2. 别住篇
12. 别住篇
2. Pārivāsikakkhandhakaṃ
21. 别住者之行
1. Pārivāsikavattaṃ
75那时，世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时，一些正在行别住的比丘，竟接受清净比丘对自己的问讯、起立迎接、合掌、恭敬侍奉、让座、让卧处、端洗脚水、摆洗脚凳、放擦脚石、接取钵与袈裟，乃至在洗澡时为其擦背。那些少欲比丘对此不满、非难并呵责说：“这些行别住的比丘，怎么可以接受清净比丘的问讯、起立迎接、合掌、恭敬侍奉、让座、让卧处、端洗脚水、摆洗脚凳、放擦脚石、接取钵与袈裟，甚至洗澡时让人擦背呢！”于是，那些比丘就把这件事禀告了世尊。
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena pārivāsikā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma pārivāsikā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikamma’’nti! Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
2那时，世尊以此事为缘起，召集比丘僧团，询问诸比丘：“诸比丘，我听闻那些行别住的比丘，确实接受了清净比丘的问讯、起立迎接、合掌、恭敬服务、让座、让与卧处、奉洗脚水、设洗脚凳、置擦脚石、接取衣钵，乃至沐浴时为人擦背，这是真实的吗？”“是真实的，世尊。”佛陀世尊便呵斥他们：“这实在不成体统……诸比丘，行别住的比丘，怎可接受清净比丘的问讯、起立迎接、合掌、恭敬服务、让座、让与卧处、奉洗脚水、设洗脚凳、置擦脚石、接取衣钵，乃至沐浴时为人擦背呢！诸比丘，这既不能让未生信心者生起信心……呵斥之后，他做了相应的法义开示，然后告诉诸比丘：“诸比丘，行别住的比丘不应接受清净比丘的问讯、起立迎接、合掌、恭敬服务、让座、让与卧处、奉洗脚水、设洗脚凳、置擦脚石、接取衣钵，也不应在沐浴时受人擦背。若接受者，犯恶作。”
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi – ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, pārivāsikā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikamma’’nti? ‘‘Saccaṃ bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā – ‘‘ananucchavikaṃ…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, pārivāsikā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sāditabbaṃ pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ , sāmīcikammaṃ, āsanābhihāro, seyyābhihāro, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Yo sādiyeyya, āpatti dukkaṭassa.
3“诸比丘，我允许行别住的比丘之间，可依戒腊高低而互相问讯、起立迎接、合掌、恭敬承事、让座、让卧处、奉洗脚水、安洗脚凳、放擦脚石、接取钵与袈裟，沐浴时亦可互相擦背。”
‘‘Anujānāmi, bhikkhave, pārivāsikānaṃ bhikkhūnaṃ mithu yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikammaṃ.
4“诸比丘，我允许行别住的比丘，可依戒腊次第而行五种事务：参与伍波萨他、参与邀请仪式、受持雨安居衣、受取分配、受用膳食。为此，诸比丘，我将为行别住的比丘制立行法，教导他们应如何遵行。”
‘‘Anujānāmi , bhikkhave, pārivāsikānaṃ bhikkhūnaṃ pañca yathāvuḍḍhaṃ – uposathaṃ, pavāraṇaṃ, vassikasāṭikaṃ, oṇojanaṃ, bhattaṃ. Tena hi, bhikkhave, pārivāsikānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññapessāmi yathā pārivāsikehi bhikkhūhi vattitabbaṃ .
76“诸比丘，行别住的比丘应当如法遵行。所谓如法遵行，即是：”
‘‘Pārivāsikena, bhikkhave, bhikkhunā sammā vattitabbaṃ. Tatrāyaṃ sammāvattanā –
6不得授予他具足戒，不得为他提供依止，不得让沙弥服侍自己，不得接受比丘尼教诫师的资格任命；即使已被任命，也不可教诫比丘尼。导致僧团对他施以别住的那种罪，他不可再犯，与之相似的罪亦不可犯，较之更重的罪更不可犯。不得批评僧团的羯磨，不得批评执行羯磨的比丘。不得停止本性比丘的布萨，不得停止其自恣，不得对其作呵责，不得对其提起诘问，不得令其求忏罪，不得检举他，不得劝诫他，亦不应与诸比丘相勾结。
Na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo, na bhikkhunovādakasammuti sāditabbā, sammatenapi bhikkhuniyo na ovaditabbā. Yāya āpattiyā saṅghena parivāso dinno hoti sā āpatti na āpajjitabbā, aññā vā tādisikā, tato vā pāpiṭṭhatarā; kammaṃ na garahitabbaṃ, kammikā na garahitabbā. Na pakatattassa bhikkhuno uposatho ṭhapetabbo, na pavāraṇā ṭhapetabbā, na savacanīyaṃ kātabbaṃ, na anuvādo paṭṭhapetabbo, na okāso kāretabbo, na codetabbo, na sāretabbo, na bhikkhūhi sampayojetabbaṃ.
7“诸比丘，行别住的比丘不得走在本性比丘的前面，也不得坐在本性比丘的前面。僧团中最末的座位、最末的卧床、最末的住所，应当分配给他，而他也应当接受。”
‘‘Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā pakatattassa bhikkhuno purato gantabbaṃ, na purato nisīditabbaṃ. Yo hoti saṅghassa āsanapariyanto seyyāpariyanto vihārapariyanto so tassa padātabbo. Tena ca so sāditabbo.
8“诸比丘，行别住的比丘前往俗人家时，不得让本性比丘在前引导或在后随从。他不得受持阿兰若住支，不得受持常乞食支，也不得以‘唯恐他人认出我’为由，让人将食物带出。”
‘‘Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vā kulāni upasaṅkamitabbāni, na āraññikaṅgaṃ samādātabbaṃ , na piṇḍapātikaṅgaṃ samādātabbaṃ, na ca tappaccayā piṇḍapāto nīharāpetabbo – mā maṃ jāniṃsūti.
9“诸比丘，行别住的比丘，若自己作为客比丘新到一处时，应当告知其别住状态；若有客比丘到来，也应当向客比丘告知；在伍波萨他日应当告知；在自恣日应当告知。若他生病，也应派人代为告知。”
‘‘Pārivāsikena , bhikkhave, bhikkhunā āgantukena ārocetabbaṃ, āgantukassa ārocetabbaṃ, uposathe ārocetabbaṃ, pavāraṇāya ārocetabbaṃ. Sace gilāno hoti, dūtenapi ārocetabbaṃ.
10“诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的住处前往无有比丘的住处，除非随同清净比丘同行，或因有障碍。”
‘‘Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
11“诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的住处前往无有比丘的非住处，除非随同清净比丘同行，或因有障碍。诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的住处前往无有比丘的住处或非住处，除非随同清净比丘同行，或因有障碍。”
‘‘Na , bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā . Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
12“诸比丘，行别住比丘不应从有比丘的非住处前往无比丘的住处，除非有清净比丘同行，或遇障碍。诸比丘，行别住比丘不应从有比丘的非住处前往无比丘的非住处，除非有清净比丘同行，或遇障碍。诸比丘，行别住比丘不应从有比丘的非住处前往无比丘的住处或非住处，除非有清净比丘同行，或遇障碍。”
‘‘Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
13“诸比丘，行别住比丘不应从有比丘的住处或非住处前往无比丘的住处，除非有清净比丘同行，或遇障碍。诸比丘，行别住比丘不应从有比丘的住处或非住处前往无比丘的非住处，除非有清净比丘同行，或遇障碍。诸比丘，行别住比丘不应从有比丘的住处或非住处前往无比丘的住处或非住处，除非有清净比丘同行，或遇障碍。”
‘‘Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
14“诸比丘，行别住比丘不应从有比丘的住处前往有比丘的住处，若那里的比丘为不同共住者，除非有清净比丘同行，或遇障碍。诸比丘，行别住比丘不应从有比丘的住处前往有比丘的非住处，若那里的比丘为不同共住者，除非有清净比丘同行，或遇障碍。诸比丘，行别住比丘不应从有比丘的住处前往有比丘的住处或非住处，若那里的比丘为不同共住者，除非有清净比丘同行，或遇障碍。”
‘‘Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko anāvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
15“诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的非住处，前往有比丘的住处，若那里的比丘与他非同住者，除非与清净比丘同行，或遇有障碍。诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的非住处，前往有比丘的非住处，若那里的比丘与他非同住者，除非与清净比丘同行，或遇有障碍。诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的非住处，前往有比丘的住处或非住处，若那里的比丘与他非同住者，除非与清净比丘同行，或遇有障碍。”
‘‘Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko anāvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena , aññatra antarāyā.
16“诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的住处或非住处，前往有比丘的住处，若那里的比丘与他非同住者，除非与清净比丘同行，或遇有障碍。诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的住处或非住处，前往有比丘的非住处，若那里的比丘与他非同住者，除非与清净比丘同行，或遇有障碍。诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的住处或非住处，前往有比丘的住处或非住处，若那里的比丘与他非同住者，除非与清净比丘同行，或遇有障碍。”
‘‘Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko anāvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
80诸比丘，行别住的比丘从有比丘的住处，前往有比丘的住处，若那里的比丘与他为同住者，且他知道自己能在当天到达，则可以前往。
‘‘Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
18诸比丘，行别住的比丘若从有比丘的住处，前往有比丘的非住处，若知此处有同一共住的比丘，且确信能当日抵达，则可前往。
‘‘Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko anāvāso, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
19诸比丘，行别住的比丘若从有比丘的住处，前往有比丘的住处或非住处，若知该处有同一共住的比丘，且确能当日抵达，则可去。
‘‘Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
20诸比丘，行别住的比丘若从有比丘的非住处，前往有比丘的住处，若知该处有同一共住的比丘，且确能当日抵达，则可前往。
‘‘Gantabbo , bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
21诸比丘，行别住的比丘欲从有比丘的非住处，前往另一处有比丘的非住处——那里有与他共住的比丘，且他自知能于当日抵达——则他应往。
‘‘Gantabbo , bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko anāvāso, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
22诸比丘，行别住的比丘欲从有比丘的非住处，前往有比丘的住处或有比丘的非住处——那里有与他共住的比丘，且他自知能于当日抵达——则他应往。
‘‘Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
23诸比丘，行别住的比丘欲从有比丘的住处或有比丘的非住处，前往有比丘的住处——那里有与他共住的比丘，且他自知能于当日抵达——则他应往。
‘‘Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
24诸比丘，行别住的比丘若从有比丘的住处或有比丘的非住处，前往有同一共住比丘的非住处，且自知能于当日到达，则可前往。
‘‘Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko anāvāso, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
25“诸比丘，行别住的比丘若从有比丘的住处或有比丘的非住处，前往有同一共住比丘的住处或非住处，且自知能于当日到达，则可前往。”
‘‘Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
81“诸比丘，行别住的比丘不应与清净比丘在同一覆盖的住处共住，不应在同一覆盖的非住处共住，也不应在同一覆盖的、无论住处或非住处的地方共住。若见清净比丘，即应起身离座，并应以座位相邀。不应与清净比丘同坐一座；若清净比丘坐于低座，不应坐于高座；若清净比丘坐于地上，不应坐于座上。不应在同一经行处经行；若清净比丘在低处经行，不应在高处经行；若清净比丘在地面经行，不应在经行台上经行。”
‘‘Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ. Pakatattaṃ bhikkhuṃ disvā āsanā vuṭṭhātabbaṃ. Pakatatto bhikkhu āsanena nimantetabbo. Na pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.
82“诸比丘，行别住的比丘不应与较他年长的行别住比丘……不应与应令其退回初始的比丘……不应与应行僧悦的比丘……不应与正在行僧悦的比丘……不应与应出罪的比丘，在同一顶覆盖的住处分隔室内共住，不应在同一顶覆盖的非住处内共住，亦不应在同一顶覆盖的、无论算是住处或非住处的地方共住；不应共坐同一座位；若对方坐于低座，则不应坐于高座；若对方坐于地上，则不应坐于座上；不应在同一经行处经行；若对方在低处经行，则不应在高处经行；若对方在地面经行，则不应在经行台上经行。”
‘‘Na , bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā pārivāsikena vuḍḍhatarena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mānattārahena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mānattacārikena bhikkhunā saddhiṃ…pe… abbhānārahena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; na ekāsane nisīditabbaṃ , na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.
28“诸比丘，无论是以行别住的比丘作为第四人而举行别住、令其退回初始、授予僧悦，还是以二十人僧团为他出罪，此羯磨皆无效，且不应作。”
‘‘Pārivāsikacatuttho ce, bhikkhave, parivāsaṃ dadeyya, mūlāya paṭikasseyya, mānattaṃ dadeyya, taṃvīso abbheyya, akammaṃ , na ca karaṇīya’’nti.
31九十四别住者之行完
Catunnavutipārivāsikavattaṃ niṭṭhitaṃ.
83那时，优波离尊者前往世尊处。抵达后，向世尊礼敬，在一旁坐下。坐于一旁后，优波离尊者对世尊这样说：“尊者，行别住的比丘有几种中断别住之夜的情况？” “优波离，行别住的比丘有三种中断别住之夜的情况：共住、别住、不告知。优波离，此即行别住比丘的三种中断别住之夜。”
Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kati nu kho, bhante, pārivāsikassa bhikkhuno ratticchedā’’ti? ‘‘Tayo kho, upāli, pārivāsikassa bhikkhuno ratticchedā . Sahavāso, vippavāso, anārocanā – ime kho, upāli, tayo pārivāsikassa bhikkhuno ratticchedā’’ti.
84那时，舍卫城聚集了大比丘僧团。行别住的比丘们无法清净地圆满别住，便将此事禀告世尊。世尊说：“诸比丘，我允许放下别住。诸比丘，应当这样放下：那位行别住的比丘应去到一位比丘面前，偏袒一肩，蹲坐下来，合掌，对那位比丘说：‘我放下别住。’如此，别住便告放下。或者说：‘我放下这义务。’如此，别住也告放下。”
Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ mahābhikkhusaṅgho sannipatito hoti. Na sakkonti pārivāsikā bhikkhū parivāsaṃ sodhetuṃ . Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, parivāsaṃ nikkhipituṃ. Evañca pana, bhikkhave, nikkhipitabbo. Tena pārivāsikena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘parivāsaṃ nikkhipāmī’ti. Nikkhitto hoti parivāso. ‘Vattaṃ nikkhipāmī’ti. Nikkhitto hoti parivāso.
85那时，舍卫城的比丘们纷纷前往各处。行别住的比丘们得以清净地圆满别住，便将此事禀告世尊。世尊说：“诸比丘，我允许受持别住。诸比丘，应当这样受持：那位行别住的比丘应去到一位比丘面前，偏袒一肩，蹲坐下来，合掌，对那位比丘说：‘我受持别住。’如此，别住便告受持。或者说：‘我受持这义务。’如此，别住也告受持。”
Tena kho pana samayena sāvatthiyā bhikkhū tahaṃ tahaṃ pakkamiṃsu. Sakkonti pārivāsikā bhikkhū parivāsaṃ sodhetuṃ. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, parivāsaṃ samādiyituṃ . Evañca pana, bhikkhave, samādiyitabbo . Tena pārivāsikena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘parivāsaṃ samādiyāmī’ti. Samādinno hoti parivāso. ‘Vattaṃ samādiyāmī’ti. Samādinno hoti parivāso’’.
35别住者之行完
Pārivāsikavattaṃ niṭṭhitaṃ.
362. 应退回原本者之行
2. Mūlāyapaṭikassanārahavattaṃ
86那时，那些应退回原本的比丘，竟接受清净比丘的问讯、起立迎接、合掌、恭敬承事、搬来座位、敷设卧具、备洗脚水、置洗脚凳、摆擦脚石、接取衣钵，乃至洗澡时为其擦背。少欲的比丘们因此讥嫌、批评、指责道：“这些应退回原本的比丘，怎能接受清净比丘的问讯、起立迎接……乃至洗澡时为其擦背呢？”
Tena kho pana samayena mūlāyapaṭikassanārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma mūlāyapaṭikassanārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikamma’’nti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
33那时，世尊因此因缘、此事由召集比丘僧团，问诸比丘：“诸比丘，我听说应退回原本的比丘接受清净比丘的问讯、起立……乃至……洗浴时为其擦背，这是否属实？”“是的，世尊。”佛陀世尊呵责道：“诸比丘，这不合适！应退回原本的比丘如何能接受清净比丘的问讯、起立……乃至……洗浴时擦背呢？诸比丘，这不能让未生信者生信……”呵责之后，世尊作了法语开示，然后对诸比丘说：“诸比丘，应退回原本的比丘不应接受清净比丘的问讯、起立、合掌、恭敬服务、递上座位、递上卧具、洗脚水、脚凳、擦脚石、接取钵与衣，以及洗浴时擦背。若有接受者，犯恶作罪。诸比丘，我允许应退回原本的诸比丘相互之间，依戒腊次序行问讯、起立……乃至……洗浴时擦背。诸比丘，我允许应退回原本的诸比丘有五事依戒腊次序而行，即：伍波萨他、自恣、雨安居衣、差遣、食物。那么，诸比丘，我将为应退回原本的诸比丘制定他们所应奉行的仪法。”
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi – ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikamma’’nti? ‘‘Saccaṃ bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā – ‘‘ananucchavikaṃ…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammaṃ! Netaṃ bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sāditabbaṃ pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāro, seyyābhihāro, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Yo sādiyeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahānaṃ bhikkhūnaṃ mithu yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Anujānāmi, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahānaṃ bhikkhūnaṃ pañca yathāvuḍḍhaṃ – uposathaṃ , pavāraṇaṃ, vassikasāṭikaṃ, oṇojanaṃ, bhattaṃ. Tena hi, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññāpessāmi yathā mūlāyapaṭikassanārahehi bhikkhūhi vattitabbaṃ.
87“诸比丘，应退回原本的比丘应当如法而奉行。所言如法奉行，即为：”
‘‘Mūlāyapaṭikassanārahena , bhikkhave, bhikkhunā sammā vattitabbaṃ. Tatrāyaṃ sammāvattanā –
35“不应为他人授具足戒，不应给予依止，不应让沙弥随侍，不应接受教诫比丘尼的选任；即使已被选任，也不应教诫比丘尼。不应再犯那导致僧团将其退回原本的罪，也不应再犯与之相似或更重的罪；不应诽谤羯磨的决议，不应诽谤执行羯磨的人。不应暂停清净比丘的伍波萨他，不应暂停自恣，不应进行告诫，不应设立检举，不应请求准许，不应举罪，不应令他回忆，不应与诸比丘进行交涉。”
Na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo, na bhikkhunovādakasammuti sāditabbā, sammatenapi bhikkhuniyo na ovaditabbā. Yāya āpattiyā saṅghena mūlāya paṭikassanāraho kato hoti sā āpatti na āpajjitabbā, aññā vā tādisikā, tato vā pāpiṭṭhatarā; kammaṃ na garahitabbaṃ, kammikā na garahitabbā. Na pakatattassa bhikkhuno uposatho ṭhapetabbo, na pavāraṇā ṭhapetabbā, na savacanīyaṃ kātabbaṃ, na anuvādo paṭṭhapetabbo, na okāso kāretabbo, na codetabbo, na sāretabbo, na bhikkhūhi sampayojetabbaṃ.
36“诸比丘，应退回原本的比丘，不应走在清净比丘之前，不应坐在清净比丘之前。僧团中最末的座位、最末的卧具和最末的住处，应当分配给他，他也应当甘受。”
‘‘Na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā pakatattassa bhikkhuno purato gantabbaṃ, na purato nisīditabbaṃ. Yo hoti saṅghassa āsanapariyanto seyyāpariyanto vihārapariyanto so tassa padātabbo. Tena ca so sāditabbo.
37“诸比丘，应退回原本的比丘，不应以清净比丘为前导，也不应以清净比丘为后随，前往信众之家；不应受持林野支，不应受持托钵支，也不应以此为由令人将钵食送来，心想：‘免得他们认出我。’”
‘‘Na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vā kulāni upasaṅkamitabbāni, na āraññikaṅgaṃ samādātabbaṃ, na piṇḍapātikaṅgaṃ samādātabbaṃ, na ca tappaccayā piṇḍapāto nīharāpetabbo – mā maṃ jāniṃsūti.
38诸比丘，应退回原本的比丘，不应从有比丘的住处，前往无比丘的住处，除非与清净比丘同行，或是有危难。
‘‘Na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
39“诸比丘，受退回原本处罚的比丘，不应从有比丘的住处前往无比丘的非住处，除非与清净比丘同行，或除危难。”
‘‘Na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
40诸比丘，受退回原本处罚的比丘，不应从有比丘的住处前往无比丘的住处或非住处，除非与清净比丘同行，或除危难。
‘‘Na , bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
41诸比丘，受退回原本处罚的比丘，不应从有比丘的非住处前往无比丘的住处……不应前往无比丘的非住处……不应前往无比丘的住处或非住处，除非与清净比丘同行，或除危难。
‘‘Na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo…pe… abhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
42诸比丘，应退归本位的比丘，不应从有比丘的住处或非住处前往无比丘的住处……不应前往无比丘的非住处……不应前往无比丘的住处或非住处，除非与清净比丘同行，或遇有危难。
‘‘Na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko āvāso gantabbo…pe… abhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena , aññatra antarāyā.
43诸比丘，应退归本位的比丘不应从有比丘的寺院前往有比丘的寺院……不应前往有比丘的非寺院……不应前往有比丘的寺院或非寺院——若彼处比丘为不同住者，除与清净比丘同行，或遇有急难。
‘‘Na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
44诸比丘，应退归本位的比丘不应从有比丘的非寺院前往有比丘的寺院……不应前往有比丘的非寺院……不应前往有比丘的寺院或非寺院——若彼处比丘为不同住者，除与清净比丘同行，或遇有急难。
‘‘Na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
45诸比丘，应退回原处的比丘，不应从有比丘的寺院或非寺院，前往有比丘的寺院⋯⋯不应前往有比丘的非寺院⋯⋯不应前往有比丘的寺院或非寺院，如果那里的比丘是不同住者，除非有清净比丘相伴，或因有急难。
‘‘Na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
46诸比丘，应退回原处的比丘，可以从有比丘的寺院前往有比丘的寺院⋯⋯可以前往有比丘的非寺院⋯⋯可以前往有比丘的寺院或非寺院，如果那里的比丘是同住者，并且他知道：“我今日即可到达。”
‘‘Gantabbo, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso…pe… sabhikkhuko anāvāso…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
47诸比丘，应退回原处的比丘，可以从有比丘的非寺院前往有比丘的寺院⋯⋯可以前往有比丘的非寺院⋯⋯可以前往有比丘的寺院或非寺院，如果那里的比丘是同住者，并且他知道：“我今日即可到达。”
‘‘Gantabbo , bhikkhave , mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso…pe… sabhikkhuko anāvāso…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
48诸比丘，应被遣返原处的比丘，若从有比丘的寺院或非寺院出发，可前往有比丘的寺院……可前往有比丘的非寺院……可前往有比丘的寺院或非寺院，只要那里比丘为其同住者，且自知“今日能至”。
‘‘Gantabbo , bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso…pe… sabhikkhuko anāvāso…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
49“诸比丘，应被遣返原处的比丘，不应与清净比丘同在有屋顶的住处共住，不应同在无屋顶的非住处共住，亦不应在有屋顶或无屋顶之处共住。若见清净比丘，应从座起；应以座席邀请清净比丘；不应与清净比丘同坐一座；若清净比丘坐于低处，他不应坐于高处；若清净比丘席地而坐，他不应坐于座席；不应在同一经行处经行；若清净比丘在较低经行处经行，他不应在较高经行处经行；若清净比丘在地面经行，他不应在经行处经行。”
‘‘Na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; pakatattaṃ bhikkhuṃ disvā āsanā vuṭṭhātabbaṃ, pakatatto bhikkhu āsanena nimantetabbo; na pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekāsane nisīditabbaṃ; na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ; na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.
50“诸比丘，应被遣返原处的比丘，不应与行别住的比丘……与应遣返原处的较年长比丘……与应行僧悦的比丘……与正行僧悦的比丘……与应出罪的比丘同在有屋顶的住处共住，不应同在无屋顶的非住处共住，亦不应在有屋顶或无屋顶之处共住。不应同坐一座；若对方坐于低处，他不应坐于高处；若对方席地而坐，他不应坐于座席；不应在同一经行处经行；若对方在较低经行处经行，他不应在较高经行处经行；若对方在地面经行，他不应在经行处经行。”
‘‘Na, bhikkhave, mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā pārivāsikena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mūlāyapaṭikassanārahena vuḍḍhatarena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mānattārahena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mānattacārikena bhikkhunā saddhiṃ…pe… abbhānārahena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; na ekāsane nisīditabbaṃ; na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.
51诸比丘，若以应退回原本的比丘作为第四人而举行别住、退回原本、授僧悦，或以他作为第二十人而出罪，这样的羯磨无效，且不应作。
‘‘Mūlāyapaṭikassanārahacatuttho ce, bhikkhave, parivāsaṃ dadeyya, mūlāya paṭikasseyya, mānattaṃ dadeyya, taṃvīso abbheyya, akammaṃ, na ca karaṇīya’’nti.
57应退回原本者之行完
Mūlāyapaṭikassanārahavattaṃ niṭṭhitaṃ.
583. 应僧悦者之行
3. Mānattārahavattaṃ
88那时，应行僧悦的比丘们接受清净比丘的问讯、起立迎接、合掌礼敬、恭敬承事、搬设座具、搬设卧具、洗脚水、脚凳、擦脚石、接取钵与衣，以及在沐浴时为其擦背。那些少欲的比丘们……（中略）……便讥嫌、指责、批评道：“这些应行僧悦的比丘，如何能接受清净比丘的问讯、起立迎接、合掌礼敬、恭敬承事、搬设座具、搬设卧具、洗脚水、脚凳、擦脚石、接取钵与衣，以及在沐浴时为其擦背呢！”于是，那些比丘将此事禀告了世尊。……（中略）……世尊问道：“诸比丘，据说应行僧悦的比丘确实接受了清净比丘的问讯、起立迎接……（中略）……以及在沐浴时为其擦背，这是真的吗？”他们回答：“是真的，世尊。”世尊呵责道：“这不合适……（中略）……诸比丘，这些应行僧悦的比丘，如何能接受清净比丘的问讯……（中略）……以及在沐浴时为其擦背呢！诸比丘，这不能让未生信者生起信心……（中略）……”世尊呵责之后……（中略）……作了开示，便对诸比丘说：“诸比丘，应行僧悦的比丘不应接受清净比丘的问讯、起立迎接……（中略）……以及在沐浴时为其擦背。如果接受了，便犯恶作。诸比丘，我允许应行僧悦的比丘们，在他们内部依戒腊长幼，互相问讯、起立迎接……（中略）……”
Tena kho pana samayena mānattārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma mānattārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikamma’’nti! Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, mānattārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikamma’’nti? ‘‘Saccaṃ bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā – ‘‘ananucchavikaṃ…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, mānattārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammaṃ! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sāditabbaṃ pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Yo sādiyeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, mānattārahānaṃ bhikkhūnaṃ mithu yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Anujānāmi, bhikkhave, mānattārahānaṃ bhikkhūnaṃ pañca yathāvuḍḍhaṃ – uposathaṃ, pavāraṇaṃ, vassikasāṭikaṃ, oṇojanaṃ, bhattaṃ. Tena hi, bhikkhave, mānattārahānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññāpessāmi yathā mānattārahehi bhikkhūhi vattitabbaṃ.
89“诸比丘，应行僧悦的比丘应当如法行持。以下是如法行持的方法——”
‘‘Mānattārahena, bhikkhave, bhikkhunā sammā vattitabbaṃ. Tatrāyaṃ sammāvattanā –
54“不应授人具足戒……（中略）……（如对退回原本者的规定那样，应详细展开说明。）不应令比丘们随侍。”
Na upasampādetabbaṃ…pe… (yathā mūlāya paṭikassanā, tathā vitthāretabbaṃ.) Na bhikkhūhi sampayojetabbaṃ.
55“诸比丘，应行僧悦的比丘不应走在清净比丘的前面，也不应坐在清净比丘的前面。僧团中最末的座位、最末的卧具、最末的住所，应分配与他，他也应当接受。”
‘‘Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā pakatattassa bhikkhuno purato gantabbaṃ, na purato nisīditabbaṃ. Yo hoti saṅghassa āsanapariyanto seyyāpariyanto vihārapariyanto so tassa padātabbo. Tena ca so sāditabbo.
56“诸比丘，应行僧悦的比丘不应让清净比丘作为前导沙门或后随沙门，前往俗家拜访。不应受持林野住支，不应受持常乞食支，也不应为此因缘而让人将食物送至他处，心想：‘莫让人认出我。’”
‘‘Na , bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vā kulāni upasaṅkamitabbāni, na āraññikaṅgaṃ samādātabbaṃ, na piṇḍapātikaṅgaṃ samādātabbaṃ, na ca tappaccayā piṇḍapāto nīharāpetabbo – mā maṃ jāniṃsūti.
57诸比丘，应行摩那埵的比丘，不应从有比丘的住处前往无比丘的住处，除非与清净比丘同行，或遇有障碍。
‘‘Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
58诸比丘，应行摩那埵的比丘，不应从有比丘的住处前往无比丘的非住处，除非与清净比丘同行，或遇有障碍。
‘‘Na, bhikkhave, manattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
59诸比丘，应行摩那埵的比丘，不应从有比丘的住处前往无比丘的住处或非住处，除非与清净比丘同行，或遇有障碍。
‘‘Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
60诸比丘，应行摩那埵的比丘，不应从有比丘的非住处前往无比丘的住处，不应前往无比丘的非住处，不应前往无比丘的住处或非住处，除非与清净比丘同行，或遇障碍。
‘‘Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo…pe… abhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
61诸比丘，应行摩那埵的比丘，不应从有比丘的住处或非住处前往无比丘的住处，不应前往无比丘的非住处，不应前往无比丘的住处或非住处，除非与清净比丘同行，或遇障碍。
‘‘Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko āvāso gantabbo…pe… abhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
62诸比丘，应行摩那埵的比丘，不应从有比丘的住处前往有比丘的住处、有比丘的非住处、有比丘的住处或非住处——若这些地方的比丘属于不同共住团体，除非与清净比丘同行，或遇障碍。
‘‘Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
63诸比丘，行摩那埵的比丘不应从有比丘的非住处，前往有比丘的住处……不应前往有比丘的非住处……亦不应前往有比丘的住处或非住处，若彼处比丘属不同共住者，除非与清净比丘同行，或另有障碍。
‘‘Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko anāvāso gantabbo …pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
64诸比丘，行摩那埵的比丘不应从有比丘的住处或非住处，前往有比丘的住处……不应前往有比丘的非住处……亦不应前往有比丘的住处或非住处，若彼处比丘属不同共住者，除非与清净比丘同行，或另有障碍。
‘‘Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
65诸比丘，行摩那埵的比丘可以从有比丘的住处，前往有比丘的住处……可以从有比丘的住处，前往有比丘的非住处……可以从有比丘的住处或非住处，前往有比丘的住处或非住处，若彼处比丘属同一共住，且他能了知：‘我今日能够抵达’。
‘‘Gantabbo, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso…pe… sabhikkhuko anāvāso…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
66诸比丘，应行摩那埵的比丘，可从有比丘的非住处前往有比丘的住处，可从有比丘的非住处前往有比丘的非住处，也可从有比丘的住处或非住处前往有比丘的住处或非住处，只要那里的比丘与他同一共住，并且他知道：“我今日能赶到。”
‘‘Gantabbo, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso…pe… sabhikkhuko anāvāso…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
67“诸比丘，应行摩那埵的比丘，可从有比丘的住处或非住处前往有比丘的住处，或前往有比丘的非住处，或前往有比丘的住处或非住处——只要那里的比丘与他同一共住，并且他知道：“我今日能赶到。””
‘‘Gantabbo, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso…pe… sabhikkhuko anāvāso…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
68“诸比丘，应行摩那埵的比丘不应与清净比丘同在有屋顶的住处共住，不应与清净比丘同在有屋顶的非住处共住，也不应与清净比丘同在有屋顶的住处或非住处共住。见到清净比丘时，应从座位起身。应以座位邀请清净比丘。不应与清净比丘同坐一个座位；若清净比丘坐在低座，便不应坐在高座；若清净比丘坐在地上，便不应坐在座位上。不应在同一经行处经行；若清净比丘在较低的经行处经行，便不应在较高的经行处经行；若清净比丘在地上经行，便不应在经行处经行。”
‘‘Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ. Pakatattaṃ bhikkhuṃ disvā āsanā vuṭṭhātabbaṃ. Pakatatto bhikkhu āsanena nimantetabbo. Na pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.
69“诸比丘，应行僧悦的比丘不应与行别住的比丘……不应与应退回本处的比丘……不应与更资深的应行僧悦比丘……不应与正在行僧悦的比丘……不应与应出罪的比丘在同一个有屋顶的住处共住，不应在同一个没有屋顶的住处共住，也不应在同一个有屋顶或无屋顶的住处共住；不应同坐一座；对方坐在低座时，不应坐在高座；对方坐在地上时，不应坐在座位；不应在同一经行处经行；对方在低处的经行处经行时，不应在高处的经行处经行；对方在地上经行时，不应在经行处经行。”
‘‘Na , bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā pārivāsikena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mānattārahena vuḍḍhatarena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mānattacārikena bhikkhunā saddhiṃ…pe… abbhānārahena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; na ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.
70“诸比丘，若以应行僧悦者为第四人而行别住、令退回本处、行僧悦，或以二十众作出罪，此则非法，不应行。”
‘‘Mānattārahacatuttho ce, bhikkhave, parivāsaṃ dadeyya, mūlāya paṭikasseyya, mānattaṃ dadeyya, taṃvīso abbheyya, akammaṃ, na ca karaṇīya’’nti.
78应僧悦者之行完
Mānattārahavattaṃ niṭṭhitaṃ.
794. 行僧悦者之行
4. Mānattacārikavattaṃ
90那时，正在行僧悦的比丘们接受清净比丘们的问讯、起迎、合掌、恭敬承事，以及提供座具、卧具、洗脚水、脚凳、擦脚布、接取钵衣、浴时擦背等服务。对此，少欲的比丘们……讥嫌、批评、指责道：“正在行僧悦的比丘怎么可以接受清净比丘的问讯、起迎……乃至浴时擦背的服务呢？”于是，那些比丘便将此事禀告了世尊。
Tena kho pana samayena mānattacārikā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma mānattacārikā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikamma’’nti! Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
72于是，世尊以此因缘、以此事件召集比丘僧团，问诸比丘：“诸比丘，据说行僧悦的比丘确实在接受清净比丘的问讯、起立迎接……乃至洗浴时擦背的服侍，这是真的吗？”“是真的，世尊。”世尊呵斥道：“这不合适，诸比丘，行僧悦的比丘怎能接受清净比丘的问讯……乃至洗浴时擦背的服侍呢！这不能让未生信者生信……”呵斥之后，世尊说了法义的开示，然后告诉诸比丘——
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi – ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, mānattacārikā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikamma’’nti? ‘‘Saccaṃ bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā – ‘‘ananucchavikaṃ…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, mānattacārikā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammaṃ! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
73诸比丘，行僧悦的比丘不应接受清净比丘的问讯、起立迎接、合掌礼敬、恭敬服务、递上座位、递上卧具，不应接受洗脚水、洗脚凳、擦脚布，不应接受他人代拿钵与袈裟，也不应接受洗浴时擦背。若有人接受，则犯恶作罪。诸比丘，我开许行僧悦的比丘之间，依辈分大小互相问讯、起立迎接……乃至洗浴时擦背。诸比丘，我开许行僧悦的比丘依辈分大小进行这五种事：诵戒日、邀请日、雨安居浴衣、分食、供餐。诸比丘，为此，我将为行僧悦的比丘制定行法，说明行僧悦比丘应当怎样行持。
‘‘Na , bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā sāditabbaṃ pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāro, seyyābhihāro, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ, nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Yo sādiyeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, mānattacārikānaṃ bhikkhūnaṃ mithu yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Anujānāmi, bhikkhave, mānattacārikānaṃ bhikkhūnaṃ pañca yathāvuḍḍhaṃ – uposathaṃ, pavāraṇaṃ, vassikasāṭikaṃ, oṇojanaṃ, bhattaṃ. Tena hi, bhikkhave, mānattacārikānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññapessāmi yathā mānattacārikehi bhikkhūhi vattitabbaṃ.
91诸比丘，行僧悦的比丘应正确行持。正确行持即是——
‘‘Mānattacārikena , bhikkhave, bhikkhunā sammā vattitabbaṃ. Tatrāyaṃ sammāvattanā –
75不得为人剃度，不得授予依止，不得令沙弥随侍，不得接受比丘尼教诫的任命，即使已受任命，亦不得教诫比丘尼。对于僧团因此罪断与僧悦之罪，不得再犯，亦不得犯同类之罪或更重之罪；不得指斥此羯磨，不得指斥行羯磨之人。不得废止清净比丘之布萨日，不得废止其自恣日，不得对其执行别住，不得对其行追究，不得令其表明清净，不得检举，不得追忆，不得与诸比丘结伴而行。
Na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo, na bhikkhunovādakasammuti sāditabbā, sammatenapi bhikkhuniyo na ovaditabbā. Yāya āpattiyā saṅghena mānattaṃ dinnaṃ hoti sā āpatti na āpajjitabbā, aññā vā tādisikā, tato vā pāpiṭṭhatarā; kammaṃ na garahitabbaṃ, kammikā na garahitabbā. Na pakatattassa bhikkhuno uposatho ṭhapetabbo, na pavāraṇā ṭhapetabbā, na savacanīyaṃ kātabbaṃ, na anuvādo paṭṭhapetabbo, na okāso kāretabbo, na codetabbo, na sāretabbo, na bhikkhūhi sampayojetabbaṃ.
76诸比丘，行僧悦之比丘，不得行于清净比丘之前，不得座于清净比丘之前。僧团中最末等的座席、最末等的卧具、最末等的住处，应分配与他，他亦应接受此举。
‘‘Na, bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā pakatattassa bhikkhuno purato gantabbaṃ, na purato nisīditabbaṃ. Yo hoti saṅghassa āsanapariyanto seyyāpariyanto vihārapariyanto so tassa padātabbo. Tena ca so sāditabbo.
77诸比丘，行僧悦之比丘，不应与清净比丘一同，以前导沙门或后随沙门的身份前往俗家，不应持守林栖支，不应持守常乞食支，亦不应因此使人转送食物，心想：‘不令他人知我此事。’
‘‘Na, bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vā kulāni upasaṅkamitabbāni, na āraññikaṅgaṃ samādātabbaṃ, na piṇḍapātikaṅgaṃ samādātabbaṃ, na ca tappaccayā piṇḍapāto nīharāpetabbo – mā maṃ jāniṃsūti.
78诸比丘，行僧悦的比丘作为客比丘时，应作通报；对客比丘，亦应通报；于布萨日应通报；于自恣日应通报；每日皆应通报。若患病，可遣使通报。
‘‘Mānattacārikena, bhikkhave, bhikkhunā āgantukena ārocetabbaṃ, āgantukassa ārocetabbaṃ, uposathe ārocetabbaṃ, pavāraṇāya ārocetabbaṃ , devasikaṃ ārocetabbaṃ. Sace gilāno hoti, dūtenapi ārocetabbaṃ.
79诸比丘，行僧悦的比丘不应从有比丘的住处前往无比丘的住处，除非与僧团同行，或因有险难。
‘‘Na, bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra saṅghena, aññatra antarāyā.
80诸比丘，行僧悦的比丘不应从有比丘的住处前往无比丘的非住处，除非与僧团同行，或因有险难。
‘‘Na, bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra saṅghena, aññatra antarāyā.
81诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的住处前往没有比丘的住处或非住处，除非与僧团同行，或因危难之故。
‘‘Na , bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra saṅghena, aññatra antarāyā.
82诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的非住处前往没有比丘的住处，不应前往没有比丘的非住处，也不应前往没有比丘的住处或非住处，除非与僧团同行，或因危难之故。
‘‘Na, bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo…pe… abhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra saṅghena, aññatra antarāyā.
83诸比丘，行别住的比丘不应从有比丘的住处或非住处前往没有比丘的住处，不应前往没有比丘的非住处，也不应前往没有比丘的住处或非住处，除非与僧团同行，或因危难之故。
‘‘Na, bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko āvāso gantabbo…pe… abhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra saṅghena, aññatra antarāyā.
84诸比丘，行僧悦的比丘不应从有比丘的住处，前往有比丘的住处、有比丘的非住处、有比丘的住处或非住处——若彼处有与他共住不同的比丘，除非由僧团派遣，或除有危难。
‘‘Na, bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra saṅghena, aññatra antarāyā.
85诸比丘，行僧悦的比丘不应从有比丘的非住处，前往有比丘的住处、有比丘的非住处、有比丘的住处或非住处——若彼处有与他共住不同的比丘，除非由僧团派遣，或除有危难。
‘‘Na bhikkhave , mānattacārikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra saṅghena, aññatra antarāyā.
86诸比丘，行僧悦的比丘不应从有比丘的住处或非住处，前往有比丘的住处、有比丘的非住处、有比丘的住处或非住处——若彼处有与他共住不同的比丘，除非由僧团派遣，或除有危难。
‘‘Na, bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko anāvāso gantabbo…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo , yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra saṅghena, aññatra antarāyā.
87诸比丘，行僧悦的比丘可从有比丘的住处前往有比丘的住处、有比丘的非住处，或有比丘的住处或非住处，只要那里有与他共住的比丘，且他知道：“我今日能抵达。”
‘‘Gantabbo, bhikkhave mānattacārikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso…pe… sabhikkhuko anāvāso…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
88诸比丘，行僧悦的比丘可从有比丘的非住处前往有比丘的住处、有比丘的非住处，或有比丘的住处或非住处，只要那里有与他共住的比丘，且他知道：“我今日能抵达。”
‘‘Gantabbo , bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso…pe… sabhikkhuko anāvāso…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
89诸比丘，行僧悦的比丘可从有比丘的住处或非住处前往有比丘的住处、有比丘的非住处，或有比丘的住处或非住处，只要那里有与他共住的比丘，且他知道：“我今日能抵达。”
‘‘Gantabbo, bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso…pe… sabhikkhuko anāvāso…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
90诸比丘，行僧悦的比丘不应与清净比丘在同一屋顶的住处同住，不应在同一屋顶的非住处同住，也不应在同一屋顶的住处或非住处同住。见到清净比丘，应从座起身，应请清净比丘就座。不应与清净比丘同坐一座；若清净比丘坐于低位，自己不应坐于高位；若清净比丘坐于地上，自己不应坐于座位。不应在同一经行处经行；若清净比丘在较低经行处经行，自己不应在较高经行处经行；若清净比丘在地面经行，自己不应在经行处经行。
‘‘Na , bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ. Pakatattaṃ bhikkhuṃ disvā āsanā vuṭṭhātabbaṃ. Pakatatto bhikkhu āsanena nimantetabbo. Na pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.
91诸比丘，行僧悦的比丘不应与行别住的比丘、不应与应退回原本的比丘、不应与应行僧悦的比丘、不应与比自己资深的行僧悦比丘、不应与应出罪的比丘，在同一屋顶的住处同住，不应在同一屋顶的非住处同住，也不应在同一屋顶的住处或非住处同住；不应同坐一座；若对方坐于低位，自己不应坐于高位；若对方坐于地上，自己不应坐于座位；不应在同一经行处经行；若对方在较低经行处经行，自己不应在较高经行处经行；若对方在地面经行，自己不应在经行处经行。
‘‘Na, bhikkhave, mānattacārikena bhikkhunā pārivāsikena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mānattārahena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mānattacārikena vuḍḍhatarena bhikkhunā saddhiṃ…pe… abbhānārahena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; na ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ , na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.
92诸比丘，若行僧悦的比丘作为第四人而给与别住、令退回原本、给与僧悦，或作为第二十人而为出罪，此等皆不成僧团行为，且不应作。
‘‘Mānattacārikacatuttho ce, bhikkhave, parivāsaṃ dadeyya, mūlāya paṭikasseyya, mānattaṃ dadeyya, taṃvīso abbheyya, akammaṃ, na ca karaṇīya’’nti.
92那时，优波离尊者前往世尊处，礼敬世尊后，坐在一旁。坐定之后，优波离尊者对世尊说：“尊者，行僧悦的比丘有多少种夜断的情况？” “优波离，行僧悦的比丘有四种夜断：共住、别住、不告知、在人数不足的僧团中行作。优波离，这便是有僧悦行的比丘的四种夜断。”
Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kati nu kho, bhante, mānattacārikassa bhikkhuno ratticchedā’’ti? ‘‘Cattāro kho , upāli, mānattacārikassa bhikkhuno ratticchedā. Sahavāso, vippavāso, anārocanā, ūne gaṇe caraṇaṃ – ime kho, upāli, cattāro mānattacārikassa bhikkhuno ratticchedā’’ti.
93当时，舍卫城中聚集了大比丘僧团。行僧悦的比丘们无法完成僧悦的清净。他们便将此事禀告世尊。“诸比丘，我允许放下僧悦。诸比丘，应当这样放下：那位行僧悦的比丘到一位比丘面前，上衣偏袒一肩，蹲坐，合掌，然后这样说：‘我放下僧悦。’这样，僧悦便已放下。或者说：‘我放下行法。’这样，僧悦亦然得放下。”
Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ mahābhikkhusaṅgho sannipatito hoti. Na sakkonti mānattacārikā bhikkhū mānattaṃ sodhetuṃ. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, mānattaṃ nikkhipituṃ. Evañca pana, bhikkhave, nikkhipitabbaṃ. Tena mānattacārikena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘mānattaṃ nikkhipāmī’ti. Nikkhittaṃ hoti mānattaṃ. ‘Vattaṃ nikkhipāmī’ti. Nikkhittaṃ hoti mānatta’’nti.
94那时，舍卫城的比丘们各自前往他处。行僧悦的比丘们得以完成僧悦的清净。他们便将此事禀告世尊。“诸比丘，我允许受持僧悦。诸比丘，应当这样受持：那位行僧悦的比丘到一位比丘面前，上衣偏袒一肩，蹲坐，合掌，然后这样说：‘我受持僧悦。’这样，僧悦便得受持。或者说：‘我受持行法。’这样，僧悦亦然得受持。”
Tena kho pana samayena sāvatthiyā bhikkhū tahaṃ tahaṃ pakkamiṃsu . Sakkonti mānattacārikā bhikkhū mānattaṃ sodhetuṃ. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, mānattaṃ samādiyituṃ. Evañca pana, bhikkhave, samādiyitabbaṃ. Tena mānattacārikena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā, evamassa vacanīyo – ‘mānattaṃ samādiyāmī’ti. Samādinnaṃ hoti mānattaṃ. ‘Vattaṃ samādiyāmī’ti. Samādinnaṃ hoti mānatta’’nti.
105行僧悦者之行完
Mānattacārikavattaṃ niṭṭhitaṃ.
1065. 应出罪者之行
5. Abbhānārahavattaṃ
95那时，应出罪的比丘们接受了清净比丘的合掌问候、起立迎接……乃至沐浴时搓背。那些少欲的比丘对此非难、批评、指责道：“这些应出罪的比丘，怎能接受清净比丘的合掌问候、起立迎接……乃至沐浴时搓背呢！”于是，那些比丘便将此事禀告世尊。
Tena kho pana samayena abbhānārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma abbhānārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikamma’’nti! Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
97此时，世尊以此因缘、以此事端，召集比丘僧团，问诸比丘：“诸比丘，那些应出罪的比丘，确实接受了清净比丘的合掌问候、起立迎接……乃至……洗澡时的搓背服务吗？”“世尊，确实如此。”世尊呵斥说：“这不合适……乃至……诸比丘，那些应出罪的比丘，怎么能接受清净比丘的合掌问候、起立迎接……乃至……洗澡时的搓背服务呢！诸比丘，这不能让未生信心者生起信心……乃至……”呵斥之后，世尊作了法义开示，告诉诸比丘：“诸比丘，应出罪的比丘不应接受清净比丘的合掌问候、起立迎接……乃至……洗澡时的搓背服务。若有人接受，便犯恶作。诸比丘，我允许应出罪的比丘之间，依戒腊高低相互行合掌问候、起立迎接……乃至……洗澡时的搓背服务。诸比丘，我允许应出罪的比丘们有五件事依戒腊高低而行：诵戒日、自恣日、雨安居衣、僧团分配、饮食分配。因此，诸比丘，我将为应出罪的比丘们制定应行的规则，这是应出罪的比丘们应当遵行的。”
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi – ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, abbhānārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammanti? ‘‘Saccaṃ bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā – ‘‘ananucchavikaṃ…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, abbhānārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammaṃ ! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā sāditabbaṃ pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ paccupaṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Yo sādiyeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, abbhānārahānaṃ bhikkhūnaṃ mithu yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ…pe… nahāne piṭṭhiparikammaṃ. Anujānāmi, bhikkhave, abbhānārahānaṃ bhikkhūnaṃ pañca yathāvuḍḍhaṃ – uposathaṃ, pavāraṇaṃ, vassikasāṭikaṃ, oṇojanaṃ, bhattaṃ. Tena hi, bhikkhave, abbhānārahānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññāpessāmi yathā abbhānārahehi bhikkhūhi vattitabbaṃ.
96诸比丘，应出罪的比丘应当如法而行。此正确行法即：
‘‘Abbhānārahena, bhikkhave, bhikkhunā sammā vattitabbaṃ. Tatrāyaṃ sammāvattanā –
99不应为人剃度……（如前广说，）不应使其与诸比丘有所往还。
Na upasampādetabbaṃ…pe… (yathā heṭṭhā, tathā vitthāretabbaṃ,) na bhikkhūhi sampayojetabbaṃ.
100诸比丘，应出罪的比丘，不应走在清净比丘之前，不应坐在其前。僧团中若有最末的座位、最末的卧处、最末的住所，便应授予他，他也应当领受。
‘‘Na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā pakatattassa bhikkhuno purato gantabbaṃ, na purato nisīditabbaṃ. Yo hoti saṅghassa āsanapariyanto seyyāpariyanto vihārapariyanto so tassa padātabbo. Tena ca so sāditabbo.
101诸比丘，应出罪的比丘，不应以清净比丘为前导沙门或后随沙门，前往俗家；不应受持林野住头陀支；不应受持常乞食头陀支；亦不应因畏人识知，而令人将钵食持来。
‘‘Na , bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vā kulāni upasaṅkamitabbāni; na āraññikaṅgaṃ samādātabbaṃ; na piṇḍapātikaṅgaṃ samādātabbaṃ; na ca tappaccayā piṇḍapāto nīharāpetabbo – mā maṃ jāniṃsūti.
102诸比丘，应出罪的比丘不应从有比丘的住处前往无比丘的住处，除非与清净比丘同行，或有障碍因缘。
‘‘Na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.
103诸比丘，应出罪的比丘不应从有比丘的住处前往无比丘的非住处，除非与清净比丘同行，或有障碍因缘。……（如同前文，应如此详释。）
‘‘Na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā…pe…. (Yathā heṭṭhā, tathā vitthāretabbā.)
104“诸比丘，应出罪的比丘可从有比丘的住处，前往有比丘的住处……有比丘的非住处……有比丘的住处或非住处，只要彼处的比丘与他共住身份相同，且他确知今日能够抵达。”
‘‘Gantabbo , bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā…pe… anāvāsā…pe… āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso…pe… sabhikkhuko anāvāso…pe… sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samānasaṃvāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.
105诸比丘，应出罪的比丘不应与清净比丘在同一屋檐下的住处共住，不应在同一屋檐下的非住处共住，不应在同一屋檐下的住处或非住处共住。见到清净比丘时，应从座起身；若清净比丘有座，应请他入座。不应与清净比丘同坐一座；若清净比丘坐于低座，不应坐于高座；若清净比丘坐于地上，不应坐于座位。不应在同一经行处经行；若清净比丘在低处经行，不应在高处经行；若清净比丘在地上经行，不应在经行处经行。
‘‘Na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; pakatattaṃ bhikkhuṃ disvā āsanā vuṭṭhātabbaṃ, pakatatto bhikkhu āsanena nimantetabbo; na pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.
106诸比丘，应出罪的比丘不应与行别住的比丘、不应与应退回原本的比丘、不应与应行僧悦的比丘、不应与行僧悦的比丘、不应与年长而应出罪的比丘，在同一屋檐下的住处共住；不应在同一屋檐下的非住处共住；不应在同一屋檐下的住处或非住处共住。不应同坐一座；若对方坐于低座，不应坐于高座；若对方坐于地上，不应坐于座位。不应在同一经行处经行；若对方在低处经行，不应在高处经行；若对方在地上经行，不应在经行处经行。
‘‘Na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā pārivāsikena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mūlāyapaṭikassanārahena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mānattārahena bhikkhunā saddhiṃ…pe… mānattacārikena bhikkhunā saddhiṃ…pe… abbhānārahena vuḍḍhatarena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ; na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; na ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ , na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.
107诸比丘，若以应出罪者为第四位而授予别住、退回原本、授予僧悦，或以应出罪者为第二十位而作出罪，此业不成，不应行之。
‘‘Abbhānārahacatuttho ce, bhikkhave, parivāsaṃ dadeyya, mūlāya paṭikasseyya, mānattaṃ dadeyya, taṃvīso abbheyya, akammaṃ, na ca karaṇīya’’nti.
119应出罪者之行完
Abbhānārahavattaṃ niṭṭhitaṃ.
120别住篇第二
Pārivāsikakkhandhako dutiyo.
121此篇中有五事
Imamhi khandhake vatthū pañca.
122其偈颂
Tassuddānaṃ –
108行别住者竟接受清净比丘的恭敬服侍；
Pārivāsikā sādenti, pakatattāna bhikkhunaṃ;
109礼拜、起迎、合掌及如法的恭敬；
Abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ, añjaliñca sāmīciyaṃ.
110让座、提供卧具，乃至洗脚凳与擦脚布；
Āsanaṃ seyyābhihāraṃ, pādo pīṭhaṃ kathalikaṃ;
111钵、沐浴时的按摩，善良的比丘们对此非难。
Pattaṃ nahāne parikammaṃ, ujjhāyanti ca pesalā.
112接受者彼此之间，依辈分而有五种恶作罪。
Dukkaṭaṃ sādiyantassa, mithu pañca yathāvuḍḍhaṃ ;
113布萨、自恣、雨安居衣、供养与诸食事。
Uposathaṃ pavāraṇaṃ, vassikoṇojabhojanaṃ.
114在那里，于清净的比丘前，正向而行。
Sammā ca vattanā tattha, pakatattassa gacchantaṃ;
115无论前或后，若有界限，亦复如是。
Yo ca hoti pariyanto, pure pacchā tatheva ca .
116阿兰若，乞食，持食归；关于客比丘，于布萨日。
Āraññapiṇḍanīhāro, āgantuke uposathe;
117在自恣时，应遣使者前往有比丘之处。
Pavāraṇāya dūtena, gantabbo ca sabhikkhuko.
118同在屋檐下，应行出罪；同样地，也应邀请。
Ekacchanne ca vuṭṭhānaṃ, tatheva ca nimantaye;
119在座、低座、经行道、地面，以及经行时。
Āsane nīce caṅkame, chamāyaṃ caṅkamena ca.
120与戒腊更高者羯磨不成立，夜断与清净；
Vuḍḍhatarena akammaṃ, ratticchedā ca sodhanā;
121舍弃与受持，即行别住者之行法；
Nikkhipanaṃ samādānaṃ, vattaṃva pārivāsike .
122退回根本者、应行僧悦者，与正行僧悦者；
Mūlāya mānattārahā, tathā mānattacārikā;
123应为出罪者的方法，及再综合诸法而说。
Abbhānārahe nayo cāpi, sambhedaṃ nayato puna.
124行别住者有三类，行僧悦者有四类；
Pārivāsikesu tayo, catu mānattacārike;
125在夜断与僧悦的每日中，这些分类并不一致。
Na samenti ratticchedesu , mānattesu ca devasi;
126其余两种羯磨与此类似，三种羯磨则完全相同。
Dve kammā sadisā sesā, tayo kammā samāsamāti .
142别住篇完
Pārivāsikakkhandhakaṃ niṭṭhitaṃ.