← 文献总目录

3. 不净修习释

e1010n.nrf3 · 静态文献页 · 626 段 · 打开交互阅读器

13. 不净修习的解说
3. Asubhabhāvanā niddesa
1
1.
2见到妓女师利摩,为调伏其贪染之心;
Sirimaṃ gaṇikaṃ disvā, dametuṃ rattacetasaṃ;
3示现其尸身后,胜者便如此说道:
Dassetvā matasārīraṃ, tassā jino idaṃ bravi.
2
2.
5或行或立,或坐或卧,
Caraṃvā yadivā tiṭṭhaṃ, nisinno udavā sayaṃ;
6屈伸舒卷,此即身之动摇。
Samañcheti pasāreti, esā kāyassa iñjanā.
3
3.
8诸骨由筋腱相连,皮肉如膏覆其上。
Aṭṭhi nhārūhi saṃyutto, taca maṃsāva lepano;
9身体为皮肤所蔽,如实之相不可见。
Chaviyā kāyo paṭicchanno, yathābhūtaṃ nadissati.
4
4.
11内部浸润,外部亦然,肝脏、腹膜与膀胱;
Antapūro darapūro, yakana peḷassa vatthino;
12心脏、肺脏、肾脏与脾脏;
Hadayassa papphāsassa, vakkassa pihakassaca.
5
5.
14鼻涕、唾液、汗液与脂肪。
Siṅghānikāya kheḷassa, sedassaca medassaca;
15血液是湿润的浆液,胆汁与油脂亦皆湿润;
Lohitassa lasikāya, pittassaca vasāyaca.
6
6.
17此身有九孔,常流不净;
Athassa navahi sotehi, asuci savati sabbadā;
18眼则流眼垢,耳则流耳垢。
Akkhimhā akkhigūthako, kaṇṇamhā kaṇṇagūthako.
7
7.
20有时,鼻涕从鼻、口涌出;
Siṅghānikāca nāsato, mukhato vamati ekadā;
21有时,吐出胆汁与痰;从身体流出汗与垢。
Pittaṃ semhañca vamati, kāyamhā sedajallikā.
8
8.
23那时,他的头颅空窍,
Athassa susiraṃ sīsaṃ,
24充满脑髓
Matthaluṅgassa pūritaṃ;
25愚者视为清净
Subhato naṃ maññati bālo,
26为无明所引导
Avijjāya purakkhato.
9
9.
28当他命终而卧之时,
Yadāca so mato seti,
29身体肿胀、青瘀,
Uddhumāto vinīlako;
30被弃置于墓场之间。
Apaviddho susānasmiṃ,
31亲属们了无挂念。
Anapekkhā honti ñātayo.
10
10.
33狗、豺与蛆虫食其肉;
Khādanti naṃ suvānāca, siṅgālakāca kimiyo;
34乌鸦、秃鹫亦来啖,及其他诸般生物。
Kākā gijjhāca khādanti, yecaññe santi pāṇakā.
11
11.
36具慧比丘于此处,听闻世尊之所说;
Sutvāna buddhavacanaṃ, bhikkhu paññāṇavā idha;
37于彼忧苦悉遍知,正观如实而见故。
Sokho naṃ parijānāti, yathābhūtañhi passati.
12
12.
39此如何彼亦如何,彼如何此亦如何;
Yathāidaṃ tathāetaṃ, yathāetaṃ tathāidaṃ;
40于内身、外身,当离欲贪;
Ajjhattañca bahiddhāca, kāye chandaṃ virājaye.
13
13.
42离于欲贪者,是为此处有慧比丘;
Chanda rāga viratto so, bhikkhu paññāṇavā idha;
43证得无死之寂静,无死涅槃之境界。
Ajjhagā amataṃ santiṃ, nibbānaṃ pada maccutaṃ.
14
14.
45这两足之身不净恶臭,人人避之不及。
Dvipādako yaṃ asuci, duggandho parihārati;
46内中充满种种不净,处处流泄而出。
Nānākuṇapa paripūro, vissavanto tatotato.
15
15.
48以这些身,若还有人想抬高自己,……
Etādisena kāyena, yo maññe unnametave;
49若轻视他人,除了不见真理以外,还能有何缘由呢?
Paraṃvā avajāneyya, kimaññatra adassanāti;
50《身可厌弃经》,亦即是《胜利经》所说。
Kāya vicchandanīyasuttaṃ, vijayasuttantipi vattabbaṃ.
16
16.
52若有火焰如烈火般熊熊燃烧,
Ra-akkharo siyāggimhi, rova aggiva āgato;
53因此当知,所谓“贪”,即是渴爱,其性常如炽燃之火。
Tasmā rāgoti vattabbo, taṇhāva niccatāpikā.
17
17.
55此贪火,频频焚毁那些执取净妙想之人。
Abhiṇhameva rāgaggi, dayhate subhasaññinaṃ;
56犹如疟疾之坏血一般,贪者恒时苦恼不安。
Kimikhajjavaṇo sāva, dukkhī rāgī sa sabbadā.
18
18.
58苦恼之人虽得所爱而心生满足,
Dukkhī piya maladdhāna, laddhāpya paripuṇṇato;
59然贪火之蕴,凭所爱终无圆满。
Natthi rāgaggikhandhassa, piyindhena hi puṇṇatā.
19
19.
61无有火能与贪欲相比。
Natthi rāgasamo aggi,
62世尊如是宣说;
Iti vuttaṃ mahesinā;
63被此贪欲之火所焚烧,
Tena rāgagginā daḍḍho,
64一切世间悉为三苦所迫。
Sabbo loko tidukkhito.
20
20.
66一人独饮牛乳,四人饮酪与水多;
Ekassa pivitaṃ khīraṃ, catū dadhi jalā bahu;
67贪欲乃生死之因,此位无始来恒存。
Rāgahetu bhave sandhi, ṭṭhānaṃ anamataggikaṃ.
21
21.
69四人饮水更多,断颈流血亦如然。
Catūdami jalā bhiyyo, sīsacchedana lohitaṃ;
70贪欲为有之因,凡夫生无始畏怖。
Rāgahetu bhave macca, bhayaṃ anamataggikaṃ.
22
22.
72一人悲泣之泪,多如四瓶牛乳。
Ekassa rudato assu, catū dadhi jalā bahu;
73苦恼犹如无始,由此而生悲泣。
Dukkhaṃ anamataggaṃva, taṃhetu paridevanaṃ.
23
23.
75吞下炽热铁丸,遭受杀戮、焚烧等苦。
Tattāyo guḷa gilita, vadhaggi dayhanā dikaṃ;
76由此因缘,于地狱中感受无量极苦。
Asaṅkhyeyyaṃ mahādukkhaṃ, taṃhetu niraye labhi.
24
24.
78于一二三四五位佛陀出世时,亦得解脱。
Eka dvitti catu pañca, buddhuppādepya mocitaṃ;
79为饥渴所逼而枯竭者,以此因缘得饿鬼身。
Khuppipāsita nijjhāmaṃ, labhi taṃhetu pettikaṃ.
25
25.
81于畜生、阿修罗道中,遭受种种苦;
Tiracchāne asūreca, dukkhaṃ nānāvidhaṃ labhi;
82于无始轮回中,此一切皆以贪欲为因。
Namataggika saṃsāre, sabbantaṃ rāgahetukaṃ.
26
26.
84若以百年为一劫计,有情所遗骨骸之积聚,
Ekassekena kappena, puggalassaṭṭhi sañcayo;
85若能尽数收聚,其量广大,超逾山岳。
Sace saṃhārito assa, vepulla pabbatādhiko.
27
27.
87一劫之中苦尚如此,何况多劫,更何待言。
Eka kappe idaṃ dukkhaṃ, nādikappesu kākathā;
88贪欲实为大敌,愚人却颠倒执取。
Rāgo nanu mahāverī, bālo jano ta micchati.
28
28.
90贪欲清净,便无忧悲,亦无痛苦,是为得证正理者。
Rāgasuddhi asokoca, niddukkho ñāyapattica;
91五种现见涅槃,却被视作不美之果。
Nibbānaṃ pañca paccakkhā, asubhāya phalā matā.
29
29.
93专修不净的禅修者,守护根门、知量而住;
Asubhaggahaṇaṃ jhāyī, mitā sindriya saṃvaro;
94他寂静如月,禁断粗语,为清净六处之贪而解脱;
Somitya mukkaṭṭhāvācā, chaḷime rāga suddhiyā.
30
30.
96常被贪欲折磨的患者,不净观便是疗愈风病的良药;
Niccuggarāga rogīnaṃ, asubhā vātulosadhā;
97对于被贪欲夜叉所执持者,不净观即是解脱之咒。
Rāgayakkhābhi gayhānaṃ, asubhā manta muttaraṃ.
31
31.
99有生命者与无生命者,不净分为二种;
Sajīvakāca nijjīvā, asubhā duvidhā matā;
100有生命者谓发、毛等,无生命者即此十种。
Sajīvā kesalomādi, dasevime ajīvakā.
32
32.
102膨胀相、青瘀相、脓烂相、断坏相;
Uddhumātaka vīnīlaṃ, vipubbakaṃ vichiddakaṃ;
103食残相、散乱相、斩断离散相、血涂相;
Vikkhāyitaka vikkhittaṃ, hativikkhitta lohitaṃ.
33
33.
105于蛆虫、骨等诸相中,具念者取其一相。
Puḷuva ṭṭhika miccesu, laddhā aññataraṃ sato;
106譬如得见珍宝,心中朗然明现。
Ratana vānapasseyya, yathā cetasi pākaṭaṃ.
34
34.
108见彼死尸、啖残肉,青瘀血污,腐烂销尽;
Mataṃ khajjaṃ sa maṃsañca, nilohitaṃ nimaṃsakaṃ;
109散乱白骨堆,九种腐烂相。
Vikkhittaṃ seta puñjaṭṭhiṃ, navadhā putimikkhaye.
35
35.
111我从死亡解脱,回心舍离此恶。
Maccuto parimuccāmi, paṭivatti yimā yiti;
112断除杀生之业已,便当欢喜,远离厌恶心。
Payojana samāvajja, moditabbaṃ jigucchake.
36
36.
114于有命者应远离杀生,于无命者则视为清净,如是宣说。
Sajīvake jigucchatthaṃ, nijjīvā subha mīritaṃ;
115此身如病,必当如是。
Tathūpamo ayaṃkāyo, evameva bhavissati.
37
37.
117此身之性如是,必将如是,无可逾越。
Evaṃdhammo ayaṃkāyo, evaṃbhāvī natikkamo;
118智者作此譬喻,见一再之死亡等。
Iccupa saṃhare disvā, ekadviha matādikaṃ.
38
38.
120此有则彼有,彼有则此有。
Yathā idaṃ tathāetaṃ, yathāetaṃ tathā idaṃ;
121厌恶与不净,当摄于身。
Jegucchaṃ paṭikūlyañca, kāye iccupa saṃhare.
39
39.
123膨胀相、青瘀相等。
Uddhumāta vinīlādi,
124可厌可恶
Paṭikūlyo jigucchito;
125我的身躯亦如是
Tathevāyampi me kāyo,
126无常变易,犹如逝水
Viseso nāyu-sāyuva.
40
40.
128肿胀青瘀,了无光泽;
Uddhumāta vinīlādo, sobhaṇaṃ natthi kiñcipi;
129纵使遍观此身,亦复如是。
Imasmiṃpi me kāye, gavesantopi sabbaso.
41
41.
131可厌的油脂界,油脂复有两种;
Paṭikūlavasā dhātu, vasāca dvippakārato;
132应当反观此身,于自身中希求离欲。
Paccavekkheyyimaṃ kāyaṃ, icchaṃ virāga mattani.
42
42.
134因色泽、形状、气味,依处及痰等;
Vaṇṇa saṇṭhāna gandhehi, āsayo kāsatopica;
135头发令人厌恶、反感,不令心意悦纳。
Jeguccha paṭikūlyāca, kesā na tuṭṭhamānitā.
43
43.
137对于头发,应当如此厌弃。
Iti kesesu ikkheyya,
138对于毛发等,道理也是如此。
Lomā dīsupyayaṃ nayo;
139即在这三十二身分之中。
Dvattiṃsevañhi koṭṭhāse,
140各别审察诸不净物。
Paccavekkhe visuṃvisuṃ.
44
44.
142从身体流出的垢秽,可厌、令人憎恶;
Kāyato bahinikkhantaṃ, paṭikūlyaṃ jigucchitaṃ;
143即使未流出者,亦同可厌,如是不净。
Anikkhantampi jegucchaṃ, paṭikūlyaṃva tassamaṃ.
45
45.
145造作之物犹如粪便,终究不具可意性。
Saṅkhatampi yathā vaccaṃ, manuññataṃ na pāpuṇe;
146纵使以千般方法,于毛发等亦然。
Upakkama sahassehi, evaṃ kesādikampica.
46
46.
148本性即令人厌逆,纵是小小粪团,亦复令人生厌。
Sabhāva paṭikūlyaṃva, ekampi vacca puñjakaṃ;
149三十二种秽聚,岂不更令人厌离?
Nanu jegucchitā bhiyyo, dvattiṃsa vaccapuñjakā.
47
47.
151依其本性,头发等即使对独觉也是可厌的,
Paccekampi paṭikūlyaṃ, kesādikaṃ sabhāvato;
152发等三十二种聚,岂非更为可厌?
Kesādidvattiṃsa puñjo, bhiyyo jegucchito nanu.
48
48.
154于已聚集的所切割之物中,方为聚集者;
Puñjitesveva kantesu, kantohoti sa puñjako;
155于已聚集物中若无所切割者,则不成为聚集者。
Puñjitesu akantesa, akantova sa puñjako.
49
49.
157各别被剔除者,即须发、身毛、爪甲等。
Paccekaṃ vinibhuttesa, kesa loma nakhādisu;
158在此教法中,并没有所谓的幼年寡妇,也没有口、鼻、手、足等诸根不全之人。
Natthi taññā kumārīvā, mukhahatthādikānivā.
50
50.
160应当把种种相综合于那些人的每个个体中去审察,这是要点。
Sampiṇḍi tesu tesveva,
161这些缺失的相又是从哪里来的呢?
Kuto tā tāni āgatā;
162它们只是假名施设而已。
Paññatti matta mevesā,
163对此,我唯有厌恶,全无喜乐。
Jigucchaññā na kācipi.
51
51.
165应念寂静,莫念非寂静;念寂静者得安乐。
Santaṃ cinteyya nāsantaṃ, santa cintayato sukhaṃ;
166思量不实者,为种种苦所煎迫。
Asantaṃ parikappento, nānādukkhehi tappati.
52
52.
168当他无过失地修习厌患存在之想,而于不净相作意时;
Nāvajja santajegucchaṃ, saññaṃ asati kātuna;
169怀有净想者,便燃起了‘女人为净’的贪欲之火。
Subhā itthīti gāraggi, uppajji subhasaññino.
53
53.
171为贪欲之火所蔽,他见诸法如不真、如不实;
Asantaṃva abhūtaṃva, passe rāgaggijotiyā;
172以此,他永不见真实与实存。
Tāya santañca bhūtañca, na passati kadācipi.
54
54.
174一人饮下乳汁,却如首断血涌;
Ekassa pivitaṃ khīraṃ, sīsacchedana lohitaṃ;
175由于那缘故,哭泣者所流下的泪水,比四大海的水还要多。
Rudato assu taṃhetu, catūdadhi jalā bahu.
55
55.
177于未来也如同过去,那将是轮回者所要承受的。
Āyatimpi atīteva, saṃsarantassa hessati;
178应当断除贪欲,并于心中舍离如乳、泪、血般的执染。
Rāgaṃ hantu manīhoce, khīraṃ assuca lohitaṃ.
56
56.
180依清净想,他得增长;
Subhasaññāya so vaḍḍho,
181若离此想,他便灭去;
Tadabhāve sa nassati;
182不应强行断除彼想,
Thiraṃ hantuṃ na taṃsaññaṃ,
183懈怠精进,亦有可能。
Sakkā sithila vīriyo.
57
57.
185应具足勤勇精进,修习不净观;
Ussoḷhi vīriyo hutvā, brūheyyāsubha bhāvanaṃ;
186为断净想,纵弃生命亦不惜。
Subhasaññāppa hānāya, pariccajjāpi jīvitaṃ.
58
58.
188于余事修舍,当修不净观。
Aññakicca mupekkhāya, brūheyyāsubha bhāvanaṃ;
189若心懈怠,贪欲之火当于未来熄灭。
Mandi hutveha rāgaggi, nibbāyissati āyatiṃ.
59
59.
191此事正是我当行者,应当断除一切不善的修习;
Kiccaṃ me idameveti, brūheyyāsubha bhāvanaṃ;
192如今若心意懈怠,则定不得欢喜。
Dāni mandaggi hutvāna, pāmojjaṃ ve labhissati.
60
60.
194应当观察身的可厌,不观者即是放逸。
Kāye daṭṭhabba jegucchaṃ, apassanto pamādavā;
195未得丝毫欢喜,即便出家亦不乐。
Aladdhā kiñci pāmojjaṃ, pabbajjampi na modati.
61
61.
197过去我死于此身,如今当观应观之法。
Pure marāmi kāye smiṃ, passā mi passitabbakaṃ;
198如是精进,得尝法味,他于出家深生随喜。
Iccā raddho vītiṃladdhā, pabbajjaṃ atimodati.
62
62.
200于身体中可观见厌离,不观见则成放逸。
Kāye daṭṭhabba jegucchaṃ, apassanto pamāda vā;
201犹如超越空无与难得,已达大智者之境。
Moghaṃva dullabhātīto, mahājānīyataṃ gato.
63
63.
203于寂静、真实与可厌者,不以贪欲之火而观;
Santaṃ bhūtañca jegucchaṃ, rāgagginā apassiyaṃ;
204应常以智慧之灯的光明,遍作观察。
Paññāpadīpajotena, samikkheyya abhiṇhaso.
64
64.
206常怀观照,愿见身中的寂静与真实。
Santaṃ bhūtañca kāye smiṃ, daṭṭhukāmo sadāsato;
207犹如智慧之灯,能明辨诸法而不为欲火所动。
Paññāpadīpakeneva, dakkhe na rāgīsīkhinā.
65
65.
209净除烦恼之身,心得解脱,清净无染。
Jegucchitena kāyena, nikkhantena jigucchato;
210如今因自身业力尚未消除,故无法先生善心、持守正念。
Ajja svevā vinaṭṭhena, nāla munnamituṃ sato.
66
66.
212你为何如此看待我,认为我是满怀憎恨之人?
Kīdisaṃ maṃ tuvaṃ maññi, ahaṃ sabba jegucchako;
213我虽口出厌恶之语,内心却怀悲悯,欲令其断除。
Jegucchatoca nikkhanto, icceva vattu marahati.
67
67.
215应于身体修厌逆想,于一切威仪路中精勤;
Kāye jegucchasaññaṃva, kare sabbiriyā pathe;
216于此中,无有可悦乐者,亦无可贪爱、可执取者。
Tasmiṃ tuṭṭhabbakaṃ natthi, piyāyitaṃ mamāyitaṃ.
68
68.
218于新起之净相,当令不净想成熟;
Subhāya nava mattānaṃ, asubhā paripācaye;
219圣者断尽轮回,灭除新起的爱欲。
Santo pakkassa saṃsāro, nanto navassa rāgino.
69
69.
221于身修习不净想,令自性成熟;
Kāye asubha saññāya, paripakka sabhāvino;
222于所缘境无动摇,于正自觉者的教法中坚定不移。
Ālambesu acāpallā, thirā sambuddha sāsane.
70
70.
224内行者已熟,外行者方新。
Anto gocarikā pakkā, bahi gocarikā navā;
225成熟者向上提升,低劣者新生沉堕。
Pakkā nāsāya uccā te, nīcāyeva navā sino.
71
71.
227新更复新乐著净妙,低又更低调向堕落。
Navānavā subhābhogī, nīcānīcā bhigāmino;
228诸法渐次成熟,智者静虑其中,心寂静而离欲,虽有所不安亦能离染。
Pakkā pakkāva dhījhāyī, santāsantā virāgino.
72
72.
230于诸善与不善法,能分明了知,不令藏覆,知其清净与不净,常持正念。
Sakkā sakkā na dassetuṃ, subhaṃsubhaṃ sataṃsataṃ;
231智者与愚者因此迷执,于每一身、每一行中,各各随业而转。
Dhīrādhīrāga mujjhanti, kāye kāye kriyekriye.
73
73.
233虽能行诸善法,然非智者所行。
Sakkā sakkāpi taṃ kātuṃ, subhaṃsubhaṃ na dhīmayaṃ;
234知足的厌离者,不追求美好之物。
Santosantojigucchaññū, na vānavā subhesako.
74
74.
236闻此法已而思惟:执着者,有大热恼。
Dukāyaṃ suti cintetvā, mamāyantā mahātapā;
237想要止息热恼,却去思惟两种不善——忧思与恼思。
Tapaṃ nibbāyituṃ icchaṃ, dukāyaṃ duti cintaye.
75
75.
239将不净视为净者,还有什么愚人更甚于此?
Yvāsubhaṃ subhato maññi, konubālotaduttari;
240正如盲人或疯子,不能如实了知自己。
Andho ummattakovā so, nattānaṃ maññate tathā.
76
76.
242我当于此常忆念:此身乃可厌之秽聚;
Saritabbaka mevetaṃ, kāye jeguccha puñjataṃ;
243少欲而心清凉,则能得彼无上忆念。
Mandarāgo manosītaṃ, labheyya tamanussanaṃ.
77
77.
245处于在家与恶趣中,为贪欲魔所屈伏。
Gihibhāve apāyeca, rāgayakkhandha ninnitā;
246倘若我把那已来者交出,那夜叉也会将我捉走。
Maṃpi nessati soyakkho, sādemice tadāgataṃ.
78
78.
248时常攫取的贪欲,犹如夜叉,带来无边的痛苦。
Abhiṇha gāhinaṃ rāga, yakkhaṃ ananta dukkha daṃ;
249以不净之法加以衡量,你应制止它,它自会畏惧。
Asubhā tula mantena, vārehi taṃ sa bhāyati.
79
79.
251贪欲夜叉多谄曲幻诈,信心与慈爱日夜流现;
Rāgayakkho bahumāyo, saddhāmettā divesavā;
252世人妄计贪欲为善法,众生即由此而受欺诳。
Rāgampi kusalaṃ maññi, jano teneva vañcito.
80
80.
254难陀,请看此病苦、不净、腐败的积聚之身。
Āturaṃ asuciṃ putiṃ, passa nande samussayaṃ;
255那不断涌出与消逝的,正是愚者所贪求的。
Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhipatthitaṃ.
81
81.
257被无明所驱使的愚者,却将它视为清净美妙。
Subhato naṃ maññati bālo, avijjāya purakkhato;
258世尊便如是斥责,那执著净美之想的愚者。
Iccāha bhagavā nindi, bāloti subhasaññinaṃ.
82
82.
260皮肉筋骨纵受损伤,精良者不名为辱。
Nhāruṭṭhi taca maṃsāni, saraṃ sataṃ na nindito;
261为免佛陀遭受诽谤,应从此处忆持其教。
Buddhanindāya mocetuṃ, tānārabbha anussare.
83
83.
263误认己愚以为智,于不净中见为净。
Maññitvā attano bālyaṃ, asubhe subhadassino;
264应以智慧精进,随念身不净。
Vāyāmeyya abālāya, kāyaṃ asubhato saraṃ.
84
84.
266当自责己过,远离愚痴邪见之人;
Attānaṃ garahitvāna, bālaṃ viparidassinaṃ;
267应断净想,修习不净想。
Subhasaññaṃ pahinneyya, kareyyāsubha saññitaṃ.
85
85.
269毒药树所在之处,若遭蛇咬,便会干枯;
Visa bhesajjarukkhaṭṭho, ahi ḍaṃseyyasosato;
270如同吞食其叶等,毒性便会发作;
Yathā tasseva paṇṇādiṃ, khādetvā visa mujjahe.
86
86.
272同样地,当身体被香气等所熏染时,贪爱便会生起。
Evaṃ rāgo samuppajje, kāye gandhādi vāsite;
273内心对此生起厌恶,思惟之后,便舍离爱欲。
Anto tasseva jegucchaṃ, cintetvā rāga mujjahe.
87
87.
275以令人厌恶之身,却不观见所应厌恶者;
Jigucchitena kāyena, apassanto jigucchataṃ;
276以无明为先导,高举骄慢与轻蔑。
Unnameti avaññāti, avijjāya purakkhato.
88
88.
278为未来证得道果,应使修习成为种子;
Āyatiṃ maggalābhāya, bījaṃ kareyya bhāvanaṃ;
279若无其种,道从何来?修习即是道之种子。
Bījā bhāve kuto maggo, maggabījā hi bhāvanā.
89
89.
281道种若沉没于恶趣,时机一失,便难再遇。
Maggabījo apāyepi, nimmuggo samaye gate;
282刚浮现,便能于诸佛面前得获正道。
Ummujjitvāva buddhānaṃ, maggaṃ labheyya santike.
90
90.
284然而无明者的轮回,漫长而无有边际。
Ajījassa tu saṃsāro, dīghoyeva anantiko;
285是故,志求解脱者,应种下修习之种。
Tasmāhi bhāvanābījaṃ, kareyya mocanatthiko.
91
91.
287应以不净观,遮止那常受逼迫的贪欲;
Abhiṇha pīḷitaṃ rāgaṃ, asubhāya nivāraye;
288贪欲减弱后便应断除,它将如畏惧不净者般离去。
Mandīhutvā pahīyeyya, rāgo asubha bhīruko.
92
92.
290莫执著于可厌之物,那正是以可厌为我者;
Mājegucchaṃ mamāyetha, sāva jegucchamāmako;
291无边的苦恼生起,可厌却执为我所。
Ananta dukkha māpādi, jegucchita mamāyanā.
93
93.
293附肉裹皮,
Maṃsalaggo tacacchanno,
294筋腱系缚,骨聚成堆;
Nhārubandho ṭṭhipuñjako;
295无明以皮肤蒙蔽世间,
Moheti chaviyā lokaṃ,
296那被蒙蔽者,承受极重之苦。
Mahādukkho sa mohito.
94
94.
298由筋、骨、皮、肉所成,被称为贪爱增长之物。
Nhāruṭṭhi taca maṃsehi, rāgavaḍḍhaki saṅkhate;
299身体犹如屋宅,腐烂恶疾恒时住于不净之中。
Gehe rogā putī pāpā, vasanti kucchitā sadā.
95
95.
301内部充塞毒般的腐败界,及胆汁等所起的十二种病变;
Luṅgantā vīsa bhūdhātū, pittādī dvādasambuva;
302热恼、衰老、燃烧、成熟,如四火,身同死尸般存续。
Tāpaṃ jiraṃ dahaṃ pakkaṃ, caturaggi chavāyukā.
96
96.
304胸腹诸节,瘀滞不舒;
Adhoddhaṃ kucchi koṭṭhāsā,
305四肢举动,亦受牵碍;
Aṅgacārīca pāṇakā;
306但此身诸界,反如铁铸般凝滞。
Dhātuyoyeva kāyesmiṃ,
307二十四者,不相系属。
Dvitālīsa anaññakā.
97
97.
309诸界无别:如同外在,内在亦然,水、火、风等亦复如是;
Yathā bahi tathā ajjhattaṃ, dhātū bhvāpā nalānilā;
310如此名为‘无我’,应反复思惟此界。
Name nāhaṃ naattāti, saṃmaseyya punappunanti.
3124. 慈修习的解说
4. Mettābhāvanāniddesa
1
1.
312修习慈心若入歧途,且听此佛陀之言。
Mettā bhāvana micchampi, suṇa buddhavaco yidaṃ;
313为降伏瞋恚而作意,瞋恚却正是慈心之敌。
Dosa niggahaṇatthāya, doso mettāyaverihi.
2
2.
315他骂我、他打我、他胜我、他夺我物。
Akkocchimaṃ avadhimaṃ, ajinimaṃ ahāsime;
316那些执取怨恨的人,他们的怨结不会止息。
Yeca taṃ upanayhanti, veraṃ tesaṃ nasammati.
3
3.
318他辱骂我,殴打我,战胜我,夺走我的财物。
Akkocchimaṃ avadhimaṃ, ajinimaṃ ahāsime;
319那些不执取怨恨的人,他们的怨结得以止息。
Yecataṃ nupanayhanti, veraṃ tesaṃ upasammati.
4
4.
321于此世间,怨憎实不能以怨憎而平息,无论何时皆然。
Nahiverena verāni, sammantidha kudācana;
322唯有以无怨,怨憎方能平息,这是亘古不变的法则。
Averenaca sammanti, esadhammo sanantano.
5
5.
324他人并不知晓:“我们于此世间终将逝去。”
Pareca navijānanti, maya mettha yamāmase;
325那些在此处如实了知者,由此而平息一切纷诤。
Yeca tattha vijānanti, tato sammanti medhagā.
6
6.
327愤怒之人不知义利,愤怒之人不见法。
Kuddho atthaṃ najānāti, kuddho dhammaṃ napassati;
328被愤怒征服的人,恒时处于极度黑暗之中。
Sadā andhatamaṃ hoti, yaṃkodho sahatenaraṃ.
7
7.
330他行于双方的利益,既为自身,亦为他人。
Ubhinna matthaṃ carati, attanoca parassaca;
331了知他人心生恼怒后,具念者能平静而住。
Paraṃ saṃkuppitaṃ ñatvā, yo sato upasammati.
8
8.
333对愤怒者还以愤怒者,他因此而更卑劣。
Tasseva tena pāpiyyo, yo kuddhaṃ paṭikujjhati;
334不因嗔怒而起嗔,则能战胜难胜之战。
Kuddhaṃ apaṭikujjhanto, saṅgāmaṃ jeti dujjayaṃ.
9
9.
336忍辱是至高的苦行,即安忍。
Khantī paramaṃ tapo titikkhā,
337诸佛称说涅槃为至高无上。
Nibbānaṃ paramaṃ vadanti buddhā;
338出家人不加害他人,不伤损有情。
Nahi pabbajito parūpaghātī,
339若恼害他人,则非沙门。
Nasamaṇo hoti paraṃ viheṭhayanto.
10
10.
341当以无嗔伏嗔,以善伏不善。
Akodhena jine kodhaṃ, asādhuṃ sādhunā jine;
342以布施战胜悭吝,以真实战胜说妄语者。
Jine kadariyaṃ dānena, saccenā likavādinaṃ.
11
11.
344能制止已生起的忿怒,犹如制止狂奔的马车;
Yo ve uppatitaṃ kodhaṃ, rathaṃ bhantaṃva vāraye;
345我称此人为真正的御者,余人只是执缰而已。
Ta mahaṃ sārathī brūmi, rasmiggāho itarojano.
12
12.
347人一出生,口中便生利斧;
Purisassa hi jātassa, kudhārī jāyate mukhe;
348愚者口出恶言,便以此斧自伤。
Yāya chindati attānaṃ, bālo dubbhāsitaṃbhaṇaṃ.
13
13.
350犹如整块岩石,不为风所动摇;
Selo yathā ekagghano, vātena nasamīrati;
351智者于毁誉之中,心不动摇。
Evaṃ nindā pasaṃsāsu, nasamiñjanti paṇḍitā.
14
14.
353于村落中,遇辱骂或恭敬,应修平等心。
Samānabhāgaṃ krubbetha, gāme akkuṭṭha vanditaṃ;
354应守护心意远离瞋恨,寂静而不骄慢。
Manopadosaṃ rakkheyya, santo anuṇṇato siyā.
15
15.
356不应对他人恼怒或心生怨怼,亦不应于任何处轻视任何人;
Naparo paraṃ nikuppetha, nātimaññetha katthaci nakiñci;
357不应怀有敌意嗔恨之想,亦不希求彼此之苦。
Byārosanā paṭighasaññā, naññamaññassa dukkha miccheyya.
16
16.
359犹如母亲爱护自己的儿子,
Mātā yathā niyaṃ putta,
360犹如母亲以生命护持独子;
Māyusā ekaputta manurakkhe;
361同样地,于一切众生,
Evampi sabba bhūtesu,
362应修习无量的慈心。
Mānasaṃ bhāvaye aparimāṇaṃ.
17
17.
364听闻了那充满污秽的许多言语——
Sutvāna dusito bahuṃ vācaṃ,
365无论是来自沙门还是凡夫;
Samaṇānaṃvā puthujanānaṃ;
366不因其粗鲁便不予以回应,
Pharusena hi na paṭivajjā,
367圣者不怀怨恨。
Na hi santo paṭiseniṃ karonti.
18
18.
369应说真实语,不动瞋怒;受人乞求时,纵使微小,亦当施与。
Saccaṃ bhaṇe nakujjheyya, dajjā appampi yācito;
370依此三种行持,他得往诸天之处。
Etehi tīhi ṭhānehi, gacche devāna santike.
19
19.
372不察他人之过失,不察他人已作未作;
Na paresaṃ vilomāni, na paresaṃ katākataṃ;
373唯应观察自身,已作与未作事。
Attanova avekkheyya, katāni akatānica.
20
20.
375他人之过失易见,自己之过失难察。
Su dasaṃ vajjamaññesaṃ, attano pana duddasaṃ;
376他宣扬他人的过失,犹如扬弃谷糠一般;
Paresañhi so vajjāni, ophunāti yathā bhusaṃ;
377自己却遮掩过失,恰似狡猾的赌徒掩盖骰子。
Attano pana chādeti, kaliṃva kitavā saṭṭho.
21
21.
379如同看到流转的财宝,那能发现过失的人;
Nidhīnaṃva pavattānaṃ, yaṃ passe vajjadassinaṃ;
380对于那能作呵责、具足智慧的这样的贤者,应当亲近。
Niggayhavādiṃ medhāviṃ, tādisaṃ paṇḍitaṃ bhaje.
22
22.
382那亲近如此贤者的人,
Tādisaṃ bhajamānassa,
383他会成为更殊胜者,而非更卑劣者。
Seyyohoti napāpiyo;
384如是,牟尼中尊、
Iti vuttaṃ munindena,
385三界无上导师如此宣说:
Tilokaggena satthunā.
23
23.
387他以慈爱之香遍熏,
Mettā gandhena vāsento,
388智者令嗔恚远离,
Dosaṃ dūrekare budho;
389于远、近一切众生,
Dūrāsannesu sabbesu,
390乃至自身怨敌亦然。
Attano verikesupi.
24
24.
392伤害与怨恨的言辞,实为无益之因缘。
Hane dosū panāhāni, anattha kārakāni hi;
393当一切众生和合共处时,慈心最为清净。
Tesva santesu sabbesu, mettāhoti sunimmalā.
25
25.
395善士不会因恶人之语而扭曲变异。
Sataṃ dujjana vākyehi, namano yāti vikriyaṃ;
396以草炬不能使恒河变热。
Nahitāpayituṃ sakkā, gaṅgānadiṃ tiṇukkayā.
26
26.
398善士之心不因毁誉而动摇;
Nahi nindā pasaṃsāhi, sataṃ manovikāratā;
399犹如岩石山,不为狂风吹动。
Na kadācipi kampeyya, vātehi selapabbato.
27
27.
401河流中的小船,随波浪而起伏;
Nadiyaṃ khuddakā nāvā, vicīhi unnatonatā;
402大船不因巨浪而动摇;
Mahānāvā nakampanti, mahantīhi vicīhipi.
28
28.
404世间之人,恶者随赞美与责难而或高或下;
Loke pasaṃsa nindāhi, dujjanovunnatonato;
405具寂静智慧者安然不动,纵遇大赞大谤亦不动摇。
Santopañño nacalati, mahānindā thutīhipi.
29
29.
407如宝石般绚烂的塔,巍然不动,
Seloselo nileheva,
408种种颜色皆是无常。
Vaṇṇāvaṇṇā asassatā;
409利得与不利、快乐与痛苦,
Lābhālābhā sukhādukkhā,
410于荣誉与不荣誉,皆不动摇。
Yasāyasā nakampati.
30
30.
412以忍辱为至上之行者,恶人又能奈何?
Khamādhagga karetassa, dujjano kiṃ karissati;
413落在无草之处,火便自行熄灭。
Atiṇe patito aggi, sayameva pasambhati.
31
31.
415当以死之怖畏,调伏自身;
Sayameva sakattānaṃ, maccubbhayena tacchatu;
416莫以嗔恨调伏他人,调伏他人又有何用?
Māññe tacchatu dosena, kimatthaṃ aññatacchanaṃ.
32
32.
418勿以嗔怨相恼害,勿毁他人真实法;
Māññe taccha tudosena, naseyyo aññatacchanaṃ;
419莫因忧恼生恐惧,犹如遇蛇与猛虎。
Māñño taṃ ahibyaggheva, domanassena bhāyatu.
33
33.
421依止应恭敬者,解脱众多罪业。
Nissāya garukātabbaṃ, bahūnaṃ pāpamocanaṃ;
422以无怯弱而寂静之心,远离不应恭敬之事。
Acāpallena santena, garukātabbataṃ vaje.
34
34.
424依止应恭敬之事,能增长众多福德;
Nissāya garukātabbaṃ, bahūnaṃ puññavaḍḍhanaṃ;
425当以智慧及戒的守护,行于应恭敬之道。
Garukātabbataṃ gacche, dhītiyā sīla guttiyā.
35
35.
427寂静的具戒智者,因惭愧而心怀敬畏;
Santaṃ hi sīlavaṃ dhītiṃ, hirottappena bhāyati;
428恶人则因忧恼而畏惧,如同害怕毒蛇与猛虎。
Dujjanaṃ domanassena, ahibyaggheva bhāyati.
36
36.
430不应对粗恶言语任由放纵,智者应当加以约束;
Napharusāya vācāya, aññe dameyya paṇḍito;
431先调伏自己,随后以柔和的方式教导他人。
Attānaṃva dametvāna, aññe saṇhena ovade.
37
37.
433无论内心是柔和还是刚强,都不应说出粗恶之语。
Citte saṇhe asaṇhāpi, navācāpharusā bhave;
434因此,在教导等事上,应守护自心,不令其陷入顽固。
Tasmā ovā danādīsu, rakkheyya thaddhacittato.
38
38.
436为了自我策励,应修学佛陀所宣说的教法;
Attāna movadatthāya, sikkheyya buddhabhāsitaṃ;
437为了悲悯他人,若心怀此愿,便当加以教诲。
Parampi anukampāya, icchanto anusāsaye.
39
39.
439不应依凭多闻与行道,而对他人作丝毫呵责。
Aññaṃ naniggahe kiñci, sutena paṭipattiyā;
440调伏自心,是为最胜,犹如圣者所证的甘露。
Attaniggahaṇaṃ seyyo, nunnameyya jinoraso.
40
40.
442不应轻易为忿怒、贪欲、傲慢及自身垢染所动;
Nāvīkareyya dosaṃvā, lobhaṃ mānaṃ sakaṃmalaṃ;
443若见他人如此行恶,当长久克制、修习。
Māññe maññantu taṃ disvā, cirappabba jito nuti.
41
41.
445有些禽鸟之类,外形如同家鸡,性情好斗,憎恶仇敌。
Kakacena ttachedente, verikepinadosaye;
446胜者之子恭敬领受了牟尼圣者如此的教示。
Iccovādaṃ munindassa, sampaṭiccha jinoraso.
42
42.
448仇敌纵使深怀怨恨,而此色身本即是苦因。
Verī accupanāhīpi, rūpeva dukkhakārako;
449苦非名字所生,而是你内心所造。
Na tva tabbisaye nāme, dukkhaṃ mākari cetasi.
43
43.
451怨敌彼此结怨互缚,便在此处造作苦因;
Verī tibandha veropi, iheva dukkhakārako;
452此苦不随往他世,因各随其业而逝。
Bhavantaraṃ naanveti, sakammunā gato hiso.
44
44.
454在此受辱而心生忿怒,
Dosotu iha pīḷetvā,
455于生死轮回中带来苦痛;
Dukkhāvaho bhavebhave;
456造成巨大祸患的忿怒,
Mahānattha karaṃ dosaṃ,
457心中为何增长此恨?
Kasmā vaḍḍheti cetasi.
45
45.
459以慈心凉水洒灌,随念胜者之教言;
Mettāsītambusekena, jinovāda manussaraṃ;
460那能招大害的忿怒,愿在心内息灭。
Mahā nattha karaṃ dosaṃ, nibbāyatu sa cetasi.
46
46.
462六牙象王曾容忍邪恶的猎人,广博龙王曾容忍那个驯蛇艺人;
Chaddanto luddakaṃ pāpaṃ, bhūridattohi tuṇḍikaṃ;
463法护王子曾容忍自己的生父,猿猴王曾怜悯那个坠崖的背恩者。
Dhammapālo khami tātaṃ, kapindo kandaro pataṃ.
47
47.
465于不可计数的生命形态中,他容忍了他人所造作的诸般罪过;
Asaṅkhyeyya ttabhāvesu, paravajjaṃ titikkhato;
466智者忆念依怙的忍辱彼岸,坚忍地承受。
Nāthassa pāramiṃ khantiṃ, saraṃ dhīro titikkhatu.
48
48.
468因长久安住于教法中,如是便成为无过失者。
Sāsane ciravāsena, evaṃ niddosakā iti;
469因你之故,愿他们了知教法的利益。
Tuvaṃ paṭicca maññantu, sāsane sappayojanaṃ.
49
49.
471纵使久住于教法中,如我之辈亦不过如是。
Sāsane cira vāsāpi, mādisāva ime iti;
472是故,莫于教法中作无益想。
Tamāgamma namaññantu, sāsane nippayojanaṃ.
50
50.
474所谓二者,即此过失,烧灼自他两者。
Dve usetīti doso so, saparaṃ dayhate dvayaṃ;
475当于一切处断除这种邪见:认为他处的受用是殊胜的。
Pahātabbo sa sabbesu, parattha sattha micchatā.
51
51.
477以他人所施之物为生,则无法自主而住;
Paradinnehi noāyu, tiṭṭhate nāttano vasā;
478他人的过失应当容忍,与他敌对相抗并非善举。
Paravajjaṃ khametabbaṃ, nasādhu aññavirodhito.
52
52.
480可厌的辱骂与诽谤,愚者执取而不能忍;
Jeguccha kkosa nindāni, bālo gaṇhāti akkhamo;
481能忍者则不执取,了知此为可厌故。
Khamantotu nagaṇhāti, jānaṃ jegucchitāniti.
53
53.
483他人施予的恶言,无人不怀嗔恨而归。
Paradinnāni vaccāni, pābhatanti nakocipi;
484若他执取粗恶语,无执取者当安忍,常具正念而忍辱。
Gaṇheyyevaṃ duruttāni, agaṇhanto khame sato.
54
54.
486犹如江河之波浪,触岸而悉皆止息;
Nadi kallola viciyo, tīraṃ patvā samantidha;
487一切生起之嗔怨,达于忍辱便止息。
Sabbe uppatitā dosā, khantipatvā samanti te.
55
55.
489为嗔所迷醉者,口出醉语;如是狂人,更将何为?
Dosummattaka vācāya, nummatto kiṃkarissati;
490他既是如此疯癫之人,所说言语自当如是。
Bhave yyummattako sova, tādisaṃ vacanaṃ bhaṇaṃ.
56
56.
492易怒、不忍,亦怀恶意、多所畏惧者;
Kodhano akkhamo añña, duṭṭhasaññī bhayāluko;
493如同村中的猛虎,应当将其摒弃远去。
Gāmamajjhe aḷakkova, tathā māhohi taṃ jaha.
57
57.
495具慈心者,忍辱持戒,
Mettāluko khamāsīlo,
496于一切处无所畏惧。
Sabbaṭṭhānesunibbhayo;
497损害他人利益,即是邪道。
Parattha sattha micchanto,
498应当修习忍辱与慈爱。
Khanti mettañca bhāvaye.
58
58.
500对责难与诽谤,愚人便起嗔恨;
Parakkosāni nindāni, taṃva paccenti nāññagū;
501犹如被风吹散的微尘,如何堪忍重担?忍辱却能容受这般重负。
Khittaṃpaṃsuva vātuddhaṃ, garukaṃ kiṃ khamāyate.
59
59.
503谩骂者与诽谤者,为自业所迫;
Akkosantoca nindīca, pīḷito saka kammunā;
504若于此世有违失,当谦和悔改,莫令不忍之心执取。
Idha peccaca nīceyyo, naṃnayaṃ gaṇhi akkhamo.
60
60.
506责骂于我,实不降临;
Akkoso maṃ naāgacchi,
507此中本无造作之人;
Tassevā natthakārako;
508智者如是了知已,
Iti ñatvāva sappañño,
509不将辱骂放在心上。
Akkosaṃ na garuṃ kare.
61
61.
511陷入错乱便是错误,怨恨众多便会来犯;
Vikārāpatti micchanto, verī bahu mupakkami;
512应如守护自己般远离它,你当成为无有扰乱者。
Māmittavasa manvehi, nibbikāro tuvaṃbhava.
62
62.
514以慈心之水,自身之瞋与对他之瞋,悉得止息;
Mettambunā saddosoca, paradosoca sammati;
515以慈爱之甘霖,熄灭一切处之火;
Mettāsekena sabbesu, sabbatoggiṃ nipāraye.
63
63.
517己之瞋与对他之瞋的火焰,周遍于诸方;
Sadosa paradosaggiṃ, sabbato disato ṭṭhitaṃ;
518当用慈爱之水浇灭时,方能于一切处得至清凉。
Mettā toyena vāreyya, siyā nibbuti sabbadhi.
64
64.
520不应自己招来内在之火,也不应让外在之火来近;
Nagame attano aggiṃ, paraggiṃvāpi nāgame;
521唯以慈水,将自身与外在两重大火一并完全熄灭。
Mettambunāva nibbātu, saparaggi dvayaṃ bhusaṃ.
65
65.
523以赞美回应赞美,彼此欢喜
Guṇī guṇī nandindāya, pasaṃsāya guṇī guṇī;
524对于责难不应生嗔,对于赞美不应迎合
Nindaṃnindaṃ nakuppeyya, nasādiye thutiṃ thutiṃ.
66
66.
526以责备无法毁灭功德,亦非任何农夫所能为
Guṇaṃ nindāya nāsetuṃ, nasakkā koci kussako;
527对于赞美,应当令其增长;因为赞美能生出殊胜与庄严二德。
Vaḍḍhetuṃvā pasaṃsāya, garuṃkare na taṃdvayaṃ.
67
67.
529烦恼的污垢遮蔽时,慈爱之月便不照耀;
Dosabbhā mala sañchanno, mettācando na rocati;
530然而,解脱者的这慈悲之光,自有它超越殊胜的辉耀。
Taṃmuttassa tu etassa, atissaya pabhāvato.
68
68.
532如来安卧于床,二苦尽消。
Su sutta buddha supinā, dvepiyā gutti nākkamo;
533禅定庄严明净,梵天唯具十德。
Samādhi sumukhā muḷhā, brahmā tyekā dasa gguṇā.
69
69.
535愿以慈爱使人凉爽,智慧使眼光明;
Sītaṃ karotu mettāya, cakkhuṃ lābhetu paññāya;
536莫令他人生嗔于亲近,愿月光常伴往来行。
Mākāsinippabhe caññe, cando hohi gategate.
70
70.
538愿于一切远近众生,遍施慈爱之光明;
Dūrāsannesu sabbesu, mettaṃ pesetu pābhataṃ;
539愿为众生广传法音,月光常伴往来行。
Dhammaṃ desetu pattānaṃ, cando hohi gategate.
71
71.
541洗去已得之垢,如清凉之水,恒常而流。
Sampattānaṃ malaṃ dhova, sītaṃkare sadādayo;
542高低无有差别,来去如同流水。
Uccanīce navisese, jalassamo gategate.
72
72.
544于无常所触的世间八法中,
Asaassatesu phuṭṭhesu, lokadhammesu aṭṭhasu;
545你当坚稳不移、心无热恼,如同大地般安住。
Patiṭṭho nibbikāro tvaṃ, pathavīsadiso bhava.
73
73.
547你当如磐石,不生纷争,恒常坚固不动摇;
Nākāsi kalahaṃ silā, sadā kenaci niccalā;
548应修慈爱、行宽忍,恭敬视大磐石如师。
Mettāyanto khamāyanto, mahāsilaṃ guruṃkare.
74
74.
550愿成为持戒者,忍受粗暴语。
Silāva sīlavā hotu, duruttāni titikkhatu;
551当嗔怒增长时,不怨叹而平息。
Paccutte dosasaṃvaḍḍho, anuttova pasambhati.
75
75.
553一切众生皆有自我欲求,亲属之间求安乐;
Sabbe ahaṃva icchanti, sattā sukhanti ñātuna;
554应次第修习慈心:于所爱者、于中庸者、于怨敌。
Bhāveyya kamato mettaṃ, piya majjhatta verike.
76
76.
556一切众生畏惧杖罚,一切众生恐惧死亡;
Sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno;
557以自己为譬喻,当不杀生,不令人杀生。
Attānaṃ upamaṃ katvā, nahaneyya naghātaye.
77
77.
559众生皆希求快乐。
Sukha kāmāni bhūtāni,
560却以棍棒伤害他人;
Yodaṇḍena vihiṃsati;
561只寻求自己的快乐。
Attano sukha mesāno,
562死后,他便得不到安乐。
Pecca so nalabhesukhaṃ.
78
78.
564无怨、无害、无忧,我得安乐;
Averā byāpajjā nīgho, sukhī cassaṃ ahaṃva me;
565愿利益他人者皆如是,对怨敌亦保持中舍。
Hitakāmā tathā assu, majjhattā verinopica.
79
79.
567父母、兄弟、亲属,施主与亲近的朋友,
Mātaro bhātaro ñātī, dāyako pāsakāpica;
568应修习“愿他们皆得安乐”,由此舍离对他们的执著。
Sukhīhontūti bhāveyya, caje tesuca lagganaṃ.
80
80.
570嗔恨是慈心的远敌,渴爱是它的近敌;
Doso mettāya dūrāri, taṇhā āsanna verikā;
571应当舍离对可意者的渴爱,以慈心断除对怨敌的嗔恚。
Taṇhaṃ piyesu vāreyya, dosaṃ verīsu mettiko.
81
81.
573同住一处,共修梵行,师长与弟子皆得安乐。
Ekuddese kakammāca, sissā ācariyā sukhī;
574愿诸同梵行者,互相利益,和合共住。
Hontu sabrahmacārīca, teca ññoñña hitāvahā.
82
82.
576国王、大臣及在村落中拥有权势者,皆得安乐自在。
Rājānoca amaccāca, gāme issariyā sukhī;
577愿诸天众也护佑他们,由此守护而获安乐。
Bhavantu devatāyoca, tehi surakkhito sukho.
83
83.
579我们由此善加守护,
Mayaṃ yena suguttāva,
580国中人民,皆得安乐;
Sukhitā raṭṭhavāsino;
581愿贤王常享安乐,
Sukhī kalla tthu sorājā,
582威德具足,寿命长远。
Tejavanto cirāyuko.
84
84.
584“国家”是指:我们依靠国家的施食而活,居住在国内的人们也由此而得安乐。
Raṭṭha piṇḍena jīvāma, raṭṭhavāsī sukhantuti;
585应当如此修习:犹如不令空过,善用国家的施食。
Bhāveyyevaṃ amoghaṃva, raṭṭhapiṇḍaṃ subhuñjati.
85
85.
587有许多能使人堕入恶趣的对境,如父母等先辈;
Āpāyikā bahū santi, mātāpitādi pubbakā;
588那些寻求安乐者,无有侵害,无有怨敌。
Tecaññeca sukhīnīghā, ssva byāpajjā averino.
86
86.
590一切众生,无论是已生的有情、有息的生命,还是诸补特伽罗、有命个体——
Sattā bhūtāca pāṇāca, puggalā attabhāvikā;
591无论是女子或男子,圣者或凡夫,是天人或人类,乃至堕恶趣者,
Thī pū riyā nariyāca, devānarā nipātikā.
87
87.
593愿他们无有瞋恨、无有逼恼,无忧而安乐;
Averā hontu byāpajjā, anīghāca sukhī ime;
594应如此修习这四种护己之法。
Attānaṃ parihārantu, catudhā iti bhāvaye.
88
88.
596东方的一切众生皆无瞋恨;
Puratthimāya disāya, sabbesattā averino;
597愿他们无恼害、安乐、无灾厄,应先如此修习。
Abyāpajjā sukhīnīghā, hontūti tāva bhāvaye.
89
89.
599于东方,以“一切有情”等(方式修习);
Puratthimāya disāya, sabbepāṇātiādinā;
600应修习十二遍,其余诸方亦以此方式。
Dvādasakkhattuṃ bhāveyya, sesāsupi ayaṃnayo.
90
90.
602四方、无方位者与上方,以及众生与有情;
Catuddisā nudisā dho, uddhaṃ sattāca pāṇino;
603已成者、补特伽罗与自我,未来一切诸人;
Bhūtāca puggalā atta, bhāvī sabbe thi pūrisā.
91
91.
605圣者、天人,以及人与堕恶趣者。
Ariyā ariyā devā, narāca vinipātikā;
606愿他们无怨敌、无恼害、无忧苦,安享安乐。
Averā byāpajjā nīghā, sukhattāca bhavantu te.
92
92.
608四方、四维、下方、上方,合为十方。
Catuddisā nudisā dho, uddhanti dasakedisi;
609将那十二类人分辨清楚之后,觉者应当修习。
Dvādase te paricchijja, bhāveyya puggale budho.
93
93.
611愿以慈心之雨,如云遍润一切处;
Mettā vassena temetu, pajjuntoviya sabbadhi;
612不回避任何众生,如此修习的慈心方为善修。
Mākiñci parivajjehi, evaṃ mettā subhāvitā.
94
94.
614五种无界限,七种有界限,合为十二种人。
Pañcā nodhi sattodhisā, siyuṃ dvādasapuggalā;
615于四处修习,成为三十八种。
Ntu catūhesu bhāvetvā, aṭṭhatālīsakā siyuṃ.
95
95.
617慈心遍满十方者,其数为四百八十;
Dasakedisi tāmettā, catussata asītiyo;
618三十八、五,及一百二十七,皆为成就者。
Aṭṭhatālīsāhi pañca, satā ṭṭhavīsa sādhikā.
96
96.
620于受苦者当增长悲心,于安乐者当增长喜心;
Dukkhite karuṇaṃ brūhe, muditaṃ sukhite jane;
621而慈与舍,亦应于此二者中修习。
Mettāceva upekkhāca, ubho ubhosu bhāvitā.
97
97.
623可称为梵住者,即是安住于他们中任一种者。
Brahmavāsīti vattabbo, tesvaññatara vāsito;
624他于世间乾闼婆众中,犹如梵天般光辉照耀。
Gandhabhūtesu so loke, brahmāviya virocati.