2. 别住篇义注
12. 别住犍度
2. Pārivāsikakkhandhakaṃ
2别住者行仪之论
Pārivāsikavattakathā
7575. 在别住犍度中——“别住者”是指正在行别住的人。其中，别住有四种：无覆藏别住、有覆藏别住、清净别住、合聚别住。在这些当中，“诸比丘，若有其他先前为外道者，于此法律中希望出家、希望受具足戒，应给予他四个月的别住”（《大品》86），如此在大犍度中所说的外道别住，名为无覆藏别住。关于它应说的，已经说过了。然而，此处的别住并非指它。其余三种别住，是给予那些犯了僧残罪并且覆藏了该罪的人。关于它们应说的，我们将在合聚犍度中说明。而这三种才是此处所指的。因此，正在行这三种中任何一种别住的人，应被理解为“别住者”。
75. Pārivāsikakkhandhake – pārivāsikāti parivāsaṃ parivasantā. Tattha catubbidho parivāso – appaṭicchannaparivāso, paṭicchannaparivāso, suddhantaparivāso, samodhānaparivāsoti. Tesu ‘‘yo, bhikkhave, aññopi aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, tassa cattāro māse parivāso dātabbo’’ti (mahāva. 86) evaṃ mahākhandhake vutto titthiyaparivāso appaṭicchannaparivāso nāma. Tattha yaṃ vattabbaṃ taṃ vuttameva. Ayaṃ pana idha anadhippeto. Sesā tayo yena saṅghādisesāpatti āpannā ceva hoti paṭicchāditā ca, tassa dātabbā. Tesu yaṃ vattabbaṃ taṃ samuccayakkhandhake vakkhāma. Ete pana idha adhippetā. Tasmā etesu yaṃkiñci parivāsaṃ parivasantā ‘‘pārivāsikā’’ti veditabbā.
2“对自性清净的比丘们”是指除了较新的别住者之外，其余的一切比丘，乃至包括应被牵回本初等的人。“接受问讯和起迎”的意思是：他们所做的问讯等，他接受、认可，而不拒绝。其中，“适当行为”是指除了问讯等之外，对其他适合的、如扇风、提供饮水等的威仪行为的称呼。“递送座位”是指递送座位，即拿着座位上前，或仅仅是铺设座位。对于递送卧具，也是同样的道理。“洗脚水”是指洗脚的水。“脚凳”是指放置已洗之脚的凳子。“脚擦板”是指放置未洗之脚的板子或擦脚之物。犯恶作罪：即使是对于自己的共住弟子，若接受其服务，也犯恶作。因此，应对他们说：“我正在行律仪治罚，不要对我履行义务，不要向我请示入村。”如果那些因信心而出家的良家子弟说：“尊者，您行您的律仪治罚吧”，然后仍然履行义务，并且请示入村，那么从被禁止的时间开始，便没有罪过。“相互按戒腊”是指别住比丘们彼此之间，由戒腊较高者接受戒腊较低者的服务。
Pakatattānaṃ bhikkhūnanti ṭhapetvā navakataraṃ pārivāsikaṃ avasesānaṃ antamaso mūlāyapaṭikassanārahādīnampi. Abhivādanapaccuṭṭhānanti yaṃ te abhivādanādiṃ karonti, taṃ sādiyanti, sampaṭicchanti; na paṭikkhipantīti attho. Tattha sāmīcikammanti ṭhapetvā abhivādanādīni aññassa anucchavikassa bījanavātadānādino ābhisamācārikassetaṃ adhivacanaṃ. Āsanābhihāranti āsanassa abhiharaṇaṃ, āsanaṃ gahetvā abhigamanaṃ paññāpanameva vā. Seyyābhihārepi eseva nayo. Pādodakanti pādadhovanaudakaṃ. Pādapīṭhanti dhotapādaṭṭhapanakaṃ. Pādakathalikanti adhotapādaṭṭhapanakaṃ pādaghaṃsanaṃ vā. Āpatti dukkaṭassāti saddhivihārikānampi sādiyantassa dukkaṭameva, tasmā te vattabbā – ‘‘ahaṃ vinayakammaṃ karomi, mayhaṃ vattaṃ mā karotha, mā maṃ gāmappavesanaṃ āpucchathā’’ti. Sace saddhāpabbajitā kulaputtā ‘‘tumhe, bhante, tumhākaṃ vinayakammaṃ karothā’’ti vatvā vattaṃ karonti, gāmappavesanampi āpucchantiyeva, vāritakālato paṭṭhāya anāpatti. Mithu yathāvuḍḍhanti pārivāsikabhikkhūnaṃ aññamaññaṃ yo yo vuḍḍho tena tena navakatarassa sādituṃ.
3“五种按戒腊”是指与自性清净的比丘们也按照戒腊顺序。因此，在诵巴帝摩卡时，他可以坐在界内。然而，在《大护持》中说：“不应坐在诵戒的区域内，而应离开诵戒区域，但不离开界内而坐。”在举行清净布萨时，应坐在僧团新比丘的位置，就在那里坐着，以自己应诵的戒本进行清净布萨。在自恣时，也应坐在僧团新比丘的位置，就在那里坐着，以自己应诵的戒本进行自恣。当僧团敲钟分发雨衣时，他也可以在自己的钵位领取。
Pañcayathāvuḍḍhanti pakatattehipi saddhiṃ vuḍḍhapaṭipāṭiyā eva. Tasmā pātimokkhe uddissamāne hatthapāse nisīdituṃ vaṭṭati. Mahāpaccariyaṃ pana ‘‘pāḷiyā anisīditvā pāḷiṃ vihāya hatthapāsaṃ amuñcantena nisīditabba’’nti vuttaṃ. Pārisuddhiuposathe karīyamāne saṅghanavakaṭṭhāne nisīditvā tattheva nisinnena attano pāḷiyā pārisuddhiuposatho kātabbo. Pavāraṇāyapi saṅghanavakaṭṭhāne nisīditvā tattheva nisinnena attano pāḷiyā pavāretabbaṃ. Saṅghena ghaṇṭiṃ paharitvā bhājīyamānaṃ vassikasāṭikampi attano pattaṭṭhāne gahetuṃ vaṭṭati.
4“舍弃”是指放弃。如果别住者得到两三份指定食等，并且他另有个人食物的期望，那么他应按顺序领取后，说：“尊者，请往下取吧，今天我有食物的期望，我明天再取”，然后将其舍弃。这样，他可以在之后的日子里领取它们。在《库伦达》中说：第二天，应最先给他。然而，如果他不领取也不舍弃，第二天就得不到。这称为“舍弃”，是特别为别住者开许的。为什么？因为他坐在僧团新比丘的位置时，在食堂里可能得到或得不到粥、硬食等，所以为了照顾他，说“不要因乞食而疲劳”，而特别为他开许了这一点。
Oṇojananti vissajjanaṃ vuccati. Sace hi pārivāsikassa dve tīṇi uddesabhattādīni pāpuṇanti, aññā cassa puggalikabhattapaccāsā hoti, tāni paṭipāṭiyā gahetvā ‘‘bhante, heṭṭhā gāhetha, ajja mayhaṃ bhattapaccāsā atthi, sve gaṇhissāmī’’ti vatvā vissajjetabbāni. Evaṃ tāni punadivasesu gaṇhituṃ labhati. Punadivase sabbapaṭhamaṃ etassa dātabbanti kurundiyaṃ vuttaṃ. Yadi pana na gaṇhāti na vissajjeti, punadivase na labhati, idaṃ oṇojanaṃ nāma pārivāsikasseva odissa anuññātaṃ. Kasmā? Tassa hi saṅghanavakaṭṭhāne nisinnassa bhattagge yāgukhajjakādīni pāpuṇanti vā na vā, tasmā so ‘‘bhikkhāhārena mā kilamitthā’’ti idamassa saṅgahakaraṇatthāya odissa anuññātaṃ.
5“食物”是指在寺院中，僧团的四方食，应由前来的比丘们按戒腊顺序领取后带走，这是按戒腊得到的。然而，他不能走到诵戒区域内，也不能站在那里，因此应离开诵戒区域，站在界内，伸出手，像鹰俯冲抓取一样地拿取。不能叫净人或沙弥拿来。如果他们自己拿来，是可以的。对于国王的大箱食，也是同样的道理。在四方食中，如果他想舍弃，应在为自己举起的食团前说：“今天我有食物，我明天再取。”在《大护持》中说：第二天，他得到两个食团。指定食等也应离开诵戒区域后拿取。然而，在让人坐下并分食的地方，他应以沙弥中最大者的身份，作为比丘中的僧团新者而坐。
Bhattanti āgatāgatehi vuḍḍhapaṭipāṭiyā gahetvā gantabbaṃ vihāre saṅghassa catussālabhattaṃ, etaṃ yathāvuḍḍhaṃ labhati. Pāḷiyā pana gantuṃ vā ṭhātuṃ vā na labhati, tasmā pāḷito osakkitvā hatthapāse ṭhitena hatthaṃ pasāretvā yathā seno nipatitvā gaṇhāti, evaṃ gaṇhitabbaṃ. Ārāmikasamaṇuddesehi āharāpetuṃ na labhati. Sace sayameva āharanti, vaṭṭati. Rañño mahāpeḷabhattepi eseva nayo. Catussālabhatte pana sace oṇojanaṃ kattukāmo hoti, attano atthāya ukkhitte piṇḍe ‘‘ajja me bhattaṃ atthi, sve gaṇhissāmī’’ti vattabbaṃ. Punadivase dve piṇḍe labhatīti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. Uddesabhattādīnipi pāḷito osakkitvāva gahetabbāni. Yattha pana nisīdāpetvā parivisanti, tattha sāmaṇerānaṃ jeṭṭhakena bhikkhūnaṃ saṅghanavakena hutvā nisīditabbaṃ.
7676. 现在，关于所说的“正行”，其中，“不应令受具足戒”是指不应作为戒师而令人受具足戒；然而，若放下义务，则可以令人受具足戒。即使作为阿阇梨，也不应教授羯磨语；若无他人，放下义务后可以教授。“不应给与依止”是指不应给与客比丘依止。对于那些原本已得依止的人，应对他们说：“我正在行律仪治罚，请到某长老那里去取依止，不要对我履行义务，不要向我请示入村。”如果这样说了之后，他们仍然履行义务，那么从被禁止的时间开始，即使他们履行，也没有罪过。
76. Idāni yā ayaṃ sammāvattanā vuttā, tattha na upasampādetabbanti upajjhāyena hutvā na upasampādetabbaṃ; vattaṃ nikkhipitvā pana upasampādetuṃ vaṭṭati. Ācariyena hutvāpi kammavācā na sāvetabbā, aññasmiṃ asati vattaṃ nikkhipitvā sāvetuṃ vaṭṭati. Na nissayoti āgantukānaṃ nissayo na dātabbo. Yehipi pakatiyāva nissayo gahito, te vattabbā – ‘‘ahaṃ vinayakammaṃ karomi, asukattherassa nāma santike nissayaṃ gaṇhatha, mayhaṃ vattaṃ mā karotha, mā maṃ gāmappavesanaṃ āpucchathā’’ti. Sace evaṃ vuttepi karontiyeva, vāritakālato paṭṭhāya karontesupi anāpatti.
7“非沙弥”是指不得接受其他沙弥。即使已给予依止师而接受的沙弥，也应被告知：“我执行律仪之事，不要对我履行义务，不要向我请示入村。”若如此告知后他们仍然照做，从禁止之时起，即使他们做了也无犯。所谓比丘尼教诫者之认可，被视为一种权威地位，因此已被拒绝，故应对比丘僧团说：“尊者，我执行律仪之事，请你们指定比丘尼教诫者。”或者应将责任委托给一位有能力的比丘。当比丘尼们前来时，应告诉她们：“前往僧团处，僧团将为你们指定教诫者。”或者说：“我执行律仪之事，请前往某位比丘处，他将为你们作教诫。”
Na sāmaṇeroti añño sāmaṇero na gahetabbo. Upajjhaṃ datvā gahitasāmaṇerāpi vattabbā – ‘‘ahaṃ vinayakammaṃ karomi, mayhaṃ vattaṃ mā karotha, mā maṃ gāmappavesanaṃ āpucchathā’’ti. Sace evaṃ vuttepi karontiyeva, vāritakālato paṭṭhāya karontesupi anāpatti. Bhikkhunovādakasammuti nāma ādhipaccaṭṭhānabhūtāti paṭikkhittā, tasmā bhikkhusaṅghassa vattabbaṃ – ‘‘bhante, ahaṃ vinayakammaṃ karomi, bhikkhunovādakaṃ jānāthā’’ti, paṭibalassa vā bhikkhussa bhāro kātabbo. Āgatā bhikkhuniyo ‘‘saṅghasantikaṃ gacchatha, saṅgho vo ovādadāyakaṃ jānissatī’’ti vā ‘‘ahaṃ vinayakammaṃ karomi, asukabhikkhussa nāma santikaṃ gacchatha, so vo ovādaṃ dassatī’’ti vā vattabbā.
8“该罪”是指：在给予别住以对治故意出精时，不得再犯故意出精。“或其他类似之罪”是指身体接触等重罪。“或比此更严重之罪”是指波罗夷罪。在七种罪中，恶说罪是较严重的；恶作罪是更严重的；恶作罪是较严重的，应悔过罪是更严重的，依此类推，对于波逸提、偷兰遮、僧残、波罗夷等罪，也应如此类推。在这些罪的事项中，恶说罪的事项是较严重的，恶作罪的事项是更严重的，应依前述方法了知其差别。然而，在制戒所遮的学处中，事项和罪都是较严重的。在世间所遮的学处中，两者都是更严重的。
Sā āpattīti sukkavissaṭṭhiyā parivāse dinne sukkavissaṭṭhi nāpajjitabbā. Aññā vā tādisikāti kāyasaṃsaggādigarukāpatti. Tato vā pāpiṭṭhatarāti pārājikāpatti; sattasu hi āpattīsu dubbhāsitāpatti pāpiṭṭhā; dukkaṭāpatti pāpiṭṭhatarā; dukkaṭāpatti pāpiṭṭhā, pāṭidesanīyāpatti pāpiṭṭhatarāti evaṃ pācittiyathullaccayasaṅghādisesapārājikāpattīsu nayo netabbo. Tāsaṃ vatthūsupi dubbhāsitavatthu pāpiṭṭhaṃ, dukkaṭavatthu pāpiṭṭhataranti purimanayeneva bhedo veditabbo. Paṇṇattivajjasikkhāpade pana vatthupi āpattipi pāpiṭṭhā. Lokavajje ubhayampi pāpiṭṭhataraṃ.
9“业”是指别住业的羯磨语。不应以“未作之业是恶作”等语，或以“这算什么业？是耕作业还是牧牛业？”等语来讥嫌该业。“执行业者”是指那些执行了该业的比丘，不应以“愚痴者、无能者”等语来讥嫌他们。“不应作令其可语”是指不应为了制造障碍或为了召唤而作令其可语。若为了制造障碍而作，则如此说：“我令尊者在此事上可语，在此住处，乃至该诤事未平息之前，你一步也不得离开。”若为了召唤而作，则如此说：“我令你可语，来，与我一同前往持律者面前。”这两种情况都不应作。
Kammanti parivāsakammavācā vuccati. Taṃ kammaṃ ‘‘akataṃ dukkaṭa’’ntiādīhi vā ‘‘kiṃ idaṃ kammaṃ nāma kasikammaṃ gorakkhakamma’’ntiādīhi vā vacanehi na garahitabbaṃ. Kammikāti yehi bhikkhūhi kammaṃ kataṃ, te vuccanti, te ‘‘bālā abyattā’’tiādīhi vacanehi na garahitabbā. Nasavacanīyaṃ kātabbanti palibodhatthāya vā pakkosanatthāya vā savacanīyaṃ na kātabbaṃ, palibodhatthāya hi karonto ‘‘ahaṃ āyasmantaṃ imasmiṃ vatthusmiṃ savacanīyaṃ karomi, imamhā āvāsā ekapadampi mā pakkāmi, yāva na taṃ adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ hotī’’ti evaṃ karoti. Pakkosanatthāya karonto ‘‘ahaṃ te savacanīyaṃ karomi, ehi mayā saddhiṃ vinayadharānaṃ sammukhībhāvaṃ gacchāmā’’ti evaṃ karoti; tadubhayampi na kātabbaṃ.
10“不得指责”是指不得在寺院中担任上座之位。不得成为诵戒者或说法者。也不得依十三种认可中的任何一种认可来行使主宰之权。“不得请求机会”是指不得让清净比丘如此请求机会：“请尊者给我机会，我想对你说。”不得以事或以罪来举罪，不得提醒说：“这是你以前的过失。”“不得令比丘们相互对抗”是指不得将比丘们撮合在一起而引发争吵。
Na anuvādoti vihāre jeṭṭhakaṭṭhānaṃ na kātabbaṃ. Pātimokkhuddesakena vā dhammajjhesakena vā na bhavitabbaṃ. Nāpi terasasu sammutīsu ekasammutivasenāpi issariyakammaṃ kātabbaṃ. Na okāsoti ‘‘karotu me āyasmā okāsaṃ, ahaṃ taṃ vattukāmo’’ti evaṃ pakatattassa okāso na kāretabbo, vatthunā vā āpattiyā vā na codetabbo, ‘‘ayaṃ pubbe te doso’’ti na sāretabbo. Na bhikkhūhi sampayojetabbanti aññamaññaṃ yojetvā kalaho na kāretabbo.
11“在前面”是指不得作为僧团长老而走在前面，应离开十二肘的界内区域，单独行走。就座时也是如此原则。“座位之限”是指在食堂等处的新比丘座位，应给予他此座位，他应坐在那里。“卧具之限”是指卧具的限定，即最差的床和椅子。他不得依戒腊在自己应得之处取得卧具。应给予他所有比丘挑选后剩下的、布满臭虫粪便、用藤条等绑缚的劣等卧具。“住处之限”是指如同卧具一样，居住的住所也不得依戒腊在他应得之处取得。应给予他所有比丘挑选后剩下的、布满灰尘、有蜥蜴老鼠的叶屋。如果所有清净比丘都住在树下或露地，不进入有覆盖之处，那么所有这些住处都称为被他们舍弃的住所。在这些住所中，他可以得到任何他想要的。在入雨安居的当天，他可以站在一边，依戒腊取得资具。他不能取得固定雨安居的住所，若想取得固定雨安居的住所，应放下义务后再取得。
Puratoti saṅghattherena hutvā purato na gantabbaṃ, dvādasahatthaṃ upacāraṃ muñcitvā ekakena gantabbaṃ. Nisīdanepi eseva nayo. Āsanapariyantoti bhattaggādīsu saṅghanavakāsanaṃ vuccati; svāssa dātabbo, tattha nisīditabbaṃ. Seyyāpariyantoti seyyānaṃ pariyanto, sabbalāmakaṃ mañcapīṭhaṃ. Ayañhi vassaggena attano pattaṭṭhāne seyyaṃ gahetuṃ na labhati. Sabbabhikkhūhi vicinitvā gahitāvasesā maṅkulagūthabharitā vettalatādivinaddhā lāmakaseyyā assa dātabbā. Vihārapariyantoti yathā ca seyyā, evaṃ vasanaāvāsopi vassaggena attano pattaṭṭhāne tassa na vaṭṭati. Sabbabhikkhūhi vicinitvā gahitāvasesā pana rajohatabhūmi jatukamūsikabharitā paṇṇasālā assa dātabbā. Sace pakatattā sabbe rukkhamūlikā abbhokāsikā ca honti, channaṃ na upenti, sabbepi etehi vissaṭṭhāvāsā nāma honti. Tesu yaṃ icchati, taṃ labhati. Vassūpanāyikadivase paccayaṃ ekapasse ṭhatvā vassaggena gaṇhituṃ labhati. Senāsanaṃ na labhati, nibaddhavassāvāsikaṃ senāsanaṃ gaṇhitukāmena vattaṃ nikkhipitvā gahetabbaṃ.
12“他应接受此”是指比丘们给予他的座位等限定之物，他应接受此。“作为前沙门或后沙门”是指在亲属邀请之处，若被邀请“请带若干比丘前来”，则不应如此商议：“尊者，某家族邀请了比丘们，来，我们去那里吧。”然后安排比丘们作为前沙门或后沙门而前往。然而，可以如此委婉地说：“尊者，在某村庄，人们期望比丘们到来，如果你们能给予他们护念，那就太好了。”
Tenaca so sāditabboti yaṃ assa āsanādipariyantaṃ bhikkhū denti, so eva sāditabbo. Puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vāti ñātipavāritaṭṭhāne ‘‘ettake bhikkhū gahetvā āgacchathā’’ti nimantitena ‘‘bhante, asukaṃ nāma kulaṃ bhikkhū nimantesi, etha tattha gacchāmā’’ti evaṃ saṃvidhāya bhikkhū puresamaṇe vā pacchāsamaṇe vā katvā na gantabbaṃ. ‘‘Bhante, asukasmiṃ nāma gāme manussā bhikkhūnaṃ āgamanaṃ icchanti, sādhu vatassa sace tesaṃ saṅgahaṃ kareyyāthā’’ti evaṃ pana pariyāyena kathetuṃ vaṭṭati.
13“不得持阿兰若支”是指不得因羞于向来来往往的人告知而受持阿兰若头陀支。即使原本已受持者，也应带另一位比丘，在阿兰若处等待天明，不得独自居住。同样，在食堂等处的座位之限中，不得因羞于坐着而受持乞食头陀支。然而，若原本就是乞食者，则对此不予禁止。
Na āraññikaṅganti āgatāgatānaṃ ārocetuṃ harāyamānena āraññikadhutaṅgaṃ na samādātabbaṃ. Yenāpi pakatiyā samādinnaṃ, tena dutiyaṃ bhikkhuṃ gahetvā araññe aruṇaṃ uṭṭhāpetabbaṃ, na ca ekakena vatthabbaṃ. Tathā bhattaggādīsu āsanapariyante nisajjāya harāyamānena piṇḍapātikadhutaṅgampi na samādātabbaṃ. Yo pana pakatiyāva piṇḍapātiko tassa paṭisedho natthi.
14“不因此缘故”指：不应以“我已受食，将坐在僧院内数夜；若我行走时见到比丘而不告知，会有隔夜”为由，令人将钵食送出。不应以“莫让人知道我”的心态，让沙弥在僧院内煮食而食。必须进入村落乞食。然而，病比丘或因从事新造业、担任阿阇梨、和尚等职责者，可以留在僧院内。即使村中有数百比丘游行，无法告知，也可前往村中住处，在与己同分的处所居住。
Na ca tappaccayāti ‘‘nīhaṭabhatto hutvā vihāreyeva nisīditvā bhuñjanto rattiyo gaṇayissāmi, gacchato me bhikkhuṃ disvā anārocentassa ratticchedo siyā’’ti iminā kāraṇena piṇḍapāto na nīharāpetabbo. Mā maṃ jāniṃsūti ‘‘mā maṃ ekabhikkhupi jānātū’’ti ca iminā ajjhāsayena vihāre sāmaṇerehi pacāpetvā bhuñjitumpi na labhati. Gāmaṃ piṇḍāya pavisitabbameva. Gilānassa pana navakammaācariyupajjhāyakiccādipasutassa vā vihāreyeva acchituṃ vaṭṭati. Sacepi gāme anekasatā bhikkhū vicaranti, na sakkā hoti ārocetuṃ, gāmakāvāsaṃ gantvā sabhāgaṭṭhāne vasituṃ vaṭṭati.
15“客比丘”指：去到某一僧院时，应向那里的比丘们告知。若见所有比丘聚在一处，应即在一处告知。若他们分散在树下等处，应逐处前往告知。若故意不告知，既有隔夜，又有坏威仪突吉罗。若搜寻时未见到部分比丘，则仅有隔夜，无坏威仪突吉罗。
Āgantukenāti kañci vihāraṃ gatena tattha bhikkhūnaṃ ārocetabbaṃ. Sace sabbe ekaṭṭhāne ṭhite passati, ekaṭṭhāne ṭhiteneva ārocetabbaṃ. Atha rukkhamūlādīsu visuṃ visuṃ ṭhitā honti, tattha tattha gantvā ārocetabbaṃ. Sañcicca anārocentassa ratticchedo ca hoti, vattabhede ca dukkaṭaṃ. Atha vicinanto ekacce na passati, ratticchedova hoti, na vattabhedadukkaṭaṃ.
16“对客比丘”指：即使来到自己居住的僧院，也应依前述方法向一人或多人告知。此处的隔夜与坏威仪亦应依前述方法了知。若客比丘稍作休息或未休息即从僧院中间走过，也应向他们告知。若他们不知情而离去，而此比丘在他们离去后才知晓，应追去告知。若无法赶上，则仅有隔夜，无坏威仪突吉罗。即使那些未进入僧院内，仅踏入近行界而离去者，若此比丘听到他们的伞声、咳嗽声或喷嚏声而知有客比丘，应前往告知。若在离去后才知晓，也应追去告知。若无法赶上，则仅有隔夜，无坏威仪突吉罗。若有人夜间来、夜间去，他也造成此比丘的隔夜，但因不知情，故无坏威仪突吉罗。若在不知情的情况下举行出罪，则羯磨不成，此据《库伦达》所说。因此，应多取几日，此为无有过失的行法。
Āgantukassāti attano vasanavihāraṃ āgatassāpi ekassa vā bahūnaṃ vā vuttanayeneva ārocetabbaṃ . Ratticchedavattabhedāpi cettha vuttanayeneva veditabbā. Sace āgantukā muhuttaṃ vissamitvā vā avissamitvā eva vā vihāramajjhena gacchanti, tesampi ārocetabbaṃ. Sace tassa ajānantasseva gacchanti, ayañca pana gatakāle jānāti, gantvā ārocetabbaṃ. Sampāpuṇituṃ asakkontassa ratticchedova hoti, na vattabhedadukkaṭaṃ. Yepi antovihāraṃ appavisitvā upacārasīmaṃ okkamitvā gacchanti, ayañca nesaṃ chattasaddaṃ vā ukkāsitasaddaṃ vā khipitasaddaṃ vā sutvāva āgantukabhāvaṃ jānāti, gantvā ārocetabbaṃ . Gatakāle jānantenapi anubandhitvā ārocetabbameva. Sampāpuṇituṃ asakkontassa ratticchedova hoti, na vattabhedadukkaṭaṃ. Yopi rattiṃyeva āgantvā rattiṃyeva gacchati, sopissa ratticchedaṃ karoti, aññātattā pana vattabhedadukkaṭaṃ natthi. Sace ajānitvāva abbhānaṃ karoti, akatameva hotīti kurundiyaṃ vuttaṃ. Tasmā adhikā rattiyo gahetvā kātabbaṃ, ayaṃ apaṇṇakapaṭipadā.
17在河等处以船行、站在对岸、从空中行、在山腹丛林等远处，若见到比丘且能确定“这是比丘”，则应乘船等前往，或大声呼喊，或迅速追赶告知。若不告知，既有隔夜，又有坏威仪突吉罗。若虽努力而无法赶上或使其听到，则仅有隔夜，无坏威仪突吉罗。僧伽色那无畏长老则依境非境而说：“据说在境内不告知者，既有隔夜又有坏威仪突吉罗；在境外则两者皆无。”卡拉维卡提沙长老说：“仅以‘此是沙门’的确定为标准，即使在境外，虽无坏威仪突吉罗，但隔夜仍然存在。”
Nadīādīsu nāvāya gacchantampi paratīre ṭhitampi ākāsena gacchantampi pabbatatalaaraññādīsu dūre ṭhitampi bhikkhuṃ disvā sace ‘‘bhikkhū’’ti vavatthānaṃ atthi, nāvādīhi vā gantvā mahāsaddaṃ katvā vā vegena anubandhitvā vā ārocetabbaṃ, anārocentassa ratticchedo ceva vattabhedadukkaṭañca. Sace vāyamantopi sampāpuṇituṃ vā sāvetuṃ vā na sakkoti, ratticchedova hoti, na vattabhedadukkaṭaṃ. Saṅghasenābhayatthero pana visayāvisayena katheti – ‘‘visaye kira anārocentassa ratticchedo ceva vattabhedadukkaṭañca hoti, avisaye pana ubhayampi natthī’’ti. Karavīkatissatthero ‘‘samaṇo ayanti vavatthānameva pamāṇaṃ, sacepi avisayo hoti, vattabhedadukkaṭameva natthi, ratticchedo pana hotiyevā’’ti āha.
18“在布萨日”指：客比丘们心想“我们将赶上布萨”而来，即使以神通来者，也知布萨之事而停下作布萨，因此，为清净客比丘故，应在布萨日告知。自恣时也是如此。“病者”指不能前往者。“通过使者”指：此处不得派遣未受具足戒者，应派遣比丘去告知。
Uposatheti ‘‘uposathaṃ sampāpuṇissāmā’’ti āgantukā bhikkhū āgacchanti, iddhiyā gacchantāpi uposathabhāvaṃ ñatvā otaritvā uposathaṃ karonti, tasmā āgantukasodhanatthaṃ uposathadivase ārocetabbaṃ. Pavāraṇāyapi eseva nayo. Gilānoti gantuṃ asamattho. Dūtenāti ettha anupasampannaṃ pesetuṃ na vaṭṭati, bhikkhuṃ pesetvā ārocāpetabbaṃ.
19“无比丘住处”指空寺；其中连一位比丘也没有，不应为了居住而去那里。因为那里没有可计夜数的比丘，但与本性比丘同住则可以。然而，在十种障碍中，即使没有可计夜数的比丘，为了脱离障碍也应前往。因此说“除非有障碍”。与不同共住者一起不得作律羯磨。即使不告知他们，也没有隔夜，如同无比丘住处一般。因此说“那里有不同共住的比丘”。其余如布萨犍度中所说。
Abhikkhukoāvāsoti suññavihāro; yattha ekopi bhikkhu natthi, tattha vāsatthāya na gantabbaṃ. Na hi tattha vuttharattiyo gaṇanūpikā honti, pakatattena pana saddhiṃ vaṭṭati. Dasavidhantarāye pana sacepi rattiyo gaṇanūpikā na honti, antarāyato parimuccanatthāya gantabbameva. Tena vuttaṃ – ‘‘aññatra antarāyā’’ti. Nānāsaṃvāsakehi saddhiṃ vinayakammaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Tesaṃ anārocanepi ratticchedo natthi, abhikkhukāvāsasadisameva hoti. Tena vuttaṃ – ‘‘yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā’’ti. Sesaṃ uposathakkhandhake vuttanayameva.
81“在同一屋顶的住处等”中，住处是指为居住而作的坐卧处。非住处是指塔庙、菩提树屋、扫帚棚、木棚、饮水堂、厕所、门楼等。第三句则包含此两者。在这些地方的任何一处，在同一屋顶下、以雨水滴落处为界限的空间内，别住者不得居住。但《大筏》中说：“别住者唯不得在内住处。”《大注》中说：“无差别地以雨水滴落为禁。”《库伦达》中说：“在这些五色屋顶所覆盖的处所中，别住者与被举罪者与本性比丘以雨水滴落为禁。”因此，即使在不同近行处，同一屋顶下也不可。若此处有当日受具足戒的本性比丘先进入躺下，即使六十腊的别住者后进入，明知而躺下，则既有隔夜，又有坏威仪突吉罗。若不知，则仅有隔夜，无坏威仪突吉罗。若彼先躺下后，本性比丘后进入躺下，而别住者知晓，则既有隔夜，又有坏威仪突吉罗。若不知，则仅有隔夜，无坏威仪突吉罗。
81.Ekacchanne āvāsetiādīsu āvāso nāma vasanatthāya katasenāsanaṃ. Anāvāso nāma cetiyagharaṃ bodhigharaṃ sammuñjaniaṭṭako dāruaṭṭako pānīyamāḷo vaccakuṭi dvārakoṭṭhakoti evamādi. Tatiyapadena tadubhayampi gahitaṃ. Etesu yattha katthaci ekacchanne chadanato udakapatanaṭṭhānaparicchinne okāse ukkhittako vasituṃ na labhati. ‘‘Pārivāsiko pana antoāvāseyeva na labhatī’’ti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. Mahāaṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘avisesena udakapātena vārita’’nti vuttaṃ. Kurundiyaṃ ‘‘etesu ettakesu pañcavaṇṇacchadanabaddhaṭṭhānesu pārivāsikassa ca ukkhittakassa ca pakatattena saddhiṃ udakapātena vārita’’nti vuttaṃ. Tasmā nānūpacārepi ekacchanne na vaṭṭati. Sace panettha tadahupasampannepi pakatatte paṭhamaṃ pavisitvā nipanne saṭṭhivassopi pārivāsiko pacchā pavisitvā jānanto nipajjati, ratticchedo ceva vattabhedadukkaṭañca. Ajānantassa ratticchedova na vattabhedadukkaṭaṃ. Sace pana tasmiṃ paṭhamaṃ nipanne pacchā pakatatto pavisitvā nipajjati, pārivāsiko ca jānāti, ratticchedo ceva vattabhedadukkaṭañca. No ce jānāti, ratticchedova na vattabhedadukkaṭaṃ.
21应起立并邀请：即使见到当天受具足戒者，也应起立；起立后不应背对着说“我被他安稳地坐着却叫我起来”，而应如此邀请：“这是导师的座位，请坐这里。”但新学比丘不应以“我要让大长老受束缚”为由，前往别住长老那里。同一座位：指在同年度的座位、床或椅子上。不应坐在地上：当清净比丘坐在地上时，另一人即使是在草席上、较高的沙堆或泥地上也不应坐，但离开十二肘的界域则可以坐。同一经行处：如同与同伴一起经行于同一经行处。
Vuṭṭhātabbaṃ nimantetabboti tadahupasampannampi disvā vuṭṭhātabbameva; vuṭṭhāya ca ‘‘ahaṃ iminā sukhanisinno vuṭṭhāpito’’ti parammukhena na gantabbaṃ, ‘‘idaṃ ācariya-āsanaṃ, ettha nisīdathā’’ti evaṃ nimantetabboyeva. Navakena pana ‘‘mahātheraṃ obaddhaṃ karomī’’ti pārivāsikattherassa santikaṃ na gantabbaṃ. Ekāsaneti samānavassikāsane mañce vā pīṭhe vā . Na chamāyaṃ nisinneti pakatatte bhūmiyaṃ nisinne itarena antamaso tiṇasanthārepi uccatare vālikātalepi vā na nisīditabbaṃ, dvādasahatthaṃ pana upacāraṃ muñcitvā nisīdituṃ vaṭṭati. Ekacaṅkameti sahāyena viya saddhiṃ caṅkamanto ekasmiṃ caṅkame.
22在地上经行者：当（清净比丘）在地上经行时，或此即经文。此处义为：在未作区划的地上经行时，若已作区划、铺沙、设置扶手而建成的经行处，即使较低也不应经行，更何况是砖砌、围有栏杆的呢！然而，若有围墙、带有门楼，或在山间、林间、丛林中隐蔽良好，则可在这样的经行处经行。即使不隐蔽，离开界域后也可以。
Chamāyaṃ caṅkamantanti chamāyaṃ caṅkamante, ayameva vā pāṭho. Ayaṃ panettha attho – akataparicchedāya bhūmiyā caṅkamante paricchedaṃ katvā vālikaṃ ākiritvā ālambanaṃ yojetvā katacaṅkame nīcepi na caṅkamitabbaṃ, ko pana vādo iṭṭhakācayasampanne vedikāparikkhitteti! Sace pana pākāraparikkhitto hoti dvārakoṭṭhakayutto pabbatantaravanantaragumbantaresu vā suppaṭicchanno, tādise caṅkame caṅkamituṃ vaṭṭati. Appaṭicchannepi upacāraṃ muñcitvā vaṭṭati.
23关于“较年长者”：此处，若较年长的别住比丘先躺下，另一人明知而后躺下，则他的夜数中断，且犯坏威仪的恶作。但较年长者只是夜数中断，不犯坏威仪的恶作。若不知而躺下，两人都不犯坏威仪，但夜数中断。若新学别住比丘先躺下，较年长者后躺下，新学比丘知道，则他的夜数中断，且犯坏威仪的恶作；较年长者只是夜数中断，不犯坏威仪。若他不知道，两人都不犯坏威仪，但夜数中断。若两人不分先后躺下，据《库伦达》所说，较年长者只是夜数中断，另一人则犯坏威仪。两位别住比丘同年，一人先躺下，一人明知而后躺下，夜数中断且犯坏威仪的恶作；先躺下者只是夜数中断，不犯坏威仪。若后躺下者不知道，两人都不犯坏威仪，但夜数中断。若两人不分先后躺下，两人都只是夜数中断，不犯坏威仪。若两位别住比丘共住一处，他们知道彼此的犯戒行为后，可能因不尊重或追悔而犯更重的罪或还俗，因此他们的一切同宿都被禁止。其余应依前述方法了知。此处，应知根本应召回者等对于别住比丘而言，处于清净比丘的地位。
Vuḍḍhatarenāti ettha sace vuḍḍhatare pārivāsike paṭhamaṃ nipanne itaro jānanto pacchā nipajjati, ratticchedo cassa hoti vattabhede ca dukkaṭaṃ. Vuḍḍhatarassa pana ratticchedova na vattabhedadukkaṭaṃ. Ajānitvā nipajjati, dvinnampi vattabhedo natthi, ratticchedo pana hoti. Atha navakapārivāsike paṭhamaṃ nipanne vuḍḍhataro pacchā nipajjati, navako ca jānāti, ratti cassa chijjati, vattabhede ca dukkaṭaṃ hoti. Vuḍḍhatarassa ratticchedova na vattabhedo. No ce jānāti, dvinnampi vattabhedo natthi, ratticchedo pana hoti. Sace dvepi apacchāpurimaṃ nipajjanti, vuḍḍhatarassa ratticchedova itarassa vattabhedopīti kurundiyaṃ vuttaṃ. Dve pārivāsikā samavassā, eko paṭhamaṃ nipanno, eko jānantova pacchā nipajjati, ratti ca chijjati, vattabhede ca dukkaṭaṃ. Paṭhamaṃ nipannassa ratticchedova na vattabhedo. Sace pacchā nipajjantopi na jānāti, dvinnampi vattabhedo natthi, ratticchedo pana hoti. Sace dvepi apacchāpurimaṃ nipajjanti, dvinnampi ratticchedoyeva, na vattabhedo. Sace hi dve pārivāsikā ekato vaseyyuṃ, te aññamaññassa ajjhācāraṃ ñatvā agāravā vā vippaṭisārino vā hutvā pāpiṭṭhataraṃ vā āpattiṃ āpajjeyyuṃ vibbhameyyuṃ vā, tasmā nesaṃ sahaseyyā sabbappakārena paṭikkhittā. Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ. Mūlāyapaṭikassanārahādayo cettha pārivāsikānaṃ pakatattaṭṭhāne ṭhitāti veditabbā.
24“诸比丘，若以别住比丘为第四人而行别住”：此处，以别住比丘作为第四人，为他人进行授别住等是不可行的。在这些（羯磨）中，他不能充作众数，但在其余的僧团羯磨中可以。若众数不足，则可令其放下义务后充作众数。
Pārivāsikacatuttho ce, bhikkhave, parivāsanti ettha pārivāsikaṃ catutthaṃ katvā aññassa parivāsadānādīni kātuṃ na vaṭṭati. Etesvevāyaṃ gaṇapūrako na hoti, sesasaṅghakammesu hoti. Gaṇe pana appahonte vattaṃ nikkhipāpetvā gaṇapūrako kātabboti.
8383. 听闻此义务解说后，持律者优波离长老独处时生起如是思惟：“世尊制定了众多别住比丘的义务，其中以几种原因导致夜数中断呢？”他前往世尊处询问此义。世尊为他解答。因此说：“那时，尊者优波离……夜数中断。”其中，“同住”即如前文所述与清净比丘同一覆处等所说的共住。“别住”即独自居住。“不告知”即不告知客比丘等。由此三种原因中的任何一种，都会导致夜数中断。
83. Imaṃ pana vattakathaṃ sutvā vinayadharaupālittherassa rahogatassa evaṃ parivitakko udapādi – ‘‘bhagavatā bahu pārivāsikavattaṃ paññattaṃ, katihi nu kho ettha kāraṇehi ratticchedo hotī’’ti! So bhagavantaṃ upasaṅkamitvā tamatthaṃ pucchi. Bhagavā cassa byākāsi. Tena vuttaṃ – ‘‘atha kho āyasmā upāli…pe… ratticchedā’’ti. Tattha sahavāsoti yvāyaṃ pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekacchannetiādinā nayena vutto ekato vāso. Vippavāsoti ekakasseva vāso. Anārocanāti āgantukādīnaṃ anārocanā. Etesu tīsu ekekena kāraṇena ratticchedo hoti.
8484. “不能”：因僧团庞大，不能处处前往告知所有人，不能净化。关于“我放下别住”与“我放下义务”这两句，即使只说其中一句，别住也已放下；说两句则完全放下。在受持方面也是如此。如此受持义务后，对于已住别住而受悦意者，不再有受持义务之事，因为他已是受持义务者。因此，应给予他六夜悦意，已行悦意者应出罪。如此成为无犯者，安立于清净中，圆满三学，将作苦之边际。
84.Na sakkontīti saṅghassa mahantatāya tattha tattha gantvā sabbesaṃ ārocetuṃ asakkontā sodhetuṃ na sakkonti. Parivāsaṃ nikkhipāmi, vattaṃ nikkhipāmīti imesu dvīsu padesu ekenāpi nikkhittova hoti parivāso; dvīhi sunikkhittoyeva. Samādānepi eseva nayo. Evaṃ vattaṃ samādiyitvā parivutthaparivāsassa mānattaṃ gaṇhato puna vattasamādānakiccaṃ natthi, samādinnavattoyeva hesa tasmāssa chārattaṃ mānattaṃ dātabbaṃ, ciṇṇamānatto abbhetabbo. Evaṃ anāpattiko hutvā suddhante patiṭṭhito tisso sikkhā pūretvā dukkhassantaṃ karissatīti.
29别住者行仪之论已毕。
Pārivāsikavattakathā niṭṭhitā.
30应根本召回者义务解说
Mūlāyapaṭikassanārahavattakathā
8686. “应根本召回比丘接受清净比丘（的礼敬等）”：除了比自己更新的应根本召回者外，其余乃至别住比丘等（都应接受）。因为除了这五种——别住者、应根本召回者、应悦意者、行悦意者、应出罪者——中比自己更新的之外，其余一切皆是清净比丘。何以故？因为允许相互按戒腊礼拜等。因此说：“其余乃至别住比丘等”。而应根本召回者等的特征将在后文阐明。此处其余内容以及此后应悦意者等义务中，应依别住比丘义务中所说的方法了知。
86.Mūlāyapaṭikassanārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānanti ṭhapetvā navakataraṃ mūlāyapaṭikassanārahaṃ avasesānaṃ antamaso pārivāsikādīnampi. Imesañhi pārivāsikamūlāyapaṭikassanārahamānattārahamānattācārikabbhānārahānaṃ pañcannaṃ ṭhapetvā attano attano navakataraṃ, sesā sabbe pakatattā eva. Kasmā? Mithu yathāvuḍḍhaṃ abhivādanādīnaṃ anuññātattā. Tena vuttaṃ – ‘‘avasesānaṃ antamaso pārivāsikādīnampī’’ti. Mūlāyapaṭikassanārahādilakkhaṇaṃ pana nesaṃ parato āvibhavissati. Sesamettha ito paresu ca mānattārahādivattesu pārivāsikavatte vuttanayeneva veditabbaṃ.
8787. “若以应根本召回者为第四人”等：正如别住比丘一样，这些人在这些律羯磨中也不能充作众数，但在其余僧团羯磨中可以。
87.Mūlāyapaṭikassanārahacatuttho cetiādīsupi yatheva pārivāsiko; evaṃ etepi etesu vinayakammesu gaṇapūrakā na honti, sesasaṅghakammesu honti.
33应退回原本者行仪之论已毕。
Mūlāyapaṭikassanārahavattakathā niṭṭhitā.
34行悦意者义务解说
Mānattacārikavattakathā
9090. 在行悦意者的义务中，特别之处是“应每日告知”。
90.Mānattacārikassa vattesu ‘‘devasikaṃ ārocetabba’’nti viseso.
92关于夜间中断的计数，此处“会”指四个或更多；因此，即使与三位比丘同住，夜间中断依然发生。关于舍弃共住与受持共住的判断，与前述类似。其余各处皆显而易见。
92. Ratticchedesu ūne gaṇeti ettha gaṇoti cattāro vā atirekā vā; tasmā sacepi tīhi bhikkhūhi saddhiṃ vasati, ratticchedo hotiyeva. Mānattanikkhepasamādānesu vuttasadisova vinicchayo. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
37行僧悦者行仪之论已毕。
Mānattacārikavattakathā niṭṭhitā.
38别住者篇集注释已毕。
Pārivāsikakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā.