← 文献总目录

(6) 1. 自心品义注

s0404a.att20 · 静态文献页 · 10 段 · 打开交互阅读器

1(六)1. 自心品
(6) 1. Sacittavaggo
21-4. 自心经等的注释
1-4. Sacittasuttādivaṇṇanā
51-5451-54. 第二品的第一经中,「善巧自心法门」(sacittapariyāyakusalo)指对自己心的运作善巧掌握。「尘染」(rajanti)指外来的随烦恼。「垢秽」(aṅgaṇanti)指在那里生起的垢秽、黑痣等。「为了诸漏的灭尽」(āsavānaṃ khayāyāti)是为了证得阿拉汉果。第三经中,「以辩才」(paṭibhānenāti)即用言语的构成方式。第四经中,「增上慧法观」(adhipaññādhammavipassanāyāti)指能把握诸行的观智。
51-54. Dutiyassa paṭhame sacittapariyāyakusaloti attano cittavārakusalo. Rajanti āgantukaupakkilesaṃ. Aṅgaṇanti tatthajātakaaṅgakāḷatilakādiṃ. Āsavānaṃ khayāyāti arahattatthāya. Tatiye paṭibhānenāti vacanasaṇṭhānena. Catutthe adhipaññādhammavipassanāyāti saṅkhārapariggāhakavipassanāya.
48. 根本经注释
8. Mūlakasuttavaṇṇanā
5858. 第八经中,「入于不死」(amatogadhā)在这里是指有余涅槃界;「以涅槃为最终」(nibbānapariyosānā)在这里是指无余涅槃界。因为证得无余涅槃的人,一切法都称为到达了最终。其余文句如同前面所说的含义。
58. Aṭṭhame amatogadhāti ettha saupādisesā nibbānadhātu kathitā, nibbānapariyosānāti ettha anupādisesā. Anupādisesaṃ pattassa hi sabbe dhammā pariyosānappattā nāma honti. Sesapadāni heṭṭhā vuttatthāneva.
69. 出家经注释
9. Pabbajjāsuttavaṇṇanā
5959. 第九经中,「因此」(tasmā)是指:因为这样,未修习的心不能成就沙门意义,所以这么说。「且我的心将如出家所修习」(yathāpabbajjāparicitañca no cittaṃ bhavissatīti)指以与出家相适应的方式修习。凡是所说的出家,全都是为了愿求阿拉汉果。因此,为了证得阿拉汉果而修习、增长的心,应当知道这就叫「如出家所修习」。而「这样的心将会出现」,这是应当学习的。「世间的平等与不平等」(lokassa samañca visamañcāti)指众生世间的善行与恶行。「世间的有与非有」(lokassa bhavañca vibhavañcāti)指它的增长与消亡,以及成就与失败。至于「世间的集与灭」(lokassa samudayañca atthaṅgamañcāti),这是就诸行世间而说,意思是诸蕴的生起与破裂。
59. Navame tasmāti yasmā evaṃ aparicitacittassa sāmaññattho na sampajjati, tasmā. Yathāpabbajjāparicitañca no cittaṃ bhavissatīti yathā pabbajjānurūpena paricitaṃ. Ye hi keci pabbajanti nāma, sabbe te arahattaṃ patthetvā. Tasmā yaṃ cittaṃ arahattādhigamatthāya paricitaṃ vaḍḍhitaṃ, taṃ yathāpabbajjāparicitaṃ nāmāti veditabbaṃ. Evarūpaṃ pana cittaṃ bhavissatīti sikkhitabbaṃ. Lokassa samañca visamañcāti sattalokassa sucaritaduccaritāni. Lokassa bhavañca vibhavañcāti tassa vaḍḍhiñca vināsañca, tathā sampattiñca vipattiñca. Lokassasamudayañca atthaṅgamañcāti pana saṅkhāralokaṃ sandhāya vuttaṃ, khandhānaṃ nibbattiñca bhedañcāti attho.
810. 基哩马难达经注释
10. Girimānandasuttavaṇṇanā
6060. 第十经中,「出于怜悯」(anukampaṃ upādāya)是指缘于对基哩马难达长老的怜悯。「眼病」(cakkhurogo)等称呼,应当根据具体部位来理解。对于已经生起净根的器官来说,本来并没有所谓真正的疾病。「耳病」(kaṇṇarogo)是指外耳的疾病。「鼻炎」(pināso)是指外鼻腔的疾病。「爪伤」(nakhasā)是指用指甲搔伤处的疾病。「胆所起」(pittasamuṭṭhānā)是指由胆汁引发的疾病,据说这类病有三十二种。「痰所起」等也按同样的道理理解。「时节变化所生」(utupariṇāmajā)是指由时节变化、过寒或过热所产生的疾病。「不平等护理所生」(visamaparihārajā)是指由不平等的养护方式引发的疾病,比如过久站立、坐卧等不规律的调理所生的病。「加害所致的」(opakkamikā)是指由砍杀、捆绑等加害手段所引生的疾病。「业果所生」(kammavipākajā)是指由强力的业果所产生的疾病。「寂静」(santaṃ)是指因为贪等烦恼已经止息,所以称为寂静。「殊胜」(paṇīta)是从无热恼的意义来说的殊胜。其余各处的意义都很明显。
60. Dasame anukampaṃ upādāyāti girimānandatthere anukampaṃ paṭicca. Cakkhurogotiādayo vatthuvasena veditabbā. Nibbattitappasādānañhi rogo nāma natthi. Kaṇṇarogoti bahikaṇṇe rogo. Pināsoti bahināsikāya rogo. Nakhasāti nakhehi vilekhitaṭṭhāne rogo. Pittasamuṭṭhānāti pittasamuṭṭhitā. Te kira dvattiṃsa honti. Semhasamuṭṭhānādīsupi eseva nayo. Utupariṇāmajāti utupariṇāmena accuṇhātisītena uppajjanakarogā. Visamaparihārajāti aticiraṭṭhānanisajjādinā visamaparihārena jātā. Opakkamikāti vadhabandhanādinā upakkamena jātā. Kammavipākajāti balavakammavipākasambhūtā. Santanti rāgādisantatāya santaṃ. Atappakaṭṭhena paṇītaṃ. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.
10自心品第一。
Sacittavaggo paṭhamo.