← 文献总目录

1. 天人相应义注

s0301a.att0 · 静态文献页 · 42 段 · 打开交互阅读器

1礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
2相应部
Saṃyuttanikāye
3有偈品注疏
Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
1序论
Ganthārambhakathā
2那位心怀悲悯、心得清凉,以智慧之光摧破愚痴黑暗的人;
Karuṇāsītalahadayaṃ , paññāpajjotavihatamohatamaṃ;
3我礼敬那受人、天、世间所尊崇的善逝,已从诸趣得解脱者。
Sanarāmaralokagaruṃ, vande sugataṃ gativimuttaṃ.
4即使是佛陀,也是修习并亲自证悟了佛果之后,
Buddhopi buddhabhāvaṃ, bhāvetvā ceva sacchikatvā ca;
5佛陀所证入、已远离垢染的无上之法,我礼敬此无上之法。
Yaṃ upagato gatamalaṃ, vande tamanuttaraṃ dhammaṃ.
6善逝的亲生子,能摧破魔罗军队的弟子众;
Sugatassa orasānaṃ, puttānaṃ mārasenamathanānaṃ;
7我以头面礼敬四双八辈的圣僧伽。
Aṭṭhannampi samūhaṃ, sirasā vande ariyasaṅghaṃ.
8如是,我这以净信心礼敬三宝所成的福德,
Iti me pasannamatino, ratanattayavandanāmayaṃ puññaṃ;
9这福德善巧除障,藉其威力,
Yaṃ suvihatantarāyo, hutvā tassānubhāvena.
10对于那以相应品庄严、于相应阿含中最殊胜的典籍,
Saṃyuttavaggapaṭimaṇḍitassa, saṃyuttaāgamavarassa;
11为佛陀与随觉弟子所赞叹,能生种种智慧品类,
Buddhānubuddhasaṃvaṇṇitassa, ñāṇappabhedajananassa.
12为阐明义理,此注疏最初由具足神通者——
Atthappakāsanatthaṃ, aṭṭhakathā ādito vasisatehi;
13即由五百位比丘结集而成,其后又再度随诵。
Pañcahi yā saṅgītā, anusaṅgītā ca pacchāpi.
14后来,具足神通的玛欣德长老将此注疏带到了锡兰岛。
Sīhaḷadīpaṃ pana ābhatātha, vasinā mahāmahindena;
15为了岛民的利益,故以锡兰语安立。
Ṭhapitā sīhaḷabhāsāya, dīpavāsīnamatthāya.
16我从那里舍弃了这悦耳的锡兰语,
Apanetvāna tatohaṃ, sīhaḷabhāsaṃ manoramaṃ bhāsaṃ;
17将其转为契合经教理趣、远离过失的言辞。
Tantinayānucchavikaṃ, āropento vigatadosaṃ.
18不违时宜,对于诸长老——长老传承之明灯、
Samayaṃ avilomento, therānaṃ theravaṃsadīpānaṃ;
19住于大寺的诸善抉择者。
Sunipuṇavinicchayānaṃ, mahāvihāre nivāsīnaṃ.
20我将舍弃那些反复出现的事义,转而阐明其真实义。
Hitvā punappunāgata-matthaṃ, atthaṃ pakāsayissāmi;
21亦为令善人喜悦,及令法久住。
Sujanassa ca tuṭṭhatthaṃ, ciraṭṭhitatthañca dhammassa.
22前面已经对舍卫城等诸城作了描述。
Sāvatthipabhūtīnaṃ, nagarānaṃ vaṇṇanā katā heṭṭhā;
23关于这两次结集,当我宣说其义时,
Saṅgītīnaṃ dvinnaṃ, yā me atthaṃ vadantena.
24确实,以详述的方式,对其中所说的诸多事——
Vitthāravasena sudaṃ, vatthūni ca yāni tattha vuttāni;
25对于这些,我在此也不再作详细的解说了。
Tesampi na idha bhiyyo, vitthārakathaṃ karissāmi.
26然而,若离故事,经文的义理便无法为宣说者所阐明。
Suttānaṃ pana atthā, na vinā vatthūhi ye pakāsanti;
27为此,我亦将举示相关故事,以阐明那些义理。
Tesaṃ pakāsanatthaṃ, vatthūnipi dassayissāmi.
28戒论、头陀功德,乃至一切业处;
Sīlakathā dhutadhammā, kammaṭṭhānāni ceva sabbāni;
29与行持仪规一同,并详述禅那与等至。
Cariyāvidhānasahito, jhānasamāpattivitthāro.
30以及一切神通,以及慧的汇集与抉择;
Sabbā ca abhiññāyo, paññāsaṅkalananicchayo ceva;
31蕴、界、处、根,以及四圣谛。
Khandhādhātāyatanindriyāni, ariyāni ceva cattāri.
32诸谛与缘起的开示,极清净而理趣精妙;
Saccāni paccayākāradesanā, suparisuddhanipuṇanayā;
33相续无间之道与观修亦然。
Avimuttatantimaggā, vipassanābhāvanā ceva.
34然凡此一切,于《清净道论》中我已以极清净的方式阐明了,
Iti pana sabbaṃ yasmā, visuddhimagge mayā suparisuddhaṃ;
35既已说过,此处便不再多加探讨。
Vuttaṃ tasmā bhiyyo, na taṃ idha vicārayissāmi.
36这部《清净之道》,正是立于四部阿含之中,
‘‘Majjhe visuddhimaggo, esa catunnampi āgamānañhi;
37安立之后,它将如所宣说之义而加以阐明。
Ṭhatvā pakāsayissati, tattha yathābhāsitamatthaṃ’’.
38因此,我这样做之后,便将其结合本论加以解说。
Icceva kato tasmā, tampi gahetvāna saddhimetāya;
39应依注疏而了知《相应部》所摄之义理。
Aṭṭhakathāya vijānatha, saṃyuttavinissitaṃ atthanti.