大品
大品
Mahāvaggo
1大篇集论述
Mahākhandhakakathā
2出家论述
Pabbajjākathā
2444二四四四。
2444.
4于戒蕴等相应、善蕴所说之中,
Sīlakkhandhādiyuttena , subhakkhandhena desite;
5于篇集中,我亦将略说决择。
Khandhakepi pavakkhāmi, samāsena vinicchayaṃ.
2445二四四五。
2445.
7未经母亲允许,或未经父亲允许的比丘,
Mātarā ananuññātaṃ, pitarā vāpi bhikkhuno;
8未询问亲族事务而令其出家者,恶作。
Bhaṇḍukammamapucchitvā, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
2446
2446.
10于诵戒与问答,若自己已善巧;
Uddesaparipucchāya, sayaṃ ce byāvaṭo siyā;
11应令年少者诵持,出家后应如是教导。
Daharo āṇāpetabbo, pabbājetvānayāti ca.
2447
2447.
13然而,未经戒师指示的年少者;
Upajjhāyamathuddissa, avutto daharo pana;
14若他自己令其出家,亦是许可的。
Pabbājeti sace taṃ so, sayamevāpi vaṭṭati.
2448
2448.
16沙玛内拉也应被告知,若彼处无年幼者;
Sāmaṇeropi vattabbo, daharo natthi tattha ce;
17「将此人带至断界,令出家后带来」如是。
‘‘Khaṇḍasīmamimaṃ netvā, pabbājetvānayā’’ti ca.
2449
2449.
19然而,归依应由自己给予;
Saraṇāni panetassa, dātabbāneva attanā;
20如是,此人也由比丘令出家。
Evampi bhikkhunāyeva, hoti pabbājito naro.
2450二四五〇。
2450.
22除比丘外,他人不得令男子出家;
Purisaṃ bhikkhuto añño, pabbājeti na vaṭṭati;
23除比丘尼外,他人不得令女子出家。
Itthiṃ bhikkhunito añño, pabbājeti na vaṭṭati.
2451二四五一。
2451.
25沙玛内拉亦可授予,沙玛内莉也是这样;
Sāmaṇeropi vā dātuṃ, sāmaṇerīpi vā tathā;
26依命令,彼二者皆得袈裟衣。
Āṇattiyā ubhinnampi, kāsāyāni labhanti te.
2452
2452.
28凡比丘令人出家时,自己应做之任何事:
Sayameva ca yaṃ kiñci, pabbājentena bhikkhunā;
29剃除须发后,首先应于水中,
Kesāpanayanaṃ katvā, paṭhamaṃ udake puna.
2453
2453.
31以牛粪等擦拭后,应善加沐浴;
Nhāpetabbo siyā suṭṭhu, ghaṃsitvā gomayādinā;
32若彼身上有疮疖,或有疥癣。
Sarīre pīḷakā vāpi, kacchu vā tassa honti ce.
2454
2454.
34如母于亲生子,绝不厌恶;
Mātā yathā niyaṃputtaṃ, na jigucchati sabbaso;
35努力者应如是不厌恶地为之沐浴。
Nhāpetabbova yatinā, tatheva ajigucchatā.
2455
2455.
37为何?即使以此微小利益,于教法中;
Kasmā? Panettakenāpi, upakārena sāsane;
38对老师等,应常有强烈之爱。
So sadā balavasneho, hotupajjhāyakādisu.
2456二四五六。
2456.
40善家子们啊,驱除已生起的厌倦;圆满诸学后,确实证得涅槃。
Vinodetvā panuppannaṃ, ukkaṇṭhaṃ kulaputtakā;
41圆满诸学处,终将证涅槃。
Sikkhāyo paripūretvā, nibbānaṃ pāpuṇanti hi.
2457二四五七。
2457.
43其后以香粉,或以姜黄粉;反复涂擦他的身体与头。
Gandhacuṇṇena vā pacchā, cuṇṇenapi haliddiyā;
44反复按摩其身体与头部。
Sarīraṃ tassa sīsañca, ubbaṭṭetvā punappunaṃ.
2458
2458.
46除去在家气味后,应将袈裟衣集于一处;比丘应给予彼二次、三次或一次。
Gihigandhaṃ vinodetvā, kāsāyāni panekato;
47二次、三次或一次,比丘应给予彼。
Dvattikkhattuṃ sakiṃ vāpi, dātabbānissa bhikkhunā.
2459
2459.
49然而,若未给予彼手中,彼自己即披着之;
Atha hatthepi vā tassa, adatvā sayameva taṃ;
50伍波遮亚或老师披着之,是允许的。
Acchādeti upajjhāyo, vaṭṭatācariyopi vā.
2460
2460.
52若未告知而令着下衣,或自己披上衣;
Nivāseti anāṇatto, so pārupati vā sayaṃ;
53从彼处取下一切后,应再给与之。
Apanetvā tato sabbaṃ, puna dātabbameva taṃ.
2461
2461.
55由比丘亲手,或依告知而,
Bhikkhunā tu sahatthena, tathā āṇattiyāpi vā;
56所给与之袈裟衣是适当的,未给与则不适当。
Dinnaṃ vaṭṭati kāsāvaṃ, nādinnaṃ pana vaṭṭati.
2462
2462.
58对于他的亲属,或者,何况对于自己的亲属;
Tasseva santakaṃ vāpi, kā kathā attasantake;
59令比丘们在那里礼敬后,令其蹲踞。
Vandāpetvā tattha bhikkhū, kārāpetvāna ukkuṭiṃ.
2463
2463.
61令其举起合掌后,应给予三归依;
Añjaliṃ paggahāpetvā, dātabbaṃ saraṇattayaṃ;
62依次第而,非以颠倒次第。
Paṭipāṭivaseneva, na ca uppaṭipāṭiyā.
2464二四六四。
2464.
64若授一句,或授一字母,
Sace ekapadaṃ vāpi, deti ekakkharampi vā;
65若违次第,所授不成。
Paṭipāṭiṃ virajjhitvā, gahitaṃ ce na vaṭṭati.
2465二四六五。
2465.
67若授三次,或仅授『佛陀为归依』,
Tikkhattuṃ yadi vā deti, buddhaṃ saraṇameva vā;
68于其余亦如是,实未授也。
Tathā sesesu cevampi, na dinnāneva honti hi.
2466
2466.
70作鼻音终者,或作一连结者;断截后,诸以 ma 为终者,应由知者给予。
Katvānunāsikantāni , ekābaddhāni vā pana;
71了知者应截断并施予所应施之物。
Vicchinditvātha ma-ntāni, dātabbāni vijānatā.
2467
2467.
73达上甘马,可由一边清净而成;然而出家,无两边清净则不成。
Upasampadakammaṃ tu, ekatosuddhiyā siyā;
74然而,若无两众清净,则出家不得成立。
Na hoti pana pabbajjā, ubhatosuddhiyā vinā.
2468二四六八。
2468.
76因此,老师也好,同样弟子也好;
Tasmā ācariyenāpi, tathāntevāsikenapi;
77『佛』字等诸字母,应当说明处所与作用的圆满。
Bu-ddha-kārādayo vaṇṇā, ṭhānakaraṇasampadaṃ.
2469二四六九。
2469.
79应当通过不省略而说,出家的功德与欲求;
Ahāpentena vattabbā, pabbajjāguṇamicchatā;
80因为由于一个字母的损坏,出家确实不能成就。
Ekavaṇṇavināsena, pabbajjā hi na rūhati.
2470
2470.
82若出家已成就,仅仅归依即可;然而比丘应授予十戒,为了圆满之故。
Yadi siddhāpi pabbajjā, saraṇāgamanatova hi;
83比丘为使其圆满,应授予十戒。
Dātabbā dasa sīlāni, pūraṇatthāya bhikkhunā.
84出家论述。
Pabbajjākathā.
2471
2471.
86依止戒师与老师而住者,具爱戒之比丘应当履行诸义务。
Upajjhāyamathācariyaṃ, nissāya vasatā pana;
87具可爱戒行之比丘,唯应履行诸应行之义务。
Kattabbāneva vattāni, piyasīlena bhikkhunā.
2472
2472.
89应为其敷设座位,应给予齿木与漱口水;
Āsanaṃ paññapetabbaṃ, dantakaṭṭhaṃ mukhodakaṃ;
90若有粥时,应于适时给予彼。
Dātabbaṃ tassa kālena, sace yāgu bhavissati.
2473
2473.
92应为彼送来粥,或从僧团或从俗家;
Yāgu tassupanetabbā, saṅghato kulatopi vā;
93应为钵作服侍,入村时亦应作服侍。
Patte vattañca kātabbaṃ, vattaṃ gāmappavesane.
2474二四七四。
2474.
95关于衣的诸义务,确实已由大仙说;
Cīvare yāni vattāni, vuttāni hi mahesinā;
96同样在住所、足台、坐垫、布等中。
Senāsane tathā pāda-pīṭhakathalikādisu.
2475二四七五。
2475.
98如是等诸义务,然而一切从病起;
Evamādīni vattāni, sabbāni pana rogato;
99直至痊愈来临,应有七百三十。
Vuṭṭhānāgamanantāni, sattatiṃsasataṃ siyuṃ.
2476
2476.
101以事务之差别,于一切处,恶作已被显示;
Vattabhedena sabbattha, dukkaṭaṃ tu pakāsitaṃ;
102对于不恭敬地、不作事务的比丘而言。
Anādaravaseneva, akarontassa bhikkhuno.
103亲教师与老师行仪论述。
Upajjhāyācariyavattakathā.
2477
2477.
105对于伍巴迦亚的事务,以及对于萨地维哈利咖;
Upajjhāyassa vattāni, tathā saddhivihārike;
106确实有一百一十三项,对于安德瓦西咖亦然。
Sataṃ terasa honteva, tathāntevāsikepi ca.
107共住弟子与门人行仪论述。
Saddhivihārikantevāsikavattakathā.
2478
2478.
109当离去或还俗时,当转宗派或死亡时;由依止师之命令,依止即得解除。
Pakkante vāpi vibbhante, pakkhasaṅkantake mate;
110依亲教师之命令,依止亦随之消解。
Āṇattiyā upajjhāyā, passambhati ca nissayo.
2479
2479.
112对于老师亦有六种依止之断除:当离去或还俗时,当转宗派或死亡时。
Hoti ācariyamhāpi, chadhā nissayabhedanaṃ;
113若亲教师离去、或舍戒、或转入他派、或命终,
Pakkante vāpi vibbhante, pakkhasaṅkantake mate.
2480
2480.
115于命令中,于二者,于卸责中亦然;于一一之二者,或无住处时则破。
Āṇattiyaṃ ubhinnampi, dhuranikkhepanepi ca;
116对于各别一人或对二人,若不适合,依止即告破除。
Ekekassa ubhinnaṃ vā, nālaye sati bhijjati.
2481
2481.
118于与戒师相遇者亦破;见与闻,相遇有二种。
Upajjhāyasamodhāna-gatassāpi ca bhijjati;
119所谓『见』与『闻』,合而论之,共分两类。
Dassanaṃ savanañcāti, samodhānaṃ dvidhā mataṃ.
2482
2482.
121对于旅途中的病者,以及病人看护者;受邀请者无过失,无依止而住。
Addhikassa gilānassa, gilānupaṭṭhakassa ca;
122经请求而住者,无过失;若无依止而住,亦然。
Yācitassa na dosova, vasituṃ nissayaṃ vinā.
2483
2483.
124知自己以及,林中安乐住;在相应施主边界,住亦为允许。
Jānatā attano ceva, vane phāsuvihārataṃ;
125若在同类施主之处,亦得住于其地。
Sabhāge dāyakesante, vasitumpi ca vaṭṭati.
126依止终止事。
Nissayapaṭippassambhanakathā.
2484
2484.
128患癞病者、患肿瘤者、患白癜风者、患肺痨者、患癫痫者;
Kuṭṭhiṃ gaṇḍiṃ kilāsiñca, sosiñca apamārikaṃ;
129以及王家兵士、盗贼、已被通缉者、破坏僧团者。
Tathā rājabhaṭaṃ coraṃ, likhitaṃ kārabhedakaṃ.
2485
2485.
131被鞭打之人、被烙印之人;
Kasāhataṃ narañceva, purisaṃ lakkhaṇāhataṃ;
132负债者及奴隶,若令出家者,犯恶作。
Iṇāyikañca dāsañca, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
2486
2486.
134手断者、臂断者、足断者之人
Hatthacchinnamaḷacchinnaṃ, pādacchinnañca puggalaṃ;
135耳断者、鼻断者、指断者,以及喉断者
Kaṇṇanāsaṅgulicchinnaṃ, kaṇḍaracchinnameva ca.
2487
2487.
137独眼者、驼背者、侏儒者、矮人、蹼手者
Kāṇaṃ kuṇiñca khujjañca, vāmanaṃ phaṇahatthakaṃ;
138跛足者、半身不遂者、象皮病者、恶疾病者
Khañjaṃ pakkhahatañceva, sīpadiṃ pāparoginaṃ.
2488
2488.
140因老而衰弱者、盲者、聋者、跛者、
Jarāya dubbalaṃ andhaṃ, badhirañceva mammanaṃ;
141驼背者、如是哑者,令其出家者,恶作。
Pīṭhasappiṃ tathā mūgaṃ, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
2489
2489.
143过长或过短者,或如是过黑者,
Atidīghotirasso vā, atikālopi vā tathā;
144或过白者,显示如擦亮之铜色者。
Accodātopi vā maṭṭha-tambalohanidassano.
2490
2490.
146过肥者、过瘦者,或大头者亦然;
Atithūlo atikisso, mahāsīsopi vā tathā;
147具极小头者,或具适中头者。
Atikhuddakasīsena, sahitena yuttopi vā.
2491
2491.
149尖头者,或顶头者;
Kuṭakuṭakasīso vā, tathā sikharasīsako;
150具如竹管之头者,此等人。
Veḷunāḷisamānena, sīsena ca yuto naro.
2492
2492.
152咖巴头者,或崖头者,或疮头者;
Kappasīsopi pabbhāra-sīso vā vaṇasīsako;
153如是耳毛发者,或如是粗发者。
Tathā kaṇṇikakeso vā, thūlakesopi vā tathā.
2493
2493.
155或腐烂毛头者,生来白发者;
Pūtinillomasīso vā, jātipaṇḍarakesako;
156或生来红发者,如是卷发头者。
Jātiyā tambakeso vā, tathevāvaṭṭasīsako.
2494
2494.
158以头发一束缚者,或具眉者;
Sīsalomekabaddhehi, bhamukehi yutopi vā;
159或连结眉者,或无毛眉者。
Sambaddhabhamuko vāpi, nillomabhamukopi vā.
2495
2495.
161或大小眼者,如是不等眼者;
Mahantakhuddanetto vā, tathā visamalocano;
162或斜视者,或深眼者,不等眼球者。
Kekaro vāpi gambhīra-netto visamacakkalo.
2496
2496.
164或有胶鼠耳者,或有象耳者;
Jatumūsikakaṇṇo vā, hatthikaṇṇopi vā pana;
165或有孔洞耳者,或有穿孔耳者。
Chiddamattakakaṇṇo vā, tathevāviddhakaṇṇako.
2497
2497.
167如是或有钉耳者,或有脓烂耳者;
Tathā ṭaṅkitakaṇṇo vā, pūtikaṇṇopi vā pana;
168希腊人等之种类,此人不污僧团。
Yonakādippabhedopi, nāyaṃ parisadūsako.
2498
2498.
170眼过于黄赤者,或如是无睫毛眉毛者;
Atipiṅgalanetto vā, tathā nippakhumakkhi vā;
171或眼常流泪者,或眼如熟烂花者。
Assupaggharanetto vā, pakkapupphitalocano.
2499
2499.
173如是鼻过大者,或鼻过小者;
Tatheva ca mahānāso, atikhuddakanāsiko;
174如是鼻扁平者,或人鼻弯曲者。
Tathā cipiṭanāso vā, naro kuṭilanāsiko.
2500
2500.
176或者常流涎者,或者大口者;
Niccavissavanāso vā, yo vā pana mahāmukho;
177或者弯曲破裂口者,或者大唇者。
Vaṅkabhinnamukho vāpi, mahāoṭṭhopi vā pana.
2501
2501.
179同样,或者薄唇者,或者上唇宽大者;
Tathā tanukaoṭṭho vā, vipuluttaraoṭṭhako;
180或者唇裂者、疮口者、羊口者。
Oṭṭhachinnopi uppakka-mukho eḷamukhopi vā.
2502
2502.
182螺口者,或口臭之人;
Saṅkhatuṇḍopi duggandha-mukho vā pana puggalo;
183大齿者,极度如是,亦阿修罗齿者。
Mahādantopi accantaṃ, tathā asuradantako.
2503
2503.
185下方或上方,外出齿者;
Heṭṭhā uparito vāpi, bahinikkhantadantako;
186无齿者、腐齿者,或极小齿者。
Adanto pūtidanto vā, atikhuddakadantako.
2504
2504.
188若其齿间有齿,如黑齿相似,
Yassa dantantare danto, kāḷakadantasannibho;
189如细者而住,即使令其出家亦可。
Sukhumova ṭhito, taṃ ce, pabbājetumpi vaṭṭati.
2505
2505.
191若大颚之人,
Yo mahāhanuko poso;
192具长颚者,
Dīghena hanunā yuto;
193或者扁平颚者;
Cipiṭahanuko vāpi;
194具有短颚者。
Rassena hanunā yuto.
2506
2506.
196或者无肉唇者,或者过长颈者;
Nimmassudāṭhiko vāpi, atidīghagalopi vā;
197或者过短颈者,或者破结喉者。
Atirassagalopi vā, bhinnagaṇṭhigalopi vā.
2507
2507.
199如是驼背者,或破脊背者;
Tathā bhaṭṭhaṃsakūṭo vā, bhinnapiṭṭhiuropi vā;
200或过长臂者、短臂者,或患疥癣者。
Sudīgharassahattho vā, kacchukaṇḍusamāyuto.
2508
2508.
202或大臀肉者,或如吊颈者;
Mahānisadamaṃso vā, uddhanaggupamāyuto;
203疝气者、大腿者,或膝盖摩擦生者。
Vātaṇḍiko mahāūru, saṅghaṭṭanakajāṇuko.
2509
2509.
205膝破者、大膝者、长胫者、无胫者;
Bhinnajāṇu mahājāṇu, dīghajaṅgho vijaṅghako;
206畸形者、或扁平足者、以及肿胀小腿者。
Vikaṭo vāpi paṇho vā, tathā ubbaddhapiṇḍiko.
2510
2510.
208杖胫者、大胫者、大足者之人;
Yaṭṭhijaṅgho mahājaṅgho, mahāpādopi yo naro;
209以及脚背足者、或大踵者。
Tathā piṭṭhikapādo vā, mahāpaṇhipi vā pana.
2511
2511.
211足弯曲之人,或指节肿大之人,
Vaṅkapādo naro yo vā, gaṇṭhikaṅgulikopi vā;
212或盲指甲之人,或黑烂指甲之人。
Yo panandhanakho vāpi, kāḷapūtinakhopi ca.
2512
2512.
214如是等任何污染众会之人,
Iccevamādikaṃ kañci, naraṃ parisadūsakaṃ;
215令其出家之比丘,有恶作罪。
Pabbājentassa bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
216污染众会者事。
Parisadūsakakathā.
2513
2513.
218「沙玛内拉,勿食、勿食且勿饮」,
‘‘Sāmaṇerajja mā khāda, mā bhuñja ca pivā’’ti ca;
219对阻止食物者,有恶作罪。
Nivārentassa āhāraṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2514二五一四。
2514.
221「我将阻止食物」,或者钵与衣,
‘‘Nivāressāmi āhāra’’-miti vā pattacīvaraṃ;
222于内放置时,一切加行中亦恶作。
Anto nikkhipato sabba-payogesupi dukkaṭaṃ.
2515二五一五。
2515.
224对于难教诫的沙玛内拉,对于行为不端者,
Dubbacasāmaṇerassa, anācārassa kevalaṃ;
225比丘应以利益之心,对其施行惩罚甘马。
Daṇḍakammaṃ have katvā, hitakāmena bhikkhunā.
2516
2516.
227给予粥或饭食后,应当如是说:
Yāguṃ vā pana bhattaṃ vā, dassetvā kira bhāsituṃ;
228「你已被施以惩罚甘马,你将得到此物。」如是说是适当的。
‘‘Āhaṭe daṇḍakamme tvaṃ, lacchasīda’’nti vaṭṭati.
2517
2517.
230应依罪过相应,而行罚甘马;
Aparādhānurūpena , daṇḍakammaṃ tu kāraye;
231此即如取沙、水等之取来。
Vālikāsalilādīna-māharāpanameva taṃ.
2518
2518.
233或令置石等任何物于头上;
Sīse vā nikkhipāpetuṃ, pāsāṇādīni kānici;
234或令卧于热石上,或于地上。
Nipajjāpetumuṇhe vā, pāsāṇe bhūmiyāpi vā.
2519
2519.
236或令入水中,比丘不应为;
Udakaṃ vā pavesetuṃ, na ca vaṭṭati bhikkhuno;
237此处仅遮止,杖甘马已说明。
Idhāvaraṇamattaṃ tu, daṇḍakammaṃ pakāsitaṃ.
238遮止事。
Nivāraṇakathā.
2520
2520.
240两边者、来去者、被灌者,第四为嫉妒者;
Pakkhopakkamikāsittā, catuttho panusūyako;
241与无根者五种,般哒咖已阐明。
Napuṃsakena pañcete, paṇḍakā paridīpitā.
2521
2521.
243于彼等依附者与嫉妒者,出家不被禁止;
Tesu āsittusūyānaṃ, pabbajjā na nivāritā;
244然于其余三种般哒咖,出家被禁止。
Itaresaṃ tu tiṇṇampi, paṇḍakānaṃ nivāritā.
2522二五二二。
2522.
246凡出家被禁止者,彼应被驱出,如是所说;
Vāritā yassa pabbajjā, nāsetabboti so mato;
247然知彼等三种而令出家者,恶作。
Tividhe pana te ñatvā, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
248般哒咖事。
Paṇḍakakathā.
2523二五二三。
2523.
250以相之义、以共住之义、以及以此二者之义,
Liṅgattheno ca saṃvāsa-ttheno tadubhayassa ca;
251名为贼住者,亦说为三种。
Theyyasaṃvāsako nāma, tividhopi pavuccati.
2524
2524.
253于此,自己出家后,既不受取
Sayameva ca yo tattha, pabbajitvā na gaṇhati;
254比丘瓦萨,亦不依长幼礼敬。
Bhikkhuvassāni vā neva, yathāvuḍḍhampi vandanaṃ.
2525
2525.
256「相盗」者,此为仅盗相之故而有;
Liṅgattheno ayaṃ liṅga-mattassa thenato siyā;
257若人出家后,受取比丘年资。
Yo ca pabbajito hutvā, bhikkhuvassāni gaṇhati.
2526
2526.
259若人接受共住,被称为「共住盗」;
Saṃvāsaṃ sādiyantova, saṃvāsatthenako mato;
260「双盗」者,如前所说之方式,如所说。
Ubhayatthenako vutta-nayoyeva, yathāha ca.
2527
2527.
262「或因王难、饥馑、旷野、疾病、怨敌、恐怖等;
‘‘Rājadubbhikkhakantāra-rogaveribhayehi vā;
263或为获取衣资之故,于此受持相者。
Cīvarāharaṇatthaṃ vā, liṅgamādiyatīdha yo.
2528
2528.
265不许共住,直至彼心清净;
Saṃvāsaṃ nādhivāseti, yāva so suddhamānaso;
266名为『盗共住者』,在此之前不称为此。」
Theyyasaṃvāsako nāma, tāva esa na vuccati’’.
267盗住者事。
Theyyasaṃvāsakakathā.
2529
2529.
269「我将成为外道」,若已达上之比丘;
‘‘Titthiyohaṃ bhavissa’’nti, upasampannabhikkhu ce;
270以外道之相而前往外道之住处。
Saliṅgeneva yo yāti, titthiyānamupassayaṃ.
2530
2530.
272前往时,每一步足,即有恶作之罪;
Gacchato padavārena, hoti āpatti dukkaṭaṃ;
273依止于彼等之相时,即成为外道派者。
Hoti titthiyapakkanto, liṅge tesaṃ tu nissite.
2531
2531.
275「我将成为外道」,然而草衣等,
‘‘Titthiyohaṃ bhavissa’’nti, kusacīrādikaṃ pana;
276自己披着,他也可能是离去者。
Sayameva nivāseti, sopi pakkantako siyā.
2532
2532.
278裸形,前往邪命外道等的住处,
Naggo ājīvakādīnaṃ, gantvā tesaṃ upassayaṃ;
279若使人剃除头发,或在此处接受圆相等。
Luñcāpeti sace kese, vattānādiyatīdha vā.
2533
2533.
281若取彼等之孔雀羽等标帜,
Morapiñchādikaṃ tesaṃ, liṅgaṃ gaṇhāti vā sace;
282或从彼等得核心教义,或得出家,
Sārato ceva vā tesaṃ, pabbajjaṃ laddhimeva vā.
2534
2534.
284则成为外道派者,然彼不得解脱;对裸行者之行,以足步为单位说恶作。
Hoti titthiyapakkanto, na panesa vimuccati;
285裸形者行走时,每走一步皆犯恶作。
Naggassa gacchato vuttaṃ, padavārena dukkaṭaṃ.
2535
2535.
287「未达上者」,依未达上者而说贼住者。
Vutto anupasampanna-vasena theyyavāsako;
288「如是外道归投者」,由已达上的比丘。
Tathā titthiyapakkanto, upasampannabhikkhunā.
289投向外道者事。
Titthiyapakkantakathā.
2536
2536.
291「龙或妙翅鸟,夜叉或萨咖于此」,
Nāgo vāpi supaṇṇo vā, yakkho sakkopi vā idha;
292「畜生趣者说,不应令出家」。
Tiracchānagato vutto, pabbājetuṃ na vaṭṭati.
293畜生论之论述。
Tiracchānakathā.
2537
2537.
295于五无间者,令出家者恶作;
Pañcānantarike pose, pabbājentassa dukkaṭaṃ;
296二根者亦然,以及比丘尼污染者。
Ubhatobyañjanañceva, tathā bhikkhunidūsakaṃ.
2538
2538.
298于比丘尼众中,仅一次达上者;
Ekatoupasampannaṃ, bhikkhunīnaṃ tu santike;
299污染之后,彼非比丘尼污染者。
Dūsetvā pana so neva, bhikkhunīdūsako siyā.
2539
2539.
301若未达上者污染后得达上;
Sace anupasampanna-dūsako upasampadaṃ;
302彼确实得出家,而彼女非巴拉基咖。
Labhateva ca pabbajjaṃ, sā ca neva parājitā.
303十一种不适任者之论述。
Ekādasaabhabbapuggalakathā.
2540
2540.
305不应令达上者,无依止师之人;
Nūpasampādanīyova , anupajjhāyako naro;
306作者有恶作,若已作则不坏。
Karoto dukkaṭaṃ hoti, na kuppati sace kataṃ.
2541
2541.
308「『动摇』者」,有些人如是说,然而不应取此说;
Kuppatīti vadanteke, na gahetabbameva taṃ;
309在其余诸处,此理亦应被智者于一切处知晓。
Sesesupi ayaṃ ñeyyo, nayo sabbattha viññunā.
2542二五四二。
2542.
311对于达上甘马,有二十五种不能者;若不知而作,则应降级,应受灭摈。
Upasampadakammassa, abhabbā pañcavīsati;
312二五四三。
Ajānitvā kato cāpi, osāro nāsanāraho.
2543
2543.
314手断等三十二种,麻风等十三种;
Hatthacchinnādibāttiṃsa, kuṭṭhiādi ca terasa;
315不得受具足,若已受则还俗。若后痊愈则可重受。
Apatto tesamosāro, kato ce pana rūhati.
2544二五四四。
2544.
317戒师唯一人;
Ekūpajjhāyako hoti;
318老师则有三人;
Honti ācariyā tayo;
319欲求达上者;
Upasampadāpekkhā ca;
320有二或三。
Honti dve vā tayopi vā.
2545二五四五。
2545.
322由三位老师一起,共同诵告;
Tīhi ācariyeheva, ekato anusāvanaṃ;
323降低而作甘马,不坏且成就。
Osāretvā kataṃ kammaṃ, na ca kuppati kappati.
2546二五四六。
2546.
325有一位伍巴迦亚。
Ekūpajjhāyako hoti;
326老师也同样如此;
Ācariyopi tathekato;
327以及希求达上者;
Upasampadāpekkhā ca;
328有二人或三人也。
Honti dve vā tayopi vā.
2547
2547.
330依次告知之后,以彼告知他们的名字;
Anupubbena sāvetvā, tesaṃ nāmaṃ tu tena ca;
331一起告知之后,任何一者也不违犯。
Ekato anusāvetvā, katampi ca na kuppati.
2548
2548.
333即使不同伍波迦咤亚,也不同老师,互相告知后,所作甘马亦成就。
Nānupajjhāyakenāpi, nānācariyakena ca;
334互相告知后,所作甘马亦成就。
Aññamaññānusāvetvā, kataṃ kammañca vaṭṭati.
2549
2549.
336苏玛诺长老为提萨长老之弟子告知;
Sumano tissatherassa, anusāveti sissakaṃ;
337提萨长老为苏玛那长老之弟子告知。
Tisso sumanatherassa, anusāveti sissakaṃ.
2550
2550.
339在此教法中,仅有一位伍波迦亚,仅有一位老师,
Nānupajjhāyakeneva, ekācariyakenidha;
340达上被禁止,由佛陀、日种亲族所制。
Upasampadā paṭikkhittā, buddhenādiccabandhunā.
341大篇集之论述。
Mahākhandhakakathā.
108伍波萨他篇集之释
Uposathakkhandhakakathā
2551
2551.
344以结界与非结界之方式,界被认为有二种;
Baddhābaddhavaseneva , sīmā nāma dvidhā matā;
345以相标定相,结合后即为认可。
Nimittena nimittaṃ tu, ghaṭetvā pana sammatā.
2552
2552.
347此界远离十一种界失,
Ayaṃ sīmāvipattīhi, ekādasahi vajjitā;
348名为已结之界,具足三种成就。
Baddhā nāma siyā sīmā, sā tisampattisaṃyutā.
2553
2553.
350从破、同一住处、别住等之区别:
Khaṇḍasamānasaṃvāsā-vippavāsādibhedato;
351如是,已结界以三种方式宣说,未结界亦以三种方式认知。
Iti baddhā tidhā vuttā, abaddhāpi tidhā matā.
2554
2554.
353从村落投水之处,以及七围之内;
Gāmato udakukkhepā, sattabbhantaratopi ca;
354于此,村落之界限,称为「村界」。
Tattha gāmaparicchedo, ‘‘gāmasīmā’’ti vuccati.
2555
2555.
356于天然湖、于海、或于河流,从四周;
Jātassare samudde vā, nadiyā vā samantato;
357中等的水抛掷,被称为水抛掷。
Majjhimassudakukkhepo, udakukkhepasaññito.
2556
2556.
359在无村落的林野中,七个内部;
Agāmake araññe tu, sattevabbhantarā pana;
360此界从周围,名为七内部。
Samantato ayaṃ sīmā, sattabbhantaranāmikā.
2557
2557.
362一个内部已说,二十八手张。
Ekaṃ abbhantaraṃ vuttaṃ, aṭṭhavīsatihatthakaṃ;
363以糖球投掷法,水投掷界被认为。
Guḷukkhepanayeneva, udakukkhepakā matā.
2558
2558.
365然而这两种界,因周围而增长;内部水投掷界,其余处可能是固定的。
Imā dve pana sīmāyo, vaḍḍhanti parisāvasā;
366向内抛水者,若站立处在界外,则属彼方。
Abbhantarūdakukkhepā, ṭhitokāsā paraṃ siyuṃ.
2559站立在内部周边,或离开一手距离;
2559.
368站立于内部边界之内,或离手触范围之外;
Ṭhito antoparicchede, hatthapāsaṃ vihāya vā;
369不超越热度,或者超越界限。
Tattakaṃ anatikkamma, paricchedampi vā paraṃ.
2560
2560.
371站立者破坏甘马,此为注疏之法则;
Ṭhito kammaṃ vikopeti, iti aṭṭhakathānayo;
372因此,彼应在手臂范围内,或者在外面做。
Tasmā so hatthapāse vā, kātabbo bahi vā pana.
2561
2561.
374结界之形状,标志与方位之宣说;
Baddhasīmāya saṇṭhānaṃ, nimittaṃ disakittanaṃ;
375知晓量度后净除,智者应结界。
Ñatvā pamāṇaṃ sodhetvā, sīmaṃ bandheyya paṇḍito.
2562
2562.
377三角形、四角形,圆形及鼓形;
Tikoṇaṃ caturassañca, vaṭṭañca paṇavūpamaṃ;
378天盖形、弓形,泥丁咖形及车形。
Vitānaṃ dhanukākāraṃ, mudiṅgasakaṭūpamaṃ.
2563
2563.
380山、林、石,树、道及蚁塔;
Pabbataṃ vanaṃ pāsāṇaṃ, rukkhaṃ maggañca vammikaṃ;
381「水与河」者,为阐明相之义。
Udakañca nadiñcāti, nimittānaṭṭha dīpaye.
2564
2564.
383于彼等中,以三相为首,周遍一切处;然而以百相来结界亦是允许的。
Tesu tīṇi nimittāni, ādiṃ katvā samantato;
384以百相来结界亦是允许的。
Nimittānaṃ satenāpi, bandhituṃ pana vaṭṭati.
2565
2565.
386「界限为三由旬」者,已说明为最大。
Tiyojanaparā sīmā, ukkaṭṭhāti pakāsitā;
387「二十一位比丘」者,下限见解所取。
Ekavīsati bhikkhūnaṃ, gaṇhantī heṭṭhimā matā.
2566
2566.
389于上限亦为上限,于下限亦为下限;此二者皆无边际,日种亲族如是说。
Ukkaṭṭhāyapi ukkaṭṭhā, heṭṭhimāyapi heṭṭhimā;
390此二者皆非界——如是由日亲〔世尊〕所说。
Etā dvepi asīmāti, vuttā ādiccabandhunā.
2567
2567.
392然而显示相已,一切周遍;
Nimittaṃ pana kittetvā, sabbameva samantato;
393其后应以白二甘马结界。
Pacchā ñattidutiyena, sīmaṃ bandhitumarahati.
2568
2568.
395结界之后,其后应同意衣离宿;同意已,彼结界被称为『有离宿』。
Bandhitvānantaraṃ pacchā, cīvarāvippavāsakaṃ;
396同意已,彼结界被称为『有离宿』。
Sammannitvāna baddhā sā-vippavāsāti vuccati.
2569
2569.
398然而,若于河、湖、海中结界;
Nadīsarasamuddesu, sīmaṃ bandhati ce pana;
399「不以此而确定,无界」,胜者如是说。
Na vottharati teneva, asīmāti jinobravi.
400界之论述。
Sīmākathā.
2570
2570.
402然而,日作者应作之事及其力量;
Dinakārakakattabbā-kārānañca vasā pana;
403九种伍波萨他未说,由佛陀、日种亲族。
Navevuposathā vuttā, buddhenādiccabandhunā.
2571
2571.
405十四日、十五日,以及和合伍波萨他;
Cātuddaso pannaraso, sāmaggī ca uposatho;
406如前所说之日,此等伍波萨他有三种。
Divaseneva niddiṭṭhā, tayopete uposathā.
2572
2572.
408僧团伍波萨他与群体伍波萨他,个人伍波萨他;
Saṅghe uposatho ceva, gaṇe puggaluposatho;
409依作者之方式,说伍波萨他有三种。
Kārakānaṃ vaseneva, tayo vuttā uposathā.
2573
2573.
411经诵说与清净伍波萨他;
Suttuddesābhidhāno ca, pārisuddhiuposatho;
412「决意」已被说示,三种甘马与伍波萨他。
Adhiṭṭhānanti niddiṭṭhā, tayo kammenuposathā.
2574
2574.
414僧团的巴帝摩卡,以及众的清净;一人的决意,已被导师说示。
Saṅghassa pātimokkho ca, pārisuddhi gaṇassa ca;
415受持之法,乃由导师就单人情形所明示。
Adhiṭṭhānamathekassa, niddiṭṭhaṃ pana satthunā.
2575巴帝摩卡的诵出,五种已被大仙说。
2575.
417巴帝摩卡之诵出,大牟尼〔世尊〕说有五种;
Pātimokkhassa uddesā, pañca vuttā mahesinā;
418因缘已略说,其余应使知。
Nidānaṃ uddisitvāna, sāvetabbaṃ tu sesakaṃ.
2576二五七六。
2576.
420此即应知之方法,于其余诸处亦然,智者应知;比丘尼之四种,略说非此九种。
Ayameva nayo ñeyyo, sesesupi ca viññunā;
421二五七七。
Cattāro bhikkhunīnañca, uddesā navime pana.
2577巴帝摩卡之略说,应于伍波萨他时作。
2577.
423于伍波萨他日,应诵巴帝摩卡;
Pātimokkhassa uddeso, kātabbova uposathe;
424无障碍,且未被禁止诵授。
Antarāyaṃ vinā ceva, anuddeso nivārito.
2578二五七八。
2578.
426长老是彼之主;
Thero ca issaro tassa;
427从读本而言,『长老所属』;
‘‘Therādheyya’’nti pāṭhato;
428被未转者所请求;
Avattantena ajjhiṭṭho;
429然而彼对其转授。
Yassa so pana vattati.
2579
2579.
431若诵时来至齐集,或若彼等来到者;已诵者即善诵竟,然余者应令得闻。
Uddisante samappā vā, āgacchanti sace pana;
432已宣说者,诵之甚善;其余各条,亦应告知。
Uddiṭṭhaṃ taṃ suuddiṭṭhaṃ, sāvetabbaṃ tu sesakaṃ.
2580
2580.
434若比丘众仅诵竟,或会众已起立时;若彼等众多,应于根本处作清净。
Uddiṭṭhamatte bhikkhūnaṃ, parisāyuṭṭhitāya vā;
435若人数众多,应于其根本处行清净。
Pārisuddhi tu kattabbā, mūle tesaṃ, sace bahū.
2581二五八一。
2581.
437扫除、点灯、设置水座,
Sammajjituṃ padīpetuṃ, paññāpetuṃ dakāsane;
438长老所指定者,不作者恶作。
Viniddiṭṭhassa therena, akarontassa dukkaṭaṃ.
2582二五八二。
2582.
440作扫除、灯明,设置水座,
Katvā sammajjanaṃ dīpaṃ, ṭhapetvā udakāsanaṃ;
441设置僧团告白已,应作三种伍波萨他。
Gaṇañattiṃ ṭhapetvāva, kattabbo tīhuposatho.
2583二五八三。
2583.
443完成前行事后,一人应决意;若不决意者,有恶作罪。
Pubbakiccaṃ samāpetvā, adhiṭṭheyya panekako;
444若不决意者,有恶作罪。
No ce adhiṭṭhaheyyassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2584二五八四。
2584.
446以非法而破僧,以和合而非法;同样以法而破僧,以和合而如法。
Adhammena ca vaggena, samaggena adhammato;
447同样以法而破僧,以和合而如法。
Tathā dhammena vaggena, samaggena ca dhammato.
2585二五八五。
2585.
449胜者说:「这些是伍波萨他的甘马。」
Uposathassa etāni, kammānīti jinobravi;
450在这四种当中,第四种被认为是如法的。
Catūsvapi panetesu, catutthaṃ dhammikaṃ mataṃ.
2586二五八六。
2586.
452此处以非法的品,何者是伍波萨他?
Adhammenidha vaggo hi, katamo cetthuposatho?
453在一个界内住有四位比丘之处。
Vasanti ekasīmāyaṃ, cattāro yattha bhikkhuno.
2587二五八七。
2587.
455若三人带来一人之清净,而行清净者,则为非法、破僧之伍波萨他。
Ekassa pārisuddhiṃ te, ānayitvā tayo janā;
456若以非法和合,四比丘一处,而行清净者,则为非法和合。
Karonti pārisuddhiṃ ce, adhammo vagguposatho.
2588二五八八。
2588.
458若以非法和合,四比丘一处,
Adhammena samaggo hi, cattāro bhikkhunekato;
459而行清净者,则为非法和合。
Karonti pārisuddhiṃ ce, samaggo hotyadhammiko.
2589
2589.
461然而,何者是如法的群体?何者是伍波萨他?
Dhammena pana vaggo hi, katamo so uposatho;
462住于一结界中,有四位比丘在此处。
Vasanti ekasīmāyaṃ, cattāro yattha bhikkhuno.
2590
2590.
464三人带来一人的清净,
Ekassa pārisuddhiṃ te, ānayitvā tayo janā;
465若诵巴帝摩卡时,群体即如法伍波萨他。
Pātimokkhuddisante ce, vaggo dhammenuposatho.
2591
2591.
467从法而言,彼为和合;
Dhammato hi samaggo so;
468四位比丘在一处;
Cattāro bhikkhunekato;
469于此诵巴帝摩卡;
Pātimokkhuddisantīdha;
470从法而言,被认为是和合。
Samaggo dhammato mato.
2592
2592.
472「于别众中,于和合众」者,或想为别众,或疑为别众;
Vagge samagge vaggoti, saññino vimatissa vā;
473正行伍波萨他者,有恶作罪。
Uposathaṃ karontassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2593
2593.
475若彼有破僧意图者,则有土喇咤亚罪;
Bhedādhippāyato tassa, hoti thullaccayaṃ pana;
476于别众中,以和合众想而犯,及想为和合众。
Vagge samaggenāpatti, samaggoti ca saññino.
2594
2594.
478与被举的在家人,与其余的同法者;
Ukkhittena gahaṭṭhena, sesehi sahadhammihi;
479与死者、舍戒者,或与十一人一起。
Cutanikkhittasikkhehi, ekādasahi vā saha.
2595
2595.
481不应行伍波萨他,与同分罪者一起;或与被欲遮止者,行者有恶作。
Uposatho na kātabbo, sabhāgāpattikena vā;
482以他人之意愿代为坐腊者,犯恶作。
Chandena pārivutthena, karoto hoti dukkaṭaṃ.
2596
2596.
484若未告知而有罪,未作而有疑,
Adesetvā panāpattiṃ, nāvikatvāna vematiṃ;
485不应行伍波萨他,于日或非伍波萨他日。
Uposatho na kātabbo, dine vā anuposathe.
2597
2597.
487于伍波萨他日不住,与有比丘之比丘,
Uposathe panāvāsā, sabhikkhumhā ca bhikkhunā;
488有住处或无住处,任何时候不应前往。
Āvāso vā anāvāso, na gantabbo kudācanaṃ.
2598
2598.
490于彼伍波萨他之事
Yasmiṃ uposathe kiccaṃ;
491于住处确实进行者
Āvāse pana vattati;
492彼若名为有比丘
So ce sabhikkhuko nāma;
493则宣说为住处。
Āvāsoti pakāsito.
2599
2599.
495伍波萨他为何义?巴瓦喇那为何义?
Uposatho kimatthāya, kimatthāya pavāraṇā;
496伍波萨他为和合之义,巴瓦拉那为清净之义。
Uposatho samaggattho, visuddhatthā pavāraṇā.
2600
2600.
498若阻碍如法之甘马者,恶作。若反对者,恶作。
Kopetuṃ dhammikaṃ kammaṃ, paṭikkoseyya dukkaṭaṃ;
499若不给与欲或身和合者,亦恶作。
Chandaṃ vā kāyasāmaggiṃ, adentassapi dukkaṭaṃ.
2601
2601.
501僧团有五种,依四众等之差别而分。
Hoti pañcavidho saṅgho, catuvaggādibhedato;
502而彼以应作甘马之方式而被阐明。
So ca kattabbakammassa, vasena paridīpito.
2602
2602.
504巴瓦喇那、告白、以及达上甘马,除了以四众之外,不存在不可作者。
Pavāraṇaṃ tathābbhānaṃ, kammañca upasampadaṃ;
505除四人僧团外,无不可为之事。
Ṭhapetvā catuvaggena, akattabbaṃ na vijjati.
2603以五众之告白,中国之达上,
2603.
507五人僧团行出罪,中国境内行达上;
Pañcavaggena abbhānaṃ, majjhadesūpasampadaṃ;
508以十品而说云,除外一切皆可行。
Dasavaggena abbhānaṃ, vinā sabbaṃ tu vaṭṭati.
2604
2604.
510甘马以二十品而说,不应作任何事;
Kammaṃ vīsativaggena, na kattabbaṃ na kiñcipi;
511为令知不足则有过失,非于过多,乃过多性。
Ūne dosoti ñāpetuṃ, nādhike atirekatā.
2605
2605.
513四者本性如是,已显示为甘马所得。
Cattāro pakatattāva, kammappattāti dīpitā;
514「四人僧团应作」者,于其余诸甘马亦此为规则。
Catuvaggena kattabbe, sesesu ca ayaṃ nayo.
2606
2606.
516「四人僧团等应作」者,若作已,则不共住者为僧数满足者,作者犯恶作。
Catuvaggādikattabbaṃ, katvāsaṃvāsapuggalaṃ;
517为凑足人数者,所作之恶作罪成立。
Gaṇapūraṃ karontassa, kataṃ kuppati dukkaṭaṃ.
2607「于别住等甘马」者,于彼处,僧数满足者
2607.
519于别住等甘马中,其中作为凑数者,
Parivāsādikammepi , tatraṭṭhaṃ gaṇapūrakaṃ;
520然而,对于已作者与正作者,如是;但其余则允许。
Katvā pana karontānaṃ, tathā, sesaṃ tu vaṭṭati.
521伍波萨他篇集之论述。
Uposathakkhandhakakathā.
166瓦萨入住篇集之释
Vassūpanāyikakkhandhakakathā
2608
2608.
524前与后二者,是二种瓦萨入住;应以住所或言语之区别,由前往者作之。
Purimā pacchimā cāti, duve vassūpanāyikā;
525依附〔某方〕或言语分裂,应由前往者来履行。
Ālayo vā vacībhedo, kattabbo upagacchatā.
2609
2609.
527或者进入瓦萨,知而不前往者;
Vassūpagamanaṃ vāpi, jānaṃ anupagacchato;
528或者住满三月后,行走者亦恶作。
Temāsamavasitvā vā, carantassapi dukkaṭaṃ.
2610
2610.
530在树洞、伞下、围篱、洞窟、小屋中,
Rukkhassa susire chatte, cāṭichavakuṭīsu vā;
531或在露地,进入瓦萨,不允许。
Ajjhokāsepi vā vassaṃ, upagantuṃ na vaṭṭati.
2611
2611.
533瓦萨中断者,无罪,若有障难;
Vassacchede anāpatti, antarāyo sace siyā;
534瓦萨已断之比丘,巴瓦喇那被遮止。
Chinnavassassa bhikkhussa, vāritāva pavāraṇā.
2612
2612.
536然而,为见父母;
Mātāpitūnaṃ pana dassanatthaṃ;
537为五种事,为如法者;
Pañcannamatthe sahadhammikānaṃ;
538为见病者,为彼看护者;
Daṭṭhuṃ gilānaṃ tadupaṭṭhakānaṃ;
539「食物等」者,为了寻求他们的食物等。
Bhattādi nesaṃ pariyesanatthaṃ.
2613
2613.
541如是前往不喜乐者处,或从远离处生起者处;
Tathānabhirataṃ gantvā, vūpakāsessamuṭṭhitaṃ;
542我将去除他的邪见,或去除追悔。
Diṭṭhiṃ vā tassa kukkuccaṃ, vinodessāmahanti vā.
2614
2614.
544如是以七日之事,通晓律的比丘应:
Evaṃ sattāhakiccena, bhikkhunā vinayaññunā;
545即使未被遣使,亦应前往,何况已被遣使者。
Apesitepi gantabbaṃ, pageva pahite pana.
2615
2615.
547于此,已入瓦萨之比丘,若未受邀请,为听闻法之故,前往则不允许。
Vassaṃ upagatenettha, animantitabhikkhunā;
548然而,为听闻法而前往,则不合适。
Dhammassa savanatthāya, gantuṃ pana na vaṭṭati.
2616
2616.
550「某日将有集会」;
‘‘Asukaṃ nāma divasaṃ, sannipāto bhavissati’’;
551如是,若先前已作了咖提咖,则作是允许的。
Iccevaṃ katikā pubbaṃ, katā ce pana vaṭṭati.
2617
2617.
553「我将洗涤、我将染色、物品」,如是说不允许;若老师与依止师派遣,则允许。
‘‘Dhovissāmi rajissāmi, bhaṇḍaka’’nti na vaṭṭati;
554若老师与依止师派遣,则允许。
Sacācariyupajjhāyā, pahiṇanti ca vaṭṭati.
2618
2618.
556为了诵习等之目的,前往不允许;
Uddesādīnamatthāya, gantuṃ neva ca vaṭṭati;
557为了见尊长,人得以前往。
Garūnaṃ dassanatthāya, gantuṃ labhati puggalo.
2619
2619.
559若老师说『今日,莫前往』;
Sace ācariyo ‘‘ajja, mā gacchāhī’’ti bhāsati;
560夜分断时无罪,如是已阐明。
Ratticchede anāpatti, hotīti paridīpitā.
2620
2620.
562对于任何亲族,或侍奉家族;
Yassa kassaci ñātissa, upaṭṭhākakulassa vā;
563为见而行者,于夜分断时,恶作。
Gacchato dassanatthāya, ratticchede ca dukkaṭaṃ.
2621
2621.
565「我今日去村落后将返回」,如是而言;
‘‘Āgamissāmi ajjeva, gantvāhaṃ gāmaka’’nti ca;
566若行而不能到达者,则不应行。
Sace pāpuṇituṃ gacchaṃ, na sakkoteva vaṭṭati.
2622
2622.
568比丘应于三处舍弃商队或船只;
Vaje satthepi nāvāyaṃ, tīsu ṭhānesu bhikkhuno;
569断瓦萨无罪,且允许巴瓦喇那。
Vassacchede anāpatti, pavāretuñca vaṭṭati.
2623
2623.
571若有资具缺乏,或有身体不适,
Sati paccayavekalle, sarīrāphāsutāya vā;
572此即为障碍,即使断瓦萨亦可离去。
Eseva antarāyoti, vassaṃ chetvāpi pakkame.
2624
2624.
574凡以任何障碍,而未入瓦萨者,
Yena kenantarāyena, vassaṃ nopagato hi yo;
575第二次应前往,或者已断瓦萨者。
Dutiyā upagantabbā, chinnavassena vā pana.
2625
2625.
577未前往瓦萨,或当日即前往;
Vassaṃ anupagantvā vā, tadaheva ca gacchati;
578在外七日,或者前往后。
Bahiddhā eva sattāhaṃ, upagantvāpi vā pana.
2626
2626.
580若度过彼,前者亦不存在;
Vītināmeti ce tassa, purimāpi na vijjati;
581对于答应之比丘,有恶作罪。
Paṭissave ca bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2627
2627.
583未入瓦萨而离去,且未作不留难者;
Vassaṃ panupagantvā ca, uṭṭhāpetvā na cāruṇaṃ;
584对于离去之比丘,以七日作法。
Gacchato pana sattāha-karaṇeneva bhikkhuno.
2628
2628.
586于七日内,对于彼返回者;
Antoyeva ca sattāhaṃ, nivattantassa tassa tu;
587「无犯」者,何须说?对于住满后出外者。
Anāpattīti ko vādo, vasitvā bahi gacchato.
2629
2629.
589「我将在此住瓦萨」,若有执着存在;不以此念住瓦萨,然而住所
‘‘Vasissāmīdha vassa’’nti, ālayo yadi vijjati;
590已取得,善取得,彼未断瓦萨。
Nopetasatiyā vassaṃ, tena senāsanaṃ pana.
2630
2630.
592已取得,善取得,彼未断瓦萨。
Gahitaṃ suggahitaṃ hoti, chinnavasso na hoti so;
593得以巴瓦喇那,无有任何过失。
Labhateva pavāretuṃ, na doso koci vijjati.
2631
2631.
595「我于此住处,此瓦萨期间,入住三月」,
‘‘Imasmiṃ vihāre temāsaṃ, imaṃ vassaṃ upemi’’ti;
596如是决意三次后,即成入瓦萨者。
Nicchārite ca tikkhattuṃ, vassaṃ upagato siyā.
2632
2632.
598以第九日为始,比丘得以前往;
Ādiṃ tu navamiṃ katvā, gantuṃ vaṭṭati bhikkhuno;
599他可以后来,或者不来也无过失。
Āgacchatu ca pacchā so, mā vā doso na vijjati.
600入瓦萨篇集之论述。
Vassūpanāyikakkhandhakakathā.
192巴瓦喇那篇集之注释
Pavāraṇakkhandhakakathā
2633
2633.
603十四日与十五日,和合与巴瓦喇那;三说、二说与一说,于僧团、群体及个人。
Cātuddasī pañcadasī, sāmaggī ca pavāraṇā;
604三语羯磨、二语羯磨,以及于僧团与众中之个人,
Tevācī dvekavācī ca, saṅghe ca gaṇapuggale.
2634
2634.
606此等九种巴瓦喇那,由牟尼主所说;
Etā pana munindena, vuttā nava pavāraṇā;
607除三种甘马外,应于其内巴瓦喇那。
Tīṇi kammāni muñcitvā, anteneva pavāraye.
2635
2635.
609完成前行事后,于适当时集合;
Pubbakiccaṃ samāpetvā, pattakalle samānite;
610除单白外,僧团应行巴瓦喇那。
Ñattiṃ ṭhapetvā saṅghena, kattabbā hi pavāraṇā.
2636
2636.
612当诸长老巴瓦喇那时,新比丘应坐;
Pavārentesu theresu, nisīdeyya navo pana;
613直至自己巴瓦喇那为止,彼应蹲踞。
Sayaṃ yāva pavāreyya, tāva ukkuṭikañhi so.
2637
2637.
615说白后应巴瓦喇那,四人或三人,
Ñattiṃ vatvā pavāreyyuṃ, cattāro vā tayopi vā;
616完成前行事后,若住于一住处。
Pubbakiccaṃ samāpetvā, ekāvāse vasanti ce.
2638
2638.
618二人可互相巴瓦喇那,无需白告;
Aññamaññaṃ pavāreyyuṃ, vinā ñattiṃ duve janā;
619一人亦可自决意,其余为僧团巴瓦喇那。
Adhiṭṭheyya panekopi, sesā saṅghapavāraṇā.
2639
2639.
621僧团巴瓦喇那已竟时,未到者若行巴瓦喇那,
Pavārite ca saṅghasmiṃ, kareyyanāgato pana;
622或未住瓦萨、断瓦萨者,则行清净伍波萨他。
Avuṭṭho chinnavasso vā, pārisuddhiuposathaṃ.
2640
2640.
624五人住处中,或四人或三人;
Pañca yasmiṃ panāvāse, cattāro vā tayopi vā;
625沙门们各各带走,彼等之巴瓦喇那。
Ekekassa haritvāna, samaṇā te pavāraṇaṃ.
2641
2641.
627互相巴瓦喇那,若有罪为恶作;
Aññamaññaṃ pavārenti, sace āpatti dukkaṭaṃ;
628其余以伍波萨他所说之方法,智者于此应知。
Sesaṃ uposathe vutta-nayenidha naye budho.
2642
2642.
630以给予清净,成就自己的清净;
Pārisuddhippadānena, sampādetattano suciṃ;
631以给予欲,为僧团成就一切,非为自己。
Chandadānena saṅghassa, sabbaṃ sādheti, nattano.
2643
2643.
633因此,对于两者,为了成就义务之义,如是;
Tasmā pana ubhinnampi, kiccasiddhatthamevidha;
634给予欲的比丘,也应给予清净。
Pārisuddhipi dātabbā, chandaṃ dentena bhikkhunā.
2644
2644.
636以一人之欲,亦应取多人之清净;
Chandekena bahūnampi, hātabbo pārisuddhipi;
637辗转取得之欲,不得至清净。
Paramparāhaṭo chando, na gacchati visuddhiyā.
2645
2645.
639取欲者,或取清净,或取巴瓦喇那,
Chandaṃ vā pārisuddhiṃ vā, gahetvā vā pavāraṇaṃ;
640或承认沙玛内拉等身份。
Sāmaṇerādibhāvaṃ vā, paṭijāneyya hārako.
2646
2646.
642若彼未到僧团,即还俗或死亡;
Sace so saṅghamappatvā, vibbhameyya mareyya vā;
643未携带之全部,到达后若如是携带。
Nāhaṭañceva taṃ sabbaṃ, patvā cevaṃ siyāhaṭaṃ.
2647
2647.
645到达僧团后,若放逸、若睡眠、若心狂乱;
Saṅghaṃ patvā pamatto vā, sutto vā khittacittako;
646不告知者无犯,若故意则为恶作。
Nāroceti anāpatti, hoti sañcicca dukkaṭaṃ.
2648
2648.
648彼等专注于观者,日夜不懈怠;
Ye te vipassanāyuttā, rattindivamatanditā;
649初夜与后夜,以观为所依。
Pubbarattāpararattaṃ, vipassanaparāyaṇā.
2649二六四九。
2649.
651已得安乐住者,不应有退失;
Laddhaphāsuvihārānaṃ, siyā na parihāniti;
652巴瓦喇那之摄颂,说于咖提咖月。
Pavāraṇāya saṅgāho, vutto kattikamāsake.
653巴瓦喇那篇集之论。
Pavāraṇakkhandhakakathā.
210皮革篇集之释
Cammakkhandhakakathā
2650
2650.
656伊喇咖羚羊之皮,许比丘使用;罗希德尼咖鹿、巴萨德鹿、母鹿之皮亦然。
Eḷakājamigānaṃ tu, cammaṃ vaṭṭati bhikkhuno;
657罗希德鹿、小羚羊,以及母鹿之群。
Rohiteṇikuraṅgānaṃ, pasadaṃmigamātuyā.
2651
2651.
659除此等之皮外,其余者为恶作之事;于鞋履中,一切非人皮皆许用。
Ṭhapetvā cammametesaṃ, aññaṃ dukkaṭavatthukaṃ;
660袋及鞋中,一切皮革,凡非人皮,皆得允许。
Thavikopāhane sabbaṃ, cammaṃ vaṭṭatyamānusaṃ.
2652
2652.
662「在中部地区允许,不允许有绳结的鞋;
Vaṭṭanti majjhime dese, na guṇaṅguṇupāhanā;
663在寺院内允许,一切处对病者亦允许。」
Vaṭṭanti antoārāme, sabbatthāpi ca rogino.
2653
2653.
665「以布片包裹者,以及同样以绳缠绕者;
Puṭakhallakabaddhā ca, tatheva pāliguṇṭhimā;
666填充棉花者不允许,一切青色等亦不允许。」
Tūlapuṇṇā na vaṭṭanti, sabbanīlādayopi ca.
2654
2654.
668彩色鞋履,具有如羊角般的增高物;若以孔雀羽缝制,则不适合。
Citrā upāhanā meṇḍa-visāṇūpamavaddhikā;
669然而,以孔雀羽毛缝缀者,则不得允许。
Na ca vaṭṭanti morassa, piñchena parisibbitā.
2655以猫、黑鼬、猫头鹰、狮子、虎、豹、水獭、豺之皮革,及羚羊之皮革所制之资具,不适合。
2655.
671豹猫、黑猫、枭鸟、狮、虎、豺、豹——
Majjārakāḷakolūka-sīhabyagghuddadīpinaṃ;
672以此等之皮革镶边者,不得允许。
Ajinassa ca cammena, na vaṭṭati parikkhaṭā.
2656
2656.
674除去布塔等,或完全切断;如是改变颜色后,应持履。
Puṭādiṃ apanetvā vā, chinditvā vāpi sabbaso;
675如此裁制各色,鞋即应当穿用。
Vaṇṇabhedaṃ tathā katvā, dhāretabbā upāhanā.
2657
2657.
677然而一切鞋履,皆不许持;
Sabbāpi pana dhāretuṃ, na ca vaṭṭanti pādukā;
678除彼处之小便、大便、洗漱用鞋。
Ṭhapetvā tattha passāva- vaccācamanapādukā.
2658
2658.
680阿桑迪与巴朗咖,名为高广床座;
Āsandiñceva pallaṅkaṃ, uccāsayanasaññitaṃ;
681若使用超过量者,恶作。
Atikkantapamāṇaṃ tu, sevamānassa dukkaṭaṃ.
2659
2659.
683果纳咖、咖德咖、吉德、巴提咖、巴德离咖,
Gonakaṃ kuttakaṃ cittaṃ, paṭikaṃ paṭalikampi ca;
684一端毛、维咖提、杜离咖、伍达罗米咖。
Ekantalomiṃ vikatiṃ, tūlikaṃ uddalomikaṃ.
2660
2660.
686咖提萨绸、国谢亚绸、象毯、马毯、车毯、床毯;
Kaṭṭissaṃ pana koseyyaṃ, hatthiassarathattharaṃ;
687以及芭蕉皮、鹿皮、优质鹿皮所制之覆盖物。
Kadalimigapavara-paccattharaṇakampi ca.
2661
2661.
689染色天盖之下,两端染色之枕垫;
Heṭṭhā rattavitānassa, dvidhā rattūpadhānakaṃ;
690此一切皆不许可,受用者犯恶作。
Akappiyamidaṃ sabbaṃ, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
2662
2662.
692下有不许可的敷具时,不允许;
Heṭṭhā akappiye paccatthare sati na vaṭṭati;
693上有白色天盖,在彼不存在时,允许。
Uddhaṃ setavitānampi, tasmiṃ asati vaṭṭati.
2663
2663.
695除了高床、长椅,以及棉褥之外,
Āsandiṃ pana pallaṅkaṃ, ṭhapetvā tūlikampi ca;
696其余一切,可得在家众所有之物。
Sesaṃ pana ca sabbampi, labhate gihisantakaṃ.
2664
2664.
698于法座无犯,于食堂亦可坐;
Dhammāsane anāpatti, bhattaggepi nisīdituṃ;
699于地敷具处,亦可卧。
Bhūmattharaṇake tattha, sayitumpi ca vaṭṭati.
700皮革篇集之论。
Cammakkhandhakakathā.
226药篇集之释
Bhesajjakkhandhakakathā
2665
2665.
703已说居士之,乃至许可。
Vuttā gahapatissāpi, sammutussāvanantikā;
704「果尼萨地等」者,有四种如法地。
Gonisādīti kappiyā, catasso honti bhūmiyo.
2666
2666.
706僧团所有之房屋,或比丘所有者;应作为如法地,以避免共宿。
Saṅghassa santakaṃ gehaṃ, santakaṃ bhikkhunopi vā;
707然而,应当制作足以供同宿所用之净物。
Kappiyaṃ pana kattabbaṃ, sahaseyyappahonakaṃ.
2667除比丘外,由其他人所施与之如法地;
2667.
709除比丘之外,他人布施于净地之物;
Ṭhapetvā bhikkhumaññehi, dinnaṃ kappiyabhūmiyā;
710为了他们的利益,有属于居士的住处,如同居士之家。
Atthāya santakaṃ tesaṃ, gehaṃ gahapatevidaṃ.
2668
2668.
712那被称为『共许』者,即是被僧团所共许的;或者不作甘马语,仅以求听即可。
Sā hi sammutikā nāma, yā hi saṅghena sammatā;
713即使未宣读甘马语,求听甘马亦得成立。
Kammavācamavatvā vā, vaṭṭatevāpalokanaṃ.
2669然而,在安立第一块砖、石、柱等时;
2669.
715然于最初安置砖石、柱础等之时;
Paṭhamiṭṭhakapāsāṇa-thambhādiṭṭhapane pana;
716「我们建造储食净屋」,如是说者,应从四周。
‘‘Kappiyakuṭiṃ karomā’’ti, vadantehi samantato.
2670
2670.
718当他人举起安置时,或触碰他人时;或自己举起后,应安置于近旁。
Ukkhipitvā ṭhapentesu, āmasitvā paresu vā;
719或自行移置,应安放于听闻范围之内。
Sayamevukkhipitvā vā, ṭhapeyyussāvanantikā.
2671
2671.
721然而,当比丘们说砖等基础时;
Iṭṭhakādipatiṭṭhānaṃ , bhikkhūnaṃ vadataṃ pana;
722语之终结,同时则许。
Vācāya pariyosānaṃ, samakālaṃ tu vaṭṭati.
2672
2672.
724园林未围绕者,全部或大部分;二种亦为智者,称为牛坐等。
Ārāmo aparikkhitto, sakalo bhuyyatopi vā;
725凡此两种,智者称之为牛卧地等。
Duvidhopi ca viññūhi, gonisādīti vuccati.
2673然而此等四者,皆为净地。
2673.
727此四者,皆可作为净地;
Etā pana catassopi, honti kappiyabhūmiyo;
728此中,已煮与已出者,一切肉食皆许可。
Ettha pakkañca vutthañca, sabbaṃ vaṭṭati āmisaṃ.
2674二六七四。
2674.
730凡依止于柱等处,彼称为流出无尽者;
Ussāvanantikā yā sā, thambhādīsu adhiṭṭhitā;
731当柱等被移去时,于其他处亦得住立。
Thambhādīsvapanītesu, tadaññesupi tiṭṭhati.
2675二六七五。
2675.
733当一切皆被移去时,应成已舍弃所依处者;
Apanītesu sabbesu, siyā jahitavatthukā;
734牛粪等被遮止,其余则因覆盖与破坏之故。
Gonisādī parikkhittā, sesā chadananāsato.
2676
2676.
736除比丘外,对其他人,从手中接受;对彼等之寄存,于内部所说,对比丘是允许的。
Bhikkhuṃ ṭhapetvā aññesaṃ, hatthato ca paṭiggaho;
737彼等之积蓄,于内部——如前所说,于比丘乃适当。
Tesañca sannidhi anto- vuttaṃ bhikkhussa vaṭṭati.
2677对比丘或比丘尼,有主物或僧团物;
2677.
739属于比丘或比丘尼之物,乃至属于僧团之物;
Bhikkhussa bhikkhuniyā vā, santakaṃ saṅghikampi vā;
740内煮者与熟食,二者皆不许可。
Antovutthañca pakkañca, ubhinnaṃ na ca vaṭṭati.
2678
2678.
742于非净屋中煮者,与酥油等混合者;
Akappakuṭiyā vutthaṃ, sappiādivimissitaṃ;
743被指定为『内煮』者,首二时段。
‘‘Antovuttha’’nti niddiṭṭhaṃ, paṭhamaṃ kālikadvayaṃ.
2679
2679.
745以彼等酥油等,比丘尽形寿;
Teheva sappiādīhi, bhikkhunā yāvajīvikaṃ;
746然而,那已煮的(食物),七日内,若无肉类,则允许(食用)。
Pakkaṃ taṃ pana sattāhaṃ, vaṭṭateva nirāmisaṃ.
2680
2680.
748若(比丘)食用与肉类混合的已煮(食物);
Sace āmisasaṃsaṭṭhaṃ, pakkaṃ taṃ paribhuñjati;
749以及食用(僧团)内煮的,或更多,以及自己煮的,
Antovutthañca bhiyyopi, sāmapakkañca bhuñjati.
2681
2681.
751时限食为食物,饮料为夜分限(食);
Yāvakālikamāhāro, pānakaṃ yāmakālikaṃ;
752「七日药」者,熟酥等五种也。
Sattāhakālikaṃ nāma, sappiādikapañcakaṃ.
2682
2682.
754其余姜黄等药,则为尽形寿药;四种时分药已说,水为非时分药。
Sesaṃ pana haliddādi, bhesajjaṃ yāvajīvikaṃ;
755时限者说有四种,水则为非时限之物。
Catudhā kālikā vuttā, udakaṃ hotyakālikaṃ.
2683仅就受取而言,三种时分药为时限已过;
2683.
757仅以受取之缘故,超过时限者为三时限;
Paṭiggahavaseneva, kālātītā tikālikā;
758「有令过失者,已食者,以及未食者第三」。
Honti dosakarā bhuttā, abhuttaṃ tatiyampi ca.
2684二六八四。
2684.
760「芒果、阎浮、椰子、香蕉、蜜、葡萄、沙鲁、粗涩果」,饮料被认为有八种。
Ambaṃ jambu ca cocañca, mocañca madhu muddikā;
761二六八五。
Sālu phārusakañcāti, pānakaṃ aṭṭhadhā mataṃ.
2685「为饮料之目的而允许的果实,熟的与生的」。
2685.
763为饮料之用而开许者,果实——熟者与生者;
Pānakatthamanuññātaṃ, phalaṃ pakkañca āmakaṃ;
764因酒之缘故而被禁止者,是有因缘之受取。
Pānahetu paṭikkhitto, savatthukapaṭiggaho.
2686
2686.
766将芒果捣碎,于水中浸泡;
Ambapakkaṃ sukoṭṭetvā, madditvā udake pana;
767其后滤过,饮用饮料是允许的。
Pacchā parissavaṃ katvā, pātuṃ vaṭṭati pānakaṃ.
2687
2687.
769日晒熟者是允许的,然而火煮熟者不允许;
Vaṭṭatādiccapākaṃ tu, aggipakkaṃ na vaṭṭati;
770此同一方法,于其余诸饮料中亦已阐明。
Eseva ca nayo sesa-pānakesupi dīpito.
2688
2688.
772花、叶、果、甘蔗,此等有四种汁;许可此等八种饮料时,已许可此等。
Pupphapattaphalucchūnaṃ, cattāro panime rasā;
773开许此八种,乃开许者所开许之饮料。
Anuññātā imānaṭṭha, pānāni anujānatā.
2689一切花汁已说,除蜜蜂之汁外;
2689.
775一切花之味已说,除蜂蜜之味外;
Sabbo puppharaso vutto, madhukassa rasaṃ vinā;
776已说一切叶汁,除了煮熟的汁。
Sabbo pattaraso vutto, pakkaḍākarasaṃ vinā.
2690
2690.
778七种随顺的谷物,其果实所生之汁;除了被允许的,一切非时的果实所生之汁。
Sattannaṃ sānulomānaṃ, dhaññānaṃ phalajaṃ rasaṃ;
779除已开许者外,一切非时所生果之汁液。
Ṭhapetvānumato sabbo, vikāle phalajo raso.
2691
2691.
781即使是尽形寿药的叶,在冷水中制成的;
Yāvakālikapattāna-mapi sītudake kato;
782「压榨后」等,亦指阿迪咤果之榨汁,然于非时则允许。
Madditvādiccapākopi, vikāle pana vaṭṭati.
2692
2692.
784棕榈与椰子,波罗蜜与拉布迦,提普萨与阿拉布与昆班达,以及普萨果。
Tālañca nāḷikerañca, panasaṃ labujampi ca;
785冬瓜、葫芦、南瓜,以及花果亦然。
Tipusālābukumbhaṇḍaṃ, tathā pussaphalampi ca.
2693如是埃拉鲁咖等,此等确非果实。
2693.
787如是苤蓝等,此等皆非果实;
Evameḷālukañcāti, navetāni phalāni hi;
788以及其他一切,随顺于七种谷物者。
Aparaṇṇañca sabbampi, sattadhaññānulomikaṃ.
2694
2694.
790枣、甜罗望子、酸罗望子、国桑比果、迦罗摩达咖果;
Badaraṃ timbarū selu, kosambaṃ karamaddakaṃ;
791以及柑橘、木苹果、藤、罗望子果。
Mātuluṅgakapitthañca, vettaṃ ciñcaphalampi ca.
2695
2695.
793然而,诸如此类小果之汁,
Phalānaṃ evamādīnaṃ, khuddakānaṃ raso pana;
794八种饮料随顺性,已于随顺中说示。
Aṭṭhapānānulomattā, niddiṭṭho anulomike.
2696
2696.
796具随顺性之谷物,除去果实所生汁液;其余果实之汁液,于此非时限量食。
Sānulomassa dhaññassa, ṭhapetvā phalajaṃ rasaṃ;
797此处无其他果汁,此为非时所宜饮用者。
Añño phalaraso natthi, ayāmakāliko idha.
798药篇集之论。
Bhesajjakkhandhakakathā.
259咖提那衣篇集之注释
Kathinakkhandhakakathā
2697
2697.
801诸比丘出瓦萨已,世尊宣说咖提那衣之铺展;
Bhikkhūnaṃ vuṭṭhavassānaṃ, kathinatthāramabravi;
802牟尼中尊,为五种利益之缘故。
Pañcannaṃ ānisaṃsānaṃ, kāraṇā munipuṅgavo.
2698
2698.
804不离仅刻划等二十四种过失;
Na ullikhitamattādi-catuvīsativajjitaṃ;
805比丘尼取衣已,提起旧衣。
Cīvaraṃ bhikkhunādāya, uddharitvā purāṇakaṃ.
2699
2699.
807决意新衣后,应再以言语说:
Navaṃ adhiṭṭhahitvāva, vattabbaṃ vacasā puna;
808「我以此下衣,展开咖提那衣。」
‘‘Imināntaravāsena, kathinaṃ attharāmi’’ti.
2700
2700.
810如是说三次,咖提那衣即为已展开;然而应前往僧团,取咖提那衣。
Vutte tikkhattumiccevaṃ, kathinaṃ hoti atthataṃ;
811然后前往僧团,取咖提那衣而来。
Saṅghaṃ panupasaṅkamma, ādāya kathinaṃ iti.
2701
2701.
813「尊者,咖提那衣已展开,请僧团随喜;咖提那衣的展开如法」,应由那位比丘如是说。
‘‘Atthataṃ kathinaṃ bhante, saṅghassa anumodatha;
814如法的咖提那衣铺展,彼比丘应当宣说。
Dhammiko kathinatthāro’’, vattabbaṃ tena bhikkhunā.
2702
2702.
816「尊者,咖提那衣已由你善展开,为僧团再次;咖提那衣的展开如法,我随喜」,应如是说。
‘‘Suatthataṃ tayā bhante, saṅghassa kathinaṃ puna;
817如法的咖提那衣铺展,我随喜。如此宣说。
Dhammiko kathinatthāro, anumodāmi’’tīraye.
2703
2703.
819咖提那衣的根是什么?所依是什么?地是什么?
Kathinassa ca kiṃ mūlaṃ, kiṃ vatthu kā ca bhūmiyo;
820知几法的比丘,有资格受持咖提那衣?
Katidhammavido bhikkhu, kathinatthāramarahati.
2704
2704.
822根为一,所依可有,三种,地有六;
Mūlamekaṃ, siyā vatthu, tividhaṃ, bhūmiyo cha ca;
823知八法的比丘,有资格受持咖提那衣。
Aṭṭhadhammavido bhikkhu, kathinatthāramarahati.
2705
2705.
825「僧团为根本」者,已说明;事物则是三衣;
Saṅgho mūlanti niddiṭṭhaṃ, vatthu hoti ticīvaraṃ;
826亚麻等六种已说,衣与地。
Khomādīni cha vuttāni, cīvarāni cha bhūmiyo.
2706
2706.
828前行、举出、决意、失坏,以及论母;
Pubbapaccuddharādhiṭṭhā-natthāro mātikāpi ca;
829障碍与举出,最后是利益。
Palibodho ca uddhāro, ānisaṃsā panaṭṭhime.
2707
2707.
831洗涤、审察、裁剪、以及缝缀,
Dhovanañca vicāro ca, chedanaṃ bandhanampi ca;
832缝合、染色、作净,此等称为『前行事』。
Sibbanaṃ rajanaṃ kappaṃ, ‘‘pubbakicca’’nti vuccati.
2708
2708.
834桑喀帝、上衣、以及下衣,
Saṅghāṭi uttarāsaṅgo, atho antaravāsako;
835抖擞、决意、以及披着。
Paccuddhāro adhiṭṭhānaṃ, atthāropesameva tu.
2709
2709.
837出发与完成,集合与灭摈;
Pakkamanañca niṭṭhānaṃ, sanniṭṭhānañca nāsanaṃ;
838听闻灭失与界,以及共同负担,此为八种。
Savanāsā ca sīmā ca, sahubbhāroti aṭṭhimā.
2710
2710.
840取已作衣后,于住处无所顾恋;
Katacīvaramādāya, āvāse nirapekkhako;
841越过界已,成为出发舍。
Atikkantāya sīmāya, hoti pakkamanantikā.
2711
2711.
843『不期待利益』者,对寺院无所期待;
Ānisaṃsamathādāya, vihāre anapekkhako;
844然而前往彼寺院,另一安乐住者。
Gantvā pana vihāraṃ so, aññaṃ sukhavihārikaṃ.
2712
2712.
846于彼处住时,若制作衣;
Tattha taṃ viharantova, karoti yadi cīvaraṃ;
847当彼衣完成时,称为『完成之后』。
Niṭṭhite cīvare tasmiṃ, niṭṭhānantāti vuccati.
2713
2713.
849「我不作衣,我不期待那件衣」;
‘‘Cīvaraṃ na karissāmi, na paccessaṃ tamassamaṃ’’;
850如是舍弃责任时,应知为完成终结。
Evaṃ tu dhuranikkhepe, sanniṭṭhānantikā matā.
2714
2714.
852得咖提那衣覆护后,若前往时说「我不期待」;或正作衣时,衣失坏或烧毁,为失坏终结。
Kathinacchādanaṃ laddhā, ‘‘na paccessa’’nti ce gato;
853正在行事之时,若有失坏或烧毁,则趋近于灭失。
Karontasseva naṭṭhaṃ vā, daḍḍhaṃ vā nāsanantikā.
2715
2715.
855已得利养者有所期待,然而前往界外;
Laddhānisaṃso sāpekkho, bahisīmaṃ gato pana;
856听闻『于内界』之语,此为闻边际。
Suṇāti cantarubbhāraṃ, sā hoti savanantikā.
2716
2716.
858为衣之期待而出发,然而前往界外;
Cīvarāsāya pakkanto, bahisīmaṃ gato pana;
859被某人告知『我将给你衣』,此为有所闻。
‘‘Dassāmi cīvaraṃ tuyhaṃ’’, vutto savati kenaci.
2717
2717.
861再次说「我不能给你衣」时,因期待已被断除,被认为是断期待。
Puna vutte ‘‘na sakkomi, dātunti tava cīvaraṃ’’;
862依于期待被断除之量,被认为是断期待者。
Āsāya chinnamattāya, āsāvacchedikā matā.
2718
2718.
864从瓦萨已住之住处,可能前往另一住处;来时在中途,超过了那取衣期限。
Vassaṃvuṭṭhavihāramhā , vihāraññaṃ gato siyā;
865来时于途中,越过彼解除之事。
Āgacchaṃ antarāmagge, taduddhāramatikkame.
2719
2719.
867彼之咖提那衣舍,被视为越界;
Tassa so kathinuddhāro, sīmātikkantiko mato;
868若取咖提那衣利益,有期待而去者。
Kathinānisaṃsamādāya, sāpekkhova sace gato.
2720
2720.
870若再来后遇到,咖提那衣舍;
Sambhuṇāti punāgantvā, kathinuddhārameva ce;
871彼之咖提那衣舍,被称为『共舍』。
Tassa so kathinuddhāro, ‘‘sahubbhāro’’ti vuccati.
2721
2721.
873出发与完成,以及从界内集合;
Pakkamanañca niṭṭhānaṃ, sanniṭṭhānañca sīmato;
874四种依于补特伽罗,僧团依者为中间的舍弃。
Cattāro puggalādhīnā, saṅghādhīnantarubbharo.
2722
2722.
876灭摈、听闻,以及断绝期待;
Nāsanaṃ savanañceva, āsāvacchedikāpi ca;
877此三种咖提那衣的舍弃,既非依于僧团,亦非依于比丘。
Tayopi kathinubbhārā, na tu saṅghā, na bhikkhuto.
2723
2723.
879住所障碍与衣障碍,
Āvāsapalibodho ca, palibodho ca cīvare;
880此二障碍已被说,由说相应与不相应义者。
Palibodhā duve vuttā, yuttamuttatthavādinā.
2724
2724.
882或于八种母题,或于中间举起,
Aṭṭhannaṃ mātikānaṃ vā, antarubbhāratopi vā;
883此二举起已被说,关于咖提那衣,由大仙。
Ubbhārāpi duve vuttā, kathinassa mahesinā.
2725
2725.
885不告白而受持,从僧团中取所需量;
Anāmantāsamādānaṃ, gaṇato yāvadatthikaṃ;
886于此有衣之生起,及五种利益。
Tattha yo cīvaruppādo, ānisaṃsā ca pañcime.
887咖提那衣篇集之论。
Kathinakkhandhakakathā.
289衣篇集之释
Cīvarakkhandhakakathā
2726二七二六。
2726.
890从衣之生起,八种衣之论母;
Cīvarassa panuppādā, aṭṭha cīvaramātikā;
891于界中施与,咖提咖,以比丘之指定,亦如是。
Sīmāya deti, katikā, bhikkhāpaññattiyā, tathā.
2727二七二七。
2727.
893施与僧团、施与二部僧、施与度瓦萨者,
Saṅghassa, ubhatosaṅghe, vassaṃvuṭṭhassa deti ca,;
894指定施与补特伽罗者,此等为八种母论。
Ādissa, puggalassāti, aṭṭhimā pana mātikā.
2728二七二八。
2728.
896于此中,『于界内施与』者,由入于界内之诸比丘应分配,
Tattha sīmāya detīti, antosīmaṃ gatehi tu;
897此为最胜辩才者所赞叹。
Bhikkhūhi bhājetabbanti, vaṇṇitaṃ varavaṇṇinā.
2729
2729.
899凡以咖提咖所施之住处,为一得利者;于此,凡所施者,应由一切比丘分配,如是所说。
Katikāya ca dinnaṃ ye, vihārā ekalābhakā;
900此处由众人所施之物,应当分配,如是说。
Ettha dinnañca sabbehi, bhājetabbanti vuccati.
2730
2730.
902凡为僧团之常作者,于彼处所作者;以及以比丘指定而施者,大仙说为已施。
Saṅghassa dhuvakārā hi, yattha karīyanti tattha ca;
903依乞食之规定所施之物,大圣者说为已施。
Bhikkhāpaññattiyā dinnaṃ, dinnaṃ vuttaṃ mahesinā.
2731
2731.
905然而凡以正直心施与僧团者,应由现前者分配,如是说。
Saṅghassa pana yaṃ dinnaṃ, ujubhūtena cetasā;
906【此句与上句连读】
Tañhi sammukhibhūtena, bhājetabbanti vuccati.
2732
2732.
908以信心施衣,指定两部僧团,
Ubhatosaṅgha muddissa, deti saddhāya cīvaraṃ;
909无论比丘少或多,均分乃适当。
Thokā vā bahu vā bhikkhū, samabhāgova vaṭṭati.
2733
2733.
911若有人对已出瓦萨的僧团布施衣,
Vassaṃvuṭṭhassa saṅghassa, cīvaraṃ deti yaṃ pana;
912那衣应由已出瓦萨者分配,如是所赞叹。
Taṃ tasmiṃ vuṭṭhavassena, bhājetabbanti vaṇṇitaṃ.
2734
2734.
914若有人在粥时或食时布施衣,
Yāguyā pana bhatte vā, detiādissa ce pana;
915智者应当在该处该处即时分配。
Cīvaraṃ tattha tattheva, yojetabbaṃ vijānatā.
2735
2735.
917然而,指定人而施与衣者,彼施名为指定人施。
Puggalaṃ pana uddissa, cīvaraṃ yaṃ tu dīyati;
918所谓『指定布施』,乃针对特定个人而行之布施也。
Puggalodissakaṃ nāma, dānaṃ taṃ tu pavuccati.
2736
2736.
920于五种如法亲属中,任何人说『我死后,此资具属我母或属我父』,
Sahadhammikesu yo koci, pañcasvapi ‘‘mamaccaye;
921『此乃我之资具,或为母亲,或为父亲』——如是意图而施者。
Ayaṃ mayhaṃ parikkhāro, mātuyā pitunopi vā.
2737
2737.
923若说「愿属于戒师」,仅如此说而已;
Upajjhāyassa vā hotu’’, vadaticcevameva ce;
924然而那不属于他们,唯属于僧团之所有。
Na hoti pana taṃ tesaṃ, saṅghasseva ca santakaṃ.
2738
2738.
926五人过后之布施,不生长任何物;
Pañcannaṃ accaye dānaṃ, na ca rūhati kiñcipi;
927那唯属于僧团,然而对在家众则生长。
Saṅghasseva ca taṃ hoti, gihīnaṃ pana rūhati.
2739
2739.
929比丘或沙玛内拉,若于比丘尼住所命终;其资具属于比丘众所有。
Bhikkhu vā sāmaṇero vā, kālaṃ bhikkhunupassaye;
930彼之资具,属于比丘众所有。
Karotyassa parikkhārā, bhikkhūnaṃyeva santakā.
2740
2740.
932比丘尼或沙玛内莉,若于寺院中死亡;
Bhikkhunī sāmaṇerī vā, vihārasmiṃ sace matā;
933彼女之资具,则属于比丘尼众所有。
Honti tassā parikkhārā, bhikkhunīnaṃ tu santakā.
2741
2741.
935「给予后带去给阿苏咖」者,那已给予之物属于前者;
‘‘Dehi netvāsukassā’’ti, dinnaṃ taṃ purimassa tu;
936「我将给予此」而给予者,那已给予之物属于后者所有。
‘‘Idaṃ dammī’’ti dinnaṃ taṃ, pacchimasseva santakaṃ.
2742
2742.
938如是了知给予之法则后,无论死者或病者;
Evaṃ dinnavidhiṃ ñatvā, matassa vāmatassa vā;
939或者取得信任,应取死者之衣。
Vissāsaṃ vāpi gaṇheyya, gaṇhe matakacīvaraṃ.
2743二七四三。
2743.
941根、叶、果、茎、皮、花之分别故,染料说为六种,由吐出过失者等所说。
Mūlapattaphalakkhandha-tacapupphappabhedato;
942已离染过失之如是者(如来),宣说了六种染料。
Chabbidhaṃ rajanaṃ vuttaṃ, vantadosena tādinā.
2744二七四四。
2744.
944根中有姜黄,茎中有茜草与紫矿,叶中有阿利亚叶,以及尼利亚叶。
Mūle haliddiṃ, khandhesu, mañjeṭṭhaṃ tuṅgahārakaṃ;
945钵与钵相贴合而染,亦有以靛蓝色染钵之法。
Pattesu alliyā pattaṃ, tathā pattañca nīliyā.
2745
2745.
947「库孙巴花、金苏咖花、树皮、洛达及糠,除染料外一切,一切果实皆允许。」
Kusumbhaṃ kiṃsukaṃ pupphe, tace loddañca kaṇḍulaṃ;
948除一切染料之外,一切果实亦皆合法(可用以染色)。
Ṭhapetvā rajanaṃ sabbaṃ, phalaṃ sabbampi vaṭṭati.
2746
2746.
950「污秽之衣,或劣色之衣,」
Kiliṭṭhasāṭakaṃ vāpi, dubbaṇṇaṃ vāpi cīvaraṃ;
951「然而以灰汁所得之液,洗涤则允许。」
Alliyā pana pattena, dhovituṃ pana vaṭṭati.
2747二七四七。
2747.
953诸衣之论说为余,然于第一咖提那衣中;
Cīvarānaṃ kathā sesā, paṭhame kathine pana;
954于彼处,应以所说之方法,由善解者知之。
Tattha vuttanayeneva, veditabbā vibhāvinā.
955衣篇集之论。
Cīvarakkhandhakakathā.
956大品终了。
Mahāvaggo niṭṭhito.