← 文献总目录

第三十九章

e0703n.nrf38 · 静态文献页 · 186 段 · 打开交互阅读器

第三十九品
Ekūnacattālīsatima pariccheda
1二王之阐明
Rājadvayadīpano
1
1.
3于是有一人名为迦叶,是恶人,是护人者,
Tato kassapanāmo so, pāpako narapālako;
4他使五毒牛起作用,驱使弟弟,
Assa go pañcasūdañca, pesayitvāna bhātikaṃ.
2
2.
6不能使魔王得逞,害怕而走向狮子山;
Mārāpetuṃ asakkonto, bhīto sīhagiriṃ gato;
7在那里,面对人的难攀登处,四面进行了净化。
Durārohaṃ manussehi, sodhāpetvā samantato.
3
3.
9用成熟之器倾倒,用狮子形象令他行事;
Pākārena parikkhippa, sīhākārena kārayi;
10在那里居住宅舍,于是因此叫那人‘那名’。
Tattha nisseṇi gehāni, tena taṃ nāmako ahū.
4
4.
12在那里,先将财富积聚收藏,妥善安全地安置妥当;
Saṃharitvā dhanaṃ tattha, nidahitvā sugopitaṃ;
13自己财物已妥善安存之后,便互相分配赋予保护。
Attano nihitānaṃ so, rakkhaṃ datvā tahiṃ tahiṃ.
5
5.
15在那里建造了宫殿,景致宜人可供观赏;
Katvā rājagharaṃ tattha, dassaneyyaṃ manoramaṃ;
16如同第二座月亮那样明净洁白,宛若财神库维罗居住其间。
Dutiyālakamandaṃva, kuverova tahiṃ vasi.
6
6.
18名为蜜迦罗者担任军队统帅;
Migāro nāma kāresi, senāpati sanāmakaṃ;
19守护着国王宫殿及护卫群体,彼此护持相应无间。
Pariveṇaṃ tathāgeha-mabhisekajinissa ca.
7
7.
21在向世尊请求加持之后,因由坚固法的力量而生起了欢喜;
Tassābhisekaṃ yācitvā, silāsambuddhato’dhiraṃ;
22他说:『我未曾在此国取得任何利益,但愿能够得知真理。』
Aladdhāsāmi no rajje, jānissāmīti saṇṭhahi.
8
8.
24他已断绝了纷扰,凭自身所作的业行,
Hutvā vippaṭisārī so, attanā katakammanā;
25说:『我将获释放,这功德将无所缺漏。』
Muccissāmi kataṃ nu’ti, puññaṃ kāsi anappakaṃ.
9
9.
27在一片广大土地上,他在城门处建造了住所;
Mahā vatthuni kāresi, dvāresu nagarassa so;
28又在水苑中建造,面积达一炬伽与一炬伽之地。
Ambuyyāne ca kāresi, dīpe yojana yojane.
10
10.
30建造主宰游方士之庵,依先例为始。
Issarasamaṇārāmaṃ, kāretvā pubbavatthuto;
31比先前供养众多财物的乡村者更多,更为其布施。
Adhikaṃ bhogagāme ca, adhikaṃ tassa dāpayi.
11
11.
33觉者莲花色者,其女各有两个;
Bodhi uppalavaṇṇā ca, tassāsuṃ dhītaro duve;
34为其建立住所,且以其名号称呼。
Vihārassa’ssa kāresi, nāmaṃ tāsañca attano.
12
12.
36长老派的游方士们对此不生贪欲;
Dente tasmiṃ na icchiṃsu, samaṇā theravādino;
37因害怕杀父之业,众生烦恼而不敢为也。
‘‘Pitughātissa kamma’’nti, lokagārayha bhīruno.
13
13.
39因为他们渴望给予,所以为佛陀的画像供养。
Dātukāmosa tesaṃ’va, sambuddha paṭimāya’dā;
40比丘们啊,不应将此视为世尊的所有财物。
Bhikkhave adhivāsesuṃ, bhogo no satthuno iti.
14
14.
42如何把房屋安置在园中?这座园林靠近山脚;
Kathā niyyanti uyyāne, samīpe pabbatassa so;
43他建造了这座修行的居所,于是该处因此得名。
Kārāpesi vihāraṃ so, tesaṃ nāmo tato ahu.
15
15.
45这悉达四因缘成就了佛陀的教法显现;
Adā dhammarucinaṃ taṃ, sampatta catupaccayaṃ;
46而居所与园林则处于四方之北。
Vihārañceva uyyānaṃ, disābhāgamhi uttare.
16
16.
48食物已经煮熟,取食时应避免施舍给恶友;
Bhattaṃ sanīrapakkaṃ so, bhuñjitvā dinnamitthiyā;
49应以洁净、连结良善之物供养,精细烹制的汤饭。
Sappiyuttaṃ manuññehi, sūpehi abhisaṅkhataṃ.
17
17.
51此食非等闲之物,所示即此;
Manuññamidamayyānaṃ, dassamevanti tādisaṃ;
52给予比丘们的食物,及其全套衣物。
Bhattaṃ pādāsi bhikkhūnaṃ, sabbesañca sacīvaraṃ.
18
18.
54于伍波萨他日立持戒律,精勤不懈地修习;
Uposathamadhiṭṭhāsi, appamaññañca bhāvayi,
55精进于勤斋之后的洗浴,且将戒律笔录于经书之中。
Samādiyi dhutaṅge ca, likhāpesi ca potthake.
19
19.
57他将一根柱子等用木头制作成不腐坏的屋架;
Paṭimādāna sālādiṃ, kārāpesi anappakaṃ;
58他害怕彼世间的苦难,据说就是摩嘎剌那。
Bhito so paralokamhā, moggallānā ca vattati.
20
20.
60然后过了十八年,这位摩嘎剌那是一位大勇士;
Tato aṭṭhārase vasse, moggallāno mahābhaṭo;
61他奉命率领十二位出家人随从。
Ādesena nigaṇṭhānaṃ, dvādasaggasahāya vā.
21
21.
63他们从此间的珍宝之洲来到,这个地方名为安巴陀迦马喇迦;
Jambudīpā idhāgamma, dese ambaṭṭhakolake;
64在那里一处名为库拉利的园林中建造了僧院,积集了力量。
Kuḷārī nāme bandhittha, vihāre balasañcayaṃ.
22
22.
66国王听闻后,执持该物,意欲将之摧毁,于是出城而去;
Rājā sutvā gahetvā taṃ, bhañjissāmiti nikkhami;
67然而他因种种征兆而无法做到,虽然大力士如此言说。
Nemittehi na sakkāti, vadantepi mahābalo.
23
23.
69即使是摩诃迦罗那,也是装备精良的勇士或勇士帮手;
Moggallānopi sannaddha balo sūrasahāya vā;
70他们前往神圣的战场,如同神祇般安详地行进。
Gacchanto surasaṅgāmaṃ, devo viya sujampati.
24
24.
72彼此紧握相持,如同被大洋吞没,间隔殊异;
Aññamaññaṃ upāgamma, bhinnavelāva sāgarā;
73双方面军齐聚一堂,开始了激烈的大战。
Ārabhiṃsu mahāyuddhaṃ, balakāyā ubhopi te.
25
25.
75迦叶前方望见,立下宏重大誓;
Kassapo purato disvā, mahantaṃ kaddamāsayaṃ;
76怀着必达之心,沿着路径绕行守护。
Gantumaññena maggena, parivattesi dantinaṃ.
26
26.
78主人见状逃窜,传言散布人间;
Disvā taṃ sāmikono’yaṃ, palāyati bhaṇe iti;
79少年们聚集起来,呼喊道『看见敌后』。
Balakāyo pabhijjittha, ‘‘diṭṭhaṃ piṭha’’nti ghosayuṃ.
27
27.
81摩嘎剌那,武勇王者,斩断束缚脱身;
Moggalāna balārājā, chetvā nikaraṇena so;
82举起头颅投于空中,抛掷短刃以示奋勇。
Sīsaṃ ukkhipiyā’kāsaṃ, churikaṃ kosiyaṃ khipi.
28
28.
84完成了任务,他对那工作的行为感到满意;
Katvā’ḷāhana kiccaṃ so, tassa kamme pasīdiya;
85携带全部财物,前往了最优美的城镇。
Sabbaṃso dhanamādāya, āgañchi nagaraṃ varaṃ.
29
29.
87比丘们听闻了那弘扬法义的事,端正静坐,安稳修习;
Bhikkhū sutvā pavattiṃ taṃ, sunivatthā supārutā;
88恭敬收敛,遵守清净的八正道行。
Sammajjitvā vihārañca, aṭṭhaṃsu paṭipāṭiyā.
30
30.
90于大雨林之中降落,仿佛天帝之花园;
Mahāmeghavanaṃ patvā, devarājāva nandanaṃ;
91驱散众军,象群被驱逐出境。
Mahāsena nivattetvā, hatthipākārato bahi.
31
31.
93亲近而至,作礼之后,在僧团中安住;
Upasaṅkamma vanditvā, saṅghe tasmiṃ pasīdiya;
94用伞盖庄严僧团,僧团则将其接受奉献。
Chattattena saṅghaṃ pūjesi, saṅgho tasseva taṃ adā.
32
32.
96称此地方为“伞盖增所”,在那里造立了伞盖;
Taṃ ṭhānaṃ chattavaḍḍhīti, vohariṃsu tahiṃ kataṃ;
97又称之为“围廊”,因昔日城中来者皆能止息于此。
Pariveṇampi taṃ nāmaṃ, ahosi puramāgato.
33
33.
99往两处止住,恭敬僧团;
Vihāre dvepi gantvāna, saṅghaṃ tatthā’bhivandiya;
100得遇大国王,以法治理天下。
Pāpuṇitvā mahārajjaṃ, lokaṃ dhammena pālayi.
34
34.
102吾父为杀人凶恶胆大恶徒,生死魔王,无愧其名。
Kuddho nīhari dāṭhaṃso, ghātakaṃ pituno mama;
103其作恶行如同随从死者,故被称为恶魔。
Anuvattitvā maccāti, tena rakkhasa nāma vā.
35
35.
105他曾灭亡过数千无依无靠者,割断耳目等根,且令多人出家。
Atirekasahassaṃ so, amaccānaṃ vināsayi;
106割断耳目等根,令多人出家。
Kaṇṇanāsādi chedesi, pabbājesi tathā bahū.
36
36.
108尔后闻听正法,心清净喜悦;
Tato sutvāna saddhamma-mupasanno sumānaso;
109如天云覆大地般,广布大布施。
Mahādānaṃ pavattesi, megho viya mahītale.
37
37.
111满月之日是施舍法的盛会。
Phussapuṇṇamīyaṃ dāna-manuvassaṃ pavattayi;
112因此,那个施舍至今仍在岛上流传。
Tato paṭṭhāya taṃ dānaṃ, dīpe ajjāpi vattati.
38
38.
114那位舵手也是给予米粮的人,属于父王之属;
Sopi sārathiko lāja-dāyako piturājino;
115带来后,在父王面前向摩诃迦骆那展示施舍。
Ānetvā pitusande saṃ, moggallānassa dassayi.
39
39.
117见此施舍后,深感悲悯,对父王充满爱意;
Taṃ disvā paridevitvā, pituno pema mattanī;
118赞美他的足迹,如守门之主的威严庄严。
Vaṇṇetvā tassa pādāsi, dvāranāyakataṃ vibhū.
40
40.
120宰相亲自驾驭军马,依照仪式恭敬入献;
Senāpati migārohi, nivedetvā yathā vidhiṃ;
121为胜利者举行开光仪式,开光庄严而称心;
Abhiseka jinassā’kā, abhisekaṃ yathāruciṃ.
41
41.
123在狮子山稳固而雄壮的名号下,山角岩峙巍然不动;
Sīhā’cale daḷhanāmaṃ, dāṭhā koṇḍaññakampi ca;
124供养弘法清净之所,及其干净雅致的居所;
Vihāraṃ dhammarucinaṃ, sāgalinañca dāpayi.
42
42.
126尤其在山顶精心建造僧舍,供给长老使用;
Pabbatantu vihāraṃso, katvā therassa dāpayi;
127此居所名号庄严宏大,是广厦深长的宿处。
Mahānāmasanāmassa, dīghasaṇḍa vihārake.
43
43.
129有一位名为罗吉尼那的比丘尼,她设立了比丘尼的精舍;
Rājinināmakañceva, katvā bhikkhunupassayaṃ;
130她是众多比丘尼中聪慧卓著者。
Adā sāgalikānaṃ so, bhikkhunīnaṃ mahāmati.
44
44.
132名为达萨帕布提·南那科,属兰巴堪纳迦族;
Lambakaṇṇakagottopi, dāṭhā pabhuti nāmako;
133在迦叶长老的侍奉中,有一人心志清净不染污。
Kassapassa upaṭhāne, koci nibbinna mānaso.
45
45.
135我要前往『寮利耶部』,
Gantā me reliyaṃ vaggaṃ,
136在此处安住修行住所。
Vāsaṃ tattheva kappayi;
137当时世尊唯有一个儿子,
Ahosi putto tasseko,
138行为端正,外表俊美,性情聪慧。
Silākā loti pissuto.
46
46.
140他也害怕迦叶长老,第二又害怕自己的亲族;
Sopi kassapato bhīto, ñātakena saha’ttano;
141跟随摩嘎剌那前往,离开了此处的印度洲。
Moggallānena gantvāna, jambudīpatalaṃ ito.
47
47.
143来到觉悟学者的僧院,已经受具足戒;
Bodhipaṇḍavihārampi, pabbajjaṃ samupāgato;
144正行僧团的各种法务,恭敬且勤勉敏锐。
Karonto saṅghakiccāni, sādaro so supesalo.
48
48.
146母亲的足迹属于僧团,僧团因此而兴盛。
Ammaṃ saṅghassa pādāsi, saṅgho tasmiṃ pasīdiya;
147称‘我是沙玛内拉’,由此得名。
Āha’mba sāmaṇero’ti, tena taṃ nāmako ahu.
49
49.
149他在毛发界谱系中,依照所说的法则;
So kesadhātuvaṃsamhi, vuttena vidhinā tato;
150获得毛发界之后,就在此国安住。
Kesadhātuṃ labhitvāna, tassa rajje idhā’nayi.
50
50.
152在尊敬此界之后,取走那毛发界;
Tassa katvāna sakkāraṃ, gahetvā kesa dhātuyo;
153置于大罐中,藏于陶坛之中。
Mahagghe nidahitvāna, karaṇḍe phalikumbhavhe.
51
51.
155在家中,为显示对迪潘卡世尊的崇敬,树立了其圣像;
Dīpaṅkarassa nāthassa, paṭimāya ghare vare;
156通过修整和装饰,营造了盛大的礼拜盛况。
Vaḍḍhetvā parihārena, mahāpūjaṃ pavattayi.
52
52.
158他修建了侄子和妻子的黄金居所;
Mātulaṃ bhariyañca’ssa, katvā sovaṇṇayaṃ tahiṃ;
159又安置了圣像,及其美丽的画像。
Ṭhapesi paṭimāyo ca, assa bimbañca cārukaṃ.
53
53.
161设有用头发制成的容器、伞盖以及宝石亭阁;
Kesadhātukaraṇḍañca , chattaṃ ratanamaṇḍapaṃ;
162还布置了传授圣法的讲堂和声乐仪器。
Sāvakaggayuṃgaṃ vāḷa-bījaniñca sakārayi.
54
54.
164此外,该王又出于更强的防护心,
Parihārañca tassa’dā, rājā adhikamattano;
165制作并佩戴护身的石制护臂,用以防护自卫。
Silākāḷa masiggāhaṃ, katvā rakkhāya yojayi.
55
55.
167护臂不含铁质,因此被认为是纯净的;
Asiggāhasilākāḷo, iti tenā’si vissuto;
168而且其护臂覆盖于其姊妹的脚上,护卫土地与所有百姓。
Bhaginiñca’ssa pādāsi, saddhiṃ bhogena bhūmipo.
56
56.
170此处虽简略陈说,但若详加阐述,
Vutto’yamati saṅkhepo, vitthāro pana sabbaso;
171则应按照毛发和骨质的结构,逐一详加解析。
Kesadhātukavaṃsamhā, gahetabbo vibhāvinā.
57
57.
173束缚住众海,守护无畏之火山;
Bandhitvā sāgarā rakkhaṃ, dīpañca kāsinibbhayaṃ;
174清净法行,护持如来正法。
Dhammakammana sodhesi, sadhammaṃ jinasāsanaṃ.
58
58.
176名为军队长官,居于主城之上;
Senāpatisa nāmaṃ’kā, padhānaghara muttaro;
177历经十八个年头,业福消尽灭绝。
Katvā’ṭṭhārasame vasse, so puññāni khayaṃ gato.
59
59.
179迦叶已被极强恶力战胜,福德耗尽而闻名;
Kassapato jito atibali puññakkhaye saṅkhate;
180未尝拒绝战斗,直至死亡临近,仍奋勇争斗。
Jetuṃ no visahittha maccumupagaṃ so yevadāsoviya;
181因此,应当舍弃死亡的无力,智者则将获得安乐;
Tasmā maccubalaṃ nihacca sukhino hessanti medhāvino;
182涅槃是最究竟的死亡,是应当由真知者所证得的清净境界。
Nibbānaṃ paramaccutaṃ sivapadaṃ pattabbamattaññunā.
183为令善人生信与悚惧而作的《大史》中
Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse
184名为「二王之阐明」
Rājadvayadīpano nāma
185第三十九品。
Ekūnacattālīsatimo paricchedo.