善士品
善人品
Sujanakaṇḍa
176
176.
2以信心、戒律等功德为具足之人,为最善男子;
Saddhāsīlādidhammehi, sappanno seṭṭhamānuso;
3被佛及诸圣者所称赞,谓之善人。
Vutto buddhādisantehi, sādhusappuriso iti.
4信为财富,戒为财富,羞耻与廉耻为财富;
Saddādhanaṃ sīladhanaṃ, hirīottappiyaṃ dhanaṃ;
5闻法财富与布施财富并智慧,为第七种财富。
Sutadhanañca cāgo ca, paññā ve sattamaṃ dhanaṃ.
6无论男女,若有此等财富者,
Yassa ete dhanā atthi, itthiyā purisassa vā;
7『Adaliddoti』者,谓其生命不落空,意即生命无所虚妄、不受损失。
Adaliddoti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ.
8因此,须修行信心与戒律,亲近清净,生起法眼。
Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṃ dhammadassanaṃ;
9聪慧者当勤修,精进亲近如来正法。
Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhānasāsanaṃ.
177
177.
11应当使身意完全安住,恒行一切善法,除去一切散乱。
Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṃ;
12若恒具足正法信解,则为优胜,非恶劣。
Sataṃ saddhammamaññāya, seyyo hoti na pāpiyo.
178
178.
14应远离恶友,亲近善会;
Caja dujjanasaṃsaggaṃ, bhaja sādhusamāgamaṃ;
15应修习善业时刻,断除常有与无常。
Kara puññamahorattaṃ, sara niccamaniccataṃ.
179
179.
17知恩报恩者,智慧坚定,
Yo ve kataññū katavedī dhīro,
18则成良友,坚固信念。
Kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hoti;
19伤心者偶尔为之,做某事。
Dukkhitassa sakkacca karoti kiccaṃ,
20圣贤如此称谓此人。
Tathāvidhaṃ sappurisaṃ vadanti.
180
180.
22负担父母怨恨的众生,家族中长者的迫害者;
Mātāpettibharaṃ jantuṃ, kule jeṭṭhāpacāyinaṃ;
23以狠毒粗暴谈话为常,放弃亲情者。
Saṇhaṃ sakhilasambhāsaṃ, pesuṇeyyappahāyinaṃ.
181
181.
25以戒律有如鱼网之束缚,真实而能制伏忿怒之人;
Maccheravinaye yuttaṃ, saccaṃ kodhābhibhuṃ naraṃ;
26众天人在三十三天赞称其为『真人』。
Taṃ ve devā tāvatiṃsā, āhu ‘‘sappuriso’’iti.
182
182.
28出身名门,族姓子孙,受家族根脉庇护;
Kulajāto kulaputto, kulavaṃsasurakkhato;
29即便自身遭苦,亦不作低劣恶行。
Attanā dukkhappattopi, hīnakammaṃ na kāraye.
183
183.
31初升的太阳如西方的山峰般庄严明亮;
Udeyya bhāṇu pacchime, nameyya meruaddipi;
32若山中溪水清凉甘冽,莲花亦在山巅开放;
Sītalaṃ yadi naraggi, pabbatagge ca uppalaṃ;
33花开不凋谢,善言之语永不违背;
Vikase na viparitā, sādhuvācā kudācanaṃ.
184
184.
35树荫之下众生安乐,其后亲属及父母亦得安乐;
Sukhā rukkhassa chāyāva, tato ñātimātāpitu;
36其后为比丘、国王及诸多佛的利益辩护者。
Tato ācerassa rañño, tato buddhassanekadhā.
185一百八十五。
185.
38如蜂爱花般,善人为善性所好;
Bhamarā pupphamicchanti, guṇamicchanti sajjanā;
39如苍蝇爱污物般,恶人为恶性所好。
Makkhikā pūtimicchanti, dosamicchanti dujjanā.
186一百八十六。
186.
41母亲缺失者口恶多言,父亲缺失者行恶多端;
Mātuhīno dubbhāso hi, pituhīno dukkiriyo;
42父母俱缺者,其言恶劣,行亦险恶。
Ubho mātupituhīnā, dubbhāsā ca dukkiriyā.
187一百八十七。
187.
44母亲最好者,是善言;父亲最好者,是善行。
Mātuseṭṭho subhāso hi, pituseṭṭho sukiriyo;
45母亲与父亲二者皆为最好,是善言与善行。
Ubhomātu pituseṭṭhā, subhāsā ca sukiriyā.
188一百八十八。
188.
47犬见其同类犬时,必显牙以示威吓;
Sunakho sunakhaṃ disvā, dantaṃ dasseti hiṃsituṃ;
48恶人见贤人,便起瞋恨欲加害。
Dujjano sujanaṃ disvā, rosayaṃ hiṃsamicchati.
189
189.
50所作之事,不应急速仓促,任何时候皆不可如此;
Na ca vegena kiccāni, kattabbāni kudācanaṃ;
51愚者如果突然造作业因,事后必然悔恨不已。
Sahasā kāritaṃ kammaṃ, bālo pacchānutappati.
190
190.
53愤怒被克服之后,从不曾悲伤,
Kodhaṃ vadhitvā na kadāci socati,
54如同失去毒虫之子那样,人们赞叹于此。
Makkhappahānaṃ isayo vaṇṇayanti;
55对一切所说粗恶之语,应当忍受宽容,
Sabbesaṃ vuttaṃ pharusaṃ khametha,
56此忍耐为最高,贤者谓之至上。
Etaṃ khantiṃ uttamamāhu santo.
191
191.
58苦为所在,烦恼之处,不净之境,危难相随;
Dukkho nivāso sambādhe, ṭhāne asucīsaṅkate;
59由此而致敌对与不欢喜,彼犹不生感恩之心。
Tato arimhi appiye, tatopi akataññunā.
192
192.
61应当指导和教诲,不可做恶,也不可加以阻止。
Ovadeyyā’nusāseyya , asabbhā ca nivāraye;
62真者为人所爱,假者则不受欢迎。
Satañhi so piyo hoti, asataṃ hotiappiyo.
193
193.
64以适度和缓的风力,能胜过坚硬与凶猛;
Uttamattanivātena, kakkhaḷaṃ mudunā jaye;
65以微弱节制的风力,能与猛烈风相抗衡。
Nīcaṃ appakadānena, vāyāmena samaṃ jaye.
194
194.
67不可贪爱使众僧离散,财物是僧团的至贵;
Na visaṃ visamiccāha, dhanaṃ saṅghassa uccate;
68贪欲如同毒蛇,只杀一人,却摧毁整个僧团。
Visaṃ ekaṃva hanati, hanati saṅghassa sabbaṃ.
195
195.
70对于善人,财物犹如依靠井池的清泉;
Dhanamappampi sādhūnaṃ, kūpe vāriva nissayo;
71对于恶人,则虽众多亦无益,如无井池之水。
Bahuṃapi asādhūnaṃ, na ca vāriva aṇṇave.
196
196.
73不应执取未得之物,亦不可思惟无益之境;
Apattheyyaṃ na pattheyya, acinteyyaṃ na cintaye;
74唯应正思法,不能贪求虚妄时机。
Dhammameva sucinteyya, kālaṃ moghaṃ na icchaye.
197
197.
76即使未思虑亦有,思虑之物反而灭失;
Acintitampi bhavati, cintitampi vinassati;
77因烦恼思虑而得之物,女子与男子皆非所宜。
Na hi cintāmayā bhogā, itthiyā purisassa vā.
198
198.
79不善者不受喜爱,即使善人也不亲近其所不善者;
Asantassa piyo hoti, sante na kurute piyaṃ;
80他对不善法生欢喜,此法是失败之门。
Asataṃ dhammaṃ roceti, taṃ parābhavato mukhaṃ.
199
199.
82品德卓越者虽远在他方,仍如信使传递使命;
Guṇā kubbanti dūtattaṃ, dūrepi vasataṃ sataṃ;
83蜜蜂闻得麝香香气,亦自远方前往采集。
Ketake gandhaṃ ghāyitvā, gacchanti bhamarā sayaṃ.
200
200.
85前生所造之业,此即所谓业。
Pubbajātikataṃ kammaṃ, taṃ kammamīti kathyate;
86由此缘故,因人之形体,勤勉不懈所为。
Tasmā purisākārenaṃ, yataṃ kare atandito.
201
201.
88如泥团匠所制者,随其所欲而作,
Mattikapiṇḍato kattā, kurute yaṃ yadicchati;
89少年亦如是,行持此泥团般的业。
Evamattakataṃ kammaṃ, māṇavo paṭipajjate.
202
202.
91觉悟之时即觉悟,巨大恐怖临近前有觉知;
Uṭṭhāyoṭṭhāya bodheyyaṃ, mahabbhaya mupaṭṭhitaṃ;
92于死亡、疾病、忧伤之中,谁能承受得住?
Maraṇabyādhisokānaṃ, kimajja nipatissati.
203二百零三。
203.
94正如被锋利箭矢射中,众生亦如是受苦;
Pāṇā yathāttanobhiṭṭhā, bhūtānamapi te tathā;
95如己之苦于众生,善人以悲惜之心增长;
Attopamena bhūtesu, dayaṃ kubbanti sādhavo.
96众生皆受杖责,众生皆惧死灭。
Sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno;
97须先作自喻,勿加残杀与杀害。
Attānaṃ upamaṃ katvā, na haneyya na ghātaye.
204二百零四。
204.
99愚者或老者,或年轻人回归家中;
Bālo vā yadi vā vuddho, yuvā vā gehamāgato;
100当以恭敬礼拜,普集全体庄严。
Tassa pūjā vidhātabbā, sabbassābhyāgato garu.
205二百零五。
205.
102虽为娇宠柔怯者,如同随顺聚集之小儿;
Ākiṇṇopi asantehi, asaṃsaṭṭhova bhaddako;
103由多种所作的业力所产生,因此趋向于上升之处。
Bahunā sannajātena, gacchena ubbattenidha.