← 文献总目录

(15) 5. 等至品义注

s0402a.att14 · 静态文献页 · 17 段 · 打开交互阅读器

(十五)五、等至品注释
(15) 5. Samāpattivaggavaṇṇanā
164第五品中,论第一项称为“到达善巧”,谓于饮食摄取、季节适应等方面,均计较周遍,遂得安住于到达,故称“到达的安住善巧”。所谓“到达起用善巧”,谓如其所分明分析,时至分别身心安定,能够起身行为,故名善巧。
164. Pañcamassa paṭhame samāpattikusalatāti āhārasappāyaṃ utusappāyaṃ pariggaṇhitvā samāpattisamāpajjane chekatā. Samāpattivuṭṭhānakusalatāti yathāparicchedena gate kāle viyatto hutvā uṭṭhahanto vuṭṭhānakusalo nāma hoti, evaṃ kusalatā.
165第二项谓“柔顺”,意为性情温和;“亲切”,意指情态柔媚。
165. Dutiye ajjavanti ujubhāvo. Maddavanti mudubhāvo.
166第三项谓“忍辱”,是指安忍疲劳和居处;“慈静”,指持守清净,拥有泰然之表情。
166. Tatiye khantīti adhivāsanakhanti. Soraccanti susīlyabhāvena suratabhāvo.
167第四项谓“谦逊”,乃以温和言语使人欢悦之性情;所谓“调和”,即用非我法或正法施以调理与安慰。
167. Catutthe sākhalyanti saṇhavācāvasena sammodamānabhāvo. Paṭisanthāroti āmisena vā dhammena vā paṭisantharaṇaṃ.
168第五项谓“无害”,是慈悲的先行部分;“怜悯”,则依据戒律的纯净显现为美善之相。第六、第七项亦同理。
168. Pañcame avihiṃsāti karuṇāpubbabhāgo. Soceyyanti sīlavasena sucibhāvo. Chaṭṭhasattamāni uttānatthāneva.
171第八项谓“有反思力”,即检讨观察的力量。
171. Aṭṭhame paṭisaṅkhānabalanti paccavekkhaṇabalaṃ.
172第172条 作为第九者,『解脱真实』者,指的是由不动摇的正念力所成的正念。『觉醒』者,指的是由不动摇的正定力所成的正定。
172. Navame muṭṭhassacce akampanena satiyeva satibalaṃ. Uddhacce akampanena samādhiyeva samādhibalaṃ.
173第173条 作为第十者,『止』者,指心的专注统一。『观』者,指断除行蕴的智慧。
173. Dasame samathoti cittekaggatā. Vipassanāti saṅkhārapariggāhakaññāṇaṃ.
174第174条 作为第十一者,『戒失』者,指恶戒。『见失』者,指错误见解。
174. Ekādasame sīlavipattīti dussīlyaṃ. Diṭṭhivipattīti micchādiṭṭhi.
175第175条 作为第十二者,『戒具足』者,指满具的戒德。『见具足』者,指具足正见的品性。由此依行为具足正见、具足禅定正见、具足观照正见、具足道正见、具足果正见,所有这五种正见都被统摄在内。
175. Dvādasame sīlasampadāti paripuṇṇasīlatā. Diṭṭhisampadāti sammādiṭṭhikabhāvo. Tena kammassakatasammādiṭṭhi, jhānasammādiṭṭhi, vipassanāsammādiṭṭhi, maggasammādiṭṭhi, phalasammādiṭṭhīti sabbāpi pañcavidhā sammādiṭṭhi saṅgahitā hoti.
176第176条 作为第十三者,『戒净』者,指能成就净化的戒。『见净』者,指能成就净化的正见,包含四圣道中的正见,以及五种正见。
176. Terasame sīlavisuddhīti visuddhisampāpakaṃ sīlaṃ. Diṭṭhivisuddhīti visuddhisampāpikā catumaggasammādiṭṭhi, pañcavidhāpi vā sammādiṭṭhi.
177第177条 作为第十四者,『见净』者,指能成就净化的正见本身。正如从见地而言,『勤精进』是与更下位的道相应的力量。对此有言『正如见地的勤精进』。
177. Cuddasame diṭṭhivisuddhīti visuddhisampāpikā sammādiṭṭhiyeva. Yathādiṭṭhissa ca padhānanti heṭṭhimamaggasampayuttaṃ vīriyaṃ. Tañhi tassā diṭṭhiyā anurūpattā ‘‘yathādiṭṭhissa ca padhāna’’nti vuttaṃ.
178第178句:『烦恼不安』者,在善法中仅限于通向阿拉汉道的善法中,烦恼不安的状态存在。
178. Pannarasame asantuṭṭhitā ca kusalesu dhammesūti aññatra arahattamaggā kusalesu dhammesu asantuṭṭhibhāvo.
179第179句:『离欲』者就是离欲的状态。『不觉知』者即无知的状态。
179. Soḷasame muṭṭhassaccanti muṭṭhassatibhāvo. Asampajaññanti aññāṇabhāvo.
180第180句:第七句『无胡言特征』是指念处。『正知解特征』是指正觉知。」
180. Sattarasame apilāpanalakkhaṇā sati. Sammā pajānanalakkhaṇaṃ sampajaññanti.
16等至品第五。第三五十集结束。
Samāpattivaggo pañcamo. Tatiyapaṇṇāsakaṃ niṭṭhitaṃ.