← 文献总目录

举罪篇

vin02m4.mul9 · 静态文献页 · 91 段 · 打开交互阅读器

举罪篇
Codanākaṇḍaṃ
11. 追问随行
1. Anuvijjakaanuyogo
360随行检举者应当对举罪者这样问:‘贤友,你检举这位比丘,是以什么检举他呢?是因为戒失坏而检举,还是因为行失坏而检举,或者是因为见失坏而检举呢?’如果举罪者这样说:‘我是因为戒失坏而检举,或者因为行失坏而检举,或者因为见失坏而检举。’那么随行检举者应当这样对他说:‘尊者,那你了解戒失坏吗?你了解行失坏吗?你了解见失坏吗?’如果举罪者这样说:‘贤友,我确实了解戒失坏,了解行失坏,了解见失坏。’那么随行检举者应当这样对他说:‘贤友,什么是戒失坏?什么是行失坏?什么是见失坏呢?’如果举罪者这样说:‘四巴拉基咖和十三桑喀地谢萨——这是戒失坏。土喇吒亚、巴吉帝亚、巴蒂德萨尼亚、恶作、恶说——这是行失坏。邪见、边执见——这是见失坏。’那么随行检举者应当这样对他说:‘贤友,你检举这位比丘,是因为亲眼所见而检举,还是因为亲耳所闻而检举,或者是因为内心疑虑而检举呢?’如果举罪者这样说:‘我是因为亲眼所见而检举,或者因为亲耳所闻而检举,或者因为内心疑虑而检举。’那么随行检举者应当这样对他说:‘贤友,你以亲眼所见而检举这位比丘,那你见到了什么?你是怎么见到的?什么时候见到的?在哪里见到的?是见到他犯巴拉基咖,还是见到他犯桑喀地谢萨,还是见到他犯土喇吒亚……犯巴吉帝亚……犯巴蒂德萨尼亚……犯恶作……犯恶说?还有,你当时在哪里?这位比丘当时在哪里?你在做什么?这位比丘在做什么?’如果举罪者这样说:‘贤友,我不是以亲眼所见来检举这位比丘,而是以亲耳所闻而检举。’那么随行检举者应当这样对他说:‘贤友,你以亲耳所闻而检举这位比丘,那你听到了什么?你是怎么听到的?什么时候听到的?在哪里听到的?是听到他犯了巴拉基咖,还是听到他犯了桑喀地谢萨……犯了土喇吒亚……犯了巴吉帝亚……犯了巴蒂德萨尼亚……犯了恶作……犯了恶说?是从比丘那里听来的,还是从比丘尼那里听来的,是从在学尼那里听来的,还是从沙马内拉那里听来的,是从沙马内莉那里听来的,还是从近事男那里听来的,是从近事女那里听来的,还是从国王们那里听来的,是从国王的大臣们那里听来的,还是从外道那里听来的,是从外道的弟子们那里听来的呢?’如果举罪者这样说:‘贤友,我不是以亲耳所闻来检举这位比丘,而是以内心疑虑而检举。’那么随行检举者应当这样对他说:‘贤友,你以内心疑虑而检举这位比丘,你对什么事起了疑虑?你是怎么起疑的?什么时候起疑的?在哪里起疑的?是疑他犯了巴拉基咖,还是疑他犯了桑喀地谢萨,疑他犯了土喇吒亚……犯了巴吉帝亚……犯了巴蒂德萨尼亚……犯了恶作……犯了恶说?是听到比丘说的之后起了疑,还是听到比丘尼说的之后起了疑,听到在学尼说的之后起了疑,听到沙马内拉说的之后起了疑,听到沙马内莉说的之后起了疑,听到近事男说的之后起了疑,听到近事女说的之后起了疑,听到国王们说的之后起了疑,听到国王的大臣们说的之后起了疑,听到外道说的之后起了疑,还是听到外道的弟子们说的之后起了疑呢?’
Anuvijjake codako pucchitabbo – ‘‘yaṃ kho tvaṃ, āvuso, imaṃ bhikkhuṃ codesi, kimhi naṃ codesi, sīlavipattiyā vā codesi, ācāravipattiyā vā codesi, diṭṭhivipattiyā vā codesī’’ti? So ce evaṃ vadeyya – ‘‘sīlavipattiyā vā codemi, ācāravipattiyā vā codemi, diṭṭhivipattiyā vā codemī’’ti, so evamassa vacanīyo – ‘‘jānāsi panāyasmā sīlavipattiṃ, jānāsi ācāravipattiṃ, jānāsi diṭṭhivipatti’’nti? So ce evaṃ vadeyya – ‘‘jānāmi kho ahaṃ, āvuso, sīlavipattiṃ, jānāmi ācāravipattiṃ, jānāmi diṭṭhivipatti’’nti, so evamassa vacanīyo – ‘‘katamā panāvuso, sīlavipatti? Katamā ācāravipatti? Katamā diṭṭhivipattī’’ti? So ce evaṃ vadeyya – ‘‘cattāri ca pārājikāni, terasa ca saṅghādisesā – ayaṃ sīlavipatti. Thullaccayaṃ, pācittiyaṃ, pāṭidesanīyaṃ, dukkaṭaṃ, dubbhāsitaṃ, ayaṃ ācāravipatti. Micchādiṭṭhi, antaggāhikā diṭṭhi – ayaṃ diṭṭhivipattī’’ti, so evamassa vacanīyo – ‘‘yaṃ kho tvaṃ, āvuso, imaṃ bhikkhuṃ codesi, diṭṭhena vā codesi sutena vā codesi parisaṅkāya vā codesī’’ti? So ce evaṃ vadeyya – ‘‘diṭṭhena vā codemi sutena vā codemi parisaṅkāya vā codemī’’ti, so evamassa vacanīyo – ‘‘yaṃ kho tvaṃ, āvuso, imaṃ bhikkhuṃ diṭṭhena codesi, kiṃ te diṭṭhaṃ kinti te diṭṭhaṃ, kadā te diṭṭhaṃ, kattha te diṭṭhaṃ pārājikaṃ ajjhāpajjanto diṭṭho, saṅghādisesaṃ ajjhāpajjanto diṭṭho, thullaccayaṃ… pācittiyaṃ… pāṭidesanīyaṃ… dukkaṭaṃ… dubbhāsitaṃ ajjhāpajjanto diṭṭho, kattha ca tvaṃ ahosi, kattha cāyaṃ bhikkhu ahosi, kiñca tvaṃ karosi, kiṃ cāyaṃ bhikkhu karotī’’ti? So ce evaṃ vadeyya – ‘‘na kho ahaṃ, āvuso, imaṃ bhikkhuṃ diṭṭhena codemi, api ca sutena codemī’’ti, so evamassa vacanīyo – ‘‘yaṃ kho tvaṃ, āvuso, imaṃ bhikkhuṃ sutena codesi, kiṃ te sutaṃ, kinti te sutaṃ, kadā te sutaṃ , kattha te sutaṃ, pārājikaṃ ajjhāpannoti sutaṃ, saṅghādisesaṃ… thullaccayaṃ… pācittiyaṃ… pāṭidesanīyaṃ… dukkaṭaṃ… dubbhāsitaṃ ajjhāpannoti sutaṃ, bhikkhussa sutaṃ, bhikkhuniyā sutaṃ, sikkhamānāya sutaṃ , sāmaṇerassa sutaṃ, sāmaṇeriyā sutaṃ, upāsakassa sutaṃ, upāsikāya sutaṃ, rājūnaṃ sutaṃ, rājamahāmattānaṃ sutaṃ, titthiyānaṃ sutaṃ, titthiyasāvakānaṃ suta’’nti? So ce evaṃ vadeyya – ‘‘na kho ahaṃ, āvuso, imaṃ bhikkhuṃ sutena codemi, api ca parisaṅkāya codemī’’ti, so evamassa vacanīyo – ‘‘yaṃ kho tvaṃ, āvuso, imaṃ bhikkhuṃ parisaṅkāya codesi, kiṃ parisaṅkasi, kinti parisaṅkasi, kadā parisaṅkasi, kattha parisaṅkasi, pārājikaṃ ajjhāpannoti parisaṅkasi, saṅghādisesaṃ ajjhāpannoti parisaṅkasi, thullaccayaṃ… pācittiyaṃ… pāṭidesanīyaṃ… dukkaṭaṃ… dubbhāsitaṃ ajjhāpannoti parisaṅkasi, bhikkhussa sutvā parisaṅkasi, bhikkhuniyā sutvā parisaṅkasi, sikkhamānāya sutvā parisaṅkasi, sāmaṇerassa sutvā parisaṅkasi, sāmaṇeriyā sutvā parisaṅkasi, upāsakassa sutvā parisaṅkasi, upāsikāya sutvā parisaṅkasi, rājūnaṃ sutvā parisaṅkasi, rājamahāmattānaṃ sutvā parisaṅkasi, titthiyānaṃ sutvā parisaṅkasi, titthiyasāvakānaṃ sutvā parisaṅkasī’’ti?
3亲眼所见的事,要以亲眼所见来衡量,以亲眼所见来比照确认;
Diṭṭhaṃ diṭṭhena sameti diṭṭhena saṃsandate diṭṭhaṃ;
4如果因为所见之事而心生疑虑、无法确认,那这个人就不是清净的;
Diṭṭhaṃ paṭicca na upeti asuddhaparisaṅkito;
5那个人应当通过如实承认来解决问题,然后应当与他一起举行伍波萨他。
So puggalo paṭiññāya kātabbo tenuposatho.
6亲耳所闻的事,要以亲耳所闻来衡量,以亲耳所闻来比照确认;
Sutaṃ sutena sameti sutena saṃsandate sutaṃ;
7如果因为所闻之事而心生疑虑、无法确认,那这个人就不是清净的;
Sutaṃ paṭicca na upeti asuddhaparisaṅkito;
8那个人应当通过如实承认来解决问题,然后应当与他一起举行伍波萨他。
So puggalo paṭiññāya kātabbo tenuposatho.
9心中感知的事,要以心中感知来衡量,以心中感知来比照确认;
Mutaṃ mutena sameti mutena saṃsandate mutaṃ;
10如果因为所感知之事而心生疑虑、无法确认,那这个人就不是清净的;
Mutaṃ paṭicca na upeti asuddhaparisaṅkito;
11那个人应当通过如实承认来解决问题,然后应当与他一起举行伍波萨他。
So puggalo paṭiññāya kātabbo tenuposatho.
362举罪的开端是什么?中间是什么?结束是什么?举罪的开端是给予表白机会的羯磨,中间是进行举罪,结束是平息。举罪有几根?几事?几地?以几种方式举罪?举罪有二根、三事、五地,以两种方式举罪。哪两种是举罪的二根?有根据的和无根据的——这是举罪的二根。哪三种是举罪的三事?由所见、由所闻、由所疑——这是举罪的三事。哪五种是举罪的五地?‘我将于适时说话,而非不合时宜;我将说真实,而非不实;我将说柔和的话,而非粗暴的话;我将说有益的话,而非无益的话;我将以慈心说话,而非以嗔恨心说话’——这是举罪的五地。
Codanāya ko ādi, kiṃ majjhe, kiṃ pariyosānaṃ? Codanāya okāsakammaṃ ādi, kiriyā majjhe, samatho pariyosānaṃ. Codanāya kati mūlāni, kati vatthūni, kati bhūmiyo, katihākārehi codeti? Codanāya dve mūlāni, tīṇi vatthūni, pañca bhūmiyo, dvīhākārehi codeti. Codanāya katamāni dve mūlāni? Samūlikā vā amūlikā vā – codanāya imāni dve mūlāni. Codanāya katamāni tīṇi vatthūni? Diṭṭhena sutena parisaṅkāya – codanāya imāni tīṇi vatthūni. Codanā katamā pañca bhūmiyo? Kālena vakkhāmi no akālena, bhūtena vakkhāmi no abhūtena, saṇhena vakkhāmi no pharusena, atthasaṃhitena vakkhāmi no anatthasaṃhitena, mettācitto vakkhāmi no dosantaroti – codanāya imā pañca bhūmiyo.
3以哪两种方式举罪?以身行举罪,或以言语举罪——这就是两种方式。
Katamehi dvīhākārehi codeti? Kāyena vā codeti vācāya vā codeti – imehi dvīhākārehi codeti.
142. 举罪者等行仪
2. Codakādipaṭipatti
363举罪者应如何行持?被举罪者应如何行持?僧团应如何行持?随行检举者应如何行持?举罪者应如何行持?举罪者应安立于五法,然后举罪他人:‘我将于适时说话,而非不合时宜;我将说真实,而非不实;我将说柔和的话,而非粗暴的话;我将说有益的话,而非无益的话;我将以慈心说话,而非以嗔恨心说话’——举罪者应这样行持。被举罪者应如何行持?被举罪者应在两种法上行持:真实和不动——被举罪者应这样行持。僧团应如何行持?僧团应知此事是已陷入还是未陷入——僧团应这样行持。随行检举者应如何行持?随行检举者应当以那法、那律、那导师的教导,使该诤事平息,即依此而平息该诤事——随行检举者应这样行持。
Codakena kathaṃ paṭipajjitabbaṃ? Cuditakena kathaṃ paṭipajjitabbaṃ? Saṅghena kathaṃ paṭipajjitabbaṃ? Anuvijjakena kathaṃ paṭipajjitabbaṃ? Codakena kathaṃ paṭipajjitabbanti? Codakena pañcasu dhammesu patiṭṭhāya paro codetabbo. Kālena vakkhāmi no akālena, bhūtena vakkhāmi no abhūtena, saṇhena vakkhāmi no pharusena, atthasaṃhitena vakkhāmi no anatthasaṃhitena, mettācitto vakkhāmi no dosantaroti – codakena evaṃ paṭipajjitabbaṃ. Cuditakena kathaṃ paṭipajjitabbanti? Cuditakena dvīsu dhammesu paṭipajjitabbaṃ. Sacce ca akuppe ca – cuditakena evaṃ paṭipajjitabbaṃ. Saṅghena kathaṃ paṭipajjitabbanti? Saṅghena otiṇṇānotiṇṇaṃ jānitabbaṃ. Saṅghena evaṃ paṭipajjitabbaṃ. Anuvijjakena kathaṃ paṭipajjitabbanti? Anuvijjakena yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṃ adhikaraṇaṃ vūpasammati tathā taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametabbaṃ. Anuvijjakena evaṃ paṭipajjitabbaṃ.
16布萨为了什么目的,自恣是什么原因?
Uposatho kimatthāya, pavāraṇā kissa kāraṇā;
17别住为了什么目的,返回根本是什么原因?
Parivāso kimatthāya, mūlāyapaṭikassanā kissa kāraṇā;
18马那答为何义,出罪为何因。
Mānattaṃ kimatthāya, abbhānaṃ kissa kāraṇā.
19布萨日是为了和合而举行,邀请是为了清净而举行;
Uposatho sāmaggatthāya, visuddhatthāya pavāraṇā;
20别住是为了行忏罪羯磨而实行,重行起始是为了折伏而实行;
Parivāso mānattatthāya, mūlāyapaṭikassanā niggahatthāya;
21马纳答是为了出罪而实行,出罪羯磨则是为了清净。
Mānattaṃ abbhānatthāya, visuddhatthāya abbhānaṃ.
22那人因为欲念、嗔恨、恐惧、愚痴,而去辱骂长老上座;
Chandā dosā bhayā mohā, there ca paribhāsati;
23这个恶慧之人,在身坏命终之后,就成了一个毁坏、根门受损者;
Kāyassa bhedā duppañño, khato upahatindriyo;
24这个愚痴者堕入地狱,他对戒学丝毫没有恭敬之心。
Nirayaṃ gacchati dummedho, na ca sikkhāya gāravo.
25既不是为了物质利养;
Na ca āmisaṃ nissāya;
26也不是为了仰仗某个人;
Na ca nissāya puggalaṃ;
27避开这两种之后,
Ubho ete vivajjetvā;
28应如法行事。
Yathādhammo tathā kare.
293. 举罪者之自责
3. Codakassaattajhāpanaṃ
30愤怒且心怀怨恨的人,
Kodhano upanāhī ca;
31凶暴而又恶口伤人的人;
Caṇḍo ca paribhāsako;
32把非犯戒之事假称为犯戒——
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
33这样的举罪者毁了自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
34他交头接耳地私语,眼神闪烁不定;
Upakaṇṇakaṃ jappati jimhaṃ pekkhati;
35他偏离正道,走上了邪路。
Vītiharati kummaggaṃ paṭisevati;
36把没犯戒的说成犯戒;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
37这样的举罪者,是在烧毁自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
38时机不对就去检举,说的不是事实;
Akālena codeti abhūtena;
39言语粗暴,毫无益处;
Pharusena anatthasaṃhitena;
40内心怀有嗔恨去检举,没有慈心;
Dosantaro codeti no mettācitto;
41把没犯戒的说成犯戒;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
42这样的举罪者,是在烧毁自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
43他搞不清楚什么是法、什么不是法;
Dhammādhammaṃ na jānāti;
44对法与非法无知,
Dhammādhammassa akovido;
45把无犯的行为,说成是犯;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
46这样的举罪者,烧毁了自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
47不知道什么是律、什么不是律;
Vinayāvinayaṃ na jānāti;
48对律与非律不精通;
Vinayāvinayassa akovido;
49把无犯的行为,说成是犯;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
50这样的举罪者,烧毁了自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
51分不清什么该说、什么不该说;
Bhāsitābhāsitaṃ na jānāti;
52他分不清什么是说过的、什么是没说过的话;
Bhāsitābhāsitassa akovido;
53把没有罪过的硬说成有罪过;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
54这样的举罪者,是在烧毁他自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
55他分不清什么是常行的、什么是非常行的;
Āciṇṇānāciṇṇaṃ na jānāti;
56对常行与非常行的事一窍不通;
Āciṇṇānāciṇṇassa akovido;
57把没有罪过的硬说成有罪过;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
58这样的举罪者,是在烧毁他自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
59他分不清什么是已制的、什么是未制的;
Paññattāpaññattaṃ na jānāti;
60不精通已制定的学处与未制定的学处;
Paññattāpaññattassa akovido;
61把没有罪过的事说成有罪过;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
62这样的举罪者会毁了自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
63不知道什么是罪过、什么不是罪过;
Āpattānāpattiṃ na jānāti;
64在罪过与非罪过方面不精通;
Āpattānāpattiyā akovido;
65把没有罪过的事说成有罪过;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
66这样的举罪者会毁了自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
67不知道什么是轻、什么是重;
Lahukagarukaṃ na jānāti;
68对轻罪重罪不精通;
Lahukagarukassa akovido;
69将无罪当成有罪来指控;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
70这样的举罪者会烧毁自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
71不知僧残与非僧残;
Sāvasesānavasesaṃ na jānāti;
72对僧残非僧残不精通;
Sāvasesānavasesassa akovido;
73将无罪当成有罪来指控;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
74这样的举罪者会烧毁自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
75不知粗罪与非粗罪;
Duṭṭhullāduṭṭhullaṃ na jānāti;
76对于什么是粗罪、什么不是粗罪,他稀里糊涂;
Duṭṭhullāduṭṭhullassa akovido;
77把根本没有的过失,硬说成是过失来指控;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
78这样的举罪者,只是在烧毁他自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
79事情的前因后果,他完全不知道;
Pubbāparaṃ na jānāti;
80对前后关联,一窍不通;
Pubbāparassa akovido;
81把根本没有的过失,硬说成是过失来指控;
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
82这样的举罪者,只是在烧毁他自己。
Tādiso codako jhāpeti attānaṃ.
83该如何依理追问、如何善巧发问,他心里全没数;
Anusandhivacanapathaṃ na jānāti;
84他对追问答辩的方法不熟练。
Anusandhivacanapathassa akovido;
85把无犯的情况强加为有犯。
Anāpattiyā āpattīti ropeti;
86这样的举罪者,是在毁灭他自己。
Tādiso codako jhāpeti attānanti.
87举罪篇完
Codanākaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ.
88其偈颂
Tassuddānaṃ –
89举罪、审查,以及布萨的最初与根本,
Codanā anuvijjā ca, ādi mūlenuposatho;
90这些程序在举罪篇里,确立了教法的稳固。
Gati codanakaṇḍamhi, sāsanaṃ patiṭṭhāpayanti.