第六章
1第六章
Chaṭṭhapariccheda
2维阇耶的到来
Vijayāgamanaṃ
1
1.
2往昔,在汪伽国的汪伽城中,曾有一位汪伽王;
Vaṅgesu vaṅganagare, vaṅgarājā ahu pure;
3她是羯陵伽王的女儿,也是那位国王的王后。
Kāliṅgarañño dhītā’si, mahesī tassa rājino.
2
2.
5那位国王与那位王后,育有一女。
So rājā deviyā tassā, ekaṃ alabhi dhītaraṃ;
6相师们为她预言:她将与摩揭陀王共住。
Nemittābyākaruṃ tassā, saṃvāsaṃ magarājinā.
3
3.
8她容貌极为美丽,且极度贪著欲乐;
Atīva rūpiniṃ āsi, atīva kāmagiddhinī;
9虽为天女,却因羞耻而为天神与天后所厌弃。
Devena deviyā’cāpi, lajjāyā’si jagucchitā.
4
4.
11她孤身而出,渴求自在游荡的快乐;
Ekākinī sā nikkhamma, serīcārasukhatthinī;
12跟随一支前往摩揭陀的商队同行,无人知晓她的身份。
Satthena saha aññātā, agā magadhagāminā.
5
5.
14在拉拉国的密林中,一头狮子扑袭了商队;
Lāḷaraṭṭhe aṭaviyā, sīho satthamabhiddhavi;
15其余群兽四散奔逃,惟避狮行所向之处。
Aññattha sesā dhāviṃsu, sīhagatadisantusā.
6
6.
17狮子捕获猎物后,离去时瞥见那猎物,便生起贪爱;
Gaṇhitvā gocaraṃ sīho, gacchaṃ disvā tamā’rato;
18他为贪爱所迷醉,摇尾竖耳。
Ratto upāgalālento, laṅgulaṃ pattakaṇṇako.
7
7.
20她见到他后,忆起曾听闻的占相师之言。
Sā taṃ disvā saritvāna, nemittavacanaṃ sutaṃ;
21她无所畏惧,抚摸他的肢体,令他欢喜。
Abhītā tassa aṅgāni, rañjayanti parāmasi.
8
8.
23因她的碰触而生起贪爱,将她负于背上——此事已闻。
Tassā phassenā’ti ratto, piṭṭhiṃ āropiyā’sutaṃ;
24狮子将她带回自己的洞穴,便与她一同过活。
Sīho sakaṃ guhaṃ netvā, tāya saṃvāsamācari.
9
9.
26由彼同居之缘,日后产下一对双胞胎;
Tena saṃvāsamanvāya, kālena yamake duve;
27一子一女,这位公主生下了他们。
Puttañca dhītarañcāti, rājadhītā janesi sā.
10
10.
29他的儿子手足具狮子相,因此得名。
Puttassa hatthapādā’suṃ, sīhākārā tato akā;
30他们据此为他取名狮臂,为女儿取名狮西瓦利。
Nāmena sīhabāhuṃ taṃ, dhītaraṃ sīhasīvaliṃ.
11
11.
32儿子年满十六岁时,向母亲询问心中的疑惑。
Putto soḷasavasso so, mātaraṃ pucchi saṃsayaṃ;
33母亲,你与我们的父亲,为何如此不相配?
Tuvaṃ pitā ca no amma, kasmā visadisā iti.
12
12.
35她把一切都告诉了他,问道:“我们该怎么办?”他回答:
Sā sabbamabravī tassa, kiṃnayāmā’ti so’bravi;
36她说:“父亲,用岩石把你的洞口封住吧。”
Guhaṃ thaketitāto te, pāsāṇenāti sā’bravi.
13
13.
38他以肩膀搬来巨石,封住了大洞穴。
Mahāguhāya thakanaṃ, khandhenā’dāya so akā;
39仅一日间,往返五十由旬。
Ekāhene’va paññāsa-yojanāni gatāgataṃ.
14
14.
41当狮子们外出觅食时,他将母亲安置在右侧。
Gocarāya gahe sīhe, dakkhiṇasmiñhi mātaraṃ;
42将弟弟置于左侧,三人便迅速离去。
Vāme kaṇiṭṭhiṃ katvāna, tayo sīghaṃ apakkamī.
15
15.
44他们穿上树枝衣,来到了边界的村庄。
Nivāsetvāna sākhaṃ te, paccantaṃ gāmamāgamuṃ;
45那时,国王女儿的舅表兄弟正在那里。
Tatthāsi rājidhītāya, mātulassa suto tadā.
16
16.
47他是旺伽国王的将军,驻守在边境的村庄。
Senāpati vaṅgarañño, ṭhito paccanta gāmako;
48他坐在榕树根旁,安排着事务。
Nisinnovaṭamūlaleso, kammantaṃ saṃvidhāyakaṃ.
17
17.
50见到他们后,被问起时,他们说:“我们是森林居民。”
Disvā te pucchite’vocuṃ, aṭavī vāsino mayaṃ;
51于是,那位军队之主赐予了他们衣服。
Iti so dāpayī tesaṃ, vatthāni dhajinī pati.
18
18.
53那些盛食的叶极为殊胜,他们将食物置于叶上施与。
Tānā’hesuṃ uḷārāni, bhattaṃ paṇṇesu dāpayi;
54由于他们的功德,那些叶片化作了金盘。
Sovaṇṇabhājananā’suṃ, tesaṃ puññena tāni ca.
19
19.
56于是,将军惊异地问道:“你们是谁?”
Tena so vimhito pucchi, ke tumheti camūpati;
57国王的女儿将自己的出身与族姓告诉了他。
Tassa sā jātigottāni, rājadhītā nivedayi.
20
20.
59于是,军队之主带上了姑母的女儿,
Pitucchā dhītaraṃ taṃ so, ādāya dhajinī pati;
60前往梵伽城后,便与她同居。
Gantvāna vaṅganagaraṃ, saṃvāsaṃ tāya kappayi.
21
21.
62狮子迅速进入山洞,却未见到那三人;
Sīho sīghaṃ guhaṃ gantvā, te adisvā tayo jane;
63他被丧子之痛所折磨,不吃也不喝。
Aṭṭito puttasokena, na ca khādi na cā’pivi.
22
22.
65他四处寻找那两个男孩,来到了一座边地村落;
Dārake te gavesanto, agā paccantagāmake;
66凡所至之处,无论哪座村庄,他皆遭人驱逐。
Ubbāsīyati so so’va, yaṃyaṃ gāmamupeti so.
23
23.
68边境的居民便前去,将他的所为禀告了国王:
Paccantavāsino gantvā, rañño taṃ paṭivedayuṃ;
69狮子正在残害您的国土,大王,请您制止它。
Sīho piḷeti te raṭṭhaṃ, taṃ deva paṭisedhaya.
24
24.
71那是他从前设在象肩处的禁行处;
Alakaṃ nisedhakaṃ tassa, hatthikkhandhagataṃ pure;
72“去取狮子之乳来!”他遣出了一千人。
Ādetu sīhadāyīti, sahassaṃ so pacārayi.
25
25.
74正如二千与三千,乃至人主亦复如是。
Tatheva dvesahassāni, tīṇicā’pi narissaro;
75前二回合,母亲为护狮臂者而作遮止。
Dvīsu vāresu vāresi, mātā sīhabhujaṃ hitaṃ.
26
26.
77至第三回合,狮臂者不待诘问便遭擒获。
Aggahi tatiye vāre, sīhabāhu apucchiya;
78那三千人想要杀害自己的母亲与亲生父亲。
Mātaraṃ tisahassaṃ taṃ, ghātetuṃ pitaraṃ sakaṃ.
27
27.
80他们将王子引见给国王,国王便对他这样说:
Rañño kumāraṃ dassesuṃ, taṃ rājā idha mabravi;
81你若能捕获那狮子,我便将那个国家赐予你。
Gahito yadi sīho te, dammi raṭṭhaṃ tadeva te.
28
28.
83他走向那洞穴入口,从远处便看到了狮子;
So taṃ gantvā guhādvāraṃ, sīhaṃ disvāva ārakā;
84他因慈爱儿子,射出一箭,想要射穿它。
Entaṃ puttasinehena, vijjhituṃ taṃ saraṃ khipi.
29
29.
86那支箭尚未触及芦苇的尖端,便因他的慈心而停住了;
Saro naḷātamāhacca, mettacittena thassa tu;
87就在王子的脚边,箭矢折返,坠落于地。
Kumārapādamūle’va, nivatto pati bhūmiyaṃ.
30
30.
89如此到了第三次,野猪林之主方才动怒。
Tathā’si yāva tatiyaṃ, tato kujjhimigāmipo;
90于是,箭被射出,贯穿他的身体,透体而过。
Tato khitto sarotassa, kāyaṃ nibbijja nikkhami.
31
31.
92他取回自己的鬃毛与狮头,便带着本城回去了。
Sakesaraṃ sīhasīsaṃ, ādāya sapuraṃ agā;
93那时,死去的邦伽王,如此过了七日。
Matassa vaṅgarājassa, sattāhāni tadā ahu.
32
32.
95由于国王无子,而且他们对其业行感到满意;
Rañño aputtakattā ca, patītā cassa kammunā;
96听闻国王有了孙子,又认出了母亲。
Sutvā ca rañño nattuttaṃ, sañjānitvā ca mātaraṃ.
33
33.
98大臣们聚集一处,心无嫌隙,同心一意。
Amaccā sannipatitā, akhilā ekamānasā;
99他们对狮臂王子说:“你将成为国王。”
Sīhabāhu kumārassa, rājā hohīti abravuṃ.
34
34.
101他接受王位后,便将王位交给了母亲的丈夫。
So rajjaṃ sampaṭicchitvā, datvā mātu patissa taṃ;
102他带着狮鬃,亲自前往自己的出生地。
Sīhasīvalimādāya, jātabhūmiṃ gato sayaṃ.
35
35.
104他在那里建造了一座城,名为狮子城。
Nagaraṃ tattha māpesi, ahu sīhapuranti taṃ;
105于百由旬之森林中,亦安置村庄与人众。
Araññe yojanasate, gāme cāpi nivesayi.
36
36.
107往昔,于拉拉国彼城中,狮臂王为君;
Lāḷaraṭṭhe pure tasmiṃ, sīhabāhunarādhipo;
108立西哈西瓦莉为后已,执掌该国政。
Rajjaṃ kāresi katvāna, mahesiṃ sīhasīvaliṃ.
37
37.
110王后十六次生育,皆为双胞胎。
Mahesī soḷasakkhattuṃ, yamake ca duve duve;
111她所生的儿子中,长子名为维阇耶。
Putte janayi kālesā, vijayo nāma jeṭṭhako.
38
38.
113次子名为苏弥多,共有三十二个儿子;
Sumitto nāma dutiyo, sabbe dvattiṃsa puttakā;
114过了一段时日,国王为维阇耶灌顶,立他为副王。
Kālena vijayaṃ rājā, uparajje’bhi secayi.
39
39.
116维阇耶行为不端,他的随从也是如此;
Vijayo visamācāro, āsi tamparisāpi ca;
117他们做了许多暴行,令人难以忍受。
Sāhasāni anekāni, dussahāni kariṃsute.
40
40.
119大众愤怒,便将此事禀告了国王;
Kuddho mahājano rañño, tamatthaṃ paṭivedayi;
120国王安抚他们之后,善加告诫了儿子。
Rājā te saññapetvāna, puttaṃ ovadi sādhukaṃ.
41
41.
122第二次一切如故,到第三次时;
Sabbaṃ tatheva dutiyaṃ, ahosi tatiyaṃ pana;
123大众愤怒地说:“处死你的儿子!”
Kuddho mahājano āha, puttaṃ ghātehi te iti.
42
42.
125那时,胜利王与他的随从眷属,
Rājā’thavijayaṃ tañca, parivārañca tassa taṃ;
126令七百人剃去半边头发,
Sattasatāni purise, kāretvā addhamuṇṇake.
43
43.
128令人将他们装载上船后,放逐于大海之中;
Nāvāya pakkhipāpetvā, vissajjāpesi sāgare;
129同样地,他们的妻子,以及年幼的孩子也是如此。
Tathā tesaṃ bhariyāyo, tatheva ca kumārake.
44
44.
131那些男子、女人和孩童,被一一分开遣送;
Visuṃ visuṃ te vissaṭṭhā, purisitthikumārakā;
132他们各自登上不同的岛屿,并在那里安住。
Visuṃ visuṃ dīpakasmiṃ, okkamiṃsu vasiṃsu ca.
45
45.
134称为“裸身岛”者,即幼童所登之岛;
Naggadīpoti ñāyittha, kumārokkantadīpako;
135妻子们登上的岛屿,则名为“大因陀罗岛”。
Bhariyokkantadīpo tu, mahindadīpako iti.
46
46.
137而胜利王子在苏波罗迦港登岸;
Suppārake paṭṭanamhi, vijayo pana okkami;
138在那里,他的随众因恐惧而喧哗,他因害怕又重新登上了船。
Parisā sāhasene’ttha, bhīto nāvaṃ punā’ruhi.
47
47.
140名为胜利的王子,在楞伽岛登陆;
Laṃkāyaṃ vijayasanāmako kumāro;
141那位坚定智慧者,登临铜掌岛。
Otiṇṇo thiramati tambapaṇṇidīpe;
142在双娑罗树之间;
Sālānaṃ yamakaguṇānamantarasmiṃ;
143如来右胁而卧、入般涅槃之日。
Nibbātuṃ sayitadine tathāgatassa.
146在为使善人生起净信与悚惧而作的《大史》中
Sujanapasādasaṃve gatthāyakate mahāvaṃse
147名为“维阇耶到来”
Vijayāgamanaṃnāma
148第六章。
Chaṭṭhāparicchedo.