(10) 5. 沙门品义注
15. 沙门品
5. Sāmaññavaggo
21. 拥挤经注
1. Sambādhasuttavaṇṇanā
4242. 第五品第一经中,「优陀夷」指黑优陀夷长老。「不知」即不了知。「大慧者」指大智慧者。「他了悟禅那」即他了悟禅那。「退隐如公牛」:因独一之状态而退隐,且因最上之义而为公牛。「牟尼」指佛陀。「以某种方式」指以一个原因。仅仅因为贪欲拥挤的消失,第一禅那就名为「得机会」,但这并非在一切方面都完全如此。「此处仍有拥挤」指在那第一禅那里,仍有拥挤,仍有逼迫。也读作「此处仍有此」。「而那里什么是拥挤?」指在那禅那里,有什么拥挤呢?「这就是此处的拥挤」指寻与伺未被灭除的状态,这称为拥挤、逼迫。依这个方法,所有章节的义理应被理解。「并非仅以某种方式」指并非只以一个原因,而是因为一切拥挤已被舍断,所以漏尽的证得才在一切方面完全叫作「得机会」。
42. Pañcamassa paṭhame udāyīti kāḷudāyitthero. Avidvāti aññāsi. Bhūrimedhasoti mahāpañño. Yo jhānamabujjhīti yo jhānaṃ abujjhi. Paṭilīnanisabhoti ekībhāvavasena paṭilīno ceva uttamaṭṭhena ca nisabho. Munīti buddhamuni. Pariyāyenāti ekena kāraṇena. Kāmasambādhassa hi abhāvamatteneva paṭhamajjhānaṃ okāsādhigamo nāma, na sabbathā sabbaṃ. Tatrāpatthi sambādhoti tasmimpi paṭhamajjhāne sambādho paṭipīḷanaṃ atthiyeva. Tatrāpitthītipi pāṭho. Kiñca tattha sambādhoti tasmiṃ pana jhāne kiṃ sambādho nāma. Ayamettha sambādhoti ayaṃ vitakkavicārānaṃ aniruddhabhāvo sambādho saṃpīḷā nāma. Iminā upāyena sabbavāresu attho veditabbo. Nippariyāyenāti na ekena kāraṇena, atha kho āsavakkhayo nāma sabbasambādhānaṃ pahīnattā sabbena sabbaṃ okāsādhigamo nāmāti.
42. 身证者经注
2. Kāyasakkhisuttavaṇṇanā
4343. 第二经中,「当以此或彼方式,那处成为如此时」指由于某种原因,以某种方式,那名为第一禅那的处成为如此。「他以如此如此的方式,以身触证它之后而住」指由于那种原因,以那种方式,以俱生的名身触证那等至之后而住,意思是进入等至。「世尊以某种方式说为身证者」指因为他以那名身现证了第一禅那,所以以此方式说为身证者。「并非仅以某种方式」指由于他已完成了一切应以身证得的,所以他才是真正意义上的身证者,并非只是以某种方式。
43. Dutiye yathā yathā ca tadāyatananti yena yena kāraṇena yena yenākārena taṃ paṭhamajjhānasaṅkhātaṃ āyatanaṃ hoti. Tathā tathā naṃ kāyena phusitvā viharatīti tena tena kāraṇena tena tenākārena taṃ samāpattiṃ sahajātanāmakāyena phusitvā viharati, samāpajjatīti attho. Kāyasakkhi vutto bhagavatā pariyāyenāti yasmā tena nāmākāyena paṭhamajjhānaṃ sacchikataṃ, tasmā iminā pariyāyena kāyasakkhi vutto. Nippariyāyenāti yattakaṃ kāyena sacchikātabbaṃ, sabbassa katattā ayaṃ nippariyāyena kāyasakkhi nāma.
63. 慧解脱者经注
3. Paññāvimuttasuttavaṇṇanā
4444. 第三经中,「他以慧了知它」指他以那第一禅那的观慧了知它。这里也应按前文所述的方式来理解「以某种方式」和「并非仅以某种方式」。如同在此经中那样,此后的诸经也应如此理解。
44. Tatiye paññāya ca naṃ pajānātīti taṃ paṭhamajjhānavipassanāpaññāya jānāti. Idhāpi pariyāyanippariyāyā purimanayeneva veditabbā. Yathā ca idha, evaṃ ito paresupi.
84. 俱分解脱者经注
4. Ubhatobhāgavimuttasuttavaṇṇanā
4545. 第四部经应该从两方面来理解。在这里,「俱分解脱」是指通过止与观这两方面,从与之对立的烦恼中解脱出来。然而,在最终阶段,应这样理解:从等至的角度说,是从色身解脱;以圣道的角度说,是从名身解脱,这样才能被称为「俱分解脱」。
45. Catutthaṃ ubhayena veditabbaṃ. Ettha ca ubhatobhāgavimuttoti ubhatobhāgehi samathavipassanānaṃ paccanīkakilesehi vimutto. Pariyosāne pana samāpattiyā rūpakāyato, ariyamaggena nāmakāyato vimuttoyeva ubhatobhāgavimuttoti veditabbo.
105-10. 《现见法》等经的注释
5-10. Sandiṭṭhikadhammasuttādivaṇṇanā
46-5146-51. 在第五等诸经中,「现见」是指自己能够亲见的。「涅槃」是指烦恼的止息。「般涅槃」是它的同义词。「彼分涅槃」是指通过初禅那等方式,以各个部分来止息烦恼。「见法涅槃」是指就在这一期生命中达到的涅槃。其余各处,意义都很明白了。
46-51. Pañcamādīsu sandiṭṭhikoti sayaṃ passitabbako. Nibbānanti kilesanibbānaṃ. Parinibbānanti tasseva vevacanaṃ. Tadaṅganibbānanti paṭhamajjhānādinā tena tena aṅgena nibbānaṃ. Diṭṭhadhammanibbānanti ismiṃyeva attabhāve nibbānaṃ. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.
12沙门品第五。
Sāmaññavaggo pañcamo.
13第一分五十经结束。
Paṭhamapaṇṇāsakaṃ niṭṭhitaṃ.
6第二分五十经注释
2. Dutiyapaṇṇāsakavaṇṇanā
5252. 从此以下的诸经中,「安稳」是指没有灾祸。「达到安稳」是指已经达到了安稳的状态。「令修学虚弱」是指那些导致修学变得脆弱无力的事情。其余各处,意义都很明白了。
52. Ito paresu khemanti nirupaddavaṃ. Khemappattoti khemabhāvaṃ patto. Sikkhādubbalyānīti sikkhāya dubbalabhāvakaraṇāni. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.
16《满足希求》之《增支部》注疏中
Manorathapūraṇiyā aṅguttaranikāya-aṭṭhakathāya
17九集的注释完成了。
Navakanipātassa saṃvaṇṇanā niṭṭhitā.
18礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者。
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
19在《增支部》中
Aṅguttaranikāye
20十集的注释书
Dasakanipāta-aṭṭhakathā
81. 第一分五十经
1. Paṭhamapaṇṇāsakaṃ