← 文献总目录

6. 王者品

e1005n.nrf5 · 静态文献页 · 136 段 · 打开交互阅读器

16. 王品
6. Rājakaṇḍo
112一百一十二。
112.
2国王称为单数第一者,
Ekayāmaṃ saye rājā,
3智者则称为双数第二者。
Dviyāmaññeva paṇḍito;
4居家如同三人中的第三者,
Gharāvāso tiyāmaṃva,
5四数中的第四者则是乞食者。
Catuyāmaṃ tu yācako.
113一百一十三。
113.
7富有而博学的国王,
Dhanavā sutavā rājā,
8河流、医术,及边界所在之处;
Nadī vejjo cimepañca;
9在这些地方则不可得见,
Yattha dese na vijjanti,
10无人会在那里住上哪怕一日。
Na tattha divasaṃ vase.
114一百一十四。
114.
12在那片土地上,没有傲慢,
Yasmiṃ padese na māno,
13不怀爱恋,不靠亲属
Na pemaṃ naca bandhavā;
14不依学识的传承
Naca vijjāgamo koci,
15不在彼处住留一日
Na tattha divasaṃ vase.
115
115.
17无子嗣的家宅空虚,
Aputtakaṃ gharaṃ suññaṃ,
18没有国王的国土空虚;
Raṭṭhaṃ suññaṃ arājakaṃ;
19没有技艺的人口中空虚。
A sippassa mukhaṃ suññaṃ,
20一切皆空,一切贫乏。
Sabba suññaṃ daliddakā.
116
116.
22商人追求财富,
Dhanamiccheyya vāṇijjo,
23学者希求知闻,
Vijjamicche bhajesutaṃ;
24追求妙龄少女为子嗣,
Puttamicche taruṇitthiṃ,
25国王的亲信重臣,入于权位而效力。
Rājāmaccaṃ vasaṃ game.
117
117.
27不知足者,终将衰败沦丧,
Naṭṭhoyati asantuṭṭho,
28知足者,安住于王位;
Santuṭṭho ca mahīpati;
29有惭耻者,如行者失足;
Lajjā ca gaṇikā naṭṭhā,
30无惭耻者,如良家女堕落。
Nillajjā kuladhītikā.
118
118.
32鸟以天空为力,
Pakkhīnaṃ balamākāso,
33鱼以水为力;
Macchānamudakaṃ balaṃ;
34弱者以国王为力,
Dubbalassa balaṃ rājā,
35哭泣是儿童的力量
Kumārānaṃ rudaṃ balaṃ.
119
119.
37宽恕是醒觉精勤的品性,
Khamā jāgariyuṭṭhānaṃ,
38给予是慈悲果断的表现;
Saṃvibhāgo dayikkhaṇā;
39这些是导师的品德,
Nāyakassa guṇā ete,
40是善士们所应追求的功德。
Icchitabbā sataṃ guṇā.
120
120.
42诸王如此言说,
Sakiṃ vadanti rājāno,
43沙门婆罗门俱在
Sakiṃ samaṇabrāhmaṇā;
44善人善士俱现世间
Sakiṃ sappurisā loke,
45此法恒常不变
Esa dhammo sanantano.
121
121.
47懒惰而耽着欲乐的居士,并非善士;
Alaso gihī kāmabhogī na sādhu,
48不自律的出家人,亦非善士;
Asaññato pabbajito na sādhu;
49不加审察而行的国王,亦非善士。
Rājā anisammakārī na sādhu,
50智者若怀嗔恨,此事亦非善。
Paṇḍito kodhano taṃpi na sādhu.
122
122.
52在众多地方,并无指引者,
Bahavo yattha nettāro,
53一切众生却皆自以为智;
Sabbe paṇḍitamānino;
54众人皆贪图高位,
Sabbe mahattamicchanti,
55他们的业行便灭尽了。
Tesaṃ kammaṃ vinassati.
123
123.
57这种灭尽,当由自己了知。
Āyaṃ khayaṃ sayaṃ jaññā,
58王者亲决所作之事;
Rājā sayaṃ katākataṃ;
59于应制止者予以制止,
Niggahe niggahetabbaṃ,
60于应提拔者予以提拔。
Paggahe paggahārahaṃ.
124
124.
62当安住于稳固之处,
Piṭṭhitokkaṃ niseveyya,
63如火焰中央般安然不动;
Kucchināva hutāsanaṃ;
64以全然的恭敬承事主人,
Sāmikaṃ sabbabhāgena,
65于他世无迷惑。
Paralokaṃ amohavā.
125
125.
67火、水为女人之根,
Aggi āpo itthimūḷho,
68蛇与王族;
Sappo rāja-kulānica;
69因造恶行,当往恶趣。
Apayantena gantabbā,
70凶暴的夺命者。
Acceka-pāṇahārakā.
126
126.
72与恶妻共住者。
Paduṭṭha-bhariya-saṃvāso,
73恶心之奴仆
Paduṭṭha citta dāsako;
74与蛇共居之所
Sa-sappe ca ghare vāso,
75死亡,必定无疑
Maccu eva na saṃsayo.
127
127.
77愚痴的弟子,依于地。
Mūḷha sisso padesena,
78又如少女,因受供养。
Kunārī bharaṇena ca;
79因与不善者结交。
Asatā sampayogena,
80智者便忧愁消沉。
Paṇḍitoppavasīdati.
128
128.
82母亲对儿子造作的恶业,
Mātā puttakaraṃ pāpaṃ,
83弟子对师长造作的恶业;
Sissapāpaṃ gurukatā;
84国王对国家所造的恶业,
Rājā raṭṭhakaraṃ pāpaṃ,
85国师即是国王恶行的导师。
Rājapāpaṃ purohito.
129
129.
87以无瞋战胜瞋恨,
Akodhena jine kodhaṃ,
88以善调伏不善,
Asādhuṃ sādhunā jine;
89以布施胜过悭吝,
Jine macchariṃ dānena,
90以真实胜过妄语者。
Saccenālīkavādinaṃ;
130
130.
92调伏未调伏者,是为布施;
Adantaṃ damanaṃ dānaṃ,
93布施于一切处悉皆成就;
Dānaṃ sabbattha sādhakaṃ;
94以布施与爱语,
Dānena piya vācāya,
95合掌高举,俯首礼敬。
Unnamanti namanti ca;
131
131.
97布施是爱著的良药,
Dānaṃ sinehabhesajjaṃ,
98悭吝非嗔恚之妙药。
Maccheraṃ dosanosadhaṃ;
99布施是美誉之药,
Dānaṃ yasassī bhesajjaṃ,
100悭吝是贫乏之药。
Maccheraṃ kapaṇosadhaṃ.
132
132.
102对于众多缺乏精髓之人,
Bahūnamappasārānaṃ,
103以和合赢得胜利;
Sāmaggiyā jayaṃ jaye;
104三者编成一条绳索,
Tiṇehi vattate yottaṃ,
105由此,即使大象也能被束缚。
Tena nāgopi bajjhate.
133
133.
107即使是无能的同伴,
Sahāyo asamatthopi,
108以威光又能驱使他做什么?
Tejasā kiṃkarissati;
109在避风处,燃烧的火焰也会被水浇灭。
Nivāte jalito aggi,
110如夜晚般寂静降临。
Sayame vūpasampati.
134
134.
112不与国王同享饮食,
Na raññā samakaṃ bhuñje,
113永不享用欲乐;
Kāmabhogaṃ kudācanaṃ;
114于威仪、于饮食之味,
Ākappaṃ rasa bhuttiṃvā,
115花鬘、香与涂香,
Mālā gandha vilepanaṃ;
116衣服及一切装饰,
Vatthaṃ sabbaalaṅkāraṃ,
117不应做与国王相同的事。
Na raññā sadisaṃ kare.
135
135.
119国王并非我的朋友,
Na me rājā sakhā hoti,
120国王亦非我的伴侣。
Na rājā hoti methuno;
121这是我的主人。
Eso sāmiko mayhanti,
122应令心得决定。
Citte niṭṭhaṃ suthāpaye.
136
136.
124莫离王太远而侍奉。
Nātidūre bhaje rañño,
125不应靠近山脚而作供奉;
Nāccāsannopavātake;
126不论正直者还是非正直者,都不应供养。
Ujuke nātininne ca,
127不应偏袒高位者。
Na bhaje uccamāsane.
128仆从应当远离嫉妒,
Chadose vajje sevako,
129如持火把般善于自制。
Tiṭṭhe aggiṃva saṃyato.
137
137.
131具德者虽与全知者比肩,
Guṇī sabbaññu tulyopi,
132不依赖他者,则无以显耀;
Nasobhati anissayo;
133纵然是无价之宝、最殊胜的宝石,
Anagghamopi maṇiseṭṭho,
134依托黄金,方显光辉。
Hemaṃ nissāya sobhati.
136王品已完结。
Rājakaṇḍo niṭṭhito.