(9) 4. 念品义注
1念品
(9) 4. Sativaggo
2《念正知经》注释
1-2. Satisampajaññasuttavaṇṇanā
81-8281-82. 第九经的第一经，依前文所说的方式理解即可。在第二经中，「具信」指具足两种信。「不前往」指不侍奉。「不请问」指不为了义与非义、因与非因而请问。「具足」在‘拥有’的意义上，是指个人具有，所以称为‘具足’。「如来的法开示有绝对的辩才」意思是如来对于法的开示具有绝对的辩才，也就是绝对地显现、示现。
81-82. Navamassa paṭhamaṃ heṭṭhā vuttanayameva. Dutiye saddhoti duvidhāya saddhāya samannāgato. No cupasaṅkamitāti na upaṭṭhahati. Noca paripucchitāti atthānatthaṃ kāraṇākāraṇaṃ paripucchitā na hoti. Samannāgatoti sāmiatthe paccattaṃ, samannāgatassāti vuttaṃ hoti. Ekantapaṭibhānā tathāgataṃ dhammadesanā hotīti tathāgatassa ekantapaṭibhānā dhammadesanā hoti, ekanteneva paṭibhāti upaṭṭhātīti attho.
4《根本经》注释
3. Mūlakasuttavaṇṇanā
83第三经中，「一切法」指五蕴。「以欲为根」指希求的欲和想要做的欲是它们的根，所以称为以欲为根。「从作意生起」指从作意而生起。「从触集起」指从触集起而成堆。「于受会合」指在受中会合。因为「定是它们上首」，所以说定上首。「念是它们增上」指以最上义，念是它们的增上，即念是最上的，这是它的含义。「慧是它们更上」指慧是它们的更上。「解脱是它们核心」指解脱是它们的核心。在这里，以欲为根等前四项讲的是世间法，剩下的则是世间与出世间混合的。
83. Tatiye sabbe dhammāti pañcakkhandhā. Chandamūlakāti ajjhāsayacchando kattukamyatāchando taṃ mūlaṃ etesanti chandamūlakā. Manasikārato sambhavantīti manasikārasambhavā. Phassato samudenti rāsī bhavantīti phassasamudayā. Vedanāya samosarantīti vedanāsamosaraṇā. Samādhi etesaṃ pamukhoti samādhippamukhā. Jeṭṭhakaṭṭhena sati adhipati etesanti satādhipateyyā, satijeṭṭhakāti attho. Paññā uttarā etesanti paññuttarā. Vimutti eva sāro etesanti vimuttisārā. Ettha ca chandamūlakādayo cattāropi lokiyā kathitā, sesā lokiyalokuttaramissakāti.
6《贼经》注释
4. Corasuttavaṇṇanā
84第四经中，「大贼」指在王国交界处能行欺诈的大贼。「遍害」指走向耗尽。「不长久住立」指不能长时间守护而安住。「打无打击者」指打击那些对自己没有仇恨、不应打击的人，以及具足功德的长老和幼童等不应被打击者。「无剩余而取」指全部拿走。因为熟练的盗贼有这样的做法：在别人有两件布时，取一件；如果只有一件，则留下薄的，取走结实的。对于带饭的米等，应分给一份，自己取一份。「作太近业」指在村庄、市镇、王都附近作盗贼业。「不善于储藏」指对于所得到的东西，不善于储藏在应供者处，也就是不净化通往他世的道路。
84. Catutthe mahācoroti rajjantare dubbhituṃ samattho mahācoro. Pariyāpajjatīti pariyādānaṃ gacchati. Na ciraṭṭhitiko hotīti addhānaṃ pālento ṭhātuṃ na sakkoti. Appaharantassa paharatīti attano averine appaharante guṇasampanne ca mahallake ca taruṇadārake ca appaharitabbayuttake paharati. Anavasesaṃ ādiyatīti nissesaṃ gaṇhāti. Byattacorānañhi idaṃ vattaṃ – parassa dvīsu sāṭakesu eko gahetabbo, ekasmiṃ sante dubbalaṃ datvā thiro gahetabbo. Puṭabhattataṇḍulādīsu ekaṃ koṭṭhāsaṃ datvā eko gahetabboti. Accāsanne kammaṃ karotīti gāmanigamarājadhānīnaṃ āsannaṭṭhāne corikakammaṃ karoti. Na ca nidhānakusalo hotīti yaṃ laddhaṃ, taṃ dakkhiṇeyye nidahituṃ cheko na hoti, paralokamaggaṃ na sodheti.
8《沙门经》注释
5. Samaṇasuttavaṇṇanā
85第五经中，「凡是沙门所应得」指沙门应当成就的功德种类。「已住於」指已安住于梵行生活之中。「已解脱，我解脱於束缚」的意思是：我自己从一切束缚中解脱出来后，也让大众从贪等束缚中解脱。「最上调伏」是指并非靠别人教导或督促，而是凭藉自身本有的智慧证悟，以最上调伏而调伏，因此称为「最上调伏」。「般涅槃」：通过烦恼的般涅槃（烦恼的彻底止息）而成为般涅槃。
85. Pañcame yaṃ samaṇenāti yaṃ guṇajātaṃ samaṇena pattabbaṃ. Vusīmatāti brahmacariyavāsaṃvutena. Mutto mocemi bandhanāti ahaṃ sabbabandhanehi mutto hutvā mahājanampi rāgādibandhanato mocemi. Paramadantoti aññena kenaci asikkhāpito acodito sayambhuñāṇena paṭivijjhitvā paramadamathena dantattā paramadanto nāma. Parinibbutoti kilesaparinibbānena parinibbuto.
10《荣誉经》注释。
6. Yasasuttavaṇṇanā
86第六经中，「愿我的名声不要随我而去」：愿名声不与我一同消逝。「不难得利者」：指利养丰厚广大的人。「戒与慧」：即持戒与智慧。「集会」：指聚集在一起。「会和」：指会集到一起。「杂闹共住精舍」：指众人群聚杂处的共住精舍。「他们确实不」：他们确实没有这么做。「如是在此等」：如此这般地，这些人。「以手指戳刺」：用手指做出像戳刺骨头一样的动作来刺痛对方。「相互哄笑」：发出放声大笑。「相互戏笑」：做着嬉戏玩乐。
86. Chaṭṭhe mā ca mayā yasoti yaso ca mayā saddhiṃ mā gañchi. Akasiralābhīti vipulalābhī. Sīlapaññāṇanti sīlañceva ñāṇañca. Saṅgammāti sannipatitvā. Samāgammāti samāgantvā. Saṅgaṇikavihāranti gaṇasaṅgaṇikavihāraṃ. Na hi nūnameti na hi nūna ime. Tathā hi panameti tathā hi pana ime. Aṅgulipatodakehīti aṅgulipatodayaṭṭhiṃ katvā vijjhanena. Sañjagghanteti mahāhasitaṃ hasante. Saṃkīḷanteti keḷiṃ karonte.
12《覆钵经》注释。
7. Pattanikujjanasuttavaṇṇanā
87第七经中，「应覆钵」：为了不接受那个人所施的应施物，以覆钵羯磨语进行覆钵，不是仅仅把钵倒置。「为不得利而作」：为了使他得不到四种资具的利益。「为不利而作」：为了造成灾患与不增长。「应开钵」：应通过开钵羯磨语来解除覆钵。
87. Sattame nikkujjeyyāti tena dinnassa deyyadhammassa appaṭiggahaṇatthaṃ pattanikkujjanakammavācāya nikujjeyya, na adhomukhaṭhapanena. Alābhāyāti catunnaṃ paccayānaṃ alābhatthāya. Anatthāyāti upaddavāya avaḍḍhiyā. Ukkujjeyyāti ukkujjanakammavācāya ukkujjeyya.
14《表示不净信经》注释。
8. Appasādapavedanīyasuttavaṇṇanā
88第八经中，「表明不净信」：让人知道不净信的状态。那么，表明不净信时应当怎么做呢？不应从他坐的地方起身，不应礼拜，不应起迎，不应施与应施物。「在非行处中」：即指处于五种非行境之中。
88. Aṭṭhame appasādaṃ pavedeyyunti appasannabhāvaṃ jānāpeyyuṃ. Appasādaṃ pavedentena pana kiṃ kātabbanti? Nisinnāsanato na uṭṭhātabbaṃ na vanditabbaṃ na paccuggamanaṃ kātabbaṃ, na deyyadhammo dātabbo. Agocareti pañcavidhe agocare.
169. 应忏悔经注释
9. Paṭisāraṇīyasuttavaṇṇanā
89第九经中，「如法的在家承诺」是指：当被告知“这三个月应在此地居住”时，以“好的，可以”等方式作出的承诺。「不履行」则指不实践诺言，欺骗违背。
89. Navame dhammikañca gihipaṭissavanti ‘‘imaṃ temāsaṃ idheva vasitabba’’nti vutto ‘‘evaṃ hotū’’tiādinā nayena paṭissavaṃ. Na saccāpetīti vuttaṃ na saccaṃ karoti visaṃvādeti.
18第十，《正行经》的解释。
10. Sammāvattanasuttavaṇṇanā
90第十经中，「各别之地位」是指居于上位、上座的位置。如果视他为年长者，则不能进行任何僧团羯磨。「不能以此根接出罪」是指，不能以他为根本来举行出罪羯磨。其余各处文句都很容易理解。
90. Dasame paccekaṭṭhāneti adhipatiṭṭhāne jeṭṭhakaṭṭhāne. Tañhi jeṭṭhakaṃ katvā kiñci saṅghakammaṃ kātuṃ na labhati. Na ca tena mūlena vuṭṭhāpetabboti taṃ mūlaṃ katvā abbhānakammaṃ kātuṃ na labhati. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
20第九，念品。
Sativaggo navamo.