← 文献总目录

2. 死随念释

e1010n.nrf2 · 静态文献页 · 359 段 · 打开交互阅读器

12. 死随念之解释
2. Maraṇassatiniddesa
1
1.
2若死随念修习不正,便应谛听佛陀的教言。
Maraṇassati micchanto, tāva buddhavaco suṇa;
3应以不散乱之心,聆听此正自觉者之语。
Avikkhittena cittena, sambuddha vacanaṃ hidaṃ.
2
2.
5众生此处的生命,无有定相,难以了知,既短促又有限量,
Animitta manaññātaṃ, maccānaṃ idha jīvitaṃ;
6既充满艰辛,又微少不足,且与苦紧密相连。
Kasirañca parittañca, tañca dukkhena saṃyutaṃ.
3
3.
8确实没有任何精勤,能令已生的有情不屈服于死亡;
Na hi so pakkamo atthi, yena jātā namiyyare;
9年老之后必有死亡,这是众生的定法。
Jarampi patvā maraṇaṃ, evaṃdhammā hi pāṇino.
4
4.
11如同成熟的果实,常有清晨坠落的怖畏;
Phalāna miva pakkānaṃ, pāto patanato bhayaṃ;
12同样,有情的出生,恒时面临死亡的怖畏。
Evaṃ jātāna maccānaṃ, niccaṃ maraṇa to bhayaṃ.
5
5.
14正如陶工所制的陶器,皆由泥土所成。
Yathāpi kumbhakārassa, katā mattikabhājanā;
15一切终归坏灭,众生的生命也是如此。
Sabbe bhedapariyantā, evaṃ maccāna jīvitaṃ.
6
6.
17无论年幼或年长,无论愚者或智者。
Daharāca mahantāca, yebālā yeca paṇḍitā;
18一切众生皆归于死亡的控制,皆以死亡为归宿。
Sabbe maccuvasaṃ yanti, sabbe maccuparāyanā.
7
7.
20当他们为死亡所征服,往赴他世之时,
Tesaṃ maccuparetānaṃ, gacchataṃ paralokato;
21父亲不能救护儿子,亲族亦不能救护亲族。
Napitā tāyate puttaṃ, ñātivāpana ñātake;
8
8.
23亲族众目睽睽地观看,看那悲泣遍野的景象;
Pekkhataññeva ñātīnaṃ, passa lālappataṃ puthu;
24有情一个个被带走,如同牛被牵往屠场。
Ekamekova maccānaṃ, go vajjhoviya niyyati.
9
9.
26世间正是如此被死与老所迫逼击垮,
Eva mabbhāhato loko, maccunāca jarāyaca;
27因此,智者了知世间变易,便不哀伤。
Tasmā dhīrā nasocanti, viditvā loka pariyāyaṃ.
10
10.
29也应当观察他人的逝去,如那些随业而往的人。
Aññepi passa gamane, yathā kammupage nare;
30当死亡之力降临时,此间众生惊惧颤抖。
Maccuno vasamāgamma, phandantevidha pāṇino.
11
11.
32世人依各种方式所认知的,
Yena yenahi maññanti,
33实际上对于那人却并非如此;
Tatotassa hi aññathā;
34这便是变异不居的离散实相。
Etādiso vinābhāvo,
35看世间循环流转。
Passa lokassa pariyāyanti.
36此说于《苏拉经》。
[Sulla sutte vuttaṃ.]
12
12.
38犹如岩石广大坚固,
Yathāpi selā vipulā,
39升腾直抵天空彼方,
Nabhaṃ āhacca paccatā;
40四方周行遍满,
Samantā anupari yeyyuṃ,
41遍覆四方而无余。
Nippothentā catuddisā.
13
13.
43如是,老与死
Evaṃ jarāca maccuca,
44压迫着众生;
Adhivattanti pāṇine;
45于刹帝利、婆罗门、吠舍中——
Khattiyebrāhmaṇe vesse,
46纵在首陀罗、旃陀罗、补羯娑之中,亦有持戒者。
Sudde caṇḍāla pakkuse;
47他不排斥任何人,
Nakiñci parivajjeti,
48却完全摧伏一切。
Sabbamevā bhimaddati.
14
14.
50那里没有象,没有阵地,没有战车,也没有步兵;
Na tattha hatthi naṃ bhummi, na rathānaṃ napattiyā;
51也不能以咒术之战而获胜,或以财富取胜。
Na cāpi mantayuddhena, sakkā jetuṃ dhanenavā.
15
15.
53因此,智者
Tasmāhi paṇḍito poso,
54以自身的利益为准绳;
Sampassaṃ attha mattano;
55于佛、法、僧三宝中,
Buddhe dhamme ca saṅgheca,
56稳固地安立自己清净的行为。
Dhīro saddaṃ nivesaye.
16
16.
58凡以身、语、意行于法者,
Yo dhammacārī kāyena, vācāya uda cetasā;
59于此世间,他受人称赞;身坏命终,于天界欢欣。
Idhevanaṃ pasaṃsanti, paccasagge pamodatīti.
60此言出自我所闻经典。
[Pabbatū mama sutte vuttaṃ.]
17
17.
62犹如满溢之流,冲走沿岸的树木与野草;
Yathā vārivaho pūro, vahe rukkhe pakūlaje;
63一切众生亦复如是,为老死所漂没。
Evaṃ jarāmaraṇena, vuyhante sabba pāṇino.
18
18.
65年幼者尚且会死去,
Daharāpi hi miyyanti,
66无论是善男子还是非善男子,皆是如此。
Narāca athanāriyo;
67在此,何人为具足信念的持戒者?
Tattha ko visāseposo,
68犹如幼儿活在泥泞般的生命里。
Daharo mhītijīvite.
19
19.
70黄昏时,少数被看见;清晨时,被众人看见。
Sāya meke nidissanti, pāto diṭṭhā bahujjanā;
71清晨时,少数不被看见;黄昏时,被众人看见。
Pāto eke nadissanti, sāyaṃ diṭṭhā bahujjanā.
20
20.
73今日便应精勤,谁人知晓明日死将至?
Ajjeva kiccaṃ ātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;
74此非因混乱,乃由那率领大军的死神所为。
Nahi no saṅkaraṃ tena, mahāsenana maccunāti.
75《本生经》中所说。
[Jātakesuvuttaṃ.]
21
21.
77此处更无其他教导者,惟当自我教诫。
Natthetthañño nusāsanto, sayaṃvattāna movada;
78随顺胜者之教,比丘于轮回心怀畏惧。
Jineritā nusārena, bhikkhu saṃsāra bhīruko.
22
22.
80纵使毒蛇咬我,其余毒物亦能伤人;
Ahivāpi maṃ ḍaṃseyya, aññepi visadhārino;
81纵遭不悦者杀害,这些痛苦仍会生起。
Apiyāpica ghāteyyuṃ, uppajjeyyuṃ rujāpime.
23
23.
83因死亡而增添寿数,内外二境悉无常。
Maccusenā vudhāsaṅkhyā, bāhirajjhattu paddavā;
84若其生命受到压迫,死亡便会深入其中,多有发生。
Tehāyu pīḷitaṃchejjaṃ, marissa majjavā suve.
24
24.
86懈怠者即使遭受牛、盗贼等诸敌之害,
Aḷakkā hi gavādīhi, corādīhi arīhipi;
87因时常聚集的纷扰,及种种病痛的逼迫,
Abhiṇha sannipātehi, rujā chanavutīhipi.
25
25.
89虽蒙众人相助,如饮食等供给,
Bahūna mupakārehi, annodakādikehipi;
90常受逼迫,我必当死,寿命断灭,不复长存。
Marissaṃ pīḷito niccaṃ, nirujjheyyāyu ajjavā.
26
26.
92众多诸患能令其衰败,死亡之终结随之而至。
Bahvāvudhe visajjeti, nilleṇaṃ maccuniddayo;
93在生死交战之春,无有任何兵器随身;
Vasantaṃ bhavasaṅgāme, namutto koci āvudhā;
27
27.
95他们具备极强的力量、广大智慧、大神通和丰厚财富;
Mahabbalā mahāpaññā, mahiddhikā mahaddhanā;
96礼敬你,正自觉者!你亦是一切世界之主。
Namuttā sammāsambuddho, sabbalokādhipo api;
28
28.
98那些新成佛者自认为与我同等,结果却死于刀剑之下。
Mayā samā navā vuddhā, tadāvudhehi te matā;
99我亦将如此死去,我所作过的功德便如庇护所一般。
Tathā hampi marissāmi, leṇaṃ puññaṃva me kataṃ.
29
29.
101地等诸界,
Pathabyāpādayo dhātthū,
102食、饮食等;
Āhārā bhojanādayo;
103冷、热,此即名为时节;
Sītuṇha mutunāmetaṃ,
104胆汁、痰、风诸病;
Dosā pittasemhānilā.
30
30.
106界、食等诸病平息时,风得安住;
Dhātvāhāru tudosānaṃ, samatte vāyu tiṭṭhati;
107若不调,即刻便应断除那微细而依他者。
Visame taṅkhaṇaññeva, chejja mappaṃ parādhinaṃ.
31
31.
109消化之后,风、热之气相互掺杂混和。
Dhātvā hārutu dosānaṃ, visamā svepyakallako;
110激励犹如磨石,勤奋犹如工匠的巧具。
Ussāhe kallakāleva, kiṃkareyyaakallako;
32
32.
112疼痛是自生之苦,恶道之苦亦极粗重。
Uppajjeyyuṃ rujā svepi, asāto dukkhamā kharā;
113应当及早着手,莫待事后追悔。
Puretaraṃva ārabbhe, māpacchā anutāpanaṃ.
33
33.
115对于造作卑劣之业的众生,即使有所依怙,也令人怖畏。
Sattānaṃ nīcakammānaṃ, saraṇopi bhayaṅkaro;
116我不知何为卑下与无常,亦不知死亡已近在咫尺。
Nīcānīcaṃ najānāmi, maraṇāsannatampica.
34
34.
118为业所逼迫的众生,怖畏当即生起。
Kamma pīḷita sattānaṃ, taṅkhaṇampi bhayubbhavo;
119沉湎放逸之人犹如已死,切不可再懈怠放逸。
Mareyya majjavā svevā, nayuttova pamajjituṃ.
35
35.
121善业耗尽的有情,纵使无因,亦将迅速灭去。
Puññakkhīṇā pajā khippaṃ, ahetunāpi nassaye;
122我当以清净心死去,不以染污心而死。
Suddhacitto marissāmi, na kiliṭṭhena cetasā.
36
36.
124我所抱持的断灭之见众多,于有与无的思虑亦是无量。
Upacchedāpi me santi, bhavābhavacitā bahū;
125你今当断除,即刻修习善法,以此为善依止。
Chejjaṃ tehāyu ajjāpi, sādhvāsumārabhe mataṃ;
37
37.
127众生因业造过,当毁灭现前之际。
Kammā parādha sattānaṃ, vināse paccupaṭṭhite;
128非理以正理之形现前,智者不为所动,安住不动。
Anayo nayarūpena, buddhimākamya tiṭṭhati.
38
38.
130死亡临近之时,善于思虑者当正念思惟此事;
Maraṇāsanna taññeva, cinteyya paññavā sato;
131如此思惟的圣者,不作恶行,灭诸罪业。
Evaṃ cintayanto santo, napāpaṃ kattu mussahe.
39
39.
133临命终时,佛弟子当如是思惟;
Maraṇāsanna taññeva, cinteyya buddhasāvako;
134如此思惟的圣者,永不受人轻侮。
Evaṃ cintayanto santo, kadācipi anuṇṇato.
40
40.
136智者如处炽燃炭火,当预先思惟死亡。
Addhāga maraṇaṃ pañño, puretaraṃva cintaye;
137所应作之业即当行,如是则彼无忧悲。
Kare kātabba kammañca, evaṃ so nānusocati.
41
41.
139彼持有死想,不放逸,具足明慧。
Maraṇāsanna saññī so, appamatto vicakkhaṇo;
140纵使死时来临,不迷不乱,亦无忧戚。
Pattepi maraṇe kāle, na sammuḷho nasokavā.
42
42.
142常念死想者,自净其垢秽;
Maraṇā sannasaññī so, sodheti attano malaṃ;
143无垢而逝之比丘,绝非乡野凡流。
Nimmalena cuto bhikkhu, natvevā pāya gāmiko.
43
43.
145念死近者
Sati āsanna maraṇe,
146远想者或放逸者
Dūrasaññī pamāda vā;
147行不应行者
Yo karoti akātabbaṃ,
148他便因此生起极大的悲痛。
Tadā so atisocati.
44
44.
150当死时临近,虽能具念,远见之人却陷于放逸;
Sati āsannamaraṇe, dūrasaññī pamādavā;
151为恶法所缠缚,那时他便忧恼愁闷。
Ākiṇṇo pāpadhammehi, pajjhāyi dummano tadā.
45
45.
153当死亡临近时,心被烦恼所激,因嗔怒而变得僵硬顽固。
Sati āsanna maraṇe, duṭṭho dosoti thaddhavā;
154他欢喜、耽著,彼时便极度痛苦。
Abhinandati sādeti, tadāso atidukkhito.
46
46.
156念及死亡临近,他便匆匆不作医治;
Sati āsannamaraṇe, tuvaṭaṃ na cikicchati;
157故意犯下过失后,那时他哀泣悲叹。
Sañciccāpatti māpanno, tadā so paridevati.
47
47.
159当死亡临近时,惦念在家人与幼子;
Sati āsanna maraṇe, gihīhi navakehica;
160与不顺从者相交,那时他泪流满面。
Saṃsaṭṭho na nulomehi, svativassu mukho tadā.
48
48.
162念及死亡临近,伪诈毁族者;
Sati āsanna maraṇe, kuhako kuladūsako;
163错误生活方式已完成,如同堕入困境之处而生的恶习俱被终结。
Micchājīva samāpanno, dunnimittova so cuto.
49
49.
165忧者与喜者,苦时苦,乐时乐。
Sasokī sahanandīca, dukkhe dukkho sukhe sukho;
166他热衷于在家俗务,眼睁睁看着自己如同从兀鹫山坠落一般。
Gihikammesu ussukko, passaṃ gijjhakūṭaṃ cuto.
50
50.
168那些清净无过的人,也终将死去,被烦恼之病所逼迫。
Marissanti anāvajja, kilesātura pīḷito;
169犹如虫蛀腐烂的尸体,尊者,它怎能往生善趣呢?
Kimikhajjavaṇo sāva, bhanto kiṃ sugatiṃ vaje.
51
51.
171无过失者亦将死亡,若未圆满双份责任。
Marissanti anāvajja, dhuradvayaṃ na pūrati;
172经典所述的内观,若伴随懈怠,悲悯便已丧失。
Ganthaṃ vipassanaṃ tandī, kāruññoyeva so cuto.
52
52.
174无过失者若随逐烦恼,亦将死亡。
Marissanti anāvajja, kilesānaṃ vasānugo;
175正自觉者已超越世间,悲悯无有等伦。
Sambuddhā-ṇaṃ vītikkanto, kāruñño natthi tassamo.
53
53.
177非法求财者,死而无愧。
Marissanti anāvajjaṃ, dhanamesī adhammato;
178于功德,乃至一念亦不生起,心已堕入地狱。
Puññe cintāpi nuppajji, nirayaṃ so manaṃ gato.
54
54.
180无愧者终将死去,他们以染污之心贪着财富与不法之事。
Mareyyanti anāvajjaṃ, dhanaṃ cini adhammato;
181于此一再积聚,饿鬼便因这贪着而受缚。
Citaṃ citaṃ ihevetaṃ, tasmiṃgiddho sa pettiko.
55
55.
183福报之人返回家中,善友与亲朋皆欢喜。
Atthā gehe nivattante, susāne mittabandhavā;
184善业与恶业,常随行人。
Sukataṃ dukkataṃ kammaṃ, gacchanta manugacchati.
56
56.
186死而无愧者,系心于此世;
Mareyyanti anāvajjaṃ, ihatthaṃ vā nuyuñjati;
187期望来世者,正直赴善趣。
Samparāya manapekkho, sujuṃ vā pāyagāmiko.
57
57.
189有惭耻者临终往生,以法为财,胜似金银。
Mareyyanti samāvajja, dhammato dhana mesati;
190行善之人,善有所得,乃至临终,依然欢喜。
Puññakārī suladdhena, maraṇepi sa modati.
58
58.
192常护五戒,随力布施;
Pañcasīla sadārakkho, yathābalañca dāyako;
193适时安住于布萨,他必将恒常往生善趣。
Kāle uposathāvāso, so niccaṃ sugatiṃ vajje.
59
59.
195当速洗净钵中垢秽,死亡确实必将到来。
Dhovāpattimalaṃ khippaṃ, maccu addhā gamissati;
196断除邪思维之后,当修所应修。
Micchāvitakka mucchijja, kara kātabbabhāvanaṃ.
60
60.
198我已超越诸多欢乐,耗尽了我的生命。
Atikkantā bahū ratyo, khepetvā mama jīvitaṃ;
199愚钝短寿之人,放逸懈怠,怎能安住修行?
Mandāyunā pamādena, yutto viharituṃ kathaṃ.
61
61.
201那沉湎于欢笑与快乐之徒,当以死亡之箭砍伐。
Hāsantaṃ nandi mattānaṃ, maccusandhīhi tacchaye;
202今日我腹痛加剧,谁还能欢笑喜悦?
Kucchi meyyacuto ajja, ko hāsananditabbako.
62
62.
204死神的军队全副武装,我已面朝死亡。
Maccusenāvudhā saṅkhyā, maraṇābhimukho ahaṃ;
205必逝的时刻已到来,此刻应善观照,令得觉醒。
Accāyitabba kālo yaṃ, ikkhitabba mudikkhatu.
63
63.
207往昔所应见者,今当亲见。
Puremarāmi daṭṭhabbaṃ,
208死亡将现前。
Dakkheyyaṃ maccu essati;
209此时亟须警觉。
Accāyitabba kālo yaṃ,
210不可因嬉笑欢悦而轻忽此事。
Nokāso hāsatuṭṭhiyā.
64
64.
212为死亡大军所充斥者,今日或明日即当毁灭;
Ākiṇṇamaccusenānaṃ , ajja svevā vināsinaṃ;
213已舍行旅之人,为何仍住于放逸?
Addhā pahāya gāmīnaṃ, kiṃ pamāda vihārinā.
65
65.
215如同瞬间,现前可见,今日或明日便逝去。
Khaṇamattova paccakkho, ajja svevā atissati;
216未来世极为漫长,相续无穷无尽。
Samparāyo atidīgho, paramparo anantiko.
66
66.
218如同瞬间,现前可见,死亡会将它夺走。
Khaṇamattova paccakkho, maccunā taṃ jahissati;
219当舍弃此行将无用之物,无益的躁进亦应放下。
Pahāya gamanīye-smiṃ, mahussāho niratthako.
67
67.
221至他世之路极为漫长,于丧失所爱时,最难度越;
Samparāyo atidīgho, apātheyye suduttaro;
222此事应以大勇猛精进而行,亦复应由具远见者成办。
Mahussāhena kātabbo, tadattho dīghadassinā.
68
68.
224信心应作为旅途资粮而系念,此教导即于此世传授。
Saddhā bandhatu pātheyyaṃ, tadesanaṃ iheva hi;
225于他世中亦难获得安稳,无资粮者饱受三苦逼恼。
Bhavantare nalabbheyya, apātheyya tidukkhito.
69
69.
227为渡轮回之海,应当断除贪欲大恶等诸缚。
Saṃsāra taraṇatthāya, maholumpāni bandhatha;
228依于修习、布施与戒,得渡有海。
Bhāvanā dāna sīlehi, tivittiṇṇo bhavaṇṇavo.
70
70.
230众生耽湎诸欲,享用不息。
Bhuñjaṃ bhuñjaṃ janaṃ kāme,
231了知时与非时,如昼夜轮替。
Kālākālā-budhontako;
232于诸锋利处,彼此相割,如肉与肉相啖。
Kantekanteti maṃsāso,
233犹如一再啜饮而贪求那欲乐之鹿。
Pivaṃpivaṃva kaṃ migaṃ.
71
71.
235于诸欲中,应舍离对欲的寻求。
Kāme kāmesanāyeyya,
236犹如在最恶劣的时节与环境中;
Kālokālo mateṭṭhiyā;
237应当充分圆满地修习法;
Pūre pūretabbaṃ dhammaṃ,
238依序次第地流转往返。
Addhā addhāna saṃsaraṃ.
72
72.
240不应耽着于恶行,而应断除恶行之因。
Mareyyanti anubbiggo, pāpakaṃ kattumussahe;
241应舍离嬉笑与欢乐,以及轻率与放逸。
Kareyya hāsanandiñca, cāpallañca pamāda vā.
73
73.
243因对‘我必死’生起悚惧,便寻求庇护所。
Mareyyamiti saṃviggo, leṇameva gavesati;
244不嬉笑,不欢喜,亦无懈怠放逸。
Na hāsi nevanandīca, na cāpallo kadācipi.
74
74.
246被病痛之火剧烈烧灼,处危急可怖之境时,
Accuṭṭhita rujaggīhi, accāyāse bhayānake;
247无药可救、死期将至,犹如已作福德者给与安乐。
Nosadhe maraṇāsanne, katapuññaṃva sāta-daṃ.
75
75.
249亲族眷属离散别离,临终之际尤为渴迫难忍;
Ñātisaṅghā viyojentā, maraṇanta bhusāturā;
250纵有福德,亦须舍弃一切而去,所应欣悦者终当欣悦。
Sabbaṃ pahāya gantāpi, nanditabbāni puññino.
76
76.
252观见善妙之相,由自业所显了分明;
Passantā sunimittāni, pākaṭāni sakammunā;
253临命终时,他们心生安乐,随喜自己所作。
Sukhanti maraṇe kāle, numodantā katānica.
77
77.
255这些布施等带来安乐的福德,纵在大恐怖中,
Sāta-dātāni puññāni, evaṃ mahabbhaye api;
256亦能迅速引导往生善趣,是故应及早修习。
Sugatiṃ lahunetāni, kātabbāni puretaraṃ.
78
78.
258天神使者显示之后,阎王追问自所造业。
Devadūte pakāsetvā, yamapuṭṭho sayaṃkataṃ;
259若众生忆念功德,即以此往生善趣。
Puññaṃ sarati ce satto, tadeva sugatiṃ vaje.
79
79.
261被拖入地狱的罪人,是心已陷苦的众生。
Pāpa kaḍḍhampi niraye, manaṃ dukkhagataṃ pajaṃ;
262能令解脱诸苦的福德,应当恒常修习。
Dukkhā moceti yaṃpuññaṃ, sadā kātabbameva taṃ.
80
80.
264福德亦当如弃物而舍,恶业亦应如是弃舍;
Pahāyakaṃva puññañhi, pahātabbaṃva pāpakaṃ;
265彼如将灯与黑暗二者一并吞下,犹如吞下利钩,必受二重之苦。
Taṃ padīpandhakāraṃva, dvayaṃ otvā khukaṃ viya.
81
81.
267亲族离散相离别,临终之际大苦迫;
Ñātisaṅghā viyojentā, maraṇanta bhusāturā;
268弃舍一切而逝者,彼诸恶人实可怖;
Sabbaṃ pahāya gantāro, bhayānakāni pāpino.
82
82.
270见诸凶兆恶相现,皆由自业显明然;
Passantā dunnimittāni, pākaṭāni sakammunā;
271于死时生极苦,且已作之恶业带来烧灼。
Maraṇe atidukkhanti, nutāpentā katānica.
83
83.
273如是,当大怖畏现前,恶业更添逼迫。
Paṭipīḷāni pāpāni, evaṃ mahabbhaye sati;
274此诸恶业速导恶趣,故应全然避离。
Duggatiṃ lahunetāni, yuttova parivajjituṃ.
84
84.
276天神使者宣示之后,阎王便审问道:
Devadūte pakāsetvā, yamarājena pucchito;
277如此告诫放逸者:将于猛烈的地狱之火中迅速堕落。
Pamādassanti cikkhanto, mahaggimhi turaṃ pati.
85
85.
279未曾行善、造作恶业,阎王如此审问:
Puññaṃ akarivā māvā, yamarājinda pucchito;
280若放逸修行,必速堕大苦之地陀罗。
Pamādassanti cikkhanto, mahādukkhaṃ turaṃ gami.
86
86.
282若未曾作恶,切莫行恶,如是当被阎魔主审问;
Pāpaṃ akarivā māvā, pucchito yamasāminā;
283若放逸修行,必速吞炽燃铁丸。
Pamādassanti cikkhanto, tattaṃ guḷaṃ turaṃ gili.
87
87.
285刚出生者、衰老、患病、死亡,以及精明者;
Jātamattā tijiṇṇāca, āturāca matā vudhā;
286见到这五位天神使者,他便心生震怖而退避。
Devadūte ime pañca, disvā saṃviggataṃ vaje.
88
88.
288那些被天神使者警示,却仍然散漫沉迷于放逸的人;
Coditā devadūtehi, ye pamajjanti mānavā;
289他们长久地悲伤,身心卑劣,陷于堕落之流。
Te dīgharattaṃ socanti, hina kāyū pagānarā.
89
89.
291执取两种重担,耽著于家务等俗事;
Dhuradvaya manārabbha, gihikammādike rato;
292如何方能超越灵鹫山,脱出饿鬼的住处?
Kathaṃ gijjhakūṭaṃ sesaṃ, petāvāsaṃ atissati.
90
90.
294不修学教理,
Pariyatti masikkhanto,
295不精进修持;
Nāraddho paṭipattiyaṃ;
296懈怠而心念邪恶。
Alaso dubbitakko so,
297怎能超越那污垢?
Kiṃ taṃselaṃ atissati.
92
92.
299为求解脱而出家,却被污染,放逸懈怠;
Mocanatthāya pabbajja, saṃkiliṭṭhā pamādino;
300既已失堕善趣,离解脱更遥遥无期。
Sugatyāpica te bhaṭṭhā, atidūrāva muttito.
93
93.
302犹如投入水中的石块,不论大小,皆沉于水;
Sīdanteva jale khittā, silā mahāva khuddakā;
303仅因微小的恶业,亦堕入恶趣。
Patanti khuddakenāpi, apāyaṃ pāpa kammunā.
94
94.
305那些因微小恶业而堕落的众生,又遭众多痛苦逼迫。
Patantā khuddakeneva, bahūhi puna pīḷitā;
306纵是极微细的恶,也能令堕落者不得解脱,因此微罪亦不应轻视。
Mokkhokāsaṃ navindanti, pāpaṃ khuddampi nācare.
95
95.
308心怀厌弃,为饥肠所驱,仍一再堕入彼处,常沦恶道。
Jegucchitthūdarāgamma , punāpi tattha niccagū;
309此为众苦交杂之处,苦痛充满,欲求片刻安乐、满足亦不可得。
Dukkhāti dukkha saṃkiṇṇo, haṭṭhuṃ tuṭṭhuṃ nasakkuṇe.
96
96.
311善行极少,善法不敌恶法,善力微弱,难以上升。
Atibyāpiguṇo puñño,
312有大名称,具足吉祥庄严;
Mahāyaso sirindharo;
313衣裳犹如脐带,紧密系着;
Kucchiyaṃ retasi vāso,
314极应羞惭。
Atīva lajjitabbako.
97
97.
316死苦唯刹那顷,过于此者则更剧苦;
Maccudukkhaṃ khaṇaṃyeva, atidukkhaṃ taduttari;
317结生在母胎中,其所依之处甚为可怖。
Mātugāmudare sandhi, patiṭṭhānaṃ bhayānakaṃ.
98
98.
319死苦仅一刹那,极苦则久远绵长。
Maccudukkhaṃ khaṇaṃyeva, atidukkhaṃ cirattanaṃ;
320的确,一诺之后,所立之处危殆可怖。
Āma pakkantare sandhi, patiṭṭhānaṃ bhayānakaṃ.
99
99.
322恶趣之苦,纵居高堂,闻之亦难安。
Duggatyaṃṭhātu taṃdukkhaṃ, suṇa uccakuleapi;
323在极为拥挤的母腹中,处在令人厌恶的胞胎之内。
Kucchiyaṃ atisambādhe, jalābumhi jigucchite.
100
100.
325混杂着粪秽、痰唾等不净,极度恶臭弥漫之处;
Miḷha semhādi saṃkiṇṇe, ati duggandha vāsite;
326犹如粪坑中的蛆虫一般,由根本业力所生,沉沦于黑暗之中。
Gūthakūpe kimīviya, tamejā mūlakammato.
101一百零一。
101.
328极微之身安住,犹如痛苦的地狱众生一般;
Paramāṇukāyo ṭhāti, dukkhī nerayiko viya;
329常为病苦,间杂微乐,处于生熟脏间;
Dhuvāturo sukhāmisso, āma pakkāsayantare;
102一百零二。
102.
331如受团般增长,似无心物不动;
Vedanaṭṭova saṃvaḍḍho, acittoviya niccalo;
332在十个月间,于母胎中,众多有情死去。
Dasamāsantare kacce, bahū maranti pāṇino.
103
103.
334成熟时便应舍弃;
Paripakko pamuñcho so,
335因生死缠累的根源极为繁多;
Atisambādha yonito;
336因身染罪垢,
Malākiṇṇena gattena,
337铁条般的果报便显现。
Accāyāso vijāyati.
104
104.
339如是,对于死亡、结生与可怖的再生,他生起了敬畏。
Evaṃ maccuñca sandhiñca, vijāyanañca bheravaṃ;
340见而厌离,心得寂静,于有垢的生存中离染。
Passaṃ nibbindanto santo, virajjeyya bhavanduke.
105
105.
342如此,于死亡与生者,应当恒常系念;
Evaṃ maccuñca sandiñca, anussara mabhiṇhaso;
343纵然是王族富豪之身等,亦不应贪著与其相应者。
Rājaseṭṭhi bhavādimpi, naiccheyya tadanvitaṃ.
106
106.
345不思惟有的过患,却因渴爱于有而流转;
Bhave dukkha macintetvā, bhavāsāya pavattitaṃ;
346善业却是一再地产生,它带来结缚,而非殊胜的寂静。
Puññaṃ punappunaṃ deti, sandhiṃ na nibbutiṃ varaṃ.
107
107.
348照见了有中的苦之后,转向者以此而转起,依于厌离;
Bhave dukkhaṃ vibhāyitvā, nibbindena pavattitaṃ;
349超越福业与生命之后,涅槃便给予那寂静。
Puññaṃ bhava matikkamma, nibbānaṃ deti nibbutiṃ.
108
108.
351应当忆念轮回中的苦,死与再结生等;
Bhave dukkhaṃ saritvāna, maccusandhi sayādikaṃ;
352于三界中应当离染,犹如家宅已着火的主人。
Tibhavesu virajjeyyā, ditta geheva sāmiko.
109
109.
354寂静者,在造作善业的同时,忆念着生死之苦;
Santo puññāni karonto, sandhidukkha manussaraṃ;
355以厌离相应之心,当远离有乐之贪著。
Nibbinda yutta cittena, vajjeyya bhavasāta to.
110
110.
357纵使生于功德所成之处,亦当厌离连结之再生。
Puñña nibbatta ṭhānepi, jegucche sandhisambhavo;
358因受有乐之制伏,是故智者当舍彼执著。
Bhava sāta vasā tasmā, dhīro taṃ lagganaṃ caje.