第五十二章
第五十二章
Dvipaññāsatima pariccheda
1名为“三王”。
Tirājakonāma
1
1.
3于是,他经受了兰卡的加冕,之后,得到了随军而来的兵力,
Tato laṅkābhisekaṃ so, patvā seno kamāgataṃ;
4从摩诃林达尊足下,接受了太子的位阶。
Mahindassādipādassa, yuvarājapadaṃ adā.
2
2.
6这位大贤大诗人博学通达,处中间于朋友群中;
Pañño mahākavī byatto, majjhatto mittasattusu;
7他以仁慈和慈爱相应,君王时常具足这些德行。
Yutto dayāya mettāya, rājā so sabbadā ahu.
3
3.
9诸天超越了时节,正当而持续不绝;
Kālaṃ devo’natikkamma, sammā dhārābhivassati;
10那些住于国中众人,无忧无惧,永远安乐。
Raṭṭhe tasmiṃ vasantā’suṃ, sukhitā nibbhayā sadā.
4
4.
12当时他端坐在铁楼之中,开始讲说法义;
Suttantaṃ lohapāsāde, nisinno vaṇṇayī tadā;
13身边环绕着诸宗派居士,君王亦在其侧护卫。
Nikāyattayavāsīhi, rājā so parivārito.
5
5.
15其手持着铁质骨器,镶嵌多种宝饰;
Dāṭhadhātukaraṇḍaṃ so, nānāratanabhūsitaṃ;
16未在四方四处游说时,常以供养佛骨礼敬众多。
Akā catuvihāresu, dhātupūjā ca’nekadhā.
6
6.
18他以聪慧将丝绸之村围绕,宽广广大,
Pariveṇaṃ sitthagāmaṃ, kāretvā vutthamattanā;
19如同守护自己的儿子一般,三冬已过亦终守此处。
Lokaṃ puttaṃva pāletvā, tivassena divaṅgato.
7
7.
21少年王摩兴多那,即位为国王,不久之时;
Yuvarājā mahindo so, rājāsi tadanantaraṃ;
22是大福德者,大光明者,大军队者,大威名者。
Mahāpuñño mahātejo, mahāseno mahāyaso.
8
8.
24曾独自率军侵入兰加岛,杀戮盗贼群,
Ekacchattaṃ akā laṅkaṃ, ghātetvā corupaddavaṃ;
25亲自统率军队,常为诸区域的领袖。
Akaṃsu tamupaṭṭhānaṃ, niccamaṇḍalanāyakaṃ.
9
9.
27仍在兰加时,是众士族的王主;
Vijjamānepi laṅkāyaṃ, khattiyānaṃ narādhipo;
28生于迦陵国王族的公主家中。
Kāliṅgacakkavattissa, vaṃse jātaṃ kumārikaṃ.
10
10.
30他将伟大的国王供养完毕后,安置于自己身边;
Āṇāpetvāna taṃ agga-mahesiṃ attano akā;
31他的儿女共生了两个,女儿中独有一位名为曼若摩。
Tassā puttā duve jātā, dhītā ekā manoramā.
11
11.
33他将长子赐予王位,同时也将女儿送与另外一位国王;
Ādipāde akā putte, dhītaraṃ coparājiniṃ;
34如此,锡兰王族的始祖,向众诸侯立定了此规。
Iti sīhaḷavaṃsañca, paṭṭhapesi sabhūpati.
12
12.
36年幼时此地,被那深爱恩泽的人统治;
Balakāyaṃ imaṃ desaṃ, maddanatthāya vallabho;
37他派遣使者往龙之岛去,诸侯闻其事迹亦聚集于此。
Pesesi nāgadīpaṃ so, sutvā taṃ bhūpati idha.
13
13.
39当时,给予武力,任命军王为总司令;
Balaṃ datvāna senavha-rājasenāpatiṃ tadā;
40以其力量,这位亲近之人被派遣前去作战。
Vallabhassa balene’sa, yujjhituṃ tattha pesayi.
14
14.
42总司令亲自前往那里,凭借这位国王的力量;
Gantvā senāpatī tattha, balene’tassa rājino;
43作战并消灭敌人后,他占据了战场。
Yujjhitvā taṃ vināsetvā, gaṇhi so yuddhamaṇḍale.
15
15.
45国王们未能战胜他,那些亲近者亦然;
Asakkento imaṃ jetuṃ, rājā naṃ vallabhādayo;
46国王们因友好关系共同协助他们。
Rājāno mittasambandhaṃ, laṃkindena akaṃsu te.
16
16.
48此如国王的威光,犹如占据于印度大陆之中。
Icchevaṃ rājino tejo, jambudīpamavatthari;
49渡越至兰卡,越过大海。
Pattharitvāna laṃkāyaṃ, ullaṅghitvāna sāgaraṃ.
17
17.
51为宣说正法者,并未因此而获得究竟解脱;
Saddhammaṃ kathāyantānaṃ, katvā sammā na muttamaṃ;
52然闻法后国王内心欢喜,欢悦于佛陀教法。
Dhammaṃ sutvāna so rājā, pasanno buddhasāsane.
18
18.
54那国王召集起披着尘堆衣的比丘们,
Rājā so sannipātetvā, paṃsukūlikabhikkhavo;
55请他们前往自己的宫殿,妥善安置供养。
Yācitvā attano gehaṃ, āṇāpetvāna sādhukaṃ.
19
19.
57设定座具以后,端坐而食;
Āsanaṃ paññapetvāna, nisīdāpiya bhojanaṃ;
58施予广大而清净的食物,如同每日只有一餐般恒常。
Dāpesi vipulaṃ suddhaṃ, sadā ekadine viya.
20
20.
60为多位诸王及女王中修行者,送上多种美味;
Anekabyañjanaṃ rājā-raññakānaṃ tapassinaṃ;
61施予清净无染、美味广大之食物,恒时不变。
Pesesi bhojanaṃ suddhaṃ, mahagghaṃ vipulaṃ sadā.
21
21.
63分别送给体弱的修行者;
Vejjeva pesayitvāna, vilānānaṃ tapassinaṃ;
64对其温和亲近,恒常予以治疗与护理。
Santikaṃ so dayāvāso, tikicchāpesi niccaso.
22
22.
66糖蜜是浓稠成品,大蒜汁液亦然;
Guḷāni ghanapākāni, lasuṇānaṃ rasāni ca;
67嚼食槟榔叶和烟草烟灰,饭后常常取用。
Tambulamukhavāsañca, pacchabhatte adā sadā.
23
23.
69涂抹在叶片上的是大蒜和胡椒;
Pattesu pūrayitvāna, lasuṇaṃ maricampi ca;
70以及长胡椒果串、糖蜜和三果。
Pipphalisaṅgīverāni, guḷāni tiphalāni ca.
24
24.
72还有容器、油、蜂蜜和救护药品;
Ghataṃ telaṃ madhuñcāya, pāpurattharaṇāni ca;
73尘堆衣比丘们各自常备这些物品。
Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, paccekaṃ sabbadā adā.
25
25.
75一切袈裟等众多法器,乃是土地之主为所属。
Cīvarādīni sabbāni, parikkhārāni bhūpati;
76这些物品制成之后,供献给穿尘衣的比丘。
Kārāpetvāna dāpesi, bhikkhūnaṃ paṃsukulinaṃ.
26
26.
78国王在大寺院中,为每一位比丘分别供养九十件新衣。
Rājā mahāvihārasmiṃ, ekekassa hi bhikkhuno;
79这些衣服用于袈裟之用而施与。
Paccekaṃ navavatthāni, cīvaratthāya dāpayi.
27
27.
81同团体、同处所的比丘们居住者,为追求财物滋益之人,
Nikāyattayavāsīnaṃ, bhikkhūnaṃ lābhavāsinaṃ;
82在两个月中,国王平等地为他们施予称量财物。
Tulābhāramadā dvīsu, vāresu samahīpati.
28
28.
84国王不应享受诸天之物,
Rājā so nāgatebhogaṃ,
85国王不应享受僧团之物;
Rājāno saṅghabhogato;
86不应拿取石头,
Na gaṇhantūni pāsāṇe,
87也不应刻写和收藏。
Likhāpetvā nidhāpayi.
29
29.
89应宣说佛陀言教,赞叹其庇护与功德;
Kathāpetvāna buddhassa, saraṇāni guṇenava;
90同时应供养无依者及彼众生的食物和必须品。
Anāthehi ca tesañca, bhattavatthāni dāpayi.
30
30.
92建造施舍厅,于象牙树地之处;
Dānasālaṃ karitvāna, hatthisālakabhūmiyaṃ;
93向乞求者给予布施,亦为其设立卧具住所。
Yācakānaṃ adā dānaṃ, tesañca sayanāsanaṃ.
31
31.
95于医师所居之所皆设药床及卧具;
Vejjasālāsu sabbāsu, bhesajjaṃ mañcakañca so;
96盗贼被禁锢之牢狱,恒常供给饮食。
Corānaṃ bandhanāgāre, niccaṃ bhattāni dāpayi.
32
32.
98为猴王、大象及猛兽犬类,
Vānarānaṃ varahānaṃ, migānaṃ sunakhāna ca;
99供给饭食与饮水,慈悲护持随意施予。
Bhattaṃ pūvañca dāpesi, dayāvāso yathicchakaṃ.
33
33.
101国王在四种修行处成就之时,便置办供养肆意起居的比丘;
Rājā catuvihāresu, katvā so vīhirāsayo;
102按其所愿自由接纳,称为无所依止而施予。
Yathicchitena gaṇhantu, anāthā iti dāpayi.
34
34.
104用各种供养尊敬他们,完成至高吉祥供养;
Nānāpūjāhi pūjetvā, katvā maṅgalamuttamaṃ;
105随后与比丘们讲说先前戒律的深广义理。
Kathāpesi ca bhikkhūhi, byattehi vinayaṃ tadā.
35
35.
107由尊长比丘、法友以及已成正行刹车巷住持者;
Therena dhammamittena-sitthagāmakavāsinā;
108供奉他们之后,撰写详细的教法阐述。
Pūjayitvāna kāresi, abhidhammassa vaṇṇanaṃ.
36
36.
110依《坚固之蛇》名义,长老林居者所持。
Dāṭhānāgā’bhidhānena, therenā’raññavāsinā;
111以兰卡装饰为本,宣说深义教法。
Laṃkālaṃkārabhūtena, abhidhammaṃ kathāpayi.
37
37.
113用竹扇等供养,奉献黄金花环佛塔;
Paṭṭakañcukapūjāhi, hemamālikacetiyaṃ;
114随舞乐与香气,并各种花卉供养。
Naccagītehi gandhehi, pupphehi vividhehi ca.
38
38.
116用灯串与熏香,多方恭敬顶礼之后,
Dīpamālāhi dhūpehi, pūjayitvāna’nekadhā;
117分配其衣物,亲自施予诸比丘。
Tassa vatthāni bhājetvā, bhikkhūnaṃ dāpayī sayaṃ.
39
39.
119他常常在自己的王国中,遍游各处园林;
Sadā so attano rajje, uyyānesu tahiṃtahiṃ;
120采摘花朵,供奉三宝。
Āṇāpetvāna pupphāni, pūjesi ratanattayaṃ.
40
40.
122有一用檀香木制成的宫殿,形似胡椒圆环;
Pāsādaṃ candanaṃ nāma, kātuṃ maricavaṭṭiyaṃ;
123在比丘们修行之地,也以此宫殿布施供养。
Akārambhañca bhikkhūnaṃ bhogagāme ca dāpayi.
41
41.
125将发丝宝藏收藏其中,用宝器盛放;
Kesadhātuṃ nidhāpetvā, karaṇḍaṃ ratanehi so;
126制成后供奉,并将其安置在那里,作为统治者所在。
Kārayitvāna pūjesi, ṭhapetvā tattha bhūpati.
42
42.
128以黄金、银色丝织品覆盖塔庙圣地的舍利塔;
Soṇṇarajatapaṭṭehi , thūpārāmamhi cetiyaṃ;
129诸侯依照其本分庄严覆盖,为其供养礼敬。
Chādāpetvā yathārajjaṃ, pūjaṃ kāresi bhūpati.
43
43.
131诸王在舍利塔所在宝阁建造黄金门扉;
Tasmiṃ dhātughare rājā, soṇṇadvāramakārayi;
132焰光炽烈如同阳光普照,辉映灿烂。
Pajjalantaṃ sineruṃva, raṃsīhi sūriyassa so.
44
44.
134表面涂覆象征寒冷的染料,增强装饰华美;
Jhāpitaṃ coḷarājassa, balena padalañchane;
135他为四座舍利塔营造了一座庄严秀丽的宫室。
Catunnaṃ cetiyānaṃ so, ramanīyaṃ gharaṃ akā.
45
45.
137在城中心,建造了坚固如岩石的宅院;
Jhātaṃ nagaramajjhamhi, dāṭhādhātugharaṃ akā;
138又建有法集室以及宏伟的巴利文藏书楼。
Dhammasaṅgaṇīgehañca, mahāpāḷiñca bhūpati.
46
46.
140搭起牌楼式的凉亭,其中有大地之王的象征;
Tambūlamaṇḍapaṃ katvā, tattha suṅkaṃ mahīpati;
141为供给比丘们使用,特别为了医药用而施舍。
Bhikkhūnaṃ theravaṃse so, bhesajjatthāya dāpayi.
47
47.
143另建了一处名为大吉祥的居所,
Upassayaṃ karitvāna, mahāmaṅgalanāmakaṃ;
144供已出生于长老传承中的比丘尼们安住。
Theravaṃsamhi jātānaṃ, bhikkhunīnaṃ adāpayi.
48
48.
146当时,玛徒罗达夜王于诚实清净之意起,开始了工程;
Mātulodayarājena, āraddhaṃ sādhunā tadā;
147国王大力完成了名为宝光殿的宫殿建筑。
Niṭṭhāpesi mahīpālo, pāsādaṃ maṇināmakaṃ.
49
49.
149当时在祇园给孤独园中,有四处围墙;
Pariveṇāni cattāri, tasmiṃ jetavane tadā;
150这些围墙都是那位国王的奴仆所建造。
Kārāpayiṃsu cattāro, amaccā tassa rājino.
50
50.
152国王的王后名为清誉,亦称美妙;
Rañño kittisamādevī, kittināmā manoramā;
153在宝塔园背后,她建造了一处无忧园围墙。
Pariveṇaṃ akārāmaṃ, thūpārāmassa pacchato.
51
51.
155他当时住在那园林中,没有着用粗布衣。
Sā tasmiṃ pariveṇe ca, akā kappāsagāmake;
156又在袈裟舍利塔中,有三池净水。
Cīvaracetiye ceva, tisso pokkharaṇī suci.
52
52.
158那面有十二条宝带,旌旗是镀金的;
Dvādasaratanāyāmaṃ, dhajaṃ soṇṇamayañca sā;
159他在舍利塔上,供奉集聚功德的黄金项链。
Pūjesi puññasambhāraṃ, hemamālika cetiye.
53
53.
161那个家庭主人的会堂里,则有他的儿子居住;
Gihīnaṃ vajjasālañca, putto tassā pureakā;
162又有居住在外的比丘们,和教化善根的众人。
Guṇavāsakkasenānī, bhikkhūnañca purābahi.
54
54.
164国王在四处游行礼拜之中,于神圣宫殿庄严处所,
Rājā catuvihāresu, dibbapāsādasannibhe;
165修建凉亭之后,施行多种珍贵宝物供养。
Maṇḍape kārayitvāna, dhātupūjā anekadhā.
55
55.
167一岁一度,勤勉不懈,国王作为土地的主人,
Vassamekamatikkamma, kārāpetvā mahīpati;
168善护先王遗留的美德法行。
Cārittaṃ pubbarājūnaṃ, paripālesi sādhukaṃ.
56
56.
170如此等诸多清净功德诸行广施,庄重殊胜多般,
Evamādīni puññāni, uḷārāni anekadhā;
171历经十六年,国王圆满成就,归入三界。
Katvā soḷasame vasse, rājā so tidivaṃ gato.
57
57.
173因此出生的那位国王,已统领军队十二年;
Jāto paṭicca taṃ rājaṃ, senā dvādasavassiko;
174他是迦陵提天女之子,那时为王子。
Kāliṅgadeviyā putto, pattarajjo tadā ahu.
58
58.
176最幼弟弟承袭了太子之位;
Udayassa kaniṭṭhassa, yuvarājapadaṃ adā;
177父亲乃军队统帅,他自己成为军队统帅。
Pitu senāpati seno, tassa senāpati ahu.
59
59.
179带领后方兵力时,他于军队统帅离开时掌权;
Paccantaṃ balamādāya, gate senāpatimhi so;
180与母亲同住,他是其弟中最幼者。
Mātarā saha vattantaṃ, kaṇiṭṭhaṃ tassa bhātaraṃ.
60
60.
182魔曾派遣大勇士前去,当时担任军队统帅的便是此人;
Mārāpetvā mahāmallaṃ, akā senāpatiṃ tadā;
183此人名为阿摩叉,乃语族的领导者。
Amaccaṃ udayaṃ nāma, sakaṃ vacanakārakaṃ.
61
61.
185听闻此事后,他怒不可遏,立即成为军队统帅;
Taṃ sutvā kupito hutvā, seno senāpati tadā;
186凭借武力亲自前来,誓言要制服那些勇士。
Balamādāya āgañchi, gaṇhissāmīti sattavo.
62
62.
188国王闻此有所作为,亲自发表训示;
Sutvāna taṃ mahīpālo, katavantaṃ vācamattano;
189他言必将保护阿摩叉,若其离去则将出征讨伐。
Rakkhāmi taṃ amaccanti, gato nikkhamma rohaṇaṃ.
63
63.
191于是那魔离去,迎来了太子与王后;
Tassa māyā nivattitvā, yuvarājañca rājiniṃ;
192他怒气冲冲地抓住他们,召集军队前往战斗。
Ādāya kupitā tena āṇāpesi camūpatiṃ.
64
64.
194由此他如同聚集会众般,聚集了战士;
Tāya so saṅgahītova, damiḷe sannipātiya;
195赐予他们国土,居住于布陀城市。
Datvā janapadaṃ tesaṃ, puṭatthinagare vasī.
65
65.
197为了与那国王交战,他派遣了罗罕纳军队;
Yujjhituṃ tena so rājā, balaṃ pesesi rohaṇā;
198将军毁灭了那国王的一切军力。
Senāpati vināsesi, sabbaṃ taṃ rājino balaṃ.
66
66.
200达米拉为彼国土,如魔鬼般暴虐凌迫众生,
Damiḷā te janapadaṃ, pīḷetvā rakkhasā viya;
201众人不堪其苦,急欲寻求安息之地。
Vilumpitvāna gaṇhanti, narānaṃ santakaṃ tadā.
67
67.
203人众已被摧残,欲往国王府邸求助,
Khittā manussā gantvāna, rohaṇaṃ rājasantikaṃ;
204详细上书诉说此苦,携其臣婢共同陈述。
Nivedesuṃ pavattiṃ taṃ, mantetvā sacīvehi so.
68
68.
206欲护持教法与国家,乃舍弃军队统帅之职,
Rakkhituṃ sāsanaṃ raṭṭhaṃ, tampahāya camūpatiṃ;
207与军队议和后,亲率大军至普罗提尼城。
Sandhiṃ katvāna senena, puḷatthinagaraṃ agā.
69
69.
209在摩诃世生下自己之后,保持其家族的传承;
Mahesiṃ attajaṃ katvā, pāletuṃ vaṃsamattano;
210生育了一子,此子名为迦叶,品德出众;
Puttaṃ uppādayitvāna, kassapaṃ nāma uttamaṃ.
70
70.
212当时居于那兰陀的国中,世人多不喜爱其亲近者;
Vasante tattha laṃkinde, ahitā vallabhā janā;
213未能获得供养众天的保护,住在其身旁之地;
Alabhantā suraṃ pātu-māriyā tassa santike.
71
71.
215饮酒时显露出其恶习,是这土地的国王;
Majjapāne guṇaṃ vatvā, pāyesuṃ taṃ mahīpatiṃ;
216饮酒后沉醉失态,因而成为醉鬼。
Pivitvā majjapānaṃ so, mattabyāḷo ahu tadā.
72
72.
218断除了饮食的依赖,舍弃了难以得着的境地;
Āhārānaṃ khayaṃ patvā, cajitvā dullabhaṃ padaṃ;
219认为这是第十个年头,如同一位年轻的国王。
Mato so dasame vasse, taruṇoyeva bhūpati.
73
73.
221从此明知恶友的存在,
Ito viditvā khalupāpamitta-
222应当破除这般恶行的生起与消灭的缘由;
Vidheyyabhāvaṃ parihāni hetuṃ;
223这儿是幸福之地或混乱之所,
Sukhattitoyeva ida vā huraṃ vā;
224愚人当舍弃它们,宛如舍弃剧毒般之物。
Jahantu te ghoravisaṃ’va bālaṃ.
225在为令善人生起信悦与悚惧而作的《大史》中,名为“三王”。
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃseti rājako nāma
226第五十二章。
Dvipaññāsatimo paricchedo.