大品
1大品
Mahāvaggo
2大犍度论
Mahākhandhakakathā
3出家论述
Pabbajjākathā
2444二四四四。
2444.
2在戒蕴等为庄严、善蕴所宣说的法中,
Sīlakkhandhādiyuttena , subhakkhandhena desite;
3我也将在犍度中,略为抉择。
Khandhakepi pavakkhāmi, samāsena vinicchayaṃ.
2445二四四五。
2445.
5若比丘未经母亲允许,或未经父亲允许,
Mātarā ananuññātaṃ, pitarā vāpi bhikkhuno;
6未询问剃度事宜而令其出家者,犯恶作。
Bhaṇḍukammamapucchitvā, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
2446
2446.
8于诵戒与遍问之时,若自己已精勤投入;
Uddesaparipucchāya, sayaṃ ce byāvaṭo siyā;
9令年少者出家后,应教导他:“应如此奉行。”
Daharo āṇāpetabbo, pabbājetvānayāti ca.
2447
2447.
11然而,若未指定戒师,那年少者便未受教导。
Upajjhāyamathuddissa, avutto daharo pana;
12若他自行为其出家,也是可以的。
Pabbājeti sace taṃ so, sayamevāpi vaṭṭati.
2448
2448.
14沙弥也应当被告知,若那里没有年幼者;
Sāmaṇeropi vattabbo, daharo natthi tattha ce;
15“将此人带至断界,令其出家后再带回来。”如是。
‘‘Khaṇḍasīmamimaṃ netvā, pabbājetvānayā’’ti ca.
2449
2449.
17然而,应由自己授予他皈依;
Saraṇāni panetassa, dātabbāneva attanā;
18即便如此,此人亦由比丘令其出家。
Evampi bhikkhunāyeva, hoti pabbājito naro.
2450二四五〇。
2450.
20除比丘外,由他人令男子出家,不予许可。
Purisaṃ bhikkhuto añño, pabbājeti na vaṭṭati;
21除比丘尼外,由他人令女子出家,不予许可。
Itthiṃ bhikkhunito añño, pabbājeti na vaṭṭati.
2451二四五一。
2451.
23沙弥亦可布施,沙弥尼也是如此;
Sāmaṇeropi vā dātuṃ, sāmaṇerīpi vā tathā;
24依教令故,彼二者皆得袈裟衣。
Āṇattiyā ubhinnampi, kāsāyāni labhanti te.
2452
2452.
26凡比丘度人出家时,自身所应作的一切事:
Sayameva ca yaṃ kiñci, pabbājentena bhikkhunā;
27剃除须发后,再先入水中。
Kesāpanayanaṃ katvā, paṭhamaṃ udake puna.
2453
2453.
29应以牛粪等擦拭后,善加沐浴;
Nhāpetabbo siyā suṭṭhu, ghaṃsitvā gomayādinā;
30若彼身上有疮肿,或生疥癣,
Sarīre pīḷakā vāpi, kacchu vā tassa honti ce.
2454
2454.
32如同母亲对自己的亲生儿子,从不厌恶;
Mātā yathā niyaṃputtaṃ, na jigucchati sabbaso;
33修行者应当同样不厌恶地为他沐浴。
Nhāpetabbova yatinā, tatheva ajigucchatā.
2455
2455.
35为何?因为在教法中,即使以这微小的利益,
Kasmā? Panettakenāpi, upakārena sāsane;
36对亲教师等,应常怀深厚之爱。
So sadā balavasneho, hotupajjhāyakādisu.
2456二四五六。
2456.
38善家子,驱除已生起的厌倦,圆满诸学,必证涅槃。
Vinodetvā panuppannaṃ, ukkaṇṭhaṃ kulaputtakā;
39圆满诸学之后,确实证得涅槃。
Sikkhāyo paripūretvā, nibbānaṃ pāpuṇanti hi.
2457二四五七。
2457.
41其后以香粉,或以姜黄粉;
Gandhacuṇṇena vā pacchā, cuṇṇenapi haliddiyā;
42反复抬起其身与首,
Sarīraṃ tassa sīsañca, ubbaṭṭetvā punappunaṃ.
2458
2458.
44捨离在家气味后,将诸袈裟衣集于一处;
Gihigandhaṃ vinodetvā, kāsāyāni panekato;
45比丘应给予他二次、三次或一次。
Dvattikkhattuṃ sakiṃ vāpi, dātabbānissa bhikkhunā.
2459
2459.
47然而,和尚若未交予彼,而自行披覆此衣,
Atha hatthepi vā tassa, adatvā sayameva taṃ;
48或阿阇黎代为披覆,此则适合。
Acchādeti upajjhāyo, vaṭṭatācariyopi vā.
2460
2460.
50若未经告知,他便自行著下衣或披上衣,
Nivāseti anāṇatto, so pārupati vā sayaṃ;
51将这一切取下后,应当再给予他。
Apanetvā tato sabbaṃ, puna dātabbameva taṃ.
2461
2461.
53比丘亲手给予,或依嘱托而给予,
Bhikkhunā tu sahatthena, tathā āṇattiyāpi vā;
54已给予的袈裟是如法的,未给予的则不如法。
Dinnaṃ vaṭṭati kāsāvaṃ, nādinnaṃ pana vaṭṭati.
2462
2462.
56连属于他(和尚/轨范师)的物品尚且如此珍视,更何况属于他自己的呢?
Tasseva santakaṃ vāpi, kā kathā attasantake;
57令其在彼处礼敬比丘已,复令蹲踞。
Vandāpetvā tattha bhikkhū, kārāpetvāna ukkuṭiṃ.
2463
2463.
59令其合掌,然后授予三皈依;
Añjaliṃ paggahāpetvā, dātabbaṃ saraṇattayaṃ;
60依于次第,而非颠倒次第。
Paṭipāṭivaseneva, na ca uppaṭipāṭiyā.
2464编号二四六四条。
2464.
62若教授一句,乃至教授一字母。
Sace ekapadaṃ vāpi, deti ekakkharampi vā;
63若违越次第,所授即不成。
Paṭipāṭiṃ virajjhitvā, gahitaṃ ce na vaṭṭati.
2465二四六五。
2465.
65若授三次,或仅授“以佛陀为皈依”,
Tikkhattuṃ yadi vā deti, buddhaṃ saraṇameva vā;
66同样地,在其他情况下,确实未被授予。
Tathā sesesu cevampi, na dinnāneva honti hi.
2466
2466.
68变为鼻音结尾者,或连成一体者。
Katvānunāsikantāni , ekābaddhāni vā pana;
69截断后,那些以 ma 收尾者,应由智者授予。
Vicchinditvātha ma-ntāni, dātabbāni vijānatā.
2467
2467.
71达上羯磨,可由一方清净而成立。
Upasampadakammaṃ tu, ekatosuddhiyā siyā;
72然而,若无两方清净,出家则不成立。
Na hoti pana pabbajjā, ubhatosuddhiyā vinā.
2468二四六八。
2468.
74因此,老师与弟子同样地,
Tasmā ācariyenāpi, tathāntevāsikenapi;
75应阐明‘佛’等诸字的处所与作用的圆满。
Bu-ddha-kārādayo vaṇṇā, ṭhānakaraṇasampadaṃ.
2469二四六九。
2469.
77渴求出家功德者,应当毫无省略地宣说;
Ahāpentena vattabbā, pabbajjāguṇamicchatā;
78因为哪怕一个音节的缺失,出家便不能成就。
Ekavaṇṇavināsena, pabbajjā hi na rūhati.
2470
2470.
80即使出家已由皈依而成就,比丘也应为令其圆满而授予十戒。
Yadi siddhāpi pabbajjā, saraṇāgamanatova hi;
81为圆满故,比丘应受持十戒。
Dātabbā dasa sīlāni, pūraṇatthāya bhikkhunā.
85出家论述。
Pabbajjākathā.
2471
2471.
83然而,具足可爱戒行的比丘,在依止亲教师与阿阇梨而住时,应当履行诸义务。
Upajjhāyamathācariyaṃ, nissāya vasatā pana;
84具足悦意戒行的比丘,唯应履行诸应尽之义务。
Kattabbāneva vattāni, piyasīlena bhikkhunā.
2472
2472.
86应为他铺设座位,置备齿木与漱口水;
Āsanaṃ paññapetabbaṃ, dantakaṭṭhaṃ mukhodakaṃ;
87若适有粥,应适时施与他。
Dātabbaṃ tassa kālena, sace yāgu bhavissati.
2473
2473.
89应为他奉上粥,或由僧团,或从俗家得;
Yāgu tassupanetabbā, saṅghato kulatopi vā;
90于钵应尽之义务,及入村时应尽之义务。
Patte vattañca kātabbaṃ, vattaṃ gāmappavesane.
2474二四七四。
2474.
92衣的诸义务,确已由大仙宣说。
Cīvare yāni vattāni, vuttāni hi mahesinā;
93诸如住所、足凳、踏台等处,亦复如是。
Senāsane tathā pāda-pīṭhakathalikādisu.
2475二四七五。
2475.
95如是等诸义务,然一切皆由病而起;
Evamādīni vattāni, sabbāni pana rogato;
96乃至痊愈之时,应得一千七百三十。
Vuṭṭhānāgamanantāni, sattatiṃsasataṃ siyuṃ.
2476
2476.
98依所行事之差别,于一切处,皆说为恶作;
Vattabhedena sabbattha, dukkaṭaṃ tu pakāsitaṃ;
99对于以不恭敬故而不作的比丘。
Anādaravaseneva, akarontassa bhikkhuno.
104亲教师与轨范师义务论。
Upajjhāyācariyavattakathā.
2477
2477.
101对于亲教师的义务,以及对于共住弟子的义务;
Upajjhāyassa vattāni, tathā saddhivihārike;
102共有一百零三种,对弟子也同样如是。
Sataṃ terasa honteva, tathāntevāsikepi ca.
108共住弟子与门人行仪论。
Saddhivihārikantevāsikavattakathā.
2478
2478.
104若弟子离去、还俗,转投他派或死亡,依止便依亲教师之令而解除。
Pakkante vāpi vibbhante, pakkhasaṅkantake mate;
105依亲教师的命令,依止便随之消解。
Āṇattiyā upajjhāyā, passambhati ca nissayo.
2479
2479.
107对于阿阇梨,依止的断除也有六种情况:离去、还俗,转换宗派,或死亡。
Hoti ācariyamhāpi, chadhā nissayabhedanaṃ;
108此六者即:离去、还俗、转换宗派,或死亡。
Pakkante vāpi vibbhante, pakkhasaṅkantake mate.
2480
2480.
110于命令时、于二者、于卸责时亦然;若唯对一人或对二人,或无住处时,依止即破。
Āṇattiyaṃ ubhinnampi, dhuranikkhepanepi ca;
111若对一人或二人皆不适宜,依止即告破除。
Ekekassa ubhinnaṃ vā, nālaye sati bhijjati.
2481
2481.
113与戒师相遇者,依止亦破;此遇有见与闻二种。
Upajjhāyasamodhāna-gatassāpi ca bhijjati;
114言「见」与「闻」,其相遇者,视为二种。
Dassanaṃ savanañcāti, samodhānaṃ dvidhā mataṃ.
2482
2482.
116行路中之病者、看病之看护者,应请求而住者亦无过失,无依止而住亦尔。
Addhikassa gilānassa, gilānupaṭṭhakassa ca;
117经请求而住者,无过失;若无依止而住,亦然。
Yācitassa na dosova, vasituṃ nissayaṃ vinā.
2483
2483.
119自知在林中得安乐住;
Jānatā attano ceva, vane phāsuvihārataṃ;
120亦可依止合适的施主近处而住。
Sabhāge dāyakesante, vasitumpi ca vaṭṭati.
127依止舍断事。
Nissayapaṭippassambhanakathā.
2484
2484.
122癞病者、肿疡者、白癜风者、肺痨者、癫痫者;
Kuṭṭhiṃ gaṇḍiṃ kilāsiñca, sosiñca apamārikaṃ;
123同样地,王家的兵士、盗贼、被通缉者、破戒者。
Tathā rājabhaṭaṃ coraṃ, likhitaṃ kārabhedakaṃ.
2485
2485.
125被鞭打之人,及被烙印之人;
Kasāhataṃ narañceva, purisaṃ lakkhaṇāhataṃ;
126若令负债者与奴隶出家,犯恶作。
Iṇāyikañca dāsañca, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
2486
2486.
128手被切断、臂被切断、足被切断之人;
Hatthacchinnamaḷacchinnaṃ, pādacchinnañca puggalaṃ;
129耳被切断、鼻被切断、指被切断,以及腱被切断者。
Kaṇṇanāsaṅgulicchinnaṃ, kaṇḍaracchinnameva ca.
2487
2487.
131独眼者、手挛曲者、驼背者、侏儒、蹼手者;
Kāṇaṃ kuṇiñca khujjañca, vāmanaṃ phaṇahatthakaṃ;
132跛足者、半身不遂者、象皮病者及恶疾者;
Khañjaṃ pakkhahatañceva, sīpadiṃ pāparoginaṃ.
2488
2488.
134因老衰弱者、盲者、聋者,及哑者;
Jarāya dubbalaṃ andhaṃ, badhirañceva mammanaṃ;
135驼背者、同样哑者,若令出家,恶作。
Pīṭhasappiṃ tathā mūgaṃ, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
2489
2489.
137过长者、过短者,或过黑者,
Atidīghotirasso vā, atikālopi vā tathā;
138或过白者,如擦亮的铜器般显色者。
Accodātopi vā maṭṭha-tambalohanidassano.
2490
2490.
140过肥者、过瘦者,或大头者亦然。
Atithūlo atikisso, mahāsīsopi vā tathā;
141或有极小的头,或有适中的头;
Atikhuddakasīsena, sahitena yuttopi vā.
2491
2491.
143或是尖头者,或是顶如山峰者;
Kuṭakuṭakasīso vā, tathā sikharasīsako;
144以及具如竹管之头的人。
Veḷunāḷisamānena, sīsena ca yuto naro.
2492
2492.
146头如劫贝者,或前额低垂者,或头有疮者;
Kappasīsopi pabbhāra-sīso vā vaṇasīsako;
147如是耳际生发者,或发质粗硬者。
Tathā kaṇṇikakeso vā, thūlakesopi vā tathā.
2493
2493.
149或头生腐毛者,天生白发者;
Pūtinillomasīso vā, jātipaṇḍarakesako;
150或为天生红发者,或为卷发者;
Jātiyā tambakeso vā, tathevāvaṭṭasīsako.
2494
2494.
152或为结发成束者,或为两眉相连者;
Sīsalomekabaddhehi, bhamukehi yutopi vā;
153或为双眉相连者,或为无眉者。
Sambaddhabhamuko vāpi, nillomabhamukopi vā.
2495
2495.
155或眼大眼小者,以及双眼不对称者;
Mahantakhuddanetto vā, tathā visamalocano;
156或为斜视者、深眼者、眼球不对称者;
Kekaro vāpi gambhīra-netto visamacakkalo.
2496
2496.
158或耳如胶鼠者,或耳如象者。
Jatumūsikakaṇṇo vā, hatthikaṇṇopi vā pana;
159或仅具耳孔者,或全无耳孔者;
Chiddamattakakaṇṇo vā, tathevāviddhakaṇṇako.
2497
2497.
161复有钉挂耳饰者,或耳流脓者;
Tathā ṭaṅkitakaṇṇo vā, pūtikaṇṇopi vā pana;
162纵有希腊人等各种差别,此人亦非染污僧团者。
Yonakādippabhedopi, nāyaṃ parisadūsako.
2498
2498.
164或眼睛过于黄赤,或全然无有睫毛;
Atipiṅgalanetto vā, tathā nippakhumakkhi vā;
165或眼睛常流泪,或眼睛如熟烂之花;
Assupaggharanetto vā, pakkapupphitalocano.
2499
2499.
167同样地,或为大鼻者,或为鼻过小者;
Tatheva ca mahānāso, atikhuddakanāsiko;
168同样地,或有塌鼻者,或鼻梁弯曲者;
Tathā cipiṭanāso vā, naro kuṭilanāsiko.
2500
2500.
170或鼻常流涕者,或是大嘴者;
Niccavissavanāso vā, yo vā pana mahāmukho;
171或口歪唇裂者,或是大唇者。
Vaṅkabhinnamukho vāpi, mahāoṭṭhopi vā pana.
2501
2501.
173同样,也有唇薄者,或上唇宽大者;
Tathā tanukaoṭṭho vā, vipuluttaraoṭṭhako;
174又有唇裂者、口内溃烂者、羊口者。
Oṭṭhachinnopi uppakka-mukho eḷamukhopi vā.
2502
2502.
176还有螺口者,或是口气恶臭之人;
Saṅkhatuṇḍopi duggandha-mukho vā pana puggalo;
177大齿者、极齿者,以及阿修罗齿者。
Mahādantopi accantaṃ, tathā asuradantako.
2503
2503.
179下齿或上齿向外突出者;
Heṭṭhā uparito vāpi, bahinikkhantadantako;
180缺齿者、腐齿者,或牙齿极小者。
Adanto pūtidanto vā, atikhuddakadantako.
2504
2504.
182若齿间复有齿,其状如黑齿,
Yassa dantantare danto, kāḷakadantasannibho;
183若是身形纤细者,亦可令其出家。
Sukhumova ṭhito, taṃ ce, pabbājetumpi vaṭṭati.
2505
2505.
185若人大颚,
Yo mahāhanuko poso;
186具长颚者
Dīghena hanunā yuto;
187或扁平颚者
Cipiṭahanuko vāpi;
188具短颚者
Rassena hanunā yuto.
2506
2506.
190或无胡须、无犬齿者,或颈项过长者;
Nimmassudāṭhiko vāpi, atidīghagalopi vā;
191或颈项过短者,或颈有破裂结节者;
Atirassagalopi vā, bhinnagaṇṭhigalopi vā.
2507
2507.
193又如肩胛骨塌陷者,或脊背破裂者;
Tathā bhaṭṭhaṃsakūṭo vā, bhinnapiṭṭhiuropi vā;
194或手过长、过短者,或腋窝瘙痒者。
Sudīgharassahattho vā, kacchukaṇḍusamāyuto.
2508
2508.
196或臀部肥厚者,或额凸如灶者;
Mahānisadamaṃso vā, uddhanaggupamāyuto;
197或疝气者,或大腿粗壮者,或膝盖相碰者。
Vātaṇḍiko mahāūru, saṅghaṭṭanakajāṇuko.
2509
2509.
199膝破碎者、大膝者、长胫者、无胫肚者;
Bhinnajāṇu mahājāṇu, dīghajaṅgho vijaṅghako;
200或畸形者、扁平足者,乃至小腿肿胀者。
Vikaṭo vāpi paṇho vā, tathā ubbaddhapiṇḍiko.
2510
2510.
202杖胫者、大胫者、大足者之人;
Yaṭṭhijaṅgho mahājaṅgho, mahāpādopi yo naro;
203又有足背高凸者,或大脚跟者。
Tathā piṭṭhikapādo vā, mahāpaṇhipi vā pana.
2511
2511.
205弯脚之人,或手指有结节者;
Vaṅkapādo naro yo vā, gaṇṭhikaṅgulikopi vā;
206或指甲弯曲者,及指甲黑腐者。
Yo panandhanakho vāpi, kāḷapūtinakhopi ca.
2512
2512.
208如是等任何污染僧众之人,
Iccevamādikaṃ kañci, naraṃ parisadūsakaṃ;
209令其出家之比丘,犯恶作罪。
Pabbājentassa bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
217污染众会者事。
Parisadūsakakathā.
2513
2513.
211沙弥,勿嚼、勿食、勿饮。
‘‘Sāmaṇerajja mā khāda, mā bhuñja ca pivā’’ti ca;
212对于阻止食物者,犯恶作罪。
Nivārentassa āhāraṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2514二五一四。
2514.
214或说“我将阻止食物”,或取其钵与衣。
‘‘Nivāressāmi āhāra’’-miti vā pattacīvaraṃ;
215置于内部时,于一切加行中亦犯恶作。
Anto nikkhipato sabba-payogesupi dukkaṭaṃ.
2515二五一五。
2515.
217于难教诫之沙弥,于行止不端者,
Dubbacasāmaṇerassa, anācārassa kevalaṃ;
218由心怀利益的比丘作了罚羯磨后,
Daṇḍakammaṃ have katvā, hitakāmena bhikkhunā.
2516
2516.
220据说,展示粥或饭后,应当这样说:
Yāguṃ vā pana bhattaṃ vā, dassetvā kira bhāsituṃ;
221“罚羯磨施行后,你将得到这个。”如此说,是适当的。
‘‘Āhaṭe daṇḍakamme tvaṃ, lacchasīda’’nti vaṭṭati.
2517
2517.
223然而,应当根据所犯过失,施以相应的罚羯磨。
Aparādhānurūpena , daṇḍakammaṃ tu kāraye;
224那仅仅是取来沙、水等物。
Vālikāsalilādīna-māharāpanameva taṃ.
2518
2518.
226或令其将石头等物放置于头顶。
Sīse vā nikkhipāpetuṃ, pāsāṇādīni kānici;
227或令卧于热处,或于石上、地上。
Nipajjāpetumuṇhe vā, pāsāṇe bhūmiyāpi vā.
2519
2519.
229或令入水中,这对比丘是不适当的;
Udakaṃ vā pavesetuṃ, na ca vaṭṭati bhikkhuno;
230此处仅说明了遮止罚羯磨。
Idhāvaraṇamattaṃ tu, daṇḍakammaṃ pakāsitaṃ.
239遮止事。
Nivāraṇakathā.
2520
2520.
232两边者、来去者、被灌者,第四是嫉妒者;
Pakkhopakkamikāsittā, catuttho panusūyako;
233连同无根者,此五种黄门已阐明。
Napuṃsakena pañcete, paṇḍakā paridīpitā.
2521
2521.
235其中,被灌者与嫉妒者,出家不被遮止。
Tesu āsittusūyānaṃ, pabbajjā na nivāritā;
236然而,其余三种黄门,不得出家。
Itaresaṃ tu tiṇṇampi, paṇḍakānaṃ nivāritā.
2522二五二二。
2522.
238凡出家被禁止者,应被驱摈,这是所说。
Vāritā yassa pabbajjā, nāsetabboti so mato;
239若明知是此三种人而仍度其出家者,犯恶作。
Tividhe pana te ñatvā, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
249般哒咖事。
Paṇḍakakathā.
2523二五二三
2523.
241相盗者、共住盗者,以及兼具此二者之盗者
Liṅgattheno ca saṃvāsa-ttheno tadubhayassa ca;
242所谓「贼住者」,又有三种之分。
Theyyasaṃvāsako nāma, tividhopi pavuccati.
2524
2524.
244若有人自己在此出家之后,却不受取
Sayameva ca yo tattha, pabbajitvā na gaṇhati;
245比丘的戒腊,也不依长幼而行礼敬。
Bhikkhuvassāni vā neva, yathāvuḍḍhampi vandanaṃ.
2525
2525.
247“相盗”者,因仅窃取外在形相而被称为盗。
Liṅgattheno ayaṃ liṅga-mattassa thenato siyā;
248若有人出家后,领取比丘的戒腊。
Yo ca pabbajito hutvā, bhikkhuvassāni gaṇhati.
2526
2526.
250若接受共住,便被视作“共住盗”。
Saṃvāsaṃ sādiyantova, saṃvāsatthenako mato;
251“双盗”者,即如前所说之方式,亦如所说。
Ubhayatthenako vutta-nayoyeva, yathāha ca.
2527
2527.
253或因王难、饥馑、旷野、疾病、怨敌等怖畏;
‘‘Rājadubbhikkhakantāra-rogaveribhayehi vā;
254或为获取衣资而于此受持相者。
Cīvarāharaṇatthaṃ vā, liṅgamādiyatīdha yo.
2528
2528.
256只要其心清净,便不许与之共住;
Saṃvāsaṃ nādhivāseti, yāva so suddhamānaso;
257那样,他就不被称为“盗共住者”。
Theyyasaṃvāsako nāma, tāva esa na vuccati’’.
268盗住者事。
Theyyasaṃvāsakakathā.
2529
2529.
259若已达上之比丘,心想「我将成为外道」;
‘‘Titthiyohaṃ bhavissa’’nti, upasampannabhikkhu ce;
260若以彼相只身前往外道住处,
Saliṅgeneva yo yāti, titthiyānamupassayaṃ.
2530
2530.
262每向前迈出一步,便犯一恶作;
Gacchato padavārena, hoti āpatti dukkaṭaṃ;
263若依止于他们之相,即沦为外道众。
Hoti titthiyapakkanto, liṅge tesaṃ tu nissite.
2531
2531.
265若心生‘我将成为外道’之想,而取用草衣等物,
‘‘Titthiyohaṃ bhavissa’’nti, kusacīrādikaṃ pana;
266即使只是自己穿上,此人也可能成为归附外道者。
Sayameva nivāseti, sopi pakkantako siyā.
2532
2532.
268赤身裸体,前往邪命外道等人的住处,
Naggo ājīvakādīnaṃ, gantvā tesaṃ upassayaṃ;
269若人拔除头发,或在此受持他们仪轨;
Luñcāpeti sace kese, vattānādiyatīdha vā.
2533
2533.
271若取他们孔雀羽等为标帜;
Morapiñchādikaṃ tesaṃ, liṅgaṃ gaṇhāti vā sace;
272或从本质信受他们教义,从而获得出家。
Sārato ceva vā tesaṃ, pabbajjaṃ laddhimeva vā.
2534
2534.
274则成为归投外道者,然而他不得解脱。
Hoti titthiyapakkanto, na panesa vimuccati;
275裸形者在行走时,步步皆犯恶作。
Naggassa gacchato vuttaṃ, padavārena dukkaṭaṃ.
2535
2535.
277依未达上者,说为贼住。
Vutto anupasampanna-vasena theyyavāsako;
278由已达上的比丘,当对外道归投者如是说。
Tathā titthiyapakkanto, upasampannabhikkhunā.
290外道归投者论。
Titthiyapakkantakathā.
2536
2536.
280“龙或金翅鸟,夜叉或帝释,于此”
Nāgo vāpi supaṇṇo vā, yakkho sakkopi vā idha;
281被称为畜生趣者,不应令其出家。
Tiracchānagato vutto, pabbājetuṃ na vaṭṭati.
294畜生论。
Tiracchānakathā.
2537
2537.
283令犯五无间罪者出家,恶作。
Pañcānantarike pose, pabbājentassa dukkaṭaṃ;
284二根者与污比丘尼者也是如此。
Ubhatobyañjanañceva, tathā bhikkhunidūsakaṃ.
2538
2538.
286于比丘尼中仅一次达上者。
Ekatoupasampannaṃ, bhikkhunīnaṃ tu santike;
287然而,即使发生了玷污,他也不是玷污比丘尼者。
Dūsetvā pana so neva, bhikkhunīdūsako siyā.
2539
2539.
289如果未受具足戒者于玷污后获得具足戒,
Sace anupasampanna-dūsako upasampadaṃ;
290他确实可以出家,而该比丘尼不犯波罗夷。
Labhateva ca pabbajjaṃ, sā ca neva parājitā.
304十一种不适任者之论述。
Ekādasaabhabbapuggalakathā.
2540
2540.
292若人无有依止师,不应令其达上。
Nūpasampādanīyova , anupajjhāyako naro;
293作者犯恶作罪;若已作而成事,则不坏失。
Karoto dukkaṭaṃ hoti, na kuppati sace kataṃ.
2541
2541.
295有等说:‘已成之教会坏失’——然此说绝不可取。
Kuppatīti vadanteke, na gahetabbameva taṃ;
296智者当知,其余诸处亦应于一切处通达此理。
Sesesupi ayaṃ ñeyyo, nayo sabbattha viññunā.
2542二五四二。
2542.
298达上羯磨,有二十五种不得达上者;若不知而作,则应降级或灭摈。
Upasampadakammassa, abhabbā pañcavīsati;
299二五四三。
Ajānitvā kato cāpi, osāro nāsanāraho.
2543
2543.
301手断等三十二种、麻风病等十三种;
Hatthacchinnādibāttiṃsa, kuṭṭhiādi ca terasa;
302这些人不得接纳;但若已作羯磨,则得成立。
Apatto tesamosāro, kato ce pana rūhati.
2544二五四四
2544.
304同一位戒师;
Ekūpajjhāyako hoti;
305依止师有三位;
Honti ācariyā tayo;
306求受具足戒者;
Upasampadāpekkhā ca;
307可有二人或三人。
Honti dve vā tayopi vā.
2545二五四五。
2545.
309由三位老师一同,共作告白;
Tīhi ācariyeheva, ekato anusāvanaṃ;
310纳入后所作羯磨,既不坏灭,亦复如法。
Osāretvā kataṃ kammaṃ, na ca kuppati kappati.
2546二五四六
2546.
312戒师相同;
Ekūpajjhāyako hoti;
313老师也相同;
Ācariyopi tathekato;
314以及希望受具足戒者。
Upasampadāpekkhā ca;
315或二人,或三人。
Honti dve vā tayopi vā.
2547
2547.
317依次告知后,再以此宣告其名。
Anupubbena sāvetvā, tesaṃ nāmaṃ tu tena ca;
318一同宣告后,所作亦不坏失。
Ekato anusāvetvā, katampi ca na kuppati.
2548
2548.
320即使戒师不同、老师各异,互相告知后,所作之业亦为如法。
Nānupajjhāyakenāpi, nānācariyakena ca;
321互相告知后,所作之业亦为如法。
Aññamaññānusāvetvā, kataṃ kammañca vaṭṭati.
2549
2549.
323须摩那长老向提萨长老的弟子告知。
Sumano tissatherassa, anusāveti sissakaṃ;
324提萨长老告知苏玛诺长老的弟子。
Tisso sumanatherassa, anusāveti sissakaṃ.
2550
2550.
326在此教法中,不得另立亲教师,唯有唯一的老师;
Nānupajjhāyakeneva, ekācariyakenidha;
327具足戒已被佛陀——日种亲族所遮止。
Upasampadā paṭikkhittā, buddhenādiccabandhunā.
342大犍度之论述。
Mahākhandhakakathā.
328布萨犍度的论述。
Uposathakkhandhakakathā
2551
2551.
330界依已结与未结,许为二种;
Baddhābaddhavaseneva , sīmā nāma dvidhā matā;
331以相连接相,结合后即得认可。
Nimittena nimittaṃ tu, ghaṭetvā pana sammatā.
2552
2552.
333此结界远离十一种界失,
Ayaṃ sīmāvipattīhi, ekādasahi vajjitā;
334名为已结之界,具足三种成就。
Baddhā nāma siyā sīmā, sā tisampattisaṃyutā.
2553
2553.
336从破、同一住处、别住等之区别:
Khaṇḍasamānasaṃvāsā-vippavāsādibhedato;
337如是,已结界以三种方式宣说,未结界亦以三种方式认知。
Iti baddhā tidhā vuttā, abaddhāpi tidhā matā.
2554
2554.
339从村落、从投水处,以及七围之内;
Gāmato udakukkhepā, sattabbhantaratopi ca;
340其中,村落的界限,称为“村界”。
Tattha gāmaparicchedo, ‘‘gāmasīmā’’ti vuccati.
2555
2555.
342于自然湖泊、于大海,或于河流,遍及各处;
Jātassare samudde vā, nadiyā vā samantato;
343此即所谓的中等投水。
Majjhimassudakukkhepo, udakukkhepasaññito.
2556
2556.
345而在远离村落的林野中,于七类有情之内;
Agāmake araññe tu, sattevabbhantarā pana;
346此界周遍四方,名为七内部。
Samantato ayaṃ sīmā, sattabbhantaranāmikā.
2557
2557.
348一个内部已宣说,其量二十八肘;
Ekaṃ abbhantaraṃ vuttaṃ, aṭṭhavīsatihatthakaṃ;
349正如依糖团投掷之法,水掷界也是如此被认知。
Guḷukkhepanayeneva, udakukkhepakā matā.
2558
2558.
351而此两种界,依僧众集会而增长;
Imā dve pana sīmāyo, vaḍḍhanti parisāvasā;
352于内部水投掷界内,或住于近处之外则可。
Abbhantarūdakukkhepā, ṭhitokāsā paraṃ siyuṃ.
2559或立于内部界限之内,或处于离手触范围之外;
2559.
354若立于结界之内,或离手界而立;
Ṭhito antoparicchede, hatthapāsaṃ vihāya vā;
355未逾他们量者,或复未越他界;
Tattakaṃ anatikkamma, paricchedampi vā paraṃ.
2560
2560.
357站立者坏此羯磨,此即注疏之法。
Ṭhito kammaṃ vikopeti, iti aṭṭhakathānayo;
358因此,此事应在伸手可及之处,或在界外而作。
Tasmā so hatthapāse vā, kātabbo bahi vā pana.
2561
2561.
360已结界之形状、界相,与方位之宣说;
Baddhasīmāya saṇṭhānaṃ, nimittaṃ disakittanaṃ;
361了知量度,并净除之后,智者应结界。
Ñatvā pamāṇaṃ sodhetvā, sīmaṃ bandheyya paṇḍito.
2562
2562.
363三角形、四方形,圆形与鼓形。
Tikoṇaṃ caturassañca, vaṭṭañca paṇavūpamaṃ;
364天盖形、弓形,铜鼓形与车形。
Vitānaṃ dhanukākāraṃ, mudiṅgasakaṭūpamaṃ.
2563
2563.
366山、林、石,树、道与蚁塔。
Pabbataṃ vanaṃ pāsāṇaṃ, rukkhaṃ maggañca vammikaṃ;
367“水与河”一句,旨在阐明八种相。
Udakañca nadiñcāti, nimittānaṭṭha dīpaye.
2564
2564.
369彼诸相中,以三相为首,遍摄一切;
Tesu tīṇi nimittāni, ādiṃ katvā samantato;
370然以百相为界,亦得允许。
Nimittānaṃ satenāpi, bandhituṃ pana vaṭṭati.
2565
2565.
372“最大界为三由旬”者,已作说明。
Tiyojanaparā sīmā, ukkaṭṭhāti pakāsitā;
373“二十一位比丘”者,为下限。
Ekavīsati bhikkhūnaṃ, gaṇhantī heṭṭhimā matā.
2566
2566.
375于上限中即为上限,于下限中即为下限;这二者皆无边际,日种亲族如是说。
Ukkaṭṭhāyapi ukkaṭṭhā, heṭṭhimāyapi heṭṭhimā;
376此二者皆非界,是日亲(世尊)所说。
Etā dvepi asīmāti, vuttā ādiccabandhunā.
2567
2567.
378既已说明相,周遍一切;
Nimittaṃ pana kittetvā, sabbameva samantato;
379其后,以白二甘马即可结界。
Pacchā ñattidutiyena, sīmaṃ bandhitumarahati.
2568
2568.
381结界后,随即应作衣不离宿羯磨。
Bandhitvānantaraṃ pacchā, cīvarāvippavāsakaṃ;
382同意已,此结界便称为“不离宿”。
Sammannitvāna baddhā sā-vippavāsāti vuccati.
2569
2569.
384然而,若于河、湖、海中结界,
Nadīsarasamuddesu, sīmaṃ bandhati ce pana;
385不以此而确立,便为无界——胜者如是说。
Na vottharati teneva, asīmāti jinobravi.
401界之论述。
Sīmākathā.
2570
2570.
387然则,日之造作者应作之事,与诸行之威力;
Dinakārakakattabbā-kārānañca vasā pana;
388九种布萨,乃由佛陀、日亲所宣说。
Navevuposathā vuttā, buddhenādiccabandhunā.
2571
2571.
390十四日、十五日,及和合布萨;
Cātuddaso pannaraso, sāmaggī ca uposatho;
391此三种布萨,即于一日中所说。
Divaseneva niddiṭṭhā, tayopete uposathā.
2572
2572.
393僧中布萨、别众布萨,及个人布萨;
Saṅghe uposatho ceva, gaṇe puggaluposatho;
394依行者的差别,说布萨有三种。
Kārakānaṃ vaseneva, tayo vuttā uposathā.
2573
2573.
396名为诵经说与清净的布萨;
Suttuddesābhidhāno ca, pārisuddhiuposatho;
397‘决意’已说,如是三种羯磨布萨。
Adhiṭṭhānanti niddiṭṭhā, tayo kammenuposathā.
2574
2574.
399僧团的巴帝摩卡,以及大众的清净;
Saṅghassa pātimokkho ca, pārisuddhi gaṇassa ca;
400而个人的决意,已为导师所开示。
Adhiṭṭhānamathekassa, niddiṭṭhaṃ pana satthunā.
2575巴帝摩卡的诵出有五种,已为大师所开示。
2575.
402巴帝摩卡的诵出,大牟尼说有五种。
Pātimokkhassa uddesā, pañca vuttā mahesinā;
403诵出因缘后,余者应令听闻。
Nidānaṃ uddisitvāna, sāvetabbaṃ tu sesakaṃ.
2576二五七六
2576.
405此即应知之理,于其余诸处,智者亦当了知。
Ayameva nayo ñeyyo, sesesupi ca viññunā;
406二五七七。
Cattāro bhikkhunīnañca, uddesā navime pana.
2577巴帝摩卡之诵出,应于布萨时作。
2577.
408巴帝摩卡之诵出,应于布萨时作;
Pātimokkhassa uddeso, kātabbova uposathe;
409唯除有障碍,不诵即是被禁止的。
Antarāyaṃ vinā ceva, anuddeso nivārito.
2578二五七八。
2578.
411长老为其主;
Thero ca issaro tassa;
412依读本而言,为‘长老所有’;
‘‘Therādheyya’’nti pāṭhato;
413由未转起者所祈请。
Avattantena ajjhiṭṭho;
414然而,对他而言,它便转起。
Yassa so pana vattati.
2579
2579.
416若在诵时,有入等至者或新来者;则已诵者即为善诵,余者应令其得闻。
Uddisante samappā vā, āgacchanti sace pana;
417已诵的部分便是善诵,其余的内容,应令其得闻。
Uddiṭṭhaṃ taṃ suuddiṭṭhaṃ, sāvetabbaṃ tu sesakaṃ.
2580
2580.
419若比丘众刚刚诵完,或僧团已经起身;
Uddiṭṭhamatte bhikkhūnaṃ, parisāyuṭṭhitāya vā;
420若他们人数众多,则应于根本处作清净。
Pārisuddhi tu kattabbā, mūle tesaṃ, sace bahū.
2581二五八一。
2581.
422为扫地、为点灯、为铺设水座,
Sammajjituṃ padīpetuṃ, paññāpetuṃ dakāsane;
423长老已指定而不作此事者,犯恶作。
Viniddiṭṭhassa therena, akarontassa dukkaṭaṃ.
2582二五八二。
2582.
425扫地、置灯,铺设水座已
Katvā sammajjanaṃ dīpaṃ, ṭhapetvā udakāsanaṃ;
426作僧团告白已,应作三种布萨
Gaṇañattiṃ ṭhapetvāva, kattabbo tīhuposatho.
2583二五八三
2583.
428完成前行事后,应一人决意;
Pubbakiccaṃ samāpetvā, adhiṭṭheyya panekako;
429若不决意,则犯恶作。
No ce adhiṭṭhaheyyassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2584二五八四。
2584.
431以非法而别众,以和合而依非法;
Adhammena ca vaggena, samaggena adhammato;
432同样,以法而别众,以和合而依于法。
Tathā dhammena vaggena, samaggena ca dhammato.
2585二五八五。
2585.
434胜者说:“这些是布萨的羯磨。”
Uposathassa etāni, kammānīti jinobravi;
435于此四种之中,第四种被视为如法。
Catūsvapi panetesu, catutthaṃ dhammikaṃ mataṃ.
2586二五八六。
2586.
437在此,非法而别众者,如何是布萨?
Adhammenidha vaggo hi, katamo cetthuposatho?
438四位比丘共住于同一界内之处。
Vasanti ekasīmāyaṃ, cattāro yattha bhikkhuno.
2587二五八七。
2587.
440若三人带来一人清净而行布萨,即为非法、别众布萨。
Ekassa pārisuddhiṃ te, ānayitvā tayo janā;
441若行清净,则为非法、别众布萨。
Karonti pārisuddhiṃ ce, adhammo vagguposatho.
2588二五八八
2588.
443若四比丘共集一处,以非法和合而行清净,
Adhammena samaggo hi, cattāro bhikkhunekato;
444则此和合为非法。
Karonti pārisuddhiṃ ce, samaggo hotyadhammiko.
2589
2589.
446然而,依于法,何者是别众布萨?
Dhammena pana vaggo hi, katamo so uposatho;
447四位比丘共住于同一结界内,
Vasanti ekasīmāyaṃ, cattāro yattha bhikkhuno.
2590
2590.
449三人将另一人的清净带到僧中;
Ekassa pārisuddhiṃ te, ānayitvā tayo janā;
450诵巴帝摩卡时,这便是别众的如法布萨。
Pātimokkhuddisante ce, vaggo dhammenuposatho.
2591
2591.
452于法而言,他和合无诤;
Dhammato hi samaggo so;
453四位比丘同为一事;
Cattāro bhikkhunekato;
454他们在此诵巴帝摩卡;
Pātimokkhuddisantīdha;
455依法而言,是为和合。
Samaggo dhammato mato.
2592
2592.
457将别众想为和合众者,或心存疑惑者;
Vagge samagge vaggoti, saññino vimatissa vā;
458若行布萨,即得恶作罪。
Uposathaṃ karontassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2593
2593.
460若怀有破僧的意图而行此事,则有偷兰遮罪。
Bhedādhippāyato tassa, hoti thullaccayaṃ pana;
461于别众中,以和合众之想而犯,以及作‘此为和合众’之想者。
Vagge samaggenāpatti, samaggoti ca saññino.
2594
2594.
463与在家被举者,及与其余共同如法者。
Ukkhittena gahaṭṭhena, sesehi sahadhammihi;
464与已亡故者、已舍戒者,或与十一人一起。
Cutanikkhittasikkhehi, ekādasahi vā saha.
2595
2595.
466不应与有同分罪者一起行布萨;
Uposatho na kātabbo, sabhāgāpattikena vā;
467以他人欲意而代住者,行此事时,得恶作。
Chandena pārivutthena, karoto hoti dukkaṭaṃ.
2596
2596.
469若未发露罪,未除疑惑,
Adesetvā panāpattiṃ, nāvikatvāna vematiṃ;
470则不应行布萨,纵非布萨日亦然。
Uposatho na kātabbo, dine vā anuposathe.
2597
2597.
472于布萨日,从有比丘的住处,
Uposathe panāvāsā, sabhikkhumhā ca bhikkhunā;
473有住处也好,无住处也罢,任何时候都不应前往。
Āvāso vā anāvāso, na gantabbo kudācanaṃ.
2598
2598.
475关于那布萨应做之事
Yasmiṃ uposathe kiccaṃ;
476而在住处则举行
Āvāse pana vattati;
477若一处名为“有比丘”,便宣说为住处。
So ce sabhikkhuko nāma;
478则宣说为住处。
Āvāsoti pakāsito.
2599
2599.
480布萨为何义?自恣为何义?
Uposatho kimatthāya, kimatthāya pavāraṇā;
481布萨为和合之义,自恣为清净之义。
Uposatho samaggattho, visuddhatthā pavāraṇā.
2600
2600.
483阻碍如法羯磨者,恶作;反对者,亦恶作。
Kopetuṃ dhammikaṃ kammaṃ, paṭikkoseyya dukkaṭaṃ;
484不给予欲、或身和合者,亦为恶作。
Chandaṃ vā kāyasāmaggiṃ, adentassapi dukkaṭaṃ.
2601
2601.
486僧团有五种,依四众等之差别而别。
Hoti pañcavidho saṅgho, catuvaggādibhedato;
487而此五种僧,依所应行羯磨而阐明。
So ca kattabbakammassa, vasena paridīpito.
2602
2602.
489自恣、出罪、羯磨及授具足戒;
Pavāraṇaṃ tathābbhānaṃ, kammañca upasampadaṃ;
490除四人僧外,无不可行之事。
Ṭhapetvā catuvaggena, akattabbaṃ na vijjati.
26032603
2603.
492五人僧行出罪,于中国境内受具足戒。
Pañcavaggena abbhānaṃ, majjhadesūpasampadaṃ;
493出罪需十人僧团行持,除此以外,余皆可行。
Dasavaggena abbhānaṃ, vinā sabbaṃ tu vaṭṭati.
2604
2604.
495以二十人僧团,不应作任何羯磨。
Kammaṃ vīsativaggena, na kattabbaṃ na kiñcipi;
496为说明过失在于不足,而不在于过多。
Ūne dosoti ñāpetuṃ, nādhike atirekatā.
2605
2605.
498四者即本性清净之人,亦说为应行羯磨者。
Cattāro pakatattāva, kammappattāti dīpitā;
499在应由四人僧团执行的羯磨中,其余羯磨亦同此规则。
Catuvaggena kattabbe, sesesu ca ayaṃ nayo.
2606
2606.
501若将不共住者作为凑数者,而执行四人僧团等应作羯磨,所作羯磨无效,作者犯恶作。
Catuvaggādikattabbaṃ, katvāsaṃvāsapuggalaṃ;
502为凑足人数而行者,羯磨不成,犯恶作。
Gaṇapūraṃ karontassa, kataṃ kuppati dukkaṭaṃ.
2607在别住等羯磨中,该处的凑数者
2607.
504在别住等羯磨中,该处的凑数者
Parivāsādikammepi , tatraṭṭhaṃ gaṇapūrakaṃ;
505然而,对于已作与正在作者,也是如此;其余则开许。
Katvā pana karontānaṃ, tathā, sesaṃ tu vaṭṭati.
522布萨犍度之论述。
Uposathakkhandhakakathā.
506入雨安居犍度释
Vassūpanāyikakkhandhakakathā
2608
2608.
508前与后二者,即是两种入雨安居;应依住所或言语等差别,由前往者行之。
Purimā pacchimā cāti, duve vassūpanāyikā;
509住处之别或言语的分歧,应由前往者处理。
Ālayo vā vacībhedo, kattabbo upagacchatā.
2609
2609.
511或明知已入雨安居,却不前往者;
Vassūpagamanaṃ vāpi, jānaṃ anupagacchato;
512或住满三月后,仍四处游行者,亦犯恶作。
Temāsamavasitvā vā, carantassapi dukkaṭaṃ.
2610
2610.
514在树洞、伞下、罐中或小屋中,
Rukkhassa susire chatte, cāṭichavakuṭīsu vā;
515或在露地中入雨安居,也是不允许的。
Ajjhokāsepi vā vassaṃ, upagantuṃ na vaṭṭati.
2611
2611.
517若因障难而中断雨安居,则无罪。
Vassacchede anāpatti, antarāyo sace siyā;
518雨安居中断的比丘,其自恣即被遮止。
Chinnavassassa bhikkhussa, vāritāva pavāraṇā.
2612
2612.
520然而,为了探望父母;
Mātāpitūnaṃ pana dassanatthaṃ;
521为了同法者的五种事;
Pañcannamatthe sahadhammikānaṃ;
522为探望病者及看护他们的人;
Daṭṭhuṃ gilānaṃ tadupaṭṭhakānaṃ;
523为寻求他们的饮食等资具;
Bhattādi nesaṃ pariyesanatthaṃ.
2613
2613.
525前往不适此处者之处,或往初见厌离、欲舍离者之处;
Tathānabhirataṃ gantvā, vūpakāsessamuṭṭhitaṃ;
526我将除去他的邪见,或除去追悔。
Diṭṭhiṃ vā tassa kukkuccaṃ, vinodessāmahanti vā.
2614
2614.
528如是,通晓律的比丘,应以七日为务:
Evaṃ sattāhakiccena, bhikkhunā vinayaññunā;
529纵使未被派遣,亦应前往,何况已被派遣者。
Apesitepi gantabbaṃ, pageva pahite pana.
2615
2615.
531已入雨安居的比丘,若未被邀请,为闻法而前往,
Vassaṃ upagatenettha, animantitabhikkhunā;
532然而,为听闻法而前往,则不允许。
Dhammassa savanatthāya, gantuṃ pana na vaṭṭati.
2616
2616.
534“某日将有集会。”
‘‘Asukaṃ nāma divasaṃ, sannipāto bhavissati’’;
535如是,若先前已作约定,则是允许的。
Iccevaṃ katikā pubbaṃ, katā ce pana vaṭṭati.
2617
2617.
537“我将洗涤、我将染色物品”,这样说是不允许的;
‘‘Dhovissāmi rajissāmi, bhaṇḍaka’’nti na vaṭṭati;
538若老师与依止师派遣,则允许。
Sacācariyupajjhāyā, pahiṇanti ca vaṭṭati.
2618
2618.
540为了诵习等事,不应前往;
Uddesādīnamatthāya, gantuṃ neva ca vaṭṭati;
541为了拜见尊长,则得以前往。
Garūnaṃ dassanatthāya, gantuṃ labhati puggalo.
2619
2619.
543如果老师说:
Sace ācariyo ‘‘ajja, mā gacchāhī’’ti bhāsati;
544夜分中断时无罪,如是已阐明。
Ratticchede anāpatti, hotīti paridīpitā.
2620
2620.
546为任何亲族,或护持者之家,
Yassa kassaci ñātissa, upaṭṭhākakulassa vā;
547若为看望而行,于夜分中断时犯恶作。
Gacchato dassanatthāya, ratticchede ca dukkaṭaṃ.
2621
2621.
549“我今日前往村落后,便当返回”,若作如是说。
‘‘Āgamissāmi ajjeva, gantvāhaṃ gāmaka’’nti ca;
550若前往而不能到达,则不应行。
Sace pāpuṇituṃ gacchaṃ, na sakkoteva vaṭṭati.
2622
2622.
552比丘于商队中、于船只上,于三处无犯;
Vaje satthepi nāvāyaṃ, tīsu ṭhānesu bhikkhuno;
553雨安居中断无犯,且允许自恣。
Vassacchede anāpatti, pavāretuñca vaṭṭati.
2623
2623.
555若有资具缺乏,或身体不适,
Sati paccayavekalle, sarīrāphāsutāya vā;
556此即是障碍,即使中断雨安居,亦可离去。
Eseva antarāyoti, vassaṃ chetvāpi pakkame.
2624
2624.
558凡因任何障碍而未入雨安居者,
Yena kenantarāyena, vassaṃ nopagato hi yo;
559应于第二次入,或由雨安居中断者。
Dutiyā upagantabbā, chinnavassena vā pana.
2625
2625.
561若未入雨安居,应于当日离去;
Vassaṃ anupagantvā vā, tadaheva ca gacchati;
562或在外住满七日,或已入雨安居后。
Bahiddhā eva sattāhaṃ, upagantvāpi vā pana.
2626
2626.
564若他度过,彼前罪亦不存在;
Vītināmeti ce tassa, purimāpi na vijjati;
565若比丘承诺,即犯恶作罪。
Paṭissave ca bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
2627
2627.
567入安居后,未作留难而离去者;
Vassaṃ panupagantvā ca, uṭṭhāpetvā na cāruṇaṃ;
568对于离去的比丘,则仅以七日法。
Gacchato pana sattāha-karaṇeneva bhikkhuno.
2628
2628.
570然而,他若于七日内返回者,
Antoyeva ca sattāhaṃ, nivattantassa tassa tu;
571“无犯”者,何须复言?于住满外出者。
Anāpattīti ko vādo, vasitvā bahi gacchato.
2629
2629.
573“我将在此入雨安居”,若怀此执著;
‘‘Vasissāmīdha vassa’’nti, ālayo yadi vijjati;
574非以此念入雨安居,然彼住处已善取,未断雨安居。
Nopetasatiyā vassaṃ, tena senāsanaṃ pana.
2630
2630.
576已取、善取,彼非破夏者;
Gahitaṃ suggahitaṃ hoti, chinnavasso na hoti so;
577即可自恣,无有罪过。
Labhateva pavāretuṃ, na doso koci vijjati.
2631
2631.
579‘我于此住处入三月安居。’
‘‘Imasmiṃ vihāre temāsaṃ, imaṃ vassaṃ upemi’’ti;
580如是三次宣说后,便成为已入雨安居者。
Nicchārite ca tikkhattuṃ, vassaṃ upagato siyā.
2632
2632.
582以第九日为始,比丘可以前往;
Ādiṃ tu navamiṃ katvā, gantuṃ vaṭṭati bhikkhuno;
583他可以随后而来,纵使不来,亦无过失。
Āgacchatu ca pacchā so, mā vā doso na vijjati.
601入雨安居犍度之论述。
Vassūpanāyikakkhandhakakathā.
584自恣犍度之论述
Pavāraṇakkhandhakakathā
2633
2633.
586十四日与十五日,和合与自恣;三说、二说与一说,于僧团、群体及个人。
Cātuddasī pañcadasī, sāmaggī ca pavāraṇā;
587三说、二说,于僧团、群体及个人。
Tevācī dvekavācī ca, saṅghe ca gaṇapuggale.
2634
2634.
589此九种自恣,乃牟尼主所宣说;
Etā pana munindena, vuttā nava pavāraṇā;
590除去三种羯磨,应于结界内自恣。
Tīṇi kammāni muñcitvā, anteneva pavāraye.
2635
2635.
592完成前行事后,于适当之时集合僧众。
Pubbakiccaṃ samāpetvā, pattakalle samānite;
593除单白外,僧团应行自恣。
Ñattiṃ ṭhapetvā saṅghena, kattabbā hi pavāraṇā.
2636
2636.
595当诸长老自恣时,新比丘应坐;
Pavārentesu theresu, nisīdeyya navo pana;
596直至自己自恣,他应蹲踞。
Sayaṃ yāva pavāreyya, tāva ukkuṭikañhi so.
2637
2637.
598说白后应行自恣,或四人,或三人。
Ñattiṃ vatvā pavāreyyuṃ, cattāro vā tayopi vā;
599若完成前行事,同住一处,
Pubbakiccaṃ samāpetvā, ekāvāse vasanti ce.
2638
2638.
601二人互相行自恣,不须作白。
Aññamaññaṃ pavāreyyuṃ, vinā ñattiṃ duve janā;
602纵使只有一人,亦可自行决意;若是僧团,则行自恣。
Adhiṭṭheyya panekopi, sesā saṅghapavāraṇā.
2639
2639.
604若僧团已行自恣,而未到者欲行自恣,
Pavārite ca saṅghasmiṃ, kareyyanāgato pana;
605未雨安居或中断雨安居者,则行清净布萨。
Avuṭṭho chinnavasso vā, pārisuddhiuposathaṃ.
2640
2640.
607若住处中有五人,或四人乃至三人;
Pañca yasmiṃ panāvāse, cattāro vā tayopi vā;
608诸沙门各自带走自恣后,
Ekekassa haritvāna, samaṇā te pavāraṇaṃ.
2641
2641.
610若相互举行自恣,则犯恶作。
Aññamaññaṃ pavārenti, sace āpatti dukkaṭaṃ;
611其余如布萨中所说之法,智者于此可知。
Sesaṃ uposathe vutta-nayenidha naye budho.
2642
2642.
613以奉献清净,成就自身之清净;
Pārisuddhippadānena, sampādetattano suciṃ;
614以授与僧团欲,成就一切,不为自己。
Chandadānena saṅghassa, sabbaṃ sādheti, nattano.
2643
2643.
616因此,对这两者而言,此中正是为了成就应作之义;
Tasmā pana ubhinnampi, kiccasiddhatthamevidha;
617给出欲的比丘,亦应给出清净;
Pārisuddhipi dātabbā, chandaṃ dentena bhikkhunā.
2644
2644.
619以一人之欲,亦可传递多人之清净。
Chandekena bahūnampi, hātabbo pārisuddhipi;
620辗转携带之欲,不得用于清净。
Paramparāhaṭo chando, na gacchati visuddhiyā.
2645
2645.
622取欲、或取清净、或取自恣;
Chandaṃ vā pārisuddhiṃ vā, gahetvā vā pavāraṇaṃ;
623携带者或自称沙弥等身份。
Sāmaṇerādibhāvaṃ vā, paṭijāneyya hārako.
2646
2646.
625若彼未至僧团,便还俗或命终;
Sace so saṅghamappatvā, vibbhameyya mareyya vā;
626一切物品虽未携带,但到达僧团后,即成为已携带。
Nāhaṭañceva taṃ sabbaṃ, patvā cevaṃ siyāhaṭaṃ.
2647
2647.
628到达僧团后,若放逸、昏睡或心念散乱;
Saṅghaṃ patvā pamatto vā, sutto vā khittacittako;
629若未告知,则无犯;若故意作,则犯恶作。
Nāroceti anāpatti, hoti sañcicca dukkaṭaṃ.
2648
2648.
631那些修观者,日夜不懈怠;
Ye te vipassanāyuttā, rattindivamatanditā;
632初夜与后夜,以观为归宿。
Pubbarattāpararattaṃ, vipassanaparāyaṇā.
2649二六四九。
2649.
634已得安乐住者,应无退失;
Laddhaphāsuvihārānaṃ, siyā na parihāniti;
635自恣之摄颂,说于迦提迦月。
Pavāraṇāya saṅgāho, vutto kattikamāsake.
654自恣犍度之论。
Pavāraṇakkhandhakakathā.
636皮革犍度之论
Cammakkhandhakakathā
2650
2650.
638伊喇迦羊与鹿之皮,许比丘用;
Eḷakājamigānaṃ tu, cammaṃ vaṭṭati bhikkhuno;
639罗希德尼咖鹿、库朗伽鹿、巴萨德鹿与母鹿之皮。
Rohiteṇikuraṅgānaṃ, pasadaṃmigamātuyā.
2651
2651.
641除这些皮革外,其余者皆属恶作事。
Ṭhapetvā cammametesaṃ, aññaṃ dukkaṭavatthukaṃ;
642凡袋与鞋,一切非人皮革皆可使用。
Thavikopāhane sabbaṃ, cammaṃ vaṭṭatyamānusaṃ.
2652
2652.
644中部地区所许者,非绳结之鞋。
Vaṭṭanti majjhime dese, na guṇaṅguṇupāhanā;
645在寺院内允许;对病者,则一切处皆允许。
Vaṭṭanti antoārāme, sabbatthāpi ca rogino.
2653
2653.
647以布片包裹而成者,以及同样以绳缠绕而成者;
Puṭakhallakabaddhā ca, tatheva pāliguṇṭhimā;
648填充棉花的不允许,所有青色等敷具亦不允许。
Tūlapuṇṇā na vaṭṭanti, sabbanīlādayopi ca.
2654
2654.
650彩色鞋履,有羊角状增高者,不得使用。
Citrā upāhanā meṇḍa-visāṇūpamavaddhikā;
651以孔雀羽毛缝缀者,不得使用。
Na ca vaṭṭanti morassa, piñchena parisibbitā.
2655以猫、黑鼬、猫头鹰、狮子、虎、豹、水獭、豺的皮革,以及羚羊皮革所制的资具,不得使用。
2655.
653猫、黑鼬、猫头鹰、狮子、老虎、豹、水獭、豺——
Majjārakāḷakolūka-sīhabyagghuddadīpinaṃ;
654以这些皮革镶边者,不被允许。
Ajinassa ca cammena, na vaṭṭati parikkhaṭā.
2656
2656.
656除去覆物等,或完全切断;如是改变颜色后,应持用鞋履。
Puṭādiṃ apanetvā vā, chinditvā vāpi sabbaso;
657经过这样的颜色改变后,此鞋即可穿着。
Vaṇṇabhedaṃ tathā katvā, dhāretabbā upāhanā.
2657
2657.
659然而一切鞋履,皆不可穿着;
Sabbāpi pana dhāretuṃ, na ca vaṭṭanti pādukā;
660唯独大小便和洗漱处所用的鞋履除外。
Ṭhapetvā tattha passāva- vaccācamanapādukā.
2658
2658.
662阿珊蹄与波郎伽,名为高广床座;
Āsandiñceva pallaṅkaṃ, uccāsayanasaññitaṃ;
663若使用超量者,得恶作。
Atikkantapamāṇaṃ tu, sevamānassa dukkaṭaṃ.
2659
2659.
665长毛毯、绣花毯、彩纹毯、毛织毯、毛毡毯;
Gonakaṃ kuttakaṃ cittaṃ, paṭikaṃ paṭalikampi ca;
666单面毛毯、异形毯、棉褥、双面毛毯。
Ekantalomiṃ vikatiṃ, tūlikaṃ uddalomikaṃ.
2660
2660.
668亚麻毯、丝绸毯、象毯、马毯、车毯、铺地敷具;
Kaṭṭissaṃ pana koseyyaṃ, hatthiassarathattharaṃ;
669以及芭蕉皮敷具、鹿皮敷具、殊胜敷具。
Kadalimigapavara-paccattharaṇakampi ca.
2661
2661.
671红色天盖之下,两端红色枕垫;
Heṭṭhā rattavitānassa, dvidhā rattūpadhānakaṃ;
672这些一切皆不许可,若受用者犯恶作。
Akappiyamidaṃ sabbaṃ, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
2662
2662.
674若下方有不如法的垫褥,即不许可。
Heṭṭhā akappiye paccatthare sati na vaṭṭati;
675如果上方有白色天盖,在没有此天盖时,是允许的。
Uddhaṃ setavitānampi, tasmiṃ asati vaṭṭati.
2663
2663.
677除了高床、长椅和棉褥之外,
Āsandiṃ pana pallaṅkaṃ, ṭhapetvā tūlikampi ca;
678其余一切在家者所有之物,皆可受用。
Sesaṃ pana ca sabbampi, labhate gihisantakaṃ.
2664
2664.
680于法座上无犯,于食堂亦得坐;
Dhammāsane anāpatti, bhattaggepi nisīdituṃ;
681于铺设于地的敷具处,亦得躺卧。
Bhūmattharaṇake tattha, sayitumpi ca vaṭṭati.
701皮革犍度之论。
Cammakkhandhakakathā.
682药犍度之论
Bhesajjakkhandhakakathā
2665
2665.
684已说居士的,乃至求听许可;
Vuttā gahapatissāpi, sammutussāvanantikā;
685“牛棚”等处为如法,有四种地。
Gonisādīti kappiyā, catasso honti bhūmiyo.
2666
2666.
687属于僧团的住处,或属于比丘的住处;
Saṅghassa santakaṃ gehaṃ, santakaṃ bhikkhunopi vā;
688应当制作净物,足以避免共宿。
Kappiyaṃ pana kattabbaṃ, sahaseyyappahonakaṃ.
26672667. 除比丘外,由他人施与的如法物;
2667.
690除比丘外,他人布施于净地之物;
Ṭhapetvā bhikkhumaññehi, dinnaṃ kappiyabhūmiyā;
691这是居士的家:是属于他们、为利益他们而存在的住处。
Atthāya santakaṃ tesaṃ, gehaṃ gahapatevidaṃ.
2668
2668.
693所谓“共许”,即是被僧团所共许的。
Sā hi sammutikā nāma, yā hi saṅghena sammatā;
694即使不宣读甘马语,求听也得以成立。
Kammavācamavatvā vā, vaṭṭatevāpalokanaṃ.
2669当最初安立砖、石、柱等时;
2669.
696而在最初安置砖、石、柱等的时候;
Paṭhamiṭṭhakapāsāṇa-thambhādiṭṭhapane pana;
697那些说“我们建造净物小屋”的人,应于四周而作。
‘‘Kappiyakuṭiṃ karomā’’ti, vadantehi samantato.
2670
2670.
699若由他人举起安置,或触碰他人时;
Ukkhipitvā ṭhapentesu, āmasitvā paresu vā;
700若自行举起,则应放置于听闻范围之内。
Sayamevukkhipitvā vā, ṭhapeyyussāvanantikā.
2671
2671.
702然而,若比丘们说及砖等基座时;
Iṭṭhakādipatiṭṭhānaṃ , bhikkhūnaṃ vadataṃ pana;
703言语终了,同时即得开许。
Vācāya pariyosānaṃ, samakālaṃ tu vaṭṭati.
2672
2672.
705园林若无围绕,整座或可耕种;
Ārāmo aparikkhitto, sakalo bhuyyatopi vā;
706此二种,智者皆称为牛卧地等。
Duvidhopi ca viññūhi, gonisādīti vuccati.
2673而这四者,皆是净地。
2673.
708此四者,皆是净地;
Etā pana catassopi, honti kappiyabhūmiyo;
709在其中,已煮与已存放的食物,一切皆许可。
Ettha pakkañca vutthañca, sabbaṃ vaṭṭati āmisaṃ.
2674二六七四。
2674.
711凡安立于柱等之上者,称为流出无尽者;
Ussāvanantikā yā sā, thambhādīsu adhiṭṭhitā;
712即使柱等被移去,它亦住立于他处。
Thambhādīsvapanītesu, tadaññesupi tiṭṭhati.
2675二六七五。
2675.
714当一切皆被除去时,应成为已舍弃所依者;
Apanītesu sabbesu, siyā jahitavatthukā;
715牛粪等已被圈定,其余则因覆盖与坏失之故。
Gonisādī parikkhittā, sesā chadananāsato.
2676
2676.
717除比丘外,从他人手中接受;
Bhikkhuṃ ṭhapetvā aññesaṃ, hatthato ca paṭiggaho;
718而他们的积蓄,依内部所说,于比丘是适当的。
Tesañca sannidhi anto- vuttaṃ bhikkhussa vaṭṭati.
2677二六七七。
2677.
720比丘或比丘尼的私物,抑或是僧团之物;
Bhikkhussa bhikkhuniyā vā, santakaṃ saṅghikampi vā;
721内煮与熟食,两者皆不适宜。
Antovutthañca pakkañca, ubhinnaṃ na ca vaṭṭati.
2678
2678.
723存放于非净屋中者,以及与酥油等混合者;
Akappakuṭiyā vutthaṃ, sappiādivimissitaṃ;
724所谓“内煮”,是指最初的两种时类。
‘‘Antovuttha’’nti niddiṭṭhaṃ, paṭhamaṃ kālikadvayaṃ.
2679
2679.
726比丘得以他们酥油等物,尽形寿受用。
Teheva sappiādīhi, bhikkhunā yāvajīvikaṃ;
727然而,已煮熟且无肉之食,于七日内可食。
Pakkaṃ taṃ pana sattāhaṃ, vaṭṭateva nirāmisaṃ.
2680
2680.
729若比丘食用与肉混合的熟食;
Sace āmisasaṃsaṭṭhaṃ, pakkaṃ taṃ paribhuñjati;
730以及食用僧团内煮的,乃至自己煮的食物;
Antovutthañca bhiyyopi, sāmapakkañca bhuñjati.
2681
2681.
732以时药为食,以夜分药为饮。
Yāvakālikamāhāro, pānakaṃ yāmakālikaṃ;
733名为“七日药”者,即熟酥等五种。
Sattāhakālikaṃ nāma, sappiādikapañcakaṃ.
2682
2682.
735其余姜黄等药,则为尽形寿药;
Sesaṃ pana haliddādi, bhesajjaṃ yāvajīvikaṃ;
736时限药说有四种,水则为非时限药。
Catudhā kālikā vuttā, udakaṃ hotyakālikaṃ.
2683仅就受取而言,三种时药便成时限已过;
2683.
738仅以受取之故,三种时药便属过时;
Paṭiggahavaseneva, kālātītā tikālikā;
739若已食用,则成有过;若未食用,亦成第三。
Honti dosakarā bhuttā, abhuttaṃ tatiyampi ca.
2684二六八四。
2684.
741芒果、阎浮、椰子、香蕉、蜜、葡萄;
Ambaṃ jambu ca cocañca, mocañca madhu muddikā;
742沙鲁、诃子——这八种被许为饮料。
Sālu phārusakañcāti, pānakaṃ aṭṭhadhā mataṃ.
2685为作饮料而开许的果实,无论熟与生。
2685.
744为作饮料而开许的果实,无论熟或生;
Pānakatthamanuññātaṃ, phalaṃ pakkañca āmakaṃ;
745因饮料而禁止的,是有所依的受取。
Pānahetu paṭikkhitto, savatthukapaṭiggaho.
2686
2686.
747将芒果充分捣碎,再于水中揉捏;
Ambapakkaṃ sukoṭṭetvā, madditvā udake pana;
748然后过滤,此饮品便可饮用。
Pacchā parissavaṃ katvā, pātuṃ vaṭṭati pānakaṃ.
2687
2687.
750日晒而熟者允许,以火煮熟者则不许;
Vaṭṭatādiccapākaṃ tu, aggipakkaṃ na vaṭṭati;
751这一原则,于其余诸饮料中亦已阐明。
Eseva ca nayo sesa-pānakesupi dīpito.
2688
2688.
753花、叶、果、蔗,这四种有其汁液;
Pupphapattaphalucchūnaṃ, cattāro panime rasā;
754当允许这八种饮料时,便已一并允许了这些。
Anuññātā imānaṭṭha, pānāni anujānatā.
2689二六八九
2689.
756一切花汁皆已说,唯除蜜汁。
Sabbo puppharaso vutto, madhukassa rasaṃ vinā;
757一切叶汁皆已说,唯除煮熟之汁。
Sabbo pattaraso vutto, pakkaḍākarasaṃ vinā.
2690
2690.
759七种随顺谷物果实所生的汁;
Sattannaṃ sānulomānaṃ, dhaññānaṃ phalajaṃ rasaṃ;
760除已开许之外,一切非时果之汁液;
Ṭhapetvānumato sabbo, vikāle phalajo raso.
2691
2691.
762即使是时限药之叶,于冷水中所成;
Yāvakālikapattāna-mapi sītudake kato;
763凡经碾压、日晒而成者,于非时亦许。
Madditvādiccapākopi, vikāle pana vaṭṭati.
2692
2692.
765棕榈与椰子,波罗蜜与面包果;
Tālañca nāḷikerañca, panasaṃ labujampi ca;
766提普萨瓜、水葫芦、南瓜,以及普萨花实亦然。
Tipusālābukumbhaṇḍaṃ, tathā pussaphalampi ca.
2693二六九三。
2693.
768同样地,诸如苤蓝等,这些并非果实;
Evameḷālukañcāti, navetāni phalāni hi;
769以及其他一切,皆随顺于七种谷物。
Aparaṇṇañca sabbampi, sattadhaññānulomikaṃ.
2694
2694.
771枣、甜罗望子、滇刺枣、憍赏弥果、迦罗摩达咖果,
Badaraṃ timbarū selu, kosambaṃ karamaddakaṃ;
772以及柑橘、木苹果、藤、罗望子果。
Mātuluṅgakapitthañca, vettaṃ ciñcaphalampi ca.
2695
2695.
774然而,诸如此类小果之汁,
Phalānaṃ evamādīnaṃ, khuddakānaṃ raso pana;
775由于八种饮料属于随顺,因此在‘随顺’这一项中已作说明。
Aṭṭhapānānulomattā, niddiṭṭho anulomike.
2696
2696.
777对于随顺的谷物,除了果实所生的汁液之外,
Sānulomassa dhaññassa, ṭhapetvā phalajaṃ rasaṃ;
778并没有其他的果汁,这属于非时限药。
Añño phalaraso natthi, ayāmakāliko idha.
799药犍度之论。
Bhesajjakkhandhakakathā.
779咖提那衣犍度之论
Kathinakkhandhakakathā
2697
2697.
781诸比丘雨安居已竟,世尊为五种利益之缘,宣说咖提那衣之敷展;
Bhikkhūnaṃ vuṭṭhavassānaṃ, kathinatthāramabravi;
782彼牟尼中最胜者,为五种利益之缘故。
Pañcannaṃ ānisaṃsānaṃ, kāraṇā munipuṅgavo.
2698
2698.
784未离仅刻划等二十四种过失
Na ullikhitamattādi-catuvīsativajjitaṃ;
785比丘取衣后,提起旧衣。
Cīvaraṃ bhikkhunādāya, uddharitvā purāṇakaṃ.
2699
2699.
787决意新衣后,应再以言语说:
Navaṃ adhiṭṭhahitvāva, vattabbaṃ vacasā puna;
788我以此内衣,铺展咖提那衣。
‘‘Imināntaravāsena, kathinaṃ attharāmi’’ti.
2700
2700.
790如此三说后,咖提那衣即得铺展;
Vutte tikkhattumiccevaṃ, kathinaṃ hoti atthataṃ;
791然后前往僧团,持取咖提那衣。
Saṅghaṃ panupasaṅkamma, ādāya kathinaṃ iti.
2701
2701.
793尊者,咖提那衣已展开,愿僧团随喜;
‘‘Atthataṃ kathinaṃ bhante, saṅghassa anumodatha;
794如法的咖提那衣铺展,应由那位比丘宣说。
Dhammiko kathinatthāro’’, vattabbaṃ tena bhikkhunā.
2702
2702.
796尊者,您已为僧团善展咖提那衣,
‘‘Suatthataṃ tayā bhante, saṅghassa kathinaṃ puna;
797“如法的咖提那衣敷展,我随喜”,应如是说。
Dhammiko kathinatthāro, anumodāmi’’tīraye.
2703
2703.
799咖提那衣的根是什么?所依是什么?地是什么?
Kathinassa ca kiṃ mūlaṃ, kiṃ vatthu kā ca bhūmiyo;
800了知几法的比丘,才有资格敷展咖提那衣?
Katidhammavido bhikkhu, kathinatthāramarahati.
2704
2704.
802根为一,所依有三种,地有六;
Mūlamekaṃ, siyā vatthu, tividhaṃ, bhūmiyo cha ca;
803通达八法的比丘,有资格敷展咖提那衣。
Aṭṭhadhammavido bhikkhu, kathinatthāramarahati.
2705
2705.
805所谓“僧团为根”,已作说明;所依即三衣;
Saṅgho mūlanti niddiṭṭhaṃ, vatthu hoti ticīvaraṃ;
806已说亚麻等六种,六衣为地。
Khomādīni cha vuttāni, cīvarāni cha bhūmiyo.
2706
2706.
808前行、举出、决意、铺展、失坏,以及论母;
Pubbapaccuddharādhiṭṭhā-natthāro mātikāpi ca;
809障碍与举出,末后为利益。
Palibodho ca uddhāro, ānisaṃsā panaṭṭhime.
2707
2707.
811洗涤、审察、裁剪与缝缀,
Dhovanañca vicāro ca, chedanaṃ bandhanampi ca;
812缝合、染色、作净,这些称为‘前行事’。
Sibbanaṃ rajanaṃ kappaṃ, ‘‘pubbakicca’’nti vuccati.
2708
2708.
814僧伽梨、上衣与内衣,
Saṅghāṭi uttarāsaṅgo, atho antaravāsako;
815举出、决意,以及铺展。
Paccuddhāro adhiṭṭhānaṃ, atthāropesameva tu.
2709
2709.
817出发与完成,决意与灭摈;
Pakkamanañca niṭṭhānaṃ, sanniṭṭhānañca nāsanaṃ;
818听闻灭失、界,及共同负担——这八种。
Savanāsā ca sīmā ca, sahubbhāroti aṭṭhimā.
2710
2710.
820作衣已毕,于住处无所顾恋;
Katacīvaramādāya, āvāse nirapekkhako;
821越过界已,便成出发舍。
Atikkantāya sīmāya, hoti pakkamanantikā.
2711
2711.
823不求利益者,于寺院无所期待;
Ānisaṃsamathādāya, vihāre anapekkhako;
824他前往寺院,而另一位则正安乐而住。
Gantvā pana vihāraṃ so, aññaṃ sukhavihārikaṃ.
2712
2712.
826在那里安住时,若制作衣;
Tattha taṃ viharantova, karoti yadi cīvaraṃ;
827当那件衣完成时,便称为“完成后”。
Niṭṭhite cīvare tasmiṃ, niṭṭhānantāti vuccati.
2713
2713.
829我不作衣,也不期待那件衣。
‘‘Cīvaraṃ na karissāmi, na paccessaṃ tamassamaṃ’’;
830如此舍弃责任时,当知即是决意终结。
Evaṃ tu dhuranikkhepe, sanniṭṭhānantikā matā.
2714
2714.
832得咖提那衣覆护后,若前往而说‘我不期待’;
Kathinacchādanaṃ laddhā, ‘‘na paccessa’’nti ce gato;
833正在作衣之际,若发生遗失或遭焚毁,便以灭摈为终。
Karontasseva naṭṭhaṃ vā, daḍḍhaṃ vā nāsanantikā.
2715
2715.
835已得利益仍心怀期许,却前往界外;
Laddhānisaṃso sāpekkho, bahisīmaṃ gato pana;
836若闻“内界”之语,即以此闻为终结。
Suṇāti cantarubbhāraṃ, sā hoti savanantikā.
2716
2716.
838因期望衣服而出行,并前往了界外;
Cīvarāsāya pakkanto, bahisīmaṃ gato pana;
839有人告知他:‘我将给你衣’,这便称为‘有所闻’。
‘‘Dassāmi cīvaraṃ tuyhaṃ’’, vutto savati kenaci.
2717
2717.
841而当再次被告知:‘我不能给你衣’时,
Puna vutte ‘‘na sakkomi, dātunti tava cīvaraṃ’’;
842当期待仅被断除些许时,她便称为断除期待者。
Āsāya chinnamattāya, āsāvacchedikā matā.
2718
2718.
844从雨安居所住之处,前往另一住处;
Vassaṃvuṭṭhavihāramhā , vihāraññaṃ gato siyā;
845于途中来临时,越过了彼解除之事。
Āgacchaṃ antarāmagge, taduddhāramatikkame.
2719
2719.
847他的咖提那衣舍,即被视为越界。
Tassa so kathinuddhāro, sīmātikkantiko mato;
848若持咖提那衣的利益,心怀期望而离去。
Kathinānisaṃsamādāya, sāpekkhova sace gato.
2720
2720.
850若再归来时,值遇咖提那衣舍。
Sambhuṇāti punāgantvā, kathinuddhārameva ce;
851他的咖提那出舍,即称为“共舍”。
Tassa so kathinuddhāro, ‘‘sahubbhāro’’ti vuccati.
2721
2721.
853出发、完成、决意及出界,
Pakkamanañca niṭṭhānaṃ, sanniṭṭhānañca sīmato;
854四种依于补特伽罗,僧团所依者为中间的共舍。
Cattāro puggalādhīnā, saṅghādhīnantarubbharo.
2722
2722.
856灭摈、听闻,与断绝期盼;
Nāsanaṃ savanañceva, āsāvacchedikāpi ca;
857此三种咖提那衣的舍弃,既非依僧团,亦非依比丘。
Tayopi kathinubbhārā, na tu saṅghā, na bhikkhuto.
2723
2723.
859住所障碍与衣障碍,
Āvāsapalibodho ca, palibodho ca cīvare;
860说相应与解脱义者,已宣说此二种障碍。
Palibodhā duve vuttā, yuttamuttatthavādinā.
2724
2724.
862或于八种论母,或于中途出离;
Aṭṭhannaṃ mātikānaṃ vā, antarubbhāratopi vā;
863大仙亦说,关于咖提那衣的二种出离。
Ubbhārāpi duve vuttā, kathinassa mahesinā.
2725
2725.
865不告而受持,从僧团中取所需之量;
Anāmantāsamādānaṃ, gaṇato yāvadatthikaṃ;
866此处有衣之生起,及此五种利益。
Tattha yo cīvaruppādo, ānisaṃsā ca pañcime.
888咖提那衣犍度之论。
Kathinakkhandhakakathā.
867衣犍度之论
Cīvarakkhandhakakathā
2726二七二六。
2726.
869衣的生起,八种衣的论母;
Cīvarassa panuppādā, aṭṭha cīvaramātikā;
870于界内施与、规约,及比丘的制立,亦复如是。
Sīmāya deti, katikā, bhikkhāpaññattiyā, tathā.
2727二七二七。
2727.
872施与僧团、施与二部僧团、施与安居者,
Saṅghassa, ubhatosaṅghe, vassaṃvuṭṭhassa deti ca,;
873指定施与个人者,此即八种母论。
Ādissa, puggalassāti, aṭṭhimā pana mātikā.
2728二七二八
2728.
875在此,“于界内施与”,是指由进入界内的比丘们进行分配,这是最胜辩才者所赞叹的。
Tattha sīmāya detīti, antosīmaṃ gatehi tu;
876这是最胜辩才者所赞叹的。
Bhikkhūhi bhājetabbanti, vaṇṇitaṃ varavaṇṇinā.
2729
2729.
878凡是依共同约定所施的住处,为一人所得者。
Katikāya ca dinnaṃ ye, vihārā ekalābhakā;
879此处由大众所施的物品,应当分配,这是所说的。
Ettha dinnañca sabbehi, bhājetabbanti vuccati.
2730
2730.
881僧团的常行事务,于何处行,便属何处。
Saṅghassa dhuvakārā hi, yattha karīyanti tattha ca;
882依乞食规定所施之物,大圣者说为‘已施’。
Bhikkhāpaññattiyā dinnaṃ, dinnaṃ vuttaṃ mahesinā.
2731
2731.
884然而,以正直心施予僧团之物,应由现前僧分配,如是说。
Saṅghassa pana yaṃ dinnaṃ, ujubhūtena cetasā;
885此句应与上句连读。
Tañhi sammukhibhūtena, bhājetabbanti vuccati.
2732
2732.
887以信心施衣,指定供养二部僧团。
Ubhatosaṅgha muddissa, deti saddhāya cīvaraṃ;
888比丘无论多少,皆应均等分配。
Thokā vā bahu vā bhikkhū, samabhāgova vaṭṭati.
2733
2733.
890若有人对已出瓦萨的僧团布施衣,那衣应由已出瓦萨者分配,如是所赞叹。
Vassaṃvuṭṭhassa saṅghassa, cīvaraṃ deti yaṃ pana;
891那衣应由已出雨安居者分配,此为世尊所赞叹。
Taṃ tasmiṃ vuṭṭhavassena, bhājetabbanti vaṇṇitaṃ.
2734
2734.
893若有人于粥时或食时施衣,
Yāguyā pana bhatte vā, detiādissa ce pana;
894智者应即于彼处分配衣。
Cīvaraṃ tattha tattheva, yojetabbaṃ vijānatā.
2735
2735.
896然而,为指定的个人而施与衣,如此布施即名“指定人施”。
Puggalaṃ pana uddissa, cīvaraṃ yaṃ tu dīyati;
897所谓“指定人施”,即针对特定个人而行的布施。
Puggalodissakaṃ nāma, dānaṃ taṃ tu pavuccati.
2736
2736.
899在五种如法亲属中,若有人心想:“我死后,这些资具归于我母,或归于我父”;“这是我的资具,要给母亲,或是给父亲”——以这样的意图而作布施。
Sahadhammikesu yo koci, pañcasvapi ‘‘mamaccaye;
900“这是我的资具,是要给母亲或父亲的”——怀着这样的心意而布施者。
Ayaṃ mayhaṃ parikkhāro, mātuyā pitunopi vā.
2737
2737.
902若说“愿归属于戒师”,仅仅是这样口头说说而已;然而那物品并不属于他们,唯是僧团所有。
Upajjhāyassa vā hotu’’, vadaticcevameva ce;
903然而那物品并不属于他们,唯是僧团所有。
Na hoti pana taṃ tesaṃ, saṅghasseva ca santakaṃ.
2738
2738.
905五众命终后之布施,不生长任何物;
Pañcannaṃ accaye dānaṃ, na ca rūhati kiñcipi;
906那唯属于僧团,而在家众则能生长。
Saṅghasseva ca taṃ hoti, gihīnaṃ pana rūhati.
2739
2739.
908比丘或沙弥,若于比丘尼住处命终;
Bhikkhu vā sāmaṇero vā, kālaṃ bhikkhunupassaye;
909他的资具,属于比丘众所有。
Karotyassa parikkhārā, bhikkhūnaṃyeva santakā.
2740
2740.
911若比丘尼或沙弥尼在寺院中死亡,她的资具则属于比丘尼众所有。
Bhikkhunī sāmaṇerī vā, vihārasmiṃ sace matā;
912她的资具,属于比丘尼众所有。
Honti tassā parikkhārā, bhikkhunīnaṃ tu santakā.
2741
2741.
914「给予后带去给阿苏咖」者,那已给予之物属于前者;「我将给予此」而给予者,所施物则归后者所有。
‘‘Dehi netvāsukassā’’ti, dinnaṃ taṃ purimassa tu;
915「我将给予此」而施与者,其所施物即属后者所有。
‘‘Idaṃ dammī’’ti dinnaṃ taṃ, pacchimasseva santakaṃ.
2742
2742.
917如是了达施与之法则,无论是逝者或是病者,取得信受后,应取亡者之衣。
Evaṃ dinnavidhiṃ ñatvā, matassa vāmatassa vā;
918若得信任,应取死者之衣。
Vissāsaṃ vāpi gaṇheyya, gaṇhe matakacīvaraṃ.
2743二七四三。
2743.
920染料因根、叶、果、茎、皮、花的差别而说为六种,此为舍弃过失者等所说。
Mūlapattaphalakkhandha-tacapupphappabhedato;
921已离垢秽的如来,宣说了六种染料。
Chabbidhaṃ rajanaṃ vuttaṃ, vantadosena tādinā.
2744二七四四。
2744.
923根有姜黄,茎有茜草与紫矿。
Mūle haliddiṃ, khandhesu, mañjeṭṭhaṃ tuṅgahārakaṃ;
924钵与钵相贴而染,钵亦以靛蓝染之。
Pattesu alliyā pattaṃ, tathā pattañca nīliyā.
2745
2745.
926库孙巴花、金苏咖花、树皮、洛达及糠;
Kusumbhaṃ kiṃsukaṃ pupphe, tace loddañca kaṇḍulaṃ;
927除一切染料外,一切果实皆可。
Ṭhapetvā rajanaṃ sabbaṃ, phalaṃ sabbampi vaṭṭati.
2746
2746.
929即使是污秽的袈裟,或颜色暗劣的袈裟,也允许用灰汁所得的液体来洗涤。
Kiliṭṭhasāṭakaṃ vāpi, dubbaṇṇaṃ vāpi cīvaraṃ;
930而用灰汁所得的液体来进行洗涤,则是允许的。
Alliyā pana pattena, dhovituṃ pana vaṭṭati.
2747二七四七
2747.
932其余诸衣的论述,则于初咖提那衣犍度中;
Cīvarānaṃ kathā sesā, paṭhame kathine pana;
933智者于彼处当依所说之法而了知。
Tattha vuttanayeneva, veditabbā vibhāvinā.
956衣犍度论。
Cīvarakkhandhakakathā.
957大品结束。
Mahāvaggo niṭṭhito.