← 文献总目录

17. 对床座等僧伽住处应行抉择论

vin05t.nrf17 · 静态文献页 · 20 段 · 打开交互阅读器

1十七、关于在床、椅等僧团卧具中应如何行事的判定论
17. Mañcapīṭhādisaṅghikasenāsanesu paṭipajjitabbavinicchayakathā
8282. “在僧团精舍中铺好卧具后离去”是指:在僧团精舍中铺好卧具后,因想去别处居住而从精舍离去。于此,应如此判定——
82.Vihāresaṅghike seyyaṃ, santharitvāna pakkamoti saṅghike vihāre seyyaṃ santharitvāna aññattha vasitukāmatāya vihārato pakkamanaṃ. Tatrāyaṃ vinicchayo –
2“若有比丘在僧团精舍中,自己铺好卧具或令他人铺好后,离去时不收起、不令人收起,或不告而别,则犯波逸提。”(波逸提第115条)
‘‘Yo pana bhikkhu saṅghike vihāre seyyaṃ santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya, pācittiya’’nti (pāci. 115) –
3据此文句:在僧团精舍中,自己铺好卧具或令他人铺好后,若未做收起等事,而越过有围墙的寺院围墙,或无围墙寺院的界区,则犯波逸提。
Vacanato saṅghike vihāre seyyaṃ sayaṃ santharitvā aññena vā santharāpetvā uddharaṇādīni akatvā parikkhittassa ārāmassa parikkhepaṃ, aparikkhittassa upacāraṃ atikkamantassa pācittiyaṃ.
4其中,“卧具”有十种:床垫、小垫、上敷物、地敷物、席片、皮片、坐具、覆敷物、草敷物、叶敷物。其中,床垫是指床的垫子或椅的垫子。小垫是指为保护以石灰等处理过的地面的色泽而作之物,将其铺在下面,上面再铺粗席。上敷物是指应铺在床、椅上面的覆敷物。地敷物是指应铺在地上的粗席等制品。席片是指以棕榈叶或树皮纤维制成的席片。皮片是指狮皮、虎皮、豹皮、鬣狗皮等任何皮革。因为在注释书中,并未见到禁止使用卧具的皮革,故应知仅禁止持有狮皮、虎皮等皮革。坐具应知为有布缘的坐具。覆敷物仅指披肩、毛毯等。草敷物是指以任何草类铺成的敷物。叶敷物亦同此理。如此,将这十种卧具在僧团精舍中铺好或令他人铺好后,离去时应先告知再离去。告知时,若有比丘在,应告知比丘;若无,则告知沙弥;若无,则告知寺工;若无,则告知建造该精舍者,即精舍主,或其家中的任何人;若仍无,则应将床置于四块石头上,将其余床、椅叠放在床上,将床垫等十种卧具堆在上面,收好木器、陶器,关好门窗,履行出行义务后方可离去。
Tattha seyyā nāma bhisi cimilikā uttarattharaṇaṃ bhūmattharaṇaṃ taṭṭikā cammakhaṇḍo nisīdanaṃ paccattharaṇaṃ tiṇasanthāro paṇṇasanthāroti dasavidhā. Tattha bhisīti mañcakabhisi vā pīṭhakabhisi vā. Cimilikā nāma sudhādiparikammakatāya bhūmiyā vaṇṇānurakkhaṇatthaṃ katā, taṃ heṭṭhā pattharitvā upari kaṭasārakaṃ pattharanti. Uttarattharaṇaṃ nāma mañcapīṭhānaṃ upari attharitabbakapaccattharaṇaṃ. Bhūmattharaṇaṃ nāma bhūmiyaṃ attharitabbā kaṭasārakādivikati. Taṭṭikā nāma tālapaṇṇehi vā vākehi vā katataṭṭikā. Cammakhaṇḍo nāma sīhabyagghadīpitaracchacammādīsupi yaṃ kiñci cammaṃ. Aṭṭhakathāsu hi senāsanaparibhoge paṭikkhittacammaṃ na dissati, tasmā sīhabyagghacammādīnaṃ pariharaṇeyeva paṭikkhepo veditabbo. Nisīdananti sadasaṃ veditabbaṃ. Paccattharaṇanti pāvāro kojavoti ettakameva vuttaṃ. Tiṇasanthāroti yesaṃ kesañci tiṇānaṃ santhāro. Esa nayo paṇṇasanthārepi. Evaṃ pana imaṃ dasavidhaṃ seyyaṃ saṅghike vihāre santharitvā vā santharāpetvā vā pakkamantena āpucchitvā pakkamitabbaṃ, āpucchantena ca bhikkhumhi sati bhikkhu āpucchitabbo, tasmiṃ asati sāmaṇero, tasmiṃ asati ārāmiko, tasmiṃ asati yena vihāro kārito, so vihārasāmiko, tassa vā kule yo koci āpucchitabbo, tasmimpi asati catūsu pāsāṇesu mañcaṃ ṭhapetvā mañce avasesamañcapīṭhāni āropetvā upari bhisiādikaṃ dasavidhampi seyyaṃ rāsiṃ katvā dārubhaṇḍaṃ mattikābhaṇḍaṃ paṭisāmetvā dvāravātapānāni pidahitvā gamiyavattaṃ pūretvā gantabbaṃ.
5然而,若坐卧处漏雨,且已取来草或砖等用于覆盖,若有力则应覆盖。若不能,则应将床、椅等搬至不漏雨处再离去。若全部漏雨,有力者应将其存放在村内居士家中。若居士们说:“尊者,僧团之物责任重大,我们怕火灾等”,而不接受,则可在露天将床置于石头上,其余如前所述方式存放,并用草和叶覆盖后再离去,这是可以的。因为那里哪怕仅剩下一小部分,也能利益后来到达那里的比丘们。若收起后离去,则应将床、椅、门板等全部撤除、收好,挂在衣竿上再离去。后来居住的比丘再次安放床、椅后离去时,亦应同样处理。将卧具从内墙搬到外墙铺设而住者,离去时应将其放回原处。从上层楼阁搬下而在下层楼阁居住者,亦同此理。在夜间住处或日间住处铺设床、椅后,外出时应将其放回原处。
Sace pana senāsanaṃ ovassati, chadanatthañca tiṇaṃ vā iṭṭhakā vā ānītā honti, sace ussahati, chādetabbaṃ. No ce sakkoti, yo okāso anovassako, tattha mañcapīṭhādīni nikkhipitvā gantabbaṃ. Sace sabbampi ovassati, ussahantena antogāme upāsakānaṃ ghare ṭhapetabbaṃ. Sace tepi ‘‘saṅghikaṃ nāma, bhante, bhāriyaṃ, aggidāhādīnaṃ bhāyāmā’’ti na sampaṭicchanti, abbhokāsepi pāsāṇānaṃ upari mañcaṃ ṭhapetvā sesaṃ pubbe vuttanayeneva nikkhipitvā tiṇehi ca paṇṇehi ca paṭicchādetvā gantuṃ vaṭṭati. Yañhi tattha aṅgamattampi avasissati, taṃ aññesaṃ tattha āgatabhikkhūnaṃ upakāraṃ bhavissatīti. Uddharitvā gacchantena pana mañcapīṭhakavāṭaṃ sabbaṃ apanetvā saṃharitvā cīvaravaṃse laggetvāva gantabbaṃ. Pacchā āgantvā vasanakabhikkhunāpi puna mañcapīṭhaṃ ṭhapayitvā gacchantena tatheva kātabbaṃ. Antokuṭṭato seyyaṃ bahikuṭṭe paññapetvā vasantena gamanakāle puna gahitaṭṭhāneyeva paṭisāmetabbaṃ. Uparipāsādato oropetvā heṭṭhāpāsāde vasantassapi eseva nayo. Rattiṭṭhānadivāṭṭhānesu mañcapīṭhaṃ paññapetvā bahigamanakāle puna gahitaṭṭhāneyeva ṭhapetabbaṃ.
8383. 关于坐卧处中应告知与可不告知的判定如下:凡是在地面上有长厅或叶厅,或在树柱上建造的房屋,有白蚁生起之处,从此离去时,必须先告知再离去。因为若在此处数日不生火,便会形成蚁冢。然而,若是在石板上或石柱上建造的坐卧处,或是石窟、石灰涂抹的坐卧处等,凡无白蚁之虞处,从此离去者,告知或不告知而离去皆可,但告知是义务。若即使那样的坐卧处,有一侧有白蚁爬上,则必须告知再离去。若有客比丘占用了僧团坐卧处,而随顺现前比丘,自己未取用坐卧处而住,只要他未取用,该坐卧处仍属前比丘的责任。一旦他取用坐卧处并以自主权居住,从此以后便属客比丘的责任。若双方分取而用,则双方皆有责任。
83. Senāsanesu pana ayaṃ āpucchitabbānāpucchitabbavinicchayo – yā tāva bhūmiyaṃ dīghasālā vā paṇṇasālā vā hoti, yaṃ vā rukkhatthambhesu katagehaṃ upacikānaṃ uṭṭhānaṭṭhānaṃ hoti, tato pakkamantena tāva āpucchitvāva pakkamitabbaṃ. Tasmiñhi katipayāni divasāni ajaggiyamāne vammikāva santiṭṭhanti. Yaṃ pana pāsāṇapiṭṭhiyaṃ vā pāsāṇatthambhesu vā katasenāsanaṃ siluccayaleṇaṃ vā sudhālittasenāsanaṃ vā, yattha yattha upacikāsaṅkā natthi, tato pakkamantassa āpucchitvāpi anāpucchitvāpi gantuṃ vaṭṭati, āpucchanaṃ pana vattaṃ. Sace tādisepi senāsane ekena passena upacikā ārohanti, āpucchitvāva gantabbaṃ. Yo pana āgantuko bhikkhu saṅghikasenāsanaṃ gahetvāva santaṃ bhikkhuṃ anuvattanto attano senāsanaṃ aggahetvā vasati, yāva so na gaṇhāti, tāva taṃ senāsanaṃ purimabhikkhusseva palibodho. Yadā pana so senāsanaṃ gahetvā attano issariyena vasati, tato paṭṭhāya āgantukasseva palibodho. Sace ubhopi vibhajitvā gaṇhanti, ubhinnampi palibodho.
7然而在《大护持》中说:若两三人一起铺设,离开时须向所有人告别。若其中先走的人作意‘最后的人会照看’后离去,这是可以的,但最后的人不能仅凭其作意而免责。多人派一人去铺设,离开时须所有人告别,或派一人去告别。从别处搬来床、座等物,在别处居住后离开时,应将其搬回原处。若从别处搬来居住时,有更年长的比丘到来,不应阻拦,而应说:‘尊者,这是我从其他住处搬来的,请您恢复原状。’若对方答应‘我会这样做’,则前者可以离去。如此即使搬到别处,若以僧团共用方式受用,床座等物若遗失、损坏、被盗,都不需赔偿;但若以个人自用方式受用,则需赔偿。至于他人的床座,无论以僧团共用或个人自用方式受用,若遗失都需赔偿。在寺院内铺好卧具后,心想‘今天就回来照看’,如此怀着牵挂前往河对岸或别的村庄,在生起离去之心的地方,就地派人去告别;若因河水暴涨、国王、盗贼等障碍而受困,无法返回,如此情况者无犯。
Mahāpaccariyaṃ pana vuttaṃ – sace dve tayo ekato hutvā paññapenti, gamanakāle sabbehi āpucchitabbaṃ. Tesu ce paṭhamaṃ gacchanto ‘‘pacchimo jaggissatī’’ti ābhogaṃ katvā gacchati, vaṭṭati , pacchimassa ābhogena mutti natthi. Bahū ekaṃ pesetvā santharāpenti, gamanakāle sabbehi vā āpucchitabbaṃ, ekaṃ vā pesetvā āpucchitabbaṃ. Aññato mañcapīṭhādīni ānetvā aññatra vasitvā gamanakāle tattheva netabbāni. Sace aññato ānetvā vasamānassa añño vuḍḍhataro āgacchati, na paṭibāhitabbo , ‘‘mayā, bhante, aññāvāsato ānītaṃ, pākatikaṃ kareyyāthā’’ti vattabbaṃ. Tena ‘‘evaṃ karissāmī’’ti sampaṭicchite itarassa gantuṃ vaṭṭati. Evaṃ aññattha haritvāpi saṅghikaparibhogena paribhuñjantassa hi naṭṭhaṃ vā jiṇṇaṃ vā corehi vā haṭaṃ gīvā neva hoti, puggalikaparibhogena paribhuñjantassa pana gīvā hoti. Aññassa mañcapīṭhaṃ pana saṅghikaparibhogena vā puggalikaparibhogena vā paribhuñjantassa naṭṭhaṃ gīvāyeva. Antovihāre seyyaṃ santharitvā ‘‘ajjeva āgantvā paṭijaggissāmī’’ti evaṃ sāpekkho nadīpāraṃ gāmantaraṃ vā gantvā yatthassa gamanacittaṃ uppannaṃ, tattheva ṭhito kañci pesetvā āpucchati, nadīpūrarājacorādīsu vā kenaci palibodho hoti upadduto, na sakkoti paccāgantuṃ, evaṃbhūtassa anāpatti.
8然而,在寺院附近区域,如服务堂、帐幕或树下,铺好或令人铺好卧具后,离开时既不收起,也不令人收起,或不告别而离去,犯恶作。因为如前所述的十种卧具,若在室内等有遮蔽处铺设后离去,卧具乃至坐卧处会被白蚁破坏,变成蚁冢,故说犯波逸提。若在外面的服务堂等处铺设后离去,由于该处无遮蔽,只会损失卧具本身,而不会损失坐卧处,故此处说犯恶作。至于床和座,因为不可能被白蚁迅速咬坏,故即使在寺院内铺设后离去,也犯恶作。在寺院附近区域、服务堂、帐幕、树下铺设后离去,同样犯恶作。
Vihārassa upacāre pana upaṭṭhānasālāya vā maṇḍape vā rukkhamūle vā seyyaṃ santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddharati na uddharāpeti anāpucchaṃ vā gacchati, dukkaṭaṃ. Vuttappakārañhi dasavidhaṃ seyyaṃ antogabbhādimhi guttaṭṭhāne paññapetvā gacchantassa yasmā seyyāpi senāsanampi upacikāhi palujjati, vammikarāsiyeva hoti, tasmā pācittiyaṃ vuttaṃ. Bahi pana upaṭṭhānasālādīsu paññapetvā gacchantassa seyyāmattameva nasseyya ṭhānassa aguttatāya, na senāsanaṃ, tasmā ettha dukkaṭaṃ vuttaṃ. Mañcapīṭhaṃ pana yasmā na sakkā sahasā upacikāhi khāyituṃ, tasmā taṃ vihārepi santharitvā gacchantassa dukkaṭaṃ. Vihārassūpacāre upaṭṭhānasālāyaṃ maṇḍape rukkhamūlepi santharitvā pakkamantassa dukkaṭameva.
84第八十四条:‘若比丘将僧团的床、座、褥垫或草席铺在露天,或令人铺后,离去时既不收起,也不令人收起,或不告别而离去,犯波逸提。’(波逸提第109条)据此,若将僧团的床、座等四物铺在露天,或令人铺后,未作收起等事,心想‘今天就回来’而离去,只要越过中等体力男子一掷石的距离,即犯波逸提。此处‘草席’指以树皮纤维、香茅、文殊草或芦苇制成,上下铺展、中间收束,绑成鼓形之物。据说其中间也有用狮皮、虎皮包裹的,这里没有不许可的皮革。因为坐卧处甚至可以用黄金制成,所以那是贵重的。
84. ‘‘Yo pana bhikkhu saṅghikaṃ mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā bhisiṃ vā kocchaṃ vā ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya, pācittiya’’nti (pāci. 109) vacanato saṅghikāni pana mañcapīṭhādīni cattāri ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā uddharaṇādīni akatvā ‘‘ajjeva āgamissāmī’’ti gacchantassapi thāmamajjhimassa purisassa leḍḍupātātikkame pācittiyaṃ. Ettha kocchaṃ nāma vākamayaṃ vā usīramayaṃ vā muñjamayaṃ vā pabbajamayaṃ vā heṭṭhā ca upari ca vitthataṃ majjhe saṃkhittaṃ paṇavasaṇṭhānaṃ katvā baddhaṃ. Taṃ kira majjhe sīhabyagghacammaparikkhittampi karonti, akappiyacammaṃ nāmettha natthi. Senāsanañhi sovaṇṇamayampi vaṭṭati, tasmā taṃ mahagghaṃ hoti.
10‘诸比丘,我允许在非雨季约定的八个月期间,于帐幕或树下,凡乌鸦或兀鹰不排便之处,存放坐卧处。’(波逸提第110条)据此,在雨季、夏季之外的八个月,即冬季四个月、热季四个月,允许存放于枝叶帐幕、木板帐幕或树下。然而,若有乌鸦、兀鹰或其他鸟类常住筑巢的树下,则不应存放。‘八个月’一语表示,在那些雨季不下雨的地区,那四个月也不应存放。‘非雨季约定’一语表示,凡冬季下雨之处,冬季也不应存放于露天。但在夏季,各处皆无云、天空晴朗,此时若因某些事务,允许将床座存放于露天。
‘‘Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭha māse avassikasaṅkete maṇḍape vā rukkhamūle vā yattha kākā vā kulalā vā na ūhadanti, tattha senāsanaṃ nikkhipitu’’nti (pāci. 110) vacanato pana vassikavassānamāsāti evaṃ apaññāte cattāro hemantike, cattāro gimhiketi aṭṭha māse sākhāmaṇḍape vā padaramaṇḍape vā rukkhamūle vā nikkhipituṃ vaṭṭati. Yasmiṃ pana kākā vā kulalā vā aññe vā sakuntā dhuvanivāsena kulāvake katvā vasanti, tassa rukkhassa mūle na nikkhipitabbaṃ. ‘‘Aṭṭha māse’’ti vacanato yesu janapadesu vassakāle na vassati, tesu cattāro māse nikkhipituṃ na vaṭṭatiyeva. ‘‘Avassikasaṅkete’’ti vacanato yattha hemante devo vassati, tattha hemantepi ajjhokāse nikkhipituṃ na vaṭṭati. Gimhe pana sabbattha vigatavalāhakaṃ visuddhaṃ nataṃ hoti, evarūpe kāle kenacideva karaṇīyena ajjhokāse mañcapīṭhaṃ nikkhipituṃ vaṭṭati.
85第八十五条 露天住者的义务也应知晓。若他有个人床,应即睡于该处。若取用僧团床,应取藤编或树皮纤维编的床;若无,应取旧床;若无,应取新编或未覆面的床。取用后,若自称‘我是极端的树下住者、极端的露天住者’,即使不建衣棚,在非时于露天或树下铺床躺卧,也是不许可的。但若以四重衣所建的棚屋不能遮雨保护,或有连续七日大雨等,因比丘身体随顺之故,是许可的。在森林叶屋居住者,若有具戒德而心生净信的人们供养新床座,说‘请以僧团共用方式受用’,则离开时应派人送往邻近寺院的同派比丘处;若无同派比丘,应存放于不漏雨处;若无不漏雨处,应挂在树上然后离去。在塔院拿起扫帚,清扫食堂院、布萨堂院、僧院、日间休息处、火堂等处之一后,洗净,仍放回扫帚架。在布萨堂等处拿起扫帚清扫其余各处,也依此法则。
85. Abbhokāsikenapi vattaṃ jānitabbaṃ. Tassa hi sace puggalikamañcako atthi, tattheva sayitabbaṃ. Saṅghikaṃ gaṇhantena vettena vā vākena vā vītamañcako gahetabbo, tasmiṃ asati purāṇamañcako gahetabbo, tasmiṃ asati navavāyimo vā onaddhako vā gahetabbo. Gahetvā pana ‘‘ahaṃ ukkaṭṭharukkhamūliko ukkaṭṭhaabbhokāsiko’’ti cīvarakuṭimpi akatvā asamaye ajjhokāse vā rukkhamūle vā paññapetvā nipajjituṃ na vaṭṭati. Sace pana catugguṇenapi cīvarena katā kuṭi atementaṃ rakkhituṃ na sakkoti, sattāhavaddalikādīni bhavanti, bhikkhuno kāyānugatikattā vaṭṭati. Araññe paṇṇakuṭīsu vasantānaṃ sīlasampadāya pasannacittā manussā navaṃ mañcapīṭhaṃ denti ‘‘saṅghikaparibhogena paribhuñjathā’’ti, vasitvā gacchantehi sāmantavihāre sabhāgabhikkhūnaṃ pesetvā gantabbaṃ, sabhāgānaṃ abhāvena anovassake nikkhipitvā gantabbaṃ, anovassake asati rukkhe laggetvā gantabbaṃ. Cetiyaṅgaṇe sammajjaniṃ gahetvā bhojanasālaṅgaṇaṃ vā uposathāgāraṅgaṇaṃ vā pariveṇadivāṭṭhānaaggisālādīsu vā aññataraṃ sammajjitvā dhovitvā puna sammajjanimāḷakeyeva ṭhapetabbā. Uposathāgārādīsu aññatarasmiṃ gahetvā avasesāni sammajjantassapi eseva nayo.
12若比丘清扫比丘行道想去他处,应将其清扫干净。若途中有集会堂,应将(扫具等)放置于彼处。若无,观察云的状态后,确知“直到我出村为止,不会下雨”,可暂放于某处,返回时再放回原处。若明知会下雨而放置于露天,则犯恶作(dukkaṭa),此为《大波咤厘经》所说。若为了清扫而在各处放置了扫具,则清扫完该处后,应将扫具放回原处。清扫集会堂者应知晓其规矩。此规矩为:从中间开始,将沙子扫向脚站的方向;垃圾应用双手拿取丢到外面。
Yo pana bhikkhācāramaggaṃ sammajjanto gantukāmo hoti, tena sammajjitvā sace antarāmagge sālā atthi, tattha ṭhapetabbā. Sace natthi, valāhakānaṃ anuṭṭhitabhāvaṃ sallakkhetvā ‘‘yāvāhaṃ gāmato nikkhamāmi, tāva na vassissatī’’ti jānantena yattha katthaci nikkhipitvā puna paccāgacchantena pākatikaṭṭhāne ṭhapetabbā. ‘‘Sace vassissatīti jānanto ajjhokāse ṭhapeti, dukkaṭa’’nti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. Sace pana tatra tatreva sammajjanatthāya sammajjanī nikkhittā hoti, taṃ taṃ ṭhānaṃ sammajjitvā tatra tatreva nikkhipituṃ vaṭṭati, āsanasālaṃ sammajjantena vattaṃ jānitabbaṃ. Tatridaṃ vattaṃ – majjhato paṭṭhāya pādaṭṭhānābhimukhā vālikā haritabbā, kacavaraṃ hatthehi gahetvā bahi chaḍḍetabbaṃ.
8686. 若未具足戒者让人铺设上述四种僧团卧具于露天、树下或棚阁中,由铺设者负责照管。若由具足戒者让人铺设,由铺设者负责照管。此中裁决如下:长老在食堂做完食事,吩咐年少者说:“去,在白天停留处铺设床椅。”年少者铺设后坐下,长老随意经行后去到那里,放下衣袋或上衣,从那时起由长老负责照管。若长老坐下后自行离去,既不收起也不让人收起,超过床椅之距离(leḍḍupāta),犯巴吉帝亚(pācittiya)。若长老在那里放下衣袋或上衣后,在经行时对年少者说“你去”,年少者应告知“尊者,这是床椅”。若长老懂规矩,应说“你去,我来作原状处理(pākatikaṃ)”。若长老愚痴不知规矩,年少者应呵责他“你去,别站在这里,我不让你坐也不让你躺”。年少者得到许可“尊者,您安睡”后,应礼敬而去。他离去后,由长老负责照管,其犯戒应依前述方式了知。
86. Sace vuttappakāraṃ catubbidhampi saṅghikaṃ senāsanaṃ ajjhokāse vā rukkhamūle vā maṇḍape vā anupasampannena santharāpeti, yena santharāpitaṃ, tassa palibodho. Sace pana upasampannena santharāpeti, yena santhataṃ, tassa palibodho. Tatrāyaṃ vinicchayo (pāci. aṭṭha. 111) – thero bhojanasālāyaṃ bhattakiccaṃ katvā daharaṃ āṇāpeti ‘‘gaccha divāṭṭhāne mañcapīṭhaṃ paññapehī’’ti. So tathā katvā nisinno, thero yathāruci vicaritvā tattha gantvā thavikaṃ vā uttarāsaṅgaṃ vā ṭhapeti, tato paṭṭhāya therassa palibodho. Nisīditvā sayaṃ gacchanto neva uddharati na uddharāpeti, leḍḍupātātikkame pācittiyaṃ. Sace pana thero tattha thavikaṃ vā uttarāsaṅgaṃ vā aṭṭhapetvā caṅkamantova daharaṃ ‘‘gaccha tva’’nti bhaṇati, tena ‘‘idaṃ, bhante, mañcapīṭha’’nti ācikkhitabbaṃ. Sace thero vattaṃ jānāti, ‘‘tvaṃ gaccha, ahaṃ pākatikaṃ karissāmī’’ti vattabbaṃ. Sace bālo hoti anuggahitavatto, ‘‘gaccha, mā idha tiṭṭha, neva nisīdituṃ na nipajjituṃ demī’’ti daharaṃ tajjetiyeva. Daharena ‘‘bhante, sukhaṃ sayathā’’ti kappaṃ labhitvā vanditvā gantabbaṃ. Tasmiṃ gate therasseva palibodho, purimanayeneva cassa āpatti veditabbā.
14然而,若在吩咐的当下年少者说“我的物品有些洗刷等事要做”,长老对他说“铺设好再去”后,离开食堂去别处,应令其收起卧具(pāduddhārena)。若他去到那里坐下,其超过床椅距离之犯戒依前述方式处理。若长老吩咐沙弥,沙弥在那里铺设床椅后坐下,长老离开食堂去别处,也应令沙弥收起卧具。去后坐下,在再次离开时,应令其因超过床椅距离之罪而收起。若吩咐时说“铺设好床椅后坐在那里”,他想去哪里就可以去(离开)。若自己未作原状处理(pākatikaṃ)而离开,超过床椅距离则犯巴吉帝亚。在内部集会时,铺设床椅等坐下的人,在离开时应告诉寺奴“请收起这个”,不说而离开者,超过床椅距离则犯戒。
Atha pana āṇattikkhaṇeyeva daharo ‘‘mayhaṃ bhaṇḍe bhaṇḍadhovanādi kiñci karaṇīyaṃ atthī’’ti vadati, thero pana taṃ ‘‘paññapetvā gacchāhī’’ti vatvā bhojanasālato nikkhamitvā aññattha gacchati, pāduddhārena kāretabbo . Sace tattheva gantvā nisīdati, purimanayeneva cassa leḍḍupātātikkame āpatti. Sace pana thero sāmaṇeraṃ āṇāpeti, sāmaṇere tattha mañcapīṭhaṃ paññapetvā nisinnepi bhojanasālato aññattha gacchanto pāduddhārena kāretabbo. Gantvā nisinno puna gamanakāle leḍḍupātātikkame āpattiyā kāretabbo. Sace pana āṇāpento ‘‘mañcapīṭhaṃ paññapetvā tattheva nisīdā’’ti āṇāpeti, yatricchati, tatra gantvā āgantuṃ labhati. Sayaṃ pana pākatikaṃ akatvā gacchantassa leḍḍupātātikkame pācittiyaṃ. Antarasannipāte mañcapīṭhādīni paññapetvā nisinnehi gamanakāle ārāmikānaṃ ‘‘idaṃ paṭisāmethā’’ti vattabbaṃ, avatvā gacchantānaṃ leḍḍupātātikkame āpatti.
8787. 所谓“大闻法会”,是指从布萨堂和食堂搬出床椅铺设,由常住僧负责照管。若客僧拿取说“这是我阿阇梨的,这是我老师的”,从那时起由他们负责照管。离开时未作原状处理,超过床椅距离者犯戒。然而《大波咤厘经》说:“只要他人未坐下,由铺设者负责;他人来坐下后,由坐着的人负责。若他们未收起或未让人收起便离去,犯恶作。为何?因为是未经吩咐而铺设的。”法座铺设后,只要诵法者或说法者未到,由铺设者负责照管。他来坐下后由他负责照管。若整日整夜听闻佛法,一位诵法者或说法者起立,另一位坐下,谁来坐下就由谁负责照管。起立者应说“此座由你们负责”后离去。若另一位未到,最先坐下的人起立离去,而另一位正好在近处(antoupacāraṭṭha)来坐下,起立离去者不应被治罪。若另一位未到,最先坐下的人起立离开座位,超过床椅距离,应被治罪。“于一切超过床椅距离,第一步犯恶作,第二步犯巴吉帝亚”,此理则乃《大波咤厘经》所说。
87. Mahādhammassavanaṃ nāma hoti, tattha uposathāgāratopi bhojanasālatopi āharitvā mañcapīṭhāni paññapenti, āvāsikānaṃyeva palibodho. Sace āgantukā ‘‘idaṃ amhākaṃ upajjhāyassa, idaṃ ācariyassā’’ti gaṇhanti, tato paṭṭhāya tesaṃ palibodho. Gamanakāle pākatikaṃ akatvā leḍḍupātaṃ atikkamantānaṃ āpatti. Mahāpaccariyaṃ pana vuttaṃ ‘‘yāva aññe na nisīdanti, tāva yehi paññattaṃ, tesaṃ bhāro, aññesu āgantvā nisinnesu nisinnakānaṃ bhāro. Sace te anuddharitvā vā anuddharāpetvā vā gacchanti, dukkaṭaṃ. Kasmā? Anāṇattiyā paññapitattā’’ti. Dhammāsane paññatte yāva ussārako vā dhammakathiko vā nāgacchati, tāva paññāpakānaṃ palibodho. Tasmiṃ āgantvā nisinne tassa palibodho. Sakalaṃ ahorattaṃ dhammassavanaṃ hoti, añño ussārako vā dhammakathiko vā uṭṭhāti, añño nisīdati, yo yo āgantvā nisīdati, tassa tasseva bhāro. Uṭṭhahantena pana ‘‘idamāsanaṃ tumhākaṃ bhāro’’ti vatvā gantabbaṃ. Sacepi itarasmiṃ anāgate paṭhamaṃ nisinno uṭṭhāya gacchati, tasmiñca antoupacāraṭṭheyeva itaro āgantvā nisīdati, uṭṭhāya gato āpattiyā na kāretabbo. Sace pana itarasmiṃ anāgateyeva paṭhamaṃ nisinno uṭṭhāyāsanā leḍḍupātaṃ atikkamati, āpattiyā kāretabbo. ‘‘Sabbattha leḍḍupātātikkame paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiyapāde pācittiya’’nti ayaṃ nayo mahāpaccariyaṃ vuttoti.
88然而,若有人将前述种类住处之外的任何僧团物品,如毡毯、上垫、地敷、草席、皮片、擦脚布或木板凳,在露天处铺开或令人铺开后,离开时既不收起,也不令人收起,或不告而别,则为恶作。将支架、钵盖、脚凳、棕榈扇、扇叶、任何木器,乃至饮水瓢、饮水螺杯放在露天处而离去,亦为恶作。在露天处煮染料后,染料容器、染料瓢、染料槽等一切应收藏于火室。若无火室,则应放置于不淋雨的岩洞中。若亦无此,则可放置于比丘们巡视时能看见之处,然后离去。对于其他个人所有的床、椅等住处用品,亦是恶作。于此,《大护持》等中说:“若对其人不可生信赖想,则其所有物为恶作。若可生信赖想,则其所有物即如同自己私有物。”对于自己私有物,则无犯。若比丘、沙弥或净人谨慎,视如己物般挂念,即使不告而往,亦无犯。若有人将物品在日下晾晒,心想“回来时再收”而离去,亦无犯。
88. Sace pana vuttappakārasenāsanato aññaṃ saṅghikaṃ cimilikaṃ vā uttarattharaṇaṃ vā bhūmattharaṇaṃ vā taṭṭikaṃ vā cammakhaṇḍaṃ vā pādapuñchaniṃ vā phalakapīṭhaṃ vā ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddharati na uddharāpeti anāpucchaṃ vā gacchati, dukkaṭaṃ. Ādhārakaṃ pattapidhānakaṃ pādakaṭhalikaṃ tālavaṇṭaṃ bījanipattakaṃ yaṃ kiñci dārubhaṇḍaṃ antamaso pānīyauḷuṅkaṃ pānīyasaṅkhaṃ ajjhokāse nikkhipitvā gacchantassapi dukkaṭaṃ. Ajjhokāse rajanaṃ pacitvā rajanabhājanaṃ rajanauḷuṅko rajanadoṇikāti sabbaṃ aggisālāya paṭisāmetabbaṃ. Sace aggisālā natthi, anovassake pabbhāre nikkhipitabbaṃ. Tasmimpi asati yattha olokentā bhikkhū passanti, tādise ṭhāne ṭhapetvā gantuṃ vaṭṭati. Aññapuggalike pana mañcapīṭhādisenāsanepi dukkaṭameva. Ettha pana ‘‘yasmiṃ vissāsaggāho na ruhati, tassa santake dukkaṭaṃ. Yasmiṃ pana vissāsaggāho ruhati, tassa santakaṃ attano puggalikameva hotī’’ti mahāpaccariyādīsu vuttaṃ. Attano puggalike pana anāpattiyeva. Yo bhikkhu vā sāmaṇero vā ārāmiko vā lajjī hoti, attano palibodhaṃ viya maññati, tathārūpaṃ anāpucchitvā gacchantassapi anāpatti. Yo pana ātape otāpento ‘‘āgantvā uddharissāmī’’ti gacchati, tassapi anāpatti.
18如是,在《律藏本文以外律判摄要》中
Iti pāḷimuttakavinayavinicchayasaṅgahe
19在床、椅等僧团住处用品中
Mañcapīṭhādisaṅghikasenāsanesu
20应如何行事的判定论终了。
Paṭipajjitabbavinicchayakathā samattā.