第六章
第六章
Chaṭṭhapariccheda
1维阇耶的到来
Vijayāgamanaṃ
1
1.
3在泗水国的泗水城中，国王曾居于此城；
Vaṅgesu vaṅganagare, vaṅgarājā ahu pure;
4迦陵伽国王有一个女儿，是这位国王的王后。
Kāliṅgarañño dhītā’si, mahesī tassa rājino.
2
2.
6这位国王从其王后得到一个女儿；
So rājā deviyā tassā, ekaṃ alabhi dhītaraṃ;
7此女无恶相，那位蛮王住在那里。
Nemittābyākaruṃ tassā, saṃvāsaṃ magarājinā.
3
3.
9此女容貌极美，极好色欲；
Atīva rūpiniṃ āsi, atīva kāmagiddhinī;
10虽为诸天中之天女，仍因羞耻而脸红。
Devena deviyā’cāpi, lajjāyā’si jagucchitā.
4
4.
12她独自一人离开，适应独行自在的生活；
Ekākinī sā nikkhamma, serīcārasukhatthinī;
13与导师及同伴一道，前往摩揭陀境内。
Satthena saha aññātā, agā magadhagāminā.
5
5.
15狮子在森林国度奔跑，声震七处；
Lāḷaraṭṭhe aṭaviyā, sīho satthamabhiddhavi;
16其他狮王向狮子王致意，满意其威仪。
Aññattha sesā dhāviṃsu, sīhagatadisantusā.
6
6.
18狮子把领域控制住，离开时观察四方，不恋黑暗；
Gaṇhitvā gocaraṃ sīho, gacchaṃ disvā tamā’rato;
19他因愤怒而赤红，亮爪如钩锐利。
Ratto upāgalālento, laṅgulaṃ pattakaṇṇako.
7
7.
21彼见此事后，随即以此为征兆的言辞闻知；
Sā taṃ disvā saritvāna, nemittavacanaṃ sutaṃ;
22其身诸处皆生畏惧，因而引起极大忧惧。
Abhītā tassa aṅgāni, rañjayanti parāmasi.
8
8.
24对此触缘心生厌恶，将痒疹视为负担，此事亦已闻知；
Tassā phassenā’ti ratto, piṭṭhiṃ āropiyā’sutaṃ;
25狮子领伴潜入洞穴，与其同住。
Sīho sakaṃ guhaṃ netvā, tāya saṃvāsamācari.
9
9.
27时光流转，二者如影随形，均相依相随；
Tena saṃvāsamanvāya, kālena yamake duve;
28此女生一子亦生一女，王族之女乃为其所生。
Puttañca dhītarañcāti, rājadhītā janesi sā.
10
10.
30其子手足俱全，且形状如狮。
Puttassa hatthapādā’suṃ, sīhākārā tato akā;
31名为狮臂，为他之女狮子西瓦利。
Nāmena sīhabāhuṃ taṃ, dhītaraṃ sīhasīvaliṃ.
11
11.
33此子年十六，询问其母以消除疑惑；
Putto soḷasavasso so, mātaraṃ pucchi saṃsayaṃ;
34你为父，我为母，何故分明？
Tuvaṃ pitā ca no amma, kasmā visadisā iti.
12
12.
36母悉数告知，对曰：理应如是，
Sā sabbamabravī tassa, kiṃnayāmā’ti so’bravi;
37此乃穴中岩外，谓之岩石所成也。
Guhaṃ thaketitāto te, pāsāṇenāti sā’bravi.
13
13.
39于大山洞所在处，取其身骨，未曾毁坏；
Mahāguhāya thakanaṃ, khandhenā’dāya so akā;
40在一日之内，行程达五十余由旬，来回往复。
Ekāhene’va paññāsa-yojanāni gatāgataṃ.
14
14.
42狮子于视野藏处，母狮居于其右方；
Gocarāya gahe sīhe, dakkhiṇasmiñhi mātaraṃ;
43其幼子置于左侧，三者迅速疾行离去。
Vāme kaṇiṭṭhiṃ katvāna, tayo sīghaṃ apakkamī.
15
15.
45住于枝中之后，趋向后方村落而至；
Nivāsetvāna sākhaṃ te, paccantaṃ gāmamāgamuṃ;
46彼时为王之女婿，与其母兄之子偕行。
Tatthāsi rājidhītāya, mātulassa suto tadā.
16
16.
48军队统帅、战车王子，立于后方村落之地；
Senāpati vaṅgarañño, ṭhito paccanta gāmako;
49犹如安坐于树根旁，正筹备行动的主谋者。
Nisinnovaṭamūlaleso, kammantaṃ saṃvidhāyakaṃ.
17
17.
51见他们后，便问道：『树林中的居民是我们吗？』
Disvā te pucchite’vocuṃ, aṭavī vāsino mayaṃ;
52于是他为他们点燃篝火，燃起草料与干枝。
Iti so dāpayī tesaṃ, vatthāni dhajinī pati.
18
18.
54他们撒下谷物，盛满盘中；
Tānā’hesuṃ uḷārāni, bhattaṃ paṇṇesu dāpayi;
55他们享用着黄金般的食物，以此善业为资粮。
Sovaṇṇabhājananā’suṃ, tesaṃ puññena tāni ca.
19
19.
57于是那位困惑者便问道：『你们这些人是谁，聚集在一起？』
Tena so vimhito pucchi, ke tumheti camūpati;
58那人便说明他们的族姓，并报告国王的女儿。
Tassa sā jātigottāni, rājadhītā nivedayi.
20
20.
60那父亲带着他的女儿，携她归家；
Pitucchā dhītaraṃ taṃ so, ādāya dhajinī pati;
61来到瓦恩加城，为她安排了住所。
Gantvāna vaṅganagaraṃ, saṃvāsaṃ tāya kappayi.
21
21.
63狮子迅速前往洞穴，找到了那三个人；
Sīho sīghaṃ guhaṃ gantvā, te adisvā tayo jane;
64因失去儿子的悲痛，他们既不吃食也不饮水。
Aṭṭito puttasokena, na ca khādi na cā’pivi.
22
22.
66那些年轻人出外搜寻东西，去往邻近的村庄；
Dārake te gavesanto, agā paccantagāmake;
67他们一旦到达那个村庄，便在那里逗留不去。
Ubbāsīyati so so’va, yaṃyaṃ gāmamupeti so.
23
23.
69邻村居民前去向王报告此事；
Paccantavāsino gantvā, rañño taṃ paṭivedayuṃ;
70如狮子撕裂国土一般，神灵亦禁止（此等行为）。
Sīho piḷeti te raṭṭhaṃ, taṃ deva paṭisedhaya.
24
24.
72那里有一个狮窝洞穴，曾进入大象藏身之地；
Alakaṃ nisedhakaṃ tassa, hatthikkhandhagataṃ pure;
73因而有“狮子之灾”之名，他因此被众人驱逐。
Ādetu sīhadāyīti, sahassaṃ so pacārayi.
25
25.
75同样地，有两千仇敌，且有三女寡妇；
Tatheva dvesahassāni, tīṇicā’pi narissaro;
76在两周中的某一周，母亲对勇猛如狮臂的有益；
Dvīsu vāresu vāresi, mātā sīhabhujaṃ hitaṃ.
26
26.
78第三周时，狮臂者曾询问；
Aggahi tatiye vāre, sīhabāhu apucchiya;
79那时三千母亲欲杀戮杀父者同族；
Mātaraṃ tisahassaṃ taṃ, ghātetuṃ pitaraṃ sakaṃ.
27
27.
81国王对王子展示时，国王在此处说道；
Rañño kumāraṃ dassesuṃ, taṃ rājā idha mabravi;
82如果狮子被你捕获，我将把整个王国赠予你。
Gahito yadi sīho te, dammi raṭṭhaṃ tadeva te.
28
28.
84于是，他前往隐密洞口，见到狮子放心而止。
So taṃ gantvā guhādvāraṃ, sīhaṃ disvāva ārakā;
85以对此子深切的爱意，便迅速投向那湖泊欲溺之。
Entaṃ puttasinehena, vijjhituṃ taṃ saraṃ khipi.
29
29.
87那湖水清澈明亮，他以慈心亲近之；
Saro naḷātamāhacca, mettacittena thassa tu;
88如同幼子之足根，安然降伏于地。
Kumārapādamūle’va, nivatto pati bhūmiyaṃ.
30
30.
90如此直至第三日，才至野猪村邻近之地；
Tathā’si yāva tatiyaṃ, tato kujjhimigāmipo;
91于是扑入湖中，浸没身躯而出。
Tato khitto sarotassa, kāyaṃ nibbijja nikkhami.
31
31.
93携带有狮头的舍罗剑，携带良种之剑，前往安宁之地；
Sakesaraṃ sīhasīsaṃ, ādāya sapuraṃ agā;
94当时成为贵族王者的长老有七周光阴。
Matassa vaṅgarājassa, sattāhāni tadā ahu.
32
32.
96国王虽无子嗣，且因业力而陷堕；
Rañño aputtakattā ca, patītā cassa kammunā;
97但闻国王之非，察觉其母亲的身份。
Sutvā ca rañño nattuttaṃ, sañjānitvā ca mātaraṃ.
33
33.
99无亲族集结，众人团结一致，心志专注；
Amaccā sannipatitā, akhilā ekamānasā;
100众人对那雄壮臂膀的王子说：愿你登基为王。
Sīhabāhu kumārassa, rājā hohīti abravuṃ.
34
34.
102他取到国土后，将其赐与母亲。
So rajjaṃ sampaṭicchitvā, datvā mātu patissa taṃ;
103然后带着狮子丝绸，亲自前往出生地。
Sīhasīvalimādāya, jātabhūmiṃ gato sayaṃ.
35
35.
105在那里丈量城池，成为那狮子城。
Nagaraṃ tattha māpesi, ahu sīhapuranti taṃ;
106在森林中丈量百余由旬，也在乡村安置居民。
Araññe yojanasate, gāme cāpi nivesayi.
36
36.
108在那个王国的古城中，狮臂大王为首领；
Lāḷaraṭṭhe pure tasmiṃ, sīhabāhunarādhipo;
109他测量国土，建立了那狮子丝绸的大王国。
Rajjaṃ kāresi katvāna, mahesiṃ sīhasīvaliṃ.
37
37.
111玛诃瑟迦拥有十六岁的世系，夜摩堪和迦牟尼二位各有两世。
Mahesī soḷasakkhattuṃ, yamake ca duve duve;
112卡乐沙王生有儿子，称为维加罗为长子。
Putte janayi kālesā, vijayo nāma jeṭṭhako.
38
38.
114次子名叫苏密多，共有二十三名儿子；
Sumitto nāma dutiyo, sabbe dvattiṃsa puttakā;
115维加罗王因时光推移，任命长子为摄政。
Kālena vijayaṃ rājā, uparajje’bhi secayi.
39
39.
117维加罗作风不正，连家族亲属都对他厌恶；
Vijayo visamācāro, āsi tamparisāpi ca;
118他曾多次轻率行事，作出许多令人生厌的恶行。
Sāhasāni anekāni, dussahāni kariṃsute.
40
40.
120众多贵人大怒，向国王如实报告此事；
Kuddho mahājano rañño, tamatthaṃ paṭivedayi;
121国王安排妥当后，善意告诫其子。
Rājā te saññapetvāna, puttaṃ ovadi sādhukaṃ.
41
41.
123一切如第二次相同，然而第三次却不同；
Sabbaṃ tatheva dutiyaṃ, ahosi tatiyaṃ pana;
124众多贵人大怒，称你杀害了儿子。
Kuddho mahājano āha, puttaṃ ghātehi te iti.
42
42.
126国王既然胜利，又有其家人；
Rājā’thavijayaṃ tañca, parivārañca tassa taṃ;
127七百人（约）都让其带头打了他。
Sattasatāni purise, kāretvā addhamuṇṇake.
43
43.
129未将船只挂起，便放入大海中使其沉没；
Nāvāya pakkhipāpetvā, vissajjāpesi sāgare;
130其妻子亦如是，其幼子亦同样如此。
Tathā tesaṃ bhariyāyo, tatheva ca kumārake.
44
44.
132全体全体皆是成年的男子少年；
Visuṃ visuṃ te vissaṭṭhā, purisitthikumārakā;
133全体全体皆在灯火之中，入灯火而居住。
Visuṃ visuṃ dīpakasmiṃ, okkamiṃsu vasiṃsu ca.
45
45.
135裸身火者名之，此为少年入火者；
Naggadīpoti ñāyittha, kumārokkantadīpako;
136妻子之入火者名之，为大火者如此称。
Bhariyokkantadīpo tu, mahindadīpako iti.
46
46.
138在苏巴拉克港口，胜利者登船而去；
Suppārake paṭṭanamhi, vijayo pana okkami;
139众僧徒在此处勇猛，惧怕之心故未再登舟。
Parisā sāhasene’ttha, bhīto nāvaṃ punā’ruhi.
47
47.
141名为胜利的王子来到兰卡岛；
Laṃkāyaṃ vijayasanāmako kumāro;
142渡过海峡，至达磨潘尼岛屿；
Otiṇṇo thiramati tambapaṇṇidīpe;
143处于两座寺院之间；
Sālānaṃ yamakaguṇānamantarasmiṃ;
144当时，如来舍身静卧以入涅槃。
Nibbātuṃ sayitadine tathāgatassa.
145在为令善人生起净信与警醒而作的《大史》中
Sujanapasādasaṃve gatthāyakate mahāvaṃse
146名为“维阇耶的到来”
Vijayāgamanaṃnāma
147第六章。
Chaṭṭhāparicchedo.