← 文献总目录

第四十四章

e0703n.nrf43 · 静态文献页 · 150 段 · 打开交互阅读器

第四十四章
Catucattālīsatima pariccheda
1三王
Tirājako
1
1.
3阿迦耶者,象牙也;哈塔达他者,指象牙尖锐坚硬;阿迦博迪库玛拉者,为首要觉悟的稚子。
Accaye hatthadāṭhassa, aggabodhikumārako;
4卡尼托者,最年轻者;拉吉那者,国王;阿西者,是;西里桑伽者,林中树之王,亦即菩提树;阿迪者,最初;博迪者,觉悟。
Kaṇiṭṭho rājino āsi, sirisaṅghādi bodhiko.
2
2.
6达摩拉者,法王;阿扬者,此;阿西者,是;萨摩达桑萨涅图者,正见所知者,即具正见的贤者。
Dhammarājā ayaṃ āsi, sammā dassanasaññuto;
7塔斯摩者,因此;索者,他;普尼卡摩者,善业;阿尼,复数词;阿帕梅耶者,无量,无边;瓦塔耶者,造作,行持。
Tasmā so puññakammāni, appameyyāni vattayi.
3
3.
9尼迦雅特塔耶,宗派或教团;瓦西纳,居住者;巴塔加玛,供养食物;阿瓦罗卡耶,观察,视察。
Nikāyattayavāsīnaṃ, bhattaggamavalokayi;
10玛哈巴利者,大巴利语;瓦达尼者,使增强;玛嘎哈塔者,大誓誓戒也;耶瓦,且;卡拉耶者,执行,施行。
Mahāpāḷiñca vaḍḍhesi, māghātañceva kārayi.
4
4.
12又示现于他方,正如居住的住所;
Ṭhānantarañca dāpesi, yathāraha manālayo;
13与支派结社及其他聚合,同集结成一团。
Sipagottādiyoggehi, saṃgatehi ca saṃgahi.
5
5.
15无论何处见到这位比丘,此人大智多谋;
Yattha katthaci disvāpi, bhikkhavo so mahāmati;
16他明察端正,护持庄严,守护戒律教法。
Sakkatvā sobhaṇāpesi, parittaṃ sāsanogadhaṃ.
6
6.
18他近前走至这位长老,是居住在龙树林者;
Theraṃ so upasaṅkamma, nāgasālanivāsinaṃ;
19其如木杖般坚定,具大智慧,持戒仁德,闻思广大。
Dāṭhāsivaṃ mahāpaññaṃ, sīlavantaṃ bahussutaṃ.
7
7.
21从此诚心听闻正自觉者的教法,
Sakkacca naṃ tato sutvā, sammāsambuddhasāsanaṃ;
22内心对法深感欢喜,认为是一切安乐的根源。
Dhamme’tīvapasīditvā, sabbasantikaro iti.
8
8.
24听闻长老们的论述,了解过去世和现在世的事理,
Sutvā theriyavādānaṃ, pubbañātīnamattano;
25明了诸多内心邪恶、不善之事所造成的伤害。
Pāpānaṃ duṭṭhacittānaṃ, apakāre kate bahū.
9
9.
27在寺院和围墙之内,及老旧破损的外屋中,
Vihāre pariveṇe ca, jiṇṇepākatike akā;
28亦在富裕村落中,处处给予,多有所需。
Bhogagāme ca dāpesi, tattha tattha bahūdaye.
10
10.
30当缘起已断时,如同彼时所为超越一般;
Vicchinnapaccaye cākā, tadātyaṃ kurite viya;
31亦如众僧团于其所应处恭敬安置一样。
Dāsakepi ca saṅghassa, yathāṭhāne ṭhapāpayi.
11
11.
33此处有一所在,即为长老无所住处之所;
Padhānaghara metassa, therassa’kāsanāmakaṃ;
34彼长老亦受该处,众僧称其为大贤德之所。
Paṭiggahetvā taṃ so’pi, saṅghassā’dā mahāmatī.
12
12.
36在享用之乡,该处具备背负之器具、肩挑之篮;
Bhogagāme ca tassā’dā, bharattālaṃ kihimbilaṃ;
37以及壶囊、称重之器,寒阴之处亦如是。
Katakañca tulādhāraṃ, andhakārakameva ca.
13
13.
39在昏暗的围墙之间,有愚昧的门户看守;
Andhakāraṃ antureḷiṃ, bālavaṃ dvāranāyakaṃ;
40还有大刽子手,以及凶恶淫乱者。
Mahānikaḍḍhikañceva, peḷahāḷaṃ tathāparaṃ.
14
14.
42此外,这些人也将之赠与,沉溺于享乐之乡的放荡男女;
Ete aññe ca so datvā, bhogagāme narissaro;
43有的将其给出为女奴,也给了自认为是亲属的人。
Dāsi ārāmike ceva, attano kira ñātake.
15
15.
45如此,在两处僧团所住的禅院和厅堂周围,
Tathā dvinnaṃ nikāyānaṃ, vihāre mandapaccaye;
46这些人见到或听闻此事,在享乐之乡给予了大量供养。
Disvāpi ca sutvā vā, bhogagāme bahū adā.
16
16.
48凭借多种辩证说理,即便在三藏部中也同样如此;
Bahunā kintuvuttena, nikāyesu’pi tīsu’pi;
49他远离村落千余,步履广泛而无障碍。
Adā gāmasahassaṃ so, bahuppādaṃ nirākulaṃ.
17
17.
51他常忆念三宝珍贵与美善;
Anussaranto so tiṇṇaṃ, ratanānaṃ guṇe vare;
52并持一串念珠,用作勤勉安那。
Ekāvaliṃ gahetvāna, akkhamāla makā kira.
18
18.
54由此在一切因缘结合中,他成为专注法学者;
Evaṃ sabbappayogehi, so’hu dhammaparāyano;
55众生皆依教修习,成为行法之人。
Sabbe tamanusikkhantā, hesu dhammakarā narā.
19
19.
57当时,达米罗波特哈库塔是一位业主。
Damiḷo potthakuṭṭhavo, tassa kammakaro tadā;
58他建造了一座令人惊奇的主要房屋。
Māṭambiyavhaṃ kāresi, padhānagharamabbhutaṃ.
20
20.
60在果园和植物藤蔓覆盖的地方,
Būkakalle ambavāpiṃ, tantavāyikacāṭikaṃ;
61常居于村庄和庄稼地里,那里他一直留下,
Gāmaṃ niṭṭhilaveṭṭhiñca, tassā’dā so sadā sakaṃ.
21
21.
63在白色石灰围墙和香树幼苗周围也是如此;
Kappūrapariveṇe ca, kurundapillake tathā;
64他还在宫殿和豪宅里建造建筑。
Mahārājaghare ceva, pāsāde so’va kārayi.
22
22.
66又有他处三村庄,寺院中有大财主,
Aññatthā’dā tayo gāme, vihāresu mahādhano;
67族姓高贵且聪慧,寺院名为揭谛那。
Potthasātavhayo pañño, vihāre jetanāmake.
23
23.
69将军兼王名为帕利瓦,护卫严密周全;
Senāpatirājanāmaṃ, pariveṇaṃ samāpayi;
70大财主兼达密罗,护卫亦有名号。
Mahākando ca damiḷo, pariveṇaṃ sanāmakaṃ.
24
24.
72又有一名小般踏者,在塞哈勇士属下;
Cullapanthaṃ tathā eko, sehālauparājakaṃ;
73副王为萨伽蕊,亦为国王属下首领。
Uparājā sakāresi, saṅghatisso’pi rājino.
25
25.
75许多他人也曾在此出入住持圣所及类似之处;
Aññesu bahavo āsuṃ, vihāre evamādike;
76仆从众生如是履行,依于此等法义行事。
Bhassa rañño’ nuvattantā, evaṃ dhammīhi pāṇino.
26
26.
78恶业与善业不论,
Pāpaṃ vāpi hi puññaṃ vā,
79若孜孜以求此者;
Padhānoyaṃ karoti yo;
80世间各人皆以此为所为,
Lo ko taṃ taṃ karoteva,
81贤者当当分别辨识之。
Taṃ vijaneyya paṇḍito.
27
27.
83名为耆多的伟大功德女,是那国王的大夫人;
Jeṭṭhanāmā mahāpuññā, mahesī tassa rājino;
84她还亲自主持老比丘尼们的修行住所。
Jeṭṭhārāmañca kāresi, bhikkhūnīnamupassayaṃ.
28
28.
86她赠与两村,一处位于牢固石地,
Tassā’dāsi ca dve gāme, pakkapāsāṇabhūmiyaṃ;
87彼佛、以及贝拉嘎玛,还有那百名园丁。
Tambuddhaṃ bhelagāmañca, ārāmikasataṃ tathā.
29
29.
89即使山王也未曾赐与的,无垢王颁布的佛舍利塔宝库;
Akā malayarājāpi, dhātugehaṃ mahārahaṃ;
90在圆树山寺庙内,供养那宝贵的佛塔。
Maṇḍalagirivihāramhi, cetiyassa mahādhano.
30
30.
92在铸铁宫内,他用作中峰的顶盖;
Lohapāsādake so’va, chādesi majjhakūṭakaṃ;
93又是觉者府邸,觉者的至大尊荣所在。
Bodhitissavihārañca, bodhitasso mahāyaso.
31
31.
95诸岛上的众多属国,各各依其所能;
Dīpe maṇḍalikā sabbe, tattha tattha yathābalaṃ;
96在寺院及围垣中,毫无亏缺地建造了这些。
Vihāre pariveṇe ca, kārayiṃsu anappake.
32
32.
98当时这位国王,因行诸善业而充满福德;
Tassa kālo narindassa, puññakammamayo idha;
99他从未被恐惧所过度扰乱,彻底未曾动摇过。
Ativitthārabhītena, sabbaso na vicāritaṃ.
33
33.
101先前的说教之路,如同烦恼躁动般展开;
Pubbakopi kathāmaggo, ākulo viya bhātime;
102依照正法陈说,解释诸因缘特征。
Yathāpadhānaṃ kathitaṃ, hetūnaṃ upalakkhaṇaṃ.
34
34.
104后来经过一段时间,往到了波罗提尼城;
Athāparena kālena, pulatthinagaraṃ gato;
105他即在那里居住,着手积累善业资粮。
Vāsaṃ tattheva kappesi, karonto puññasañcayaṃ.
35
35.
107一位患胁肋疾病者,本身时机成熟;
Atekicchiyarogena, samphuṭṭho kālamattano;
108知晓死期将至,召唤大众于此聚集。
Maraṇassa viditvāna, tamāhuyamahājanaṃ.
36
36.
110劝导于法之后,他便近于死亡;
Ovaditvāna dhammena, maraṇaṃ so upāgami;
111大人们以为于彼时,他超越了幼稚的忧伤;
Mahājano mate tasmiṃ, bāḷhasoko parodiya.
37
37.
113施行于英雄的任务,无所遗漏遍尽;
Katvā āḷahaṇe tassa, kiccaṃ sabbamasesato;
114将英雄之灰亦施以自制药物;
Tassāḷāhaṇabhasmampi, katvā bhesajjamattano.
38
38.
116国王将诸般器械及全力之舟悉皆收纳;
Rājā bhaṇḍañca taṃ sabbaṃ, sabbañca balavāhanaṃ;
117恰当领取并护持,遂向城镇前往。
Sammā ādāya gopetvā, nagaraṃ samupāgami.
39
39.
119如是,第十六年,国王去世了;
Evaṃ soḷasame vasse, rājā āsi divaṅgato;
120波特库塔婆罗人虽暴戾,却主理了那个国土。
Potthakuṭṭhopi damiḷo, rajjaṃ tassa vicārayi.
40
40.
122摄取王位继承人后,像砍断树枝般迅速推翻;
Uparājaṃ gahetvāna, dāṭhāsivaṃ khipāpayi;
123正确托付守护者,让使者出行以护卫国土。
Cārako vihituṃ sammā, rakkhāvaraṇa mādisi.
41
41.
125没有国王,不能自由地享用田地;
Vinā raññā na sakkāti, mediniṃ paribhuñjituṃ;
126于是把名为达塔那的库房带回,作为财富之所依。
Ānetvā dattanāmakaṃ, dhanapiṭṭhappadhānakaṃ.
42
42.
128于已生起的王族中,向国王灌注其力量;
Uppannaṃ rājavaṃsamhi, rajje taṃ abhisiñciya;
129在此之后立定名号,亲自思量一切事务。
Tassa nāmaṃ ṭhapetvāna, sayaṃ sabbaṃ vicārayi.
43
43.
131他镇守着财库之地,在名为舍迦的住所;
Danto so dhanapiṭṭhimhi, vihāraṃ sakanāmakaṃ;
132造作善业,同时也集聚了其他善法。
Kārayitvāna puññāni, aññānipi samācini.
44
44.
134他就这样安稳地伫立,度过了两年以上的时光;
Samakantu so ṭhatvā’va, vassadvaya mahumato;
135在这位贤明的大人所处之地,另有一位年轻人。
Potthakuṭṭho matetasmiṃ, puna aññampi māṇavaṃ.
45
45.
137收聚象牙成堆,将其晒干如同城中出产之物;
Hatthadāṭhaṃ samāhūya, uṇhā nagarasambhavaṃ;
138把这些都涂以漆料,如同从前亲自居住一般。
Tampi rajje bhisiñcitvā, yathā pubbaṃ sayaṃvasī.
46
46.
140开凿长而黑的槽穴,作为脚踏之床;
Kāḷadīghāvikaṃ katvā, padhānagharakaṃ tathā;
141用各种叶片覆盖,这些也共同进入死亡之境。
Puññamaññaṃ chamāsehi, so’pi maccuvasaṃ gato.
47
47.
143了知此理者,多言繁复;
Evaṃ viditvā bahupaddavāni;
144财富、粮食以及车马载具,
Dhanāni dhaññāni ca vāhanāni;
145离欲乐而自安智慧;
Vihāya rajjesu ratiṃsappaññā;
146当乐于世间善根所生之乐。
Manuññapuññābhiratā bhaveyyuṃ.
147在为令善人净信与悚动而作的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
148名为“三王”
Tirājako nāma
149第四十四章。
Catucattālīsatimo paricchedo.