第三十九章
1第三十九品
Ekūnacattālīsatima pariccheda
2二王阐明
Rājadvayadīpano
1
1.
2于是,那个名叫迦叶的恶王,
Tato kassapanāmo so, pāpako narapālako;
3给弟弟送去了马、牛和五种食物。
Assa go pañcasūdañca, pesayitvāna bhātikaṃ.
2
2.
5欲行杀害而不能,心怀恐惧,便往狮子山
Mārāpetuṃ asakkonto, bhīto sīhagiriṃ gato;
6命人四面清理,令其难为人登
Durārohaṃ manussehi, sodhāpetvā samantato.
3
3.
8围以墙垣,建成狮子之形
Pākārena parikkhippa, sīhākārena kārayi;
9那里有梯子与屋舍,他便由此得彼名。
Tattha nisseṇi gehāni, tena taṃ nāmako ahū.
4
4.
11于其处积聚财富,善加隐藏,妥为守护;
Saṃharitvā dhanaṃ tattha, nidahitvā sugopitaṃ;
12他对自己所藏的财物,在处处设下守护。
Attano nihitānaṃ so, rakkhaṃ datvā tahiṃ tahiṃ.
5
5.
14在那里建造了一座美丽悦目的王宫;
Katvā rājagharaṃ tattha, dassaneyyaṃ manoramaṃ;
15宛如第二座阿拉卡曼达,如同财神库维罗安住其中。
Dutiyālakamandaṃva, kuverova tahiṃ vasi.
6
6.
17名为鹿母者建造了名为将军的精舍;
Migāro nāma kāresi, senāpati sanāmakaṃ;
18并为灌顶胜者(佛陀)建造了精舍与住所。
Pariveṇaṃ tathāgeha-mabhisekajinissa ca.
7
7.
20向正自觉者请求灌顶之后,从石座处得坚固之记;
Tassābhisekaṃ yācitvā, silāsambuddhato’dhiraṃ;
21他心想:“我未得王位,我将了知缘由。”便如此安立。
Aladdhāsāmi no rajje, jānissāmīti saṇṭhahi.
8
8.
23他对自己所造的业生起追悔,
Hutvā vippaṭisārī so, attanā katakammanā;
24‘我将从所作之业中解脱吗?’怀着这样的念头,他造作了无量的福德。
Muccissāmi kataṃ nu’ti, puññaṃ kāsi anappakaṃ.
9
9.
26他在城门处建造了大精舍,
Mahā vatthuni kāresi, dvāresu nagarassa so;
27又在岛上每隔一由旬建造了芒果园。
Ambuyyāne ca kāresi, dīpe yojana yojane.
10
10.
29又以昔日资具,建造了名为“主宰沙门园”的精舍;
Issarasamaṇārāmaṃ, kāretvā pubbavatthuto;
30并令他惠施了更多的财物村,所施更胜于前。
Adhikaṃ bhogagāme ca, adhikaṃ tassa dāpayi.
11
11.
32菩提与莲花色,是他的两个女儿。
Bodhi uppalavaṇṇā ca, tassāsuṃ dhītaro duve;
33他为自己所建的精舍取名,用了她们和自己的名字。
Vihārassa’ssa kāresi, nāmaṃ tāsañca attano.
12
12.
35那些长老派的沙门没有接受这枚牙(舍利)。
Dente tasmiṃ na icchiṃsu, samaṇā theravādino;
36这是杀父者的业,为世间所呵责,令人怖畏。
‘‘Pitughātissa kamma’’nti, lokagārayha bhīruno.
13
13.
38我正欲向他们供养正觉者之像;
Dātukāmosa tesaṃ’va, sambuddha paṭimāya’dā;
39比丘们接受了,说道:‘这是我们导师的财物。’
Bhikkhave adhivāsesuṃ, bhogo no satthuno iti.
14
14.
41那座山附近的园林中,他们正在交谈。
Kathā niyyanti uyyāne, samīpe pabbatassa so;
42他兴建了精舍,并因此得名。
Kārāpesi vihāraṃ so, tesaṃ nāmo tato ahu.
15
15.
44他布施给法喜者(Dhammaruci)四资具具足的供养。
Adā dhammarucinaṃ taṃ, sampatta catupaccayaṃ;
45精舍与园林,坐落于北方。
Vihārañceva uyyānaṃ, disābhāgamhi uttare.
16
16.
47他食用了那位妇女所供养的带汤饭食,
Bhattaṃ sanīrapakkaṃ so, bhuñjitvā dinnamitthiyā;
48佐以酥油,配以可意的汤菜精心烹制而成。
Sappiyuttaṃ manuññehi, sūpehi abhisaṅkhataṃ.
17
17.
50“这是可意的,诸圣尊,请即受用。”如此之类。
Manuññamidamayyānaṃ, dassamevanti tādisaṃ;
51他施与诸比丘饭食,并各各施与一套衣。
Bhattaṃ pādāsi bhikkhūnaṃ, sabbesañca sacīvaraṃ.
18
18.
53他受持布萨,并修习四梵住。
Uposathamadhiṭṭhāsi, appamaññañca bhāvayi,
54他受持头陀支,并令人书写经典。
Samādiyi dhutaṅge ca, likhāpesi ca potthake.
19
19.
56他令人建造了布施堂等诸多建筑;
Paṭimādāna sālādiṃ, kārāpesi anappakaṃ;
57他因怖畏他世,依止于尊者目犍连。
Bhito so paralokamhā, moggallānā ca vattati.
20
20.
59此后十八年,目犍连为大雄;
Tato aṭṭhārase vasse, moggallāno mahābhaṭo;
60他依循尼乾陀的预言,与十二位同伴,
Ādesena nigaṇṭhānaṃ, dvādasaggasahāya vā.
21
21.
62从赡部洲来到此地,在安巴陀迦拘罗迦一带,
Jambudīpā idhāgamma, dese ambaṭṭhakolake;
63他在名为库拉利的寺院中集结了兵力。
Kuḷārī nāme bandhittha, vihāre balasañcayaṃ.
22
22.
65国王听闻后,便将他擒获,心想‘我定要摧破’,随即出征;
Rājā sutvā gahetvā taṃ, bhañjissāmiti nikkhami;
66尽管占相师们说‘这不可能’,他仍是大勇力者。
Nemittehi na sakkāti, vadantepi mahābalo.
23
23.
68目犍连也已整装束甲,犹如勇士或勇士的同伴;
Moggallānopi sannaddha balo sūrasahāya vā;
69奔赴天人之战,恰如天王善生主。
Gacchanto surasaṅgāmaṃ, devo viya sujampati.
24
24.
71彼此逼近交锋,如同大海冲决堤岸;
Aññamaññaṃ upāgamma, bhinnavelāva sāgarā;
72双方大军,展开了激战。
Ārabhiṃsu mahāyuddhaṃ, balakāyā ubhopi te.
25
25.
74迦叶望见前方有一片大泥沼,
Kassapo purato disvā, mahantaṃ kaddamāsayaṃ;
75他改道而行,调转了象队。
Gantumaññena maggena, parivattesi dantinaṃ.
26
26.
77看见他后,他心想:“这主人要逃跑了。”
Disvā taṃ sāmikono’yaṃ, palāyati bhaṇe iti;
78大军溃散,他们喊道:“看见背了!”
Balakāyo pabhijjittha, ‘‘diṭṭhaṃ piṭha’’nti ghosayuṃ.
27
27.
80目犍连大力王,以利剑将其斩断,
Moggalāna balārājā, chetvā nikaraṇena so;
81将头颅抛向空中,把匕首掷入鞘中。
Sīsaṃ ukkhipiyā’kāsaṃ, churikaṃ kosiyaṃ khipi.
28
28.
83他完成了杀戮之事,对此业感到满意;
Katvā’ḷāhana kiccaṃ so, tassa kamme pasīdiya;
84带上所有财物,他来到了胜妙之城。
Sabbaṃso dhanamādāya, āgañchi nagaraṃ varaṃ.
29
29.
86比丘们听闻此事,衣着齐整,披覆严整;
Bhikkhū sutvā pavattiṃ taṃ, sunivatthā supārutā;
87将住所洒扫净洁,依次排立。
Sammajjitvā vihārañca, aṭṭhaṃsu paṭipāṭiyā.
30
30.
89抵达大云林,犹如帝释天之欢喜园;
Mahāmeghavanaṃ patvā, devarājāva nandanaṃ;
90大军退去,在象栏之外。
Mahāsena nivattetvā, hatthipākārato bahi.
31
31.
92近前顶礼之后,于彼僧团生起净信;
Upasaṅkamma vanditvā, saṅghe tasmiṃ pasīdiya;
93以伞盖供养僧团,僧团即以此回施于他。
Chattattena saṅghaṃ pūjesi, saṅgho tasseva taṃ adā.
32
32.
95那个地方被称为‘伞盖增’,并在那里建造了纪念建筑。
Taṃ ṭhānaṃ chattavaḍḍhīti, vohariṃsu tahiṃ kataṃ;
96其精舍也得此名,后来入城者也这样称呼。
Pariveṇampi taṃ nāmaṃ, ahosi puramāgato.
33
33.
98前往两座寺院,并在那里顶礼僧团。
Vihāre dvepi gantvāna, saṅghaṃ tatthā’bhivandiya;
99获得大王国后,以法护持世间。
Pāpuṇitvā mahārajjaṃ, lokaṃ dhammena pālayi.
34
34.
101愤怒者露出獠牙,杀害了我的父亲;
Kuddho nīhari dāṭhaṃso, ghātakaṃ pituno mama;
102随顺死者,因此得名罗刹。
Anuvattitvā maccāti, tena rakkhasa nāma vā.
35
35.
104他杀害了逾千位大臣,
Atirekasahassaṃ so, amaccānaṃ vināsayi;
105割去耳鼻等,又将多人流放。
Kaṇṇanāsādi chedesi, pabbājesi tathā bahū.
36
36.
107其后听闻正法,心生净信,满怀喜悦,
Tato sutvāna saddhamma-mupasanno sumānaso;
108他兴办了盛大的布施,犹如雨云普降大地。
Mahādānaṃ pavattesi, megho viya mahītale.
37
37.
110每逢弗沙月的满月日,他都举行布施;
Phussapuṇṇamīyaṃ dāna-manuvassaṃ pavattayi;
111从那时起,这项布施传统至今仍在岛上延续。
Tato paṭṭhāya taṃ dānaṃ, dīpe ajjāpi vattati.
38
38.
113那位车夫,也是施炒米之人,原属父王所有。
Sopi sārathiko lāja-dāyako piturājino;
114将他带来后,于父王面前,展示给目犍连。
Ānetvā pitusande saṃ, moggallānassa dassayi.
39
39.
116见此情景,他悲泣不已,对父王的爱深切难抑。
Taṃ disvā paridevitvā, pituno pema mattanī;
117赞叹之后,他便赐予他显赫的门卫首领之位。
Vaṇṇetvā tassa pādāsi, dvāranāyakataṃ vibhū.
40
40.
119弥伽罗将军依仪轨禀报后,
Senāpati migārohi, nivedetvā yathā vidhiṃ;
120为胜利者举行了如法如意的灌顶。
Abhiseka jinassā’kā, abhisekaṃ yathāruciṃ.
41
41.
122在名为“坚固”的狮子山上,还有憍陈如的牙舍利;
Sīhā’cale daḷhanāmaṃ, dāṭhā koṇḍaññakampi ca;
123他令建造了法喜部与萨伽利部的寺院;
Vihāraṃ dhammarucinaṃ, sāgalinañca dāpayi.
42
42.
125于山上建成部分精舍,供养给长老;
Pabbatantu vihāraṃso, katvā therassa dāpayi;
126在名为摩诃男的、长林中的僧舍。
Mahānāmasanāmassa, dīghasaṇḍa vihārake.
43
43.
128建造了名为罗吉尼的比丘尼精舍后;
Rājinināmakañceva, katvā bhikkhunupassayaṃ;
129那位大智者将其施予了沙伽利迦比丘尼们。
Adā sāgalikānaṃ so, bhikkhunīnaṃ mahāmati.
44
44.
131出身兰巴堪纳迦族,名为达塔帕布提;
Lambakaṇṇakagottopi, dāṭhā pabhuti nāmako;
132于侍奉迦叶时,有人心生厌离。
Kassapassa upaṭhāne, koci nibbinna mānaso.
45
45.
134我将前往瑞利耶部,
Gantā me reliyaṃ vaggaṃ,
135便在那里安住了下来。
Vāsaṃ tattheva kappayi;
136他有一个儿子,
Ahosi putto tasseko,
137以“希拉卡罗”之名著称。
Silākā loti pissuto.
46
46.
139他也因畏惧迦叶,便与自己的亲属一同
Sopi kassapato bhīto, ñātakena saha’ttano;
140他与目犍连一同从此处前往阎浮洲。
Moggallānena gantvāna, jambudīpatalaṃ ito.
47
47.
142他来到菩提分寺,出家受具足戒。
Bodhipaṇḍavihārampi, pabbajjaṃ samupāgato;
143他恭敬、善巧练达地履行僧团事务。
Karonto saṅghakiccāni, sādaro so supesalo.
48
48.
145他将母亲奉与僧团,僧团对他生起净信;
Ammaṃ saṅghassa pādāsi, saṅgho tasmiṃ pasīdiya;
146他自称‘我是沙弥’,由此便以此为名。
Āha’mba sāmaṇero’ti, tena taṃ nāmako ahu.
49
49.
148他依所说的仪轨,在那发舍利塔处,
So kesadhātuvaṃsamhi, vuttena vidhinā tato;
149获得发舍利后,迎请至自己的王国。
Kesadhātuṃ labhitvāna, tassa rajje idhā’nayi.
50
50.
151向塔恭敬供养后,便取走了那些发舍利;
Tassa katvāna sakkāraṃ, gahetvā kesa dhātuyo;
152安放在珍贵的水晶容器中。
Mahagghe nidahitvāna, karaṇḍe phalikumbhavhe.
51
51.
154在殊胜的殿堂中,为燃灯世尊的圣像;
Dīpaṅkarassa nāthassa, paṭimāya ghare vare;
155以供养令其增胜,举行了盛大的供养。
Vaḍḍhetvā parihārena, mahāpūjaṃ pavattayi.
52
52.
157将其舅父和妻子制为金像,安置于此;
Mātulaṃ bhariyañca’ssa, katvā sovaṇṇayaṃ tahiṃ;
158又安立了诸多圣像及其庄严的画像。
Ṭhapesi paṭimāyo ca, assa bimbañca cārukaṃ.
53
53.
160他令人造了发舍利容器、伞盖与宝石亭阁;
Kesadhātukaraṇḍañca , chattaṃ ratanamaṇḍapaṃ;
161并制作了一对上首弟子像,以及拂尘与宝扇。
Sāvakaggayuṃgaṃ vāḷa-bījaniñca sakārayi.
54
54.
163国王还赐予他超越自身的殊胜礼遇,
Parihārañca tassa’dā, rājā adhikamattano;
164制成“石黑”剑柄,安排护卫。
Silākāḷa masiggāhaṃ, katvā rakkhāya yojayi.
55
55.
166因剑柄色黑如石,他以此而闻名。
Asiggāhasilākāḷo, iti tenā’si vissuto;
167国王更将自己的姊妹,连同财富,一起许配给了他。
Bhaginiñca’ssa pādāsi, saddhiṃ bhogena bhūmipo.
56
56.
169以上仅为略说,若要详尽阐述,
Vutto’yamati saṅkhepo, vitthāro pana sabbaso;
170具慧者应从《发舍利塔史》中全面了知。
Kesadhātukavaṃsamhā, gahetabbo vibhāvinā.
57
57.
172他以大海环绕作为屏障,令岛屿在迦尸境内无所畏惧;
Bandhitvā sāgarā rakkhaṃ, dīpañca kāsinibbhayaṃ;
173他清净了法的事业,护持胜者的正法教。
Dhammakammana sodhesi, sadhammaṃ jinasāsanaṃ.
58
58.
175他名为将军,建起殊胜的精舍;
Senāpatisa nāmaṃ’kā, padhānaghara muttaro;
176第十八年,他福德尽而命终。
Katvā’ṭṭhārasame vasse, so puññāni khayaṃ gato.
59
59.
178迦叶虽具大力,福德尽时,终为有为法所败;
Kassapato jito atibali puññakkhaye saṅkhate;
179他未能战胜死魔,自己反如奴仆一般;
Jetuṃ no visahittha maccumupagaṃ so yevadāsoviya;
180因此,智者摧破死魔之力,便得安乐;
Tasmā maccubalaṃ nihacca sukhino hessanti medhāvino;
181涅槃是究竟不死的吉祥之境,知足者所应证得。
Nibbānaṃ paramaccutaṃ sivapadaṃ pattabbamattaññunā.
184为令善人生信与悚惧而作的《大史》中
Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse
185名为「二王之阐明」
Rājadvayadīpano nāma
186第三十九品。
Ekūnacattālīsatimo paricchedo.