汗出偈复注
汗毛竖立偈
Sedamocanagāthā
1不离等问题之解释
Avippavāsādipañhavaṇṇanā
479关于解脱偈颂中提到与某人相关的情形，言及“不能相合之事”即是指配偶关系等，出现在障结词中。此乃称为疑难问题（pañha），因有侵染翻转之义，表明此疑难应通过善法加以思惟，这里的意思是该疑难问题应以善巧而思惟。
479. Sedamocanagāthāsu tahinti tasmiṃ puggale. ‘‘Akappiyasambhogo nāma methunadhammādī’’ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ. Esā pañhā kusalehi cintitāti liṅgavipallāsavasenetaṃ vuttaṃ, eso pañho kusalehi cintitoti attho.
2数目‘十’称为复数，‘十一’则包括男女性变态者等十一种。‘不可说的’则表示口中不称此配偶之事的缺失。‘底下分开’指的是以此言说明言语教法规矩逐渐消散破坏。
Dasāti avandiye dasa. Ekādasāti paṇḍakādayo ekādasa. Ubbhakkhake na vadāmīti iminā mukhe methunadhammābhāvaṃ dīpeti. Adhonābhiṃ vivajjiyāti iminā vaccamaggapassāvamaggesu.
3关于比丘尼因穿越乡村进入河流的情形，意指比丘尼沿村落周围行至对岸。河对岸住处比丘尼已成为村落周围，第一处草木稀少覆盖之地在对岸，河边村落周围则用草等覆盖，导致对岸无珍宝且无森林，相对之地也没有可观看的景象。此地比丘尼未触犯村落规定，但在对岸第一处草稀少覆盖地区，基本仅将脚迈入村落活动范围。根据律文故，此地称为森林地带的近村，就名称而言，应当称此处为已脱离村落者的所在。
Gāmantarapariyāpannaṃ nadīpāraṃ okkantabhikkhuniṃ sandhāyāti ettha nadī bhikkhuniyā gāmapariyāpannā, paratīraṃ gāmantarapariyāpannaṃ. Tattha paratīre paṭhamaleḍḍupātappamāṇo gāmūpacāro nadīpariyantena paricchinno, tasmā paratīre ratanamattampi araññaṃ natthi, paratīrañca tiṇādīhi paṭicchannattā dassanūpacāravirahitaṃ karoti. Tattha attano gāme āpatti natthi, paratīre pana paṭhamaleḍḍupātasaṅkhāte gāmūpacāreyeva pādaṃ ṭhapeti. Antare abhidhamme vuttanayena araññabhūtaṃ sakagāmaṃ atikkamati nāma, tasmā gaṇamhā ohīyanā nāma hotīti veditabbaṃ.
4比丘中有一派别称为“单一受具足戒”，以大摩诃波阇波提为首，有五百名具足戒比丘尼。大摩诃波阇波提因为接受阿难长老所授戒版，所以在比丘众中被称为受具足戒的。
Bhikkhūnaṃ santike ekatoupasampannā nāma mahāpajāpatipamukhā pañcasatasākiniyo bhikkhuniyo. Mahāpajāpatipi hi ānandattherena dinnaovādassa paṭiggahitattā bhikkhūnaṃ santike upasampannā nāma.
6巴拉基咖等问题之解释
Pārājikādipañhavaṇṇanā
480关于因恶行而使不合配偶斥恶的洁净资格，称为“恶苦屋等所在”。所谓‘障结颠倒’意指有障碍发生时，善法持守戒律而令人得以平和共食才是正行，此障结颠倒的说明即是如此。
480. Saha dussena methunavītikkamassa sakkuṇeyyatāya ‘‘dussakuṭiādīni sandhāyā’’ti vuttaṃ. Liṅgaparivattaṃ sandhāya vuttāti ‘‘liṅgaparivatte sati paṭiggahaṇassa vijahanato sāmaṃ gahetvā bhuñjituṃ na vaṭṭatī’’ti liṅgaparivattanaṃ sandhāya vuttā.
481谚曰‘树冠参天’，此指两加横度的极大的大榕树，作为比喻而提及。
481.Suppatiṭṭhitanigrodhasadisanti yojanadviyojanādiparamaṃ mahānigrodhaṃ sandhāya vuttaṃ.
9汗毛竖立偈之解释已毕。
Sedamocanagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.