← 文献总目录

第三十五章

e0703n.nrf34 · 静态文献页 · 390 段 · 打开交互阅读器

1第三十五章
Pañcatiṃsatimapariccheda
2十二王
Dvādasarājako
1
1.
2因畏惧阿曼达伽马尼,大牙去世后;
Āmaṇḍagāmaṇyabhayo, mahādāṭhikaaccaye;
3他统治王国九年零八个月,如此所闻。
Navavassanaṭṭhamāse, rajjaṃ kāresi taṃ suto.
2
2.
5他于庄严的大塔上,建造了伞盖;
Chattāti chattaṃ kāresi, mahāthūpe manorame;
6同样地,他建造了脚围栏与顶围栏。
Tatheva pādavediñca, muddhavediñca kārayi.
3
3.
8同样,在名为塔的布萨堂,他建造了铜殿;
Tatheva lohapāsāda, thūpavhe posathavhaye;
9他建造了内院与内廊。
Kāresi kucchiājiraṃ, kucchiāḷindameva ca.
4
4.
11他于两处皆建造了美丽的宝石凉亭;
Ubhayatthāpi kāresi, cāruṃ ratanapaṇḍapaṃ;
12人王又命人建造了银窟精舍。
Rajataleṇa vihārañca, kārāpesi narādhipe.
5
5.
14他在大村池的南侧建造后,
Mahāgāmeṇḍavāpiṃso, passe kāriya dakkhiṇe;
15这位福德施者,将南寺施予。
Dakkhiṇassa vihārassa, adāsi puññadakkhiṇo.
6
6.
17人主令全岛,皆不杀生;
Māghātaṃ sakale dīpe, kāresi manujādhipo;
18令人在各处种下一切藤蔓的果实。
Valliphalāni sabbāni, ropāpetvā tahiṃ tahiṃ.
7
7.
20有位名叫萨库般陀迦的国王,即阿曼提耶的国主;
Maṃ sakubhaṇḍakaṃ nāma, āmaṇḍiya mahīpati;
21令钵盛满之后,并制作了布与头巾。
Pattaṃ pūrāpayitvāna, kāretvā vatthacumbaṭaṃ.
8
8.
23他以极清净心,施与一切僧团;
Dāpesi sabbasaṅghassa, vippasannena cetasā;
24智者阿曼达聚落主,令钵充满后……
Patte pūrāpayitvā so, āmaṇḍa gāmaṇividū.
9
9.
26坦卡、尼托卡、尼三位国王,杀害了父亲。
Taṅkaniṭṭhokaṇirājā-tisso ghātiya tātaraṃ;
27刹帝利王在城中执政三年。
Tīṇi vassāni nagare, rajjaṃ kāresi khattiyo.
10
10.
29这位名叫契基亚者,择定了布萨堂的基址;
Uposathagharaṭṭaṃ esā, nicchini cekiyavhaye;
30诸比丘,在国王的过失恶业中,他的儿子们住立。
Rājāparādhakammamhi, putte saṭṭhitu bhikkhavo.
11
11.
32国王在支提山,擒获了同族兄弟;
Sahoḍḍe gāhayitvāna, rājā cetiya pabbate;
33迦尼罗王命令将阿尸罗迦,从悬崖迅速抛下。
Khipāpesi kaṇiravhe, pabbhāramhi asīlake.
12
12.
35迦尼王之后,阿曼达村主之子闻名,
Kaṇirājā accayena, āmaṇḍagāmaṇi suto;
36这位名为小无畏的刹帝利,曾统治王国一年。
Cūḷābhayo vassamekaṃ, rajjaṃ kāresi khattiyo.
13
13.
38他于果纳迦河岸边,在城的南侧,
So goṇakanadītīre, purapassamhi dakkhiṇe;
39这位大地之主建造了小岩窟精舍。
Kārāpesi mahīpālo, vihāre cūḷagallakaṃ.
14
14.
41小无畏王最小的妹妹,名为西瓦莉。
Cūḷābhayassa’cca yena, sīvali taṃ kaniṭṭhikā;
42阿曼达的女儿统治了四个月。
Āmaṇḍadhītā caturo, māse rajjamakārayi.
15
15.
44阿曼达的外甥们废黜了西瓦莉。
Āmaṇḍa bhāgineyyā tu, sīvaliṃ apanīyataṃ;
45名为伊兰纳迦者,在城中为她撑开伞盖。
Iḷanāgoti nāmena, chattaṃ ussāpayi pure.
16
16.
47当那位人主于即位第一年前往提沙湖时,
Tissavāpiṃ gate tasmiṃ, ādivasse narādhipe;
48舍弃该处后,众多欧兰巴卡纳卡人来到了城中。
Taṃ hitvā puramāgañchuṃ, bahavolambakaṇṇakā.
17
17.
50国王在那里未曾见到他们,心生恼怒,便对他们施加了惩罚;
Tahiṃ adisvā te rājā, kuddho tehi akārayi;
51在摩达雅池畔,对大会堂生起了疑惑。
Maddayaṃ vāpiyā passe, mahāthūpañjasaṃsayaṃ.
18
18.
53他们商议之后,便将他安置在旃陀罗的家中;
Tesaṃ vicārake katvā, caṇḍāle ca ṭhapāpayi;
54于是,那些愤怒的阿拉巴迦那们便全部聚集在一起。
Tena kuddhālambakaṇṇā, sabbe hutvāna ekato.
19
19.
56他们捉住那位国王,将他幽禁在他自己的家中;
Rājānaṃ taṃ gahetvāna, rundhitvāna sake ghare;
57那时,国王自己的王后便亲自治理王国。
Sayaṃ rajjaṃ vicāresuṃ, rañño devī tadā sakaṃ.
20
20.
59将名为“月面吉祥”的王子盛装打扮;
Puttaṃ candamukhasivaṃ, maṇḍayitvā kumārakaṃ;
60交与保姆之手,置于吉祥象近旁。
Datvāna hatthe dhātīnaṃ, maṅgalahatthi santike.
21
21.
62他传达旨意后,便命保姆们将王子带往彼处。
Pesesi vatvā sandesaṃ, netvā taṃ dhātiyo tahiṃ;
63她们将王后的全部消息都传达给了吉祥象。
Vadiṃsu devisandesaṃ, sabbaṃ maṅgala hatthino.
22
22.
65这是你的亲生儿子,
‘‘Ayaṃ te sādhino putto,
66主人却被关在监牢里。
Sāmiko cārake ṭhito;
67他幸免于敌人的杀害。
Arihi ghātato seso,
68然而,将他杀害的却是你。
Tayā ghāto imassa tu.
23
23.
70“据说你去把他杀了,这是天女的命令。”
Tvamenaṃ kira ghātehi, idaṃ devivaco’’iti;
71说完后,他们让他躺倒在大象脚下。
Vatvā tu sayāpesuṃ, pādamūlamhi hatthino.
24
24.
73那位悲痛者哭泣之后,大象撞破围栏,
Dukkhito so ruditvāna, nāgo bhetvāna āḷakaṃ;
74进入大寺院后,它用力将门关上。
Pavisitvā mahāvatthuṃ, dvāraṃ pātiya thāmasā.
25
25.
76在国王安坐的庭院中,推开门扇后,
Rañño nisinnaṅgaṇamhi, ugghāṭetvā kavāṭakaṃ;
77让他坐于肩上,向大渡口走去。
Nisīdāpiya taṃ khandhe, mahātitthamupāgami.
26
26.
79大象令国王登上船后,便在那里……
Nāvaṃ āro payitvāna, rājānaṃ tattha kuñjaro;
80最后自己沿着河岸,登上了摩罗耶山。
Pacchimo dadhitīrena, sayaṃ malaya māruhī.
27
27.
82他在对岸住了三年,这位刹帝利;
Paratīre vasitvā so, tīṇivassāni khattiyo;
83统领军队之后,便前来登船。
Balakāyaṃ gahetvāna, āgā nāvāti rohaṇaṃ.
28
28.
85在渡口的沙石坑处,国王下乘之后;
Titthe sakkharasobbhamhi, otaritvāna bhūpati;
86便在罗哈纳,集结了庞大的军队。
Akāsi rohaṇe tattha, mahantaṃ balasaṅgahaṃ.
29
29.
88国王的吉祥象,从那里向南前往摩罗耶;
Rañño maṅgalahatthiso, dakkhiṇaṃ malayaṃ tato;
89他正是前往罗诃那,为办理他的事务。
Rohaṇaṃye’vupāgañchi, tassa kammāni kātave.
30
30.
91在那里,有位名为大莲花的本生诵者;
Mahāpadumanāmassa, tattha jātakabhāṇino;
92他住在大长老托拉达拉瓦的附近。
Tulādhāravhavāsissa, mahātherassa santike.
31
31.
94他听闻《猴本生》后,对菩萨生起净信。
Kapijātakaṃ sutvāna, bodhisatte pasādavā;
95他前往大龙寺,犹如脱弦之箭。
Nāgamahāvihāraṃ so, jiyāmuttadhanussataṃ.
32
32.
97他亲自建造并令人建造了佛塔,并依原样加以扩建。
Katvā kāresi thūpañca, vaḍḍhāpesi yathāṭhitaṃ;
98他又兴建了提沙湖,以及名为杜拉哈的湖。
Tissavāpiñca kāresi, tathā duravhavāpikaṃ.
33
33.
100于是国王集结兵力,率领大军开赴战场;
So gahetvā balaṃ rājā, yuddhāya abhinikkhami;
101兰巴卡纳族人听闻此事,随即整军备战。
Taṃ sutvā lambakaṇṇā ca, yuddhāya abhisaṃyutā.
34
34.
103在帕帕拉坎达门附近、欣卡拉湖旁的田野;
Papallakkhandhadvāramhi, khette hiṅkaravāpike;
104双方之间爆发了战争,相互加害,彼此攻伐。
Yuddhaṃ ubhinnaṃ vattittha, aññamaññavihesanaṃ.
35
35.
106因乘船未令身体疲惫,国王的随从们便沉入睡眠。
Nāvākilantadehattā, posā sīdanti rājino;
107国王让人通报姓名后,便亲自走了进去。
Rājā nāmaṃ sāvayitvā, sayaṃ pāvisi tena so.
36
36.
109因此,那些恐惧的长耳族以腹部贴地躺卧;
Tena bhītālambakaṇṇā, sayiṃsu udarena so;
110砍下他们的头颅后,用宝石作了庄严的装饰。
Tesaṃ sīsāni chinditvā, ratanābhisamaṃkari.
37
37.
112严酷之举刚刚完成,大地之主便以悲悯心——
Tikkhattumevantukate, karuṇāya mahīpati;
113说道:“不要杀害,仅可活捉,当生擒他们。”
‘‘Amāretvā’va gaṇhātha, jīvaggāha’nti abruvi.
38
38.
115此后,那赢得战事的国王,回到都城;
Tato vijitasaṅgāmo, puraṃ āgamma bhūpati;
116撑起伞盖,前往提沙池的庆典。
Chattaṃ ussāpayitvāna tissavāpi chaṇaṃ agā.
39
39.
118从水中嬉戏而出,他盛装严饰,华丽庄严;
Jalakīḷāya uggantvā, sumaṇḍitapasādhito;
119见到自身吉祥富贵,便忆起那些障碍者。
Attano sirisampattiṃ, disvā tassantarāyike.
40
40.
121想起长耳族,他愤怒地套上了战车;
Lambakaṇṇe saritvāna, kuddho so yojayīrathe;
122他们的双马战车一辆接一辆,在他之前驶入了城中。
Yugaparamparā tesaṃ, purato pāvisī puraṃ.
41
41.
124他立于大殿的门槛之上,向诸王发号施令;
Mahāvatthussa ummāre, ṭhatvā rājāṇapesi so;
125诸位,就在这门槛上,砍下这些人的头!
‘‘Imesaṃ sīsamummāre, asmiṃ chindatha bho’’iti.
42
42.
127车乘之雄啊,这些牛同套一车,皆属于你;
Goṇā eterathe yuttā, tava honti rathesabha;
128诸位,命人砍断其角与蹄。
Siṅgaṃkhurañca etesaṃ, chedāpayata bho’’iti.
43
43.
130后来,经母亲劝诫,他阻止了斩首;
Mātuyā atha saññatto, sīsacchedaṃ nivāriya;
131国王割下了他们的鼻子和脚拇趾。
Nāsañca pādaṅguṭṭhañca, tesaṃ rājā achedayi.
44
44.
133刹帝利将象所居的国土,赐予了象;
Hatthivutthaṃ janapadaṃ, adā hatthissa khattiyo;
134因此,那片国土名为“象之财富”。
Hatthibhogo janapado, iti tenāsi nāmato.
45
45.
136在那阿奴洛答城中,有一位国王名曰伊兰那哥,是为一国之主;
Evaṃ anurādhapure, iḷānāgo mahīpati;
137这位刹帝利执政,在位不足六年。
Chabbassāni anunāni, rajjaṃ kāresi khattiyo.
46
46.
139伊兰那伽去世后,他的儿子月面尸婆;
Iḷanāgaccaye tassa, putto candamukhosivo;
140国王统治了八年又七月。
Aṭṭhavassaṃ sattamāsaṃ, rājā rajjamakārayi.
47
47.
142国王又于摩尼迦罗村命人建造后;
Maṇikāragāme vāpi, kārāpetvā mahīpati;
143他将那座名为伊萨拉萨马那的寺院赐予了他们。
Issarasamaṇavhassa, vihārassa adāsi so.
48
48.
145那位国王的王后,在战斗中亲自赢得了胜利;
Tassa rañño mahesī ca, saṅgāme pattimattano;
146正是由于那座寺院,她以“达弥勒女神”之名而著称。
Tassevā’dā vihārassa, damiḷadevīti vissutā.
49
49.
148在提萨池嬉戏时,她击杀了月亮脸的西瓦。
Taṃ tissavāpī kīḷāya, hantvā candamukhaṃ sivaṃ;
149他因此被称为“雅沙罗枝束提萨”,名扬远播。
Yasaḷālakatisso’ti, vissuto taṅkaniṭṭhako.
50
50.
151在美丽的阿努拉德普勒,在吉祥的楞伽岛上。
Anurādhapure ramme, laṅkābhuvadane subhe;
152七年又八个月间,国王统理国政。
Sattavassānaṭṭhamāse, rājā rajjamakārayi.
51
51.
154多瓦里卡之子,本人即是守门人多瓦里卡;
Dovirikassa dattassa, puttho dovāriko sayaṃ;
155他形貌与国王相似,名为苏巴。
Rañño sadisarūpena, ahosi subhanāmavā.
52
52.
157国王以王者的庄严饰品,为那位大力者作吉祥装束;
Subhaṃ balatthaṃ taṃ rājā, rājabhūsāya bhūsiya;
158令他坐于宝座之上,这位以欢愉为义、以荣名为饰者微笑起来。
Nisidāpiya pallaṅke, hāsatthaṃ yasaḷālako.
53
53.
160将头饰系在大力者的头上,
Sīsacoḷaṃ balatthassa, sasīse paṭimuñciya;
161手持木杖,亲身立于门旁。
Yaṭṭhiṃ gahetvā hatthena, dvāramūle ṭhito sayaṃ.
54
54.
163当群臣向他礼敬时,他正坐在座上;
Vandantesu amaccesu, nisinnaṃ āsanamhi taṃ;
164国王这般笑着,不时回应一二。
Rājā hasati evaṃ so, kurute antarantarā.
55
55.
166一日,大力者见国王正笑着;
‘‘Balattho ekadivasaṃ, rājānaṃ hasamānakaṃ;
167“这大力者为何当面笑我?”他说道。
Ayaṃ balattho kasmā me, sammukhāhasatī’’ti so.
56
56.
169那大力者杀死国王后,这善妙者即于此处……
Mārāpayitvā rājānaṃ, balattho so subho idha;
170他执掌王权六年,以善妙王闻名。
Rajjaṃ kāresi chabbassaṃ, subharājāti vissuto.
57
57.
172善妙王在两大寺中,建造了悦意的、
Dvisu mahāvihāresu, subharājā manoramaṃ;
173名为“善妙”的一排精舍别院。
Pariveṇapantiṃ subha-nāmakaṃyeva kārayi.
58
58.
175同样在优楼频螺附近,建有维利寺。
Uruvelasamīpamhi, tathā vellivihārakaṃ;
176在东部恒河岸边,有一座单门的难提村寺。
Puratthime ekadvāraṃ, gaṅgante nandigāmakaṃ.
59
59.
178有一位名为羊耳的闻者,住在北侧。
Lambakaṇṇasuto eko, uttarapassavāsiko;
179他侍奉军队统帅——其舅父婆娑婆。
Senāpatimupaṭṭhāsi, vasabho nāma mātulaṃ.
60
60.
181“将有一位名为婆娑婆的国王”,这一传闻带来了信心。
Hessati vasabho nāma, rājā’ti sutiyāsadā;
182于国王的灯节之日,他屠杀了所有名为婆娑婆的人。
Ghāteti rājādīpamhi, sabbe vasabhanāmake.
61
61.
184他对妻子说:“我们把这座住所献给国王吧。”
‘‘Rañño dassāma vasataṃ, ima’’nti bhariyāya so;
185与军队统领商议后,清晨,他便前往王宫。
Senāpatimantayitvā, pāto rājakulaṃ agā.
62
62.
187他匆忙前行时,将未加石灰的槟榔……
Gacchato tena sahasā, tambulaṃ cuṇṇavajjitaṃ;
188交到婆娑巴手中后,便应妥善守护。
Hatthamhi vasabhassā’dā, taṃ sādhu parirakkhituṃ.
63
63.
190王宫门前,放着未调石灰的槟榔。
Rājagehassa dvāramhi, tambulaṃ cuṇṇavajjitaṃ;
191将军望见后,便命人取来石灰配上。
Senāpati udikkhitvā, taṃ cuṇṇatthaṃ visajjayi.
64
64.
193统帅的妻子,为石灰之事前往婆娑巴处。
Senāpatissa bhariyā, cuṇṇatthaṃ vasabhaṃ gataṃ;
194秘密告知后,给予一千钱,并放他逃走。
Vatvā rahassaṃ datvā ca, sahassaṃ taṃ palāpayi.
65
65.
196那位牛王前往大寺所在之处后,
Mahāvihāraṭhānaṃ so, gantvāna vasabho pana;
197在那里,长老们以乳粥和衣物招待了他。
Tattha therehi khiranna-vatthehi katasaṅgaho.
66
66.
199此后,麻风病人决意要成为国王。
Tato paraṃ kuṭṭhino ca, rājabhāvāya nicchitaṃ;
200听了这话,他心生欢喜,决意道:‘我将成为盗贼。’
Sutvāna vacanaṃhaṭṭho, ‘‘coro hessa’’nti nicchito.
67
67.
202得到得力之人后,便从此进行屠村;
Laddhasamatthapurise, gāmaghātaṃ tato paraṃ;
203前往罗哈纳,依照头骨占卜者的指示而行。
Karonto rohaṇaṃ gantvā, kapallapuvopadesato.
68
68.
205他渐次吞食国土,具足了强大的军队与车乘;
Kamena raṭṭhaṃ kaṇhantho, sampattabalavāhano;
206这位国王经过两年,来到了城旁。
So rājā dvīhi vassehi, āgamma purasantikaṃ.
69
69.
208那具大威力的牛王在战场上杀死善王后,
Subharājaṃ raṇe hantvā, vasabho so mahabbalo;
209在午前将舅舅送上战场,舅舅亦阵亡沙场。
Ussāpayi purebhattaṃ, mātulo’pi raṇe pati.
70
70.
211对于舅舅那具曾于往昔有恩于他的遗体,
Taṃ mātulassa sariraṃ, pubbabhūtopakārikaṃ;
212牛王国王便立了名为慈爱的女子为王后。
Akāsi vasabho rājā, mahesiṃ mettanāmikaṃ.
71
71.
214他向占相师询问自己寿命的长短;
Sohorapāṭhakaṃ pucchi, āyuppamāṇamattano;
215他私下说道:“尚有十二年。”那人也是私下这样对他说。
‘‘Āha dvādasavassāni’’, rahoyevassa sopi ca.
72
72.
217为了保守秘密,应给她一千钱;
Rahassaṃ rakkhaṇatthāya, sahassaṃ tassā dāpiya;
218那位国王召集僧团,作礼后问道:
Saṅghaṃ so sannipātetvā, vanditvā pucchi bhūpati.
73
73.
220“尊者,可有什么延寿之法?”
‘‘Siyānu bhante āyussa, vaḍḍhanakāraṇaṃ’’iti;
221僧团回答:“有。”并开示了化解危难的方法。
‘‘Atthī’’ti saṅgho ācikkhi, antarāyavimocanaṃ.
74
74.
223布施滤水囊,与布施住所;
Parissāvanadānañca, āvāsadāna meva ca;
224人主啊,还应行那看护病者之施。
Gilānavattadānañca, dātabbaṃ manujādhipa.
75
75.
226同样,应当修葺陈旧住所;
‘‘Kātabbaṃ jiṇṇakāvāsa-paṭisaṅkharaṇaṃ tathā;
227受持五戒之后,应当善加守护。
Pañcasīlasamādānaṃ, katvā taṃ sādhurakkhiyaṃ.
76
76.
229于布萨日,还应持守布萨戒。
Uposathūpavāso ca, kattabbo’ posathe’’iti;
230国王称善,遂前往,一切依教奉行。
Rājā sādhūti gantvāna, tathā sabbaṃ makāsi so.
77
77.
232如是三年又三年过后,这位国王
Tiṇṇaṃ tiṇṇañca vassānaṃ, accayena mahīpati;
233他在此岛上,向整个僧团布施了三衣。
Dīpamhi sabbasaṅghassa, ticīvaramadāpayi.
78
78.
235他派人把布施送去给尚未到来的长老们;
Anāgatānaṃ therānaṃ, pesayitvāna dāpayi;
236于三十二处地方,供养了蜜粥。
Dvattiṃsāyahi ṭhānesu, dāpesi madhupāyasaṃ.
79
79.
238又于六十四处,行混合大布施;
Catusaṭṭhiyā ca ṭhānesu, mahādānaṃtu missakaṃ;
239于四处,燃千芯之灯;
Sahassavaṭṭi catusu, ṭhānesu ca jalāpayi.
80
80.
241在佛塔山与佛塔园中。
Cetiyapabbate ceva, thūpārāme ca cetiye;
242在大佛塔、大菩提树屋等处,皆是如此。
Mahāthūpe mahābodhi-ghare iti imesu hi.
81
81.
244他在心峰山建造了十座悦意的佛塔;
Cittalakūṭe kāresi, dasathūpe manorame;
245他修复了全岛各处寺院的破败之处。
Dīpe’khilamhi āvāse, jiṇṇe ca paṭisaṅkhari.
82
82.
247在藤蔓猿猴寺,他对那位长老生起了净信;
Valliyeravihāre ca, therassa so pasīdiya;
248他建造了名为大藤家族的寺院。
Mahāvalligottaṃ nāma, vihārañca akārayi.
83
83.
250他在大村附近建造了阿努拉园。
Kāresi anurārāmaṃ, mahāgāmassa santike;
251他令人在赫利村建造蓄水池,并为此布施了一千钱。
Heḷigāmaṭṭhakarisa, sahassaṃ tassa dāpayi.
84
84.
253他在提萨瓦达那(Tissavaḍḍhamānaka)建造了穆遮拉寺(Mucelavihāra)。
Mucelavihāraṃ kāretvā, so tissavaḍḍhamānake;
254他将水渠的一份水源布施给寺院。
Āḷisārodakabhāgaṃ, vihārassa adāpayi.
85
85.
256在卡兰巴提塔的塔处,他建造了砖石外壳。
Kalambatitthe thūpamhi, kāresiṭṭhikakañcukaṃ;
257他建造了布萨堂,并备办了灯油等资具。
Kāresuposathā gāraṃ, vaṭṭitelattha massatu.
86
86.
259他令人建造了名为“千迦利沙”的池塘,并将它布施出去。
Sahassakarīsavāpiṃso , kārāpetvā adāsi ca;
260他在库比卡喇寺建造了布萨堂。
Kāresuposathāgāraṃ, vihāre kumbhigallake.
87
87.
262他就在此伊萨拉沙马那卡寺建造了那座布萨堂。
Soye’vu posathāgāraṃ, issarasamaṇake idha;
263国王在塔园建造了塔殿。
Thūpārāmethūpagharaṃ, kārāpesi mahīpati.
88
88.
265在大寺(Mahāvihāra),他建造了一排朝西的僧房(pariveṇa)。
Mahāvihāre pariveṇa, pantiṃ pacchimapekkhiniṃ;
266又建了四方形的建筑,并修复了破旧的部分。
Kāresi ca catusālañca, jiṇṇakaṃ paṭisaṅkhari.
89
89.
268以四尊佛像为所缘,他也建造了一座像殿。
Catubuddhapaṭimārammaṃ, paṭimānaṃgharaṃtathā;
269在那优美的大菩提园中,正是那位国王下令建造了它。
Mahābodhiṅgaṇe ramme, rājā soyeva kārayi.
90
90.
271那位国王的王后,名为伏陀那,
Tassa rañño mahesī sā, vuttanāmā manoramaṃ;
272她同样建造了庄严悦意的佛塔与塔堂。
Thūpaṃ thūpagharañceva, rammaṃ tatheva kārayi.
91
91.
274国王在塔园中,建成塔堂之后;
Thūpārāme thūpagharaṃ, niṭṭhāpetvā mahīpati;
275在落成庆典上,他举行了盛大的布施。
Tassa niṭṭhāpitamahe, mahādānamadāsi ca.
92
92.
277他布施资具给随顺佛语的比丘们;
Yuttānaṃ buddhavacane, bhikkhūnaṃ paccayampi ca;
278以及说法比丘的熟酥与蜜糖。
Bhikkhūnaṃ dhammakathikānaṃ, sappiphāṇitameva ca.
93
93.
280他让人在城的四门,布施贫苦者的所需品;
Nagarassa catudvāre, kapaṇavaṭṭañca dāpayi;
281以及患病比丘的医药所需品。
Gilānānañca bhikkhūnaṃ, gilānavaṭṭameva ca.
94
94.
283名为‘我的’之王苑莲花池,与名为‘运载’的拘罗跋村;
Mayettiṃ rājuppalavāpiṃ, vahakolambagāmakaṃ;
284名为‘大尼迦’的富裕池,以及名为‘大园’者亦然。
Mahānika vittavāpiṃ, mahārāmotti meva ca.
95
95.
286以及凯哈拉池、卡利瓦皮池、昌布提池与瓦塔曼加纳池。
Kehālaṃ kāḷivāpiñca, cambuṭṭhiṃ vātamaṅganaṃ;
287以及阿比瓦达玛纳卡池,如此共十一座水池。
Abhivaḍḍhamānakañca, iccekādasa vāpiyo.
96
96.
289为了食物丰足,他建造了十二座水坝;
Dvādasa mātikā ceva, subhikkhatthamakārayi;
290为了防护城市,他建造了城墙与解脱门。
Guttattha purapākāraṃ, ceva muccamakārayi.
97
97.
292他在四门修建了门楼与大讲堂。
Gopurañca catudvāre, mahāvatthuñca kārayi;
293他在园林中开凿了一方湖泊,并在那里放养了天鹅。
Saraṃ kāresi uyyāne, haṃsetatthavisajjayi.
98
98.
295他在城中各处兴建了许多池塘;
Pure bahū pokkharaṇī, kārāpetvā tahiṃ tahiṃ;
296那位大地之主以暗道将水引入其中。
Ummaggena jalaṃ tattha, pavesesi mahīpati.
99
99.
298这位如公牛般雄健的君主,如是行持了种种功德;
Evaṃ nānāvidhaṃ puññaṃ, katvā vasabhabhūpati;
299他由此成为无诸障碍者,恒常恭敬于善业。
Hatantarāyo so hutvā, puññakamme sadādaro.
100
100.
301他于城中治理国政八十四年;
Catuttāsīsavassāni, pure rajjamakārayi;
302他举办了四十四次卫塞节盛大的供养。
Catuttālīsavesākha, pūjā yo ca akārayi.
101
101.
304苏波罗阇王在位时,护养着自己的独女;
Subharājā dharanto so, attano ekadhītaraṃ;
305出于对瓦萨巴的恐惧,便将那女子送给了一位名叫伊提卡的年长木匠。
Vasabhena bhayāsaṃkī, appesi’ṭhika vaḍḍhakiṃ.
102
102.
307国王把自己的毯子与各种物品都施舍了;
Attano kambalañceva, rājā bhaṇḍāni ca’ppayi;
308在瓦萨巴杀了那人之后,年长的木匠伊提卡便娶了她。
Vasabhena hate tasmiṃ, tamādāsiṭṭhavaḍḍhakī.
103
103.
310把她安顿为女儿,在自家养育她;
Dhītiṭhāne ṭhapetvāna, vaḍḍheti attano ghare;
311当他忙着自己的工作时,少女给他送来饭食。
Sakammaṃ karato tassa, bhattaṃ āhari dārikā.
104
104.
313在芒果花丛间,她见到了一位已入灭尽定者;
Sā nirodhasamāpannaṃ, tadambapuppha gumbake;
314第七日见到他时,这位聪慧的女子便施与了食物。
Sattame divase disvā, bhattaṃ medhāvīnī adā.
105
105.
316她再次煮好饭食,将父亲的饭端上前去;
Puna bhattaṃ randhayitvā, pituno bhattamāhari;
317被问及为何迟延时,她便向父亲禀明了原委。
Papañcakāraṇaṃ puṭṭhā, tamatthaṃ pituno vadi.
106
106.
319他满怀欢喜,便一再令供养尊者;
Tuṭṭho punappunañce’so, bhattaṃ therassa dāpayi;
320尊者见她已无畏于来世,便对少女说:
Vissattho’nāgataṃ disvā, thero āha kumārikaṃ.
107
107.
322『在你出生的地方,这处所,少女啊;』
‘‘Tavaissariyejāte, imaṃ ṭhānaṃ kumārike;
323那位说“你应忆念”的长老,那时已般涅槃。
Sareyyāsī’ti thero tu, tadā ca parinibbuto.
108
108.
325当儿子长大成人之后,他自己的那位牛王般的国王,
Sake so vasabho rājā, vayappattamhi puttake;
326为弯鼻提萨寻找一位与他相配的少女。
Vaṅkanāsikatissamhi, kaññaṃtassānurūpikaṃ.
109
109.
328他遣人寻访,见到那位少女;
Gavesāpesi purisā, taṃ disvāna kumārikaṃ;
329在砖匠村,精通女人相的人。
Iṭṭhakavaḍḍhakīgāme, itthilakkhaṇa kovidā.
110
110.
331他们禀告国王,国王便下令将她带来;
Rañño nivedayuṃ rājā, tamāṇāpetumārabhi;
332那时,砖匠说她是国王的女儿。
Tassāha rājadhītattaṃ, iṭṭhakavaḍḍhakī tadā.
111
111.
334而她则以须跋王女儿的身份,用毯子等物让人认出了自己。
Subharañño tu dhītattaṃ, kambalādīhi ñāpayi;
335国王听后欢喜,便将那善行的吉祥赐予了她。
Rājā tuṭṭho sutassā’dā, taṃ sādhu katamaṅgalaṃ.
112
112.
337萨葛死后,其子弯鼻提萨,
Vasabhassaccaye putto, vaṅkanāsika tissako;
338在阿努罗陀城统治王国三年。
Anurādhapure rajjaṃ, tīṇi vassāni kārayi.
113
113.
340他在牛河(Goṇanadī)岸边,有一处名为大吉祥(Mahāmaṅgala)的地方……
So goṇanadiyā tīre, mahāmaṅgalanāmakaṃ;
341弯鼻迦提萨迦(Vaṅkanāsikatissaka)国王建造了寺院。
Vihāraṃ kārayi rājā, vaṅkanāsikatissako.
114
114.
343而那位大妃忆念着长老的教诲,
Mahāmattā tu devī sā, sarantī therabhāsitaṃ;
344为建造寺院,她积聚了资财。
Vihārakāraṇatthāya, akāsi dhanasañcayaṃ.
115
115.
346弯鼻迦提萨迦(Vaṅkanāsikatissaka)去世后,其子——
Vaṅkanāsikatissassa, accaye kārayī suto;
347——象肩伽摩尼(Gajjabāhukagāmaṇi)统治王国二十二年。
Rajjaṃ bāvīsavassāni, gajjabāhukagāmaṇi.
116
116.
349他听闻母亲的话后,为母亲的利益而建造了佛寺;
Sutvā so mātuvacanaṃ, mātudatthāya kārayi;
350在团花(Kadambapuppha)之地,建造了王母寺(Rājamātuvihāraka)。
Kadambapupphaṭhānamhi, rājamātuvihārakaṃ.
117
117.
352那位母亲是位智者,为土地的利益,布施了十万钱财;
Mātā satasahassaṃ sā, bhūmiatthoya paṇḍitā;
353她向大寺行供养,并建造了寺院。
Adā mahāvihārassa, vihārañca akāra yi.
118一百一十八
118.
355他亲手建造,便是在那里,筑成那座石塔;
Sayameva akāresi, tattha thūpaṃ silāmayaṃ;
356又为僧团置办资具,并从各处购得奉献。
Saṅghabhogañca pādāsi, kiṇitvāna tato tato.
119一百一十九颂。
119.
358他扩建了无畏大塔,并饰以庄严;
Abhayuttara mahāthūpaṃ, vaḍḍhāpetvā citāpayi;
359又于塔的四门之处,建造了牌楼。
Catudvāre ca tattheva, ādimukhamakārayi.
120
120.
361此大地之主命人开凿迦摩尼帝沙湖后,
Gāmaṇitissavāpiṃ so, kārāpetvā mahīpati;
362又施予无畏山寺,作为炊事之用。
Abhayagiri vihārassa, pākavaṭṭāya’dāsi ca.
121
121.
364并于摩利迦瓦提塔处,建造了犹如外衣的覆层;
Maricavaṭṭikathūpamhi, kañcukañca akārayi;
365并以十万钱购置,施作僧团资具。
Kiṇitvā satasahassena, saṅghabhogamadāsi ca.
122
122.
367于暮年建造了名为罗摩的精舍;
Kāresi pacchime vasse, vihāraṃ rāmakavhayaṃ;
368并于城中建造了大会堂。
Mahejasanasālañca, nagaramhi akārayi.
123
123.
370迦阇巴胡去世后,那位国王的岳父——
Gajabāhussaccayena, sasuro tassa rājino;
371名为摩诃罗迦的大龙象统治了六年。
Rajjaṃ mahallako nāgo, chabbassāni akārayi.
124
124.
373东方为佩贾拉卡,南方是科提山;
Puratthime pejalakaṃ, dakkhiṇe koṭi pabbataṃ;
374西方为达卡帕萨那,象岛有萨利山。
Pacchime dakapāsāṇe, nāgadīpe sālipabbataṃ.
125
125.
376比迦村有塔那维利,又在罗诃那国;
Bījagāme tanaveḷiṃ, rohaṇe janapade pana;
377有托巴拉那伽山,在内唇处有吉利哈利卡。
Tobbalanāgapabbatañca, antoṭṭhe girihālikaṃ.
126
126.
379这七座僧院,是摩诃罗那伽王
Ete satta vihāre so, mahallanāgabhūpati;
380这位大智者,以极少的时间便令其建造
Parittenapi kālena, kārāpesi mahāmatī.
127
127.
382如此,以不坚实的财物,而取其坚实
Evaṃ asārehi dhanehi sāraṃ,
383以智慧广修众多福德
Puññāni katvāna bahūni paññā;
384然而,愚痴者却因欲乐而陷入苦恼
Ādenti bālā pana kāma hetu,
385因痴而造作诸多恶业
Bahūni pāpāni karontā mohā’ti.
388为令善人生信与悚惧而作的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
389名为第十二王
Dvādasa rājako nāma
390第三十五章。
Pañcatiṃsatimo paricchedo.