← 文献总目录

第五十章

e0703n.nrf49 · 静态文献页 · 255 段 · 打开交互阅读器

1第五十章
Paññāsatima pariccheda
2名为“二王”
Dvirājakonāma
1
1.
2于是,迦叶王在王国中确立地位后,便启程前往南方;
Tato rajje patiṭṭhāya, kassapo dakkhiṇaṃ disaṃ;
3他将自己的女儿,赐予聪慧的、名为迦叶的太子为妻。
Adā kassapanāmassa, yuvarājassa dhīmato.
2
2.
5他为太子的女儿,举行了最崇高的灌顶加冕礼;
Aggābhisekaṃ dāpesi, yuvarājassa dhītuyā;
6这位名叫蒂莎的公主,便成为他自己的妻子。
Rājakaññāya tissāya, bhariyāye’va attano.
3
3.
8对于从各处前来的乞求者与工匠们,
Yācakānañca sippīnaṃ, āgatānaṃ tato tato;
9这位国王恒常施与名为“杖声”的布施。
Dānaṃ daṇḍissaraṃ nāma, sadā dāpesi bhūpati.
4
4.
11玛欣德尊者,以足为始,
Ādipādo mahindo so,
12那时他住在罗诃那;
Vasanto rohaṇe tadā;
13为夺取国王的领土,
Gahetuṃ rājinoraṭṭha-
14他率领军队前来。
Mādāya balamāgato.
5
5.
16国王听闻后大怒,便派遣自己的军队;
Taṃ sutvā kupito rājā, balaṃ pesesi attano;
17与他交战并将其击败,这位大勇士玛欣德。
Yujjhitvā taṃ parājesi, mahindo so mahābhaṭo.
6
6.
19于是国王为使他返回,便派遣他的父亲前往。
Tato rājā nivattetuṃ, pitaraṃ tassa pesayi;
20他来到儿子——王子迦叶的面前。
Kassapaṃ yuvarājaṃ taṃ, so gantvā puttasantikaṃ.
7
7.
22他以种种合理的方式,宣说了具足种种法义的言教。
Nānādhammakathopetaṃ, vatvā yuttimanekadhā;
23他从僧团返回后,再次来到儿子身边。
Saṅghāmato nivattetvā, puttaṃ so punarāgami.
8
8.
25他起初用脚,随后杀害了区域首领;
Ādipādo tu so pacchā, ghātetvā maṇḍalādhipe;
26见到国中陷于愤怒,他便来到城附近。
Kuddhejanapade disvā, agamāsi purantikaṃ.
9
9.
28比丘僧团将他带来,展示给大地之主。
Bhikkhusaṅgho tamānetvā, dassesi vasudhādhipaṃ;
29他将女儿许给她之后,又把她送到罗诃那。
Datvā so dhītaraṃ tassā, pesesi puna rohaṇaṃ.
10
10.
31将诸恶行者从三藏僧众中驱摈之后。
Nīharitvāna dussīle, nikāyattayavāsīsu;
32他在各处的住所,令新比丘们受持。
Gāhāpesi nave bhikkhū, āvāse tattha tattha so.
11
11.
34由双重灌顶而生的儿子,以最初的偈句
Dvayābhisekajātena, ādipādena sununā;
35他在大寺的菩提树处,撒土而行供养。
Mahāvihāre bodhimhi, paṃsuṃ vaḍḍhesi pūjayaṃ.
12
12.
37他又在三部尼柯耶中,塑造了石制佛像;
Akāsi ca nikāyesu, tīsu bimbe silāmaye;
38同样地,在金色光网之中,还安置了伞盖与顶髻宝珠。
Sovaṇṇaye raṃsijāle, chattaṃ cūḷāmaṇiṃ tathā.
13
13.
40在无畏山寺,建造了一座以自己名字命名的殿堂;
Abhayagirivihāramhi, pāsādaṃ sakanāmakaṃ;
41他在彼处建造精舍,安置比丘们安住,并将一座村庄布施给诸比丘。
Katvā tattha nivāsetvā, bhikkhu gāmamadāpayi.
14
14.
43在大摩希央伽纳寺,他为那座塔供养了村庄;
Mahiyaṅgaṇavihārasmiṃ, gāmaṃ so cetiyassa’dā;
44在舍卫城,他将供奉佛像的饮食,普施予一切比丘。
Savatthaṃ paṭimābhattaṃ, sabbabhikkhūna dāpayi.
15
15.
46那时,他施予陆地与水中众生无畏。
Thale jale ca sattānaṃ, adāsi abhayaṃ tadā;
47他恒时守护着前代诸王的德行传统。
Cārittapubbarājūnaṃ, paripālesi sabbadā.
16
16.
49他的将军塞那,是伊兰哥拉王族后裔。
Tassa senāpati seno, ilaṅgorājavaṃsajo;
50他为上座部比丘建造了住所,位于塔园后方。
Theriyānaṃ akā’vāsaṃ; Thūpārāmassa pacchato.
17
17.
52他为乐法比丘们建造了法喜园;
Dhammārucikabhikkhūnaṃ, dhammārāmamakārayi;
53同样也为萨伽利迦比丘建造了迦萨巴塞那精舍。
Tathā sāgalikānañca, kassapasenanāmakaṃ.
18
18.
55他在支提山上建造了一座名为“暖心”的精舍;
Hadayuṇhābhidhānaṃ so, katvā cetiyapabbate;
56并将此精舍施予了那些好乐正法的比丘们。
Pariveṇaṃ adādhamma-rucikānañca bhikkhūnaṃ.
19
19.
58对于那些散居在各处寺院中的寺院执事比丘们,
Ārāmikānaṃ bhikkhūnaṃ, ārāmesu tahiṃ tahiṃ;
59将军命人建造一间间小屋,并施予他们。
Ekamekaṃ kuṭiṃ katvā, dāpesi ca camūpati.
20
20.
61他在红茉莉山上,建造了令人愉悦、更为胜妙的宜人住所;
Rattamālagirismiṃ so, katvā rammaṃ taraṃ subhaṃ;
62他将小屋施予教法的拥有者——诸位苦行者。
Kuciṃ adā sāsanassa, sāmikānaṃ tapassinaṃ.
21
21.
64他在大寺中建造了殊胜的精舍,施予了比丘众。
Mahāvihāre kāretvā, paviveṇaṃ varaṃ adā;
65这座精舍名为“海山”,是施予粪扫衣比丘的。
Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, samuddagirināmakaṃ.
22
22.
67在森林中建造了以自己家族命名的住所后,
Vāsaṃ araññe kāretvā, attano vaṃsanāmakaṃ;
68他向住在大寺林野的比丘们作了布施。
Mahāvihāre bhikkhūnaṃ, vane nivāsataṃ adā.
23
23.
70又在破旧的寺院中,进行了修缮工程;
Vihāresū ca jiṇṇesu, navakammamakārayi;
71他让人为所有比丘提供了一只处理破旧衣物的火炉。
Dāpesi aggalaṃ sabba-bhikkhūnaṃ jiṇṇacīvare.
24
24.
73建造了提萨园,作为比丘尼的住所;
Tissārāmaṃ karitvāna, bhikkhūnīnamupassayaṃ;
74在摩里车环大菩提树处,安排了守护。
Maricavaṭṭimahābodhi, parihāre nivesayi.
25
25.
76又在阿努拉德浦勒城与浦罗提城,
Anurādhapure ceva, pulatthinagarepi ca;
77为对治流行疾病,还兴建了医院。
Upasaggaroganāsāya, vejjasālāpi kārayi.
26
26.
79凭着自己所积的福业,于财富村行布施;
Attanā katavāsanaṃ, bhogagāme ca dāpayi;
80又在如法园村,安置佛像与庄严具。
Tathārāmikagāme ca, paṭimābharaṇañca so.
27
27.
82他在城中各处建造了药局。
Bhesajjagehaṃ kāresi, nagare tattha tattha so;
83他为粪扫衣比丘们供给食物与衣物。
Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, bhattaṃ vatthañca dāpayi.
28
28.
85他解救了众多被捆绑的畜生。
Khandhīkate amocesi, tiracchānagate bahū;
86这位将军又为贫苦者施与了大布施。
Kapaṇānañca dāpesi, mahādānaṃ camūpati.
29
29.
88备办了精心烹调的米饭,以及种种粥与嚼食;
Vicittaṃ byañjanaṃ bhattaṃ, yāguṃ vividhakhajjakaṃ;
89又制作了猪形之食,以此供养比丘们甜蜜之物。
Katvā sūkararūpañca, guḷaṃ bhikkhūnaṃ dāpayi.
30
30.
91军队的统帅塞那,修积了如这些功德之后,
Evāmādīni puññāni, katvā senāya nāyako;
92塞那以他的令誉与德行,辉耀诸方。
Seno kittindupādehi, sabbā obhāsayī disā.
31
31.
94名为罗刹的统帅,将他认作亲属之后,
Tasseva ñātako katvā, nāyako rakkhasavhayo;
95在萨瓦拉村,建造了一座悦意的精舍。
Savārakamhi gāmamhi, vihāraṃ sumanoharaṃ.
32
32.
97为了大寺住众的核心修行,
Mahāvihāravāsīnaṃ, sārānaṃ paṭipattiyā;
98他善施诸比丘,确立了最胜的行持。
Bhikkhūnaṃ so adā sādhu, ṭhapetvā vattamuttamaṃ.
33
33.
100名为塞那的大书记,以及大书记山;
Seno nāma mahālekho, mahālekhakapabbataṃ;
101在大寺,为比丘们建造了最上住处。
Mahāvihāre kāresi, bhikkhūnaṃ vāsamuttamaṃ.
34
34.
103还有一位名叫朱罗王的大臣,是那国王的臣子。
Coḷarājābhidhāno, ca, amacco tassa rājino;
104他将那毁坏的僧院重新建起,令其安稳而住。
Pariveṇaṃ akārammaṃ, naṭṭhaṃ taṃ suppatiṭṭhitaṃ.
35
35.
106国王在三大部派中,建造了令心悦意的庄严佛像;
Rājā tīsu nikāyesu, rūpakammamanoramaṃ;
107又建造种种华美楼阁,如胜利殿一般庄严。
Maṇḍapāni vicittāni, vejayanto pamāni ca.
36
36.
109既举办舍利供养,又成就令人悦意之事;
Kāretvā dhātupūjāyo, katvā janamanoharā;
110如其业行灭尽而住,历经十七年。
Yathā kammaṃ gato ṭhatvā, vassāni dasasatta ca.
37
37.
112由双重灌顶而生者,即是迦叶王子;
Dvayābhisekasañjāto, yuvarājātha kassapo;
113当兰卡王国归于一统之时,他便登上了王位。
Āsi laddhābhiseko so, laṃkārajjekamāgate.
38
38.
115具足信心,如同已行于道者;智慧具足,宛若拥有神通。
Saddho āgatamaggova, sābhiñño viya paññavā;
116言语如死神,慷慨如财神。
Vattā so maramantiva, cāgavā dhanado viya.
39
39.
118多闻说法者,通达一切技艺;
Bahussuto dhammakathī, sabbasippavisārado;
119于合宜与不合宜的审察中,善巧而精通理趣;
Yuttāyuttavicārāya, nipuṇo nayakovido.
40
40.
121犹如不动者,具帝释之威仪,住立于善逝的教法之中;
Acalo indalīlo’va, ṭhito sugatasāsane;
122不为一切外道论者之风所动。
Parappavādivātehi, sabbehi’pi akampiyo.
41
41.
124超越欺诳、诡诈、慢等,不为诸恶所行之境;
Māyāsāṭheyyamānādi, pāpānañca agocaro;
125是诸功德之宝藏,一切珍宝之库藏。
Guṇānaṃ ākaro sabba-ratanānaṃ vasāgaro.
42
42.
127这位如大地之月的君王,对自己族中所生的
Bhūmicando narindo so, vaṃse jātassa attano;
128授予了名为达布拉萨等光辉之足者副王之位。
Dappuḷassādīpādassa, yuvarājapadaṃ adā.
43
43.
130他以十种王法与四种摄事治理王国,
Rajjaṃ dasahi dhammehi, catusaṅgahavatthūhi;
131如同守护自己的眼睛一般,他护持着世间。
Karonto paripālesi, lokaṃ nettaṃva attano.
44
44.
133他建立了一切教法,以如法之行承事导师;
So dhetvā sāsanaṃ sabbaṃ, dhammakammena satthuno;
134接纳新学比丘,令住处得以充盈。
Gahetvā navake bhikkhū, akāsā’vāsapūraṇaṃ.
45
45.
136杜达伽摩尼王兴建了摩利遮瓦提寺,
Duṭṭhagāmaṇirājena, kataṃ maricavaṭṭikaṃ;
137修复了已毁坏的寺院,并以种种精舍庄严。
Naṭṭhaṃ vihāraṃ kāretvā, nānāāvāsa bhūsitaṃ.
46
46.
139为长老传承的比丘们,举办盛大的庆典而行布施。
Theravaṃsajabhikkhūnaṃ, adā katvā mahāmahaṃ;
140并令施与那五百位比丘受用村邑。
Tesaṃ pañcasatānañca, bhogagāme ca dāpayi.
47
47.
142那时,在那可爱的兜率天,为天众所围绕;
Tattha so tusite ramme, devasaṅghapurakkhataṃ;
143向那位当来世主弥勒,宣说无上之法。
Metteyyaṃ lokanāthaṃ taṃ, desentaṃ dhammamuttamaṃ.
48
48.
145犹如对世间作示现,在一切设施具足的住处中
Dassento viya lokassa, vihāre sabbasajjite;
146坐于悦意的凉亭,亭以种种珍宝严饰
Nisinno maṇḍape ramme, nānāratanabhūsite.
49
49.
148为从诸城前来的比丘众所围绕
Nagarehi ca sabbehi, bhikkhūhi parivārito;
149佛陀以威仪,于楞伽岛宣说阿毗达摩。
Buddhalilāya laṃkindo, abhidhamma mabhāsayi.
50
50.
151那时,令人于金板上书写阿毗达摩藏;
Soṇṇapaṭṭe likhāpetvā-bhidhammapiṭakaṃ tadā;
152那部《法集论》典籍,以种种珍宝庄严。
Dhammasaṅgaṇikaṃ potthaṃ, nānāratana bhūsitaṃ.
51
51.
154在城中央造作完毕后,又令人制作了最上等的黄金函;
Katvā nagaramajjhamhi, kāretvā hemamuttamaṃ;
155将其安奉于彼处后,令施予供养。
Taṃ tattha ṭhapayitvāna, parihāramadāpayi.
52
52.
157将帝释天将军之位,授予自己的儿子后;
Sakkasenāpatiṭṭhānaṃ, datvā puttassa attano;
158又令他守护那些法籍。
Parihāre niyojesi, tattha taṃ dhammapotthake.
53
53.
160每年,国王将都城装饰得如同天城一般;
Anusaṃvaccharaṃ rājā, puraṃ devapurī viya;
161他整备好盛装华丽的军队,被簇拥环绕着。
Vibhūsitāya senāya, sajjetvā parivārito.
54
54.
163犹如天王般光彩照人,佩戴着一切宝饰;
Devarājāva sobhanto, sabbābharaṇabhūsito;
164端坐于象肩之上,巡行在都城街道中;
Hatthikhaṇḍe nisīditvā, caranto puravīthiyaṃ.
55
55.
166以盛大的随从仪仗,将他带往那座法集堂。
Mahatā parihārena, netvā taṃ dhammasaṅgahaṃ;
167那座由他亲自建造、一切齐备的悦意精舍。
Attanā kāritaṃ rammaṃ, vihāraṃ sabbasajjitaṃ.
56
56.
169在那里,在那座安置舍利、悦意可爱、种种珍宝所装饰的塔庙中;
Tattha dhātugate ramme, nānāratanabhūsite;
170在宝殿中的舍利座上,将舍利安奉后,行供养。
Maṇḍape dhātupiṭhasmiṃ, patiṭṭhāpiya pūjayi.
57
57.
172他在大云林建造了著者精舍,
Ganthākarapariveṇaṃ , mahāmeghavane akā;
173又在城中建造了瓦杰厅,并在他们的村落中予以施与。
Nagare vajjasālā ca, tesaṃ gāme ca dāpayi.
58
58.
175他在无畏山建造了般迪迦精舍、石云精舍与石云山之后,
Bhaṇḍikapariveṇañca, silāmeghañca pabbataṃ;
176又将村庄布施给他们。
Katvā’bhayagirismiṃ so, tesaṃ gāmamadāpayi.
59
59.
178在灯林寺,楞伽国王为统领者;
Jotivanavihārasmiṃ, rājā laṅkāya nāyako;
179他布施一村给斋堂,同样也对无畏山寺作了布施。
Bhattaggassa adā gāmaṃ, tathā’bhayagirimhi ca.
60
60.
181他下令将一座村庄布施给名为南山寺的寺院。
Dakkhiṇagirināmassa, vihārassa ca dāpayi;
182国王出于感恩,布施了村庄,他是最尊崇正法者。
Gāmaṃ kataññubhāvena, rājā paramadhammiko.
61
61.
184萨迦军帅营造了庄严的精舍,
Sakkasenāpati rammaṃ, pariveṇaṃ sumāpiya;
185他以自己的名字命名,连同村庄一起布施给了长老尼们。
Adāsi sahagāmehi, theriyānaṃ sanāmikaṃ.
62
62.
187他的妻子瓦吉拉,同样使人布施给他们;
Bhariyā vajirā tassa, tesaṃyeva adāpayi;
188建造了以自己名字命名的精舍,连同村庄一起。
Pariveṇaṃ karitvāna, sagāmaṃ sakanāmakaṃ.
63
63.
190她便在那处足迹印上建造了净修精舍,
Upassayaṃ karitvāna, sā eva padalañchane;
191施与在长老传承中普受尊敬的比丘尼众;
Bhikkhūnīnaṃ adā thera-vaṃse sabbattha pūjite.
64
64.
193释迦将军之母,为林居比丘们……
Sakkasenāpati mātā, devā’raññaka bhikkhūnaṃ;
194她为诸“长老传承之灯”者建造了以己名命名的住处。
Theravaṃsappadīpānaṃ, akā’vāsaṃ sanāmakaṃ.
65
65.
196她正是尊师的镜像,在阳焰之中;
Sā eva paṭibimbassa, satthu maricavaṭṭiyaṃ;
197她制作了顶髻宝珠、足网、伞盖与衣。
Cūḷāmaṇiṃ pādajalaṃ, akā chattañca cīvaraṃ.
66
66.
199国王便在王族居所中,建立了与自己同名的王族世系;
Rājā rājālayeyeva, rājavaṃsaṃ sanāmakaṃ;
200他建造了一座名为巴利卡的宫殿,令人心旷神怡。
Akāsi pāḷikaṃ nāma, pāsādaṃ sumano haraṃ.
67
67.
202国王的另一位妻子,名为王后,作了供养;
Pūjesi rājinī nāma, rājino bhariyā’parā;
203她以布块与紧身衣行供养,建起了金花环塔。
Paṭṭakañcukapūjāya, hemamālika cetiyaṃ.
68
68.
205她的儿子名为悉达多,坐拥权势;
Tassā puttosi siddhattho, nāma issariye ṭhito;
206他号称摩罗耶王,容貌如同爱神。
Suto malayarājāti, rūpena makaraddhajo.
69
69.
208国王在他去世后,建造了最为殊胜的比丘尼会堂。
Rājā tasmiṃ mate katvā, sālaṃ bhikkhunamuttamaṃ;
209建立布施之轮后,便将功德回向给他。
Dānavaṭṭaṃ paṭṭhapetvā, tassa pattimadā tadā.
70
70.
211当时在楞伽岛,他如此依法治理王国。
Evaṃ dhammena kārente, rajjaṃ laṅkādīpe tadā;
212般度王与朱罗王交战,为其所败。
Coḷarājena yujjhitvā, paṇḍurājā parājito.
71
71.
214他备办种种厚礼,为借重其军力而遣使送达;
Paṇṇākārāni nekāni, balaṃ sandhāya pesayi;
215阿楞吉沙罗王与自己的大臣们共同商议。
Rājālaṃkissaro saddhiṃ, mantetvā sacivehi so.
72
72.
217他集结军队,以帝释的将军为自己的统帅;
Sannayha balakāyaṃ so, sakkasenāpatiṃ sakaṃ;
218立为军队统帅后,举行了盛大的祭祀。
Balassa nāyakaṃ katvā, mahāyitthamupāgami.
73
73.
220述说先王们的胜利后,伫立海岸;
Vijayaṃ pubbarājūnaṃ, vatvā velātaṭe ṭhito;
221激发士气后,令军队登船。
Ussāhaṃ janayitvāna, nāvaṃ āropayī balaṃ.
74
74.
223那时,他率领军队及帝释的将军;
Balakāyaṃ samādāya, sakkasenāpatiṃ tadā;
224安然渡过大海,抵达般度之地。
Sukhena sāgaraṃ tiṇṇo, paṇḍudesamupāgami.
75
75.
226般度王望见那军队,便心生欢喜;
Disvā balañca tañceva, paṇḍurājā sumānaso;
227他如此宣说:“我将一统南赡部洲。”
Ekacchattaṃ karissāmi, jambudīpanti abravi.
76
76.
229于是,这位出身朱罗王族的国王,便统率两支军队。
Baladvayaṃ gahetvāna, rājā so coḷavaṃsajaṃ;
230未能取胜,便舍弃战场离去。
Jetuṃ asakkuṇitvāna yuddhamujjhiya nikkhami.
77
77.
232心想“我要战斗”而前往的诸天,帝释天军的统领再度显现;
Yujjhissāmīti gantāna, sakkasenāpatī puna;
233遭遇灾厄而坐,智者般度终为邪恶所害而死。
Nisinno upasaggena, mato pāpena paṇḍuto.
78
78.
235兰卡王亦因彼疾病,军队之力散灭不存;
Laṃkissaro balassāpi, tena rogena nānasaṃ;
236听闻后,出于悲悯之心,他随即向军队下达命令。
Sutvā dayālubhāvena, senaṃ āṇāpayī tato.
79
79.
238萨咖那时便将将军之位,授予了他的儿子;
Sakka senāpatiṭṭhānaṃ, tassa puttassa’dā tadā;
239他以此使那位儿子得以成长,并让他成为军队的统领。
Vaḍḍhesi tena taṃ puttaṃ, katvā senāya nāyakaṃ.
80
80.
241那时,住持三藏的比丘们在城中举行护卫;
Nikāyattayavāsīhi, parittaṃ nagare tadā;
242令作此护卫后,他消除了众生对疾病与旱灾的怖畏。
Kāretvā rogadubbuṭṭhi-bhayaṃ nāsesi jantunaṃ.
81
81.
244以种种方式,成就了教法与世间的安宁;
Sāsanassa ca lokassa, santiṃ katvā anekadhā;
245那位国王于第十年,安详地往生天界。
Rājā so dasame vasse, sukhena tidivaṃ gato.
82
82.
247即便身居兰卡王位,他仍是宣说三藏者、一切明灯,
Laṃkārajjepi ṭhatvā kathitatipiṭako sabbavijjāpadīpo,
248他是善辩者、诗人,具足念与慧而无垢,是为说法者与修习者;
Vattāvādī kavī so satidhītivisado desako bhāvako ca;
249或者,具足慧与信等功德,热心于利益他人,了知世间、知恩感恩者;
Paññāsaddhādayā vā parahitanirato lokavedīvadaññū;
250正如这位迦叶王,具足无垢之德,愿一切世间悉皆如是。
Rājindo kassapo’yaṃ viya vimalaguṇo hotulokopi sabbo.
253在为使善人生起净信与警策而作的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
254名为“二王”
Dvirājako nāma
255第五十章。
Paññāsatimo paricchedo.