经法格言
1礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
2经藏义注
Suttantanīti
1
1.
2贤德之士,
Parā bhavantaṃ purisaṃ,
3我等请问乔达摩;
Mayaṃ pucchāma gotamaṃ;
4请世尊解答,令我得闻。
Bhavantaṃ puṭṭhu māgamma,
5何谓衰败之端?
Kiṃ parābhavato mukhaṃ.
2
2.
7兴盛易知,
Suvijāno bhavaṃhoti,
8衰败难知。
Duvijāno parābhavo;
9爱法者得存有。
Dhammakāmo bhavaṃ hoti,
10憎法者则败亡。
Dhammadessī parābhavo.
3
3.
12我们如是了知。
Itihe taṃ vijānāma,
13第一者是败坏。
Pathamo so parābhavo;
14世尊复言:
Dutīyaṃ bhagavā brūhi,
15何者是败坏之面?
Kiṃ parābhavato mukhaṃ.
4
4.
17与不和合者为伴,便无欢喜;
Asantassa piyo hoti,
18与和合者为伴,即使不刻意亲近,亦得欢喜;
Sante na kurute piyaṃ;
19他好乐于非真实的法,
Asataṃ dhammaṃ roceti,
20那便是失败之门。
Taṃ parābhavato mukhaṃ.
21造作恶业的有情,
Kammāparādhasattānaṃ ,
22当毁灭临头之时。
Vināse paccupaṭṭhite;
23此人以引导之态,行非道之事,
Anayo nayarūpena,
24智者心怀期盼,安住于此。
Buddhimākamya tiṭṭhati.
5
5.
26若是举止纯正、善于言说,
Niddāsīlī sabhāsīlī,
27懈怠不勤勉之人;
Anuṭṭhātā ca yo naro;
28懒惰,兼具嗔怒与狡黠,
Alaso kodhapaññāṇo,
29那便是败亡者之相。
Taṃ parābhavato mukhaṃ.
6
6.
31凡对母亲或父亲,
Yo mātaraṃ pitaraṃ vā,
32他们年迈衰老、已失青春,
Jiṇṇakaṃ gatayobbanaṃ;
33虽有能力,却不赡养,
Pahusanto na bharati,
34此即衰败之门。
Taṃ parābhavato mukhaṃ.
7
7.
36对婆罗门、沙门,
Yo brāhmaṇaṃ samaṇaṃ vā,
37或其他行乞者,
Aññaṃ vāpi vaṇibbakaṃ;
38以妄语行欺骗,
Musāvādena vañceti,
39这便是衰败之相。
Taṃ parābhavato mukhaṃ.
8
8.
41拥有丰盛财物之人,
Pahutavitto puriso,
42拥有财富与食物
Sahirañño sabhojano;
43独一人享用美味
Eko bhuñjati sādūni,
44此即败亡之相
Taṃ parābhavato mukhaṃ.
9
9.
46为出身所缚,为财物所缚,
Jātithaddho dhanathaddho,
47此人为家族所缚,
Gottathaddho ca yo naro;
48便轻慢自己的亲属,
Sañātiṃ atimaññeti,
49这即是堕落之始。
Taṃ parābhavato mukhaṃ.
10
10.
51耽著女色,耽著于酒,
Itthidhutto surādhutto,
52耽著赌博之人;
Akkhadhutto ca yo naro;
53得已复失,失则灭尽,
Laddhaṃladdhaṃ vināseti,
54此即衰亡之因。
Taṃ parābhavato mukhaṃ.
55不应耽著女色,
Na bāḷhaṃ itthiṃ gaccheyya,
56她正亲见自身光焰之灭尽;
Sampassaṃ tejasaṅkhayaṃ;
57咳嗽、喘息、消瘦、迟钝,
Kāsaṃ sāsaṃ daraṃ bālyaṃ,
58终至形销骨立。
Khīṇamedo nigacchati.
59(迦)
(Ka)
60幻术与阳焰
Māyācetā marīcī ca,
61忧愁、疾病、灾害
Soko rogo upaddavo;
62苦难与束缚
Kharā ca bandhanācetā,
63死神的套索藏于心中
Maccupāso guhāsayo.
64(佉)
(Kha)
65强壮者反而变得羸弱,
Balavanto dubbalā honti,
66具足势力者也趋于衰微;
Thāmavantopi hāyare;
67明眼者反而成了盲人,
Cakkhumā andhakā honti,
68亲近母村者亦然。
Mātugāmavasaṃgatā.
69(此句为略文)
(Ga)
70有德者反变为无德者,
Guṇavanto nigguṇā honti,
71纵有智慧,亦会堕落;
Paññavantopi hāyare;
72放逸之人,陷于束缚,
Pamuttā bandhanā senti,
73为妇女所支配。
Mātugāmavasaṃgatā.
74(此处略)
(Gha)
75名声、称誉、坚毅与勇猛;
Yasaṃ kittiṃ dhitiṃ sūraṃ;
76博学多闻与了知;
Bāhussaccaṃ pajānanaṃ;
77令放逸者遭受损害,
Hāpayanti pamattassa;
78犹如烈火焚烧木堆。
Kaṭṭhapuñcaṃva pāvako.
11
11.
80满足于自己的妻子,
Sehi dārehi santuṭṭho,
81于妓女中行不净;
Vesiyāsu padussati;
82对他人之妻怀嫉妒;
Dussati paradāresu,
83此即衰败之根源。
Taṃ parābhavato mukhaṃ.
84(迦)
(Ka)
85我们不违越妻子,
Mayañca bhariyaṃ nātikkamāma,
86妻子们也不违越我们;
Amheca bhariyā nātikkamanti;
87除她们之外,我们修习梵行。
Aññatra tāhi brahmacariyaṃ carāma,
88因此我们这些少年不会死去。
Tasmā hi amhaṃ daharā na miyyare.
89(佉)
(Kha)
90于这些所生之经中,
Etāsu jāyare suttamāsu,
91有智者具足广大智慧;
Medhāvino honti pahutapaññā;
92多闻而又具足长老德行,
Bahussutā theraguṇā ca honti,
93因此,我们年少时不会夭折。
Tasmā hi amhaṃ daharā na miyyare.
12
12.
95待到青春消逝之后,
Atītayobbano poso,
96便会娶来乳如多罗果的少女。
Āneti timbarutthaniṃ;
97他的嫉妒心不息,
Tassa issā na supati,
98那是衰败的根源。
Taṃ parābhavato mukhaṃ.
99(此处为标记)
(Ka)
100并非被蛇咬伤之苦,
Na dukkhaṃ ahinā daṭṭhaṃ,
101亦非被矛刺杀之苦;
Na dukkhaṃ sattiyā hataṃ;
102而此苦,极为猛烈,
Tañca dukkhañca tibbañca,
103望见年迈的丈夫。
Yaṃ passe jiṇṇakaṃ patiṃ.
104(佉)
(Kha)
105无有嬉戏,亦无欢乐。
Natthi khiṭṭā natthi rati,
106与已年迈的丈夫共处;
Jiṇṇena patinā saha;
107不作任何无义琐谈,
Natthi allāpasallāpo,
108纵使嬉笑亦不相宜。
Jagghituṃpi na sobhati.
109(伽)
(Ga)
110当少男与少女,
Yadā ca daharo daharī,
111于隐秘处交谈时,
Mantayiṃsu rahogatā;
112一切忧愁皆将消散,
Sabbe sokā vinassanti,
113凡是藏于心中者。
Yekeci hadayassitā.
13
13.
115那女子如醉象般狂乱,
Itthiṃ soṇḍiṃ vikiraṇiṃ,
116如此男子亦属此类;
Purisaṃ vāpi tādisaṃ;
117登上统治之位,
Issariyasmiṃ thapeti,
118这便是衰败之相。
Taṃ parābhavato mukhaṃ.
14
14.
120资财微薄而欲贪深重,
Appabhogo mahātaṇho,
121生于刹帝利种姓之家;
Khattiye jāyate kule;
122他又渴求国王之位,
So ca rajjaṃ patthayati,
123那正是衰败之相。
Taṃ parābhavato mukhaṃ.
124兴盛易知,
‘‘Suvijāno bhavaṃhoti,
125衰败难知。
Duvijāno parābhavo’’;
126少受用而大渴求。
Appabhogo mahātaṇho.
15
15.
128世间这些堕落因缘,
Ete parābhave loke,
129智者审视已。
Paṇḍito samavekkhiya;
130圣者,具足正见,
Ariyo dassanasampanno,
131他以安乐护持世间。
Sa lokaṃ bhajate sivaṃ.