← 文献总目录

(10) 5. 阿苏拉品复注

s0402t.tik43 · 静态文献页 · 19 段 · 打开交互阅读器

1五、阿修罗品
(10) 5. Asuravaggo
2第一、二经的阿修罗经等注疏
1-2. Asurasuttādivaṇṇanā
91-92第91-92经是第五品中的第一、第二经,意义清楚明白。
91-92. Pañcamassa paṭhamadutiyāni uttānatthāneva.
4阿修罗经等的注疏到此结束。
Asurasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā.
5三、第二定经注疏
3. Dutiyasamādhisuttavaṇṇanā
93九十三.在第三经中,「不退」(appaṭivānī)这个词是以状态为主的表述,所以说它指的是「不退转性」。按理应该说成「不退转性」(appaṭivānitā),经文却用了「不退」。实际上,当精进之流正在行进时,中途退回来、回转退缩,这叫作「退转」(paṭivāna)。有这种退转的人,就称为「有退转者」(paṭivānī);没有退转的,就是「不退」(appaṭivānī)。而这种状态本身,就是「不退转性」,意思就是不退转。或者,这也是依据阴性词的形式来这样表述的。中途退回来、回转退缩是「退转」,没有退转就是「不退」,意思就是不退转。
93. Tatiye appaṭivānīti bhāvappadhāno niddesoti āha ‘‘anivattanatā’’ti. ‘‘Appaṭivānitā’’ti vattabbe ‘‘appaṭivānī’’ti vuttaṃ. Tathā hi vīriyappavāhe vattamāne antarā eva paṭigamanaṃ nivattanaṃ paṭivānaṃ, taṃ assa atthīti paṭivānī, na paṭivānī appaṭivānī, tassa bhāvo appaṭivānitā, anivattanāti attho. Appaṭivānīti vā itthiliṅgavasenevāyaṃ niddeso. Antarāyeva paṭigamanaṃ nivattanaṃ paṭivānī, na paṭivānī appaṭivānī, anivattanāti attho.
7第二定经的注疏到此结束。
Dutiyasamādhisuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
8四、第三定经注疏
4. Tatiyasamādhisuttavaṇṇanā
94第四经中的「应安置」(saṇṭhapetabbaṃ),就是正确地安置。不过,为了显示“已安置”成为妥善的安置,才接着说「应令沉淀」等。其中的「应令沉淀」:指的是通过让与定对立的那些烦恼平息下来,从而让心在行境的内在中沉淀下来。「应作一境」(ekodi kātabbaṃ):通过达成不散乱的状态,让心成为专一的。「应入定」(samādahitabbanti):就像对所缘很好地投入那样,正确地、完全正确地安放,把它安立好,使它成为入定的状态。这就是它的意思。
94. Catutthe saṇṭhapetabbanti sammadeva ṭhapetabbaṃ. Yathā pana ṭhapitaṃ saṇṭhapitaṃ hoti, taṃ dassetuṃ ‘‘sannisādetabba’’ntiādi vuttaṃ. Tattha sannisādetabbanti samādhippaṭipakkhe kilese sannisīdāpentena cittaṃ gocarajjhatte sannisīdāpetabbanti. Ekodi kātabbanti abyaggabhāvāpādanena ekaggaṃ kātabbaṃ. Samādahitabbanti yathā ārammaṇe suṭṭhu appitaṃ hoti, evaṃ sammā sammadeva ādahitabbaṃ, suṭṭhu āropetabbaṃ samāhitaṃ kātabbanti attho.
10第三定经的注释结束。
Tatiyasamādhisuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
11第五至第六:腐尸火炬经等的注释
5-6. Chavālātasuttādivaṇṇanā
95-96在第五经中,「腐尸火炬」指的是死尸焚烧处的火炬。因此,他说“在墓地中的火炬”。「中间部位被粪便涂污」:指大约八指宽,两边在燃烧,而中间被粪便涂抹。「木柴」:指用木柴该做的事。其余在这里是显而易见的。第六经也是显而易见的。
95-96. Pañcame chavālātanti chavānaṃ daḍḍhaṭṭhāne alātaṃ. Tenevāha ‘‘susāne alāta’’nti. Majjhaṭṭhāne gūthamakkhitanti pamāṇena aṭṭhaṅgulamattaṃ dvīsu ṭhānesu ādittaṃ majjhe gūthamakkhitaṃ. Kaṭṭhatthanti kaṭṭhena kātabbakiccaṃ. Sesamettha uttānameva. Chaṭṭhaṃ uttānameva.
13腐尸火炬经等的注释结束。
Chavālātasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā.
14第七至第十:速智经等的注释
7-10. Khippanisantisuttādivaṇṇanā
97-100在第七经中,「速智」(khippanisantī)指敏捷的智慧,因此说“速了知者”等。「随顺法」:指对于出世间证的获得,是相适合的性质。「言辞美妙者」:指他具有美好、善好、词句圆满的话语,所以说他是“言辞美妙者”。「说法甘甜者」:指他说话的方式甘甜、美好,音声悦耳。「纯净」:因为德行圆满,所以在充满的圆满中存在,因此称为纯净;由此纯净,所以说“德行圆满的”。又,由于过去的存在而纯净,与城市女性的柔和相似,因此称为纯净;由此纯净。“由柔和性”这句,开示了她言语的柔软平滑。「无缠缚」:不被胆汁、痰等所束缚。「无过失」:远离疑惑、迟缓等过失。「不脱漏字句」:指字句没有遗漏,没有缺失。这两者就是对「无漏无缺」的义解。所谓「无漏无缺」,即是既无缺陷又无缺失。「能令了义」:能够使人清楚地理解意义,这是通过让所说内容的开头、中间和结尾都清晰而做到的。第八、第九、第十经的意义是显而易见的。
97-100. Sattame khippanisantīti khippapañño. Tenāha ‘‘khippanisāmano’’tiādi. Anurūpadhammanti lokuttarādhigamassa anucchavikasabhāvaṃ. Kalyāṇā sundarā parimaṇḍalapadabyañjanā vācā assāti kalyāṇavāco. Tenāha ‘‘sundaravacano’’ti. Kalyāṇaṃ madhuraṃ vākkaraṇaṃ udāhāraghoso assāti kalyāṇavākkaraṇo. Guṇaparipuṇṇabhāvena pūre puṇṇabhāve bhavāti porī, tāya poriyā. Tenāha ‘‘guṇaparipuṇṇāyā’’ti. Pure bhavattā poriyā nāgarikitthiyā sukhumālattanena sadisāti porī, tāya poriyā. ‘‘Sukhumālattanenā’’ti iminā tassā vācāya mudusaṇhabhāvo vutto. Apalibuddhāyāti pittasemhādīhi na paliveṭhitāya. Adosāyāti sandiddhavilambitādidosarahitāya agaḷitapadabyañjanāyāti apatitapadabyañjanāya avirahitapadabyañjanāya. Ubhayametaṃ anelagalāyāti imasseva atthavacanaṃ. Anelagalāyāti hi anelāya ceva agalāya cāti attho. Atthaṃ viññāpetuṃ samatthāyāti ādimajjhapariyosānaṃ pākaṭaṃ katvā bhāsitatthassa viññāpanasatthāya. Aṭṭhamanavamadasamāni uttānatthāneva.
16速智经等的注释结束。
Khippanisantisuttādivaṇṇanā niṭṭhitā.
17「阿修罗品」的注释结束了。
Asuravaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
18「第二集五十经」结束了。
Dutiyapaṇṇāsakaṃ niṭṭhitaṃ.
6「第三集五十经」。
3. Tatiyapaṇṇāsakaṃ