15. 毕亚达西佛史注释
115. 喜见佛种姓的注释
15. Piyadassībuddhavaṃsavaṇṇanā
1在善生佛之后，又过了一千八百劫，在一个劫中，有喜见、义见、法见三位佛陀出现。其中，名为喜见的世尊，圆满波罗蜜后，投生于兜率天，从那里死后，在妙谷城的善授王的第一王后、面如月容的月妃胎中结生，经十个月后，在婆楼那园从母胎出生。在他命名的日子，因向世人显示了令人喜爱且特殊的诸神变，人们便给他取名“喜见”。他在家生活了九千年。据说他有三座宫殿，名为：极净、无垢、山广。有以无垢大妃为首的三万三千名女子侍奉他。
Sujātassa pana aparabhāge ito aṭṭhakappasatādhikasahassakappamatthake ekasmiṃ kappe piyadassī, atthadassī, dhammadassīti tayo buddhā nibbattiṃsu. Tattha piyadassī nāma bhagavā pāramiyo pūretvā tusitapure nibbattitvā tato cavitvā sudhaññavatīnagare sudattassa nāma rañño aggamahesiyā candasadisavadanāya candādeviyā nāma kucchismiṃ paṭisandhiṃ gahetvā dasannaṃ māsānaṃ accayena varuṇuyyāne mātukucchito nikkhami. Tassa pana nāmaggahaṇadivase lokassa piyānaṃ pāṭihāriyavisesānaṃ dassitattā ‘‘piyadassī’’tveva nāmamakaṃsu. So navavassasahassāni agāraṃ ajjhāvasi. Tassa kira sunimmalavimalagiribrahānāmakā tayo pāsādā ahesuṃ. Vimalāmahādevippamukhāni tettiṃsa itthisahassāni paccupaṭṭhitāni ahesuṃ.
2他见到四相后，当无垢妃所生的儿子金蔓降生时，便乘着良马宝车，举行大出家，离俗修行。有一俱胝人跟随他出家。这位大士被他们围绕，修习了六个月的苦行，在吠舍佉月满月之日，于婆楼那婆罗门村，受用婆苏婆婆罗门的女儿供养的乳糜，在娑罗林中度过白天，接受了苏佳德活命者供养的八把草，来到迦古达菩提树下，铺开了长五十三肘的草座，结跏趺坐，证悟了一切知智，诵出“多生流转……”的自说语，并在那里度过了七个七天。他知道随他出家的众人有能力证悟圣法后，便以神通从空中前往，降落在牛王城附近的牛王园，为比丘俱胝众所围绕，转动了法轮。那时，有百俱胝十万的众生得法现观。这是第一次现观。
So cattāri nimittāni disvā vimalādeviyā kañcanaveḷe nāma putte uppanne ājaññarathena mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitvā pabbaji. Ekā ca naṃ purisakoṭi anupabbaji. So tehi parivuto mahāpuriso cha māse padhānacariyaṃ caritvā visākhapuṇṇamāya varuṇabrāhmaṇagāme vasabhabrāhmaṇassa dhītāya dinnaṃ madhupāyāsaṃ paribhuñjitvā sālavane divāvihāraṃ vītināmetvā sujātājīvakena dinnā aṭṭha tiṇamuṭṭhiyo gahetvā kakudhabodhiṃ upasaṅkamitvā tepaññāsahatthavitthataṃ tiṇasantharaṃ santharitvā pallaṅkaṃ ābhujitvā sabbaññutaññāṇaṃ paṭivijjhitvā ‘‘anekajātisaṃsāra’’nti udānaṃ udānetvā tattheva sattasattāhaṃ vītināmetvā attanā saha pabbajitānaṃ ariyadhammapaṭivedhasamatthataṃ ñatvā ākāsena tattha gantvā usabhavatīnagarasamīpe usabhavatuyyāne otaritvā bhikkhukoṭiparivuto dhammacakkaṃ pavattesi. Tadā koṭisatasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi. Ayaṃ paṭhamo abhisamayo.
3再者，在离牛王城不远处，有一座善见山，住着一位名叫善见的天王。他持有邪见。全阎浮提的人们每年都向他献上价值十万的供品。那位善见天王与一位人王同坐一座，接受供品。当时，喜见世尊心想：“我将为那位善见天王破除他的邪见。”当那位天王去参加夜叉集会时，世尊便进入他的宫殿，登上吉祥床，放出六色光芒，如同秋季的太阳坐在持轴山上一般安坐。他的随从侍女天众以花鬘、香、涂香等供养十力者，围绕而立。
Puna usabhavatiyā nāma nagarassa avidūre sudassanapabbate sudassano nāma devarājā paṭivasati. So micchādiṭṭhiko ahosi. Sakalajambudīpe pana manussā tassa anusaṃvaccharaṃ satasahassagghanikaṃ baliṃ upasaṃharanti. So sudassano devarājā nararājena saddhiṃ ekāsane nisīditvā baliṃ sampaṭicchati. Atha piyadassī bhagavā ‘‘tassa sudassanassa devarājassa taṃ diṭṭhigataṃ vinodessāmī’’ti tasmiṃ devarāje yakkhasamāgamaṃ gate tassa bhavanaṃ pavisitvā sirisayanaṃ āruhitvā chabbaṇṇaraṃsiyo muñcanto yugandharapabbate saradasamaye sūriyo viya nisīdi. Tassa parivāraparicārikā devatāyo mālāgandhavilepanādīhi dasabalaṃ pūjetvā parivāretvā aṭṭhaṃsu.
4善见天王从夜叉集会回来，远远望见从自己的宫殿放出的六色光芒，心想：“在其他日子，我的宫殿从未有过这般由种种光网交织辉耀的壮观景象。究竟是谁进去了？是天神还是人？”当他观察时，见到世尊坐在那里，身体被六色光网笼罩，犹如秋季的太阳升起在山顶照耀。他心想：“这个剃头沙门，被我的随从和侍众围绕着，坐在我的尊贵宝座上。”他心生瞋怒，傲慢地想：“好吧，让我向他展示一下我的力量。”便把整座山化为一张火网。“让这剃头沙门被这火网烧成灰烬吧。”当他再看时，却见到十力者的身体光芒四射，种种光网向四方流散，面容光彩，肤色清净，辉耀照人。他心想：“这沙门能耐火烧。好吧，我用水流淹没这沙门，将他杀死。”便使极深的洪水向宫殿涌来。
Sudassanopi devarājā yakkhasamāgamato āgacchanto attano bhavanato chabbaṇṇarasmiyo niccharante disvā cintesi – ‘‘aññesu pana divasesu mama bhavanassa edisī anekaraṃsijālasamujjalavibhūti na diṭṭhapubbā. Ko nu kho idha paviṭṭho devo vā manusso vā’’ti olokento udayagirisikharamatthake saradasamayadivasakaramiva chabbaṇṇaraṃsijālena abhijjalantaṃ nisinnaṃ bhagavantaṃ disvā cintesi – ‘‘ayaṃ muṇḍakasamaṇo mama parivārena parijanena parivuto varasayane nisinno’’ti kodhābhibhūtamānaso – ‘‘handāhaṃ imassa attano balaṃ dassessāmī’’ti cintetvā sakalaṃ taṃ pabbataṃ ekajālamakāsi. ‘‘Iminā aggijālena chārikābhūto muṇḍakasamaṇo’’ti olokento anekaraṃsijālavisaravipphuritavarasarīraṃ pasannavadanavaṇṇasobhaṃ vippasannacchavirāgaṃ dasabalamabhijjalantaṃ disvā cintesi – ‘‘ayaṃ samaṇo aggidāhaṃ sahati, handāhaṃ imaṃ samaṇaṃ udakoghena osādetvā māressāmī’’ti atigambhīraṃ udakoghaṃ vimānābhimukhaṃ pavattesi.
5然后，尽管宫殿被洪水充满，世尊坐在其中，袈裟上不曾沾湿一丝一线，身上不曾沾湿一毫一毛。随即，善见天王心想：“这沙门一定会断气而死。”便将水收摄起来，一望之下，见到世尊坐在自己的眷属围绕之中，犹如雨季乌云裂隙中的秋日般，以种种光网流散照耀。他无法忍受自己的恼害之心未遂，又想：“好，我要杀死他。”便愤怒地降下九种武器的雨。那时，凭借世尊的威神力，一切武器都变成了种种极其美妙可喜的芬芳花鬘，落于十力者的脚下。
Tato udakoghena puṇṇe tasmiṃ vimāne nisinnassa tassa bhagavato cīvare aṃsumattaṃ vā sarīre lomamattaṃ vā na temittha. Tato sudassano devarājā – ‘‘iminā samaṇo nirassāso mato bhavissatī’’ti mantvā udakaṃ saṅkhipitvā olokento bhagavantaṃ asitajaladharavivaragataṃ saradasamayarajanikaramiva vividharaṃsijālavisarena virocamānaṃ sakaparisaparivutaṃ nisinnaṃ disvā attano makkhaṃ asahamāno – ‘‘handa māressāmi na’’nti kodhena navavidhaāvudhavassaṃ vassesi. Athassa bhagavato ānubhāvena sabbāvudhāni nānāvidhaparamaruciradassanā surabhikusumamālā hutvā dasabalassa pādamūle nipatiṃsu.
6然后，善见天王见到这希有事，极为恼怒，双手抓住世尊的双脚，想要将他扔出自己的宫殿，便将他举起，越过了大海，到了铁围山。“这沙门究竟是生是死？”当他看时，却见世尊坐在原来的座位上。他想：“这沙门有大威神力，我无法将他从这里赶出去。如果有人知道我做过这事，我的名声可就严重扫地了。在还没有人看见的时候，我放下他离开吧。”
Tato taṃ acchariyaṃ disvā sudassano devarājā paramakupitamānaso bhagavantaṃ ubhohi hatthehi pādesu gahetvā attano bhavanato nīharitukāmo ukkhipitvā mahāsamuddaṃ atikkamitvā cakkavāḷapabbataṃ gantvā – ‘‘kiṃ nu kho samaṇo jīvati vā mato vā’’ti olokento tasmiṃyeva āsane nisinnaṃ disvā – ‘‘aho mahānubhāvo ayaṃ samaṇo, nāhaṃ imaṃ samaṇaṃ ito nikkaḍḍhituṃ sakkomi. Yadi hi maṃ koci jānissati, anappako me ayaso bhavissati. Yāvimaṃ koci na passati, tāva naṃ vissajjetvā gamissāmī’’ti cintesi.
7那时，十力者了知他的心念，便如此发愿决意，令一切天与人得以看见他。那一天，全阎浮提的一百零一王众集会，正是为了向他进献贡品。当他们看到善见天王抓着世尊的脚坐在那里时，诸人王心想：“我们的天王在服侍我们的法王、导师喜见世尊的足下。啊，佛陀真是希有！啊，佛陀的功德真是殊胜！”他们对世尊心生净信，全部合掌置于头顶礼敬世尊，站立一旁。在那里，喜见世尊以那位善见天王为首，宣说了法。那时，天与人中有九万俱胝千众证得阿拉汉果。这是第二次现观。
Atha dasabalo tassa cittācāraṃ ñatvā tathā adhiṭṭhāsi, yathā naṃ sabbe devamanussā passanti. Tasmiñca divase sakalajambudīpe ekasatarājāno tasseva upahāradānatthāya sannipatiṃsu. Te bhagavato pāde gahetvā nisinnaṃ sudassanaṃ devarājānaṃ nararājāno disvā – ‘‘amhākaṃ devarājā munirājassa piyadassissa satthuno pādaparicariyaṃ karoti, aho buddhā nāma acchariyā, aho buddhaguṇā visiṭṭhā’’ti bhagavati, pasannacittā sabbe bhagavantaṃ namassamānā sirasmiṃ añjaliṃ katvā aṭṭhaṃsu. Tattha piyadassī bhagavā taṃ sudassanaṃ devarājānaṃ pamukhaṃ katvā dhammaṃ desesi. Tadā devamanussānaṃ navutikoṭisahassāni arahattaṃ pāpuṇiṃsu. So dutiyo abhisamayo ahosi.
8还有，当时在宽广九由旬的白莲城里，有一位敌视佛陀的首那长老，他就像提婆达多一样。他与大莲王子密谋，杀害了王子的父王，后来又用种种手段企图谋害喜见佛，但始终无法得逞。于是，他便召来了一位名叫多纳木卡的驯象师，用利益诱惑他，告诉他说：‘只要这位喜见沙门一进入此城托钵乞食，你就立刻放出那头名叫多纳木卡的宝象，把它杀了。’
Yadā pana navayojanappamāṇe kumudanagare buddhapaccatthiko devadatto viya soṇatthero nāma mahāpadumakumārena saddhiṃ mantetvā tassa pitaraṃ ghātetvā puna piyadassībuddhassa vadhāya nānappakāraṃ payogaṃ katvāpi ghātetuṃ asakkonto so doṇamukhanāgarājārohaṃ pakkosāpetvā taṃ palobhetvā tamatthaṃ ārocesi – ‘‘yadā panāyaṃ samaṇo piyadassī imaṃ nagaraṃ piṇḍāya pavisati, tadā doṇamukhaṃ nāma gajavaraṃ vissajjetvā piyadassīsamaṇaṃ mārehī’’ti.
9那时，那个不分利弊的驯象师，仗着自己深受国王宠信，心想：‘这位沙门可能会让我失去现有的权位。’便答应道：‘好。’第二天，他看准了具足十力的世尊将要入城的时候，走到那头宝象跟前。这头象七处安稳着地，七处流着发情液，浑身淌着黏液，就像行走着的死神化身。它就像专门阻挡敌人的象，如同阻挡挑衅者的伊拉瓦纳神象，现在却被用来对付应受人天供养的寂静圣者，被差遣去行凶。驯象师还用饭团、盐醋调和物、香料涂身等方法，使得它比原本沉醉的状态更加疯狂失控。于是，这头大象中的佼佼者，就像完全喝醉了一样，先撞死了大象、水牛、马匹及男女众人。它的身体和象牙被死伤者的鲜血染红，眼睛被血管网络般的血丝覆盖。它一路撞毁大车、栅门、尖顶屋、大门、牌楼等，乌鸦、鸢鹰、秃鹫等猛禽在它上空盘旋跟随，它则撕扯吞食着被杀的水牛、人、马、象等的肢体，犹如食人夜叉一般大啖血肉。它从远处看见具足十力的世尊在弟子们的簇拥下走来，便以如同风神鸟般的速度，飞快地直扑向世尊。
Atha so āroho hitāhitavicāraṇarahito rājavallabho – ‘‘ayaṃ samaṇo ṭhānantarāpi maṃ cāveyyā’’ti mantvā ‘‘sādhū’’ti sampaṭicchitvā dutiyadivase dasabalassa nagarappavesanasamayaṃ sallakkhetvā sujātamatthakapiṇḍakumbhanalāṭaṃ dhanusadisadīghasuṇḍataṭaṃ suvipulamudukaṇṇaṃ madhupiṅgalanayanaṃ sundarakkhandhāsanaṃ anuvaṭṭaghanajaghanaṃ nicitagūḷhajāṇuantaraṃ īsāsadisaruciradantaṃ suvāladhiṃ apacitamecakaṃ sabbalakkhaṇasampannaṃ asitajaladharasadisacārudassanaṃ sīhavikkantalalitagāminaṃ jaṅgamamiva dharādharaṃ sattappatiṭṭhaṃ sattadhā pabhinnaṃ sabbaso vissavantaṃ viggahavantamiva antakaṃ upasaṅkamitvā piṇḍakabaḷañjanadhūpalepādivisesehi bhiyyopi mattappamattaṃ katvā arivāraṇavāraṇaṃ erāvaṇavāraṇamiva arijanavāraṇaṃ munivāraṇaṃ māraṇatthāya pesesi. Atha so dviradavaro muttamattova gajamahiṃsaturaṅganaranāriyo hantvā hatarudhiraparirañjitasadantakarasarīro antajālapariyonaddhanayano sakaṭakavāṭakūṭāgāradvāratoraṇādīni bhañjitvā kāka-kulala-gijjhādīhi anupariyāyamāno hatamahiṃsanaraturaṅgadiradādīnaṃ aṅgāni ālumpitvā manussabhakkho yakkho viya bhakkhayanto dūratova dasabalaṃ sissagaṇaparivutaṃ āgacchantaṃ disvā anilagaruḷasadisavego vegena bhagavantamabhigañchi.
10这时，城中的居民们心中充满了恐惧与焦灼，纷纷登上官殿、城墙和楼阁，看到那头大象朝着如来猛冲过去，都发出了‘哈哈’的惊叫声。有些在家居士试图用种种方法去阻止它。就在此刻，身为佛陀之象的世尊，看着那头象王冲过来，心中生起因悲悯而扩展的清凉之意，以慈心遍满那头大象。于是，那头象王被慈心遍满的力量所软化，内心的续流变得柔软，意识到了自己的瞋恨与过错，因惭愧而无法在世尊面前站立，仿佛要钻入地下一般，以头顶礼，伏倒在世尊脚边。就这样伏倒时，它那本来如同聚集的黑暗般的身体，霎时之间，就仿佛一团靠近了被落日余晖映照的庄严金山山顶的乌云，通体闪耀起来。
Atha puravāsino pana janā bhayasantāpaparipūritamānasā pāsādapākāracayatarūpagatā tathāgatābhimukhamabhidhāvantaṃ disvā hāhākārasaddamakaṃsu. Keci pana upāsakā taṃ nānappakārehi nayehi nivārayitumārabhiṃsu. Atha so buddhanāgo hatthināgamāyantamoloketvā karuṇāvipphārasītalahadayo mettāya taṃ phari. Tato so hatthināgo mettāpharaṇena mudukatahadayasantāno attano dosāparādhaṃ ñatvā lajjāya bhagavato purato ṭhātuṃ asakkonto pathaviyaṃ pavisanto viya sirasā bhagavato pādesu nipati. Evaṃ nipanno pana so timiranikarasadisasarīro sañchāppabhānurañjitavarakanakagirisikharasamīpamupagato asitasaliladharanikaro viya virocittha.
11见到象王这样以头顶礼，伏倒在牟尼之王的脚边，城中大众的内心充满了无上的喜悦，发出了‘善哉’的狮子吼般的欢呼声。他们用芳香的花朵、花鬘、栴檀香、香粉及各种装饰品等，以种种方式来做供养。四面八方都有人挥动布匹以示庆贺。虚空中也响起了天鼓奏响的声音。那时，世尊望着像一座黑暗的山顶般伏在脚边的殊胜大象，用那只带着钩、旗、网、螺、轮等吉祥纹相的手掌，轻抚象王的头顶，为它宣说符合其心意趋向的法：
Athevaṃ munirājapādamūle karirājānaṃ sirasā nipatantaṃ disvā nāgarajanā paramapītipūritahadayā sādhukārasīhanādaṃ ukkuṭṭhisaddaṃ pavattayiṃsu. Surabhikusumamālācandanagandhacuṇṇālaṅkārādīhi taṃ anekappakāraṃ pūjesuṃ. Samantato celukkhepā pavattiṃsu. Gaganatale suradundubhiyo abhinadiṃsu. Atha bhagavā tamasitagirisikharamiva pādamūle nipannaṃ diradavaraṃ oloketvā aṅkusadhajajālasaṅkhacakkālaṅkatena karatalena gajavaramatthakaṃ parāmasitvā tassa cittācārānukūlāya dhammadesanāya taṃ anusāsi –
12‘大象中的至宝，请你仔细聆听正在说法者的话语。这些言语既饶益，又契合真理，你应当依教奉行。
‘‘Gajavara vadato suṇohi vācaṃ, mama hitamatthayutañca taṃ bhajāhi;
13把你那乐于杀戮、充满嗔害的心彻底除去吧。有着可爱象牙的象王，你应当转而亲近内心的寂静。
Tava vadhanirataṃ paduṭṭhabhāvaṃ, apanaya santamupehi cārudanti.
14‘象王啊，如果有人因为贪欲、瞋恨或是愚痴的缘故，而去伤害其他生灵，
‘‘Lobhena dosena ca mohato vā, yo pāṇino hiṃsati vāraṇinda;
15那么这位杀生者，将会在之后的漫长时间里，在地狱中遭受极为惨烈的痛苦。’
So pāṇaghātī sucirampi kālaṃ, dukkhaṃ sughoraṃ narakenubhoti.
16“象啊，别再因为放逸或骄慢而造作这样的业了；
‘‘Mākāsi mātaṅga punevarūpaṃ, kammaṃ pamādena madena vāpi;
17杀生者将会堕入无间地狱，在那里忍受无法承受的苦，整整一劫。
Avīciyaṃ dukkhamasayha kappaṃ, pappoti pāṇaṃ atipātayanto.
18如果在地狱里遭受了极其惨烈的苦之后，再转生到人界，
‘‘Dukkhaṃ sughoraṃ narakenubhotvā, manussalokaṃ yadi yāti bhiyyo;
19他就会短命、相貌丑陋、生性残忍，并且承受各种苦。”
Appāyuko hoti virūparūpo, vihiṃsako dukkhavisesabhāgī.
20“正如生命对自己来说是最亲爱的，对于大众来说，大象就像龙象一样被珍爱；
‘‘Yathā ca pāṇā paramaṃ piyā te, mahājane kuñjara mandanāga;
21同样地，他人的生命也是他们所珍爱的。明白了这一点，就应当避免「杀生」。
Tathā parassāpi piyāti ñatvā, pāṇātipāto parivajjanīyo.
22了知喜好伤害的过失与过患，以及远离杀生的功德；
‘‘Dose ca hiṃsānirate viditvā, pāṇātipātā virate guṇe ca;
23你应当避免杀生，如果你希望死后在天界获得快乐。”
Pāṇātipātaṃ parivajjaya tvaṃ, sagge sukhaṃ icchasi ce parattha.
24一个人如果戒绝杀生、善于调伏自己，那么他在这个世间就会变得可爱又让人欢喜。
‘‘Pāṇātipātā virato sudanto, piyo manāpo bhavatīdha loke;
25而且，当身体坏灭之后，佛陀们说，他会投生到天界去安住。
Kāyassa bhedā ca paraṃ panassa, saggādhivāsaṃ kathayanti buddhā.
26世间没有任何人希望痛苦降临，一切众生出生之后，都只寻求快乐。
‘‘Dukkhāgamaṃ nicchati koci loke, sabbopi jāto sukhamesateva;
27所以啊，大象王，你要舍弃伤害，时时修习慈心和悲心。
Tasmā mahānāga vihāya hiṃsaṃ, bhāvehi mettaṃ karuṇañca kāle’’ti.
28就这样，那头优良的大象在十力者的教导下获得了想，变得极为调伏，在调御和行持上都圆满成就，就像一名弟子一样。如同我们的导师调伏了财护象那样，喜见世尊也在徒卢那城调伏了这头象王，并在大众集会上宣说了法。那时，有八万俱胝众生现观了法。这是第三次现观。正是因此，才这样说：
Athevaṃ dasabalenānusāsiyamāno dantivaro saññaṃ paṭilabhitvā paramavinīto vinayācārasampanno sisso viya ahosi. Evaṃ so piyadassī bhagavā amhākaṃ satthā viya dhanapālaṃ doṇamukhaṃ karivaraṃ damitvā tattha mahājanasamāgame dhammaṃ desesi. Tadā asītikoṭisahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi. Ayaṃ tatiyo abhisamayo ahosi. Tena vuttaṃ –
1一。
1.
30在善生佛之后，出现了一位自生者、世间导师——
‘‘Sujātassa aparena, sayambhū lokanāyako;
31他就是难以接近、无与伦比，而且名声远扬的喜见佛。
Durāsado asamasamo, piyadassī mahāyaso.
2二。
2.
33那位佛陀也具有无量的名声，如同太阳一般照耀；
‘‘Sopi buddho amitayaso, ādiccova virocati;
34摧破一切黑暗之后，转动了法轮。
Sabbaṃ tamaṃ nihantvāna, dhammacakkaṃ pavattayi.
3三。
3.
36那位具有无比威力的佛陀，也有三次现观。
‘‘Tassāpi atulatejassa, ahesuṃ abhisamayā tayo;
37第一次现观有百千俱胝众生。
Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.
4四。
4.
39善见天王喜爱邪见；
‘‘Sudassano devarājā, micchādiṭṭhimarocayi;
40为了消除他的邪见，导师为他宣说了法。
Tassa diṭṭhiṃ vinodento, satthā dhammamadesayi.
5五。
5.
42那时，出现了无可比拟的、盛大的众生大集会；
‘‘Janasannipāto atulo, mahāsannipatī tadā;
43第二次现观有九十俱胝千众生。
Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.
6六。
6.
45当人中之御者调伏了那头名叫徒卢那口的大象时，
‘‘Yadā doṇamukhaṃ hatthiṃ, vinesi narasārathi;
46第三次现观有八万俱胝众生。
Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahū’’ti.
47在妙吉祥城，有两位朋友：一位是名叫帕利陀的王子，另一位是国师之子——一切见王子。当喜见正自觉者游方教化时，他们听说佛陀已来到自己的城市，便带领百千俱胝眷属前去迎接，听闻说法，并举行了七日的大施。在第七天，世尊接受供养并随喜完毕后，他们与百千俱胝大众一同出家，证得了阿拉汉果。世尊就在他们中间诵出了戒经，这是第一次集会。此后，在善见天王的集会上，有九十俱胝众生证得了阿拉汉果。导师被这些比丘围绕，诵出戒经，这是第二次集会。再后来，在调伏徒卢那口大象的教诫中，有八十俱胝众生出家并证得阿拉汉果。世尊在他们中间诵出戒经，这是第三次集会。正因为如此，世尊说了前面的偈颂。
Sumaṅgalanagare pālito nāma rājaputto ca purohitaputto sabbadassikumāro cāti dve sahāyakā ahesuṃ. Te piyadassimhi sammāsambuddhe cārikaṃ carante ‘‘attano nagaraṃ sampatto’’ti sutvā koṭisatasahassaparivārā paccuggamanaṃ katvā tassa dhammaṃ sutvā sattāhaṃ mahādānaṃ datvā sattame divase bhagavato bhattānumodanāvasāne koṭisatasahassehi saddhiṃ pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇiṃsu. Tesaṃ pana majjhe bhagavā pātimokkhaṃ uddisi, so paṭhamo sannipāto ahosi. Athāparena samayena sudassanadevarājassa samāgame navutikoṭiyo arahattaṃ pāpuṇiṃsu. Tehi parivuto satthā pātimokkhaṃ uddisi, ayaṃ dutiyo sannipāto ahosi. Puna doṇamukhavinayane asītikoṭiyo pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇiṃsu. Tesaṃ majjhe bhagavā pātimokkhaṃ uddisi, ayaṃ tatiyo sannipāto ahosi. Tena vuttaṃ –
7七。
7.
49于彼喜见佛，亦有三次集会：
‘‘Sannipātā tayo āsuṃ, tassāpi piyadassino;
50第一次集会，是百千俱胝比丘的集会。
Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.
8八。
8.
52此后，又有九十俱胝，与牟尼共集一处：
‘‘Tato paraṃ navutikoṭī, samiṃsu ekato munī;
53第三次集会时，有八十俱胝比丘。
Tatiye sannipātamhi, asītikoṭiyo ahū’’ti.
54那时，我们的菩萨是一位名叫迦叶的婆罗门青年，他精通三部吠陀以及作为第五支的历史传说，达到了这些学问的顶峰。他听闻导师开示法义后，以百千俱胝财富广行布施，建造了一座名为极乐园的僧园，并在归依和五戒中稳固地安住下来。那时，导师为他授记道：‘从此以后，再经过十八百劫，世间将会出现一位名叫乔达摩的佛陀。’因此，世尊说了以下的话：
Tadā amhākaṃ bodhisatto kassapo nāma brāhmaṇamāṇavo itihāsapañcamānaṃ tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū hutvā satthu dhammadesanaṃ sutvā koṭisatasahassapariccāgena paramārāmaṃ saṅghārāmaṃ kāretvā saraṇesu ca pañcasīlesu ca patiṭṭhāsi. Atha naṃ satthā – ‘‘ito aṭṭhārasakappasataccayena gotamo nāma buddho loke bhavissatī’’ti byākāsi. Tena vuttaṃ –
9九。
9.
56那时，我名叫迦叶，是个婆罗门；
‘‘Ahaṃ tena samayena, kassapo nāma brāhmaṇo;
57我是教师，持咒者，于三吠陀已达究竟。
Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.
10十。
10.
59听闻了那位佛陀的法之后，我生起了净信；
‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pasādaṃ janayiṃ ahaṃ;
60我以百千俱胝财富建造了僧园。
Koṭisatasahassehi, saṅghārāmaṃ amāpayiṃ.
11十一。
11.
62我把僧园供养他之后，既欢喜，心又充满悚惧；
‘‘Tassa datvāna ārāmaṃ, haṭṭho saṃviggamānaso;
63我坚稳地受持了归依和五戒。
Saraṇe pañcasīle ca, daḷahaṃ katvā samādiyiṃ.
12十二。
12.
65那位佛陀也坐在僧伽中间，对我授记说：
‘‘Sopi maṃ buddho byākāsi, saṅghamajjhe nisīdiya;
66再过十八百劫，此人将成为佛陀。
Aṭṭhārase kappasate, ayaṃ buddho bhavissati.
13十三。
13.
68精勤修习后……我们将亲自面见这位。
‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ.
14十四。
14.
70听闻彼之语后，我愈加净信；
‘‘Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;
71我更坚定地增上受持戒法，为圆满十种彼岸。
Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā’’ti.
72此处，“于归依与五戒”是指三归依和五戒。“十八百劫”的意思，是指从此以后，经过一千八百劫之后。
Tattha saraṇe pañcasīle cāti tīṇi saraṇāni pañca sīlāni cāti attho. Aṭṭhārase kappasateti ito aṭṭhasatādhikassa kappasahassassa accayenāti attho.
73而那位世尊的国都为苏檀那城。父王名叫须达多，母后名叫须香达。巴利陀与一切见两位是上首弟子，庄严是侍者，善生女与法乐两位是上首比丘尼。菩提树是迦拘陀树。身量高八十肘，寿命九万岁，他的上首王后名叫维玛喇，儿子名叫金环。他乘坐骏马宝车而出家。由此，便有了前文所说。
Tassa pana bhagavato sudhaññaṃ nāma nagaraṃ ahosi. Pitā sudatto nāma rājā, mātā sucandā nāma devī, pālito ca sabbadassī ca dve aggasāvakā, sobhito nāmupaṭṭhāko, sujātā ca dhammadinnā ca dve aggasāvikā, kakudharukkho bodhi, sarīraṃ asītihatthubbedhaṃ ahosi, navutivassasahassāni āyu, vimalā nāmassa aggamahesī ahosi, kañcanāveḷo nāma putto, so ājaññarathena nikkhamīti. Tena vuttaṃ –
15十五。
15.
75城市名为苏檀那，刹帝利王名为须达多；
‘‘Sudhaññaṃ nāma nagaraṃ, sudatto nāma khattiyo;
76母亲名字叫须香达，是导师喜见佛的母亲。
Candā nāmāsi janikā, piyadassissa satthuno.
20二十。
20.
78巴利陀与一切见两位，成为上首弟子；
‘‘Pālito sabbadassī ca, ahesuṃ aggasāvakā;
79名为庄严的侍者，是导师喜见佛的侍者。
Sobhito nāmupaṭṭhāko, piyadassissa satthuno.
21二十一
21.
81善生女和法乐两位，成为上首女弟子；
‘‘Sujātā dhammadinnā ca, ahesuṃ aggasāvikā;
82那位世尊的菩提树，名为迦拘陀树。
Bodhi tassa bhagavato, kakudhoti pavuccati.
23二十三
23.
84那位佛陀同样拥有无量的名声，具足三十二种殊胜的「相」；
‘‘Sopi buddho amitayaso, dvattiṃsavaralakkhaṇo;
85身高八十肘，看上去就像婆罗双树王。
Asītihatthamubbedho, sālarājāva dissati.
24二十四
24.
87火、月、太阳的光辉，都无法与他的光辉相比；
‘‘Aggicandasūriyānaṃ, natthi tādisikā pabhā;
88就像那位无等的大仙所散发的光辉一样。
Yathā ahu pabhā tassa, asamassa mahesino.
25二十五。
25.
90而那位天神之天的寿命，也仅有那么多；
‘‘Tassāpi devadevassa, āyu tāvatakaṃ ahu;
91具眼者在世间安住了九万年。
Navutivassasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.
26二十六。
26.
93这位佛陀是无等中的无等者，那两对双贤也是无可比拟的；
‘‘Sopi buddho asamasamo, yugānipi tāni atuliyāni;
94那一切都已经消失无踪，一切诸行难道不都是空无的吗？
Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā’’ti.
95在这里，「如同婆罗双树王」（sālarājā vā）的意思是：他看起来就像一棵一切花都已盛开、有着最殊胜悦意外观的、树干匀称挺拔的婆罗双树王。「那些双贤」（yugānipi tāni）指的是上首弟子双贤等诸双。其余偈颂在各处意思都很直白。
Tattha sālarājā vāti sabbaphāliphullo paramaramaṇīyadassano samavaṭṭakkhandho sālarājā viya dissati. Yugānipi tānīti aggasāvakayugādīni yugaḷāni. Sesagāthāsu sabbattha uttānamevāti.
97《喜见佛佛世系》的注释结束。
Piyadassībuddhavaṃsavaṇṇanā niṭṭhitā.
98第十三部佛世系结束。
Niṭṭhito terasamo buddhavaṃso.