应悔过篇
应巴底德萨尼篇
Pāṭidesanīyakaṇḍo
1一、索求酥油学处的解释
1. Sappiviññāpanasikkhāpadavaṇṇanā
1在应巴底德萨尼条文中,初事是依从之前所传述的规戒释义,这称为巴利根本义(巴利文典籍第1230页),例如关于污秽等问题。‘应告知后方可使用’,其中‘因已告知而获得之定’,作为业障束缚,有重重牵连与难解,因牵连甚深极难了知,故此属于应巴底德萨尼事。
Pāṭidesanīyesu paṭhame sappinti pubbe vuttavinicchayaṃ pāḷiāgataṃ (pāci. 1230) gosappiādimeva. Viññāpetvā bhuñjeyyāti ettha ‘‘viññattiyā paṭiladdhaṃ bhuñjissāmī’’ti gahaṇe dukkaṭaṃ, gahitassa ajjhohāre ajjhohāre pāṭidesanīyaṃ.
2舍卫城六分律中的比丘尼,开始时通报了污秽,且受限于所制事项,称为‘病残者’,此处为未明通报,是第三种应巴底德萨尼,此为病残的二重劣戒。若病残者,在病期间已通报而后复康复饮食,或余病残,或因亲属守护拘留而获得通报,为了别人或自己持有财物而饮食,此则无罪过,包括狂妄等心态亦不构成罪责。据传,污秽标志已具,未被许可理由亦无,定为已通报,连带牢固地分为四个部分,此为缘起等业因果现象。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha sappiṃ viññāpetvā bhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘agilānā’’ti ayamettha anupaññatti, tikapāṭidesanīyaṃ, gilānāya dvikadukkaṭaṃ. Yā pana gilānā gilānasaññā, gilānakāle vā viññāpetvā pacchā agilānā hutvā bhuñjati, gilānāya vā sesakaṃ, ñātakappavāritaṭṭhānato vā viññattaṃ, aññassa vā atthāya, attano vā dhanena gahitaṃ bhuñjati, tassā, ummattikādīnañca anāpatti. Vuttalakkhaṇasappitā, anuññātakāraṇābhāvo, viññatti, ajjhohāroti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni addhānasadisānīti.
4索求酥油学处的解释终了。
Sappiviññāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
5二、索求油等学处的解释
2. Telaviññāpanādisikkhāpadavaṇṇanā
3次后等条文中有关油等事,早年前已有规戒释义,出现在巴利文典籍(第1236页),至今仍如此,其他条文普遍与初期内容一致。
Dutiyādīsupi telādīni pubbe vuttavinicchayāni pāḷiyaṃ (pāci. 1236) āgatāneva, pāḷiyaṃ anāgatesu pana aṭṭhasupi dukkaṭameva. Sesaṃ sabbattha paṭhame vuttasadisamevāti.
7索求油等学处的解释终了。
Telaviññāpanādisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
8《度疑》巴帝摩卡注中
Kaṅkhāvitaraṇiyā pātimokkhavaṇṇanāya
9比丘尼巴帝摩卡中
Bhikkhunipātimokkhe
10应巴底德萨尼注释终了。
Pāṭidesanīyavaṇṇanā niṭṭhitā.
11一、圆整等学处注释
1. Parimaṇḍalādisikkhāpadavaṇṇanā
4今后,关于应学法与止争论等,皆当从多方角度依佛教比丘戒律述注中所传教法,明证解说。
Ito paraṃ pana sekhiyāni ceva adhikaraṇasamathā ca sabbapakārato bhikkhupātimokkhavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbāti.
13《度疑》巴帝摩卡注释中
Kaṅkhāvitaraṇiyā pātimokkhavaṇṇanāya
14比丘尼巴帝摩卡注释终了。
Bhikkhunipātimokkhavaṇṇanā niṭṭhitā.
15结语
Nigamanakathā
5字面如此:
Ettāvatā ca –
17此为由长老索那所请求的巴帝摩卡诠释;
Vaṇṇanaṃ pātimokkhassa, soṇattherena yācito;
18律仪中所生生疑惑,旨在消除疑惑。
Vinaye jātakaṅkhānaṃ, kaṅkhāvitaraṇatthiko.
19今当开始,此锡兰注释集;
Ārabhiṃ yamahaṃ sabbaṃ, sīhaḷaṭṭhakathānayaṃ;
20此乃大寺大众托言为首而作。
Mahāvihāravāsīnaṃ, vācanāmagganissitaṃ.
21依此集成,已全面采集完毕;
Nissāya sā ayaṃ niṭṭhaṃ, gatā ādāya sabbaso;
22尽是注疏之精要,且唯纯巴利文义也。
Sabbaṃ aṭṭhakathāsāraṃ, pāḷiyatthañca kevalaṃ.
23此处无彼言辞,可违背巴利者。
Na hettha taṃ padaṃ atthi, yaṃ virujjheyya pāḷiyā;
24住于大寺院者,或依古老的注疏。
Mahāvihāravāsīnaṃ, porāṇaṭṭhakathāhi vā.
25由于尚未做到这些,在此处由善护者生起疑惑;
Yasmā tasmā akatvāva, ettha kaṅkhaṃ hitesinā;
26故应谨慎学习,此疑惑的解除法门。
Sikkhitabbāva sakkaccaṃ, kaṅkhāvitaraṇī ayaṃ.
27正如已经完成所成,此疑惑的解除法门;
Yathā ca niṭṭhaṃ sampattā, kaṅkhāvitaraṇī ayaṃ;
28以二十一节吟咏的巴利文。
Dvāvīsati bhāṇavārapaamāṇāya pāḷiyā.
29如此无间断地圆满,依善良而成就。
Evaṃ anantarāyena, niṭṭhaṃ kalyāṇanissitā;
30不久之后,所有众生都将满足各自的心愿。
Aciraṃ sabbasattānaṃ, yantu sabbe manorathāti.
6此为一位具备断尽诸烦恼的最净信、最正智以及最坚猛精进的修行者所著。其品行纯正无染,言辞温和等诸良德皆成就圆满。能于须臾之间,摄持同法,破除袅结,调伏烦恼。兼备智慧、方便,能熟谙三藏教法,相互区别,广博解说,作于正法之中。明达知识未受损坏,广释深义,语言高雅典雅。以严密正论辩护,如大师般辩才无碍,具足众多智慧的不同种类。承接先佛圣人,心智安定而成熟。此书名为《解疑释》,是基于比丘长老传承的论述,居住于大寺中,作为长老们的宝藏光明,以圆满纯净智慧而广布佛教。此乃贵师佛音大师以其权威名分所撰写的注疏。
Paramavisuddhasaddhābuddhivīriyappaṭimaṇḍitena sīlācārajjavamaddavādiguṇasamudayasamuditena sakasamayasamayantaragahanajjhogāhaṇasamatthena paññāveyyattiyasamannāgatena tipiṭakapariyattippabhede sāṭṭhakathe satthusāsane appaṭihatañāṇappabhāvena mahāveyyākaraṇena karaṇasampattijanitasuviniggatamadhaurodāravacanalāvaṇṇayuttena yuttamuttavādinā vādīvarena mahākavinā pabhinnapaṭisambhidāparivāre chaḷabhiññādippabhedaguṇappaṭimaṇḍite uttarimanussadhamme suppatiṭṭhitabuddhīnaṃ theravaṃsappadīpānaṃ therānaṃ mahāvihāravāsīnaṃ vaṃsālaṅkārabhūtena vipulavisuddhabuddhinā buddhaghosoti garūhi gahitanāmadheyyena therena katā ayaṃ kaṅkhāvitaraṇī nāma pātimokkhavaṇṇanā –
32愿此书永存于世间,令世间人得以出离。
Tāva tiṭṭhatu lokasmiṃ, lokanittharaṇesinaṃ;
33愿所有世间尊贵的贵族子弟们,依此修持,证得清净戒行。
Dassentī kulaputtānaṃ, nayaṃ sīlavisuddhiyā.
34直到连“佛陀”这一称号,乃至对纯净心者的种种称谓,
Yāva ‘‘buddho’’ti nāmampi, suddhacittassa tādino;
35都在世间的宗主之中流转、传播,宛如至高无上的主尊出现一般。
Lokamhi lokajeṭṭhassa, pavattati mahesinoti.
36《疑惑度脱注》完毕。
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā niṭṭhitā.