第六十章
1第六十章
Saṭṭhima pariccheda
2王子出世
Kumārodayo
1
1.
2居于罗哈纳者,正是胜臂大君主。
Rohaṇe nivasitthā’va, jayabāhumahīpati;
3王后名为密陀,与希利瓦拉巴二人,彼时一同命终。
Mittāvhā rājinī ceva, tadā kālamakaṃsu te.
2
2.
5彼时,希利瓦拉巴之妻生下了两个优秀的孩子;
Sirīvallabhajāyā’tha, janesi sugalā duve;
6儿子名为摩那婆罗纳,女儿名为莉拉瓦蒂。
Māṇabharaṇakaṃ puttaṃ, puttiṃ līlāvatimpi ca.
3
3.
8摩那婆罗纳国王的王后名为宝珠;
Māṇābharaṇabhūpāla-devī’pi ratanāvalī;
9她生了两个女儿,一名密陀,一名巴瓦蒂。
Mittaṃ pabhāvatiñcāpi, alabhī dhītaro duve.
4
4.
11当勇臂见到这两个女儿时,
Passantassa ubho tāyo, dhītaro vīrabāhuno;
12那时,大灯王心中生起如是思惟。
Tadā mahādipādassa, evaṃ āsi vitakkitaṃ.
5
5.
14在世间公认的一切王统之巅,
Lokābhisammate sabba-bhūpālanvayamuddhani;
15在清净的月族中,我们实为殊胜出生者。
Visuddhe somavaṃsamhi, abhijātā mayaṃ pana.
6
6.
17形貌较他者更显悦意,一切威仪具足,挺拔出众;
Pihanīyatarākārā, sabbasattisamunnatā;
18精通种种学问,于象马等事中善巧自在;
Nānāvijjāsu nipuṇā, hatthiassādisukkhamā.
7
7.
20同样,这些独行之人以三种勇毅之臂……
Tathā pekākinā ve’te, tayo vikkamabāhunā;
21在战场上屡遭挫败与轻蔑。
Parājayaṃ paribhavaṃ, pāpitā bahuso raṇe.
8
8.
23为那善巧能干的儿子,清除此垢秽;
Sūnuno susamatthassa, visodhetu mimaṃ malaṃ;
24不见显现,啊!我们福德微薄。
Na dissate pātubhāvo, aho no appapuññatā.
9
9.
26被众人言语所玷污,纵有王位,于我又有何用?
Janavādakiliṭṭhena , rājattenāpi kiṃ mama;
27如今已舍弃对感官的执著,转向善行。
Idāni visayāsaṅgaṃ, hitvā kalyāṇakammasu.
10
10.
29不放逸者当恒常如此度日。
Appamattassa satataṃ, netabbā vāsarā’iti;
30他将一切王国事务交付大臣之后,
Niyyātetvā amaccānaṃ, sabbaṃ rajjavicāraṇaṃ.
11
11.
32他在彼处住了七八个月,于某一天夜里,
Tahiṃ satta’ṭṭhamāsañhi, vasaṃ rattiyamekadā;
33他持戒自制,在天王宫中安卧一夜。
Devarājaghareseyyaṃ, kappesi sīlasaṃyato.
12
12.
35此后,于黎明时分,见一位具大神通的德天子,
Tato paccūsakālamhi, devaputtaṃ mahiddhikaṃ;
36身着彩衣宝饰,以香与花鬘庄严,
Vicittavatthābharaṇaṃ, gandhamālāvibhūsitaṃ.
13
13.
38以自身更为殊胜的容色与身光,
Uḷāratararūpena, dehobhāsena attano;
39遍照一切方域,令太阳亦失其辉。
Obhāsentaṃ asesā’sā, sūriyañca na bhuggataṃ.
14
14.
41大地之主啊,你已看见那位在梦中如是言说者;
Vadantaṃ supine evaṃ, adakkhi daraṇīpati;
42大福者,请生欢喜,大地之主啊,你将成为父亲。
Pasīdassu mahābhāga, pitobhava mahipati.
15
15.
44具足丰饶之相,能成就所希求之事;
Dhaññalakkhaṇasampanno, icchitatthassasādhako;
45调伏者,威光遍满世间之窟,勇猛精勤。
Vinīto lokakuhara-byāpitejo parakkamo.
16
16.
47威令、势力与称誉光辉闪耀,乃诸功德之藏;
Āṇabalayasokitti-bhāsuro sagguṇākaro;
48您那能令世间教法增盛的胜子。
Lokasāsanasaṃvuddhi-karo puttavaro tava.
17
17.
50大王!不久即可获得,现在正是时候!
Labbhīssate mahārāja, na cirasseva sampati;
51赶快前往妻儿所住的那座城吧!
Puttadārādhivutthaṃ taṃ, puraṃ khippaṃ payāhīti.
18
18.
53夜间觉醒,喜悦的冲动生起;
Pabujjhitvāna sañjāta-pītivegotha rattiyā;
54天明之后,最胜者便前往波昂卡村。
Vibhātāya tatopoṅkha-gāmaṃ gañchinaruttamo.
19
19.
56如所见那般,他讲述了吉祥之梦;
Yathā diṭṭhappakārantaṃ, kathesi supinaṃ subhaṃ;
57那位大地之主,面对以王后为首的大臣们
Mahesī pamukhānaṃ so, amaccānaṃ mahīpati.
20
20.
59在那里,与王后一同祈愿最胜之子;
Saddhiṃ mahesiyā tattha, patthento puttamuttamaṃ;
60思惟布施、持戒等种种吉祥善法。
Cintonto dānasīlādiṃ, subhaṃ nānappakārakaṃ.
21
21.
62之后某天清晨时分,却在梦中;
Athekadivasaṃkāle, paccūse supine pana;
63具足一切相好,通体洁白,令人悦意。
Sabbalakkhaṇasampannaṃ, sabbasetaṃ manoharaṃ.
22
22.
65一头调伏的优良幼象,牙齿洁白,因喜爱而捉住其耳;
Dantīpotavaraṃ dantaṃ, kaṇṇe gaṇiyapemato;
66仿佛正进入王后的卧榻寝室。
Pavisantamivattānaṃ, seyyāgabbhaṃ mahesiyā.
23
23.
68遍见之后醒觉,从卧处起身;
Sampassiya pabujjhitvā, uṭṭhāya sayanāvarā;
69心中被已生的喜悦与欣悦之冲动所盈满。
Sañjātapītipāmojja-vegapīṇitamānaso.
24
24.
71那时,王后步入蜜帐般的寝宫;
Tāyaṃ velāyamedāsu-seyyāgabbhaṃ mahesiyā;
72她进入梦境,宣说所见之梦;
Pavissasupinaṃ tassā, yathādiṭṭhaṃ pakāsayī.
25
25.
74我也梦见同样的一只小象,来到我的卧榻。
Ahampi tādisaṃ hatthi-potakaṃ sayanaṃ mama;
75它右绕之后,便用象鼻抓住床脚,站立在那里。
Padakkhiṇaṃ karitvāna, ṭhitaṃ soṇḍe samādiya.
26
26.
77它将卧榻拖过来,满怀爱意地扶起;
Ākaḍḍhitvāna sayanaṃ, samāropiya pemato;
78王后也说道:“我在梦中拥抱了它。”
Āliṅgiṃ supinamhīti, devī cāpi tamabravī.
27
27.
80他们二人如此互相述说所见之梦后,
Ubho te aññamaññassa, diṭṭhamevaṃ pakāsiya;
81他们欣然起身,那时睡意全消。
Uṭṭhāpesuṃ pahaṭṭhāva, vītaniddāruṇaṃ tadā.
28
28.
83清晨,前来侍奉的国师已到来。
Tato pāto upaṭṭhātu, mupayātaṃ purohitaṃ;
84他们又请问了占相师,听后皆大欢喜。
Nemittake ca pucchiṃsu, sunitvā te pamoditā.
29
29.
86他们宣告:“不久之后,将有一位具足财富与祥瑞之相的子嗣,
Na cirasseva puttassa, dhaññalakkhaṇasālino;
87必将诞生。”
Uppattiyā avassaṃ’va, bhavaṃtabbanti kittayuṃ.
30
30.
89大臣与城中居民听闻此事后,
Taṃ suṇitvā amaccā ca, tathā nagaravāsino;
90国王与一切大众俱悉此讯,便举办了盛大的庆典。
Avindiṃsu janindo ca, sabbepīti mahussavaṃ.
31
31.
92从那时起,国王便殷切祈愿,
Tato paṭṭhāya sotthānaṃ, patthayaṃ patthivobhusaṃ;
93他频频请比丘僧团诵念护卫经。
Bhikkhusaṅghena bahuso, bhaṇāpesi parittakaṃ.
32
32.
95他每日布施如摩尼、宝珠等殊妙贵重的物品,
Maṇimuttādikaṃ cittaṃ, mahagghamanuvāsaraṃ;
96在布施堂向众多乞求者慷慨施舍。
Pariccaji dānamukhe, yācakānamanekaso.
33
33.
98由国师等通晓吠陀与吠陀支的婆罗门们,
Purohitādivippehi, vedavedaṅgaviññūhi;
99并令他们施行护摩等公认的吉祥仪轨。
Vattāpesi ca homādi-vidhānaṃ sotthi sammataṃ.
34
34.
101已将寺院、舍利塔及池塘毁坏殆尽,
Suvinaṭṭhe vihāre ca, dhātugabbhe ca vāpiyo;
102他命王室工匠,将破损之处修葺一新。
Jiṇṇā ca paṭisaṅkhattuṃ, yojayī rājakappike.
35
35.
104人主以如是善业度日之时,
Dinaṃ nayante kalyāṇa-kammene’vaṃ narissare;
105不久,殊胜的胎儿便住入王后胎中。
Na ciraṃ saṇṭhahi gabbha-varo kucchimhi deviyā.
36
36.
107于是,那位人主欣喜欢悦,将她迎娶入宫。
Tatovagamma taṃ haṭṭha-pahaṭṭho so narissaro;
108为王后安排了隆重的孕期护养。
Mahantaṃ deviyā gabbha-parihāramadāpayi.
37
37.
110王后孕期圆满,渐次进入产期。
Paripakkagabbhā devī, kamena janayīsukaṃ;
111于吉星善宿的良辰吉时,种种瑞相显现之际。
Samaye bhaddanakkhatta-muhuttenabhilakkhite.
38
38.
113彼刹那顷,十方一切方所,悉皆极明澄净。
Suppasannā asesā ca, disāyo taṃkhaṇe ahu;
114和风徐来,带着妙香,柔和而清凉。
Samīraṇe ca vāsiṃsu, sugandhimudusītalā.
39
39.
116在象群的鸣声与马匹的嘶叫中,
Dantīnaṃ koñcanādena, hayānaṃ hesitena ca;
117那一时,王家庭院化作了喧嚣鼎沸的岸。
Rājaṅgaṇaṃ tadājātaṃ, mahākolāhalā kūlaṃ.
40
40.
119当如此种种稀有殊胜之相,以种种方式显现时,
Accherātisaye evaṃ, pātubhūte anekadhā;
120见到他,那位具足庄严的国王心生惊叹。
Disvā taṃ vimhayappatto, māṇabharaṇabhūpati.
41
41.
122听闻自己儿子那时所生的教令,
Sutvā nijassa puttassa, tadā sañjātasāsanaṃ;
123如同被甘露灌顶,心愿充满喜悦。
Amatenābhisittova, pītipuṇṇamanoratho.
42
42.
125那时,他释放了被囚禁在牢狱中的众人;
Mocāpetvā tadā kārā-ghare baddhe bahūjane;
126他向沙门与婆罗门施与了丰厚的布施。
Dānaṃ uḷāraṃ samaṇa-brāhmaṇānaṃ padāpayi.
43
43.
128乃至以大臣等为首的城镇居民们,
Amaccapamukhā cāpi, janāpuranivāsino;
129以芭蕉树、牌坊等,将王都装点得庄严华丽。
Kadalītoraṇādīhi, rājadhānī manekadhā.
44
44.
131将全城装饰一新,善加庄严与打扮;
Alaṅkaritvā sakalaṃ, sumaṇḍitapasādhitā;
132他们举办了盛大的庆典,持续数日,令人欢喜。
Chaṇaṃ mahantaṃ vattesuṃ, katipāhaṃ manoramaṃ.
45
45.
134依照吠陀所述的方式,举行了诞生等仪轨;
Vede vuttavidhānena, jātakammādikaṃ vidhiṃ;
135国王为王子完成了一切仪轨后,
Sabbaṃ samāpayitvāna, kumārassā’vanīpati.
46
46.
137便召请国师等婆罗门,即那些相状诵读师,
Purohitādayo vippe, tato lakkhaṇapāṭhake;
138先以供养与尊敬的仪轨行持。
Āṇāpetvāna sakkāra-sammānavidhipubbakaṃ.
47
47.
140他命他们为王子察看诸相;
Niyojesi kumārassa, lakkhaṇānaṃ paṭiggahe;
141他们完整验明了王子从头至脚等一切处的所有相好。
Sādhakaṃ sakalaṃ tassa, yatthapādādilakkhaṇaṃ.
48
48.
143他们忆念起身在大臣众中的你;
Upadhāriya mahāmacca-gaṇamajjhagatassa te;
144他们满怀喜悦,向国王与王后宣告。
Rājino deviyā cāpi, pakāsesuṃ pamoditā.
49
49.
146除了兰卡岛,还有阎浮洲的地面;
Laṅkādīpaṃ ṭhapetvāna, jambudīpatalampi ca;
147他善巧于将(王国)归于统一伞盖之下而统御受用。
Ekacchattaṅkitaṃ katvā-nubhottuṃ nipuṇo iti.
50
50.
149他们以资具令其满足后,愈加恭敬地询问:
Te santappiya bhogehi, bhiyyo pucchittha sādaraṃ;
150于所显现的一切(相)中,究竟是有灾祸,还是无灾祸?
Sandissamānaṃ yaṃkiñci, ariṭṭhaṃ atthi natthī’ti.
51
51.
152这位王子确实呈现出长寿之相。
Dīghāyuko kumāro’yaṃ, kiñci paññāyate vata;
153“他具有招来无灾祸的相应”,那些国王们说道。
Janakāriṭṭhayogo’ti, te mahīpatino’bravuṃ.
52
52.
155他投向了摧破敌众的威德臂膀;
Tassārijanasammaddi-patāpabhujayo gato;
156他名为“勇臂”,名符其实。
So parakkamabāhū’ti, anvatthanāmamaggahī.
53
53.
158在穿耳的吉祥庆典中,以及饮食供养的吉祥仪式中;
Kaṇṇave dhamahañceva, annupāsanamaṅgalaṃ;
159他令一切举办,通晓诸般仪轨,自始至终依法而行,无有遗余。
Kārāpiya vidhānaññū, yathāvidhimasesato.
54
54.
161臂膀雄健的王者,携同子嗣与诏书;
Rañño vikkamabāhussa, saputtuppattisāsanaṃ;
162为传此讯,即遣使臣奔赴波吒厘子城。
Vattuṃ sadūte pesesi, pulatthinagaraṃ tadā.
55
55.
164意为“于三类外甥之中,亦指具大福分者”。
Tehiso bhāgineyyassa, mahābhāgattanampi ca;
165Janakāriṭṭhayoga 意为父母等亲属之结合;闻此,骁勇臂力者起立。
Janakāriṭṭhayogañca, sutvā vikkamabāhuso.
56
56.
167吉祥啊!胜利王等诸王花鬘之首领。
Dhaññaṃ vijayarājādi-rājamālāya nāyakaṃ;
168犹如明耀的宝珠,你将生下我的外甥。
Maṇiṃva bhāsuraṃ mayhaṃ, bhāgineyyaṃ janesiso.
57
57.
170纵有种种衰损,于彼亦将无有;
Hāni yākācisatataṃ, yathā tassa na hessati;
171如是,愿此童子于我身旁成长!
Tathā mamantikeyeva, kumāro ettha vaḍḍhataṃ.
58
58.
173未得者求获,已得者守护;
Aladdhaṃ labhituṃ lābhaṃ, laddhañca parirakkhituṃ;
174此子象臂,于一切事皆不相应。
Sabbathā na samatthoyaṃ, putto gajabāhu mama.
59
59.
176虽具足英勇等德,亦只为降伏大因陀罗者;
Sūrabhāvādiyutto’pi, mahindavhaparosuto;
177因母族血统低劣,于我王权即不相应。
Nihīno mātugottena, na rajjassa raho mama.
60
60.
179我因安住不动,渐次积集,非一时而成。
Ṭhitassa vikkajātena, nekaso sañcitena me;
180犹如国王的外甥,必当分享欲乐。
Rajjassa bhāgineyyo’va, kāmaṃ bhāgī bhavissati.
61
61.
182于是,他派遣使者,去迎接那位童子。
Itipesesi dūte so, ānetuṃ taṃ kumārakaṃ;
183给予少年们资具后,剩余的部分便是精髓与赠礼。
Kumārā bharaṇaṃ datvā, sesaṃ sārañcupāyanaṃ.
62
62.
185勇臂大王从使者口中听闻一切后,
Sabbaṃ dūtamukhā sutvā, vīrabāhu mahīpati;
186他这番话合情合理,是我以智慧思量后所说。
Tassetaṃ vacanaṃ yuttaṃ, vuttaṃ mehita buddhiyā.
63
63.
188即便如此,但为防范自身灾祸而作此说。
Tathāpi ca nijāriṭṭha-paṭikāratthamīdisaṃ;
189差遣亲生骨肉、如宝之子,实不合宜。
Orasaṃ puttaratanaṃ, pesetuṃ nā’nurūpakaṃ.
64
64.
191勇臂啊,何况当那少年被带走之时,
Kiñca tattha kumāramhi, nīte vikkama bāhuno;
192犹如获得大风助力的翅膀,炽如烈火;
Pakkho laddhamahāvāha-balo viya hutāsano.
65
65.
194将以极高极盛的威光而炽燃;
Accunnatena mahatā, tejasā sañjalissati;
195我们的衰损必将变得巨大而深重。
Hānireva vatamhākaṃ, mahatī hessate bhusaṃ.
66
66.
197当那些使者落入他掌中时,他便抚拍胸膛;
Iti hatthe gatānaṃ so, dūtānaṃ thanayaṃ sakaṃ;
198他将这些使者遣返之后,更以诚意令他们心悦诚服。
Apesetvā visajjesi, pasādiya manena so.
67
67.
200与妻儿和合同住,共享天伦。
Saputtadārehi samaggavāsaṃ,
201人主便住于此处;
Narādinātho nivasaṃ tahiṃso;
202为剧烈的大热病所逼恼,
Tibbena phuṭṭho mahatāgadena,
203他与王位一同舍弃了国土。
Rajjena saddhiṃ vijahittha desaṃ.
206在为令善人净信与悚惧而作的《大史》中
Sujanappasādasaṃve gatthāya kate mahāvaṃse
207名为「王子出世」
Kumārodayo nāma
208第六十章。
Saṭṭhimo paricchedo.