大品
1大品
Mahāvaggo
2大犍度论
Mahākhandhakakathā
3出家论述
Pabbajjākathā
2444二四四四。
2444.
2于以戒蕴等为庄严、以善蕴所宣说者中,
Sīlakkhandhādiyuttena , subhakkhandhena desite;
3我亦将于犍度中,略说决择。
Khandhakepi pavakkhāmi, samāsena vinicchayaṃ.
2445二四四五。
2445.
5若比丘未经母亲允许,或未经父亲允许,
Mātarā ananuññātaṃ, pitarā vāpi bhikkhuno;
6未询问剃度事宜而令其出家者,恶作。
Bhaṇḍukammamapucchitvā, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
2446
2446.
8于诵戒与遍问,若自己已精勤;
Uddesaparipucchāya, sayaṃ ce byāvaṭo siyā;
9应令年少者出家后,教导他:“应如此奉行。”
Daharo āṇāpetabbo, pabbājetvānayāti ca.
2447
2447.
11然而,若未指定戒师,则年少者;
Upajjhāyamathuddissa, avutto daharo pana;
12若他自行令其出家,也是可以的。
Pabbājeti sace taṃ so, sayamevāpi vaṭṭati.
2448
2448.
14沙马内拉也应被告知,若那里没有年幼者;
Sāmaṇeropi vattabbo, daharo natthi tattha ce;
15「将此断界带至此处,令出家后再带来」如是。
‘‘Khaṇḍasīmamimaṃ netvā, pabbājetvānayā’’ti ca.
2449
2449.
17然而,归依应由自己给予他;
Saraṇāni panetassa, dātabbāneva attanā;
18如是,此人即由比丘令出家。
Evampi bhikkhunāyeva, hoti pabbājito naro.
2450二四五〇。
2450.
20除比丘外,他人令男子出家,是不许可的;
Purisaṃ bhikkhuto añño, pabbājeti na vaṭṭati;
21除比丘尼外,他人令女子出家,是不许可的。
Itthiṃ bhikkhunito añño, pabbājeti na vaṭṭati.
2451二四五一。
2451.
23沙马内拉亦可授予,沙马内莉也是如此;
Sāmaṇeropi vā dātuṃ, sāmaṇerīpi vā tathā;
24依命令,彼二者皆得袈裟衣。
Āṇattiyā ubhinnampi, kāsāyāni labhanti te.
2452
2452.
26凡比丘令人出家时,自己应做的任何事:
Sayameva ca yaṃ kiñci, pabbājentena bhikkhunā;
27剃除须发后,首先再入水中。
Kesāpanayanaṃ katvā, paṭhamaṃ udake puna.
2453
2453.
29以牛粪等擦拭后,应善加沐浴;
Nhāpetabbo siyā suṭṭhu, ghaṃsitvā gomayādinā;
30若彼身上有疮疖,或有疥癣。
Sarīre pīḷakā vāpi, kacchu vā tassa honti ce.
2454
2454.
32如母于亲生子,绝不厌恶;
Mātā yathā niyaṃputtaṃ, na jigucchati sabbaso;
33修行者应如是不厌恶地为之沐浴。
Nhāpetabbova yatinā, tatheva ajigucchatā.
2455
2455.
35为何?即使以此微小利益,于教法中;
Kasmā? Panettakenāpi, upakārena sāsane;
36对戒师等,应常有强烈之爱。
So sadā balavasneho, hotupajjhāyakādisu.
2456二四五六。
2456.
38善家子们,驱除已生起的厌倦后,圆满诸学,确实证得涅槃。
Vinodetvā panuppannaṃ, ukkaṇṭhaṃ kulaputtakā;
39圆满诸学后,确实证得涅槃。
Sikkhāyo paripūretvā, nibbānaṃ pāpuṇanti hi.
2457二四五七。
2457.
41其后以香粉,或以姜黄粉,反复涂擦他的身体与头。
Gandhacuṇṇena vā pacchā, cuṇṇenapi haliddiyā;
42将其身体与头部抬起,一次又一次。
Sarīraṃ tassa sīsañca, ubbaṭṭetvā punappunaṃ.
2458
2458.
44除去在家气味后,将袈裟衣集于一处;
Gihigandhaṃ vinodetvā, kāsāyāni panekato;
45比丘应给予彼两次、三次或一次。
Dvattikkhattuṃ sakiṃ vāpi, dātabbānissa bhikkhunā.
2459
2459.
47然而,若未交予其手中,彼自己披着之,
Atha hatthepi vā tassa, adatvā sayameva taṃ;
48和尚或阿阇黎披着之,则是允许的。
Acchādeti upajjhāyo, vaṭṭatācariyopi vā.
2460
2460.
50未经告知而着下衣,或自己披上衣,
Nivāseti anāṇatto, so pārupati vā sayaṃ;
51将这一切取下后,应再给与之。
Apanetvā tato sabbaṃ, puna dātabbameva taṃ.
2461
2461.
53由比丘亲手,或依告知而给与,
Bhikkhunā tu sahatthena, tathā āṇattiyāpi vā;
54给与的袈裟衣是允许的,未给与则不允许。
Dinnaṃ vaṭṭati kāsāvaṃ, nādinnaṃ pana vaṭṭati.
2462
2462.
56属于他(和尚/阿阇黎)的尚且如此,何况属于自己的呢?
Tasseva santakaṃ vāpi, kā kathā attasantake;
57令彼于彼处礼敬比丘后,令其蹲踞。
Vandāpetvā tattha bhikkhū, kārāpetvāna ukkuṭiṃ.
2463
2463.
59令其合掌后,应给予三归依;
Añjaliṃ paggahāpetvā, dātabbaṃ saraṇattayaṃ;
60依次第而,非以颠倒次第。
Paṭipāṭivaseneva, na ca uppaṭipāṭiyā.
2464二四六四。
2464.
62若授一句,或授一字母,
Sace ekapadaṃ vāpi, deti ekakkharampi vā;
63若违次第,所授不成。
Paṭipāṭiṃ virajjhitvā, gahitaṃ ce na vaṭṭati.
2465二四六五。
2465.
65若授三次,或仅授『佛陀为归依』,
Tikkhattuṃ yadi vā deti, buddhaṃ saraṇameva vā;
66于其余亦如是,实未授也。
Tathā sesesu cevampi, na dinnāneva honti hi.
2466
2466.
68作鼻音终者,或作一连结者;断截后,诸以 ma 为终者,应由知者给予。
Katvānunāsikantāni , ekābaddhāni vā pana;
69断截后,诸以 ma 为终者,应由知者给予。
Vicchinditvātha ma-ntāni, dātabbāni vijānatā.
2467
2467.
71达上甘马,可由一边清净而成;然而出家,无两边清净则不成。
Upasampadakammaṃ tu, ekatosuddhiyā siyā;
72然而,若无两众清净,则出家不得成立。
Na hoti pana pabbajjā, ubhatosuddhiyā vinā.
2468二四六八。
2468.
74因此,老师与弟子同样,
Tasmā ācariyenāpi, tathāntevāsikenapi;
75应当说明‘佛’等诸字的处所与作用的圆满。
Bu-ddha-kārādayo vaṇṇā, ṭhānakaraṇasampadaṃ.
2469二四六九。
2469.
77希望出家功德者,应当不省略地宣说;
Ahāpentena vattabbā, pabbajjāguṇamicchatā;
78因为由于一个字母的损坏,出家确实不能成就。
Ekavaṇṇavināsena, pabbajjā hi na rūhati.
2470
2470.
80即使出家已由归依而成就,比丘仍应为圆满之故授予十戒。
Yadi siddhāpi pabbajjā, saraṇāgamanatova hi;
81比丘为圆满之故,应授予十戒。
Dātabbā dasa sīlāni, pūraṇatthāya bhikkhunā.
85出家论述。
Pabbajjākathā.
2471
2471.
83然而,依止戒师与老师而住者,具爱戒之比丘应当履行诸义务。
Upajjhāyamathācariyaṃ, nissāya vasatā pana;
84具可爱戒行之比丘,唯应履行诸应行之义务。
Kattabbāneva vattāni, piyasīlena bhikkhunā.
2472
2472.
86应为其敷设座位,应给予齿木与漱口水;
Āsanaṃ paññapetabbaṃ, dantakaṭṭhaṃ mukhodakaṃ;
87若有粥时,应于适时给予彼。
Dātabbaṃ tassa kālena, sace yāgu bhavissati.
2473
2473.
89应为他送去粥,或从僧团或从俗家;
Yāgu tassupanetabbā, saṅghato kulatopi vā;
90在钵上应作义务,入村时亦应作义务。
Patte vattañca kātabbaṃ, vattaṃ gāmappavesane.
2474二四七四。
2474.
92关于衣的诸义务,确实已由大仙所说;
Cīvare yāni vattāni, vuttāni hi mahesinā;
93同样在住所、足凳、踏台等中。
Senāsane tathā pāda-pīṭhakathalikādisu.
2475二四七五。
2475.
95如是等诸义务,然而一切从病起;
Evamādīni vattāni, sabbāni pana rogato;
96直至痊愈来临,应有一千七百三十。
Vuṭṭhānāgamanantāni, sattatiṃsasataṃ siyuṃ.
2476
2476.
98以义务之差别,于一切处,恶作已被显示;
Vattabhedena sabbattha, dukkaṭaṃ tu pakāsitaṃ;
99对于不恭敬而不作的比丘而言。
Anādaravaseneva, akarontassa bhikkhuno.
104亲教师与轨范师义务论。
Upajjhāyācariyavattakathā.
2477
2477.
101对于亲教师的义务,以及对于共住弟子;
Upajjhāyassa vattāni, tathā saddhivihārike;
102确实有一百零三种,对于弟子亦然。
Sataṃ terasa honteva, tathāntevāsikepi ca.
108共住弟子与门人行仪论。
Saddhivihārikantevāsikavattakathā.
2478
2478.
104当离去或还俗时,当转宗派或死亡时;由亲教师之命令,依止即得解除。
Pakkante vāpi vibbhante, pakkhasaṅkantake mate;
105依亲教师之命令,依止亦随之消解。
Āṇattiyā upajjhāyā, passambhati ca nissayo.
2479
2479.
107对于阿阇梨亦有六种依止之断除:当离去或还俗时,当转宗派或死亡时。
Hoti ācariyamhāpi, chadhā nissayabhedanaṃ;
108当离去或还俗时,当转宗派或死亡时。
Pakkante vāpi vibbhante, pakkhasaṅkantake mate.
2480
2480.
110于命令中,于二者,于卸责中亦然;于一一之二者,或无住处时则破。
Āṇattiyaṃ ubhinnampi, dhuranikkhepanepi ca;
111对于各别一人或对二人,若不适合,依止即告破除。
Ekekassa ubhinnaṃ vā, nālaye sati bhijjati.
2481
2481.
113于与戒师相遇者亦破;见与闻,相遇有二种。
Upajjhāyasamodhāna-gatassāpi ca bhijjati;
114所谓『见』与『闻』,相遇被认为有二种。
Dassanaṃ savanañcāti, samodhānaṃ dvidhā mataṃ.
2482
2482.
116对于旅途中的病者,以及病人看护者;受邀请者无过失,无依止而住。
Addhikassa gilānassa, gilānupaṭṭhakassa ca;
117经请求而住者,无过失;若无依止而住,亦然。
Yācitassa na dosova, vasituṃ nissayaṃ vinā.
2483
2483.
119自知于林中得安乐住;
Jānatā attano ceva, vane phāsuvihārataṃ;
120在相应的施主附近,亦得住。
Sabhāge dāyakesante, vasitumpi ca vaṭṭati.
127依止舍断事。
Nissayapaṭippassambhanakathā.
2484
2484.
122癞病者、肿疡者、白癜风者、肺痨者、癫痫者;
Kuṭṭhiṃ gaṇḍiṃ kilāsiñca, sosiñca apamārikaṃ;
123以及王家兵士、盗贼、被通缉者、破戒者。
Tathā rājabhaṭaṃ coraṃ, likhitaṃ kārabhedakaṃ.
2485
2485.
125被鞭打之人,以及被烙印之人;
Kasāhataṃ narañceva, purisaṃ lakkhaṇāhataṃ;
126负债者及奴隶,若令出家者,犯恶作。
Iṇāyikañca dāsañca, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
2486
2486.
128手被切断者、臂被切断者、足被切断者之人;
Hatthacchinnamaḷacchinnaṃ, pādacchinnañca puggalaṃ;
129耳被切断者、鼻被切断者、指被切断者,以及腱被切断者。
Kaṇṇanāsaṅgulicchinnaṃ, kaṇḍaracchinnameva ca.
2487
2487.
131独眼者、手弯曲者、驼背者、侏儒、蹼手者;
Kāṇaṃ kuṇiñca khujjañca, vāmanaṃ phaṇahatthakaṃ;
132跛足者、半身不遂者、象皮病者、恶疾者。
Khañjaṃ pakkhahatañceva, sīpadiṃ pāparoginaṃ.
2488
2488.
134因老而衰弱者、盲者、聋者,以及哑者;
Jarāya dubbalaṃ andhaṃ, badhirañceva mammanaṃ;
135驼背者、如是哑者,令其出家者,恶作。
Pīṭhasappiṃ tathā mūgaṃ, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
2489
2489.
137过长或过短者,或如是过黑者,
Atidīghotirasso vā, atikālopi vā tathā;
138或过白者,显示如擦亮之铜色者。
Accodātopi vā maṭṭha-tambalohanidassano.
2490
2490.
140过肥者、过瘦者,或大头者亦然;
Atithūlo atikisso, mahāsīsopi vā tathā;
141具极小头者,或具适中头者。
Atikhuddakasīsena, sahitena yuttopi vā.
2491
2491.
143尖头者,或顶头者;
Kuṭakuṭakasīso vā, tathā sikharasīsako;
144具如竹管之头者,此等人。
Veḷunāḷisamānena, sīsena ca yuto naro.
2492
2492.
146咖巴头者,或崖头者,或疮头者;
Kappasīsopi pabbhāra-sīso vā vaṇasīsako;
147如是耳毛发者,或如是粗发者。
Tathā kaṇṇikakeso vā, thūlakesopi vā tathā.
2493
2493.
149或腐烂毛头者,生来白发者;
Pūtinillomasīso vā, jātipaṇḍarakesako;
150或生来红发者,如是卷发头者。
Jātiyā tambakeso vā, tathevāvaṭṭasīsako.
2494
2494.
152以头发一束缚者,或具眉者;
Sīsalomekabaddhehi, bhamukehi yutopi vā;
153或连眉者,或无毛眉者。
Sambaddhabhamuko vāpi, nillomabhamukopi vā.
2495
2495.
155或大眼小眼者,如是双眼不等者;
Mahantakhuddanetto vā, tathā visamalocano;
156或斜视者,深眼者,眼球不对称者。
Kekaro vāpi gambhīra-netto visamacakkalo.
2496
2496.
158或如胶鼠耳者,或有象耳者;
Jatumūsikakaṇṇo vā, hatthikaṇṇopi vā pana;
159或仅如孔洞之耳者,如是或有穿孔耳者。
Chiddamattakakaṇṇo vā, tathevāviddhakaṇṇako.
2497
2497.
161如是或有钉耳者,或有脓耳者;
Tathā ṭaṅkitakaṇṇo vā, pūtikaṇṇopi vā pana;
162或希腊人等种类,此人非污僧团者。
Yonakādippabhedopi, nāyaṃ parisadūsako.
2498
2498.
164或眼过黄赤者,或如是无睫毛者;
Atipiṅgalanetto vā, tathā nippakhumakkhi vā;
165或眼常流泪者,或眼如熟花者。
Assupaggharanetto vā, pakkapupphitalocano.
2499
2499.
167如是或大鼻者,或鼻过小者;
Tatheva ca mahānāso, atikhuddakanāsiko;
168如是或塌鼻者,或人弯曲鼻者。
Tathā cipiṭanāso vā, naro kuṭilanāsiko.
2500
2500.
170或常流涎鼻者,或大口者;
Niccavissavanāso vā, yo vā pana mahāmukho;
171或者口部歪斜破裂者,或者大唇者。
Vaṅkabhinnamukho vāpi, mahāoṭṭhopi vā pana.
2501
2501.
173同样,或者薄唇者,或者上唇宽大者;
Tathā tanukaoṭṭho vā, vipuluttaraoṭṭhako;
174或者唇裂者、口部溃烂者、羊口者。
Oṭṭhachinnopi uppakka-mukho eḷamukhopi vā.
2502
2502.
176螺口者,或口臭之人;
Saṅkhatuṇḍopi duggandha-mukho vā pana puggalo;
177大齿者,极度如是,亦阿修罗齿者。
Mahādantopi accantaṃ, tathā asuradantako.
2503
2503.
179下方或上方,齿向外突出者;
Heṭṭhā uparito vāpi, bahinikkhantadantako;
180无齿者、腐齿者,或极小齿者。
Adanto pūtidanto vā, atikhuddakadantako.
2504
2504.
182若其齿间有齿,如黑齿相似,
Yassa dantantare danto, kāḷakadantasannibho;
183如细者而住,即使令其出家亦可。
Sukhumova ṭhito, taṃ ce, pabbājetumpi vaṭṭati.
2505
2505.
185若大颚之人,
Yo mahāhanuko poso;
186具长颚者,
Dīghena hanunā yuto;
187或者扁平颚者;
Cipiṭahanuko vāpi;
188具有短颚者。
Rassena hanunā yuto.
2506
2506.
190或无胡须无犬齿者,或颈过长者;
Nimmassudāṭhiko vāpi, atidīghagalopi vā;
191或颈过短者,或颈有破裂结节者。
Atirassagalopi vā, bhinnagaṇṭhigalopi vā.
2507
2507.
193如是肩胛骨塌陷者,或脊背破裂者;
Tathā bhaṭṭhaṃsakūṭo vā, bhinnapiṭṭhiuropi vā;
194或手过长或过短者,或患有腋窝痒病者。
Sudīgharassahattho vā, kacchukaṇḍusamāyuto.
2508
2508.
196或大臀肉者,或如灶额者;
Mahānisadamaṃso vā, uddhanaggupamāyuto;
197疝气者、大腿粗大者、膝盖相碰者。
Vātaṇḍiko mahāūru, saṅghaṭṭanakajāṇuko.
2509
2509.
199膝破裂者、大膝者、长胫者、无胫肚者;
Bhinnajāṇu mahājāṇu, dīghajaṅgho vijaṅghako;
200或畸形者、或扁平足者、以及小腿肿胀者。
Vikaṭo vāpi paṇho vā, tathā ubbaddhapiṇḍiko.
2510
2510.
202杖胫者、大胫者、大足者之人;
Yaṭṭhijaṅgho mahājaṅgho, mahāpādopi yo naro;
203以及脚背如足者、或大踵者。
Tathā piṭṭhikapādo vā, mahāpaṇhipi vā pana.
2511
2511.
205足弯曲之人,或指节有结节之人,
Vaṅkapādo naro yo vā, gaṇṭhikaṅgulikopi vā;
206或指甲弯曲之人,或指甲黑腐之人。
Yo panandhanakho vāpi, kāḷapūtinakhopi ca.
2512
2512.
208如是等任何污染众会之人,
Iccevamādikaṃ kañci, naraṃ parisadūsakaṃ;
209令其出家之比丘,有恶作罪。
Pabbājentassa bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
217污染众会者事。
Parisadūsakakathā.
2513
2513.
211「沙玛内拉,勿食、勿嚼、勿饮」
‘‘Sāmaṇerajja mā khāda, mā bhuñja ca pivā’’ti ca;
212对阻止食物者,有恶作罪。
Nivārentassa āhāraṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2514二五一四。
2514.
214「我将阻止食物」,或者将钵与衣
‘‘Nivāressāmi āhāra’’-miti vā pattacīvaraṃ;
215放置于内时,一切加行中亦恶作。
Anto nikkhipato sabba-payogesupi dukkaṭaṃ.
2515二五一五。
2515.
217对于难教诫的沙玛内拉,对于行为不端者,
Dubbacasāmaṇerassa, anācārassa kevalaṃ;
218比丘应以利益之心,对其施行惩罚甘马后,
Daṇḍakammaṃ have katvā, hitakāmena bhikkhunā.
2516
2516.
220据说,展示了粥或饭后,应当这样说:
Yāguṃ vā pana bhattaṃ vā, dassetvā kira bhāsituṃ;
221「在罚羯磨被施行后,你将得到这个。」这样说,是适当的。
‘‘Āhaṭe daṇḍakamme tvaṃ, lacchasīda’’nti vaṭṭati.
2517
2517.
223然而,应依罪过相应,而行罚羯磨;
Aparādhānurūpena , daṇḍakammaṃ tu kāraye;
224那仅是取来沙、水等。
Vālikāsalilādīna-māharāpanameva taṃ.
2518
2518.
226或令将石头等任何物放在头上;
Sīse vā nikkhipāpetuṃ, pāsāṇādīni kānici;
227或令卧于热石上,或于地上。
Nipajjāpetumuṇhe vā, pāsāṇe bhūmiyāpi vā.
2519
2519.
229或令入水中,对比丘是不适当的;
Udakaṃ vā pavesetuṃ, na ca vaṭṭati bhikkhuno;
230此处仅说明了遮止罚羯磨。
Idhāvaraṇamattaṃ tu, daṇḍakammaṃ pakāsitaṃ.
239遮止事。
Nivāraṇakathā.
2520
2520.
232两边者、来去者、被灌者,第四为嫉妒者;
Pakkhopakkamikāsittā, catuttho panusūyako;
233与无根者一起,这五种般哒咖已阐明。
Napuṃsakena pañcete, paṇḍakā paridīpitā.
2521
2521.
235于彼等中,被灌者与嫉妒者的出家不被禁止;
Tesu āsittusūyānaṃ, pabbajjā na nivāritā;
236然而,其余三种般哒咖,出家是被禁止的。
Itaresaṃ tu tiṇṇampi, paṇḍakānaṃ nivāritā.
2522二五二二。
2522.
238凡出家被禁止者,彼应被驱出,如是所说;
Vāritā yassa pabbajjā, nāsetabboti so mato;
239然而,知彼等为三种而令出家者,犯恶作。
Tividhe pana te ñatvā, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
249般哒咖事。
Paṇḍakakathā.
2523二五二三。
2523.
241以相盗者、以共住盗者、以及以此二者盗者,
Liṅgattheno ca saṃvāsa-ttheno tadubhayassa ca;
242名为贼住者,亦说为三种。
Theyyasaṃvāsako nāma, tividhopi pavuccati.
2524
2524.
244于此,自己出家后,既不受取
Sayameva ca yo tattha, pabbajitvā na gaṇhati;
245比丘戒腊,亦不依长幼礼敬。
Bhikkhuvassāni vā neva, yathāvuḍḍhampi vandanaṃ.
2525
2525.
247「相盗」者,此为仅盗相之故而有;
Liṅgattheno ayaṃ liṅga-mattassa thenato siyā;
248若人出家后,受取比丘戒腊。
Yo ca pabbajito hutvā, bhikkhuvassāni gaṇhati.
2526
2526.
250若人接受共住,即被称为「共住盗」;
Saṃvāsaṃ sādiyantova, saṃvāsatthenako mato;
251「双盗」者,即如前所说之方式,又如所说。
Ubhayatthenako vutta-nayoyeva, yathāha ca.
2527
2527.
253或因王难、饥馑、旷野、疾病、怨敌等怖畏;
‘‘Rājadubbhikkhakantāra-rogaveribhayehi vā;
254或为获取衣资之故,于此受持相者。
Cīvarāharaṇatthaṃ vā, liṅgamādiyatīdha yo.
2528
2528.
256只要彼心清净,便不许共住;
Saṃvāsaṃ nādhivāseti, yāva so suddhamānaso;
257在此之前,他不被称为『盗共住者』。
Theyyasaṃvāsako nāma, tāva esa na vuccati’’.
268盗住者事。
Theyyasaṃvāsakakathā.
2529
2529.
259若已达上之比丘,心想「我将成为外道」;
‘‘Titthiyohaṃ bhavissa’’nti, upasampannabhikkhu ce;
260即以外道之相而前往外道之住处。
Saliṅgeneva yo yāti, titthiyānamupassayaṃ.
2530
2530.
262前往时,每一步足,即犯恶作;
Gacchato padavārena, hoti āpatti dukkaṭaṃ;
263当依止于彼等之相时,即成为外道派者。
Hoti titthiyapakkanto, liṅge tesaṃ tu nissite.
2531
2531.
265然而,若心想「我将成为外道」,而取草衣等,
‘‘Titthiyohaṃ bhavissa’’nti, kusacīrādikaṃ pana;
266自己披着,他也可能是归投外道者。
Sayameva nivāseti, sopi pakkantako siyā.
2532
2532.
268裸形,前往邪命外道等的住处,
Naggo ājīvakādīnaṃ, gantvā tesaṃ upassayaṃ;
269若使人拔除头发,或在此处受持圆相等。
Luñcāpeti sace kese, vattānādiyatīdha vā.
2533
2533.
271若取彼等孔雀羽等标帜;
Morapiñchādikaṃ tesaṃ, liṅgaṃ gaṇhāti vā sace;
272或信受彼等之教义,或得出家。
Sārato ceva vā tesaṃ, pabbajjaṃ laddhimeva vā.
2534
2534.
274则成为外道归投者,然彼不得解脱;
Hoti titthiyapakkanto, na panesa vimuccati;
275裸形者行走时,每走一步皆犯恶作。
Naggassa gacchato vuttaṃ, padavārena dukkaṭaṃ.
2535
2535.
277依未达上者而说贼住;
Vutto anupasampanna-vasena theyyavāsako;
278由已达上的比丘,如是说外道归投者。
Tathā titthiyapakkanto, upasampannabhikkhunā.
290外道归投者论。
Titthiyapakkantakathā.
2536
2536.
280「龙或妙翅鸟,夜叉或萨咖于此」,
Nāgo vāpi supaṇṇo vā, yakkho sakkopi vā idha;
281说畜生趣者不应令出家。
Tiracchānagato vutto, pabbājetuṃ na vaṭṭati.
294畜生论。
Tiracchānakathā.
2537
2537.
283令犯五无间罪者出家,恶作;
Pañcānantarike pose, pabbājentassa dukkaṭaṃ;
284二根者亦然,以及污比丘尼者。
Ubhatobyañjanañceva, tathā bhikkhunidūsakaṃ.
2538
2538.
286于比丘尼众中,仅一次达上者;
Ekatoupasampannaṃ, bhikkhunīnaṃ tu santike;
287然而,污染之后,彼即非污比丘尼者。
Dūsetvā pana so neva, bhikkhunīdūsako siyā.
2539
2539.
289若未达上者污染后得达上;
Sace anupasampanna-dūsako upasampadaṃ;
290彼确实得出家,而彼女非巴拉基咖。
Labhateva ca pabbajjaṃ, sā ca neva parājitā.
304十一种不适任者之论述。
Ekādasaabhabbapuggalakathā.
2540
2540.
292无依止师之人,不应令达上;
Nūpasampādanīyova , anupajjhāyako naro;
293作者有恶作,若已作则不坏。
Karoto dukkaṭaṃ hoti, na kuppati sace kataṃ.
2541
2541.
295有些人说‘动摇’,然而不应取此说;
Kuppatīti vadanteke, na gahetabbameva taṃ;
296在其余诸处,此理亦应被智者于一切处知晓。
Sesesupi ayaṃ ñeyyo, nayo sabbattha viññunā.
2542二五四二。
2542.
298对于达上甘马,有二十五种不能者;若不知而作,则应降级,应受灭摈。
Upasampadakammassa, abhabbā pañcavīsati;
299二五四三。
Ajānitvā kato cāpi, osāro nāsanāraho.
2543
2543.
301手断等三十二种,麻风等十三种;
Hatthacchinnādibāttiṃsa, kuṭṭhiādi ca terasa;
302彼等不得接纳;若已作,则成立。
Apatto tesamosāro, kato ce pana rūhati.
2544二五四四。
2544.
304戒师为一人;
Ekūpajjhāyako hoti;
305老师则有三人;
Honti ācariyā tayo;
306欲求具足戒者;
Upasampadāpekkhā ca;
307可有二或三人。
Honti dve vā tayopi vā.
2545二五四五。
2545.
309由三位老师一起,共同作告白;
Tīhi ācariyeheva, ekato anusāvanaṃ;
310纳入后所作之业,既不坏灭且为如法。
Osāretvā kataṃ kammaṃ, na ca kuppati kappati.
2546二五四六。
2546.
312有同一戒师;
Ekūpajjhāyako hoti;
313老师也同样如此;
Ācariyopi tathekato;
314以及希求具足戒者;
Upasampadāpekkhā ca;
315有二人或三人。
Honti dve vā tayopi vā.
2547
2547.
317依次告知后,以彼告知他们的名字;
Anupubbena sāvetvā, tesaṃ nāmaṃ tu tena ca;
318一起告知后,所作亦不坏失。
Ekato anusāvetvā, katampi ca na kuppati.
2548
2548.
320即使不同戒师,不同老师,互相告知后,所作之业亦为如法。
Nānupajjhāyakenāpi, nānācariyakena ca;
321互相告知后,所作之业亦为如法。
Aññamaññānusāvetvā, kataṃ kammañca vaṭṭati.
2549
2549.
323苏玛诺长老为提萨长老的弟子告知;
Sumano tissatherassa, anusāveti sissakaṃ;
324提萨长老为苏玛诺长老的弟子告知。
Tisso sumanatherassa, anusāveti sissakaṃ.
2550
2550.
326在此教法中,仅有一位伍波迦亚,仅有一位老师,
Nānupajjhāyakeneva, ekācariyakenidha;
327达上被禁止,由佛陀、日种亲族所制。
Upasampadā paṭikkhittā, buddhenādiccabandhunā.
342大犍度之论述。
Mahākhandhakakathā.
328布萨犍度之论述。
Uposathakkhandhakakathā
2551
2551.
330以已结与未结之方式,界被认为有二种;
Baddhābaddhavaseneva , sīmā nāma dvidhā matā;
331以相连接相,结合后即为认可。
Nimittena nimittaṃ tu, ghaṭetvā pana sammatā.
2552
2552.
333此界远离十一种界失,
Ayaṃ sīmāvipattīhi, ekādasahi vajjitā;
334名为已结之界,具足三种成就。
Baddhā nāma siyā sīmā, sā tisampattisaṃyutā.
2553
2553.
336从破、同一住处、别住等之区别:
Khaṇḍasamānasaṃvāsā-vippavāsādibhedato;
337如是,已结界以三种方式宣说,未结界亦以三种方式认知。
Iti baddhā tidhā vuttā, abaddhāpi tidhā matā.
2554
2554.
339从村落、投水之处,以及七围之内;
Gāmato udakukkhepā, sattabbhantaratopi ca;
340于此,村落之界限,称为「村界」。
Tattha gāmaparicchedo, ‘‘gāmasīmā’’ti vuccati.
2555
2555.
342于自然湖、于海,或于河流,从四周;
Jātassare samudde vā, nadiyā vā samantato;
343中等的水投掷,被称为水投掷。
Majjhimassudakukkhepo, udakukkhepasaññito.
2556
2556.
345然而在无村落的林野中,七个内部;
Agāmake araññe tu, sattevabbhantarā pana;
346此界从四周,名为七内部。
Samantato ayaṃ sīmā, sattabbhantaranāmikā.
2557
2557.
348一个内部已说,为二十八肘量;
Ekaṃ abbhantaraṃ vuttaṃ, aṭṭhavīsatihatthakaṃ;
349即依糖球投掷法,水投掷界被认为。
Guḷukkhepanayeneva, udakukkhepakā matā.
2558
2558.
351然而这两种界,因众会而增长;
Imā dve pana sīmāyo, vaḍḍhanti parisāvasā;
352内部水投掷界,其余处可能是固定的。
Abbhantarūdakukkhepā, ṭhitokāsā paraṃ siyuṃ.
2559站立在内部边界之内,或离手触范围之外;
2559.
354站立于内部边界之内,或离手触范围之外;
Ṭhito antoparicchede, hatthapāsaṃ vihāya vā;
355不超越彼量,或不超越界限。
Tattakaṃ anatikkamma, paricchedampi vā paraṃ.
2560
2560.
357站立者破坏僧羯磨,此为注疏之法则;
Ṭhito kammaṃ vikopeti, iti aṭṭhakathānayo;
358因此,彼应在手臂范围内,或在外面做。
Tasmā so hatthapāse vā, kātabbo bahi vā pana.
2561
2561.
360已结之界的形状、相、方位之宣说;
Baddhasīmāya saṇṭhānaṃ, nimittaṃ disakittanaṃ;
361知晓量度后,净除已,智者应结界。
Ñatvā pamāṇaṃ sodhetvā, sīmaṃ bandheyya paṇḍito.
2562
2562.
363三角形、四角形,圆形及鼓形;
Tikoṇaṃ caturassañca, vaṭṭañca paṇavūpamaṃ;
364天盖形、弓形,铜鼓形及车形。
Vitānaṃ dhanukākāraṃ, mudiṅgasakaṭūpamaṃ.
2563
2563.
366山、林、石,树、道及蚁塔;
Pabbataṃ vanaṃ pāsāṇaṃ, rukkhaṃ maggañca vammikaṃ;
367「水与河」者,为阐明八种相。
Udakañca nadiñcāti, nimittānaṭṭha dīpaye.
2564
2564.
369于彼等中,以三相为首,周遍一切处;
Tesu tīṇi nimittāni, ādiṃ katvā samantato;
370然而,以百相来结界亦是允许的。
Nimittānaṃ satenāpi, bandhituṃ pana vaṭṭati.
2565
2565.
372「最大界为三由旬」者,已说明。
Tiyojanaparā sīmā, ukkaṭṭhāti pakāsitā;
373「二十一位比丘」者,被认为是下限。
Ekavīsati bhikkhūnaṃ, gaṇhantī heṭṭhimā matā.
2566
2566.
375于上限亦为上限,于下限亦为下限;此二者皆无边际,日种亲族如是说。
Ukkaṭṭhāyapi ukkaṭṭhā, heṭṭhimāyapi heṭṭhimā;
376此二者皆非界——如是由日亲〔世尊〕所说。
Etā dvepi asīmāti, vuttā ādiccabandhunā.
2567
2567.
378然而说明相已,即周遍一切;
Nimittaṃ pana kittetvā, sabbameva samantato;
379其后以白二〔甘马〕堪能结界。
Pacchā ñattidutiyena, sīmaṃ bandhitumarahati.
2568
2568.
381结界之后,其后〔应作〕衣离宿〔之甘马〕;
Bandhitvānantaraṃ pacchā, cīvarāvippavāsakaṃ;
382同意已,彼结界被称为『有离宿』。
Sammannitvāna baddhā sā-vippavāsāti vuccati.
2569
2569.
384然而,若于河、湖、海中结界;
Nadīsarasamuddesu, sīmaṃ bandhati ce pana;
385不以此而确定,为无界——胜者如是说。
Na vottharati teneva, asīmāti jinobravi.
401界之论述。
Sīmākathā.
2570
2570.
387然而,日之造作者应作之事,及诸作之威力;
Dinakārakakattabbā-kārānañca vasā pana;
388九种伍波萨他,由佛陀、日亲所说。
Navevuposathā vuttā, buddhenādiccabandhunā.
2571
2571.
390十四日、十五日,以及和合伍波萨他;
Cātuddaso pannaraso, sāmaggī ca uposatho;
391此等三种伍波萨他,即于一日中所说。
Divaseneva niddiṭṭhā, tayopete uposathā.
2572
2572.
393僧团伍波萨他、群体伍波萨他,以及个人伍波萨他;
Saṅghe uposatho ceva, gaṇe puggaluposatho;
394依作者之差别,说伍波萨他有三种。
Kārakānaṃ vaseneva, tayo vuttā uposathā.
2573
2573.
396名为经诵说与清净伍波萨他;
Suttuddesābhidhāno ca, pārisuddhiuposatho;
397‘决意’已被说示,三种羯磨伍波萨他。
Adhiṭṭhānanti niddiṭṭhā, tayo kammenuposathā.
2574
2574.
399僧团的巴帝摩卡,以及众的清净;一人的决意,已被导师说示。
Saṅghassa pātimokkho ca, pārisuddhi gaṇassa ca;
400而一人的决意,已被导师说示。
Adhiṭṭhānamathekassa, niddiṭṭhaṃ pana satthunā.
2575巴帝摩卡的诵出,五种已被大仙说。
2575.
402巴帝摩卡之诵出,大牟尼〔世尊〕说有五种;
Pātimokkhassa uddesā, pañca vuttā mahesinā;
403诵出因缘后,其余应使听闻。
Nidānaṃ uddisitvāna, sāvetabbaṃ tu sesakaṃ.
2576二五七六。
2576.
405此即应知之方法,于其余诸处亦然,智者应知;比丘尼之四种,然此九种非(其)诵出。
Ayameva nayo ñeyyo, sesesupi ca viññunā;
406二五七七。
Cattāro bhikkhunīnañca, uddesā navime pana.
2577巴帝摩卡之诵出,应于伍波萨他时作。
2577.
408巴帝摩卡之诵出,应于伍波萨他时作;
Pātimokkhassa uddeso, kātabbova uposathe;
409唯除有障碍,且不诵说未被禁止。
Antarāyaṃ vinā ceva, anuddeso nivārito.
2578二五七八。
2578.
411长老是其主;
Thero ca issaro tassa;
412据读本而言,为‘长老所属’;
‘‘Therādheyya’’nti pāṭhato;
413被未转起者所请求;
Avattantena ajjhiṭṭho;
414然而彼对其转起。
Yassa so pana vattati.
2579
2579.
416若于诵时,有等至者或来至者;已诵者即善诵竟,然余者应令得闻。
Uddisante samappā vā, āgacchanti sace pana;
417已诵者,彼为善诵;其余者,应令闻知。
Uddiṭṭhaṃ taṃ suuddiṭṭhaṃ, sāvetabbaṃ tu sesakaṃ.
2580
2580.
419若比丘众仅诵竟,或会众已起立时;
Uddiṭṭhamatte bhikkhūnaṃ, parisāyuṭṭhitāya vā;
420若彼等众多,应于其根本处作清净。
Pārisuddhi tu kattabbā, mūle tesaṃ, sace bahū.
2581二五八一。
2581.
422为扫地、点灯、铺设水座,
Sammajjituṃ padīpetuṃ, paññāpetuṃ dakāsane;
423若长老所指定者不作,则犯恶作。
Viniddiṭṭhassa therena, akarontassa dukkaṭaṃ.
2582二五八二。
2582.
425作扫地、置灯、铺设水座已,
Katvā sammajjanaṃ dīpaṃ, ṭhapetvā udakāsanaṃ;
426设置僧团告白后,应作三种布萨。
Gaṇañattiṃ ṭhapetvāva, kattabbo tīhuposatho.
2583二五八三。
2583.
428完成前行事后,一人应决意;
Pubbakiccaṃ samāpetvā, adhiṭṭheyya panekako;
429若不决意,则犯恶作。
No ce adhiṭṭhaheyyassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2584二五八四。
2584.
431以非法而别众,以和合而非法;
Adhammena ca vaggena, samaggena adhammato;
432同样以法而别众,以和合而如法。
Tathā dhammena vaggena, samaggena ca dhammato.
2585二五八五。
2585.
434胜者说:「这些是布萨的僧羯磨。」
Uposathassa etāni, kammānīti jinobravi;
435在这四种当中,第四种被认为是如法的。
Catūsvapi panetesu, catutthaṃ dhammikaṃ mataṃ.
2586二五八六。
2586.
437在此,以非法而别众者,如何是布萨呢?
Adhammenidha vaggo hi, katamo cetthuposatho?
438四位比丘共住于同一界内之处。
Vasanti ekasīmāyaṃ, cattāro yattha bhikkhuno.
2587二五八七。
2587.
440若三人带来一人之清净,而行清净者,则为非法、别众之布萨。
Ekassa pārisuddhiṃ te, ānayitvā tayo janā;
441若四人一处,以非法和合而行清净者,则为非法和合。
Karonti pārisuddhiṃ ce, adhammo vagguposatho.
2588二五八八。
2588.
443若四比丘一处,以非法和合而行清净者,
Adhammena samaggo hi, cattāro bhikkhunekato;
444则为非法和合。
Karonti pārisuddhiṃ ce, samaggo hotyadhammiko.
2589
2589.
446然而,以法而言,何者是别众的伍波萨他?
Dhammena pana vaggo hi, katamo so uposatho;
447住于同一结界中,此处有四位比丘。
Vasanti ekasīmāyaṃ, cattāro yattha bhikkhuno.
2590
2590.
449他们带来一人的清净,
Ekassa pārisuddhiṃ te, ānayitvā tayo janā;
450若他们诵巴帝摩卡时,此即别众的如法伍波萨他。
Pātimokkhuddisante ce, vaggo dhammenuposatho.
2591
2591.
452从法而言,彼为和合;
Dhammato hi samaggo so;
453四位比丘共作一事;
Cattāro bhikkhunekato;
454他们于此诵巴帝摩卡;
Pātimokkhuddisantīdha;
455从法而言,被认为是和合。
Samaggo dhammato mato.
2592
2592.
457于别众中,想为和合众,或疑惑者;
Vagge samagge vaggoti, saññino vimatissa vā;
458若行伍波萨他者,得恶作罪。
Uposathaṃ karontassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2593
2593.
460然而,若彼有破僧意图者,则有偷兰遮罪;
Bhedādhippāyato tassa, hoti thullaccayaṃ pana;
461于别众中,以和合众想而犯,及想为和合众者。
Vagge samaggenāpatti, samaggoti ca saññino.
2594
2594.
463与被举的在家者,与其余的同法者;
Ukkhittena gahaṭṭhena, sesehi sahadhammihi;
464与亡故者、舍戒者,或与十一人一起。
Cutanikkhittasikkhehi, ekādasahi vā saha.
2595
2595.
466不应行伍波萨他,与同分罪者一起;
Uposatho na kātabbo, sabhāgāpattikena vā;
467以他人之欲代为住者,犯恶作。
Chandena pārivutthena, karoto hoti dukkaṭaṃ.
2596
2596.
469若未发露罪,未消除疑;
Adesetvā panāpattiṃ, nāvikatvāna vematiṃ;
470不应行伍波萨他,于非伍波萨他日。
Uposatho na kātabbo, dine vā anuposathe.
2597
2597.
472于伍波萨他日,从有比丘之住处,
Uposathe panāvāsā, sabhikkhumhā ca bhikkhunā;
473无论有住处或无住处,任何时候不应前往。
Āvāso vā anāvāso, na gantabbo kudācanaṃ.
2598
2598.
475于彼伍波萨他之事
Yasmiṃ uposathe kiccaṃ;
476于住处确实进行者
Āvāse pana vattati;
477彼若名为有比丘
So ce sabhikkhuko nāma;
478则宣说为住处。
Āvāsoti pakāsito.
2599
2599.
480伍波萨他为何义?巴瓦喇那为何义?
Uposatho kimatthāya, kimatthāya pavāraṇā;
481伍波萨他为和合之义,巴瓦喇那为清净之义。
Uposatho samaggattho, visuddhatthā pavāraṇā.
2600
2600.
483阻碍如法甘马者,恶作;反对者,亦恶作。
Kopetuṃ dhammikaṃ kammaṃ, paṭikkoseyya dukkaṭaṃ;
484不给与欲或身和合者,亦恶作。
Chandaṃ vā kāyasāmaggiṃ, adentassapi dukkaṭaṃ.
2601
2601.
486僧团有五种,依四众等之差别而分。
Hoti pañcavidho saṅgho, catuvaggādibhedato;
487而彼依应作甘马之缘而阐明。
So ca kattabbakammassa, vasena paridīpito.
2602
2602.
489巴瓦喇那、出罪、甘马及达上;
Pavāraṇaṃ tathābbhānaṃ, kammañca upasampadaṃ;
490除四人僧团外,无不可作之事。
Ṭhapetvā catuvaggena, akattabbaṃ na vijjati.
26032603。
2603.
492五人僧团行出罪,中国境内行达上;
Pañcavaggena abbhānaṃ, majjhadesūpasampadaṃ;
493十人僧团行出罪,除此一切皆可行。
Dasavaggena abbhānaṃ, vinā sabbaṃ tu vaṭṭati.
2604
2604.
495二十人僧团之甘马,任何皆不应作;
Kammaṃ vīsativaggena, na kattabbaṃ na kiñcipi;
496为令知不足有过失,非于过多,乃于不足。
Ūne dosoti ñāpetuṃ, nādhike atirekatā.
2605
2605.
498四者即本性清净者,已显示为达到甘马者。
Cattāro pakatattāva, kammappattāti dīpitā;
499于应以四人僧团执行者,其余诸甘马亦以此为规则。
Catuvaggena kattabbe, sesesu ca ayaṃ nayo.
2606
2606.
501若将不共住者作为凑数者,而执行四人僧团等应作甘马,所作甘马无效,作者犯恶作。
Catuvaggādikattabbaṃ, katvāsaṃvāsapuggalaṃ;
502为凑足人数者,所作甘马无效,犯恶作。
Gaṇapūraṃ karontassa, kataṃ kuppati dukkaṭaṃ.
2607于别住等甘马中,彼处之凑数者,
2607.
504于别住等甘马中,彼处之凑数者,
Parivāsādikammepi , tatraṭṭhaṃ gaṇapūrakaṃ;
505然而,对于已作者与正作者,亦复如是;但其余则允许。
Katvā pana karontānaṃ, tathā, sesaṃ tu vaṭṭati.
522伍波萨他篇集之论述。
Uposathakkhandhakakathā.
506瓦萨入住篇集之释
Vassūpanāyikakkhandhakakathā
2608
2608.
508前与后二者,是二种瓦萨入住;应以住所或言语之区别,由前往者作之。
Purimā pacchimā cāti, duve vassūpanāyikā;
509住所或言语之区别,应由前往者作之。
Ālayo vā vacībhedo, kattabbo upagacchatā.
2609
2609.
511或明知已入雨安居,却不前往者;
Vassūpagamanaṃ vāpi, jānaṃ anupagacchato;
512或住满三月后,仍游行者亦犯恶作。
Temāsamavasitvā vā, carantassapi dukkaṭaṃ.
2610
2610.
514在树洞、伞下、罐中或小屋中,
Rukkhassa susire chatte, cāṭichavakuṭīsu vā;
515或在露地,入雨安居,是不允许的。
Ajjhokāsepi vā vassaṃ, upagantuṃ na vaṭṭati.
2611
2611.
517若雨安居中断,无罪,若有障难;
Vassacchede anāpatti, antarāyo sace siyā;
518雨安居已断之比丘,自恣即被遮止。
Chinnavassassa bhikkhussa, vāritāva pavāraṇā.
2612
2612.
520然而,为了见父母;
Mātāpitūnaṃ pana dassanatthaṃ;
521为了五种事,为同法者;
Pañcannamatthe sahadhammikānaṃ;
522为见病者,及彼看护者;
Daṭṭhuṃ gilānaṃ tadupaṭṭhakānaṃ;
523为了寻求他们的食物等。
Bhattādi nesaṃ pariyesanatthaṃ.
2613
2613.
525前往不喜乐此处者处,或从远离处生起者处;
Tathānabhirataṃ gantvā, vūpakāsessamuṭṭhitaṃ;
526我将去除他的邪见,或去除追悔。
Diṭṭhiṃ vā tassa kukkuccaṃ, vinodessāmahanti vā.
2614
2614.
528如是以七日之事,通晓律的比丘应:
Evaṃ sattāhakiccena, bhikkhunā vinayaññunā;
529即使未被派遣,亦应前往,更何况已被派遣者。
Apesitepi gantabbaṃ, pageva pahite pana.
2615
2615.
531于此,已入雨安居之比丘,若未被邀请,为听闻法之故,前往则不允许。
Vassaṃ upagatenettha, animantitabhikkhunā;
532然而,为听闻法而前往,则不允许。
Dhammassa savanatthāya, gantuṃ pana na vaṭṭati.
2616
2616.
534「某日将有集会」;
‘‘Asukaṃ nāma divasaṃ, sannipāto bhavissati’’;
535如是,若先前已作了约定,则是允许的。
Iccevaṃ katikā pubbaṃ, katā ce pana vaṭṭati.
2617
2617.
537「我将洗涤、我将染色物品」,如是说不允许;若老师与依止师派遣,则允许。
‘‘Dhovissāmi rajissāmi, bhaṇḍaka’’nti na vaṭṭati;
538若老师与依止师派遣,则允许。
Sacācariyupajjhāyā, pahiṇanti ca vaṭṭati.
2618
2618.
540为了诵习等之目的,前往则不允许;
Uddesādīnamatthāya, gantuṃ neva ca vaṭṭati;
541为了见尊长,人得以前往。
Garūnaṃ dassanatthāya, gantuṃ labhati puggalo.
2619
2619.
543若老师说『今日,莫前往』;
Sace ācariyo ‘‘ajja, mā gacchāhī’’ti bhāsati;
544夜分断时无罪,如是已阐明。
Ratticchede anāpatti, hotīti paridīpitā.
2620
2620.
546为了看望任何亲族或护持者之家
Yassa kassaci ñātissa, upaṭṭhākakulassa vā;
547为了看望而行者,若在夜间中断时,则犯恶作。
Gacchato dassanatthāya, ratticchede ca dukkaṭaṃ.
2621
2621.
549“我今日前往村庄后,将返回”,若如此说;
‘‘Āgamissāmi ajjeva, gantvāhaṃ gāmaka’’nti ca;
550若出发而不能到达者,则不应行。
Sace pāpuṇituṃ gacchaṃ, na sakkoteva vaṭṭati.
2622
2622.
552比丘在商队中或船只上,于三处无犯;
Vaje satthepi nāvāyaṃ, tīsu ṭhānesu bhikkhuno;
553断雨安居无犯,且允许自恣。
Vassacchede anāpatti, pavāretuñca vaṭṭati.
2623
2623.
555若有资具缺乏,或有身体不适,
Sati paccayavekalle, sarīrāphāsutāya vā;
556此即是障碍,即使中断雨安居亦可离去。
Eseva antarāyoti, vassaṃ chetvāpi pakkame.
2624
2624.
558凡以任何障碍而未入雨安居者,
Yena kenantarāyena, vassaṃ nopagato hi yo;
559应于第二次前往,或由已中断雨安居者。
Dutiyā upagantabbā, chinnavassena vā pana.
2625
2625.
561未入雨安居者,或于当日即前往;
Vassaṃ anupagantvā vā, tadaheva ca gacchati;
562或在外住满七日,或已入雨安居后。
Bahiddhā eva sattāhaṃ, upagantvāpi vā pana.
2626
2626.
564若他度过(前罪),则前罪亦不存在;
Vītināmeti ce tassa, purimāpi na vijjati;
565对于比丘之承诺,有恶作罪。
Paṭissave ca bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2627
2627.
567入瓦萨后,未作留难而离去者;
Vassaṃ panupagantvā ca, uṭṭhāpetvā na cāruṇaṃ;
568对于离去之比丘,仅以七日法。
Gacchato pana sattāha-karaṇeneva bhikkhuno.
2628
2628.
570然而,对于彼于七日内返回者;
Antoyeva ca sattāhaṃ, nivattantassa tassa tu;
571“无犯”者,何须说?对于住满后外出者。
Anāpattīti ko vādo, vasitvā bahi gacchato.
2629
2629.
573“我将在此住瓦萨”,若有此执念;
‘‘Vasissāmīdha vassa’’nti, ālayo yadi vijjati;
574非以此念住瓦萨,然而住所已取得,善取得,彼未断瓦萨。
Nopetasatiyā vassaṃ, tena senāsanaṃ pana.
2630
2630.
576已取得,善取得,彼未断瓦萨。
Gahitaṃ suggahitaṃ hoti, chinnavasso na hoti so;
577得以自恣,无有任何过失。
Labhateva pavāretuṃ, na doso koci vijjati.
2631
2631.
579“我于此住处,此瓦萨期间,入三月”,
‘‘Imasmiṃ vihāre temāsaṃ, imaṃ vassaṃ upemi’’ti;
580如是三次决意后,即成入瓦萨者。
Nicchārite ca tikkhattuṃ, vassaṃ upagato siyā.
2632
2632.
582以第九日为始,比丘得以前往;
Ādiṃ tu navamiṃ katvā, gantuṃ vaṭṭati bhikkhuno;
583他可以后来,或者不来也无过失。
Āgacchatu ca pacchā so, mā vā doso na vijjati.
601入雨安居篇集之论述。
Vassūpanāyikakkhandhakakathā.
584自恣篇集之论述
Pavāraṇakkhandhakakathā
2633
2633.
586十四日与十五日,和合与自恣;三说、二说与一说,于僧团、群体及个人。
Cātuddasī pañcadasī, sāmaggī ca pavāraṇā;
587三说、二说与一说,于僧团、群体及个人。
Tevācī dvekavācī ca, saṅghe ca gaṇapuggale.
2634
2634.
589此等九种自恣,由牟尼主所说;
Etā pana munindena, vuttā nava pavāraṇā;
590除三种羯磨外,应于其内自恣。
Tīṇi kammāni muñcitvā, anteneva pavāraye.
2635
2635.
592完成前行事后,于适当时集合;
Pubbakiccaṃ samāpetvā, pattakalle samānite;
593除单白外,僧团应行自恣。
Ñattiṃ ṭhapetvā saṅghena, kattabbā hi pavāraṇā.
2636
2636.
595当诸长老自恣时,新比丘应坐;
Pavārentesu theresu, nisīdeyya navo pana;
596直至自己自恣为止,彼应蹲踞。
Sayaṃ yāva pavāreyya, tāva ukkuṭikañhi so.
2637
2637.
598说白后应行巴瓦喇那,四人或三人;
Ñattiṃ vatvā pavāreyyuṃ, cattāro vā tayopi vā;
599完成前行事后,若住于一住处。
Pubbakiccaṃ samāpetvā, ekāvāse vasanti ce.
2638
2638.
601二人互相行巴瓦喇那,无需白告;
Aññamaññaṃ pavāreyyuṃ, vinā ñattiṃ duve janā;
602然而一人应自决意,其余为僧团巴瓦喇那。
Adhiṭṭheyya panekopi, sesā saṅghapavāraṇā.
2639
2639.
604僧团巴瓦喇那已竟时,未到者若行巴瓦喇那,
Pavārite ca saṅghasmiṃ, kareyyanāgato pana;
605未雨安居者或断雨安居者,则行清净伍波萨他。
Avuṭṭho chinnavasso vā, pārisuddhiuposathaṃ.
2640
2640.
607然而于五人住处中,四人或三人;
Pañca yasmiṃ panāvāse, cattāro vā tayopi vā;
608彼等沙门各各将巴瓦喇那带去后,
Ekekassa haritvāna, samaṇā te pavāraṇaṃ.
2641
2641.
610若互相行巴瓦喇那,则犯恶作;
Aññamaññaṃ pavārenti, sace āpatti dukkaṭaṃ;
611其余依伍波萨他所说之方法,智者于此应知。
Sesaṃ uposathe vutta-nayenidha naye budho.
2642
2642.
613以给予清净,成就己之清净;
Pārisuddhippadānena, sampādetattano suciṃ;
614以给予僧团欲,成就一切,非为自己。
Chandadānena saṅghassa, sabbaṃ sādheti, nattano.
2643
2643.
616因此,对于两者,正是为了成就义务;
Tasmā pana ubhinnampi, kiccasiddhatthamevidha;
617给予欲的比丘,也应给予清净。
Pārisuddhipi dātabbā, chandaṃ dentena bhikkhunā.
2644
2644.
619以一人之欲,亦应携带多人之清净;
Chandekena bahūnampi, hātabbo pārisuddhipi;
620辗转携带之欲,不得用于清净。
Paramparāhaṭo chando, na gacchati visuddhiyā.
2645
2645.
622取欲,或取清净,或取自恣;
Chandaṃ vā pārisuddhiṃ vā, gahetvā vā pavāraṇaṃ;
623携带者或承认沙弥等身份。
Sāmaṇerādibhāvaṃ vā, paṭijāneyya hārako.
2646
2646.
625若彼未到僧团,即还俗或死亡;
Sace so saṅghamappatvā, vibbhameyya mareyya vā;
626彼一切即未携带,若到达则如是成为已携带。
Nāhaṭañceva taṃ sabbaṃ, patvā cevaṃ siyāhaṭaṃ.
2647
2647.
628到达僧团后,若放逸、若睡眠、若心散乱;
Saṅghaṃ patvā pamatto vā, sutto vā khittacittako;
629不告知者无犯,若故意则为恶作。
Nāroceti anāpatti, hoti sañcicca dukkaṭaṃ.
2648
2648.
631彼等专注于观者,日夜不懈怠;
Ye te vipassanāyuttā, rattindivamatanditā;
632初夜与后夜,以观为所依。
Pubbarattāpararattaṃ, vipassanaparāyaṇā.
2649二六四九。
2649.
634已得安乐住者,应无退失;
Laddhaphāsuvihārānaṃ, siyā na parihāniti;
635自恣之摄颂,说于迦提迦月。
Pavāraṇāya saṅgāho, vutto kattikamāsake.
654自恣犍度之论。
Pavāraṇakkhandhakakathā.
636皮革犍度之论
Cammakkhandhakakathā
2650
2650.
638伊喇迦羊与鹿之皮,许比丘使用;
Eḷakājamigānaṃ tu, cammaṃ vaṭṭati bhikkhuno;
639罗希德尼咖鹿、库朗伽鹿,以及巴萨德鹿、母鹿之皮。
Rohiteṇikuraṅgānaṃ, pasadaṃmigamātuyā.
2651
2651.
641除此等之皮外,其余者为恶作之事;
Ṭhapetvā cammametesaṃ, aññaṃ dukkaṭavatthukaṃ;
642袋与鞋中,一切非人皮皆许用。
Thavikopāhane sabbaṃ, cammaṃ vaṭṭatyamānusaṃ.
2652
2652.
644在中部地区允许,不允许有绳结的鞋;
Vaṭṭanti majjhime dese, na guṇaṅguṇupāhanā;
645在寺院内允许,一切处对病者亦允许。
Vaṭṭanti antoārāme, sabbatthāpi ca rogino.
2653
2653.
647以布片包裹者,以及同样以绳缠绕者;
Puṭakhallakabaddhā ca, tatheva pāliguṇṭhimā;
648填充棉花者不被允许,一切青色等亦不被允许。
Tūlapuṇṇā na vaṭṭanti, sabbanīlādayopi ca.
2654
2654.
650彩色鞋履,具有如羊角般的增高物;以孔雀羽毛缝缀者,则不被允许。
Citrā upāhanā meṇḍa-visāṇūpamavaddhikā;
651以孔雀羽毛缝缀者,则不被允许。
Na ca vaṭṭanti morassa, piñchena parisibbitā.
2655以猫、黑鼬、猫头鹰、狮子、虎、豹、水獭、豺之皮革,及羚羊之皮革所制之资具,不被允许。
2655.
653猫、黑鼬、猫头鹰、狮子、虎、豹、水獭、豺——
Majjārakāḷakolūka-sīhabyagghuddadīpinaṃ;
654以此等之皮革镶边者,不被允许。
Ajinassa ca cammena, na vaṭṭati parikkhaṭā.
2656
2656.
656除去布塔等,或完全切断;如是改变颜色后,应持用鞋履。
Puṭādiṃ apanetvā vā, chinditvā vāpi sabbaso;
657如此作颜色改变后,鞋即应当穿用。
Vaṇṇabhedaṃ tathā katvā, dhāretabbā upāhanā.
2657
2657.
659然而一切鞋履,皆不被允许持用;
Sabbāpi pana dhāretuṃ, na ca vaṭṭanti pādukā;
660除彼处之小便、大便、洗漱用鞋。
Ṭhapetvā tattha passāva- vaccācamanapādukā.
2658
2658.
662阿桑迪与巴朗咖,名为高广床座;
Āsandiñceva pallaṅkaṃ, uccāsayanasaññitaṃ;
663若使用超过量者,恶作。
Atikkantapamāṇaṃ tu, sevamānassa dukkaṭaṃ.
2659
2659.
665羊毛毯、绣花毯、彩纹毯、毛织毯、毛毡毯;
Gonakaṃ kuttakaṃ cittaṃ, paṭikaṃ paṭalikampi ca;
666单面毛毯、异形毯、棉褥、双面毛毯。
Ekantalomiṃ vikatiṃ, tūlikaṃ uddalomikaṃ.
2660
2660.
668然而,亚麻毯、丝绸毯、象毯、马毯、车毯、铺地毯;
Kaṭṭissaṃ pana koseyyaṃ, hatthiassarathattharaṃ;
669以及芭蕉皮、鹿皮、优质鹿皮所制之覆盖物。
Kadalimigapavara-paccattharaṇakampi ca.
2661
2661.
671红色天盖之下,两端红色之枕垫;
Heṭṭhā rattavitānassa, dvidhā rattūpadhānakaṃ;
672此一切皆不许可,受用者犯恶作。
Akappiyamidaṃ sabbaṃ, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
2662
2662.
674下有不许可的敷具时,不允许;
Heṭṭhā akappiye paccatthare sati na vaṭṭati;
675上有白色天盖,在彼不存在时,允许。
Uddhaṃ setavitānampi, tasmiṃ asati vaṭṭati.
2663
2663.
677除了高床、长椅,以及棉褥之外,
Āsandiṃ pana pallaṅkaṃ, ṭhapetvā tūlikampi ca;
678其余一切,可得在家众所有之物。
Sesaṃ pana ca sabbampi, labhate gihisantakaṃ.
2664
2664.
680于法座无犯,于食堂亦可坐;
Dhammāsane anāpatti, bhattaggepi nisīdituṃ;
681于地敷具处,亦可卧。
Bhūmattharaṇake tattha, sayitumpi ca vaṭṭati.
701皮革犍度之论。
Cammakkhandhakakathā.
682药犍度之论。
Bhesajjakkhandhakakathā
2665
2665.
684已说居士的,乃至求听许可;
Vuttā gahapatissāpi, sammutussāvanantikā;
685“牛棚等”是如法的,有四种地。
Gonisādīti kappiyā, catasso honti bhūmiyo.
2666
2666.
687僧团的住处,或比丘的住处;
Saṅghassa santakaṃ gehaṃ, santakaṃ bhikkhunopi vā;
688然而,应当制作足以避免共宿的净物。
Kappiyaṃ pana kattabbaṃ, sahaseyyappahonakaṃ.
26672667. 除比丘外,由其他人所施与的如法地;
2667.
690除比丘之外,他人布施于净地之物;
Ṭhapetvā bhikkhumaññehi, dinnaṃ kappiyabhūmiyā;
691为了他们的利益,有属于居士的住处,这即是居士之家。
Atthāya santakaṃ tesaṃ, gehaṃ gahapatevidaṃ.
2668
2668.
693那被称为『共许』者,即是被僧团所共许的;或者不作甘马语,仅以求听即可。
Sā hi sammutikā nāma, yā hi saṅghena sammatā;
694即使未宣读甘马语,求听亦得成立。
Kammavācamavatvā vā, vaṭṭatevāpalokanaṃ.
26692669. 然而,在安立第一块砖、石、柱等时;
2669.
696然于最初安置砖、石、柱等之时;
Paṭhamiṭṭhakapāsāṇa-thambhādiṭṭhapane pana;
697「我们建造净物小屋」,如是说者,应从四周。
‘‘Kappiyakuṭiṃ karomā’’ti, vadantehi samantato.
2670
2670.
699当他人举起安置时,或触碰他人时;
Ukkhipitvā ṭhapentesu, āmasitvā paresu vā;
700或自行举起后,应安放于听闻范围之内。
Sayamevukkhipitvā vā, ṭhapeyyussāvanantikā.
2671
2671.
702然而,当比丘们说砖等基础时;
Iṭṭhakādipatiṭṭhānaṃ , bhikkhūnaṃ vadataṃ pana;
703语之终结,同时则许。
Vācāya pariyosānaṃ, samakālaṃ tu vaṭṭati.
2672
2672.
705园林未围绕者,全部或可耕者;
Ārāmo aparikkhitto, sakalo bhuyyatopi vā;
706凡此两种,智者称之为牛卧地等。
Duvidhopi ca viññūhi, gonisādīti vuccati.
2673然而此等四者,皆为净地。
2673.
708此四者,皆可作为净地;
Etā pana catassopi, honti kappiyabhūmiyo;
709此中,已煮与已住者,一切食物皆许可。
Ettha pakkañca vutthañca, sabbaṃ vaṭṭati āmisaṃ.
2674二六七四。
2674.
711凡依止于柱等处,彼称为流出无尽者;
Ussāvanantikā yā sā, thambhādīsu adhiṭṭhitā;
712柱等被移去时,于其他处亦得住立。
Thambhādīsvapanītesu, tadaññesupi tiṭṭhati.
2675二六七五。
2675.
714一切皆被移去时,应成已舍弃所依者;
Apanītesu sabbesu, siyā jahitavatthukā;
715牛粪等被圈定,余者因覆盖与坏失之故。
Gonisādī parikkhittā, sesā chadananāsato.
2676
2676.
717除比丘外,于他人从手中接受;
Bhikkhuṃ ṭhapetvā aññesaṃ, hatthato ca paṭiggaho;
718彼等之积蓄,于内部所说,于比丘乃适当。
Tesañca sannidhi anto- vuttaṃ bhikkhussa vaṭṭati.
2677二六七七。
2677.
720属于比丘或比丘尼之物,或僧团之物;
Bhikkhussa bhikkhuniyā vā, santakaṃ saṅghikampi vā;
721内煮与熟食,于二者皆不适当。
Antovutthañca pakkañca, ubhinnaṃ na ca vaṭṭati.
2678
2678.
723于非净屋中住,与酥等混合者;
Akappakuṭiyā vutthaṃ, sappiādivimissitaṃ;
724被指定为『内煮』者,首二时类。
‘‘Antovuttha’’nti niddiṭṭhaṃ, paṭhamaṃ kālikadvayaṃ.
2679
2679.
726以彼等酥油等,比丘尽形寿;
Teheva sappiādīhi, bhikkhunā yāvajīvikaṃ;
727然而,那已煮的(食物),七日内,若无肉类,则允许(食用)。
Pakkaṃ taṃ pana sattāhaṃ, vaṭṭateva nirāmisaṃ.
2680
2680.
729若(比丘)食用与肉类混合的已煮(食物);
Sace āmisasaṃsaṭṭhaṃ, pakkaṃ taṃ paribhuñjati;
730以及食用(僧团)内煮的,或更多,以及自己煮的,
Antovutthañca bhiyyopi, sāmapakkañca bhuñjati.
2681
2681.
732时限食为食物,饮料为夜分限(食);
Yāvakālikamāhāro, pānakaṃ yāmakālikaṃ;
733「七日药」者,熟酥等五种也。
Sattāhakālikaṃ nāma, sappiādikapañcakaṃ.
2682
2682.
735其余姜黄等药,则为尽形寿药;
Sesaṃ pana haliddādi, bhesajjaṃ yāvajīvikaṃ;
736时限者说有四种,水则为非时限之物。
Catudhā kālikā vuttā, udakaṃ hotyakālikaṃ.
2683仅就受取而言,三种时分药为时限已过;
2683.
738仅以受取之缘故,三时限药为超过时限;
Paṭiggahavaseneva, kālātītā tikālikā;
739已食者成为有过失者,未食者亦成为第三。
Honti dosakarā bhuttā, abhuttaṃ tatiyampi ca.
2684二六八四。
2684.
741芒果、阎浮、椰子、香蕉、蜜、葡萄;
Ambaṃ jambu ca cocañca, mocañca madhu muddikā;
742沙鲁、诃子,饮料被认为有八种。
Sālu phārusakañcāti, pānakaṃ aṭṭhadhā mataṃ.
2685「为饮料之目的而允许的果实,熟的与生的」。
2685.
744为饮料之用而开许者,果实——熟者与生者;
Pānakatthamanuññātaṃ, phalaṃ pakkañca āmakaṃ;
745因饮料之缘故而被禁止者,是有因缘之受取。
Pānahetu paṭikkhitto, savatthukapaṭiggaho.
2686
2686.
747将芒果好好捣碎后,再于水中揉捏;
Ambapakkaṃ sukoṭṭetvā, madditvā udake pana;
748其后过滤后,此饮料可以饮用。
Pacchā parissavaṃ katvā, pātuṃ vaṭṭati pānakaṃ.
2687
2687.
750日晒熟者是允许的,但火煮熟者则不允许;
Vaṭṭatādiccapākaṃ tu, aggipakkaṃ na vaṭṭati;
751此同一方法,于其余诸饮料中亦已阐明。
Eseva ca nayo sesa-pānakesupi dīpito.
2688
2688.
753花、叶、果、茎,此等有四种汁;
Pupphapattaphalucchūnaṃ, cattāro panime rasā;
754开许此等八种饮料时,即已开许此等。
Anuññātā imānaṭṭha, pānāni anujānatā.
2689二六八九。
2689.
756一切花汁已说,除蜜汁外;
Sabbo puppharaso vutto, madhukassa rasaṃ vinā;
757一切叶汁已说,除煮熟之汁外。
Sabbo pattaraso vutto, pakkaḍākarasaṃ vinā.
2690
2690.
759七种随顺谷物的果实所生之汁;
Sattannaṃ sānulomānaṃ, dhaññānaṃ phalajaṃ rasaṃ;
760除已开许者外,一切非时果之汁液。
Ṭhapetvānumato sabbo, vikāle phalajo raso.
2691
2691.
762即使是时限药之叶,在冷水中制成;
Yāvakālikapattāna-mapi sītudake kato;
763压榨后日晒熟者,于非时则允许。
Madditvādiccapākopi, vikāle pana vaṭṭati.
2692
2692.
765棕榈与椰子,波罗蜜与拉布迦果;
Tālañca nāḷikerañca, panasaṃ labujampi ca;
766提普萨、葫芦、南瓜,以及普萨果亦然。
Tipusālābukumbhaṇḍaṃ, tathā pussaphalampi ca.
2693二六九三。
2693.
768如是苤蓝等,此等确非果实;
Evameḷālukañcāti, navetāni phalāni hi;
769以及其他一切,随顺于七种谷物者。
Aparaṇṇañca sabbampi, sattadhaññānulomikaṃ.
2694
2694.
771枣、甜罗望子、滇刺枣、国桑比果、迦罗摩达咖果;
Badaraṃ timbarū selu, kosambaṃ karamaddakaṃ;
772以及柑橘、木苹果、藤、罗望子果亦然。
Mātuluṅgakapitthañca, vettaṃ ciñcaphalampi ca.
2695
2695.
774然而,诸如此类小果之汁,
Phalānaṃ evamādīnaṃ, khuddakānaṃ raso pana;
775因随顺八种饮料,已于随顺中说示。
Aṭṭhapānānulomattā, niddiṭṭho anulomike.
2696
2696.
777除随顺谷物所生之汁外,无其他果汁,此处为非时限药。
Sānulomassa dhaññassa, ṭhapetvā phalajaṃ rasaṃ;
778除随顺谷物所生之汁外,无其他果汁,此处为非时限药。
Añño phalaraso natthi, ayāmakāliko idha.
799药犍度之论。
Bhesajjakkhandhakakathā.
779咖提那衣犍度之论
Kathinakkhandhakakathā
2697
2697.
781诸比丘出雨安居已,世尊宣说咖提那衣之铺展;
Bhikkhūnaṃ vuṭṭhavassānaṃ, kathinatthāramabravi;
782牟尼中尊,为五种利益之缘故。
Pañcannaṃ ānisaṃsānaṃ, kāraṇā munipuṅgavo.
2698
2698.
784不离仅刻划等二十四种过失;
Na ullikhitamattādi-catuvīsativajjitaṃ;
785比丘取衣已,提起旧衣。
Cīvaraṃ bhikkhunādāya, uddharitvā purāṇakaṃ.
2699
2699.
787决意新衣后,应再以言语说:
Navaṃ adhiṭṭhahitvāva, vattabbaṃ vacasā puna;
788「我以此内衣,展开咖提那衣。」
‘‘Imināntaravāsena, kathinaṃ attharāmi’’ti.
2700
2700.
790如是说三次,咖提那衣即为已展开;
Vutte tikkhattumiccevaṃ, kathinaṃ hoti atthataṃ;
791然后前往僧团,取咖提那衣。
Saṅghaṃ panupasaṅkamma, ādāya kathinaṃ iti.
2701
2701.
793「尊者,咖提那衣已展开,请僧团随喜;
‘‘Atthataṃ kathinaṃ bhante, saṅghassa anumodatha;
794如法的咖提那衣铺展」,彼比丘应当宣说。
Dhammiko kathinatthāro’’, vattabbaṃ tena bhikkhunā.
2702
2702.
796「尊者,咖提那衣已由你善展开,为僧团;
‘‘Suatthataṃ tayā bhante, saṅghassa kathinaṃ puna;
797如法的咖提那衣铺展,我随喜」应如是说。
Dhammiko kathinatthāro, anumodāmi’’tīraye.
2703
2703.
799咖提那衣的根是什么?所依是什么?地是什么?
Kathinassa ca kiṃ mūlaṃ, kiṃ vatthu kā ca bhūmiyo;
800知几法的比丘,有资格铺展咖提那衣?
Katidhammavido bhikkhu, kathinatthāramarahati.
2704
2704.
802根为一,所依可有三种,地有六;
Mūlamekaṃ, siyā vatthu, tividhaṃ, bhūmiyo cha ca;
803知八法的比丘,有资格铺展咖提那衣。
Aṭṭhadhammavido bhikkhu, kathinatthāramarahati.
2705
2705.
805「僧团为根本」者,已说明;所依则是三衣;
Saṅgho mūlanti niddiṭṭhaṃ, vatthu hoti ticīvaraṃ;
806亚麻等六种已说,六衣为地。
Khomādīni cha vuttāni, cīvarāni cha bhūmiyo.
2706
2706.
808前行、举出、决意、铺展、失坏,以及论母;
Pubbapaccuddharādhiṭṭhā-natthāro mātikāpi ca;
809障碍与举出,最后是利益。
Palibodho ca uddhāro, ānisaṃsā panaṭṭhime.
2707
2707.
811洗涤、审察、裁剪、以及缝缀,
Dhovanañca vicāro ca, chedanaṃ bandhanampi ca;
812缝合、染色、作净,此等称为『前行事』。
Sibbanaṃ rajanaṃ kappaṃ, ‘‘pubbakicca’’nti vuccati.
2708
2708.
814僧伽帝、上衣、以及内衣,
Saṅghāṭi uttarāsaṅgo, atho antaravāsako;
815举出、决意、以及铺展。
Paccuddhāro adhiṭṭhānaṃ, atthāropesameva tu.
2709
2709.
817出发与完成,决意与灭摈;
Pakkamanañca niṭṭhānaṃ, sanniṭṭhānañca nāsanaṃ;
818听闻灭失与界,以及共同负担,此为八种。
Savanāsā ca sīmā ca, sahubbhāroti aṭṭhimā.
2710
2710.
820取已作衣后,于住处无所顾恋;
Katacīvaramādāya, āvāse nirapekkhako;
821越过界已,成为出发舍。
Atikkantāya sīmāya, hoti pakkamanantikā.
2711
2711.
823『不期待利益』者,对寺院无所期待;
Ānisaṃsamathādāya, vihāre anapekkhako;
824然而前往彼寺院,另一安乐住者。
Gantvā pana vihāraṃ so, aññaṃ sukhavihārikaṃ.
2712
2712.
826于彼处住时,若制作衣;
Tattha taṃ viharantova, karoti yadi cīvaraṃ;
827当彼衣完成时,称为『完成之后』。
Niṭṭhite cīvare tasmiṃ, niṭṭhānantāti vuccati.
2713
2713.
829「我不作衣,我不期待那件衣」;
‘‘Cīvaraṃ na karissāmi, na paccessaṃ tamassamaṃ’’;
830如是舍弃责任时,应知为决意终结。
Evaṃ tu dhuranikkhepe, sanniṭṭhānantikā matā.
2714
2714.
832得咖提那衣覆护后,若前往时说「我不期待」;
Kathinacchādanaṃ laddhā, ‘‘na paccessa’’nti ce gato;
833正在作衣之时,若有失坏或烧毁,则为灭摈终结。
Karontasseva naṭṭhaṃ vā, daḍḍhaṃ vā nāsanantikā.
2715
2715.
835已得利益有所期待,然而前往界外;
Laddhānisaṃso sāpekkho, bahisīmaṃ gato pana;
836听闻『于内界』之语,此为闻终结。
Suṇāti cantarubbhāraṃ, sā hoti savanantikā.
2716
2716.
838为衣之期待而出发,然而前往界外;
Cīvarāsāya pakkanto, bahisīmaṃ gato pana;
839被某人告知『我将给你衣』,此为有所闻。
‘‘Dassāmi cīvaraṃ tuyhaṃ’’, vutto savati kenaci.
2717
2717.
841再次说「我不能给你衣」时,
Puna vutte ‘‘na sakkomi, dātunti tava cīvaraṃ’’;
842依于期待被断除之量,被认为是断期待。
Āsāya chinnamattāya, āsāvacchedikā matā.
2718
2718.
844从雨安居已住之住处,可能前往另一住处;
Vassaṃvuṭṭhavihāramhā , vihāraññaṃ gato siyā;
845来时于途中,越过彼解除之事。
Āgacchaṃ antarāmagge, taduddhāramatikkame.
2719
2719.
847彼之咖提那衣舍,被视为越界;
Tassa so kathinuddhāro, sīmātikkantiko mato;
848若取咖提那衣利益,有期待而去者。
Kathinānisaṃsamādāya, sāpekkhova sace gato.
2720
2720.
850若再来后遇到咖提那衣舍;
Sambhuṇāti punāgantvā, kathinuddhārameva ce;
851彼之咖提那衣舍,被称为『共舍』。
Tassa so kathinuddhāro, ‘‘sahubbhāro’’ti vuccati.
2721
2721.
853出发与完成,以及从界内决意;
Pakkamanañca niṭṭhānaṃ, sanniṭṭhānañca sīmato;
854四种依于补特伽罗,僧团依者为中间的共舍。
Cattāro puggalādhīnā, saṅghādhīnantarubbharo.
2722
2722.
856灭摈、听闻,以及断绝期待;
Nāsanaṃ savanañceva, āsāvacchedikāpi ca;
857此三种咖提那衣的舍弃,既非依于僧团,亦非依于比丘。
Tayopi kathinubbhārā, na tu saṅghā, na bhikkhuto.
2723
2723.
859住所障碍与衣障碍,
Āvāsapalibodho ca, palibodho ca cīvare;
860此二障碍已被说,由说相应与解脱义者。
Palibodhā duve vuttā, yuttamuttatthavādinā.
2724
2724.
862或于八种论母,或于中间共舍;
Aṭṭhannaṃ mātikānaṃ vā, antarubbhāratopi vā;
863此二举起已被说,关于咖提那衣,由大仙。
Ubbhārāpi duve vuttā, kathinassa mahesinā.
2725
2725.
865不告白而受持,从僧团中取所需量;
Anāmantāsamādānaṃ, gaṇato yāvadatthikaṃ;
866于此有衣之生起,及五种利益。
Tattha yo cīvaruppādo, ānisaṃsā ca pañcime.
888咖提那衣犍度之论。
Kathinakkhandhakakathā.
867衣犍度之论
Cīvarakkhandhakakathā
2726二七二六。
2726.
869从衣之生起,八种衣之论母;
Cīvarassa panuppādā, aṭṭha cīvaramātikā;
870于界中施与,咖提咖,以比丘之制定,亦如是。
Sīmāya deti, katikā, bhikkhāpaññattiyā, tathā.
2727二七二七。
2727.
872施与僧团、施与二部僧、施与度瓦萨者,
Saṅghassa, ubhatosaṅghe, vassaṃvuṭṭhassa deti ca,;
873指定施与补特伽罗者,此等为八种母论。
Ādissa, puggalassāti, aṭṭhimā pana mātikā.
2728二七二八。
2728.
875于此中,『于界内施与』者,由入于界内之诸比丘应分配,此为最胜辩才者所赞叹。
Tattha sīmāya detīti, antosīmaṃ gatehi tu;
876此为最胜辩才者所赞叹。
Bhikkhūhi bhājetabbanti, vaṇṇitaṃ varavaṇṇinā.
2729
2729.
878凡以咖提咖所施之住处,为一得利者;此处由众人所施之物,应当分配,如是说。
Katikāya ca dinnaṃ ye, vihārā ekalābhakā;
879此处由众人所施之物,应当分配,如是说。
Ettha dinnañca sabbehi, bhājetabbanti vuccati.
2730
2730.
881凡为僧团之常作者,于彼处所作者;以及以比丘指定而施者,大仙说为已施。
Saṅghassa dhuvakārā hi, yattha karīyanti tattha ca;
882依乞食之规定所施之物,大圣者说为已施。
Bhikkhāpaññattiyā dinnaṃ, dinnaṃ vuttaṃ mahesinā.
2731
2731.
884然而凡以正直心施与僧团者,应由现前者分配,如是说。
Saṅghassa pana yaṃ dinnaṃ, ujubhūtena cetasā;
885此句与上句连读
Tañhi sammukhibhūtena, bhājetabbanti vuccati.
2732
2732.
887以信心施衣,指定两部僧团,无论比丘少或多,均分乃适当。
Ubhatosaṅgha muddissa, deti saddhāya cīvaraṃ;
888无论比丘少或多,均分乃适当。
Thokā vā bahu vā bhikkhū, samabhāgova vaṭṭati.
2733
2733.
890若有人对已出瓦萨的僧团布施衣,那衣应由已出瓦萨者分配,如是所赞叹。
Vassaṃvuṭṭhassa saṅghassa, cīvaraṃ deti yaṃ pana;
891那衣应由已出瓦萨者分配,如是所赞叹。
Taṃ tasmiṃ vuṭṭhavassena, bhājetabbanti vaṇṇitaṃ.
2734
2734.
893若有人在粥时或食时布施衣,智者应当在该处该处即时分配。
Yāguyā pana bhatte vā, detiādissa ce pana;
894智者应当在该处该处即时分配。
Cīvaraṃ tattha tattheva, yojetabbaṃ vijānatā.
2735
2735.
896然而,指定人而施与衣者,彼施名为指定人施。
Puggalaṃ pana uddissa, cīvaraṃ yaṃ tu dīyati;
897所谓『指定布施』,乃针对特定个人而行之布施也。
Puggalodissakaṃ nāma, dānaṃ taṃ tu pavuccati.
2736
2736.
899于五种如法亲属中,任何人说『我死后,此资具属我母或属我父』,『此乃我之资具,或为母亲,或为父亲』——如是意图而施者。
Sahadhammikesu yo koci, pañcasvapi ‘‘mamaccaye;
900『此乃我之资具,或为母亲,或为父亲』——如是意图而施者。
Ayaṃ mayhaṃ parikkhāro, mātuyā pitunopi vā.
2737
2737.
902若说「愿属于戒师」,仅如此说而已;然而那不属于他们,唯属于僧团之所有。
Upajjhāyassa vā hotu’’, vadaticcevameva ce;
903然而那不属于他们,唯属于僧团之所有。
Na hoti pana taṃ tesaṃ, saṅghasseva ca santakaṃ.
2738
2738.
905五人过后之布施,不生长任何物;那唯属于僧团,然而对在家众则生长。
Pañcannaṃ accaye dānaṃ, na ca rūhati kiñcipi;
906那唯属于僧团,然而对在家众则生长。
Saṅghasseva ca taṃ hoti, gihīnaṃ pana rūhati.
2739
2739.
908比丘或沙玛内拉,若于比丘尼住所命终;其资具属于比丘众所有。
Bhikkhu vā sāmaṇero vā, kālaṃ bhikkhunupassaye;
909彼之资具,属于比丘众所有。
Karotyassa parikkhārā, bhikkhūnaṃyeva santakā.
2740
2740.
911比丘尼或沙玛内莉,若于寺院中死亡;彼女之资具,则属于比丘尼众所有。
Bhikkhunī sāmaṇerī vā, vihārasmiṃ sace matā;
912彼女之资具,则属于比丘尼众所有。
Honti tassā parikkhārā, bhikkhunīnaṃ tu santakā.
2741
2741.
914「给予后带去给阿苏咖」者,那已给予之物属于前者;「我将给予此」而给予者,那已给予之物属于后者所有。
‘‘Dehi netvāsukassā’’ti, dinnaṃ taṃ purimassa tu;
915「我将给予此」而给予者,那已给予之物属于后者所有。
‘‘Idaṃ dammī’’ti dinnaṃ taṃ, pacchimasseva santakaṃ.
2742
2742.
917如是了知给予之法则后,无论死者或病者;或者取得信任,应取死者之衣。
Evaṃ dinnavidhiṃ ñatvā, matassa vāmatassa vā;
918或者取得信任,应取死者之衣。
Vissāsaṃ vāpi gaṇheyya, gaṇhe matakacīvaraṃ.
2743二七四三。
2743.
920根、叶、果、茎、皮、花之分别故,染料说为六种,由吐出过失者等所说。
Mūlapattaphalakkhandha-tacapupphappabhedato;
921已离染过失之如是者(如来),宣说了六种染料。
Chabbidhaṃ rajanaṃ vuttaṃ, vantadosena tādinā.
2744二七四四。
2744.
923根中有姜黄,茎中有茜草与紫矿,叶中有阿利亚叶,以及尼利亚叶。
Mūle haliddiṃ, khandhesu, mañjeṭṭhaṃ tuṅgahārakaṃ;
924钵与钵相贴合而染,同样,钵亦以靛蓝色染之。
Pattesu alliyā pattaṃ, tathā pattañca nīliyā.
2745
2745.
926「库孙巴花、金苏咖花、树皮、洛达及糠,除染料外一切,一切果实皆允许。」
Kusumbhaṃ kiṃsukaṃ pupphe, tace loddañca kaṇḍulaṃ;
927除一切染料之外,一切果实亦皆合法(可用以染色)。
Ṭhapetvā rajanaṃ sabbaṃ, phalaṃ sabbampi vaṭṭati.
2746
2746.
929「污秽之衣,或劣色之衣,然而以灰汁所得之液,洗涤则允许。」
Kiliṭṭhasāṭakaṃ vāpi, dubbaṇṇaṃ vāpi cīvaraṃ;
930「然而以灰汁所得之液,洗涤则允许。」
Alliyā pana pattena, dhovituṃ pana vaṭṭati.
2747二七四七。
2747.
932诸衣之论说为余,然于第一咖提那衣中;于彼处,应以所说之方法,由善解者知之。
Cīvarānaṃ kathā sesā, paṭhame kathine pana;
933于彼处,应以所说之方法,由善解者知之。
Tattha vuttanayeneva, veditabbā vibhāvinā.
956衣犍度论。
Cīvarakkhandhakakathā.
957大品结束。
Mahāvaggo niṭṭhito.