,这是智者、通达律者所了知的。
Bhājetabbanti viññeyyaṃ, viññunā vinayaññunā.
2882二八八二
2882.
410凡木器,量如针筒者,
Dārubhaṇḍepi yo koci, sūcidaṇḍappamāṇako;
411长八指的木器,即为重物。
Aṭṭhaṅgulāyato dāru-bhaṇḍako garubhaṇḍakaṃ.
2883二八八三。
2883.
413然而,在大注疏中,则是分别之后方予显示;
Mahāaṭṭhakathāyaṃ tu, vibhajitvāva dassitaṃ;
414有脚床为七支组合,还有贤座与小座。
Āsandikopi sattaṅgo, bhaddapīṭhañca pīṭhikā.
2884二八八四。
2884.
416羊脚座、圆凳,
Pīṭhameḷakapādañca, tathāmaṇḍakavaṭṭakaṃ;
417床垫、草席座,及洗涤木板。
Kocchaṃ palālapīṭhañca, dhovane phalakampi ca.
2885二八八五。
2885.
419捆包、木槌,以及捶衣用的木槌,
Bhaṇḍikā muggaro ceva, vatthaghaṭṭanamuggaro;
420以及容器与箱柜、船与染槽。
Ambaṇampi ca mañjūsā, nāvā rajanadoṇikā.
2886
2886.
422汤匙、小箱、小容器与勺子;
Uḷuṅkopi samuggopi, karaṇḍampi kaṭacchupi;
423然而,如是等一切,皆是僧团的粗重物。
Evamādi tu sabbampi, saṅghikaṃ garubhaṇḍakaṃ.
2887
2887.
425一切木制的屋舍资具,被视为粗重物。
Sabbaṃ dārumayaṃ geha-sambhāraṃ garukaṃ mataṃ;
426可分配者,是净皮革;不可分配者,则不净。
Bhājiyaṃ kappiyaṃ cammaṃ, akappiyamabhājiyaṃ.
2888二八八八。
2888.
428羊皮革被视为重物,臼等也是如此;
Eḷacammaṃ garuṃ vuttaṃ, tathevodukkhalādikaṃ;
429织工等类的器具,以及僧团共有的农具。
Pesakārādibhaṇḍañca, kasibhaṇḍañca saṅghikaṃ.
2889二八八九。
2889.
431同样地,钵托、钵盖与扇子;
Tathevādhārako patta-pidhānaṃ tālavaṇṭakaṃ;
432扇子、簸箕、篮子,以及所有的扫帚,皆为重物。
Bījanī pacchi caṅkoṭaṃ, sabbā sammuñjanī garu.
2890
2890.
434任何地敷之物,任何草席;
Yaṃ kiñci bhūmattharaṇaṃ, yo koci kaṭasārako;
435以及有轮的车乘,这一切皆是重物。
Cakkayuttakayānañca, sabbampi garubhaṇḍakaṃ.
2891
2891.
437伞、扇、角制容器与葫芦容器;
Chattañca muṭṭhipaṇṇañca, visāṇaṃtumbabhājanaṃ;
438鞋、钻火木、滤水器等,这些是轻物。
Upāhanāraṇīdhamma-karaṇādi lahuṃ idaṃ.
2892二八九二。
2892.
440象牙与犀角,如其本来,尚未经切削;
Hatthidanto visāṇañca, yathāgatamatacchitaṃ;
441床脚等一切应切削之物,凡未完成者。
Mañcapādādi yaṃ kiñci, bhājanīyamaniṭṭhitaṃ.
2893二八九三。
2893.
443已完成者、已切削者,及阿魏盒、眼药管与药签、药器与拭水布。
Niṭṭhito tacchito vāpi, vidho hiṅgukaraṇḍako;
444眼药管与药签、药器与拭水布也。
Añjanī ca salākāyo, bhājanī udapuñchanī.
2894二八九四
2894.
446一切陶工所制之器,若堪受用者,
Sabbaṃ kulālabhaṇḍampi, paribhogārahaṃ pana;
447即钵、炭锅、烟筒、瓦片等。
Pattaṅgārakaṭāhañca, dhūmadānaṃ kapallikā.
2895
2895.
449塔、灯树、堆积物、覆盖物、砖等,凡属僧团所有,皆已明示为重物。
Thūpikā dīparukkho ca, cayanacchadaniṭṭhakā;
450凡是僧团所有的物品,全部称为重物。
Saṅghikaṃ pana sabbampi, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.
2896
2896.
452金钵、盘与水瓶,
Patto kañcanako ceva, thālakaṃ kuṇḍikāpi ca;
453铜罐、铁器及陶瓶,亦属可分配物。
Ghaṭako lohabhaṇḍepi, kuṇḍikāpi ca bhājiyā.
2897
2897.
455以重物换重物,以固定物换固定物;
Garunā garubhaṇḍañca, thāvarena ca thāvaraṃ;
456转归僧团所有后方得取用。
Saṅghassa parivattetvā, gaṇhituṃ pana vaṭṭati.
2898
2898.
458不应以未洗之足登上卧坐具。
Adhotena ca pādena, nakkame sayanāsanaṃ;
459若比丘以湿足践踏,或穿着鞋而行,亦同犯。
Allapādena vā bhikkhu, tatheva saupāhano.
2899
2899.
461若于地面吐唾,或于经过处理的地面上;
Bhūmiyā niṭṭhubhantassa, parikammakatāya vā;
462若倚靠着经过处理的墙壁,犯恶作。
Parikammakataṃ bhittiṃ, apassentassa dukkaṭaṃ.
2900
2900.
464僧团已预备好的场地与床座,
Parikammakataṃ bhūmiṃ, saṅghikaṃ mañcapīṭhakaṃ;
465当以自己之敷具铺设后,方可(以身)触之。
Attano santakeneva, pattharitvāna kenaci.
2901
2901.
467若欲睡眠,应立即卧下;
Nipajjitabbaṃ, sahasā, tassa niddāyato yadi;
468身体任何部分触床者,犯恶作。
Sarīrāvayavo koci, mañcaṃ phusati dukkaṭaṃ.
2902
2902.
470若于诸毛作计数者,犯恶作。
Lomesu pana lomānaṃ, gaṇanāyeva dukkaṭaṃ;
471而以手掌量度手足,则得允许。
Talena hatthapādānaṃ, vaṭṭatakkamituṃ pana.
2903
2903.
473某份价值千钱的团食,连同衣
Sahassagghanako koci, piṇḍapāto sacīvaro;
474钵与必需品,经书写记录后安置给比丘
Patto avassikaṃ bhikkhuṃ, likhitvā ṭhapitopi ca.
2904
2904.
476如是团食,纵经六十年后
Tādiso piṇḍapātova, saṭṭhivassānamaccaye;
477佛陀应施与年满六十者,以维持寿命。
Uppanno saṭṭhivassassa, ṭhitikāya dade budho.
2905
2905.
479食指定食后,若成为沙弥;
Uddesabhattaṃ bhuñjitvā, jāto ce sāmaṇerako;
480事后,他便可依沙弥律取得该份。
Gahetuṃ labhati taṃ pacchā, sāmaṇerassa pāḷiyā.
2906
2906.
482满二十岁者,明日将得诵戒;若他今日受具足戒,则过去的住期应得成立。
Sampuṇṇavīsavasso yo, sve uddesaṃ labhissati;
483若他今日受具足戒,过去的住期便得成立。
Ajja so upasampanno, atītā ṭhitikā siyā.
2907
2907.
485然而,若得食筹,当日却未得食;
Sace pana salākā tu, laddhā bhattaṃ na taṃdine;
486若次日获得者,应取之,当无疑惑。
Laddhaṃ, punadine tassa, gāhetabbaṃ, na saṃsayo.
2908二九〇八。
2908.
488对于上衣下裳、饮食及独一住处的行者,应清净安立后,方可给予签筹。
Uttaruttaribhaṅgassa, bhattassekacarassa hi;
489应各别确立时限后,再分发签筹。
Visuñhi ṭhitikā katvā, dātabbā tu salākikā.
2909二九〇九。
2909.
491若仅得食,而未得上衣之份;
Bhattameva sace laddhaṃ, na panuttaribhaṅgakaṃ;
492或得上衣之份,或唯不得食。
Laddhamuttaribhaṅgaṃ vā, na laddhaṃ bhattameva vā.
2910二九一〇。
2910.
494无论以何种方式未得何物,对于那些物,
Yena yena hi yaṃ yaṃ tu, na laddhaṃ, tassa tassa ca;
495于次日,亦应令其取得种种所需,此义已明。
Taṃ taṃ punadine cāpi, gāhetabbanti dīpitaṃ.
2911二九一一。
2911.
497以僧团指定食为首的诸食,此亦有七种,
Saṅghuddesādikaṃ bhattaṃ, idaṃ sattavidhampi ca;
498客比丘食等四种,已作宣说。
Āgantukādibhattañca, catubbidhamudīritaṃ.
2912
2912.
500寺院轮次食、常住食及小屋食,
Vihāravārabhattañca, niccañca kuṭibhattakaṃ;
501如是十五种食,一切皆已宣说。
Pannarasavidhaṃ bhattaṃ, uddiṭṭhaṃ sabbamevidha.
2913
2913.
503已再三审察圣典与注疏,
Pāḷimaṭṭhakathañceva, oloketvā punappunaṃ;
504智者应正确分配僧团资具。
Saṅghike paccaye sammā, vibhajeyya vicakkhaṇo.
513卧坐处篇论。
Senāsanakkhandhakakathā.
514行仪犍度论。
Vattakkhandhakakathā
2914
2914.
506客比丘、住者与行乞食者
Āgantukāvāsikapiṇḍacārī-;
507于坐卧处、阿兰若与随喜时
Senāsanāraññanumodanāsu ;
508于食物、行者、暖房诸义务
Vattāni bhatte gamikassa jantā-;
509于家中、于厕所入口,亦有诸义务
Ghare tathā vaccakuṭippavese.
2915
2915.
511对阿阇梨、亲教师、弟子、同住者应尽的种种义务,
Ācariyupajjhāyakasissasaddhi- ;
512以及关于住处的一切义务,总之,
Vihārivattānipi sabbasova;
513所说的这些义务,共计十四种。
Vattāni vuttāni catuddaseva;
514由心地清净的导师所说。
Visuddhacittena vināyakena.
2916
2916.
516客比丘进入寺院时,
Āgantukena ārāmaṃ, pavisantena bhikkhunā;
517应收起伞盖,脱去鞋履。
Chattaṃ panāpanetabbaṃ, muñcitabbā upāhanā.
2917
2917.
519不应覆头,或以衣覆头;不应以饮用水洗足。
Oguṇṭhanaṃ na kātabbaṃ, sīse cīvarameva vā;
520不应以饮用水洗足。
Na hi tena ca dhotabbā, pādā pānīyavārinā.
2918应礼敬并问讯住于寺中的长老比丘。
2918.
522应先礼敬问候住在寺中的长老比丘。
Vanditabbāva pucchitvā, vihāre vuḍḍhabhikkhuno;
523比丘应于适当的时候,向彼比丘询问住处。
Kāle senāsanaṃ tena, pucchitabbañca bhikkhunā.
2919
2919.
525以及大便处、小便处、饮用水。
Vaccaṭṭhānañca passāva-ṭṭhānaṃ pānīyameva ca;
526受用物、僧团公约、行乞处等。
Paribhojanīyaṃ saṅgha-katikaṃ gocarādikaṃ.
2920见到年长的来访者时,即使是常住的比丘,
2920.
528见到年长的来访者时,即使是常住的比丘,
Vuḍḍhamāgantukaṃ disvā, bhikkhunāvāsikenapi;
529应上前迎接,并接过衣钵。
Pattaṃ paṭiggahetabbaṃ, paccuggantvāna cīvaraṃ.
2921
2921.
531应铺设座位,并为彼备好洗足水;
Āsanaṃ paññapetabbaṃ, tassa pādodakampi ca;
532应安放好物品,并以水相问讯。
Upanikkhipitabbañca, pucchitabbañca vārinā.
2922
2922.
534应礼敬,并为他铺设坐卧之处;
Vandeyyo paññapetabbaṃ, tassa senāsanampi ca;
535已住与未住之处,及行处与非行处;
Ajjhāvutthamavutthaṃ vā, gocarāgocarampi ca.
2923
2923.
537大便处、小便处,以及应学习了解的俗家;
Vaccaṭṭhānañca passāva-ṭṭhānaṃ sekkhakulāni ca;
538入出之时,应告知饮水等事。
Pavese nikkhame kālo, vattabbo pāniyādikaṃ.
2924若是新学者;
2924.
540若是新近受戒者——
Sace so navako hoti;
541如客比丘到来之时,
Āgatāgantuko yathā;
542他就坐着,
Nisinneneva tenassa;
543一切住处比丘皆当如是行。
Sabbamāvāsibhikkhunā.
2925
2925.
545「将钵安放此处」,「请坐此座」。
‘‘Atra pattaṃ ṭhapehīti, nisīdāhīdamāsanaṃ’’;
546应如是说,住处亦应给予。
Iccevaṃ pana vattabbaṃ, deyyaṃ senāsanampi ca.
2926
2926.
548比丘若欲往他处,应将木器、陶器等物收拾妥当,
Dārumattikabhaṇḍāni, gantukāmena bhikkhunā;
549将住处收拾、遮盖妥当之后,应离去。
Gantabbaṃ paṭisāmetvā, thaketvāvasathampi ca.
2927
2927.
551比丘即使已告假,亦应前往卧坐具处;
Āpucchitvāpi gantabbaṃ, bhikkhunā sayanāsanaṃ;
552即便无人可问,亦应善加守护而后离去。
Pucchitabbe asantepi, gopetvā vāpi sādhukaṃ.
2928
2928.
554不应仓促进入,亦不应仓促离去。
Sahasā pavise nāpi, sahasā na ca nikkhame;
555托钵乞食者,站立之处不可过远,亦不可过近。
Nātidūre naccāsanne, ṭhātabbaṃ piṇḍacārinā.
2929
2929.
557以左手托起僧伽梨,再托起钵。
Vāmahatthena saṅghāṭiṃ, uccāretvātha bhājanaṃ;
558智者伸出右手,接受施食。
Dakkhiṇena paṇāmetvā, bhikkhaṃ gaṇheyya paṇḍito.
2930
2930.
560‘欲施汤者’,应观察片刻;比丘应观察其间,不应观施食者之面。
Sūpaṃ vā dātukāmāti, sallakkheyya muhuttakaṃ;
561比丘应观察中间,不应凝视施食者之面。
Olokeyyantarā bhikkhu, na bhikkhādāyikāmukhaṃ.
2931
2931.
563饮水等应当携带,即便是住于阿兰若的比丘亦然。
Pānīyādi panāneyyaṃ, bhikkhunāraññakenapi;
564星宿及其相应的结合,以及方位,皆应了知。
Nakkhattaṃ tena yogo ca, jānitabbā disāpi ca.
2932
2932.
566大便处、小便处与用水处,依次第而设。
Vaccapassāvatitthāni, bhavanti paṭipāṭiyā;
567若依僧腊长幼次序行事,得恶作罪。
Karontassa yathāvuḍḍhaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2933
2933.
569不应突然冲入厕所;
Sahasā ubbhajitvā vā, na ca vaccakuṭiṃ vise;
570应先咳嗽一声,立于门外,再缓缓进入。
Ukkāsitvā bahi ṭhatvā, pavise saṇikaṃ pana.
2934
2934.
572比丘排便之时,不应发出呻吟;
Vaccaṃ na nitthunantena, kātabbaṃ pana bhikkhunā;
573若咀嚼齿木或如此作者,犯恶作。
Khādato dantakaṭṭhaṃ vā, karoto hoti dukkaṭaṃ.
2935
2935.
575不应于粪桶之外排便;
Vaccaṃ pana na kātabbaṃ, bahiddhā vaccadoṇiyā;
576不应在尿桶外排尿。
Passāvopi na kātabbo, bahi passāvadoṇiyā.
2936
2936.
578不应以粗物刮擦,也不应将木片投入厕坑。
Kharena nāvalekheyya, na kaṭṭhaṃ vaccakūpake;
579不应将痰唾弃掷或投入尿桶中。
Chaḍḍeyya na ca pāteyya, kheḷaṃ passāvadoṇiyā.
2937
2937.
581智者应站立于鞋上小便。
Pādukāsu ṭhitoyeva, ubbhajeyya vicakkhaṇo;
582应于彼处站立遮覆,然于出去时。
Paṭicchādeyya tattheva, ṭhatvā nikkhamane pana.
2938二九三八。
2938.
584若于水中排便已,不应饮用;
Nācameyya sace vaccaṃ, katvā yo salile sati;
585对此,破痴牟尼已说为恶作。
Tassa dukkaṭamuddiṭṭhaṃ, muninā mohanāsinā.
2939二九三九。
2939.
587排便后,不应作声而饮水,发出“咂咂”之声;
Sasaddaṃ nācametabbaṃ, katvā capu capūti ca;
588饮用后,即使在钵中,也应留有余水,不应将水倒尽;
Ācamitvā sarāvepi, sesetabbaṃ na tūdakaṃ.
2940
2940.
590即使已以土掩埋,出去时亦有恶作。
Ūhatampi adhovitvā, nikkhamantassa dukkaṭaṃ;
591若有泥垢,应彻底清除。
Uklāpāpi sace honti, sodhetabbaṃ asesato.
2941
2941.
593若已满,则用刮除木或瓦片清理;
Avalekhanakaṭṭhena, pūro ce pīṭharo pana;
594若便桶空,当丢弃;若便桶满,当用水注满。
Chaḍḍeyya kumbhi rittā ce, kumbhiṃ pūreyya vārinā.
2942二九四二
2942.
596未经长老所请,不应诵巴帝摩卡。
Anajjhiṭṭho hi vuḍḍhena, pātimokkhaṃ na uddise;
597不应说法,不应发问,不应解答。
Dhammaṃ na ca bhaṇe, pañhaṃ, na puccheyya na vissaje.
2943二九四三。
2943.
599若先已请问而正在说法者,值遇更年长之长老到来时,
Āpucchitvā kathentassa, vuḍḍhaṃ vuḍḍhatarāgame;
600则无再次请问之义务,此已阐明。
Puna āpucchane kiccaṃ, natthīti paridīpitaṃ.
2944
2944.
602与长老共住一处时,若未问,不论何时皆不应诵习。
Vuḍḍhenekavihārasmiṃ, saddhiṃ viharatā pana;
603确实,不问而诵习,任何时候皆不应作。
Anāpucchā hi sajjhāyo, na kātabbo kadācipi.
2945
2945.
605诵出亦不应作,更何况遍问?
Uddesopi na kātabbo, paripucchāya kā kathā;
606具法眼的比丘,不应说法。
Na ca dhammo kathetabbo, bhikkhunā dhammacakkhunā.
2946
2946.
608不应点燃灯火,也不应作燃灯之事;
Na dīpo vijjhāpetabbo, kātabbo vā na ceva so;
609窗户门扇,应当关闭,不应开启。
Vātapānakavāṭāni, thakeyya vivareyya no.
2947
2947.
611于经行处经行时,若遇长老,应转身折返。
Caṅkame caṅkamanto ca, vuḍḍhato parivattaye;
612也不应以衣角或身体触碰他。
Tampi cīvarakaṇṇena, kāyena na ca ghaṭṭaye.
2948
2948.
614既不应在长老们面前沐浴,也不应在上方沐浴。
Purato neva therānaṃ, nhāyeyya na panūpari;
615对于正在渡水者,应当让路,不应冲撞。
Uttaraṃ otarantānaṃ, dade maggaṃ, na ghaṭṭaye.
2949
2949.
617行仪未圆满者,其戒亦不圆满;
Vattaṃ aparipūrento, na sīlaṃ paripūrati;
618戒不清净、慧下劣者,不得心一境性。
Asuddhasīlo duppañño, cittekaggaṃ na vindati.
2950
2950.
620心意散乱不得一境者,不见正法。
Vikkhittacittonekaggo, saddhammaṃ na ca passati;
621不见正法者,不能从苦中解脱。
Apassamāno saddhammaṃ, dukkhā na parimuccati.
2951
2951.
623因此,有智慧的胜者之子,应当圆满其职责。
Tasmā hi vattaṃ pūreyya, jinaputto vicakkhaṇo;
624遵行诸佛中最胜者之教诫后,当来证得涅槃。
Ovādaṃ buddhaseṭṭhassa, katvā nibbānamehiti.
635行仪犍度解说。
Vattakkhandhakakathā.
636比丘尼篇集解说
Bhikkhunikkhandhakakathā
2952二九五二
2952.
626比丘尼不得露出身体、大腿或乳房,
Kāyaṃ ūruṃ thanaṃ vāpi, vivaritvāna bhikkhunī;
627亦不应向比丘展示自己的身体。
Attano aṅgajātaṃ vā, bhikkhussa na ca dassaye.
2953二九五三
2953.
629若与比丘一起从事任何事务,
Bhikkhunā saha yaṃ kiñci, sampayojentiyāpi ca;
630由此,与比丘说话者,犯恶作。
Tato bhāsantiyā bhikkhuṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2954
2954.
632比丘尼不应系用过长的腰带;
Na ca bhikkhuniyā dīghaṃ, dhāreyya kāyabandhanaṃ;
633即以此腰带,或以胸带。
Teneva kāyabandhena, thanapaṭṭena vā pana.
2955
2955.
635或以藤条缠带、或以皮绳,亦复如是;
Vilīvena ca paṭṭena, cammapaṭṭena vā tathā;
636或以布条、或以布编之绳、或以布卷之带。
Dussapaṭṭena vā dussa-veṇiyā dussavaṭṭiyā.
2956
2956.
638不应令肋骨弯曲;若令弯曲者,犯恶作。比丘尼不应以骨等物摩擦臀部。
Na phāsukā nametabbā, dukkaṭaṃ tu namentiyā;
639比丘尼不应以骨节等摩擦臀部。
Na ghaṃsāpeyya samaṇī, jaghanaṃ aṭṭhikādinā.
2957若使那位比丘尼以手、手肘、足、口或大腿
2957.
641击打者,得恶作罪。
Hatthaṃ vā hatthakocchaṃ vā, pādaṃ vā mukhamūrukaṃ;
642若比丘尼令他人敲打自己,便犯恶作罪。
Koṭṭāpeti sace tassā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2958
2958.
644不应涂抹面部,亦不应涂粉。若以雄黄涂面,或以胭脂涂面,则犯此罪。
Na mukhaṃ limpitabbaṃ tu, na cuṇṇetabbameva ca;
645若以雄黄涂面,亦有罪。
Manosilāya vāpatti, mukhaṃ lañjantiyā siyā.
2959
2959.
647不应涂饰身体,亦不应涂饰面容。
Aṅgarāgo na kātabbo, mukharāgopi vā tathā;
648不应作畸形之饰,不应作特别标记。
Avaṅgaṃ na ca kātabbaṃ, na kātabbaṃ visesakaṃ.
2960
2960.
650由观看而生贪欲,故不应观看;不应立于可见之处,亦不应令对方站立。
Olokanakato rāgā, oloketuṃ na vaṭṭati;
651不应站在可见之处,亦不应令其站立。
Ṭhātabbaṃ na ca sāloke, sanaccaṃ na ca kāraye.
2961
2961.
653令妓女起立,牟尼说为恶作;
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, gaṇikaṃ vuṭṭhapentiyā;
654或令售卖酒、肉、叶者起立。
Suraṃ vā pana maṃsaṃ vā, paṇṇaṃ vā vikkiṇantiyā.
2962
2962.
656不应从事放贷增值或买卖贸易。
Vaḍḍhiṃ vāpi vaṇijjaṃ vā, payojetuṃ na vaṭṭati;
657若携带刀杖或甲胄,则犯恶作。
Tirīṭaṃ kañcukaṃ vāpi, yadi dhāreti dukkaṭaṃ.
2963
2963.
659不应蓄养奴仆、婢女或雇工。
Dāso vā pana dāsī vā, tathā kammakaropi vā;
660亦不应使畜生道的众生前来承事。
Na cevupaṭṭhapetabbo, tiracchānagatopi vā.
2964
2964.
662比丘尼不应受持纯青等色的袈裟。
Na ca bhikkhuniyā sabba-nīlādiṃ pana cīvaraṃ;
663不应受持,亦不应受持一切未染色衣。
Dhāretabbaṃ, na dhāreyya, sabbaṃ namatakampi ca.
2965
2965.
665覆盖或不覆盖,截断或不截断;
Paṭicchannāpaṭicchannaṃ , chinnaṃ vācchinnameva vā;
666一切男性特征,皆不得观看。
Purisabyañjanaṃ sabbaṃ, oloketuṃ na vaṭṭati.
2966二九六六。
2966.
668若比丘尼从远处见到比丘,应让路,从远处退避。
Dūratova ca passitvā, bhikkhuṃ bhikkhuniyā pana;
669应当为他让开道路,并从远处退避。
Maggo tassa padātabbo, okkamitvāna dūrato.
2967二九六七。
2967.
671托钵乞食的比丘尼见到比丘时,
Bhikkhuṃ pana ca passitvā, pattaṃ bhikkhaṃ carantiyā;
672应取出钵,展示给比丘看。
Nīharitvā tamukkujjaṃ, dassetabbaṃ tu bhikkhuno.
2968二九六八。
2968.
674为作缠裹,或为持用腰带;
Saṃvellikañca kātuṃ vā, dhāretuṃ kaṭisuttakaṃ;
675于经期之时,大仙允许为有经者。
Utukāle anuññātaṃ, utunīnaṃ mahesinā.
2969二九六九。
2969.
677女人所用的车乘、象轿,
Itthiposayutaṃ yānaṃ, hatthavaṭṭakameva vā;
678以及卧椅,对病者,允许乘坐。
Pāṭaṅkī ca gilānāya, vaṭṭatevābhirūhituṃ.
2970
2970.
680即使住于重法,若正行别住,也应由僧团认可后,授予第二位比丘尼。
Garudhamme ṭhitāyāpi, mānattaṃ tu carantiyā;
681经僧团认可后方可授予,而第二位是比丘尼。
Sammannitvā padātabbā, dutiyā pana bhikkhunī.
2971
2971.
683若某女人出家之时,腹中胎儿已娩出,
Yassā pabbajjakāle tu, gabbho vuṭṭhāti itthiyā;
684若此女亦有儿子,同样应授予第二位比丘尼。
Putto yadi ca tassāpi, dātabbā dutiyā tathā.
2972二九七二。
2972.
686母亲得以哺乳、喂食自己的儿子;
Mātā labhati pāyetuṃ, bhojetuṃ puttamattano;
687将他抱在胸前妆饰后,她也得以安卧。
Maṇḍetumpi ure katvā, setuṃ labhati sā pana.
2973二九七三。
2973.
689除了与第二妻同床之外,对于其他男子,亦应如此行持。
Ṭhapetvā sahaseyyaṃ tu, tasmiṃ dutiyikāya hi;
690对于其他男子,也应当如是行持。
Purisesu yathāññesu, vattitabbaṃ tatheva ca.
2974
2974.
692彼之还俗,仅由此行即成,因于此中已非比丘尼;
Vibbhameneva sā hoti, yasmā idha abhikkhunī;
693是故,比丘尼并无舍学之事。
Tasmā bhikkhuniyā sikkhā-paccakkhānaṃ na vijjati.
2975
2975.
695若彼已然还俗,则如彼之情形,再无受具足戒。
Vibbhantāya yathā tassā, puna natthūpasampadā;
696已皈依外道处者,便不得具足戒。
Gatāya titthāyatanaṃ, tathā natthūpasampadā.
2976
2976.
698修剪指甲与头发,以及男子之礼敬;
Chedanaṃ nakhakesānaṃ, purisehi ca vandanaṃ;
699但对伤口进行处理,则是允许的。
Vaṇassa parikammampi, sādituṃ pana vaṭṭati.
2977不应于厕所中以任何方式大便;于下方开放、上方遮蔽之处,亦为允许。
2977.
701不应于厕所中以任何方式大便。
Na vaccakuṭiyā vacco, kātabbo yāya kāyaci;
702于下方开放、上方遮蔽之处,亦为允许。
Heṭṭhāpi vivaṭe uddhaṃ, paṭicchannepi vaṭṭati.
2978
2978.
704亦不得于一切处结跏趺坐;
Na ca vaṭṭati sabbattha, pallaṅkena nisīdituṃ;
705然病者许以半跏趺坐而坐,此义已说。
Gilānāyaḍḍhapallaṅkaṃ, vaṭṭatīti pakāsitaṃ.
2979
2979.
707又,比丘尼绝不可住于阿兰若;
Na ca bhikkhuniyāraññe, vatthabbaṃ tu kathañcana;
708在无渡口之处,或在男子使用的渡口处,皆不得沐浴。
Atitthe naratitthe vā, nhāyituṃ na ca vaṭṭati.
2980
2980.
710若女沙门用香粉,或仅以涂香,
Samaṇī gandhacuṇṇena, yā ca vāsitamattiyā;
711逆流沐浴者,她犯恶作罪。
Nhāyeyya paṭisote vā, tassā āpatti dukkaṭaṃ.
2981
2981.
713「汝自受用」:为自受用故;
‘‘Tvaṃyeva paribhuñjā’’ti, paribhogatthamattano;
714若所施物未自受用而转施他人,施与者得恶作罪。
Dinnaṃ abhutvā aññassa, dentiyā pana dukkaṭaṃ.
2982
2982.
716令比丘尽纳受已,而受用之。
Sabbaṃ paṭiggahāpetvā, bhikkhūhi paribhuñjituṃ;
717若无受具足戒之比丘时,对比丘尼则为开许。
Asantenupasampanne, bhikkhunīnaṃ tu vaṭṭati.
730比丘尼篇集论。
Bhikkhunikkhandhakakathā.
731如是,《律抉择》中篇集论终。
Iti vinayavinicchaye khandhakakathā niṭṭhitā.
732四种羯磨论
Catubbidhakammakathā
2983
2983.
719有此四种羯磨,即:求听羯磨、单白羯磨、白二羯磨与白四羯磨。
Cattārimāni kammāni, apalokanasaññitaṃ;
720单白羯磨、白二羯磨及白四羯磨。
Ñatti ñattidutiyañca, kammaṃ ñatticatutthakaṃ.
2984二九八四。
2984.
722求听羯磨行于五处;
Apalokanakammaṃ tu, pañca ṭhānāni gacchati;
723单白羯磨行于九处,白二羯磨行于七处。
Ñattikammaṃ navaṭṭhānaṃ, dutiyaṃ satta gacchati.
2985二九八五
2985.
725同样地,白四羯磨也行于七处;
Tathā ñatticatutthampi, satta ṭhānāni gacchati;
726驱摈与收摄、拒绝与梵罚。
Nissāraṇañca osāro, bhaṇḍukaṃ brahmadaṇḍako.
2986
2986.
728求听羯磨者,以羯磨相为第五;
Apalokanakammañhi, kammalakkhaṇapañcamaṃ;
729驱摈与收摄,应从沙弥说起。
Nissāraṇañca osāraṃ, samaṇuddesato vade.
2987
2987.
731对出家之盘杜咖,对覆藏者行梵罚;
Bhaṇḍukaṃ pabbajantena, channena brahmadaṇḍakaṃ;
732对其他同样的比丘,也应同样行事。
Aññassapi ca kātabbo, tathārūpassa bhikkhuno.
2988二九八八。
2988.
734一切僧众集会,并全体教诫之后;
Sabbo sannipatitvāna, āpucchitvāna sabbaso;
735僧团给予他的衣等资具。
Cīvarādiparikkhāraṃ, saṅgho yaṃ deti tassa hi.
2989三度求听之后,依比丘们的意愿;僧团如此给予,即是羯磨的特相。
2989.
737三度求听之后,依比丘们的意愿;
Tikkhattuṃ apaloketvā, bhikkhūnaṃ ruciyā pana;
738如此,对僧团的布施,便具有此羯磨的特征。
Evaṃ saṅghassa dānaṃ tu, hoti taṃ kammalakkhaṇaṃ.
2990
2990.
740驱摈与收摄,布萨与自恣;
Nissāraṇamathosāro , uposathapavāraṇā;
741认可与布施,以及受取,为第七。
Sammuti ceva dānañca, paṭiggāho ca sattamo.
2991
2991.
743及于撤销,第八已宣说;
Paccukkaḍḍhanatā ceva, aṭṭhamī parikittitā;
744及羯磨相,是名单白九处。
Kammassa lakkhaṇañcāti, nava ṭhānāni ñattiyā.
2992
2992.
746当决断未达成时,对于不知律之长老;
Vinicchaye asampatte, therassāvinayaññuno;
747对他所说的‘驱摈’,正是这‘驱摈’的含义。
Tassa nissāraṇā vuttā, yā sā nissāraṇāti hi.
2993对于期望达上者,这是‘来’的驱摈;
2993.
749对于期望达上者,此即‘来’的驱摈。
Upasampadāpekkhassa, āgacchosāraṇāti sā;
750既依布萨,亦依自恣而作。
Uposathavasenāpi, pavāraṇavasenapi.
2994
2994.
752由单白而成立故,此二种名为单白羯磨;
Ñattiyā ṭhapitattā hi, ñattikammānime duve;
753‘我当教诫求受具足戒者’,如是应作。
‘‘Upasampadāpekkhañhi, anusāseyyaha’’nti ca.
2995
2995.
755「我应询问某某比丘律」以及
‘‘Itthannāmamahaṃ bhikkhuṃ, puccheyyaṃ vinaya’’nti ca;
756如是等所行,即是单白认可。
Evamādipavattā hi, edisā ñatti sammuti.
2996
2996.
758对于舍弃衣等之物的施与,称为『施与』。
Nissaṭṭhacīvarādīnaṃ, dānaṃ ‘‘dāna’’nti vuccati;
759诸罪的受取,即名为“受取”。
Āpattīnaṃ paṭiggāho, ‘‘paṭiggāho’’ti vuccati.
2997
2997.
761“撤销”者,即是撤销自恣。
Paccukkaḍḍhanatā nāma, pavārukkaḍḍhanā matā;
762“行此布萨已,我将于时节自恣。”
‘‘Imaṃ uposathaṃ katvā, kāle pavārayāmi’’ti.
2998
2998.
764草席事中,最初是单白,其余为白二;此即羯磨之相,单白有九处。
Tiṇavatthārake sabba-paṭhamā ñatti cetarā;
765“此即羯磨之相”,单白有九处。
Kammalakkhaṇametanti, nava ṭhānāni ñattiyā.
2999
2999.
767白二羯磨行于七处:驱摈、收摄、认可、布施。
Ñattidutiyakammampi, satta ṭhānāni gacchati;
768驱摈、收摄、认可及布施。
Nissāraṇamathosāraṃ, sammutiṃ dānameva ca.
3000
3000.
770举、说示,羯磨相则为第七;
Uddhāraṃ desanaṃ kamma-lakkhaṇaṃ pana sattamaṃ;
771覆钵等所行,则可视为驱摈或收摄的一种。
Pattanikkujjanādī tu, nissārosāraṇā matā.
3001三千零一。
3001.
773名为共许者,即界等,此有十五种;
Sammuti nāma sīmādi, sā pañcadasadhā matā;
774迦絺那衣之施与,亡者衣之施与。
Dānaṃ kathinavatthassa, dānaṃ matakavāsaso.
3002
3002.
776迦絺那衣的出时期,被称为‘出’;
Kathinassantarubbhāro, ‘‘ubbhāro’’ti pavuccati;
777对库提地基、对精舍地基的指定。
Desanā kuṭivatthussa, vihārassa ca vatthuno.
3003
3003.
779在草席作业中,以及于覆盖等事中迷失等;
Tiṇavatthārakamme ca, mohāropanatādisu;
780此处,依羯磨语了知羯磨相。
Kammavācāvasenettha, kammalakkhaṇatā matā.
3004
3004.
782如是,白二羯磨的此七种已宣说。
Iti ñattidutiyassa, ime satta pakāsitā;
783同样,白四羯磨亦行于七处。
Tathā ñatticatutthampi, satta ṭhānāni gacchati.
3005
3005.
785驱摈、摄受、认可、施与、禁制;
Nissāraṇamathosāraṃ, sammutiṃ dānaniggahaṃ;
786复有教诫,第七为羯磨相。
Samanubhāsanañceva, sattamaṃ kammalakkhaṇaṃ.
3006
3006.
788七种呵责等羯磨之施行,驱摈后之摄受,乃他们之复归。
Sattannaṃ tajjanādīnaṃ, kammānaṃ karaṇaṃ pana;
789驱摈之后再行收摄,便称为‘对他们之收摄’而了知。
Nissāraṇātha passaddhi, tesaṃ osāraṇā matā.
3007
3007.
791而对诸比丘尼的教诫,被宣说为‘认可’;
Ovādo bhikkhunīnaṃ tu, sammutīti pakāsitā;
792别住与摩那埵的施与,即名为‘施与’。
Mānattaparivāsānaṃ, dānaṃ ‘‘dāna’’nti vuccati.
3008
3008.
794再者,根本的退回,称为“禁止”;
Puna mūlāpaṭikkasso, ‘‘niggaho’’ti pavuccati;
795对于被举罪者的随顺,有八种,乃至第三次;
Ukkhittassānuvattikā, aṭṭha yāvatatīyakā.
3009
3009.
797阿利德与旃德咖离,这其中有十一种;
Ariṭṭho caṇḍakāḷī ca, ekādasa bhavantime;
798对此,应知别住有十一种,及僧悦。
Imesaṃ tu vasā ñeyyā, dasekā samanubhāsanā.
3010
3010.
800达上羯磨,以及称为出罪羯磨者;
Upasampadakammañca, kammamabbhānasaññitaṃ;
801这就是白四羯磨中的第七种羯磨相。
Idaṃ ñatticatutthe tu, sattamaṃ kammalakkhaṇaṃ.
3011三〇一一。
3011.
803求听羯磨,应于征询后方作;
Apalokanakammañcā-paloketvāva kāraye;
804唯以单白及白二可作,不得以白四作。
Ñattiyā dutiyenāpi, catutthena na kāraye.
3012
3012.
806白二羯磨之事中,无有任一轻微者。
Ñattidutiyakammāni, lahukānatthi kānici;
807若未先告白而应行之事,一切认可皆不成立。
Kātabbānapaloketvā, sabbā sammutiyo siyuṃ.
3013
3013.
809其余诸事若未先告白,行之则不合宜。
Sesāni apaloketvā, kātuṃ pana na vaṭṭati;
810应依如前所说,以种种方式而行。
Yathāvuttanayeneva, tena teneva kāraye.
826四种业论。
Catubbidhakammakathā.
827业失坏论
Kammavipattikathā
3014
3014.
812从事、从白、从告知界、
Vatthuto ñattito ceva, anussāvanasīmato;
813从众——这五种羯磨过失已阐明。
Parisatoti pañceva, kammadosā pakāsitā.
3015
3015.
815应当现前而作之事,若以不现前而行作,
Sammukhākaraṇīyaṃ yaṃ, taṃ karoti asammukhā;
816此羯磨事有过失,便称为非法。
Kammaṃ vatthuvipannaṃ taṃ, adhammanti pavuccati.
3016
3016.
818不现前而应作之事,实有八种:
Asammukhākaraṇīyāni, aṭṭheva ca bhavanti hi;
819覆钵与解覆钵。
Pattanikkujjanañceva, pattassukkujjanampi ca.
3017
3017.
821告白羯磨、有学共许、疯狂者共许;
Pakāsanīyakammañca , sekkhaummattasammuti;
822不礼拜、梵罚、遣使达上。
Avandiyo tathā brahma-daṇḍo dūtūpasampadā.
3018
3018.
824除此八种外,其余一切
Imānaṭṭha ṭhapetvāna, sesāni pana sabbaso;
825诸羯磨皆应现前而作,善逝如是说。
Sammukhākaraṇīyāni, kammāni sugatobravi.
3019
3019.
827然而,依单白,有五种失坏的方式。
Ñattito pana pañceva, vipajjananayā matā;
828不执取事、不执取僧团,或仅执取补特伽罗;
Na parāmasati vatthuñca, saṅghaṃ puggalameva vā.
3020
3020.
830不执取单白,或于事后舍弃单白;
Na parāmasati ñattiṃ vā, pacchā ñattiṃ ṭhapeti vā;
831以此五种因,诸羯磨唯由单白而失坏。
Pañcahetehi kammāni, ñattitova vipajjare.
3021
3021.
833由表白,显示了五种羯磨过失;
Anussāvanato pañca, kammadosā pakāsitā;
834不触及事,或僧团,或仅补特伽罗。
Na parāmasati vatthuṃ vā, saṅghaṃ puggalameva vā.
3022
3022.
836或舍弃告白,或在应告白之时;
Hāpeti sāvanaṃ vāpi, sāvetasamayepi vā;
837如是即失坏,亦由告白之故。
Evaṃ pana vipajjanti, anussāvanatopi ca.
3023
3023.
839以十一种界,由界而有业过;
Ekādasahi sīmāhi, sīmato kammadosatā;
840先说布萨诸事,我于犍度中已尽说。
Vuttā uposathe tāva, khandhake sabbaso mayā.
3024
3024.
842若以四人众应作羯磨时,应到之人未到;
Catuvaggena kātabbe, kammappattā anāgatā;
843又未传欲,且当面提出异议。
Chando ca na panānīto, paṭikkosanti sammukhā.
3025
3025.
845如是,僧团或因此而有三分过失。
Evaṃ tivaṅgiko doso, parisāya vasā siyā;
846应到者已到,然欲未持来。
Āgatā kammapattā ca, chando ca na panāgato.
3026
3026.
848于第二组四人僧中,当面遮止。
Sammukhā paṭisedhenti, dutiye catuvaggike;
849应到者已到,且欲已持来。
Āgatā kammapattā ca, chandopi ca samāhaṭo.
3027
3027.
851此处唯可反对,于第三之四人组中;
Paṭikkosova etthatthi, tatiye catuvaggike;
852同样地,在五人等组中,于三类僧团中也是如此。
Evaṃ pañcādivaggesu, saṅghesu tividhesupi.
3028三〇二八。
3028.
854可能有四种过失,十二种僧团残余;
Catutthikā siyuṃ dosā, dasa dve parisāvasā;
855如是,在此羯磨确实会以十二种方式失败。
Evaṃ dvādasadhā ettha, kammāni hi vipajjare.
873业失坏论。
Kammavipattikathā.
874排汗论。
Sedamocanakathā
856
Ka.
857对于十六种随行中的随行,应恭敬。
Soḷasaparivārassa , parivārassa sādarā;
858请听我所说微妙的问题与隐藏之义。
Suṇātha nipuṇe pañhe, gūḷhatthe bhaṇato mama.
859佉(kha)。
Kha.
860或于白昼违犯,而非夜间;或唯于夜间违犯,而非白昼;
Divāpajjati no rattiṃ, rattiṃyeva ca no divā;
861受持者如何,不受持者又如何?
Kathañca paṭiggaṇhanto, na gaṇhanto kathaṃ pana.
862
Ga.
863截断者有罪,不截断者亦有罪;
Chindantassa siyāpatti, tathevāchindatopi ca;
864覆盖者有罪,不覆盖的比丘则无罪。
Chādentassa tathāpatti-na chādentassa bhikkhuno.
865伽(Gha)。
Gha.
866对于已得等至的比丘,什么是罪,什么是等至?
Kā cāpatti samāpatti-lābhinoyeva bhikkhuno;
867对于未得等至者,于有之中,又何名为彼?
Asamāpattilābhissa, kā ca nāmassa sā bhave.
868
Ṅa.
869说重事时所说真实,说妄语时便成虚妄。
Garukaṃ bhaṇato saccaṃ, alikaṃ bhaṇato siyuṃ;
870对轻事说真实者,若说妄语,此即成重。
Lahuṃ saccaṃ bhaṇantassa, musā ca bhaṇato garuṃ.
871
Ca.
872入园时便犯,而非出园时。
Pavisanto ca ārāmaṃ, āpajjati na nikkhamaṃ;
873唯出时犯,入时则不犯;
Nikkhamantova āpatti, na ceva pavisaṃ pana;
874六。
Cha.
875受持时与不受持时;
Samādiyanto asamādiyanto;
876不执取者与执取者;
Anādiyantopi ca ādiyanto;
877施与者与不施与者,皆可能有过失;
Dento adentopi siyā sadoso;
878造作者与不造作者亦复如是。
Tathā karontopi ca no karonto.
879
Ja.
880持者犯,不持者亦犯。
Āpajjati ca dhārento, adhārento tatheva ca;
881二人之母与父相同,这如何可能?请为我说。
Dvinnaṃ mātā pitā sāva, kathaṃ hoti? Bhaṇāhi me.
882浊送气腭音。
Jha.
883两性之人身为女人,自己即能怀孕;
Ubhatobyañjanā itthī, gabbhaṃ gaṇhāti attanā;
884又能使他人怀孕,因此她既是母亲亦是父亲。
Gaṇhāpeti paraṃ gabbhaṃ, tasmā mātāpitā ca sā.
885
Ña.
886或于村落,或于林野,凡他人所拥有之物,
Gāme vā yadi vāraññe, yaṃ paresaṃ mamāyitaṃ;
887若不取走彼物,即非偷盗,如何构成波罗夷?
Na harantova taṃ theyyā, kathaṃ pārājiko bhave;
888
Ṭa.
889此人即是盗共住者,即是盗相共住者;
Theyyasaṃvāsako eso, liṅgasaṃvāsathenako;
890虽不取他人之物,由此亦成波罗夷。
Parabhaṇḍaṃ agaṇhanto, tena hoti parājito.
891且住。
Ṭha.
892比丘心染于美貌女人,不自制御;
Nāriṃ rūpavatiṃ bhikkhu, rattacitto asaññato;
893即使与她行淫,彼如何不成波罗夷?
Methunaṃ tāya katvāpi, na so pārājiko kathaṃ;
894
Ḍa.
895于梦中见天女般女人,
Accharāsadisaṃ nāriṃ, supinantena passati;
896即使与彼行淫交合,亦不构成波罗夷。
Tāya methunasaṃyoge, katepi na bhavissati.
897ḍha
Ḍha.
898比丘立于屋外,女人进入屋内;
Bahiddhā gehato bhikkhu, itthī gabbhantaraṃ gatā;
899屋舍无有孔隙,如何因交媾而堕?
Chiddaṃ gehassa nevatthi, kathaṃ methunato cuto;
900
Ṇa.
901立于屋内布帐中,与女人交媾;
Antodussakuṭiṭṭhena, mātugāmena methunaṃ;
902仅以敷具等方式,便成波罗夷。
Santhatādivaseneva, katvā hoti parājito.
903
Ta.
904于经与律中,于犍度及随顺法中;
Sutte ca vinayeyeva, khandhake sānulomike;
905于一切处善巧的智者,宣说这些问题。
Sabbattha nipuṇā dhīrā, ime pañhe bhaṇanti te.
906(承上文)。
Tha.
907于犍度、附随及随顺律中
Khandhake parivāre ca, vinaye sānulomike;
908欲通达者,当极恭敬
Ādaro karaṇīyova, paṭubhāvaṃ panicchitā.
928发汗论。
Sedamocanakathā.
929杂项抉择论
Pakiṇṇakavinicchayakathā
3029三〇二九。
3029.
910任何以叶制成的伞,内外皆然;
Chattaṃ paṇṇamayaṃ kiñci, bahi anto ca sabbaso;
911不得以五色线缝制。
Pañcavaṇṇena suttena, sibbituṃ na ca vaṭṭati.
3030
3030.
913不得裁剪成半月形,亦不可在叶上剪出摩羯鱼齿纹;
Chindituṃ aḍḍhacandaṃ vā, paṇṇe makaradantakaṃ;
914壶形、猛兽形,乃至杖上的刻画,皆不应为。
Ghaṭakaṃ vāḷarūpaṃ vā, lekhā daṇḍe na vaṭṭati.
3031
3031.
916以单色线缝制伞盖,是许可的。
Sibbituṃ ekavaṇṇena, chattaṃ suttena vaṭṭati;
917为了牢固,或是为了编结成五色线的网笼而绑缚。
Thiratthaṃ, pañcavaṇṇānaṃ, pañjaraṃ vā vinandhituṃ.
3032
3032.
919或作壶形、猛兽之形,或仅为线刻画;
Ghaṭakaṃ vāḷarūpaṃ vā, lekhā vā pana kevalā;
920若将其击破或磨去之后,方可持用。
Bhinditvā vāpi ghaṃsitvā, dhāretuṃ pana vaṭṭati.
3033
3033.
922杖头上作蛇伞状,是允许的。
Ahichattakasaṇṭhānaṃ, daṇḍabundamhi vaṭṭati;
923为系缚而刻划的线条,是允许的。
Ukkiritvā katā lekhā, bandhanatthāya vaṭṭati.
3034
3034.
925以种种色线作庄严而缝制的衣,
Nānāvaṇṇehi suttehi, maṇḍanatthāya cīvaraṃ;
926同样,缝制百足虫等形状,亦不可行。
Samaṃ satapadādīnaṃ, sibbituṃ na ca vaṭṭati.
3035
3035.
928于钵的边缘,或于钵口,
Pattassa pariyante vā, tathā pattamukhepi vā;
929编成辫状、制成链状,作如是者,皆为恶作。
Veṇiṃ saṅkhalikaṃ vāpi, karoto hoti dukkaṭaṃ.
3036
3036.
931又制作布带、结绳、绳索,以及八角等种种形状;
Paṭṭampi gaṇṭhipāsānaṃ, aṭṭhakoṇādikaṃvidhiṃ;
932于此,他们制作剑形、杖形,以及锤等。
Tatthagghiyagadārūpaṃ, muggarādiṃ karonti ca.
3037
3037.
934于此,若竖立蟹眼状物,则不应为。
Tattha kakkaṭakakkhīni, uṭṭhāpenti na vaṭṭati;
935在此,“缝线”与“补缀”二者,被阐明为难以理解之义。
Suttā ca piḷakā tattha, duviññeyyāva dīpitā.
3038
3038.
937唯有四角者,才适用于结缀、带缀与布缀。
Catukoṇāva vaṭṭanti, gaṇṭhipāsakapaṭṭakā;
938在衣的角隅处,应以红线缝缀。
Kaṇṇakoṇesu suttāni, ratte chindeyya cīvare.
3039
3039.
940所谓“针作之变异”,或其他任何事物;
Sūcikammavikāraṃ vā, aññaṃ vā pana kiñcipi;
941比丘不应自己缝制衣,也不应令他人缝制。
Cīvare bhikkhunā kātuṃ, kārāpetuṃ na vaṭṭati.
3040三〇四〇。
3040.
943若比丘将衣投入……
Yo ca pakkhipati bhikkhu cīvaraṃ;
944在米糠、面糊、碱水、泥浆等之中,
Kañjipiṭṭhakhaliallikādisu;
945期望他人的色泽光滑,
Vaṇṇamaṭṭhamabhipatthayaṃ paraṃ;
946然而,他无法免除恶作。
Tassa natthi pana mutti dukkaṭā.
3041
3041.
948针、手、垢等,及作衣之时;
Sūcihatthamalādīnaṃ , karaṇe cīvarassa ca;
949同样,于污秽时,为洗涤故,则是允许的。
Tathā kiliṭṭhakāle ca, dhovanatthaṃ tu vaṭṭati.
3042
3042.
951然而,在染色之时,无论是香、油,还是紫胶,
Rajane pana gandhaṃ vā, telaṃ vā lākhameva vā;
952比丘都不应将其投入其中。
Kiñci pakkhipituṃ tattha, bhikkhuno na ca vaṭṭati.
3043
3043.
954不应以螺贝、宝珠或其他任何物品摩擦衣物,亦不应在槽中搓揉。
Saṅkhena maṇinā vāpi, aññenapi ca kenaci;
955衣置槽中后,不应以拳捶击;然而以手掌拍打已染色之物,则是开许的。
Cīvaraṃ na ca ghaṭṭeyya, ghaṃsitabbaṃ na doṇiyā.
3044
3044.
957将衣置于槽中后,不应以拳捶击;
Cīvaraṃ doṇiyaṃ katvā, nāpi ghaṭṭeyya muṭṭhinā;
958而以手掌轻拍已染之色,则是开许的。
Rattaṃ paharituṃ kiñci, hattheheva ca vaṭṭati.
3045三〇四五。
3045.
960纽结处,不得有刻线或疙瘩;
Gaṇṭhike pana lekhā vā, piḷakā vā na vaṭṭati;
961或因点滴变形,或因边缘破损。
Kappabinduvikāro vā, pāḷikaṇṇikabhedato.
3046三〇四六
3046.
963钵盖与钵,不论内外,
Thālakassa ca pattassa, bahi antopi vā pana;
964以针尖所刻的任何纹线,皆不得为之。
Āraggena katā lekhā, na ca vaṭṭati kācipi.
30473047。
3047.
966若将钵安于转轮上,擦拭后再加烧煮;
Āropetvā bhamaṃ pattaṃ, majjitvā ce pacanti ca;
967“我们要把它做成宝石色”——如是存心而作,则不允许。
‘‘Maṇivaṇṇaṃ karissāma’’, iti kātuṃ na vaṭṭati.
3048三〇四八
3048.
969在钵圈上制作任何壁画,皆不允许;
Pattamaṇḍalake kiñci, bhittikammaṃ na vaṭṭati;
970而于其上制作鳄鱼齿纹,则无任何过失。
Na doso koci tatthassa, kātuṃ makaradantakaṃ.
3049
3049.
972法事伞盖上,不允许有任何刻线。
Na dhammakaraṇacchatte, lekhā kācipi vaṭṭati;
973或者将其置于伞腹之后,把刻线勾画在口缘处。
Kucchiyaṃ vā ṭhapetvā taṃ, lekhaṃ tu mukhavaṭṭiyaṃ.
3050
3050.
975或者将线对折成双层,然后在各处加以敲打。
Suttaṃ vā diguṇaṃ katvā, koṭṭenti ca tahiṃ tahiṃ;
976仅为腰带庄严之故,比丘不可用。
Kāyabandhanasobhatthaṃ, taṃ na vaṭṭati bhikkhuno.
3051
3051.
978于十孔处,为求牢固;在两端的孔口,则为允许。
Dasāmukhe daḷhatthāya, dvīsu antesu vaṭṭati;
979而花鬘编织、藤蔓编织及图画等装饰,则不允许。
Mālākammalatākamma-cittikampi na vaṭṭati.
3052
3052.
981在此处显示了眼睛之后,敲击时,更何须说?
Akkhīni tattha dassetvā, koṭṭite pana kā kathā;
982又或在此处,令螃蟹眼现起,亦不许可。
Kakkaṭakkhīni vā tattha, uṭṭhāpetuṃ na vaṭṭati.
3053三〇五三
3053.
984瓶、水蛇头、摩伽罗之口——无论何种变形之状,于十口处皆不许。
Ghaṭaṃ deḍḍubhasīsaṃ vā, makarassa mukhampi vā;
985任何变形之形状,于十口处皆不许。
Vikārarūpaṃ yaṃ kiñci, na vaṭṭati dasāmukhe.
3054三〇五四。
3054.
987无论是笔直的鱼骨,还是平直薄片——
Ujukaṃ macchakaṇṭaṃ vā, maṭṭhaṃ vā pana paṭṭikaṃ;
988作成枣椰叶形状后,经敲打而成之物,则可使用。
Khajjūripattakākāraṃ, katvā vaṭṭati koṭṭitaṃ.
3055
3055.
990所谓“板状”与“猪肠状”,乃是二种系身之带。
Paṭṭikā sūkarantanti, duvidhaṃ kāyabandhanaṃ;
991绳、布、带等,一切与此相顺者。
Rajjukā dussapaṭṭādi, sabbaṃ tassānulomikaṃ.
3056
3056.
993腰鼓、柔音琴、德杜布鼓及葫芦琴;
Murajaṃ maddavīṇañca, deḍḍubhañca kalābukaṃ;
994绳索则不适用,前二者各为十二种。
Rajjuyo na ca vaṭṭanti, purimā dvedasā siyuṃ.
3057
3057.
996十种臂环形状,已于身缚中说;
Dasā pāmaṅgasaṇṭhānā, niddiṭṭhā kāyabandhane;
997一条、两条或四条,是为许可;超过此数,则不许可。
Ekā dviticatasso vā, vaṭṭanti na tato paraṃ.
3058
3058.
999单绳所成者,牟尼说为身缚;而那种臂环形状,即便一条也不许可。
Ekarajjumayaṃ vuttaṃ, muninā kāyabandhanaṃ;
1000而那种臂章样式,即便仅一条也不许可。
Tañca pāmaṅgasaṇṭhānaṃ, ekampi ca na vaṭṭati.
3059三〇五九
3059.
1002将诸绳索合于一处,以众多绳索搓成一绳;
Rajjuke ekato katvā, bahū ekāya rajjuyā;
1003无间缠绕而成者,则可许为系缚。
Nirantarañhi veṭhetvā, kataṃ vaṭṭati bandhituṃ.
3060
3060.
1005由齿木、角、骨、铁、竹、芦苇所成者;
Dantakaṭṭhavisāṇaṭṭhi-lohaveḷunaḷabbhavā;
1006由树胶、螺贝所成,或以线、果实所成,及陶器者,皆属不许。
Jatusaṅkhamayāsutta-phalajā vidhakā matā.
3061
3061.
1008于腰带之法中,变形亦不许可;
Kāyabandhanavidhepi, vikāro na ca vaṭṭati;
1009然于各处,仅作分界线则为许可。
Tattha tattha pariccheda-lekhāmattaṃ tu vaṭṭati.
3062
3062.
1011作花鬘、作藤蔓,及种种彩色装饰,
Mālākammalatākamma-nānārūpavicittitā ;
1012眼药与悦众眼药,于诸比丘不许可。
Na ca vaṭṭati bhikkhūnaṃ, añjanī janarañjanī.
3063
3063.
1014然而,将那种眼药研磨后,或以线缠绕;
Tādisaṃ pana ghaṃsitvā, veṭhetvā suttakena vā;
1015比丘涂用时,则无任何过失。
Vaḷañjantassa bhikkhussa, na doso koci vijjati.
3064
3064.
1017眼药棒,或为圆形,或为四方形,或为八角形者;
Vaṭṭā vā caturassā vā, aṭṭhaṃsā vāpi añjanī;
1018唯‘圆形的’方为许可,此即所明;若作色之八角形,则不许可。
Vaṭṭatevāti niddiṭṭhā, vaṇṇamaṭṭhā na vaṭṭati.
3065三〇六五。
3065.
1020同样地,眼药棒与眼药盒,
Tathāñjanisalākāpi , añjanithavikāya ca;
1021用种种颜色的线绘制图画,是不被允许的。
Nānāvaṇṇehi suttehi, cittakammaṃ na vaṭṭati.
3066三〇六六。
3066.
1023以单色线,无论何种方式,缝缀边缘,
Ekavaṇṇena suttena, sipāṭiṃ yena kenaci;
1024然而,凡有所缝缀,受用者即得开许。
Yaṃ kiñci pana sibbetvā, vaḷañjantassa vaṭṭati.
3067三〇六七
3067.
1026宝珠或疮疖,毕钵罗果、阿拉刺果,
Maṇikaṃ piḷakaṃ vāpi, pipphale ārakaṇṭake;
1027然而,比丘不可存放任何物品。
Ṭhapetuṃ pana yaṃ kiñci, na ca vaṭṭati bhikkhuno.
3068三〇六八。
3068.
1029在杖上仅画一道界线之量,也是允许的。
Daṇḍakepi pariccheda-lekhāmattaṃ tu vaṭṭati;
1030折叠后再剪指甲,据说是允许的。
Valitvā ca nakhacchedaṃ, karontīti hi vaṭṭati.
3069
3069.
1032在上层火钻板上,或在弓、投石杖上;
Uttarāraṇiyaṃ vāpi, dhanuke pelladaṇḍake;
1033花鬘等任何彩绘装饰,皆不许可。
Mālākammādi yaṃ kiñci, vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati.
3070
3070.
1035钳子、齿木以及切割刀,
Saṇḍāse dantakaṭṭhānaṃ, tathā chedanavāsiyā;
1036然而在两侧用铁绑缚,则是许可的。
Dvīsu passesu lohena, bandhituṃ pana vaṭṭati.
3071
3071.
1038同样,在剪刀柄上,彩绘也是不被允许的;
Tathā kattaradaṇḍepi, cittakammaṃ na vaṭṭati;
1039只允许圆圈纹,下方可有一条或两条纹;
Vaṭṭalekhāva vaṭṭanti, ekā vā dvepi heṭṭhato.
3072
3072.
1041在角制品、管状物,或同样在阿曼达萨拉咖中,也是如此;
Visāṇe nāḷiyaṃ vāpi, tathevāmaṇḍasārake;
1042油容器上,一切磨光之色料皆许可。
Telabhājanake sabbaṃ, vaṇṇamaṭṭhaṃ tu vaṭṭati.
3073
3073.
1044饮水之瓢、染料之器,
Pānīyassa uḷuṅkepi, doṇiyaṃ rajanassapi;
1045瓶、板座、环状支架等。
Ghaṭe phalakapīṭhepi, valayādhārakādike.
3074
3074.
1047钵盖、棕榈扇与扇子,
Tathā pattapidhāne ca, tālavaṇṭe ca bījane;
1048足拭布,或扫帚;
Pādapuñchaniyaṃ vāpi, sammuñjaniyameva ca.
3075
3075.
1050床、地敷、椅、床垫以及枕头——
Mañce bhūmatthare pīṭhe, bhisibimbohanesu ca;
1051花环等图画,一切皆听许。
Mālākammādikaṃ cittaṃ, sabbameva ca vaṭṭati.
3076
3076.
1053种种宝珠所成的柱、门扇、门与墙壁;
Nānāmaṇimayatthambha-kavāṭadvārabhittikaṃ ;
1054住所既已听许,何况顶盖彩绘。
Senāsanamanuññātaṃ, kā kathā vaṇṇamaṭṭhake.
3077
3077.
1056装设金制门扇者
Sovaṇṇiyaṃ dvārakavāṭabaddhaṃ;
1057以金与种种宝石为壁与地者
Suvaṇṇanānāmaṇibhittibhūmiṃ;
1058无有任何应被禁止之物
Na kiñci ekampi nisedhanīyaṃ;
1059一切住处皆合宜。
Senāsanaṃ vaṭṭati sabbameva.
3078
3078.
1061不应为佛、法、僧作嬉戏。
Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, na uddissa davaṃ kare;
1062不应受持哑戒等外道戒。
Mūgabbatādikaṃ neva, gaṇheyya titthiyabbataṃ.
3079
3079.
1064不应显露身体、密处或大腿;
Kāyaṃ vā aṅgajātaṃ vā, ūruṃ vā na tu dassaye;
1065而对比丘尼们,她们亦不应以水等浇淋。
Bhikkhunīnaṃ tu tā vāpi, na siñce udakādinā.
3080
3080.
1067若于一处度过雨安居后,于他处领取份利;
Vassamaññattha vuṭṭho ce, bhāgamaññattha gaṇhati;
1068即使颈带已失坏,也应再与恶作。
Dukkaṭaṃ puna dātabbaṃ, gīvā naṭṭhepi jajjare.
3081
3081.
1070若他受诸比丘举罪后,仍不交出,
Codito so sace tehi, bhikkhūhi na dadeyyataṃ;
1071当他们卸责时,应令他们按物品价值履行。
Dhuranikkhepane tesaṃ, bhaṇḍaggheneva kāraye.
3082
3082.
1073取用不如法之物者,于作时犯恶作;
Akappiyasamādānaṃ, karoto hoti dukkaṭaṃ;
1074以嬉戏心投掷石块者,不能免于恶作。
Davā silaṃ pavijjhanto, dukkaṭā na ca muccati.
3083
3083.
1076对于在家人所守护的布施物,取者全无过失;
Gihīgopakadānasmiṃ, na doso koci gaṇhato;
1077已说僧团与塔庙所属物之限定方法。
Paricchedanayo vutto, saṅghacetiyasantake.
3084
3084.
1079人牵的车乘,或手推车,
Yānaṃ purisasaṃyuttaṃ, hatthavaṭṭakameva vā;
1080病者的轿舆,亦允许乘坐。
Pāṭaṅkiñca gilānassa, vaṭṭatevābhirūhituṃ.
3085三〇八五。
3085.
1082不应与比丘尼共同约定任何事;
Na ca bhikkhuniyā saddhiṃ, sampayojeyya kiñcipi;
1083若比丘因贪欲对比丘尼示好,恶作。
Dukkaṭaṃ bhikkhuniṃ rāgā, obhāsentassa bhikkhuno.
3086三〇八六。
3086.
1085比丘确实不应为比丘尼诵波罗提木叉;
Bhikkhunīnaṃ have bhikkhu, pātimokkhaṃ na uddise;
1086若接受她们之罪,则犯恶作。
Āpattiṃ vā sace tāsaṃ, paṭiggaṇheyya dukkaṭaṃ.
3087
3087.
1088为了自用而施予某人之物,
Attano paribhogatthaṃ, dinnamaññassa kassaci;
1089未作受用便转施他人者,犯恶作。
Paribhogamakatvāva, dadato pana dukkaṭaṃ.
3088
3088.
1091若全然不适宜,纵使全部移除,亦无不可。
Asappāyaṃ sace sabbaṃ, apanetumpi vaṭṭati;
1092或取最上之物而行布施,此法于钵等亦然。
Aggaṃ gahetvā dātuṃ vā, pattādīsupyayaṃ nayo.
3089
3089.
1094五群比丘的具足戒、革履、革屣,
Pañcavaggūpasampadā , guṇaṅguṇaupāhanā;
1095皮革敷设与常浴,于中国不许。
Cammatthāro dhuvanhānaṃ, majjhadese na vaṭṭati.
3090
3090.
1097在隐密处附近,刀治限于二指宽;
Sambādhassa ca sāmantā, satthakammaṃ duvaṅgulā;
1098大师同样禁止在隐密处施行艾灸。
Vāritaṃ, vatthikammampi, sambādheyeva satthunā.
3091
3091.
1100阿朱咖等药叶,或以盐调热粥;
Paṇṇāni ajjukādīnaṃ, loṇaṃ vā uṇhayāguyā;
1101投入已煮,不可搅动。
Pakkhipitvāna pākatthaṃ, cāletuṃ na ca vaṭṭati.
3092
3092.
1103若被众人围绕而翻搅,犯恶作;
Sace parisamaññassa, upaḷāleti dukkaṭaṃ;
1104于此处说其过患,则是适当的。
Tattha cādīnavaṃ tassa, vattuṃ pana ca vaṭṭati.
3093
3093.
1106「犹如用粪尿涂抹之后,再去沐浴;
‘‘Makkhanaṃ gūthamuttehi, gatena nhāyituṃ viya;
1107依止于所作恶戒,你如此而住。」
Kataṃ nissāya dussīlaṃ, tayā viharatā’’ti ca.
3094
3094.
1109在食堂、粥堂,村内与街道上;
Bhattagge yāgupāne ca, antogāme ca vīthiyaṃ;
1110于黑暗中无有过失,单转与双转。
Andhakāre anāvajjo, ekāvatto ca byāvaṭo.
3095
3095.
1112睡眠者、嚼食者、啖食者、行大小便者。
Sutto khādañca bhuñjanto, vaccaṃ muttampi vā karaṃ;
1113此十三种礼敬,因其不适当而遮止。
Vandanā terasannaṃ tu, ayuttatthena vāritā.
3096
3096.
1115裸形者、未受具戒者、异住者,
Naggo anupasampanno, nānāsaṃvāsakopi ca;
1116后受具戒者、被举者、黄门。
Yo pacchā upasampanno, ukkhitto mātugāmako.
3097
3097.
1118十一种不堪能者,以及五种重罪者;
Ekādasa abhabbā ca, garukaṭṭhā ca pañcime;
1119于礼敬时所说之恶作,及二十二种人。
Vandato dukkaṭaṃ vuttaṃ, bāvīsati ca puggale.
3098
3098.
1121先前已受具足戒的别住长老,
Yo pure upasampanno, nānāsaṃvāsavuḍḍhako;
1122说法者与正自觉者,此三种人应受礼敬。
Dhammavādī ca sambuddho, vandanīyā tayo ime.
3099
3099.
1124在此,对四种人行呵责等羯磨时,
Tajjanādikate ettha, caturo pana puggale;
1125即使向他们礼敬亦无犯,若由他们作羯磨时。
Vandatopi anāpatti, tehi kammañca kubbato.
3100
3100.
1127然而,其决意唯是一人,或二人,乃至三人;
Adhiṭṭhānaṃ panekassa, dvinnaṃ vā tiṇṇameva vā;
1128已说现前业,过此即遮止。
Diṭṭhāvikammamuddiṭṭhaṃ, tato uddhaṃ nivāraṇaṃ.
3101
3101.
1130已相见、已共食、亦已共活命交谈;
Sandiṭṭho hoti sambhatto, jīvatālapitopi ca;
1131心得摄受,信赖有五种。
Gahitattamano hoti, vissāso pañcadhā siyā.
3102
3102.
1133戒失坏与见失坏,及行与活命所生之失坏;
Sīladiṭṭhivipatti ca, ācārājīvasambhavā;
1134这四种失坏,为日种所说。
Vipattiyo catassova, vuttā ādiccabandhunā.
31033103。
3103.
1136其中,不可补救者与可出罪者;
Tattha appaṭikammā ca, yā ca vuṭṭhānagāminī;
1137这两种罪被称为戒失坏。
Āpattiyo duve sīla-vipattīti pakāsitā.
3104三一零四。
3104.
1139边执见,即依十种事所起的邪见;
Antaggāhikadiṭṭhi ca, yā diṭṭhi dasavatthukā;
1140此即见失,二种见已加阐明。
Ayaṃ diṭṭhivipattīti, duvidhā diṭṭhi dīpitā.
3105
3105.
1142应发露之五种偷兰遮等,
Desanāgāminikā yā ca, pañca thullaccayādikā;
1143所说之威仪缺失,乃由善巧威仪者所宣说。
Vuttācāravipattīti, ācārakusalena sā.
3106
3106.
1145由诈现威仪等而生起者,即说为邪命;
Kuhanādippavatto hi, micchājīvoti dīpito;
1146依命缘之罪,已说为六种。
Ājīvapaccayāpatti, chabbidhāti pakāsitā.
3107
3107.
1148由业、由见、由界,别住者有三种;
Kammunā laddhisīmāhi, nānāsaṃvāsakā tayo;
1149被举罪者有三种,被视为业别住者。
Ukkhitto tividho kamma-nānāsaṃvāsako mato.
3108
3108.
1151若坐于执非法者一方而思惟:
Adhammavādipakkhasmiṃ, nisinnova vicintiyaṃ;
1152当此心生起时:「然而,这些人是说法者。」
‘‘Dhammavādī panete’’ti, uppanne pana mānase.
3109
3109.
1154「别众住」之称,依见解而于此教法中显明;
Nānāsaṃvāsako nāma, laddhiyāyaṃ pakāsito;
1155而那位住于彼处者,却破坏了两边的僧团羯磨。
Tatraṭṭho pana so dvinnaṃ, kammaṃ kopeti saṅghikaṃ.
3110
3110.
1157已至界外者、界内别住者、命终者;
Bahisīmāgato sīmā-nānāsaṃvāsako mato;
1158大仙所说三种别住之人,如是。
Nānāsaṃvāsakā evaṃ, tayo vuttā mahesinā.
3111
3111.
1160命终者与未受具足戒者,是为三种别住者;
Cuto anupasampanno, nānāsaṃvāsakā tayo;
1161比丘中的十一种无能力者,应列为不共住者。
Bhikkhūnekādasābhabbā, asaṃvāsā ime siyuṃ.
3112
3112.
1163一切不共住者,及应作羯磨者;
Asaṃvāsassa sabbassa, tathā kammārahassa ca;
1164对于僧团中的疯狂者等,拒绝不得成立。
Saṅghe ummattakādīnaṃ, paṭikkhepo na rūhati.
3113三一一三。
3113.
1166对于共住、同一界内的清净比丘;
Sasaṃvāsekasīmaṭṭha-pakatattassa bhikkhuno;
1167仅以言语拒绝,即使对无间罪者也成立。
Vacanena paṭikkhepo, rūhatānantarassapi.
3114三一一四。
3114.
1169比丘由六种行相而犯戒。
Bhikkhu āpajjatāpattiṃ, ākārehi panacchahi;
1170已说沙门行仪五种,清净五种。
Vuttā samaṇakappā ca, pañca, pañca visuddhiyo.
3115三一一五
3115.
1172因缘、人、事、方法及制定
Nidānaṃ puggalaṃ vatthuṃ, vidhiṃ paññattiyā pana;
1173违犯、犯、不犯,以及生起之方式
Vipattāpattanāpatti, samuṭṭhānanayampi ca.
3116三一一六。
3116.
1175应呵责之业、行、想,以及心的通知方式;
Vajjakammakriyāsaññā, cittāṇattividhiṃ pana;
1176同样,支分之规定,以及受、善等三法。
Tathevaṅgavidhānañca, vedanā kusalattikaṃ.
3117
3117.
1178觉者示此十七种相已,
Sattarasavidhaṃ etaṃ, dassetvā lakkhaṇaṃ budho;
1179应于一一学处,各处如理配属。
Sikkhāpadesu yojeyya, tattha tattha yathārahaṃ.
3118
3118.
1181此中因缘:毗舍离,与王舍城。
Nidānaṃ tattha vesālī, tathā rājagahaṃ puraṃ;
1182舍卫城、阿拉维、憍赏弥,与释迦、跋耆所宣说。
Sāvatthāḷavi kosambī, sakkabhaggā pakāsitā.
3119
3119.
1184十则于毗舍离说,二十一则于王舍城说;
Dasa vesāliyā vuttā, ekavīsaṃ giribbaje;
1185六百缺三,乃属舍卫城。
Satāni hi cha ūnāni, tīṇi sāvatthiyā siyuṃ.
3120
3120.
1187六条于阿拉维宣说,八条于憍赏弥制定;
Cha panāḷaviyaṃ vuttā, aṭṭha kosambiyaṃ katā;
1188八条在释迦族中施设,三条在跋耆族中宣说。
Aṭṭha sakkesu paññattā, tayo bhagge pakāsitā.
3121
3121.
1190共二十三种类型宣说,始自苏定那、檀尼亚等人;
Tevīsatividhā vuttā, sudinnadhaniyādayo;
1191比丘波罗提木叉中,最初犯戒之人。
Bhikkhūnaṃ pātimokkhasmiṃ, ādikammikapuggalā.
3122
3122.
1193同样,比丘尼波罗提木叉中,最初犯戒者:
Bhikkhunīnaṃ tathā pāti-mokkhasmiṃ ādikammikā;
1194偷罗难陀等七人,总计三十人。
Thullanandādayo satta, sabbe tiṃsa bhavanti te.
3123
3123.
1196此树有三根、九片新叶,
Taruṃ timūlaṃ navapattamenaṃ;
1197二芽、七果、六花,
Dvayaṅkuraṃ sattaphalaṃ chapupphaṃ;
1198了知者知其有二源、二枝。
Jānāti yo dvippabhavaṃ dvisākhaṃ;
1199他以无余的方式了知施设。
Jānāti paññattimasesato so.
31243124
3124.
1201如是最上抉择;
Iti paramamimaṃ vinicchayaṃ;
1202凡是诵读、听闻、询问此词义甘美而无混乱者,
Madhurapadatthamanākulaṃ tu yo;
1203此人诵读、听闻、询问,
Paṭhati suṇati pucchate ca so;
1204愿于决择中成为巴利之等同者。
Bhavatupālisamo vinicchaye.
1226如此,《律抉择》中的杂项抉择论已圆满。
Iti vinayavinicchaye pakiṇṇakavinicchayakathā samattā.
1227业处修习方法论
Kammaṭṭhānabhāvanāvidhānakathā
3125三一二五。
3125.
1206“首要”者,即波罗提木叉义;“面”者,即解脱之门义。
Pāmokkhe pātimokkhasmiṃ, mukhe mokkhappavesane;
1207“一切苦尽”者,即于一切苦灭尽中所说;其余三者,亦如是所说。
Sabbadukkhakkhaye vutte, vuttamevitarattayaṃ.
3126三一二六
3126.
1209了知此四种戒后,安住其中;
Idaṃ catubbidhaṃ sīlaṃ, ñatvā tattha patiṭṭhito;
1210然后再修习定,以慧而得解脱。
Samādhiṃ puna bhāvetvā, paññāya parimuccati.
3127三一二七。
3127.
1212已说十随念、十遍与十不净;
Dasānussatiyo vuttā, kasiṇā ca dasāsubhā;
1213四无量、四无色以及其余二。
Catasso appamaññāyo, tathāruppā paradvayaṃ.
3128三一二八。
3128.
1215如是,一切总共有四十种;
Iccevaṃ pana sabbampi, cattālīsavidhaṃ siyā;
1216业处既已总说,乃修心者之要义。
Kammaṭṭhānaṃ samuddiṭṭhaṃ, mammaṭṭhānaṃ manobhuno.
3129
3129.
1218从近行与安止,从禅那的差别及超越;
Upacārappanāto ca, jhānabhedā atikkamā;
1219从增长与不增长,以及从所缘与地;
Vaḍḍhanāvaḍḍhanā cāpi, tathārammaṇabhūmito.
3130
3130.
1221从执取、众多的缘,及从随顺行;
Gahaṇā paccayā bhiyyo, tathā cariyānukūlato;
1222具辨别力者应知这些差别。
Viseso ayametesu, viññātabbo vibhāvinā.
3131三一三一。
3131.
1224八随念、想之确定与界差别,皆在此中。
Aṭṭhānussatiyo saññā-vavatthānañca tatthime;
1225引生近行,其余三十种则被认为引生禅那。
Upacāravahā, sesā, tiṃsa jhānavahā matā.
3132三一三二。
3132.
1227其中,不净、身至念,属初禅。
Paṭhamajjhānikā tattha, asubhā kāyagatāsati;
1228入出息念与诸遍,属于四禅那。
Ānāpānañca kasiṇā, catukkajjhānikā ime.
3133三一三三。
3133.
1230属于三禅那者唯有三,无量则为最后。
Tikajjhānāni tissova, appamaññātha pacchimā;
1231四种无色亦被视为属于第四禅那。
Cattāropi ca āruppā, catutthajjhānikā matā.
3134三一三四。
3134.
1233超越有两种:依于禅支与所缘而说。
Atikkamo dvidhā vutto, aṅgārammaṇatopi ca;
1234于四法及三禅那之中,被认为是从支分的超越。
Catukkatikajhānesu, aṅgātikkamatā matā.
3135三一三五。
3135.
1236第四无量亦可由支分的超越而生起;然而,无色界定则是由所缘的超越所显示。
Catutthā appamaññāpi, aṅgātikkamato siyā;
1237然而,超越了所缘,无色定便生起。
Ārammaṇamatikkamma, āruppā pana jāyare.
3136三一三六。
3136.
1239此中,瑜伽者应增长十遍;其余一切则不应增长。
Kasiṇāni dasevettha, vaḍḍhetabbāni yoginā;
1240然而其余一切,皆不应令其增长。
Sesaṃ pana ca sabbampi, na vaḍḍhetabbameva taṃ.
3137三一三七
3137.
1242其中,以相为所缘者,有十遍与十不净。
Nimittārammaṇā tattha, kasiṇā ca dasāsubhā;
1243身至念与入出息念,这些二十二种为修习所缘。
Kāye satānāpānañca, bāvīsati bhavantime.
3138三一三八
3138.
1245其余八种随念、想、界差别
Sesānussatiyo aṭṭha, saññā dhātuvavatthanaṃ;
1246识无边处与非想非非想处,此十二种为修习行境。
Viññāṇaṃ nevasaññā ca, dasa dve bhāvagocarā.
3139
3139.
1248四无量心,及二无色心;
Catasso appamaññāyo, dve ca āruppamānasā;
1249这些法已分别宣说,六种为不可说之境。
Ime dhammā viniddiṭṭhā, cha navattabbagocarā.
3140
3140.
1251十不净、厌逆想、身至念
Dasāsubhā paṭikkūla-saññā kāyagatāsati;
1252于诸天中不转起,所谓十二者,是依地而说。
Devesu na pavattanti, dvādasevāti bhūmito.
3141三一四一
3141.
1254此十二种及更多,入出息念亦如是;
Tāni dvādasa bhiyyo ca, ānāpānasatīpi ca;
1255或尽此十三种,皆不生于梵天界。
Sabbaso terasa vāpi, brahmaloke na jāyare.
3142三一四二。
3142.
1257除去四种无色定,据说在无色界;
Ṭhapetvā caturāruppe, arūpāvacare kira;
1258其余诸定则不生起,一切皆生于人间。
Aññe pana na jāyanti, sabbe jāyanti mānuse.
3143三一四三。
3143.
1260舍弃第四遍之后,诸遍及十不净,应唯以直接所见执取,它们现于前分之中。
Catutthaṃ kasiṇaṃ hitvā, kasiṇā ca dasāsubhā;
1261它们于前分之中,唯以所见而取。
Diṭṭheneva gahetabbā, pubbabhāge bhavanti te.
3144三一四四。
3144.
1263入出息念依所触而取,五种皮依所见而取。
Ānāpānañca phuṭṭhena, diṭṭhena tacapañcakaṃ;
1264风界依所见与所触而取,此中其余则依所闻而取。
Māluto diṭṭhaphuṭṭhena, sutena cettha sesakaṃ.
3145
3145.
1266此中,虚空遍处,则除去九遍。
Ākāsakasiṇañcettha, ṭhapetvā kasiṇā nava;
1267而初无色定之心,依诸缘而生。
Paṭhamāruppacittassa, paccayā pana jāyare.
3146
3146.
1269十遍与三种无量,皆成为诸神通的缘;而三种无量,则为第四禅那的缘。
Bhavanti hi abhiññāṇaṃ, kasiṇāni dasāpi ca;
1270三种无量心,亦为第四禅那之缘。
Tissopi appamaññāyo, catutthassa tu paccayā.
3147
3147.
1272较低较低的无色,以及其上、其上;
Heṭṭhimaheṭṭhimāruppaṃ, parassa ca parassa ca;
1273非想非非想处,为灭尽定之缘,如是解说。
Nevasaññā nirodhassa, paccayoti pakāsitā.
3148
3148.
1275一切乐住,及有之出离;
Sabbe sukhavihārassa, bhavanissaraṇassa ca;
1276如是,诸有之乐,亦已明示为缘。
Tathā bhavasukhānañca, paccayāti ca dīpitā.
3149
3149.
1278应知十不净与身至念,这些业处对贪行者尤为相应。
Asubhā dasa viññeyyā, tathā kāyagatāsati;
1279这些业处对贪行者尤为相应。
Anukūlā ime rāga-caritassa visesato.
3150
3150.
1281四无量与似色遍;
Catasso appamaññāyo, savaṇṇakasiṇā tathā;
1282这些已被阐明为适合嗔行者。
Anukūlā ime dosa-caritassa pakāsitā.
3151三一五一。
3151.
1284对于寻行者及痴行性者,唯入出息念一法,已阐明为适宜。
Vitakkacaritassāpi, mohappakatinopi ca;
1285唯入出息念,已阐明为适宜之业处。
Ānāpānasatekāva, sappāyāti vibhāvitā.
3152三一五二。
3152.
1287想、简择与死随念,这些已被说明为适合慧行者的随顺(业处)。
Saññā ceva vavatthānaṃ, maraṇūpasame sati;
1288这些便是说明为适合慧行者的随顺业处。
Paññāpakatino ete, anukūlāti dīpitā.
3153
3153.
1290以随念为首的六法,被赞为适合信行者。
Ādianussaticchakkaṃ, saddhācaritavaṇṇitaṃ;
1291无色定、诸遍,以及其余十种,乃一切行者之所随顺。
Āruppā kasiṇā sesā, dasa sabbānurūpakā.
3154
3154.
1293智者如是分别了知诸业处已,
Evaṃ pabhedato ñatvā, kammaṭṭhānāni paṇḍito;
1294于彼诸业处中,随顺自性行者。
Cariyāyānukūlaṃ tu, tesu yaṃ attano pana.
3155三一五五。
3155.
1296智者取得彼业处已,有善友而坚固,
Taṃ gahetvāna medhāvī, daḷhaṃ kalyāṇamittako;
1297且先断除诸障碍。
Ucchedaṃ palibodhānaṃ, katvā paṭhamameva ca.
3156三一五六。
3156.
1299安住于适当、无过失的住处,
Anurūpe vasantena, vihāre dosavajjite;
1300完全修习初禅等诸禅那。
Bhāvetvā paṭhamādīni, jhānāni pana sabbaso.
3157
3157.
1302其后,具慧者从初禅等禅那出定,
Tato vuṭṭhāya sappañño, jhānamhā paṭhamādito;
1303作名色分别,度越疑惑。
Nāmarūpavavatthānaṃ, katvā kaṅkhaṃ vitīriya.
3158
3158.
1305随烦恼即非道,即十种观染等;
Upaklese amaggoti, dasobhāsādayo pana;
1306道即是观智,贤者如是了知。
Maggo vipassanāñāṇaṃ, iti jānāti paṇḍito.
3159三一五九。
3159.
1308然而,确定此三者已,仅以此为量而作;
Tiṇṇaṃ tesaṃ vavatthāne, kate ettāvatā pana;
1309然而,三谛的确定,应已成就。
Tiṇṇaṃ pana ca saccānaṃ, vavatthānaṃ kataṃ siyā.
3160三一六〇。
3160.
1311生灭智、坏灭智、怖畏智、过患智、厌离智;
Udayabbayabhaṅgā ca, bhayādīnavanibbidā;
1312欲解脱智、审察随观智。
Muñcitukamyatāñāṇaṃ, paṭisaṅkhānupassanā.
3161三一六一。
3161.
1314行舍智与第九随顺谛智,
Saṅkhārupekkhāñāṇañca, navamaṃ saccānulomikaṃ;
1315此即阐明为‘道智见’。
Ayaṃ ‘‘paṭipadāñāṇa-dassana’’nti pakāsitā.
3162三一六二。
3162.
1317随后,紧接种姓心,
Tato gotrabhucittassa, samanantarameva ca;
1318以寂静为所缘,智见便生起。
Santimārammaṇaṃ katvā, jāyate ñāṇadassanaṃ.
3163三一六三。
3163.
1320所谓“智见清净”,此智已阐明。
‘‘Ñāṇadassanasuddhī’’ti, idaṃ ñāṇaṃ pakāsitaṃ;
1321以省察为究竟,其果随生。
Paccavekkhaṇapariyantaṃ, phalaṃ tassānujāyate.
3164三一六四。
3164.
1323即以如是方便,他数数修习;
Teneva ca upāyena, bhāvento so punappunaṃ;
1324比丘如此证得其余诸道与果。
Pāpuṇāti yathā bhikkhu, sesamaggaphalāni ca.
3165三一六五
3165.
1326如此彻底了知此法之后,
Iccevamaccantamavecca dhammaṃ;
1327彻底摧破一切不善,
Viddhaṃsayitvākusalaṃ asesaṃ;
1328令三有枯竭已,他
Visosayitvāna tayo bhave so;
1329证得无余依寂静。
Upeti santiṃ nirupādisesaṃ.
3166三一六六
3166.
1331或依识的次第,或依前后次第;
Viññāsakkamato vāpi, pubbāparavasena vā;
1332若于字句连结处,似显不相应。
Yadi akkharabandhe vā, ayuttaṃ viya dissati.
3167
3167.
1334不应如此执取,应当无过失而执取。
Taṃ tathā na gahetabbaṃ, gahetabbamadosato;
1335然而,经我审察,一切皆已完全造作。
Mayā upaparikkhitvā, katattā pana sabbaso.
3168
3168.
1337在殊胜的朱罗国中心,无有扰乱。
Seṭṭhassa coḷaraṭṭhassa, nābhibhūte nirākule;
1338对一切世间而言,犹如村落聚集一处。
Sabbassa pana lokassa, gāme sampiṇḍite viya.
3169
3169.
1340芭蕉、娑罗、棕榈、甘蔗与椰子林,丛生繁茂;
Kadalīsālatālucchu-nāḷikeravanākule;
1341水池以莲花与睡莲覆盖,庄严而美丽。
Kamaluppalasañchanna-salilāsayasobhite.
3170
3170.
1343迦韦利河水浸润的大地之上;
Kāverijalasampāta-paribhūtamahītale;
1344繁荣、众德具足、吉祥、成就吉祥之处;
Iddhe sabbaṅgasampanne, maṅgale bhūtamaṅgale.
3171
3171.
1346以殊胜的城墙与壕沟环绕之地;
Pavarākārapākāra-parikhāparivārite;
1347在韦奴达萨的寺院,景色悦目,令人见即欢喜。
Vihāre veṇhudāsassa, dassanīye manorame.
3172
3172.
1349岸边树木随风摇曳,树王辉耀,庄严殊丽;
Tīrantaruhavātira-tarurājavirājite;
1350种种鸟群喜悦于此,种种园苑,令人心怡。
Nānādijagaṇārāme, nānārāmamanorame.
3173
3173.
1352美妙莲花遍布的池塘所庄严;
Cārupaṅkajasaṃkiṇṇa-taḷākasamalaṅkate;
1353天味净水充盈的胜妙水井所辉耀。
Surasodakasampuṇṇa-varakūpopasobhite.
3174
3174.
1355以种种广大高耸的殊胜楼阁为庄严;
Vicitravipulaccugga-varamaṇḍapamaṇḍite;
1356以众多住所,极尽庄严。
Āvāsehi canekehi, accantamupasobhite.
3175
3175.
1358以耸立的塔,破开地面;
Uppatena ca thūpena, bhetvāva dharaṇītalaṃ;
1359以征服者般的嘲笑,傲视凯拉萨的险峻山峰。
Jitvāvāvahasantena, kelāsasikharaṃ kharaṃ.
3176
3176.
1361如秋云般,明丽高耸;
Saradambudasaṅkāse, dassanīye samussite;
1362能生净信、令人悦意的宫殿中,我曾安住;
Pasādajanane ramme, pāsāde vasatā mayā.
3177
3177.
1364由佛狮子所宣说的律之决断;
Vuttassa buddhasīhena, vinayassa vinicchayo;
1365为佛狮子故,我的共住弟子。
Buddhasīhaṃ samuddissa, mama saddhivihārikaṃ.
3178
3178.
1367此论乃为利益诸比丘,以简要方式而作;
Katoyaṃ pana bhikkhūnaṃ, hitatthāya samāsato;
1368为令通达律藏,且能轻松、快速地领悟。
Vinayassāvabodhatthaṃ, sukhenevācirena ca.
3179
3179.
1370在阿朱达与阿朱达相继威镇世间,卡拉巴库拉难达那王令喜乐之时,此论已始作并告圆满。
Accutaccutavikkante, kalambakulanandane;
1371当其教化大地之时,已发起,已圆满完成。
Mahiṃ samanusāsante, āraddho ca samāpito.
3180
3180.
1373愿如我所得成就,无有障碍,亦愿如此;
Yathā siddhimayaṃ patto, antarāyaṃ vinā tathā;
1374愿一切有情的法随心愿,悉皆成就。
Sabbe sijjhantu saṅkappā, sattānaṃ dhammasaṃyutā.
3181三一八一。
3181.
1376只要世间还有曼达罗山与秀丽洞窟存留之际,
Yāva tiṭṭhati lokasmiṃ, mandāro cārukandaro;
1377愿佛陀的教法、能摧伏诤论的教法,亦如是长久安住。
Tāva tiṭṭhatu buddhassa, sāsanaṃ kalisāsanaṃ.
3182三一八二。
3182.
1379愿雨云适时降下甘霖;
Kāle sammā pavassantu, vassaṃ vassavalāhakā;
1380愿大地诸王以法护持整个大地。
Pālayantu mahīpālā, dhammato sakalaṃ mahiṃ.
3183
3183.
1382此具精髓、有利益、与义相应之事;
Imaṃ sārabhūtaṃ hitaṃ atthayuttaṃ;
1383然而,由我所造、所得的那份福德;
Karontena pattaṃ mayā yaṃ tu puññaṃ;
1384愿以此福德,此世间趣向牟尼主所行之道。
Ayaṃ tena loko munindappayātaṃ;
1385愿其到达安乐、离忧之城。
Sivaṃ vītasokaṃ puraṃ pāpuṇātu.
1409以上是《律抉择》中关于业处修习方法的论说。
Iti vinayavinicchaye kammaṭṭhānabhāvanāvidhānakathā
1386圆满。
Samattā.
1387如是,此《律抉择》由铜鍱洲人、最胜语法家、精通三藏理趣的善巧者、令最胜诗人心中莲花盛开的、诗人中的牛王、流布最胜悦意妙语者——龙城佛授所造。
Iti tambapaṇṇiyena paramaveyyākaraṇena tipiṭakanayavidhikusalena paramakavijanahadayapadumavanavikasanakarena kavivaravasabhena paramaratikaravaramadhuravacanuggārena uragapurena buddhadattena racitoyaṃ vinayavinicchayo.
1412《律抉择》已结束。
Vinayavinicchayo samatto.
1413礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa