← 文献总目录

在家生活释

e1009n.nrf8 · 静态文献页 · 210 段 · 打开交互阅读器

在家住处之解说
Gharāvāsa-niddesa
171
171.
2苦乃内在深重者,是善法;
Dukkhaṃ gahabbataṃ sādhu,
3将食物分配亦是善行;
Saṃvibhajjañca bhojanaṃ;
4不贪利于欢笑之中,
A-hāso attha-lobhesu,
5无恼无忧为真实。
Attha-byāpatti abyatho.
172
172.
7战士既不畏惧寒冷也不畏惧炎热,
Yodha sītañca uṇhañca,
8并且永不轻视荆棘苦不能忍,
Tiṇā bhiyyo na maññati;
9明白自己所应行的事,
Karaṃ purisa-kiccāni,
10所以安乐自在规律而行。
So sukhā na vihāyati.
173
173.
12智者具有德行完善,
Paṇḍito sīla-sampanno,
13坚定而且能自制;
Saṇhā ca paṭibhānavā;
14心境清净平稳,谛听义理,
Nivāta-vutti atthaddho,
15因此获得尊贵荣耀。
Tādiso labhate yasaṃ.
174
174.
17起身勤勉不懈怠,
Uṭṭhānako analaso,
18遇险困时不恐惧;
Āpadāsu na vedhati;
19持戒不失明智者,
Acchinnavutti medhāvī,
20得此般名声如此。
Tādiso labhate yasaṃ.
175
175.
22善于聚合并结交朋友者,
Saṅgāhako mitta-karo,
23能言善辩且远离罪恶;
Vadaññū vītta-maccharo;
24领导者非被领导者,亦非跟随者。
Netā vi-netā anu-netā,
25获得与之相应的名誉。
Tādiso labhate yasaṃ.
176
176.
27具有觉知正念者,
Uṭṭhānavako satīmato,
28为清净善法的坚定奉行者;
Suci-kammassa nisammakārino;
29为已调伏者,依法而生者,
Saññatassa dhamma-jīvino,
30不疏忽者,其名誉如实增长。
A-ppamattassa yasobhi-vaḍḍhati.
177一百七十七。
177.
32只有两种根本,
Dveva tāta padākāni,
33依此一切方因此而立定;
Yattha sabbaṃ patiṭṭhitaṃ;
34对于未得者是所得,
A-laddhassa ca yo lābho,
35对于已得者是守护。
Laddhassa anurakkhaṇā.
178一百七十八。
178.
37享受可分为四种,
Catudhā vibhaje bhoge,
38智者住于舍中;
Paṇḍito gharamāvasaṃ;
39独自享用一种享受,
Ekena bhogaṃ bhuñjeyya,
40以两种行为加以滋养;
Dvīhi kammaṃ payojaye;
41第四种则储藏起来,
Catutthañca nidhāpeyya,
42遇难时可以依赖。
Āpadāsu bhavissati.
179
179.
44见无明的灭尽,
Añjanānaṃ khayaṃ disvā,
45及一切烦恼的消除;
Upacikānañca ācayaṃ;
46见甘露的集聚,
Madhūnañca samāhāraṃ,
47智慧者入室负笈。
Paṇḍitto gharamāvase.
180
180.
49当所获之法得以守护时,
Vibhavaṃ rakkhato laddhaṃ,
50损坏便不复现;
Parihāni na vijjati;
51若守护中有不和正者,
Ārakkhamhi a-santamhi,
52所获所得终将消灭。
Laddhaṃ laddhaṃ vinassati.
181
181.
54无慧则无财富,
Paññā natthi dhanaṃ natthi,
55在世间彼者不得所求;
Yassa loke na vindati;
56子女夫妻不能亲爱;
Putta-dārā na pīyanti,
57然此人有能带来快乐的朋友。
Tassa mittaṃ sukhāvahaṃ.
182
182.
59须知有四者,
Cattāro ca veditabbā,
60朋友与善友也。
Mittā ceva suhadā ca;
61辅助亦是欢悦,
Upakāro suhadopi,
62同类之乐与苦,
Samāna-sukha-dukkho ca;
63为利益者而怜愍,
Atthakkhāyīnukampako,
64如是,应知为友。
Tathā mitto veditabbo.
183
183.
66享受已失衰败时,
Bhogā naṭṭhena jiṇṇena,
67饮食不宜过量;
A-mitena ca bhojane;
68久视食物不应久留,
Na tiṭṭhanti ciraṃ disvā,
69智者于家中居住如此。
Taṃ paṇḍito ghare vase.
184
184.
71过冷过热,
Ati-sītaṃ ati-uṇhaṃ,
72过晚亦是如此;
Ati-sāyamidaṃ ahu;
73如是,在具体业处结束时,
Iti vissaṭṭha-kammantte,
74意义为对学童表明。
Atthā accenti māṇave.
185
185.
76白昼不以清净的戒行为庄严,
Na divā suppa-sīlena,
77夜晚也不以守护而展现;
Rattinaṭṭhānadessinā;
78总是沉醉于酒中,
Niccaṃ mattena soṇḍena,
79萨咖适于居住的住宅。
Sakkā āvasituṃ gharaṃ.
186
186.
81愚痴者毁坏财物,
Hananti bhogā dummedhaṃ,
82但如果不是追求彼岸的修行者;
No ce pāra-gavesino;
83因对财物生起渴爱而愚痴者,
Bhoga-taṇhāya dummedho,
84便毁坏自身的唯一生命。
Hanti aññeva attanaṃ.
187一百八十七。
187.
86恶劣生活者乃由其不善行为所起,
Dujjīvitamajīvimhā ,
87是因那等行为我们无法给予,
Yesaṃ no na dadāmase;
88在当时所享受的快乐中,
Vijjamānesu bhogesu,
89对自己并非如灯火之光。
Dīpaṃ nā kamha mattano.
188一百八十八。
188.
91六万年久,
Saṭṭhi-vassa-sahassāni ,
92全然充满,
Paripuṇṇāni sabbaso;
93对于地狱中受苦者,
Niraye paccamānānaṃ,
94何时终结将至?
Kadā anto bhavissati.
189
189.
96无终尽者,何处有终尽?
Natthi anto kuto anto,
97不会见到终结;
Na anto patidissati;
98因为那时恶业已然表现,
Tadā hi pakataṃ pāpaṃ,
99我与你们乃至魔王;
Mama tuyhañce mārisā;
190
190.
101我终将从这里离去,
Sohaṃ nūna ito gantā,
102在得人身之后;
Yoni laddhāna mānusaṃ;
103有恩报者,具足戒德,
Vadaññū sīla-sampanno,
104我持多种善行。
Kāhāmi kusalaṃ bahuṃ.
191
191.
106不应依赖贪欲而死,
Mā gijjhe paccaye macco,
107因多种过失确为因缘;
Bahu-dosā hi paccayā;
108游行于因缘者,善知缘起。
Caranto paccaye ñāyā,
109双方俱增。
Ubhayatthāpi vaḍḍhati.
192
192.
111未得之财即致损失,
A-laddhā vittaṃ tappati,
112先前未曾积聚;
Pubbe a-samudānitaṃ;
113非先前所有的财富,
Na pubbe dhanamesissaṃ,
114于是后来而生悔恨。
Iti pacchānutappati.
193
193.
116居于屋顶坛城之中,
Kūṭavedī pure āsiṃ,
117恶毒且嗜食血肉;
Pisuṇo piṭṭhi-maṃsiko;
118凶狠又粗暴,
Caṇḍo ca pharuso cāpi,
119于是随后生起悔恨。
Iti pacchānutappati.
194
194.
121过去曾杀生,
Pāṇātipātī pure āsiṃ,
122甚至卢多也是非圣人;
Luddo cāpi anariyo;
123对众生不生慈悲,
Bhūtānaṃ nānukampiyaṃ,
124于是事后懊悔。
Iti pacchānutappati.
195
195.
126众多的圣人中,
Bahūsu vata santīsu,
127「不净」的女性;
Anāpādāsu itthisu;
128将寻求侍奉他人妻子,
Para-dāraṃ asevissaṃ,
129于是随之生起悔恨。
Iti pacchānutappati.
196
196.
131你在众多的亲属中,
Bahumhi tava santamhi,
132饮食供养中;
Anna-pāne upaṭṭhite;
133过去未曾施与布施者,
Na pubbe adadaṃ dānaṃ,
134因此之后心生悔恨。
Iti pacchānutappati.
197
197.
136母亲与父亲皆是老迈,
Mātaraṃ pitarañcāpi,
137衰老凋零、往昔之年华已逝;
Jiṇṇakaṃ gata-yobbanaṃ;
138我将难以供养周全,不足丰厚。
Pahu santo na posissaṃ,
139如此,随后叙述。
Iti pacchānukappati.
198
198.
141遵循老师教训,
Ācariyamanusatthāraṃ ,
142远离一切欲乐,
Sabba-kāma-rasāharaṃ;
143极为敬重父母,
Pitaraṃ atimaññissaṃ,
144如此,接着忏悔。
Iti pacchānutappati.
199
199.
146游方者及婆罗门,
Samaṇe brāhmaṇe cāpi,
147持戒者且多闻者;
Sīlavante bahussute;
148过去未曾充分敬奉,
Na pubbe payirupāsissaṃ,
149于是随后生起悔恨。
Iti pacchānutappati.
200
200.
151勤修苦行者为善,
Sādhu hoti tapo ciṇṇo,
152恒常守护清净,
Santo ca payirupāsito;
153非先前曾勤修苦行,
Na pubbeva tapociṇṇo,
154而后生悔恨。
Iti pacchānutappati.
201
201.
156无论谁于此等处,
Yo ca etāni ṭhānāni,
157善于依正行持,
Yoniso paṭipajjati;
158实行合宜男子所应行之事,
Karaṃ purisa-kiccāni,
159则之后不生愧悔。
Sa pacchā nānutappati.
202
202.
161非寻常丈夫,
Na sādhāraṇa-dārassa,
162亦非独自享用善物;
Na bhuñje sādhumekako;
163不可仅凭世俗生活所供养,
Na seve lokāyatikaṃ,
164亦非以智慧增长为目的。
Netaṃ paññāya vaḍḍhanaṃ.
203
203.
166有戒德,行为端正,
Sīlavā vatta-sampanno,
167精进不懈,聪慧灵巧;
A-ppamatto vicakkhaṇo;
168远离邪行,执持正当行为,
Nivātta-vutti atthaddho,
169『Surato』者,意为乐于交往之人;『sakhito』者,意指亲近友善;『mudu』者,谓心柔顺、温和,合则释为「乐于交往且亲切温和者」。
Surato sakhito mudu.
204
204.
171摄受诸友朋,
Saṅgahetā ca mittānaṃ,
172布施兼善筹谋;
Saṃvibhāgī vīdhānavā;
173以餐食饮饮饱施,
Tappeyya anna-pānena,
174常供沙门与婆罗门。
Sadā samaṇa-brāhmaṇe.
205二百零五。
205.
176『法欲者』者,渴求圣法而守护者,
Dhamma-kāmo sutā-dhāro,
177应为此执持者,精勤勤勉且善问善思者;
Bhaveyya paripucchako;
178应真心诚敬奉行,
Sakkaccaṃ payirupāseyya,
179应多闻者、持戒者而多所闻授。
Sīlavante bahussutte.
206二百零六。
206.
181对于居于房舍的人,
Gharamāvasamānassa ,
182家主连同住处;
Gahaṭṭhassa sakaṃ gharaṃ;
183生活安稳应当如此,
Khemā vutti siyā evaṃ,
184集会亦当如是。
Evaṃ nu assa saṅgaho.
207二百零七。
207.
186不染污应当如此,
A-byapajjo siyā evaṃ,
187诚实说话的学童;
Sacca-vādī ca māṇavo;
188我们众生在此世外的彼世间,
Asmā lokā paraṃ lokaṃ,
189如是往生后,便不再忧伤。
Evaṃ pecca na socati.
208二百零八。
208.
191世间的快乐是适度的,
Sukhā matteyyatā loke,
192或者是过度的快乐;
Atho petteyyatā sukhā;
193世间通行之乐,
Sukhā sāmaññatā loke,
194或谓梵行之乐。
Atho brahmaññatā sukhā.
209二百零九。
209.
196大地如面,细沙为尘,
Pathavī veḷukaṃ pattaṃ,
197车轮如轮,熟果如饼;
Cakkavāḷaṃ sucipphalaṃ;
198喜马拉雅如丘陵,赤蛇甚小。
Sineru vammiko khuddo,
199如同海洋有其边际,
Samuddo pātiko yathā.
210(二百一十。)
210.
201婆罗门者,即父母之义,
Brahmāti mātā-pitaro,
202前行者是其别称;
Pubbācariyāti vuccare;
203子孙应当皈依敬奉,
Āhuneyyā ca puttānaṃ,
204且应知晓慈悲。
Pajānamanukampakā.
211二百一十一。
211.
206因此,应当致敬,
Tasmā hi ne namaseyya,
207并应当尊敬贤达,
Sakkareyya ca paṇḍito;
208以食物或饮水,
Annena atho pānena,
209以及衣物和卧具。
Vatthena sayanena ca.