← 文献总目录

3. 共通品

e0809n.nrf5 · 静态文献页 · 261 段 · 打开交互阅读器

13. 通称品
3. Sāmaññakaṇḍa
1第四·不变格品
4. Abyayavagga
1136一一三六。
1136.
3今说不变化词,如cirassaṃ与ciraṃ亦如是;
Abyayaṃ vuccate dāni, cirassaṃ tu ciraṃ tathā;
4cirena、cirarattāya、saha、saddhiṃ、samaṃ、amā。
Cirena cirarattāya, saha saddhiṃ samaṃ amā.
1137一一三七。
1137.
6‘punappunaṃ’、‘abhiṇhaṃ’、‘sakiṃ’、‘abhikkhaṇaṃ’、‘muhuṃ’。
Punappunaṃ abhiṇhañcā, sakiṃ cā’bhikkhaṇaṃ muhuṃ;
7在遮止义中,则有‘vinā’、‘nānā’、‘antarena’、‘rite’、‘puthu’。
Vajjane tu vinā nānā, antarena rite puthu.
1138一千一百三十八。
1138.
9即“balavaṃ”“suṭṭhu”“atīva”“atisaye”“kimuta”“svati”等词。
Balavaṃ suṭṭhu cā’tīvā, tisaye kimuta sva’ti;
10即“aho”“tu”“kiṃ”“kimu”“dāhu”;于简择时,则有“kimuta”与“idaṃ ca”。
Aho tu kiṃ kimū’ dāhu, vikappe kimuto’da ca.
1139一千一百三十九。
1139.
12呼召之辞,如:“喂!朋友!喂!”
Avhāne bho are ambho,
13又如:“喂!喂!喂!朋友!”
Hambho re je’ṅga āvuso;
14又如:“喂!喂!那么,如何?什么?难道不是吗?是否如此?究竟如何?”
He hare tha kathaṃ kiṃsu, nanu kacci nu kiṃ samā.
1140
1140.
16“现在、此时、如今、此刻”,而 aññadatthu 为“必定、确实”。
Adhune’tarahī’dāni, sampati aññadatthu tu;
17“确实!金碗!与自己的!”以及“的确、当然、确实、必定”。
Tagghe’ kaṃse sasakkañcā, ddhā kāmaṃ jātu ve have.
1141
1141.
19“所有”、“那么多”、“直到”、“乃至”、“同样如此”——
Yāvatā tāvatā yāva, tāva kittāvatā tathā;
20“至此”与“多少”等,是表示限定意义的词语。
Ettāvatā ca kīve’ti, paricchedatthavācakā.
11421142.
1142.
22“如”、“如此”、“正如”、“就这样”、“正如名为”、“正是因为”等。
Yathā tathā yatheve’vaṃ, yathānāma yathāhi ca;
23“犹如”、“同样地”;或者“正如此般”;以及“正如”。
Seyyathāpye’vamevaṃ, vā, tatheva ca yathāpi ca.
11431143.
1143.
25“同样地”与“犹如”、“名为”、“正如”等。
Evampi ca seyyathāpi, nāma yatharivā’pi ca;
26在比喻义中,则有 yathā、ca、viya、tathā、iva、api 与 ca。
Paṭibhāgatthe yathāca, viya tatharivā’pi ca.
1144一一四四。
1144.
28Saṃ、sāmaṃ、ca、sayaṃ、ca、atha、āma、sāhu、lahu、api 与 ca。
Saṃ sāmañca sayaṃ cātha, āma sāhu lahū’pi ca;
29Opāyikaṃ、patirūpaṃ、sādhu、evaṃ、sampaṭicchane。
Opāyikaṃ patirūpaṃ, sādhve’vaṃ sampaṭicchane.
1145一一四五。
1145.
31什么、那个、从何处、从那里、以何种方式。
Yaṃ taṃ yato tato yena,
32tena 与 iti 等词,可表原因之义。
Tene’ti kāraṇe siyuṃ;
33而 tu、cana、ci 表未完成之义;mudhā 一词,则表无结果之义。
Asākalye tu cana ci, nipphale tu mudhā bhave.
1146
1146.
35kadāci、jātu、tulyā、atha、sabbato、ca、samantato。
Kadāci jātu tulyā’tha, sabbato ca samantato;
36遍及(parito)、与(ca)、四周(samantā)、亦(api)、然后(atha)、邪(micchā)、妄(musā)——当如是知。
Parito ca samantāpi, atha micchā musā bhave.
1147一一四七。
1147.
38于否定处:na、ano、mā、alaṃ、nahi、ca、etu、sace、yadi。
Nisedhe na anomā’laṃ, nahi cetu sace yadi;
39反之,于随顺处则有信,
Anukulye tu saddhañca,
40昼夜皆无过失。
Nattaṃ doso divā tva’he.
1148一一四八
1148.
42心意稍有所贪,若不待思择而骤然行事;
Īsaṃ kiñci manaṃ appe, sahasā tu atakkite;
43先往前去者已于前,逝后则于中阴有之间。
Pure ggato tu purato, peccā’mutrabhavantare.
1149
1149.
45于惊骇中,默然无语。
Aho hī vimhaye tuṇhī,
46然则,于牟尼行中安住并显现;
Tu mone thā’vi pātu ca;
47于彼刹那即时、速疾,以强力加行、制服。
Taṅkhaṇe sajju sapadi, balakkāre pasayha ca.
1150
1150.
49诚然,他们正如尊上所言,乃充实词句之虚字;
Sudaṃ kho assu yagghe ve,hā’dayo padapūraṇe;
50中间之内即为尽处,雨季确然决定。
Antarena’ntarā anto, vassaṃ nūna ca nicchaye.
1151
1151.
52阿难与所见者,于相违之论中,岂非如此?
Ānande sañca diṭṭhā tha, virodhakathane nanu;
53于欲之表白中,可有嫉妒之侵入吗?
Kāmappavedane kacci, usūyopagame’tthu ca.
1152
1152.
55如是,当知“eva”表决定义,而“yathāttaṃ”与“yathātathaṃ”则表如其实。
Evā’vadhāraṇe ñeyyaṃ, yathāttaṃ tu yathātathaṃ;
56“nīcaṃ”表低下,“appe”表少,“mahatyu’ccaṃ”表大与高,而“atha pāto page samā”则表早晨与清晨。
Nīcaṃ appe, mahatyu’ccaṃ, atha pāto page samā.
1153
1153.
58“nicce”表恒常,“sadā”表永远,“sanaṃpāyo”表恒久相随。
Nicce sadā sanaṃpāyo,
59“bāhulye”意为众多,“bāhiraṃ”意为外部,“bahi”意为在外。
Bāhulye bāhiraṃ bahi;
60“bahiddhā”意为外部,“bāhirā”意为外部的,“bāhye”意为在外,而“sīghetu saṇikaṃ bhave”则意为迅速与缓慢。
Bahiddhā bāhirā bāhye, sīghetu saṇikaṃ bhave.
1154
1154.
62“atthaṃ”意为义理,“adassane”意为不见,“duṭṭhu”意为恶,“nindāyaṃ”意为于毁谤,“vandane”意为于礼敬,“namo”意为归命。
Atthaṃ adassane duṭṭhu, nindāyaṃ, vandane namo;
63“sammā”意为正当,“suṭṭhu”意为善妙,“pasaṃsāyaṃ”意为于赞叹中,而“atho sattāya matthi ca”则表示为众生与利益。
Sammā suṭṭhu pasaṃsāyaṃ, atho sattāya matthi ca.
1155
1155.
65“sāyaṃ”意为傍晚,“sāye”意为于傍晚时,“ajja”意为今日,“atrā’he”意为此处与今日,
Sāyaṃ sāye’jja atrā’he,
66“suve”意为明日,“tu”意为而,“sve”意为明日,“anāgate”意为于未来时;
Suve tu sve anāgate;
67“tato pare”指此后,“parasuve”指后天,而“hiyyo”指昨日,“divase gate”指日子已过去。
Tato pare parasuve, hiyyotu divase gate.
1156
1156.
69“yattha”“yatra”“yahiṃ”皆指“于何处”;“tattha”“tatra”“tahiṃ”“tahaṃ”则指“于彼处”。
Yattha yatra yahiṃcātha, tattha tatra tahiṃtahaṃ;
70“uddhañca”指向上,“upari”指上方;“heṭṭhā”指向下,而“adho”指下方——这些意义等同。其中,“tu”是而,“ca”是且,“samā”是平等。
Atho uddhañca upari, heṭṭhā tu ca adho samā.
1157
1157.
72Codana(催促)一词,有“来吧,现在,那么”等义,亦作“远处、远方”及“远离”之义。
Codane iṅgha handā’tha, ārādūrā ca ārakā;
73Parammukhā(转过脸去)指“秘密地、私下地”,而sammukhā(面对面)指“公开地、显露地”。
Parammukhā tu ca raho, sammukhā tvā’vi pātu ca.
1158一一五八。
1158.
75在“疑惑”义(saṃsaya)中,有 appeva、appeva nāma、nū 等词,意为“或许”“可能”“难道”。
Saṃsayatthamhi appeva, appevanāma nū’ti ca;
76在“举例、说明”义(nidassana)中,有 iti、itthaṃ 等词,以及 evaṃ(如是);在“困难、勉强”义(kiccha)中,则有 kathañci(好不容易、总算)。
Nidassane iti’tthañca, evaṃ, kicche kathañci ca.
1159一一五九。
1159.
78hā(唉)表忧伤、悲叹;sacchi(亲证)表现前、亲证。
Hā khede sacchi paccakkhe,
79dhuvaṃ(坚固、恒常)表稳定、决定。
Dhuvaṃ thire’vadhāraṇe;
80tiro(横过)表横向、横穿;而kucchāyaṃ(腹中)的ku-(恶、劣)即说为duṭṭhu(恶、不善)。
Tiro tu tiriyaṃ cātha, kucchāyaṃ duṭṭhu ku’ccate.
1160一千一百六十。
1160.
82Suvatthi(善哉、吉祥)用于祝福、祝愿之义;dhī(呸)则用于谴责、贬斥之义。
Suvatthi āsiṭṭhatthamhi, nindāyaṃ tu dhī kathyate;
83Kuhiñcanaṃ、kuhiṃ、kutra、kuttha、kattha、kahaṃ、kva等词意为“何处”,tha意为“那么”。
Kuhiñcanaṃ kuhiṃ kutra, kuttha kattha kahaṃ kva tha.
1161一千一百六十一。
1161.
85此处、此义、此处所指之义;
Ihe’dhā’tra tu etthā’ttha,
86此后,于一切处、一切时;
Atha sabbatra sabbadhi;
87何时、偶尔,然后,那时、同样。
Kadā kudācanaṃ cātha, tadāni ca tadā samā.
1162一一六二。
1162.
89起始业、强烈义,及生起、浸入、满足;
Ādikamme bhusatthe ca, sambhavo’tiṇṇa tittisu;
90任命、主宰、喜;布施、供养、最上;寂静。
Niyogi’ssariya’ppīti, dāna pūjā’gga, santisu.
1163
1163.
92于见、专注、执着;赞叹、趣向、清净。
Dassane tappare saṅge, pasaṃsā, gati, suddhisu;
93伤害、方式、非有;分离与部分。
Hiṃsā, pakāranto’bhāva, viyogā’vayavesu ca;
94前缀“po”表方向结合、希求、坚忍等义。
Po’pasaggo disāyoge, patthanā, dhitiādisu.
1164
1164.
96词“parā”表衰败、失败、趣向等义;
Parāsaddo parihāni, parājaya gatīsu ca;
97表强烈义、逆义,以及跨越、触等。
Bhusatthe paṭilomatthe, vikkamā’masanādisu.
1165一千一百六十五。
1165.
99在无依止、舍弃、众多义、解脱、积聚等义中。
Nissesā’bhāva sanyāsa, bhusattha mokkha rāsisu;
100在居所、指示、譬喻、减损、净信、出离、过失等义中。
Gehā’deso’pamāhīna, pasādaniggatā’ccaye.
1166一千一百六十六。
1166.
102在见、口、出离者、洗涤、部分、确定诸义中。
Dassano’sānanikkhantā, dhobhāgesva’vadhāraṇe;
103在邻近、束缚、善巧、内部、部分、他方诸义中。
Sāmīpye bandhane cheka, ntobhāgo’paratīsu ca.
1167
1167.
105于显现、离别、遮止等义中,可见 ni。
Pātubhāve viyoge ca, nisedhādo ni dissati;
106又于导出、阻挡等义中,有 nī。
Atho nīharaṇe cevā, varaṇādo ca nī siyā.
1168
1168.
108于向上之业、离别性、获得、满足、成就等义中。
Uddhakamma viyoga tta, lābha titti samiddhisu;
109在显现、过失、无有、强有力及照亮等义中。
Pātubhāva’ccayābhāva, pabalatte pakāsane;
110在善巧、至上等义,以及言说、能力、解脱等义中,u 亦同此。
Dakkha’ggatāsu kathane, sattimokkhādike u ca.
1169
1169.
112在恶、丑陋、非真实等义,以及畸形、不美等义中。
Du kucchite’sadatthesu, virūpatte pya’sobhane;
113表“不存在”“成就”“困难”及“欢喜”等义。
Siyā’bhāvā’samiddhīsu, kicche cā’nandanādike.
1170
1170.
115表“结合”“总摄”“简略”“遍满”与“成就”等义。
Saṃ samodhāna saṅkhepa, samantatta samiddhisu;
116于“正确”“强烈”“伴随”“愿望”“面向”等义中结合。
Sammā bhusa saha ppatthā, bhimukhatthesu saṅgate;
117在“方式”“起源”“供养”“重复行为”等义中。
Vidhāne pabhave pūjā, punappunakriyādisu.
1171(此行番号)一千一百七十一;
1171.
119在“种种”“殊胜”“不存在”“强烈”“自在”与“过去”等义中。
Vividhā’tisayā’bhāva, bhusatti’ssariyā’ccaye;
120在‘离别’、‘争吵’、‘显现’、‘存在’、‘言语’与‘轻蔑’等义中。
Viyoge kalahe pātu, bhāve bhāse ca kucchane.
1172
1172.
122在‘遥远’、‘不面对’、‘愚痴’与‘不确立’等义中。
Dūrā’nabhimukhattesu, mohā’navaṭṭhitīsu ca;
123在‘精勤’、‘善巧’、‘疲惫’及‘亲手’等义中亦被见到。
Padhāna dakkhatā kheda, sahatthādo vi dissati.
1173
1173.
125于‘离别’、‘知’、‘向下’、‘部分’、‘决定’与‘清净’等义中。
Viyoge jānane cā’dho,bhāga nicchaya suddhisu;
126于‘少许’、‘轻蔑’、‘处所’、‘遍满’与‘减损’等义中。
Īsadatthe paribhave, desa byāpana hānisu;
127于‘言语行为’、‘偷盗’及‘智得’等义中,有‘ava’。
Vacokriyāya theyye ca, ñāṇappattādike ava.
1174一一七四
1174.
129其后,由于大量供养等因缘,它们未被截断,继续随转;
Pacchā bhusatta sādisyā, nupacchinnā’nuvattisu;
130于低劣的第三义之下,在相随顺的诸分中为利益;
Hīne ca tatiyatthā’dho, bhāgesva’nugate hite;
131此处,在处所、特征、间隔的意义上,随过去部分等而随行。
Dese lakkhaṇa vicche’ttha, mbhūta bhāgādike anu.
1175一一七五。
1175.
133于周遍、限定、供养、拥抱、回避诸义中;
Samantatthe paricchede, pūjā’liṅgana vajjane;
134在述说过失、穿著、欺骗、执取、饮食之时;
Dosakkhāne nivāsanā, vaññā’dhāresu bhojane;
135在忧愁、遍满、真实等中,特征等可能周遍。
Soka byāpana tatvesu, lakkhaṇādo siyā pari.
1176一一七六。
1176.
137在面向、殊胜、上升、业相应、增长的意义上;
Ābhimukhya visiṭṭhu’ddha, kammasāruppavuddhisu;
138“abhi”亦用于供养、增上、家族、真实、特征等义中。
Pūjā’dhika kulā’sacca, lakkhaṇādimhi cāpya’bhi.
1177一一七七。
1177.
140“Adhi”有增胜、主宰、句读、所依处、到达等义。
Adhiki’ssara, pāṭhā’dhi, ṭṭhāna, pāpuṇanesva’dhi;
141又表决定、少量,以及居住、殊胜等义。
Nicchaye coparittā’dhi, bhavane ca visesane.
1178一一一七八。
1178.
143表拒绝与禁止、左方、取去与回转之义;
Paṭidānanisedhesu, vāmā’dānanivattisu;
144表相似与替代、朝向与趣向之义。
Sādise paṭinidhimhi, ābhimukhyagatīsu ca.
1179
1179.
146表觉知与逆次,亦表复作之义;
Patibodhe patigate, tathā punakriyāya ca;
147“pati”有认可、依缘之义,亦指标记等。
Sambhāvane paṭiccatthe, patīti lakkhaṇādike;
148于善妙、安乐、正断之中,于极、善、圆满之义。
Su sobhane sukhe sammā, bhusa suṭṭhu samiddhisu.
1180
1180.
150于面向、靠近等,于业、执取与到达之义;
Ābhimukhya, samīpā’di, kammā’liṅgana pattisu;
151ā 用于界限、提升、作事、欲求、束缚、遍及等义。
Mariyādu’ddhakammi’cchā, bandhanā’bhividhīsu ā.
1181
1181.
153表居住、称呼、执取、困难、利益、回转等义。
Nivāsā’vhāna gahaṇa, kicche’sattha nivattisu;
154表少净信、类似、皈依、建立、惊奇等义。
Appasādā’si saraṇa, patiṭṭhā’vimhayādisu.
1182
1182.
156表内在、强调之义,表自身、供养及超越之义;
Antobhāva bhusattā’ti, saya pūjāsva’tikkame;
157于真实、赞叹之义中,亦可表坚固等义。
Bhūtabhāve pasaṃsāyaṃ, daḷhatthādo siyā ati.
1183一一八三。
1183.
159表示推定、谴责、观察及合集之义。
Sambhāvane ca garahā, pekkhāsu ca samuccaye;
160ati 用于问题、防护及希求之义。
Pañhe saṃvaraṇe ceva, āsīsatthe apī’ritaṃ.
1184一一八四
1184.
162于解说、于回避、于供养,于已去者、于遮止之义;
Niddese vajjane pūjā, pagate vāraṇepi ca;
163apa 又可表毁坏、谴责,乃至偷盗等义。
Padussane ca garahā, corikā’do siyā apa.
1185
1185.
165于邻近、于供养,于等同者、于过失之陈述、于无有等义;
Samīpapūjā sādissa, dosakkhāno’papattisu;
166表强调、离去、增上,宿业、回转等义。
Bhusatto’pagamā’dhikya, pubbakammanivattisu;
167表执取相、微少等义;upa 用于无食等义。
Gayhākāro’parittesu, upe’tya ’nasanā’dike.
1186
1186.
169表如此、例示相、量度、全然随喜等义。
Evaṃ nidassanā’kāro, pamāsu sampahaṃsane;
170于教授、于言说、于领受、于确定;
Upadese ca vacana, paṭiggāhe’vadhāraṇe;
171于呵责、于此义、于限量、于问难。
Garahāye’damatthe ca, parimāne ca pucchane.
1187一一八七。
1187.
173在合集、总摄、择取等余类义中;
Samuccaye samāhāre, nvācaye ce’tarītare;
174唯作填词之用时,以及表示确定的ca字中。
Padapūraṇamatte ca, casaddo avadhāraṇe.
1188
1188.
176如是,在因、方式、起始以及确定等义中;
Iti hetupakāresu, ādimhi cā’vadhāraṇe;
177表实例、词义、颠倒与完成;
Nidassane padatthassa, vipallāse samāpane.
1189
1189.
179表合集、譬喻、疑惑与填词;
Samuccaye co’pamāyaṃ, saṃsaye padapūraṇe;
180表分别确定、舍弃与选择。
Vavatthitavibhāsāyaṃ, vā’vassagge vikappane.
1190一一九〇。
1190.
182在庄严与遮止中,alaṃ一词用于指称教法;
Bhūsane vāraṇe cā’laṃ, vuccate pariyattiyaṃ;
183再者,在表示无间、发端、问难以及凑足音节时亦然。
Atho’thā’nantarā’rambha, pañhesu padapūraṇe.
1191一一九一。
1191.
185pasaṃsā(赞叹)、garahā(谴责)、āsaññā(渴望)、sīkārā(嘶声)等亦为名称;
Pasaṃsāgarahāsaññā, sīkārādo pi nāma tha;
186在决定与推论中,“nūna”可用于思惟。
Nicchaye cā’numānasmiṃ, siyā nūna vitakkane.
1192一一九二。
1192.
188在询问、确定、允许、安慰、称呼时,用 nanu;
Pucchā’vadhāraṇā’nuññā, sāntvanā’lapane nanu;
189在誓言、确信、悲悯、微笑、疲倦、呼唤、惊讶时。
Vate’kaṃsa, dayā, hāsa, khedā’lapana, vimhaye.
1193一一九三。
1193.
191handa 用于句首,表失望,亦表微笑与悲悯。
Vākyārambha, visādesu, handa hāse’nukampane;
192yāva…tāva 表示“直到……为止”,sākalya 表示“全部”,māna 表示“慢”,avadhya 表示“不可杀”,avadhāraṇe 表示“确定”。
Yāva tu tāva sākalya, mānā’vadhya’vadhāraṇe.
1194一一九四。
1194.
194“pācī”指东方,“purā”指过去,“puratthā”指前,“paṭhame”指最初;
Pācī, pura, ṅgatotthesu, puratthā paṭhame pyatha;
195在相续、久远过去及邻近未来时,用“purā”。
Pabandhe ca cirātīte, nikaṭāgāmike purā.
1195一一九五
1195.
197禁止句的庄严,用于强调、确定等;
Nisedhavākyālaṅkārā, vadhāraṇapasiddhisu;
198而 khalv 用于“附近”,abhito 用于“两边”,
Khalvā’sanne tu abhito-
199“bhimukho”意为“面向”,“abhayatodike”意为“从两边无畏”。
Bhimukho’bhayatodike.
1196
1196.
201“kāmaṃ”一词用于表示“虽然”,亦见于表示“一处”。
Kāmaṃ yadyapisaddatthe, ekaṃsatthe ca dissati;
202“atho pana”一词用于表示“特别”,同样用于填充音节。
Atho pana visesasmiṃ, tatheva padapūraṇe.
1197
1197.
204hi 表“原因”、表“特别”、表“维持”、表“填充音节”。
Hi kāraṇe visesā’va, dhāraṇe padapūraṇe;
205tu 除了因之外、表“那里”、表“然后”,ku 表“恶”、表“不善”、表“鄙陋”。
Tu hetuvajje tatthā’tha, ku pāpe’sattha’kucchane.
1198一一九八。
1198.
207nu 表疑惑与询问,tha 表种种、多义及排除。
Nu saṃsaye ca pañhe tha, nānā’ nekattha vajjane;
208kiṃ tu 表询问与厌恶,kaṃ tu 表水中、头上。
Kiṃ tu pucchājigucchāsu, kaṃ tu vārimhi muddhani.
11991199.
1199.
210Amā 意为“近、在面前”;sahasamīpe 意为“暴力、迅速、附近”;tha 意为“在……”;bhede 意为“分裂、破坏”;appaṭhame 意为“非第一、非最初”;puna 意为“又、再”。
Amā sahasamīpe tha, bhede appaṭhame puna;
211Kirā 意为“据说、传闻”;anussavā 意为“随闻、传承”;rucisu 意为“在喜好中”;udā 意为“或者”;api 意为“也”;atthe 意为“义、目的”;vikappane 意为“在分别、思维中”。
Kirā’nussavā’rucisu, udā’pyatthe vikappane.
1200
1200.
213Patīcī 意为“向西的、逆行的”;carime 意为“最后的”;pacchā 意为“之后、后面”;sāmi 意为“主人”;tvaddhe 意为“在你中”;jigucchane 意为“厌恶、嫌恶”。
Patīcī carime pacchā, sāmi tvaddhe jigucchane;
214Pakāse,即显现、公开;sambhave,即生起、存在;pātu,即显现、明显。
Pakāse sambhave pātu,
215Aññoññe,即相互、彼此;tu,即而、但;raho,即秘密、独处;mitho,即相互、虚妄。
Aññoññe tu raho mitho.
1201一二〇一。
1201.
217Hā 用于忧伤、悲痛、苦楚;在忧伤时,tva 是“你”,ahaha 是“啊”,vimhaye 是“惊讶、诧异”。
Hā khedasokadukkhesu, khede tva’haha vimhaye;
218Bhiṃsāpane 意为令人恐惧、威吓;dhī 用于谴责、蔑视;nindāyaṃ 意为在责备中;pidhāne 意为覆盖、隐藏;tiriyaṃ 意为横的、逆的;tiro 意为越过、对面。
Bhiṃsāpane dhī nindāyaṃ, pidhāne tiriyaṃ tiro.
1202此为章节编号一二〇二。
1202.
220Tuna 意思是“你”,tvāna 意思是“你”,tave 意思是“为你”,tvā 意思是“你”,tuṃ 意思是“你”,dhā 意思是“放置”,so 意思是“他”,thā 意思是“站立”,kkhattu 意思是“次、回”,meva 意思是“仅我”,ca 意思是“和”。
Tuna tvāna tave tvā tuṃ, dhā so thā kkhattu, meva ca;
221种种恶行、残害与疯狂,皆以智慧调伏;以持戒守护而护持此智慧。
To tha tra hiñcanaṃ hiṃhaṃ, dhi ha hi dha dhunā rahi.
1203这是章节编号 1203。
1203.
223现在,应知清净化、热性、渴望等词。
Dāni vodācanaṃ dājja, thaṃ tattaṃ jjha jju ādayo;
224复合词与不变复合词,
Samāso cā’byayībhāvo,
225以及由词形替换而成的不变词。
Yādeso cā’byayaṃ bhaveti.
227如是不变词品。
Iti abyayavaggo.
228通称品第三。
Sāmaññakaṇḍo tatiyo.
229《名称明灯》圆满。
Abhidhānappadīpikā samattā.
226结论
Nigamana
1
1.
228天品、地品,与通称品,
Saggakaṇḍo ca bhūkaṇḍo, tathā sāmaññakaṇḍiti;
229此《名称明灯》具足三品。
Kaṇḍattayānvitā esā, abhidhānappadīpikā.
2
2.
231在天界、大地和龙宫之中,
Tidive mahiyaṃ bhujagāvasathe,
232此《一切义名灯》能照明;
Sakalatthasamavhayadīpani’yaṃ;
233于此,若有具慧善巧之人,
Iha yo kusalo matimā sa naro,
234大牟尼的话语已变得清晰明了。
Paṭu hoti mahāmunino vacane.
3
3.
236有位以功德为庄严的国王,名为勇猛臂者;
Parakkamabhujo nāma, bhūpālo guṇabhūsano;
237于兰卡岛具足威光,所向皆胜,有狮子般的雄健之力。
Laṅkāya māsi tejassī, jayī kesarivikkamo.
4
4.
239长久分裂的比丘僧团与诸部派
Vibhinnaṃ ciraṃ bhikkhusaṅghaṃ nikāya-
240你令他们在三事中如法和合
Ttayasmiñca kāresi sammā samagge;
241如对己身恒常珍重,历久不息
Sadehaṃ’va niccādaro dīghakālaṃ,
242您以昂贵的资具护持他们。
Mahagghehi rakkhesi yo paccayehi.
5
5.
244兰卡因诸寺院、村落、园林与城邑,
Yena laṅkā vihārehi, gāmā’rāmapurīhi ca;
245复由田地与水池所成就,仿佛因盛名而拥挤熙攘。
Kittiyā viya sambādhī, katā khettehi vāpihi.
6
6.
247获得了他的殊胜摄受,那能赐予一切所愿的摄受后,
Yassā’sādhāraṇaṃ patvā, nuggahaṃ sabbakāmadaṃ;
248我也获致了著述论典的境地,进入了智者所行的境界。
Ahampi ganthakārattaṃ, patto vibudhagocaraṃ.
7
7.
250在那由他所建造、以门楼等严饰的殿堂中,
Kārite tena pāsāda, gopurādivibhūsite;
251犹如天界水中,映现于自己的床榻之上。
Saggakhaṇḍe’va tattoyā, sayasmiṃ patibimbite.
8
8.
253于名为大祇园、为贤善者所称许的精舍中;
Mahājetavanā’khyamhi, vihāre sādhusammate;
254居于娑罗村聚落中,安住寂静之行。
Sarogāmasamūhamhi, vasatā santavuttinā.
9
9.
256为令正法久住,具慧的大目犍连长老,
Saddhammaṭṭhitikāmena, moggallānena dhīmatā;
257造此《辞汇灯明》。
Therena racitā esā, abhidhānappadīpikāti.