← 文献总目录

第四十三章

e0703n.nrf42 · 静态文献页 · 253 段 · 打开交互阅读器

第四十三章
Tecattālīsatima pariccheda
1四王
Caturājako
1
1.
3于是,胜利之战已毕,迦叶年事已高;
Tato vijitasaṅgāmo, kassapo puritāsayo;
4他于大长老僧团中,制备精进之饮食。
Mahāpāḷimhi saṅghassa, samiddhaṃ bhojanaṃ akā.
2
2.
6他居于龙舍,精勤于伟大法义;
Nāgasālā nivāsiṃ so, mahādhammakathiṃ yatiṃ;
7以大供养而供奉,因之宣说正法。
Mahāpūjāya pūjetvā, saddhammaṃ tena vācayi.
3
3.
9他于春季瓦萨期间,于海边书写文字;
Vasantaṃ bhātuāvāse, samuddissa likhāpayi;
10他居住在茅茨草屋中,将巴利经文悉数整理归纳。
Kaṭandhakāravāsiṃ so, pāḷi sabbaṃ sasaṅgahaṃ.
4
4.
12他建造了陈旧的修筑工作,又新建了纪念塔;
Jiṇṇaṃ saṅkharikammañca, navaṃ kāresi cetiye;
13在那里多处设立僧团供养,使之兴旺开展。
Saṅghabhogamanekañca, tattha tattha pavattayi.
5
5.
15小迦尸城以各种宝石光辉莹耀,有许多珍奇宝玉;
Nānāmaṇisamujjotaṃ, kāsi cūḷamaṇittayaṃ;
16供养一百僧侣,满足其衣食施舍。
Sataṃ paṇḍupalāsānaṃ, vatthadānena tappayi.
6
6.
18其中许多子息,年长者为其子孙;
Tassāsuṃ bahavo puttā, jeṭṭho tesañca māṇako;
19他们皆未至老年,且具慧远离愚痴。
Sabbe te na vayappattā, bālāvigatabuddhino.
7
7.
21于是他受病痛折磨,由于某种不愿意;
Tato so byādhinā phuṭṭho, atekicchena kenaci;
22我所有的孩子们,全都不是这样的国王子。
Puttā me bālakā sabbe, ne’te rajjakkhamā iti.
8
8.
24春季时节,在罗诃那国境内,在大贤长老占吉地;
Vasantaṃ rohaṇe dese, bhāgineyyaṃ mahāmatiṃ;
25他命令将整个国家赠与他的儿子们。
Āhuya sabbaṃ pādāsi, rajjaṃ puttehi attano.
9
9.
27用香花等供养,供养于佛塔;
Gandhamālādipūjāhi, pūjayitvāna cetiye;
28宽恕比丘僧团,施舍四种供养。
Bhikkhusaṅghaṃ khamādhapasi, datvāna catupaccayaṃ.
10
10.
30如是持守法教之后,于朋友亲属人等之间,
Evaṃ dhammaṃ caritvāna, mittāmaccajanesu ca;
31历经九年时光,恰似国王依照职责行事一般。
Gato navahi vassehi, yathākammaṃ narādhipo.
11
11.
33完成应当承担的责任,对舅舅极为敬重;
Katvā kattabbakiccaṃ so, mātulassa sagāravo;
34团结众人之心志,令敌人哑口无言,令人佩服。
Saṅgahanto janaṃ māṇo, damiḷe nīharāpayi.
12
12.
36独自成为敌人时,立誓『为此灭绝』;
Ekato damiḷā hutvā, nibbāsema imaṃ iti;
37于彼处安住,远离外境,亲自深入敌国腹地。
Tasmiṃ ṭhite bahiddhāva, aggahesuṃ puraṃ sayaṃ.
13
13.
39确实派遣了牙齿,向印度大陆来的三人;
Hatta dāṭhassa pesesi, jambudīpagatassa te;
40这是来临的合适时机,是为了遵循教法的约束。
Āgantuṃtava kāloti, sāsanaṃ rajjagāhaṇe.
14
14.
42比丘也派遣了僧团,作为教法的护持者;
Māṇo’pi saṅghaṃ pesesi, sāsanaṃ piturohaṇaṃ;
43父亲听闻后,便赶来,不久即完成了护持工作。
Pitā sutvāna taṃ āgā, na cīreneva rohaṇā.
15
15.
45二者商议后,没有产生隔阂;
Ubhe te mantayitvāna, akaṃsu sandhilesakaṃ;
46于是他们顺利团结,皆已圆满会合。
Umiḷehi tato jātā, sabbe te samavuttino.
16
16.
48于是他在王国中为父亲受膏立为君,
Tato so pitaraṃ rajje, abhisiñcittha māṇako;
49他为三千众的部下受膏,
So’bhisitto nikāyānaṃ, sahassānaṃ tayaṃ adā.
17
17.
51他集合了僧团与王国,管理了一切王室世系,
Saṅghaṃ raṭṭhañca saṅgayha, sabbaṃ rājakulaṭṭhitaṃ;
52将器物分给众生,以便防护和防卫。
Bhaṇḍaṃ pesesi sattūhi, rakkhaṇatthāya rohaṇaṃ.
18
18.
54即便听闻象牙贸易之事,也遵守南印度的教法;
Hatthadāṭhopi sutvāna, damiḷānaṃ tu sāsanaṃ;
55迅速地拿下了这片岛屿,征服了南印度的军力。
Khaṇenā’gā imaṃ dīpaṃ, gahetvā damiḷhaṃ balaṃ.
19
19.
57当时众众多的塔米尔人全体聚集,环绕于此处,皆已占据所在之地。
Tadā te damiḷā sabbe, paribhūtā idha ṭhitā;
58他们即将前往该地,围绕着篝火庄严聚集。
Āyantameva taṃ gantvā, parivāresu mañjase.
20
20.
60即便有人听闻此事,也不适宜于此时对抗交战;
Māṇopi sutvā taṃ sabbaṃ, nāyaṃ kāloti yujjhituṃ;
61于是派遣使者侍奉父王,与军队共同行进。
Pesetvā piturājānaṃ, saddhiṃ sārena rohaṇaṃ.
21
21.
63先亲自前往前方地域,聚集大众,安定民众;
Pubbadesaṃ sayaṃ gantvā, saṅgaṇhanto janaṃ vasī;
64取得塔米尔势力之后,掌控了王城与宫殿。
Laddhā damiḷapakkhaṃ so, gahetvā rājakaṃ puraṃ.
22
22.
66名为达陀比提索王者,名号为舍卫城,乃其自称。
Dāṭhopatisso rājāti, nāmaṃ sāveti attano;
67此世如同其母舅一般,故以此名号示现。
Mātulaṃ viya taṃ loko, tena nāmena vohari.
23
23.
69视之为父之庇护子,冠以至高觉者之名;
Pitucchaputtamānetvā, aggabodhi sanāmakaṃ;
70任命其为太子时,赐与南方教令,也即法义宣说之意。
Ṭhapetvā yuvarājatte, desañcā’dāsi dakkhiṇaṃ.
24
24.
72于其所立之处及足下,如实依止,不乱离;
Ṭhānantarañca pādāsi, nissitānaṃ yathārahaṃ;
73于此教法与世间,应尽行一切应行之事。
Sāsanassa ca lokassa, sabbaṃ kattabbamācari.
25
25.
75在大巴利国,他施舍粮食,其中常有黄油饭。
Mahāpāḷimhi dāpesi, savatthaṃ dadhibhattakaṃ;
76如同给予牛奶甜粥一般,聆听戒律的教法。
Khīraṃ pāyāsakañceva, dhammaṃ suṇi uposathi.
26
26.
78行完一切供养,在说法时发露讲述;
Kāretvā sabbapūjāyo, desā petvāna desanaṃ;
79以此等功德,使自己成为吉祥之人。
Evamādīhi puññehi, attānaṃ’kāsi bhaddakaṃ.
27
27.
81为了迦叶长老的禅林,施舍去伐林的一批牛;
Kassapassa vihārassa, datvāsenavhagāmakaṃ;
82且将大牛脚施舍给肩挑草料者。
Mahāgallañca pādāsi, padhānagharakassa so.
28
28.
84他围绕着围墙的泥土,修筑了连通道路的建筑;
Pariveṇassa morassa, akāsi sakagāmakaṃ;
85又用满满的油灯,供养了舍利塔。
Thūpārāmassa puṇṇoḷiṃ, datvā sakkāsi cetiyaṃ.
29
29.
87他在樟脑树围墙旁,建造了无恐居所;
Kappūrapariveṇaṃ so, kāresi abhayuttare;
88兴建一座三层楼的精舍,使其成为施舍的对象。
Vihāraṃ tiputhullavhaṃ, katvā tasseva dāpayi.
30
30.
90比丘们在屋舍中多次完成界限所在的划定;
Tasmiṃ karonte vāresuṃ, sīmāyanto’ti bhikkhavo;
91长老们围绕那里,增强力量,以此保障其安稳。
Theriyā te kibāhetvā, balaṃ tatheva kārayi.
31
31.
93于是那些长老比丘们,对于那女王的恶行不知晓不理解;
Atha te te theriyā bhikkhū, dummaññū tattha rājini;
94彼等了知其不信之事,便发起批评与指责。
Assaddhaṃ taṃ viditvāna, pattanikkujjanaṃ karuṃ.
32
32.
96那位圣者曾言,那个不信者近事男;
Vuttañhi muninā tena, assaddho yo upāsako;
97彼对比丘们所获不足感到怨怒。
Alābhāya ca bhikkhūnaṃ, ceteta’kkosati ca te.
33
33.
99由此必须为彼修习谴责,
Pattanikujjanaṃ tassa, kattabbanti tato hi te;
100彼所作业业,世人自不应有其他看法。
Tassa taṃ kammamakaruṃ, loko maññittha aññathā.
34
34.
102拿着弯曲破损的棕榈叶,在比丘乞食行走;
Ādāyu kujjitaṃ pattaṃ, caranto bhikkhubhikkhakaṃ;
103他应该弯腰穿过住宅的门口,这是说道的;
Nikujjeyya gharadvāre, tassā’ti kathikaṃ karuṃ.
35
35.
105当时他染上了重病;
Tasmiṃ so samaye phuṭṭho, byādhinā mahatāmari;
106乃至在第九个雨季,国王临近生命终结。
Vassamhi navame rājā, sampatto jīvitakkhayaṃ.
36
36.
108随后国王从大殿离去,到达罗咤纳山;
Dappulopi tato rājā, gato rohaṇakaṃ sakaṃ;
109他当下在彼处居住修行,作善业积集。
Vāsaṃ kappesi tattheva, karonto puññasañcayaṃ.
37
37.
111根据此处的说法,我们要说明那条世系的纷乱。
Ito paṭṭhāya vakkhāma, tassa vaṃsamanākulaṃ;
112被称呼之时,就在这里,其间无有混乱。
Vuccamānamhi ettheva, tasmiṃ hoti asaṅkaro.
38
38.
114生于乌鸦世系中,闻名为大念王;
Jāto okkākavaṃsamhi, mahātissoti vissuto;
115他是一位具大功德之人,遍布广大的品行。
Āsi eko mahāpuñño, samākiṇṇaguṇākaro.
39
39.
117他有一位妻子,名为桑迦披瓦提;
Tasse’kā bhariyā āsi, saṅghapivāti vīssutā;
118她具丰盛福德,是女儿和荞麦之食主。
Dhaññapuññaguṇūpetā, dhītā rohaṇasāmino.
40
40.
120他的儿子有三人,长子名为阿嘎别提迦;
Tassāputtā tayo āsuṃ, paṭhamo aggabedhiko;
121第二子名为达普罗,第三子名为玛尼阿迦;
Dutiyo dappulo nāma, tatiyo maṇiakkhiko.
41
41.
123他只有一个女儿,名叫尔贾纳玛嘎,她是那地方的女儿;
Ekāva dhītā tassāsi, rājanamagamā ca sā;
124年长者名为罗诃那,是该地的主人;
Jeṭṭho rohaṇanāmassa, desassā’si sayaṃ vasī.
42
42.
126他建造了宏大的圣池,居于大城,是富有之家;
Mahāpāḷiṃ sa kāresi, mahāgāme mahādhano;
127并且以达塔迦波提尼为护卫,维系着其宗族。
Dāṭhaggabodhināmañca, pariveṇaṃ tahi vaṃso.
43
43.
129于卡那伽乡,有名为卡那那之林,及枯槁病木之树丛;
Kāṇagāmamhi kāṇānaṃ, gilānānañca sālake;
130又有于修行寺房中,建有宏伟庄严之修行寺所;
Vihāre paṭimāvhe ca, mahantaṃ paṭimāgharaṃ.
44
44.
132建造之时,依佛法而设此庄严,
Patiṭṭhapesi katvāna, buddhatattha silāmayaṃ;
133此大庄严以明智之人名,宛如神通所现之妙相;
Mahantanāmaṃ sappañño, iddhīhi viya nimmitaṃ.
45
45.
135又于沙罗树下建造,以自名命之修行所,
Sālavāṇañca kāresi, vihāraṃ attanāmakaṃ,
136及围墙围绕之修行所,亦如卡遮罗乡所造者。
Pariveṇavihārañca, tathā kājaragāmakaṃ.
46
46.
138在建造法堂和僧舍时,应当实行九种功德事。
Navakammāni kāretvā, dhammasālavihārake;
139自己亲自清扫这座修行人所住的茅草屋,智慧具足者应当如此。
Sayaṃ vaccakuṭī esa, tattha sodhesi buddhimā.
47
47.
141为僧众准备食物,应当精心餐养。
Ucciṭṭhaṃ bhikkhusaṅghassa, bhojanaṃ paribhuñjiya;
142为僧众提供中等规模的村落,要求无有恶臭。
Maṇḍagāmañca saṅghassa, gāmaṃ’dāsi masādavā.
48
48.
144曾在那一天施行普遍善行无数,积累无量功德;
Puññāne’tānicaññāni, katvā tasmiṃ divaṅgate;
145其弟子中即有名为萨弥达普拉的主人侍奉者。
Āsī tassā’nujo tattha, sāmi dappulanāmako.
49
49.
147这里发生着盛大的赐予,众生因而获得安乐;
Isseraṃ tattha vattesi, sampamaddiya satta vo;
148开展着伟大的布施,无有疑虑,善根自然增长。
Mahādānaṃ pavattesi, nissaṅkaṃ rohaṇaṃ agā.
50
50.
150对此感到满足的人说道:这是极大丰富的象征;
Tassa tuṭṭho jano āha, mahāsāmīti esano;
151于是,世间围绕他展开,称之为极大的富饶。
Tato paṭṭhāya taṃ loko-mahāsāmīti vohari.
51
51.
153王得闻此持戒者,便深感欢喜于其许多美德之上;
Sutvāna taṃ silādāṭho, narindo sakadhītaraṃ;
154他满足于此,从心称赞其众多的优良品德。
Tassa pādāsi santuṭṭho, guṇehi bahukehi ca.
52
52.
156因国王之权力极盛,谓之统治国王;
Yujarājattamassādā, rajjayoggoti mānituṃ;
157此国王起始为人童子,后有多子嗣尊贵;
Māṇavammādayo tassa, puttā āsuṃ mahāsayā.
53
53.
159在此大长老及其石山之所;
Pāsāṇadipavāsissa, mahātherassa santike;
160闻法心生欢喜,故当尊重彼长老;
Dhammaṃ sutvā pasīditvā, tasmiṃ taṃ bahumānituṃ.
54
54.
162于山上构筑僧院,亦于其足下安置;
Vihāraṃ rohaṇe katvā, tassa pādāsi sopi taṃ;
163为四方僧团供养所用,悉皆奉献。
Cātuddisiyasaṅghassa, paribhogāya vissajji.
55
55.
165在安巴玛拉园等处造作多种住处;
Ambamālā vihārādi, vihāre kārayi bahū;
166又在卡德拉利园内造作,供养诸天;
Khadirālivihārañca, katvā deva mapūjayi.
56
56.
168建造宫殿优美华丽,结构稳固,布置精巧;
Pāsādamanurārāmaṃ, muttolambaṃ sujiṇṇakaṃ;
169及辉煌扩增的宫殿,还有适当遮掩的檐棚;
Sīrivaḍḍhañca pāsādaṃ, tathā takkambilaṃ paraṃ.
57
57.
171比丘们清理整顿此处,整齐干净地布置三十二项配备;
Sodhetvā bhikkhavo tattha, dvattiṃsa parivāsayi;
172以各种条件恩惠,使这大地庄严而受悦纳。
Sabbapaccayadānena, santappetvā mahīmati.
58
58.
174有一个名为凯瓦特伽姆毗罗的村庄,住有那伽众。
Adā kevaṭṭagambhīraṃ, gāmaṃ nāgavihārake;
175同样,在王舍城的王宫附近,有一个名为贡纳伽玛的村庄。
Tathā rājavihārassa, gonnagāmaṃ samādiyi.
59
59.
177在名为提萨的三座禅林中,有一座名为塔那堪提卡帕巴卡的禅林;
Adā tīsavihārassa, tathākantikapabbakaṃ;
178在名为吉塔拉帕巴塔的禅林中,有一个名为贡纳维蒂卡的村庄。
Cittalapabbatassā’dā, gāmaṃ so gonnaviṭṭhikaṃ.
60
60.
180将全部田地赠与商人家族后,这个村庄名为索摩阿拉伐突卡;
Datvā riyākarassesa, gāmaṃ somālavatthukaṃ;
181他还在那里建造了一座精美的居所,为人所赞美。
Akāsi paṭimāgehaṃ, tatheva sumanoharaṃ.
61
61.
183于彼处,胜利者所立之地,有披肩状盛大花环,
Tatraṭṭhassa jinassā’kā, uṇṇalomaṃ mahagghiyaṃ;
184又制成金色锦缎,施行一切礼敬仪轨。
Hemapaṭṭañca kāresi, sabbaṃ pūjāvidhiṃ sa’kā.
62
62.
186当供养塔被围绕时,以清净功德加以装饰,
Cetiye parijiṇṇe so, sudhākammena rañjayi;
187施以五手印,顶礼满怀慈爱之善逝尊者。
Tipañcahatthaṃ kāresi, metteyyaṃ sugataṃ paraṃ.
63
63.
189如此开始,功德无量壮盛,广被彰显;
Evamādini puññāni, appameyyāni so vibhū;
190自为之亦行善,于供养供养者供养取持。
Akāsi ca sayaṃ sādhu, parivārehī kārayi.
64
64.
192而且在其护法随从中,有许多造诸福德的人,
Parivārā ca tassāsuṃ, bahūpuññakarā narā;
193他们居住的住处齐整稳定,皆因具备这诸般的条件。
Vihārā nekakā āsuṃ, katā tehi sappaccayā.
65
65.
195有时他前往正道,或到密林深处,没有村落的地方;
Kadāci maggaṃ gacchaṃ so, araññamhi agāmake;
196率领众僧,度过一夜安稳的住处。
Senaṃ saṃvidahitvāna, vāsaṃ kappesi rattiyaṃ.
66
66.
198他欢喜于听闻如来正法,安住于须菩提的住处,身心安乐;
Sunahātavillitto so, subhuttosayane sukhe;
199遍游诸舍宅,欢喜游戏,准备入眠安歇。
Nipannesu ghare ramme, niddāyitumupakkami.
67
67.
201当时获得安眠,究竟因何如此?
Alabhanto tadā niddaṃ, kinnu kho iti kāraṇaṃ;
202白昼不间断地进行,贯彻全部自心。
Pavattiṃ upadhārento, divase sabbamattano.
68
68.
204若得其因缘终结,必得永绝于之外;
Adisvā kāraṇaṃ anto, avassaṃ bahi hessati;
205于是思惟并策划,人当如此探求。
Iti cintiya yojesi, manussetaṃ gavesituṃ.
69
69.
207他如此肯定地说,吾弟弟啊,当夜深时;
Evamāha ca nissaṅkaṃ, ayyakā mama rattiyaṃ;
208就立于此树根下,勿入此处也。
Tementā rukkhamūlasmiṃ, ṭhitā ānetha te iti.
70
70.
210这些人前去搜寻着,手持炬火,人数众多;
Tepi gantvā gavesantā, dīpahatthā mahājanā;
211当时许多比丘到达村落,止于树根下。
Mahāgāmā’gate bhikkhū, rukkhamūlagate tadā.
71
71.
213他们到达王城,向国王禀达教法;
Te gantvā sāsanaṃ rañño, ārocesuṃ padhāviso;
214见到后比丘满足,便领回自己的居所。
Disvā ca bhikkhu santuṭṭho, netvā vāsagharaṃ sakaṃ.
72
72.
216为比丘们确立定赠的袈裟,安排在夜间;
Niccadānāya bhikkhūnaṃ, ṭhapite rattacīvare;
217将三件袈裟授予他们,令其完全受持。
Tesaṃ datvāna tintāni, cīvarāni samādiya.
73
73.
219即使是编织脚洗器这样的事,也必须完成。
Sukkhāpiya ca katvāna, pādadhovanakādikaṃ;
220坐下时众人皆应如法安稳,睡卧时亦应端正调伏。
Nisīdāpiya te sabbe, sayane sādhu santhate.
74
74.
222弃置药物,睡觉时应自行安住;
Bhesajjaṃ paṭiyādetvā, sayamevo’panāmiya;
223洗净身体之后,应完成饮食等该做之事。
Paccūsepi ca katvāna, kattabbaṃ bhojanādikaṃ.
75
75.
225给予后,当行合宜事,适意地施放。
Datvā kappiya kāre’tha, vissajjesi yathāruciṃ;
226如是善业丰富者,其日即堪称有福之日。
Evaṃ puññaratasseva, tassā’si divasaṃ gataṃ.
76
76.
228如是,在功德积蓄之后,世间尊贵人等安住其中;
Evaṃ puññaparetasmiṃ, vasamāne naruttame;
229治理整体国土和民众,以功德行为统摄一切。
Raṭṭhaṃ janapadaṃ sabbaṃ, yojetvā puññakammesu.
77
77.
231在帕季那境内有一武力聚集者居住;
Māṇo pācinadesamhi, vasanto balasaṅgahaṃ;
232他建立了父亲的军队,兼且掠夺财富。
Katvāna pituno senaṃ, dhanaṃ cevā harāpiya.
78
78.
234欲发动战争,前往提普楚拉城;
Kātuṃ saṅgāmamāgañchi, tipucullasagāmakaṃ;
235听闻这消息,尊贵强力的大勇士达托婆帝即刻出发。
Dāṭhopatisso taṃ sutvā, tambalaṃgā mahābalo.
79
79.
237于是发生了一场大战,双方相聚互相交战;
Tatthā’kaṃsu mahāyuddhaṃ, aññamaññaṃ samāgatā;
238勇士们刀枪照面,如同猛狮般交锋厮杀。
Yodhā dāṭho patissassa, māṇaṃ saṅgaṃva mārayuṃ.
80
80.
240大鼠听闻此事,也为忧愁烦恼而死;
Taṃ sutvā dappulo sopi, sokasallahato mari;
241在七日之内,他便在曼努国度内建立了政权。
Sattāha manurādhamhi, vasaṃ rajjamakārayi.
81
81.
243罗睺国中历三年时间,他在那里建立了政权;
Rohaṇe tīṇi vassāni, esa rajjamakārayi;
244因此,就有这样的传说,这事发生在罗睺国此地。
Tasmā tassa kathā āsi, rohaṇamhi idhāpi ca.
82
82.
246如是,在更高级的尊贵召请中,
Evaṃ paremāriya āhavamhi,
247人们难以轻易获得享乐;
Kicchena laddhāva narena bhogā;
248即便瞬间获得众多强烈的享乐,
Āsuṃ khaṇe vijjulatopa bhogā,
249何人有智慧于其中生起喜爱呢?
Ko buddhimā tesu ratiṃ kareyya.
250在为令善人净信与悚动而作的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
251名为“四王”
Caturājako nāma
252第四十三章。
Tecattālīsatimo paricchedo.