← 文献总目录

第五十章

e0703n.nrf49 · 静态文献页 · 255 段 · 打开交互阅读器

第五十章
Paññāsatima pariccheda
1名为“二王”
Dvirājakonāma
1
1.
3于是政权确立,迦叶王居于南方之地;
Tato rajje patiṭṭhāya, kassapo dakkhiṇaṃ disaṃ;
4他将名为迦叶者,聪慧的太子娶为妻。
Adā kassapanāmassa, yuvarājassa dhīmato.
2
2.
6为这位太子女赐予王位加冕礼;
Aggābhisekaṃ dāpesi, yuvarājassa dhītuyā;
7此女子名为蒂莎,是王的合法妻子。
Rājakaññāya tissāya, bhariyāye’va attano.
3
3.
9来自各处的乞丐与裁缝等手艺人纷纷前来;
Yācakānañca sippīnaṃ, āgatānaṃ tato tato;
10这位国王经常施与一种名为舍刺罗的施舍品。
Dānaṃ daṇḍissaraṃ nāma, sadā dāpesi bhūpati.
4
4.
12伟大的天子即是祂的开端,
Ādipādo mahindo so,
13那时正值夏季,
Vasanto rohaṇe tadā;
14为夺取国王与国土之权,
Gahetuṃ rājinoraṭṭha-
15他带着军力而来。
Mādāya balamāgato.
5
5.
17国王闻之愤怒,派遣自己的武力,
Taṃ sutvā kupito rājā, balaṃ pesesi attano;
18与之战斗并将他击败,彼伟大军将即是那位天子。
Yujjhitvā taṃ parājesi, mahindo so mahābhaṭo.
6
6.
20然后国王派遣使者回去,嘱咐他的父亲。
Tato rājā nivattetuṃ, pitaraṃ tassa pesayi;
21使者前往见王子迦叶,来到王子面前。
Kassapaṃ yuvarājaṃ taṃ, so gantvā puttasantikaṃ.
7
7.
23对他说了多种法义,分别阐述,措辞多样而恰当;
Nānādhammakathopetaṃ, vatvā yuttimanekadhā;
24在遣返僧团之后,他再次来到王子这里。
Saṅghāmato nivattetvā, puttaṃ so punarāgami.
8
8.
26他离开时背后有一只脚,杀害了区域首领;
Ādipādo tu so pacchā, ghātetvā maṇḍalādhipe;
27见到忧愁沮丧的城镇时,他来到了城墙之外。
Kuddhejanapade disvā, agamāsi purantikaṃ.
9
9.
29令比丘僧团集会,将世间主宰显现出来;
Bhikkhusaṅgho tamānetvā, dassesi vasudhādhipaṃ;
30将其女儿许配,对方乃派遣其前往
Datvā so dhītaraṃ tassā, pesesi puna rohaṇaṃ.
10
10.
32弃恶行者,住于僧团中;
Nīharitvāna dussīle, nikāyattayavāsīsu;
33于新僧团中坚固地建立自己,瓦萨于各处僧舍;
Gāhāpesi nave bhikkhū, āvāse tattha tattha so.
11
11.
35由双重浇洒仪式所生,所敬重起始与末端俱备;
Dvayābhisekajātena, ādipādena sununā;
36于大庙觉苑之中,将尘埃增长而加以礼敬。
Mahāvihāre bodhimhi, paṃsuṃ vaḍḍhesi pūjayaṃ.
12
12.
38在部类聚落中,于三处宝石聚集的圣地中建造了石制的舍利塔;
Akāsi ca nikāyesu, tīsu bimbe silāmaye;
39在镀金的网状器具内,设有小宝盖;
Sovaṇṇaye raṃsijāle, chattaṃ cūḷāmaṇiṃ tathā.
13
13.
41在无畏山寺内,建有名为舍迦的宫殿;
Abhayagirivihāramhi, pāsādaṃ sakanāmakaṃ;
42建造完成后安置在那里,供养比丘们居住;
Katvā tattha nivāsetvā, bhikkhu gāmamadāpayi.
14
14.
44在大场地寺院中,供养一座村庄,作佛塔之供奉;
Mahiyaṅgaṇavihārasmiṃ, gāmaṃ so cetiyassa’dā;
45在舍卫城,供奉有佛像,赠与所有比丘。
Savatthaṃ paṭimābhattaṃ, sabbabhikkhūna dāpayi.
15
15.
47他曾赋予大地与水域众生安心无畏的保护;
Thale jale ca sattānaṃ, adāsi abhayaṃ tadā;
48时常守护前代王者的行为法则,始终不懈。
Cārittapubbarājūnaṃ, paripālesi sabbadā.
16
16.
50他的军队司令为伊朗哥拉王族后裔;
Tassa senāpati seno, ilaṅgorājavaṃsajo;
51带领长老们的住处,位于佛塔园林之后方。
Theriyānaṃ akā’vāsaṃ; Thūpārāmassa pacchato.
17
17.
53他为好闻法音的比丘们建造了法的园林;
Dhammārucikabhikkhūnaṃ, dhammārāmamakārayi;
54那里也包括名为迦萨巴塞那的僧众居住区。
Tathā sāgalikānañca, kassapasenanāmakaṃ.
18
18.
56其在心脏部位建筑,造起于祠堂山上;
Hadayuṇhābhidhānaṃ so, katvā cetiyapabbate;
57并建围墙,供称心悦意的比丘们居住。
Pariveṇaṃ adādhamma-rucikānañca bhikkhūnaṃ.
19
19.
59对各个寺院中的比丘们,分别在各处;
Ārāmikānaṃ bhikkhūnaṃ, ārāmesu tahiṃ tahiṃ;
60各自筑造独立的草庐,赐予席垫供安坐。
Ekamekaṃ kuṭiṃ katvā, dāpesi ca camūpati.
20
20.
62于夜间在阿拉利山中,造设秀美雅致的游乐场所;
Rattamālagirismiṃ so, katvā rammaṃ taraṃ subhaṃ;
63此处为教法所依,供奉圣主苦行者的住所。
Kuciṃ adā sāsanassa, sāmikānaṃ tapassinaṃ.
21
21.
65建造大寺院之后,赐予了美好的林地;
Mahāvihāre kāretvā, paviveṇaṃ varaṃ adā;
66赐予了尘堆衣比丘们名为苏摩陀吉利那山之地。
Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, samuddagirināmakaṃ.
22
22.
68在森林中修建了禅居,名为自家竹林;
Vāsaṃ araññe kāretvā, attano vaṃsanāmakaṃ;
69赐予了大寺院中比丘们居住的林地作住所。
Mahāvihāre bhikkhūnaṃ, vane nivāsataṃ adā.
23
23.
71又在已废旧的寺院中,进行了修缮和新建;
Vihāresū ca jiṇṇesu, navakammamakārayi;
72为所有比丘施舍了破旧衣物的火炉。
Dāpesi aggalaṃ sabba-bhikkhūnaṃ jiṇṇacīvare.
24
24.
74建造了提萨园,供养比丘尼。
Tissārāmaṃ karitvāna, bhikkhūnīnamupassayaṃ;
75在摩里车环大菩提树处,为维持供养而设立。
Maricavaṭṭimahābodhi, parihāre nivesayi.
25
25.
77又于阿努拉德浦勒城及浦罗提城,
Anurādhapure ceva, pulatthinagarepi ca;
78为断除流行疾病,也建造了医院。
Upasaggaroganāsāya, vejjasālāpi kārayi.
26
26.
80用自身所积之业力,在财富富足之地行施;
Attanā katavāsanaṃ, bhogagāme ca dāpayi;
81又在提舍利园城,为安置圣像及装饰而作。
Tathārāmikagāme ca, paṭimābharaṇañca so.
27
27.
83他在城中为比丘造了一所疗病之所,居处各处皆为如此。
Bhesajjagehaṃ kāresi, nagare tattha tattha so;
84为披着尘堆衣的比丘们,供给食物与衣物。
Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, bhattaṃ vatthañca dāpayi.
28
28.
86他解除许多形态各异的束缚,令其得到安解。
Khandhīkate amocesi, tiracchānagate bahū;
87施予金钱财物,犹如给予重大的奉献。
Kapaṇānañca dāpesi, mahādānaṃ camūpati.
29
29.
89备有精心烹调的食饭,多样的祭祀用餐;
Vicittaṃ byañjanaṃ bhattaṃ, yāguṃ vividhakhajjakaṃ;
90又制作猪样的食物,供养比丘们以甜蜜食物。
Katvā sūkararūpañca, guḷaṃ bhikkhūnaṃ dāpayi.
30
30.
92如是等种种功德已成,就如军队的统领一般;
Evāmādīni puññāni, katvā senāya nāyako;
93军队用响亮的号角指挥,引导诸方,使一切方向明朗呈现。
Seno kittindupādehi, sabbā obhāsayī disā.
31
31.
95他亦如亲属一般成为统领,护卫部众;
Tasseva ñātako katvā, nāyako rakkhasavhayo;
96在各村镇之间,修持安乐美好的住处。
Savārakamhi gāmamhi, vihāraṃ sumanoharaṃ.
32
32.
98大寺僧众中,依据修行法门,
Mahāvihāravāsīnaṃ, sārānaṃ paṭipattiyā;
99他为比丘们所赞赞,建立了至高的教导规矩。
Bhikkhūnaṃ so adā sādhu, ṭhapetvā vattamuttamaṃ.
33
33.
101所谓塞诺,是一座高山,称为大勒卡山;
Seno nāma mahālekho, mahālekhakapabbataṃ;
102他在宏伟的寺院中建造了僧众的居所,称为至高的住所。
Mahāvihāre kāresi, bhikkhūnaṃ vāsamuttamaṃ.
34
34.
104这是关于丘罗国王的记载,亦是该国王的称号;
Coḷarājābhidhāno, ca, amacco tassa rājino;
105他修建了护城河,城垣坚固牢固,稳固安立。
Pariveṇaṃ akārammaṃ, naṭṭhaṃ taṃ suppatiṭṭhitaṃ.
35
35.
107国王在三个宫殿中,安排了美丽而悦目的形象;
Rājā tīsu nikāyesu, rūpakammamanoramaṃ;
108建筑装饰华丽精致,表面镶嵌宝石闪耀,璀璨夺目。
Maṇḍapāni vicittāni, vejayanto pamāni ca.
36
36.
110既已进行本质供养,又已成就引人赞叹之事;
Kāretvā dhātupūjāyo, katvā janamanoharā;
111如同行业所至,坚立不移,历时十数七年。
Yathā kammaṃ gato ṭhatvā, vassāni dasasatta ca.
37
37.
113二重浇洒仪式所生者,即太子及迦叶;
Dvayābhisekasañjāto, yuvarājātha kassapo;
114遂得加冕,正值兰伽王归来之日。
Āsi laddhābhiseko so, laṃkārajjekamāgate.
38
38.
116信解如先行之道者,智慧广大显现;
Saddho āgatamaggova, sābhiñño viya paññavā;
117其行如同临终,心怀舍弃,若富饶者放施般。
Vattā so maramantiva, cāgavā dhanado viya.
39
39.
119博闻多闻于法,通晓各种技艺巧妙;
Bahussuto dhammakathī, sabbasippavisārado;
120于适当与不适当的辩别善巧,精熟于引导与领导之术。
Yuttāyuttavicārāya, nipuṇo nayakovido.
40
40.
122如坚固不动之岩石,立于善逝的教法中;
Acalo indalīlo’va, ṭhito sugatasāsane;
123面对外来强风暴雨,诸般事物依然稳固不摇。
Parappavādivātehi, sabbehi’pi akampiyo.
41
41.
125超越一切欺妄谎言,不入恶道且难以接近;
Māyāsāṭheyyamānādi, pāpānañca agocaro;
126诸种美德的集聚,犹如珍宝的宝库与引力场。
Guṇānaṃ ākaro sabba-ratanānaṃ vasāgaro.
42
42.
128大地之月、王子出自其族;
Bhūmicando narindo so, vaṃse jātassa attano;
129出自达布拉萨的足迹,承受太子之位。
Dappuḷassādīpādassa, yuvarājapadaṃ adā.
43
43.
131他以十种法则治理国家,这十种法则是四种集聚的基础;
Rajjaṃ dasahi dhammehi, catusaṅgahavatthūhi;
132他行其职守,守护众生,如同自身领袖一般。
Karonto paripālesi, lokaṃ nettaṃva attano.
44
44.
134他舍弃了所有教法,承继佛陀的法行精神;
So dhetvā sāsanaṃ sabbaṃ, dhammakammena satthuno;
135他接纳新来的比丘,如同填满空寂的住所。
Gahetvā navake bhikkhū, akāsā’vāsapūraṇaṃ.
45
45.
137由恶势力国王统治,怎样遭遇恶劫灾难之事;
Duṭṭhagāmaṇirājena, kataṃ maricavaṭṭikaṃ;
138未能营造居所,更无诸多殿宇覆盖;
Naṭṭhaṃ vihāraṃ kāretvā, nānāāvāsa bhūsitaṃ.
46
46.
140对长老传承的比丘们,不曾施舍甚广大;
Theravaṃsajabhikkhūnaṃ, adā katvā mahāmahaṃ;
141却给五百众并奉养寄食之处;
Tesaṃ pañcasatānañca, bhogagāme ca dāpayi.
47
47.
143彼时于须西得乐园,天众所环绕;
Tattha so tusite ramme, devasaṅghapurakkhataṃ;
144向当来世主弥勒王者,宣说至上正法。
Metteyyaṃ lokanāthaṃ taṃ, desentaṃ dhammamuttamaṃ.
48
48.
146如同眼见世间,在一切具足的僧房内修行;
Dassento viya lokassa, vihāre sabbasajjite;
147端坐于古典华美的亭阁之中,装饰有各种珍宝。
Nisinno maṇḍape ramme, nānāratanabhūsite.
49
49.
149被城中众多比丘围绕;
Nagarehi ca sabbehi, bhikkhūhi parivārito;
150为彰显佛陀的戏化,广说阿毗达摩法义。
Buddhalilāya laṃkindo, abhidhamma mabhāsayi.
50
50.
152当时书写于金色绸帛上,记载阿毗达摩藏;
Soṇṇapaṭṭe likhāpetvā-bhidhammapiṭakaṃ tadā;
153该经文集合佛法悉数,装饰以各种珍宝之册。
Dhammasaṅgaṇikaṃ potthaṃ, nānāratana bhūsitaṃ.
51
51.
155在城中间地点完成后,又为其施作了上等黄金饰物;
Katvā nagaramajjhamhi, kāretvā hemamuttamaṃ;
156将其安置在那里,然后给予维护养护;
Taṃ tattha ṭhapayitvāna, parihāramadāpayi.
52
52.
158将萨咖军队统帅的驻扎处,赠与自己的儿子;
Sakkasenāpatiṭṭhānaṃ, datvā puttassa attano;
159又令其予以守护,安置于那部法藏之中;
Parihāre niyojesi, tattha taṃ dhammapotthake.
53
53.
161国王谆谆训诫,宛如神城中主,
Anusaṃvaccharaṃ rājā, puraṃ devapurī viya;
162军队盛装华丽,整齐列队环绕守护。
Vibhūsitāya senāya, sajjetvā parivārito.
54
54.
164天王光彩照人,身披众多华丽宝饰;
Devarājāva sobhanto, sabbābharaṇabhūsito;
165端坐象背,步行在广阔的前道上。
Hatthikhaṇḍe nisīditvā, caranto puravīthiyaṃ.
55
55.
167以宏大的庄严,执持这部法汇集;
Mahatā parihārena, netvā taṃ dhammasaṅgahaṃ;
168亲自营造庄严的精舍,布置整齐典雅。
Attanā kāritaṃ rammaṃ, vihāraṃ sabbasajjitaṃ.
56
56.
170在那里,根本诸界庄严,饰以各色珍宝;
Tattha dhātugate ramme, nānāratanabhūsite;
171在宝殿与各界根基上安置,恭敬礼拜供养。
Maṇḍape dhātupiṭhasmiṃ, patiṭṭhāpiya pūjayi.
57
57.
173在缚铁匠作坊附近的大雨林中没有建造,
Ganthākarapariveṇaṃ , mahāmeghavane akā;
174在城镇的讨论大厅内及其所在村庄中施与施舍。
Nagare vajjasālā ca, tesaṃ gāme ca dāpayi.
58
58.
176在陶器匠作坊附近以及石雨林及山上,
Bhaṇḍikapariveṇañca, silāmeghañca pabbataṃ;
177在阿毗罗山上建造后,也在那些村庄中施与布施。
Katvā’bhayagirismiṃ so, tesaṃ gāmamadāpayi.
59
59.
179在灯林修行处,王领有兰卡的使者,
Jotivanavihārasmiṃ, rājā laṅkāya nāyako;
180授予袈裟布施一处村庄,及阿毗罗山中的布施。
Bhattaggassa adā gāmaṃ, tathā’bhayagirimhi ca.
60
60.
182为名为南山的寺院供养。
Dakkhiṇagirināmassa, vihārassa ca dāpayi;
183以感恩的心对村庄,国王行持最高的法。
Gāmaṃ kataññubhāvena, rājā paramadhammiko.
61
61.
185萨咖军帅为娱乐,施舍了美丽的宴会,
Sakkasenāpati rammaṃ, pariveṇaṃ sumāpiya;
186与侍从村民们一同奉献,称为长老们的供养。
Adāsi sahagāmehi, theriyānaṃ sanāmikaṃ.
62
62.
188其妻称为坚固者,对她们亦行供养;
Bhariyā vajirā tassa, tesaṃyeva adāpayi;
189布置宴席之后,为村庄设立名为萨迦的居所。
Pariveṇaṃ karitvāna, sagāmaṃ sakanāmakaṃ.
63
63.
191立志专一后,正是足迹所踏之处;
Upassayaṃ karitvāna, sā eva padalañchane;
192比丘尼中,披着长老传承的袈裟者,处处受人尊敬。
Bhikkhūnīnaṃ adā thera-vaṃse sabbattha pūjite.
64
64.
194萨咖军头之母,是森林比丘们的母亲;
Sakkasenāpati mātā, devā’raññaka bhikkhūnaṃ;
195她未曾有住处,乃长老传承的光明所在。
Theravaṃsappadīpānaṃ, akā’vāsaṃ sanāmakaṃ.
65
65.
197她正是尊师的镜像,守护佛陀的教法轮回;
Sā eva paṭibimbassa, satthu maricavaṭṭiyaṃ;
198小宝珠足印,护持伞盖与袈裟不缺。
Cūḷāmaṇiṃ pādajalaṃ, akā chattañca cīvaraṃ.
66
66.
200国王居于王宫之中,称为王族之家;
Rājā rājālayeyeva, rājavaṃsaṃ sanāmakaṃ;
201建造一座名为帕利卡的宏伟宫殿,鲜丽庄严。
Akāsi pāḷikaṃ nāma, pāsādaṃ sumano haraṃ.
67
67.
203国王的另一妻子名为普杰西,
Pūjesi rājinī nāma, rājino bhariyā’parā;
204她为了祭祀于法衣护符之敬礼,建造了金色花环的塔庙。
Paṭṭakañcukapūjāya, hemamālika cetiyaṃ.
68
68.
206她的儿子名为悉达多,他成长为耸立的贤士;
Tassā puttosi siddhattho, nāma issariye ṭhito;
207出身于马来王族,形象如龙之子般威严。
Suto malayarājāti, rūpena makaraddhajo.
69
69.
209国王在此念头中,认为比丘尼为上等者;
Rājā tasmiṃ mate katvā, sālaṃ bhikkhunamuttamaṃ;
210建立沙罗村庄,彼时由其掌控。
Dānavaṭṭaṃ paṭṭhapetvā, tassa pattimadā tadā.
70
70.
212如是依教法行事,当时治理兰迦岛;
Evaṃ dhammena kārente, rajjaṃ laṅkādīpe tadā;
213与竹王争战,白王被击败。
Coḷarājena yujjhitvā, paṇḍurājā parājito.
71
71.
215许多兵器悉数集结,派遣军力应战;
Paṇṇākārāni nekāni, balaṃ sandhāya pesayi;
216与王子及侍臣共议谋划,此公谨慎周密。
Rājālaṃkissaro saddhiṃ, mantetvā sacivehi so.
72
72.
218他率领军队,率领萨咖军队司令;
Sannayha balakāyaṃ so, sakkasenāpatiṃ sakaṃ;
219成为军队的首领,前去拜见首领大人。
Balassa nāyakaṃ katvā, mahāyitthamupāgami.
73
73.
221在胜利的先王们那里述说着,站立于码头;
Vijayaṃ pubbarājūnaṃ, vatvā velātaṭe ṭhito;
222激发士气之后,使军队登上船只。
Ussāhaṃ janayitvāna, nāvaṃ āropayī balaṃ.
74
74.
224接着率军,前往萨咖军队司令处;
Balakāyaṃ samādāya, sakkasenāpatiṃ tadā;
225安然渡过大海,前往贤人之地。
Sukhena sāgaraṃ tiṇṇo, paṇḍudesamupāgami.
75
75.
227见此两军之力,正是心思明净之贤王;
Disvā balañca tañceva, paṇḍurājā sumānaso;
228我将主宰整片南赡部洲,如此说道。
Ekacchattaṃ karissāmi, jambudīpanti abravi.
76
76.
230双手执兵力,君王即为楚族王子;
Baladvayaṃ gahetvāna, rājā so coḷavaṃsajaṃ;
231不能取胜,离战场而退,心生惧怖。
Jetuṃ asakkuṇitvāna yuddhamujjhiya nikkhami.
77
77.
233将要开战时,萨咖军统领再度出现;
Yujjhissāmīti gantāna, sakkasenāpatī puna;
234端坐于山岗,智者智慧超越恶行。
Nisinno upasaggena, mato pāpena paṇḍuto.
78
78.
236以强力持久的病痛,虽多种多样,却无法使之消除;
Laṃkissaro balassāpi, tena rogena nānasaṃ;
237听闻此事,心怀慈悲与爱念,因此提携其人。
Sutvā dayālubhāvena, senaṃ āṇāpayī tato.
79
79.
239萨咖为军队统帅时,于当时其子正是此人;
Sakka senāpatiṭṭhānaṃ, tassa puttassa’dā tadā;
240以此人培养、使其成长,成为军队的领导首领。
Vaḍḍhesi tena taṃ puttaṃ, katvā senāya nāyakaṃ.
80
80.
242当时与军队成员一同居住城中,作保障防护;
Nikāyattayavāsīhi, parittaṃ nagare tadā;
243此人为消除疾病与灾苦的恐惧,从而使众生免除苦难。
Kāretvā rogadubbuṭṭhi-bhayaṃ nāsesi jantunaṃ.
81
81.
245在此教法与世间,曾多方成就安稳;
Sāsanassa ca lokassa, santiṃ katvā anekadhā;
246国王于第十年夏安乐地往生天际。
Rājā so dasame vasse, sukhena tidivaṃ gato.
82
82.
248即使在兰伽国王位居时,所讲述的三藏乃是普照众智之灯,
Laṃkārajjepi ṭhatvā kathitatipiṭako sabbavijjāpadīpo,
249同时他为流传者、诗人,通达正念及智识,作归依之导师者;
Vattāvādī kavī so satidhītivisado desako bhāvako ca;
250凭五十种信等,热心于利他,为世间共知的贤者;
Paññāsaddhādayā vā parahitanirato lokavedīvadaññū;
251正如迦叶此王者清净无垢,亦是世间全体之善人。
Rājindo kassapo’yaṃ viya vimalaguṇo hotulokopi sabbo.
252在为使善人生起净信与警策而作的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
253名为“二王”
Dvirājako nāma
254第五十章。
Paññāsatimo paricchedo.