(8) 3. 双品义注
1（8） 3. 双品
(8) 3. Yamakavaggo
21-2. 两部《信经》的注释
1-2. Saddhāsuttadvayavaṇṇanā
71-7271-72. 第八品第一经中，“而非具戒”(no ca sīlavā)意思是并非在戒上完全圆满的人。“一切善见”(Samantapāsādika)意思是能从一切方面令人产生净信。“一切行相圆满”(Sabbākāraparipūro)意思是以沙门的一切威仪、沙门法的一切分而圆满。第二经中，“寂静的”(santā)意思是因对立面的止息而寂静。“解脱离”(Vimokkhā)意思是，又因从对立的法中获得解脱，故称“解脱离”。
71-72. Aṭṭhamassa paṭhame no ca sīlavāti na sīlesu paripūrakārī. Samantapāsādikoti samantato pasādajanako. Sabbākāraparipūroti sabbehi samaṇākārehi samaṇadhammakoṭṭhāsehi paripūro. Dutiye santāti paccanīkasantatāya santā. Vimokkhāti paccanīkadhammehi vimuttattā ca vimokkhā.
43-9. 两部《死念经》等的注释
3-9. Maraṇassatisuttadvayādivaṇṇanā
73-7973–79. 第三经中，“你们应修习”（bhāvetha nu）意为你们应当修习。“教诫”（Sāsana）即教诲。“为了诸漏的灭尽”（Āsavānaṃ khayāyāti）意指为了证得阿拉汉果。第四经中，“已经出发的”（patihitāya）指已进入修习者。“那位会成为我的障碍”（So mamassa antarāyoti）：既可能障碍我的生命，也可能障碍凡夫命终时往生天界，还可能障碍证道。“我这些如利剑般的风病”（Satthakā vā me vātā）：如同利剑般切割肢节的风，故称“如利剑般的”。第五经等，皆依此理领解。第九经中，“乐于结系”（saṃsaggārāmatā）意谓对五种结系的乐着。
73-79. Tatiye bhāvetha noti bhāvetha nu. Sāsananti anusiṭṭhi. Āsavānaṃ khayāyāti arahattaphalatthāya. Catutthe patihitāyāti paṭipannāya. So mamassa antarāyoti so mama jīvitantarāyopi, puthujjanakālakiriyaṃ karontassa saggantarāyopi maggantarāyopi assa. Satthakā vā me vātāti satthaṃ viya aṅgamaṅgāni kantantīti satthakā. Pañcamādīni vuttanayāneva. Navame saṃsaggārāmatāti pañcavidhe saṃsagge ārāmatā.
610. 《懈怠发勤因事经》的注释
10. Kusītārambhavatthusuttavaṇṇanā
8080. 第十经中，“懈怠因事”（kusītavatthūni）意指成为懈怠者、懒惰者所依止的立足处，亦即懈怠的种种原因，这是词的含义。“当有应作的业”（kammaṃ kattabbaṃ hotīti）：当有思量袈裟等应作事务时。“他却不发动精进”（Na vīriyaṃ ārabhatīti）：他不发动那两种精进中的任何一种。对于尚未获得的法——禅那、观、道、果——为获得（pattiyā），对于尚未证得的同此诸法为证得（adhigamatthāya），对于尚未现证的同此诸法为现证（sacchikaraṇatthāya），他不发动精进。“这是第一个”（Idaṃ paṭhamanti）：这种“我便躺卧”式的沉没，即是第一个懈怠因事。依此方式，各处义理应如此了知。“思量那积蓄了一个月的薪柴”（Māsācitakaṃ maññeti）：这里，“积蓄了一个月的”指被水浸湿了一个月。犹如浸了一个月之物变得沉重，此处旨在表达“沉重”之义。
80. Dasame kusītavatthūnīti kusītassa alasassa vatthūni patiṭṭhā, kosajjakāraṇānīti attho. Kammaṃ kattabbaṃ hotīti cīvaravicāraṇādikammaṃ kattabbaṃ hoti. Na vīriyaṃ ārabhatīti duvidhampi vīriyaṃ nārabhati. Appattassāti jhānavipassanāmaggaphaladhammassa appattassa pattiyā. Anadhigatassāti tasseva anadhigatassa adhigamatthāya. Asacchikatassāti tadeva asacchikatassa sacchikaraṇatthāya. Idaṃ paṭhamanti idaṃ ‘‘handāhaṃ nipajjāmī’’ti evaṃ osīdanaṃ paṭhamaṃ kusītavatthu. Iminā nayena sabbattha attho veditabbo. Māsācitakaṃ maññeti ettha pana māsācitaṃ nāma tintamāso. Yathā tintamāso garuko hoti, evaṃ garukoti adhippāyo . Gilānā vuṭṭhito hotīti gilāno hutvā pacchā vuṭṭhito hoti. Ārambhavatthūnīti vīriyakāraṇāni. Tesampi imināva nayena attho veditabbo. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
8双品第八。
Yamakavaggo aṭṭhamo.