← 文献总目录

6. 第六品(Ty 等)

e0801n.nrf6 · 静态文献页 · 162 段 · 打开交互阅读器

1第六章(以 ti 等为首的动词词尾)
6. Chaṭṭho kaṇḍo (tyādi)
11. 现在时:ti、anti、si、tha、mi、ma、te、ante、se、vhe、e、mhe。
1. Vattamāne ti anti si tha mi ma te ante se vhe e mhe.
2在现在时中,对于已开始而未完成的行为,从动词词根生起 ti 等词尾。例如:gacchati(他去)、gacchanti(他们去)、gacchasi(你去)、gacchatha(你们去)、gacchāmi(我去)、gacchāma(我们去)、gacchate(他去)、gacchante(他们去)、gacchase(你去)、gacchavhe(你们去)、gacche(我去)、gacchāmhe(我们去)。那么,为何会有 ‘pure adhammo dippati, purā marāmī’(过去非法显现,过去我死)这样的说法呢?这是因为,现在时本身被确立为正在发生,由此将与之邻近的时间也涵盖在内;或者,通过 ‘pure’、‘purā’ 等词,当理解未来时,彼时即成为现在时;又或者,这其实是三种时间的表达,因为即便在其他时间,ti 等词尾亦普遍存在。例如:‘santesu parigūhāmi’(在寂静者中,我隐藏)、‘mā ca kiñca ito adaṃ’(从此莫给任何东西)、‘kāyassa bhedā abhisa...’
Vattamāne āraddhāparisamatte atthe vattamānato kriyatthā tyādayo honti. Gacchati, gacchanti, gacchasi gacchatha, gacchāmi gacchāma, gacchate gacchante, gacchase gacchavhe, gacche gacchāmhe. Kathaṃ ‘pure adhammo dippati, purā marāmī’ti? Vattamānassevavattumiṭṭhattā taṃsamīpassa taggahaṇena gahaṇā, purepurāsaddehi vā anāgatattāvagame tadā tassa vattamānattā, kālabyattayo vā eso, bhavanteva hi kālantarepi tyādayo bāhulakā ‘santesu parigūhāmi, mā ca kiñca ito adaṃ’ ‘kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ, sahabyataṃ gacchati vāsavassa, ‘anekajātisaṃsāraṃ sandhāvissaṃ’ ativelaṃ na massissa’nti.
22. 将来时:ssati、ssanti、ssasi、ssatha、ssāmi、ssāma、ssate、ssante、ssase、ssavhe、ssaṃ、ssāmhe。
2. Bhavissati ssati ssanti ssasi ssatha ssāmi ssāma ssate ssante ssase ssavhe ssaṃ ssāmhe.
4在将来时中,对于尚未发生的动作,由动词词根衍生出 ssati 等词尾。例如:gamissati(他将去)、gamissanti(他们将去)、gamissasi(你将去)、gamissatha(你们将去)、gamissāmi(我将去)、gamissāma(我们将去)、gamissate(他将去)、gamissante(他们将去)、gamissase(你将去)、gamissavhe(你们将去)、gamissaṃ(我将去)、gamissāmhe(我们将去)。
Bhavissati anāraddhe atthe vattamānato kriyatthā ssatyādayo honti. Gamissati gamissanti, gamissasi gamissatha, gamissāmi gamissāma, gamissate gamissante, gamissase gamissavhe, gamissaṃ gamissāmhe.
33. “nāma”一词用于表达责备或惊讶。
3. Nāme garahāvimhayesu.
6当使用“nāma”这一小品词,意在表达责备或惊讶时,会采用 ssati 等词尾。例如:“ime hi nāma kalyāṇadhammā paṭijānissanti”——这些号称善法的人竟会如此宣称!“na hi nāma bhikkhave tassa moghapurisassa pāṇesu anuddayā bhavissati”——诸比丘!那个愚人竟对众生毫无悲悯!“kathaṃ hi nāma so bhikkhave moghapuriso sabbamattikāmayaṃ kuṭikaṃ karissati?”——诸比丘!那个愚人怎么会用纯泥造小屋呢?“tattha nāma tvaṃ moghapurisa mayā virāgāya dhamme desite sarāgāya cetessasi?”——愚人!在我宣说离欲之法时,你竟会生起贪欲之心?“atthi nāma tāta sudinna ābhidosikaṃ kummāsaṃ paribh...”——苏定那贤友!竟有隔夜的粥……
Nāmasadde nipāte sati garahāyaṃ vimhaye ca gamyamāne ssatyādayo honti. Ime hi nāma kalyāṇadhammā paṭijānissanti, na hi nāma bhikkhave tassa moghapurisassa pāṇesu anuddayā bhavissati, kathaṃ hi nāma so bhikkhave moghapuriso sabbamattikāmayaṃ kuṭikaṃ karissati? Tattha nāma tvaṃ moghapurisa mayā virāgāya dhamme desite sarāgāya cetessasi? Atthi nāma tāta sudinna ābhidosikaṃ kummāsaṃ paribhuñjissasi, atthiyevihāpi nindāvagamo. Vimuye-acchariyaṃ vata bho abbhutaṃ vata bho santena vata bho pabbajitā vihārena viharanti, yatra hi nāma saññī samāno jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya abhikkantāni neva dakkhati na pana saddaṃ sossati, acchariyaṃ andho nāma pabbatamārohissati, badhiro nāma saddaṃ sossati.
44. 过去时词尾:ī uṃ o ttha iṃ mhā ā ū se vhaṃ a mhe。
4. Bhūte īuṃ ottha iṃ mhā ā ū se vhaṃ a mhe.
8在过去时中,表示已完成的动作时,动词词根带有 ī 等词尾。例如:agamī(他去)、agamuṃ(他们去)、agamo(你去)、agamittha(你们去)、agamiṃ(我去)、agamimhā(我们去)、agamā(他去)、agamū(他们去)、agamise(你去)、agamivhaṃ(你们去)、agama(我去)、agamimhe(我们去)。过去时作为通称,也适用于非当日过去时,如:‘suvo ahosi ānando’(昨日阿难曾在)。
Bhūte parisamatte atthe vattamānato kriyatthā ī ādayo honti. Agamī agamuṃ, agamo agamittha, agamiṃ agamimhā , agamā agamū, agamise agamivhaṃ, agama agamimhe. Bhūtasāmaññavacanicchāyamanajjatanepi ‘suvo ahosi ānando’.
55. 非当日过去时词尾:ā ū o ttha a mhā ttha tthuṃ se vhaṃ iṃ mhase。
5. Anajjatane ā ū o ttha a mhā ttha tthuṃ se vhaṃ iṃ mhase.
10在非当日过去时中,为表示已发生之事,动词词根产生 ā 等词尾。
Avijjamānajjatane bhūte-tthe vattamānato kriyatthā āādayo honti.
11知而起身,知而躺卧;
Āñāyyā ca uṭṭhānā, āñāyyā ca saṃvesanā;
12此为今日此时,或白昼,或夜半时分。
Esajjatano kālo, aharubhataḍḍharattaṃ vā.
13【变格范例】“去”(agam-)的词尾变化如下:agamā, agamū;agamo;agamattha;agama, agamamhā;agamattha, agamatthuṃ;agamase, agamavhaṃ;agamiṃ, agamamhase。问:为何还要区分“他词之义”?答:当与“今日”“昨日”等词连用时,须用第二人称单数形式 agamāsi(如“你今日去了”“你昨日去了”),此时词尾有别,故须另作区分。
Agamā agamū, agamo, agamattha, agama agamamhā, agamattha agamatthuṃ, agamase agamavhaṃ, agamiṃ agamamhase. Aññapadattho kiṃ? Ajja hiyyo vā agamāsi.
6第六条:间接时制(非亲见过去时)的人称词尾依次为:“a u e ttha a mha ttha re ttho vho i mhe”,即第三人称单复数、第二人称单复数、第一人称单复数,以及中间语态各人称的后缀。
6. Parokkhe a u e ttha a mha ttha re ttho vho i mhe.
15于非亲见、已发生且非今日之事,前述动词词根后接“a”等词缀。例如:jagāma, jagamu;jagame, jagapittha;jagama, jagamimha;jagamittha, jagamire;jagamittho, jagamivho;jagami, jagamimhe。当心识迷乱、散乱或为他事所牵时,纵是自己所作、所成之事,于当时亦未能直接察觉,唯依其果报推知——本质上即属间接过去。因此,即便用于第一人称,此类用法亦为合理。
Apaccakkhe bhūtānajjatane-tthe vuttamānato kriyātthā a ādayo honti. Jagāma jagamu, jagame jagapittha, jagama jagamimha, jagamittha jagamire, jagamittho jagamivho, jagami jagamimhe. Mūḷhavikkhittabyāsattacittena attanāpi kriyākatābhinibbattitakāle-nupaladdhā samānā phalenā-numīyamānā parokkhāva vatthuto, tenuttamavisayepi payogasamavo.
7第七条:条件语气(反事实条件句)的词尾变化:eyyā(第三人称单数)、do(另式);未然态词尾为:ssā、ssaṃ、su、sse、ssatha、ssaṃ、ssāmhā、ssatha、ssiṃsu(各人称);中间语态词尾为:sasse、ssavhe、ssiṃ、ssāmhase(各人称)。此规则适用于表达假设条件的语气(vātipatti,即“若……则……”)中的动词变化。
7. Eyyādo vātipattiyaṃ ssā ssaṃ su sse ssatha ssaṃ ssāmhā ssatha ssiṃsu sasse ssavhe ssiṃ ssāmhase.
17在eyyā等词缀的适用范围内,反事实条件句中可依情形选用ssā等词缀。所谓“反事实条件”,是指由于缺乏顺缘或原因不具足,导致动作未能实现。此类ssā等词缀唯用于过去或未来的能力义,不用于现在时——因为现在时中无法成立反事实条件。例如:“若彼初年出家,则将成为阿拉汉”;“若从南行,大车便不会陷入”。词形变化:dakkhiṇena ce agamissā;agamisse、agamissatha;agamissaṃ、agamissāmhā;agamissatha、agamissiṃsu;agamissase、agamissavhe;agamissiṃ、agamissāmhase;意为“大车便不会陷入”。何为非反事实用法?如:“若他将从南行,大车便将不会陷入”——此为一般将来时用法,非反事实。
Eyyādo visaye kriyātipattiyaṃ ssādayo honti vibhāsā. Vidhurappaccayopanipātato kāraṇavekallato vā kriyāyātipatanamanipphatti kriyātipatti, ete ca ssādayo sāmatthiyātītānāgatesveva honti na vattamāne tatra… kriyātipatyasambhavā, sace paṭhamavaye pabbajjaṃ alabhissā arahā abhavissā, dakkhiṇena ce agamissā na sakaṭaṃ pariyā bhavissā, dakkhiṇena ce agamissaṃsu, agamisse agamissatha, agamissaṃ agamissāmhā, agamissatha agamissiṃsu, agamissase agamissavhe, agamissiṃ agamissāmhase, na sakaṭaṃ pariyābhavissā, vātikiṃ? Dakkhiṇe na ce gamissati na sakaṭaṃ pariyā bhavissati.
8第八条:在表因果关系(hetuphalesa,即原因与结果并陈)的语境中,使用以下愿望语气(optative)词尾:eyyaṃ(第三人称单数另式)、eyyuṃ(第三人称复数)、eyyāsi(第二人称单数)、eyyātha(第二人称复数)、eyyāmi(第一人称单数)、eyyāma(第一人称复数);中间语态词尾:etha(第三人称单数)、eraṃ(第三人称复数)、etho(第二人称单数)、eyyavho(第二人称复数)、eyyaṃ(第一人称单数)、eyyāmhe(第一人称复数)。
8. Hetuphalesveyya eyyuṃ eyyāsi eyyātha eyyāmi eyyāma etha eraṃ etho eyyavho eyyaṃ eyyāmhe.
19此处所说‘因缘具足’与‘因缘离散’,是就行动正在进行时的诸因诸缘而言。例如‘去吧’等语的用法即属此类。若此行蕴恒常不灭,便无断灭可言;假设‘向南走’,就不会有‘车子不会转向’这样的说法;而若说‘向南走’,便有‘你应行’‘可以行’‘我当行’‘我等当行’‘应行’‘行者’‘当行’‘我应行’‘我等应行’等语,但‘车子不会转向’这样的说法却不会出现。行与修习是因,行为之果则是不灭、恒常的。若如此,为何不会有‘杀害者逃逸’‘停留者流离’‘将杀害者脱逃’这类说法?这样的语句正是为了显示因缘相应的意义。何以故?若真‘向南走’,车子的转向便不会发生。
Hetubhūtāyaṃ elabhūtāyañca kriyāyaṃ vattamānato kriyatthā eyyādayo vā honti, sace saṅkhārā niccā bhaveyyuṃ na nirujjheyyuṃ, dakkhiṇena ce gaccheyya na sakaṭaṃ pariyābhaveyya, dakkhiṇena ce gaccheyyuṃ, gaccheyyāsi gaccheyyātha, gaccheyyāmi gaccheyyāma, gacchetha gaccheraṃ, gacchetho gaccheyyavho, gaccheyyaṃ gaccheyyāmhe, na sakaṭaṃ pariyyābhaveyya, bhavanaṃ gamanaṃ ca hetu, anirujjhanaṃ apariyābhavanaṃ ca phalaṃ, iha kasmā na hoti ‘hantīhi palāyati, vassatīti dhāvati, hanissatīti palāyissatī’ti? Iti saddeneva hetuhetumantatāya jotitattā, vāti kiṃ? Dakkhiṇena ce gamissati na sakaṭaṃ pariyābhavissati.
9九、问、求与法则之辨析。
9. Pañhapatthanāvidhīsu.
21问,即询问、衡量、审察、决断所应作之事;求,即乞请、说出所愿;法则,即规定、指示、于诸行事中的运用。此法则又有两种,乃据恭敬与不恭敬而分……纵因所缘境的不同而有所区别,但于问与求二者皆不离其范畴。于这些问、求等处,依语法祈愿式而有‘愿’‘当’等语形出现。于问中,例如:‘尊者是否护持律仪?’又如:‘此是法如何?’‘是否前去?’‘节日将出席否?’‘应于觉悟时受取戒法’‘从世尊乞戒’‘受具足戒’‘于佛前得增上戒’‘观其无嗜好、百年无病’‘证得教义’‘修习福业’‘此为行住坐之处’‘教导学童’‘虽未正式结伴共学,却……’‘虽超越约束,仍应自行如是’‘受戒之时刻已至’‘时辰已到’‘若僧团于受戒时举行仪式’‘世尊之时即此时’‘世尊为诸弟子所示教诫’等,并可说这样的命令语:‘前往村落中去吧。’
Pañho=sampucchanaṃ sampadhāraṇaṃ nirūpaṇaṃ kāriyānicchayanaṃ patthanā=yācanaṃ iṭṭhāsiṃ bhanañca, vidhi=vidhānaṃ niyojanaṃ kriyāsu byāpāraṇā, sā ca duvidhāva sādarānādaravasena… visayabhedena bhinnāyapi tadubhayānativattanato, etesu pañhādīsu kriyatthato eyyodayo honti, pañhe - kimāyasmā vinayaṃ pariyāpuṇeyya? Udāhu dhammaṃ, gaccheyyaṃ vāhaṃ uposathaṃ na vā gaccheyyaṃ, patthanāyaṃ-labheyyā-haṃ bhante bhagavato santike pabbajjaṃ labheyyaṃ upasampadaṃ, passeyyaṃ taṃ vassasataṃ arogaṃ, vidhimhi-bhavaṃ pattaṃ paceyya, bhavaṃ puññaṃ kareyya, iha bhavaṃ bhuñjeyya, iha bhavaṃ nisīdeyya, māṇavakaṃ bhavaṃ ajjhāpeyya, anuññāpattakālesupi siddhāva… tatthāpi vidhippatītito, anuññāyaṃ-evaṃ kareyyāsi, pattakāle-kaṭaṃ kareyyāsi, patto te kālo kaṭakaraṇe, yadi saṅghassa pattakallaṃ saṅgho uposathaṃ kareyya, etassa bhagavā kālo etassa sugata kālo yaṃ bhagavā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññapeyya, pesanepicchanti ‘gāmaṃ tvaṃ bhaṇe gaccheyyāsi’.
10十、然此句意为:在此终止。
10. Tu antu hi tha mi ma taṃ antaṃ ssu vho e āmase.
23问答诸处为行动之时态,如‘去吧、去等’,‘我去、我等去’,‘去吧、去吧’,‘行者、行等’,‘当去、我当去’,‘我等当去’等。问曰‘诸句在词法中何用?如何对请求?如何令其生存?如何作法?如何成就功德?如何食用此身?如何坐于此处?如何兴起?世尊欲教诲僧众巴迪摩卡戒,若被遣送行至村落,许可即为如此做。于受戒时,时辰既过,伟大勇士生母难产之期即临。
Pañhādīsvete honti kriyatthato. Gacchatu gacchantu, gacchāhi gacchatha, gacchāmi gacchāma, gacchataṃ gacchantaṃ, gacchassu gacchavho, gacche, gacchāmase, pañhe-kinnu khalu bho byākaraṇamadhīyassu, patthanāyaṃ-dadāhi me, jīvatu bhavaṃ, vidhimhi-kaṭaṃ karotu bhavaṃ, puññaṃ karotu bhavaṃ, iha bhavaṃ bhuñjatu, iha bhavaṃ nisīdatu, uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhaṃ, pesane-gaccha bhaṇe gāmaṃ, anumatiyaṃ - evaṃ karohi, pattakāle-kālo-yaṃ te mahāvīra uppajja mātukucchiyaṃ.
11十一、诸谛、阿拉汉等。
11. Satyarahesveyyādī.
25护卫和帮助人们做事的就是安乐和痛苦。确实,应当治理国政,应该相信比丘是无上觉悟者。
Sattiyaṃ ara hatthe ca kriyatthā eyyādayo honti. Bhavaṃ khalu rajjaṃ kareyya, bhavaṃ satto araho.
1212. 又,于推测义中。
12. Sambhāvane vā.
27在假定的情况或论及根本界时,诸如“安乐”等词存在多种义项。譬如山峰即使被砍断顶端,或虽遭失败,但雨露未断,则仍能假想它的存续。我相信、接受、享用生存,或不享用生存,存续亦复存在。若遭失败,则假定之存续不存在。
Sambhāvane gamyamāne dhātunā vuccamāne ca eyyādayo honti vibhāsā. Api pabbataṃ sirasā bhindeyya, kriyātipattiyantu ssādī-asaniyāpi hato nāpatissā, sambhāvemi saddahāmi avakappemi bhuñjeyya bhavaṃ bhuñjissati bhavaṃ abhuñji bhavaṃ, kriyātipattiyantu ssādī-sambhāvemi nābhuñjissā bhavaṃ.
13与 mā 连用时,出现 ī 等和 ā 等词尾。
13. Māyoge īāādī.
29当与 mā 连用时,出现 ī 等及 ā 等词尾,或为可选。如:“你莫再做这样的事”“尊者莫去林中”——这是为何?“莫让你的心在欲乐中流转”“你将不会做”“你不应做”。在此,起始并非与时间相关,而是通过与其他词的联系,方显示出未来时态,例如“如此做成的垫子明日将存在”,这是未来应作之事。
Mā yoge sati īādayo āādayo ca vā honti. Mā su punapi evarūpamakāsi, mā bhavaṃ agamā vanaṃ, vātveva? Mā te kāmaguṇe bhamassu cittaṃ, mā tvaṃ karissasi, mā tvaṃ kareyyāsi, asakakālatthoyamārambho, buddho bhavissatīti padantarasambandhenānāgatakālatā patīyate, evaṃ kato kaṭo sve bhavissati, bhāvi kiccamāsīti.
30“Lunāhi, lunāhi”——这样说着,他割;“lunassu, lunassu”——这样说着,他割。这是对中等人称单数命令式的重复,其含义是:“他如此急切地行动,仿佛也在催促他人。”同样,“lunātha, lunātha”——这样说着,他割;“lunavho, lunavho”——这样说着,他割。于其他时态亦然:“lunāhi, lunāhi”——这样说着,他已割、已割了、已割了、他将割。与 ssu 亦相连。在集合义中:“maṭha, maṭha”——这样说着,他漫步;“vihāramaṭe, vihāramaṭe”——这样说着,他漫步;“maṭhamaṭassu, vihāramaṭassu”——这样说着,他漫步。由于通用词在行为分别中具有普遍性,故不另行使用。他吃米饭、喝粥、嚼干粮——这样说着,他吞咽。
Lunāhi lunāhitvevāyaṃ lunāti, lunassu lunassutvevāyaṃ lunā-tīti tvādīnamevetaṃ majjhimapurisekavacanānamābhikkhaññe dvibbavacanaṃ, idaṃ vuttaṃ hoti ‘eva mesa turito aññepi niyojentoviya kiriyaṃ karotī’ti, evaṃ lunātha lunāthatvevāyaṃ lunāti, lunavho lunavhotvevāyaṃ lunāti, tathā kālantaresupi lunāhi lunāhitvevāyaṃ aluni, alunā, lulāva, lunissatīti, evaṃ ssumhi ca yojanīyaṃ, tathā samuccayepi maṭhamaṭa, vihāramaṭetvevāyamaṭati, maṭhamaṭassu, vihāramaṭassutvevāyamaṭati, byāpārabhede tusāmaññavacanasseva byāpakattā anuppayogo bhavati, odanaṃ bhuñja, yāguṃ piva, dhānā khādetvevāya-majjhoharati.
1414. 在表示‘你’、‘我’及其他者的单数与复数中,前六时与后六时各有两个中等人称词尾、两个最上人称词尾、两个第一人称词尾。
14. Pubbaparacchakkānamekānekesu tumhāmhasesesu dve dve majjhimuttamapaṭhamā.
32在表示‘你’、‘我’的词以及表示其他者的词的单数与复数诸格中,前述六时与后述六时依次各有两两成对的词尾出现,以表达动作义。所谓‘最上之称’,依其自性,在第三双数格中为惯用。例如:‘你行走’、‘你们行走’、‘你行走(中间式)’、‘你们行走(中间式)’、‘我行走’、‘我们行走’、‘我行走(中间式)’、‘我们行走(中间式)’、‘他行走’、‘他们行走’、‘他行走(中间式)’、‘他们行走(中间式)’。这些词尾因具有语义效力而得成立,故即使省略表示‘你’、‘我’的其他部分,亦能成立,如:‘行走(第二人称单数)’、‘行走(第二人称复数)’、‘行走(第二人称单数中间式)’、‘行走(第二人称复数中间式)’、‘行走(第一人称单数)’、‘行走(第一人称复数)’、‘行走(第一人称单数中间式)’、‘行走(第一人称复数中间式)’、‘行走(第三人称单数)’、‘行走(第三人称复数)’、‘行走(第三人称单数中间式)’、‘行走(第三人称复数中间式)’。
Ekānekesu tumhāmhasaddavacanīyesu tadaññasaddavacanīyesu ca kārakesu pubbacchakkānaṃ paracchakkānaṃ majjhimuttamapaṭhamā dve dve honti yathākkamaṃ kriyatthā, uttamasaddo-yaṃ sabhāvato tatiyaduke ruḷho, tvaṃ gacchasi, tumhe gacchatha, tvaṃ gacchase, tumhe gacchavhe, ahaṃ gacchāmi, mayaṃ gacchāma, ahaṃ gacche, mayaṃ gacchāmhe, so gacchati, te gacchanti, so gacchate, te gacchante, sāmatthiyā laddhattā appayujjamānesupi tumhāmhasesesu bhavanti. Gacchasi, gacchatha, gacchase, gacchavhe, gacchāmi, gacchāma, gacche, gacchāmhe, gacchati, gacchanti, gacchate, gacchante.
1515. 以ā、ī等起首的词尾,或替换为añ。
15. Āīssādīsvaña vā.
34以『ā』起首的词尾、以『ī』起首的词尾,以及以『ssā』起首的词尾,对于表动作义之词,可替换为『añ』词尾。其中,字母『ña』之『ña』为附标指示符号(用于标示词形变化的技术标记)。例如:『agamā』(未曾行)、『gamā』(曾行)、『agamī』(未曾行,另式)、『gamī』(曾行,另式)、『agamissā』(将行,未曾)、『gamissā』(将行)。
Āādo īādo ssā ādo ca kriyatthassa vā aña hoti. Ñakāro-nubandho, agamā, gamā, agamī, gamī, agamissā, gamissā.
16在以ā等起首的词尾中,brū(说)的词干变为āho。
16. Aādīsvāho brūssa.
36在以『ā』等起首的词尾中,brū(说)的替换形式为『āho』。例如:『āha』(他说了)、『āhu』(他们说了)。
Brūssa āho hoti aādīsu. Āha, āhu.
1717. 词根 bhū 替换为 vuk。
17. Bhūssa vuka.
38在以“ā”等元音开头的情况下,词根 bhū 替换为 vuk。其中的 k 字母为尾附字母,u 字母为发音所需,因此构成“babhūva”。
Aādīsu bhūssa vuka hoti. Kakāro-nubandho, ukāro uccāraṇattho, babhūva.
1818. 前音(pubbassa)变为 a。
18. Pubbassa a.
40在‘ā’等双音节词尾中,bhū的前元音变为a,因此得到‘babhūva’。
Aādīsu dvitte pubbassa bhūssa a hoti, babhūva.
1919. us的替代形式为aṃsu或āha。
19. Ussaṃsvāhā vā.
42以āha等替代后续的us时,us变为aṃsu,或直接保留āha等形式,例如ahaṃsu、āhu。
Āhādesā parassa ussa aṃsuvā hoti. Ahaṃsu, āhu.
2020. 对于以 ty 等结尾的词,替换为 ṭa 或 ṭu。
20. Tyantīnaṃ ṭaṭū.
44当以 āha 等替代时,后续以 ty 等结尾的词变为 ṭa 或 ṭu。ṭ 字适用于一切替代形式,也正因此,āha、āhu 就成了以 ty 等结尾词中,brū 词根变为 āho 的例证。
Āhā paresaṃ tiantīnaṃ ṭaṭū honti. Ṭakārā sabbādesatthā, āha, āhu, atoyeva ca ñāpakā tiantīsu ca brūssā-ho.
2121. 在 ī 等之后,vac 词根替换为 oma。
21. Īādo vacassoma.
46在ī等后续之前,vac替换为oma。以m为随附字母,故成‘avoca’。问:‘在ī等之后’所指为何?答:即‘avacā’。
Īādīsu vacassa oma hoti. Makāro-nubandho, avoca, īādoti kiṃ? Avacā.
2222. 在mimes等非双音节词尾之前,dā替换为daṃ或保留原形。
22. Dāssa daṃ vā mimesvadvitte.
48对于现在时的√dā,在mimes等词尾前,替换为daṃ或保留原形,如dammi、demi、damma、dema。问:‘advitte’是何意?答:指dadādhi、dadāma等。
Advite vattamānassa dāssa daṃ vā hoti mimesu. Dammi demi, damma dema, advitteti kiṃ? Dadādhi dadāma.
23二十三、词根“kar”(做)的“sa”变为“kuṃ”。
23. Karassa sossa kuṃ.
50词根“kar”(做)的“sa”在“mimesu”情形下可变为“kuṃ”。例如:kummi、kumma、karomi、karoma。
Karassa saokārassa kuṃ vā hoti mimesu. Kummi kumma, karomi karoma.
24二十四、在“ī”等词尾前,“kā”用作替代形。
24. Kā īādīsu.
52关于“kar”(做),其“sa”在“ī”等词尾之前,会替换为“kā”的形式。有如下形式:akāsi、akari、akaṃsu、akariṃsu、akā、akarā。
Karassa saokārassa kā hoti vā īādīsu. Akāsi akari, akaṃsu akariṃsu, akā akarā.
25二十五、关于“hā”(放弃),当与“ssena”连用时,其“sa”变为“hāssa”和“cāhaṅa”等形式。
25. Hāssa, cāhaṅa ssena.
54关于“kar”(做),其“sa”与“ssena”连用时,会变为“hāssa”或“āhaṅa”等形式。有如下形式:kāhati、karissati;akāhā、akarissā;hāhati、hāyissati;ahāhā、ahāyissā。
Karassa sossa hāssa ca āhaṅa vā hoti ssena saha. Kāhati karissati, akāhā akarissā, hāhati hāyissati, ahāhā ahāyissā.
26二十六、于labh(获)、vas(住)、chid(切)、bhid(破)、rud(泣)等词根,有cchaṅa替代形式。
26. Labhavasacchidabhidarudānaṃ cchaṅa.
56与ssena连用时,labh等词根可有cchaṅa替代。例如:alacchā、alabhissā、lacchati、labhissāti、avacchā、avasissā、vacchati、vasissati、acchecchā、acchindissā、checchati、chindissati、abhecchā、abhindissā、bhecchati、bhindissati、arucchā、arodissā、rucchati、rodissatī。又,依语法分析,chid等词根亦有cchaṅa替代,如acchecchuṃ、acchantiṃsu,以及gacchaṃ、gacchissaṃ等。
Labhādīnaṃ cchaṅa vā hoti ssenasaha. Alacchā alabhissā, lacchati labhissāti, avacchā avasissā, vacchati vasissati, acchecchā acchindissā, checchati chindissati, abhecchā abhindissā, bhecchati bhindissati, arucchā arodissā, rucchati rodissatī , aññasmimpi chidassa vā cchaṅa yogavibhāgā, acchecchuṃ acchantiṃsu, aññesañca gacchaṃ gacchissaṃ.
27二十七、于bhuj(受用)、muc(释放)、vac(说)、vis(进入)等词根,有kkhaṅa替代形式。
27. Bhuja muca vaca visānaṃ kkhaṅa.
58对于“bhuj”等词根,当与“ssena”结合时,会出现“kkhaṅa”的替代形式。例如:abhokkhā、abhuñjissā、bhokkhati、bhuñjissati、amokkhā、amuñcissā、mokkhati、muñcissati、avakkhā、avacissā、vakkhati、vaccissati、pāvekkhā、pāvisissā、pavekkhati、pavisissati。此外,根据语法解析,对于“vis”等其他词根,也存在“kkhaṅa”的替代,如pāvekkhi、pāvisi。
Bhujādīnaṃ kkhaṅa vā hoti ssena saha. Abhokkhā abhuñjissā, bhokkhati bhuñjissati, amokkhā amuñcissā, mokkhatimuñcissati, avakkhā avacissā, vakkhati vaccissati, pāvekkhā pāvisissā, pavekkhati pavisissati, visassā-ññasmimpi vā kkhaṅa yogavibhāgā pāvekkhi, pāvisi.
28二十八、在“┓ī”等词尾前,有“harassā”的替代。
28. Āīādīsu harassā.
60在ā、ī等词尾前,a有时会变成ā。例如:ahā或aharā,ahāsi或ahari。
Āādo īādo a harassa ā hoti vā. Ahā aharā, ahāsi ahari.
29二十九、去者。
29. Gamissa.
62当词尾为 ā、ī 等时,gamissa 中的 a 有时变为 ā。例如:agā 或 agamā;agā 或 agamī。
Āādo īādo a gamissa ā hoti vā. Agā agamā, agā agamī.
30三十、ḍaṃs 与 gam 的 chaṅ 替换。
30. Ḍaṃsassa ca chaṅa.
64在ā、ī等词尾前,ḍaṃsa与gamissa有时变为chaṅ。例如:aḍañchā或aḍaṃsā,aḍañchi或aḍaṃsī,agañchā或agacchā,agañchi或agacchī。
Ḍaṃsassa gamissa ca chaṅa vā hoti āīādīsu. Aḍañchā aḍaṃsā, aḍañchi aḍaṃsī, agañchā agacchā, agañchi agacchī.
3131. hū在ssati等词尾前有he、heh、hih、hoh等形式。
31. Hūssa hehehihohi ssatyādo.
66在ssati等词尾前,hū变为he等形式,如hessati、hehissati、hohissati。
Hūssa heādayo honti ssatyādo. Hessati, hehissati, hohissati.
32三十二、元音在 ṇā、nā 等词尾前缩短。
32. Ṇānāsu rasso.
68当词根表示动作义时,其元音在 ṇā、nā 等词尾前缩短。例如 kiṇāti、dhunāti。
Kṇāknāsu kriyatthassa rasso hoti. Kiṇāti, dhunāti.
33三十三、ā、ī、u、mhā、ssā、ssamhā 等词尾的元音有时缩短。
33. Ā ī ñu mhā ssā ssamhānaṃ vā.
70这些词尾的元音有时缩短。例如:gama 或 gamā,gami 或 gamī,gamu 或 gamū,gamimha 或 gamimhā,gamissa 或 gamissā,gamissamha 或 gamissamhā。
Esaṃ vā rasso hoti. Gama gamā, gami gamī, gamu gamū, gamimha gamimhā, gamissa gamissā, gamissamha gamissamhā.
34三十四。词根 kus 与 ruh 的 i 变为 chi。
34. Kusaruhehīssa chi.
72胡草汁或他处的吸含聚集物或。谓呵斥、呵斥他、欣喜、欣喜他等变形。
Kusā ruhā ca parassa īssa chi vā hoti. Akkocchi akkosi, abhirucchi abhiruhi.
35对于 ī 等之后的辅音,替换为 iña。
35. A ī ssāādīnaṃ byañjanassiña.
74为表达行为义,在他人词根中 a 等、ī 等及 ssa 等之后的辅音,可选择性替换为 iña。例如:babhuvittha, abhavitthā, anubhavissā, anubhavissati, anubhossati, harisati, hassati。这些词为何如此?因为它们源自 bhavati;为何特别指明辅音的条件?因为 babhūva 并不适用。
Kriyatthā paresaṃ aādīnaṃ īādīnaṃ ssaādīnañca-byañjanassa iña hoti vibhāsā. Babhuvittha, abhavitthā, anubhavissā, anubhavissati anubhossati harisati hassati, etesanti kiṃ? Bhavati, byañjanassāti kiṃ? Babhūva.
36brū 词根后的 ti 替换为 īña。
36. Brūto tissīña.
76在词根“brū”之后,“ti”得任择替换为“īña”。例如:bravīti,brūti。
Brūto parassa tissa īña vā hoti. Bravīti, brūti.
3737. “kya”的替换规则。
37. Kyassa.
78为表行为义,他人词根中的“kya”得任择替换为“īña”。例如:pacīyati,paccati。
Kriyatthā parassa kyassa īña vā hoti. Pacīyati, paccati.
38「eyyātha」等词尾依序可替换为「o, a, aṃ, ttha, ttho, vhoka」。
38. Eyyātha sse a ā īthānaṃ o, a, aṃ, ttha, ttho, vhoka.
80「eyyātha」等词尾亦可依序替换为「o」等。例如:tumhe bhaveyyātho, bhaveyyātha;tvaṃ abhavissa, abhavisse;ahaṃ abhavaṃ, abhava;so abhavittha, abhavā;so abhavittho, abhavī;tumhe bhavathavho, bhavatha。与「āsa」伴随的「a」亦被采用。至于「tho」在诸词尾列表中,则唯用于与「tva」等相关之词,或因其依附于彼之故——作依存关系,乃作者之惯例。
Eyyāthādīnaṃ oādayo vā honti yathākkamaṃ. Tumhe bhaveyyātho bhaveyyātha, tvaṃ abhavissa abhavisse, ahaṃ abhavaṃ abhava, so abhavittha abhavā, so abhavittho, abhavī, tumhe bhavathavho bhavatha, āsahacaritova akāro gayhate, tho pana-nte niddesā tvādisambandhīyeva, tasseva vā nissitattā, nissayakaraṇampi hi suttakārāciṇṇaṃ.
39「uṃ」与「iṃsu」替换为「aṃsu」。
39. Uṃssiṃ svaṃsu.
82词尾“uṃ”及其所附着语基,可替换为“iṃsu”或“aṃsu”。例如:agamiṃsu、agamaṃsu、agamuṃ。
Umīccassa iṃsu aṃsu vā honti. Agamiṃsu, agamaṃsu, agamuṃ.
4040. 以“e”或“o”结尾的语基,其复数词尾替换为“suṃ”。
40. Eottā suṃ.
84从「e」代换和「o」代换者,对于他者〔第三人称〕「u」类词尾,可替换为「suṃ」。例如:nesuṃ(他们引导)、nayiṃsu(他们引导)、assosuṃ(他们听闻)、assuṃ(他们听闻)。为了说明此为代换规则,故特别保留「tta」〔词缀〕以标示之。
Eādesato oādesato ca parassa umiccassa suṃ vā hoti. Nesuṃ, nayiṃsu, assosuṃ, assuṃ, ādesattākhyāpanatthaṃttaggahaṇaṃ.
41第四十一条:词根“hū”的第三人称复数过去时词尾变为“resuṃ”。
41. Hūto resuṃ.
86对于词根“hū”,其第三人称“u”类词尾可变为“resuṃ”。例如:ahesuṃ(他们成为)、ahavuṃ(他们成为)。
Hūto parassa umiccassa resuṃ vā hoti. Ahesuṃ, ahavuṃ.
42第四十二条:“o”的替换:可替换为“a”、“i”、“ttha”或“ttho”。
42. Ossa a i ttha ttho.
88“o”可替换为“a”等。例如:tvaṃ abhava(你成为)、abhavi(你成为)、abhavittha(你成为)、abhavittho(你成为)、abhavo(你成为)。
Ossa aādayo vā honti. Tvaṃ abhava, abhavi, abhavittha, abhavittho abhavo.
43第四十三、插入辅音“si”。
43. Si.
90“o”可替换为“si”。例如:ahosi tvaṃ(你成为)、ahuvo(你成为)。
Ossa si vā hoti. Ahosi tvaṃ ahuvo.
44第44条:长音之后的「ī」替换。
44. Dīghā īssa.
92长音之后的「ī」可替换为「si」。例如:akāsi(他造/他做)与 akā(他造/他做),adāsi(他施/他给)与 adā(他施/他给)。
Dīghato parassa īssa si vā hoti. Akāsi akā, adāsi adā.
45第45条:「mhā」替换为「mhaña」。
45. Mhātthānamuña.
94“mhā”可替换为“mhaña”。例如:agamhamhā(我们去)、agamimhā(我们去)、agamuttha(你们去)、agamittha(你们去)。
Mhātthānamhaña vā hoti. Agamhamhā agamimhā, agamuttha agamittha.
46第四十六条:可将“iṃ”替换为“siña”。
46. Iṃssa ca siña.
96此处,“iṃ”和“i”等词尾也大量出现。例如:akāsiṃ 或 akariṃ(我做了)、akāsimhā 或 akarimhā(我们做了)、akāsittha 或 akarittha(你们做了)。
Imiccassa siña vā toti mhātthānañca bahulaṃ. Akāsiṃ akariṃ, akāsimhā akarimhā akāsittha akarittha.
4747. 词尾 eyyuṃ 与 uṃ。
47. Eyyuṃssuṃ.
98此处,词尾 eyyuṃ 也可采用 uṃ 的形式。例如:gacchuṃ 或 gaccheyyuṃ(他们去/他们应去)。
Eyyumiccassa ñaṃ vā hoti. Gacchuṃ gaccheyyuṃ.
4848. hi 后,词尾 ssa 的省略。
48. Hissa-to lopo.
100因此,别人的欲望消除也是如此。去吧,你应当去,这是什么意思?就是去做吧。
Ato parassa hissa lopo vā hoti. Gaccha gacchāhi, atoti kiṃ? Karohi.
49规则四十九:kya 替换为 sse。
49. Kyassa sse.
102kya 亦可省略,或替换为 sse。例如:anvabhavissā 或 anvabhūyissā(意为‘他体验了’),anubhavissati 或 anuchūyissati(意为‘他将体验’)。
Kyassa vā lopo hoti sse. Anvabhavissā anvabhūyissā, anubhavissati anuchūyissati.
50在词根 as(“是”)之后,以 eyya 起始的诸词尾依次变为 sa、su、sa、satha、saṃ、sāma。
50. Atthiteyyādicchannaṃ sa su sa satha saṃ sāma.
104在词根 as(“是”)之后,其余以 eyya 起始的诸词尾依次变为 sā 等形式。例如:assa(他应是)、assu(他们应是)、assa(你应是)、assatha(你们应是)、assaṃ(我应是)、assāma(我们应是)。
Asa=bhuviccasmā paresaṃ eyyādicchannaṃ sādayo honti yathākkamaṃ. Assa, assu, assa, assatha, assaṃ, assāma.
51开头的两个词尾变为 iyā 与 iyuṃ。
51. Ādidvinnamiyāiyuṃ.
106对于词根 √as(是),在以 eyya 等开头的词尾中,居首的两个依次变为 iyā 与 iyuṃ。例如:siyā(他应是)、siyuṃ(他们应是)。
Atthiteyyādicchannaṃ ādibhūtānaṃ dvinnaṃ iyā iyuṃ honti yathākkamaṃ. Siyā, siyuṃ.
5252. 将词尾 ssa 替换为 tha。
52. Tassa tho.
108在 atthi 之后,随后的 t 变为 th。例如:atthi(他存在)、atthu(愿它存在)。
Atthito parassa takārassa tho hoti. Atthi, atthu.
53于 si、hi、sva、ṭa 之中。
53. Sihisvaṭa.
110当 atthi 位于 si、hi、su 等词缀之前时,其 a 变为 ṭa,且此 ṭa 适用于一切词缀的开头。例如:asi、ahi。
Atthissa aṭa hoti sihisu, ṭo sabbādesattho. Asi ahi.
54在 mhi、mhā 等词缀之前,mi 与 ma 可换作 mhi 与 mhā。
54. Mimānaṃ vā mhimhā ca.
112当 atthi 后接 mi、ma 时,可分别变为 mhi、mhā,与此同时 atthi 的 a 转变为 ṭa。例如:amhi(我是)、asmi(我是)、amha(我们是)、asma(我们是)。
Atthismā paresaṃ mimānaṃ mhimhā vā honti, taṃsanniyogenaatthissa aṭa ca. Amhi asmi, amha asma.
5555. 在 esu、si 等词缀中。
55. Esu si.
114在 esu、mi、mesu 等词缀前,atthi 的 s 保持不变。例如:asmi(我是)、asma(我们是),这是为了避免损害后随的音形。
Esu mimesu atthissa sakāro hoti. Asmi asma, pararūpabādhanatthaṃ.
5656. 在ī、ā等词缀前,元音变为长音。
56. Īādo dīgho.
116在ī、ā等词缀前,atthi的元音变为长音。例如:āsi(他是)、āsuṃ(他们是)、āsi(你是)、āsittha(你们是)、āsiṃ(我是)、āsiṃ mhā(我们是)。
Atthissa dīgho hoti īādimhi. Āsi, āsuṃ, āsi, āsittha, āsiṃ, āsiṃ mhā.
5757. 在hi、mi、mesu等词缀前,a变为长音。
57. Himimesvassa.
118规则:于下列诸形中,字母‘a’延长为长音‘ā’。例如:pacāhi(你煮吧,单数命令式)、pacāmi(我煮,单数现在式)、pacāma(我们煮,复数现在式)、muyhāmi(我迷惑,单数现在式)。
Akārassa dīgho hoti himimesu. Pacāhi, pacāmi, pacāma, muyhāmi.
5858. 在 ī、ā 等词缀前,ṇa 变为 kha。
58. Sakā ṇāssa kha īādo.
120在 ī、ā 等词缀前,词根 saka 变为 kṇassakho(kṇ 类音);完成式:asakkhi(单数)、asakkhiṃsu(复数)。
Sakasmā kṇāssakhohoti īādīsu. Asakkhi, asakkhiṃsu.
5959. 或于sse前。
59. Sse vā.
122于sse前,由自身词根变为kṇassakho(kṇ类音)或不变。如:sakkhissā、sakkuṇissā、sakkhissati、sakkuṇissati。
Sakasmā kṇassakho vā hoti sse. Sakkhissā sakkuṇissā, sakkhissati, sakkuṇissati.
6060. 在这些词中,kṇokṇānaṃ的roṭa(r音替换)发生在suto之后。
60. Tesu suto kṇokṇānaṃ roṭa.
124在那些以ī开头等情形中,于paresaṃ的suto之后,kṇokṇānaṃ变为roṭa(r音替换)。例如:assosi, asuṇi; assossā, asuṇissā; sossati, suṇissati。
Tesu īādissesu suto paresaṃ kṇokṇānaṃ roṭa vā hoti. Assosi asuṇi, assossā asuṇissā, sossati suṇissati.
6161. ñāssa与sanāssa在timhi中变为nāyo。或者,sanāssa与ñāssa在timhi中变为nāyo。例如:nāyati, jānāti。
61. Ñāssa sanāssa nāyo timhi. Sanāssa ñāssa nāyo vā hoti timhi. Nāyati, jānāti.
6262. 在「ña」的位置上,替换为「jaṃ」。
62. Ñāmhi jaṃ.
127在ñādese的情况下,sanāssa与ñāssa变为jaṃ(或者不变)。jaññā(即jāneyya)。
Ñādese sanāssa ñāssa jaṃ (vā) hoti. Jaññā (jāneyya).
6363. 在eyyā、ssiyā、ñā的情况下,亦然(或替换)。
63. Eyyāssiyāñā vā.
129从ñāto而来的eyyāssa变为iyā与ñā,或者不变。jāniyā、jaññā、jāneyya。
Ñāto eyyāssa iyāñā honti vā. Jāniyā, jaññā jāneyya.
64在īssatyādi等中,kn脱落。
64. Īssatyādīsu knālopo.
131由īādo与ssatyādo而成的ñāto处,kn或脱落,或不脱落。例如:añāsi, ajāni; ñassati, jānissati。
Īādo ssatyādo ca ñāto knālopo vā hoti. Aññāsi ajāni, ñassati jānissati.
65在业格中,ss变为hi。
65. Ssassa hi kamme.
133在业格中,已知的「ssa」可替换为「hi」。例如:「paññāyihi」即「paññāyissati」(将被了知)。
Ñāto parassa ssassa hi vā hoti kamme. Paññāyihiti paññāyissati.
66六十六、由此。
66. Etismā.
135「由此」后面的「ssa」可替换为「hi」。例如:「ehiti」即「essati」。
Etismā parassa ssassa hi hoti vā. Ehiti essati.
6767. 词根“han”中的“ssa”可变为“cha”或“kha”。
67. Hanā chakhā.
137词根“han”中的“ssa”可变为“cha”或“kha”。例如:“hañchāmi”即“hanissāmi”,“paṭihaṅkhāmi”即“paṭihanissāmi”。
Hanā ssassa chakhā vā honti. Hañchāmi hanissāmi, paṭihaṅkhāmi paṭihanissāmi.
6868. 词根“hā”中的“ssa”变为“ha”。
68. Hāto ha.
139词根 hā 之后的 ssa 可变为 ha。如:hāhati,即 jahissati。
Hāto parassa ssassa ha hoti vā. Hāhati jahissati.
69规则 69:于 dakkha、kha、he、hohi 等替代形式中,ssa 被省略。
69. Dakkha kha hehi hohīhi lopo.
141在 dakkha 等替代形式之后,ssa 或可省略。如:dakkhati,即 dakkhissati;sakkhati,即 sakkhissati;hehiti,即 hehissati;hohiti,即 hohissati。
Dakkhādīhi ādesehi parassa ssassa lopo vā hoti. Dakkhati dakkhissati, sakkhati sakkhissati, hehiti hehissatihohiti hohissati.
7070. 在「kayirā」等词中,「eyya」等语尾的省略。
70. Kayireyyasseyyumādīnaṃ.
143在「kayirā」之后,随后的「eyya」等语尾中的「eyya」被省略。例如:「kayiruṃ」、「kayirāsi」、「kayirātha」、「kahirāmi」、「kayirāma」。
Kayirā parassa eyyumādīnaṃ eyyassa lopo hoti. Kayiruṃ, kayirāsi, kayirātha, kahirāmi, kayirāma.
7171. Ṭā。
71. Ṭā.
145Kayirā 是 parassa eyyassa 的 ṭā,变化后得 So kayirā。
Kayirā parassa eyyassa ṭā hoti. So kayirā.
72第72条:Ethassā。
72. Ethassā.
147Kayirā 是 parassa ethassa 的 ā,变化后得 Kayirātha。
Kayirā parassa ethassa ā hoti. Kayirātha.
73第七十三条:Labhā 之后接 iṃ、īnaṃ、thaṃ、thā 或 vā。
73. Labhā iṃ īnaṃ thaṃ thā vā.
149Labhasmā 之后接 iṃ、ī 等,变为 thaṃ、thā 或 vā。例如:alatthaṃ、alabhiṃ、alattha、alabhi。
Labhasmā iṃīiccesaṃ thaṃthā honti vā. Alatthaṃ alabhiṃ, alattha alabhi.
74第七十四条:Gurupubbā 之后,rassā 变为 re,用于 ntentīnaṃ。
74. Gurupubbā rassā re ntentīnaṃ.
151Gurupubbasmā 之后,rassā 变为 re,用于 paresaṃ ntentīnaṃ。例如:gacchare、gacchanti,gacchare、gacchante,gamissare、gamissanti,gamissare、gamissante。问:gurupubbā 是指什么?答:Paca。问:rassā 是指什么?答:Honti。
Gurupubbasmā rassā paresaṃ ntentīnaṃ re vā hoti. Gacchare gacchanti, gacchare gacchante, gamissare gamissanti, gamissare gamissante, gurupubbāti kiṃ? Paca, rassati kiṃ? Honti.
75第七十五条。Eyy、eyyā、seyya 等词干的 ṭe。
75. Eyyeyyāseyyannaṃ ṭe.
153Eyy 等词干有 ṭe 或 vā。例如:so kare、kareyya,tvaṃ kare、kareyyāsi,ahaṃ kare、kareyyaṃ。
Eyyādīnaṃ ṭe vā hoti. So kare kareyya, tvaṃ kare kareyyāsi, ahaṃ kare kareyyaṃ.
76第七十六条:当“ovikaraṇassa”位于“paracchakke”之后时,转为“u”。
76. Ovikaraṇassu paracchakke.
155当“ovikaraṇassa”在“paracchakke”的语域中时,会出现“u”音变。此略。
Ovikaraṇassa u hoti paracchakke visaye. Tanute.
77第七十七条:或在先前章节的特定情形下,有时亦会出现。
77. Pubbacchakke vā kvaci.
157ovikaraṇassa 的 u 有时出现在先行结构中。vanuti、vanoti。
Ovikaraṇassa u hoti vā kvaci pubbacchakke. Vanuti vanoti.
78第七十八条。以及 eyyāma 变为 emu。
78. Eyyāmassemu ca.
159eyyāma 有时变为 emu,以及 u。例如:bhavemha、bhaveyyāmu、bhaveyyāma。
Eyyāmassemu vā hoti u ca. Bhavemha, bhaveyyāmu bhaveyyāma.
161以上为《摩嘎剌那语法》注解中
Iti moggallāne byākaraṇe vuttiyaṃ
162第六章:以 ti 等为首的语尾章。
Tyādikaṇḍo chaṭṭho.