43. 一次扫地品义注
第四十三至四十八 扫地一次等品
43-48. Sakiṃsammajjakādivaggo
1第一至六十 扫地一次长老譬喻等之解释
1-60. Sakiṃsammajjakattheraapadānādivaṇṇanā
1第三十五卷中，所有长老传记均只摘录其开头部分。在这些长老中，仅记载姓名、德行以及功德的特别之处。
Tecattālīsamavagge sabbatherāpadānāni uttānāneva. Kevalaṃ therānaṃ nāmanānattaṃ puññanānattañca viseso.
2第四十四卷中，所有传记皆完整呈现，只是特别突出记载其功德和果报的殊胜。
Catucattālīsame vaggepi sabbāni apadānāni pākaṭāneva. Kevalaṃ puññanānattaṃ phalanānattañca viseso.
1第一节第五十四卷中，第一篇传记记载了尊者比丘毗毗多迦米奴者之传记，题为《大勇者迦拘散多》等。
1. Pañcacattālīsamavagge paṭhamāpadāne kakusandho mahāvīrotiādikaṃ āyasmato vibhīṭakamiñjiyattherassa apadānaṃ.
2其中“种子蜜浸”喻指尊者毗毗多迦的功德果实，如蜜糖般滋养、附着并融合种子。其余第二传记以后所有章节均应照此细细体会，且应根据长老姓名及其功德等特别之处循序辨识。
2. Tattha bījamiñjamadāsahanti vibhīṭakaphalāni phāletvā bījāni miñjāni gahetvā madhusakkarāhi yojetvā kakusandhassa bhagavato adāsinti attho. Dutiyāpadānādīni sabbāni suviññeyyāneva, therānaṃ nāmanānattādīnipi pāṭhānusārena veditabbāni.
1第一篇第一节第四十四卷中，开篇传记意指“我令这世界运转，环绕最上智慧树”。其余第二篇传记后各篇亦仅摘其开头部分。
1. Chacattālīsame vagge paṭhamāpadāne jagatiṃ kārayiṃ ahanti uttamabodhirukkhassa samantato āḷindaṃ ahaṃ kārayinti attho. Sesāni dutiyāpadānādīni sabbānipi uttānāneva.
6第七十四卷中，开篇传记皆依巴利文原文详细注释。
Sattacattālīsame vagge paṭhamāpadānādīni pāḷianusārena suviññeyyāneva.
7第十四品中的第一和第二语句与以上相同。
Aṭṭhacattālīsame vagge paṭhamadutiyāpadānāni uttānāneva.
30第30句。在第三语句中，“拘尸奴”（kosiyo）一名意为“世尊的族姓拘尸奴族出生者”，亦有言“拘尸奴”为独觉者（辟支佛）的称谓。所谓“心峰”（cittakūṭa），指依次遮蔽“心峰”、“峰岭集”等，及天津山脉的峰峦重叠，在名为“心峰山”的山脉上散布着各种珍宝和药草，由此说那独觉者栖居于心峰山上，这是该辞的义理。
30. Tatiyāpadāne kosiyo nāma bhagavāti kosiyagotte jātattā kosiyo nāma paccekabuddhoti attho. Cittakūṭeti cittakūṭakelāsakūṭasānukūṭādīsu anotattadahaṃ paṭicchādetvā ṭhitapabbatakūṭesu nānāratanaosadhādīhi vicitte cittakūṭapabbate so paccekabuddho vasīti attho.
9第四句和第五句与以上相同。
Catutthapañcamāpadānāni uttānāneva.
56第56句。在第六语句中，“在鸟食、八关戒食、火柴食等处，应如用蒲苇叶般施舍八根火柴”，语意即“我曾如此施舍”，此为其义理。
56. Chaṭṭhāpadāne kusaṭṭhakamadāsahanti pakkhikabhattauposathikabhattadhurabhattasalākabhattādīsu kusapaṇṇavasena dātabbaṃ aṭṭhasalākabhattaṃ ahaṃ adāsinti attho.
61第61句。在第七语句中，“名为‘光明者’者即为佛陀”，意指此人具备升起、转变、光明等大丈夫特征，具有华美身相，由此“光明者”即“正觉者”的义理。
61. Sattamāpadāne sobhito nāma sambuddhoti ārohapariṇāhadvattiṃsamahāpurisalakkhaṇabyāmappabhādīhi sobhamānasarīrattā sobhito nāma sammāsambuddhoti attho.
66第66句。在第八语句中，“住于都城者称为‘takkarā’，即王都之意。”“此时于Tissa城中居住”，即其旨意。
66. Aṭṭhamāpadāne takkarāyaṃ vasī tadāti taṃ dasapuññakiriyavatthuṃ karontā janā paṭivasanti etthāti takkarā, rājadhānī. Tissaṃ takkarāyaṃ, tadā vasīti attho.
7272. 第九品业中，『以善事持之流水位』之义，意指持有善业之水流状态；又谓『持以美妙形相，庄严成对』，意在形容善行如美好形象般成就坚固持守。此义深奥难明，第十品业则更加明晰可知。
72. Navamāpadāne pānadhiṃ sukataṃ gayhāti upāhanayugaṃ sundarākārena nipphāditaṃ gahetvāti attho. Dasamāpadānaṃ suviññeyyamevāti.
15第四十八品之解释完毕。
Aṭṭhacattālīsamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.