第三十三章
1第三十三章
Tettiṃsatima pariccheda
2十王
Dasarājako
1
1.
2当杜塔伽摩尼王在位时,人民安住于他的治下;
Duṭṭhagāmaṇirañño tu, rajjeṭhitā janā ahū;
3有位名叫萨利王子的人,以欢笑著称且博学多闻。
Sālirājakumāroti, hassāsi vissuto suto.
2
2.
5他极为富饶,常行善业;
Atīva dhañño so āsi, puññakammarato sadā;
6他容貌极其俊美,却生于旃陀罗女之胎。
Atīva cārurupāya, satto caṇḍāliyā ahu.
3
3.
8与无忧花鬘夫人的这段关系,源于前生。
Asokamālādeviṃtaṃ, sambandhaṃ pubbajātiyā;
9因贪爱其容貌,他竟不愿治理国政。
Rūpenā’ti piyāyanto, so rajjaṃ nevakāmayi.
4
4.
11他是杜塔伽摩尼之弟,名为萨达提沙,于彼时继位;
Duṭṭhagāmaṇibhātā’so, saddhātisso tadacchaye;
12灌顶后,令行统治,十八年间,行法如一。
Rajjaṃ kāressā’bhisitto, aṭṭhārassa samā’samo.
5
5.
14他命人修造六种工事、灰泥工事,以及象栏;
Chakkakammaṃ sudhākammaṃ, hatthipākārameva ca;
15他名为萨达提沙(具信者),令造大塔。
Mahāthūpassa kāresi, so saddhākatanāmako.
6
6.
17那座铜殿以灯火照明,建造精良,巍然耸立。
Dīpena lohapāsādo, uḍḍiyhittha susaṅkhato;
18他又建造了一座七层的铜殿。
Kāresi lohapāsādaṃ, puna so sattabhūmakaṃ.
7
7.
20当时那座殿宇价值九万一千;
Navutisatasahassaggho, pāsādo āsi so tadā;
21南山寺亦是我在迦罗迦时代所建。
Dakkhiṇagīrivihāraṃ, kallakaleṇa meva ca.
8
8.
23还有古兰巴罗寺,以及贝当伽瓦利迦寺。
Kuḷumbālavihārañca, tathāpettaṅga vālikaṃ;
24还有韦兰伽瓦提迦寺,以及杜巴拉瓦比帝沙寺。
Velaṅgavaṭṭikañceva, dubbalavāpitissataṃ.
9
9.
26还有杜罗帝沙迦池,以及母寺。
Duratissakavāpiñca, tathāmātuvihārakaṃ;
27他建造了长池,以及每间距一由旬的寺院。
Kāresi ādīghavāpiṃ, vihāraṃyojana yojane.
10
10.
29他建造了长池寺,连同佛塔;
Dīghavāpivihārañca, kāresi sahacetiyaṃ;
30他在那些佛塔上,以种种珍宝覆盖庄严。
Nānāratanakacchannaṃ, tattha kāresi cetiye.
11
11.
32于每一接合处,安置车轮大小
Sandhiyaṃ sandhiyaṃ tattha, rathacakkappamāṇakaṃ;
33使人制作金花环,悬挂于彼,赏心悦目。
Sovaṇṇamālaṃ kāretvā, laggāpesi manoramaṃ.
12
12.
35为八万四千法蕴之主;
Caturāsītisahassānaṃ , dhammakkhandhānamissaro;
36他令对八万四千(法蕴/宝塔)施行礼敬与供养。
Caturāsītisahassāni, pūjācāpi akārayi.
13
13.
38大王如是造作诸多善业后,
Evaṃ puññāni katvā so, anekāni mahīpati;
39身坏命终后,生于兜率天中。
Kāyassabhedā devesu, tusitesu’papajjatha.
14
14.
41信度帝沙王在位时,曾住于长池精舍。
Saddhātissapakārāje, vasante dīghavāpiyaṃ;
42其长子拉吉帝沙,建了名为“山罐”的精舍;
Lajjītisso jeṭṭhasuto, girikumbhimanāmakaṃ.
15
15.
44而其幼子则建造了一座美妙的精舍。
Vihāraṃ kārayi rammaṃ, taṃkaniṭṭhasuto pana;
45杜拉帝沙建造了一所名为坎达拉的精舍。
Thullatthano akāresi, vihāraṃ kandaravhayaṃ.
16
16.
47杜拉帝沙被父亲派往兄长那里。
Pitarā thullatthanako, bhātusantikamāyatā;
48他便说道:“这精舍是僧团的施物。”
Sahevā’ha vihārassa, saṅghabhogatthamattano.
17
17.
50信度帝沙去世后,众臣共相集会;
Saddhātisseuparate, sabbe’maccā samāgatā;
51于塔园集齐全体比丘僧团;
Thūpārāme bhikkhusaṅghaṃ, sakalaṃ sannipātiya.
18
18.
53为守护国土,经僧团认可,遂为幼童王子灌顶。
Saṅghānuññāyaraṭṭhassa, rakkhaṇatthaṃ kumārakaṃ;
54他们为图拉他那灌顶,拉吉帝萨听闻此事,心生羞愧。
Abhisiñcuṃ thullatthanaṃ, taṃ sutvā lajjītissato.
19
19.
56他来到这里,将他抓住,自行执掌了王权。
Idhāgantvā gahetvā taṃ, sayaṃ rajjamakārayi;
57而国王图拉他那,仅统治了一月零十天。
Māsañceva dasāhañca, rājā thullatthano pana.
20
20.
59拉吉帝须与帝须一样,对僧团不恭敬。
Tissosamaṃ lajjītisso, saṅgho hutvā anādaro;
60他们讥讽道:“他们不知如何恭敬长老。”
‘‘Na jāniṃsu yathāvuḍḍhaṃ’’ mīti taṃ paribhāsayi.
21
21.
62后来,这位国王在求得僧团的宽恕后,便执行了惩罚。
Pacchā saṅghaṃ khamāpetvā, daṇḍakammatthamissaro;
63他布施了三十万钱给优楼支提。
Tīṇi satasahassāni, datvāna urucetiye.
22
22.
65他建造了三座石制的花车。
Silāmayāni kāresi, pupphayānāni tīṇiso;
66又用十万钱装饰其间。
Atho satasahassena, citāpesi ca antarā.
23
23.
68这位大地之主平整了大塔与塔园的地面。
Mahāthūpathūpārāmānaṃ, bhūmiṃbhūmissaro samaṃ;
69他在塔园中为塔安置了最殊胜的石制外壳。
Thūpārāme ca thūpassa, silākañcuka muttamaṃ.
24
24.
71又在塔园前建造了石柱。
Thūpārāmassa purato, silāthūpakameva ca;
72又为比丘僧团建造了羞耻者坐处堂。
Lajjīkāsanasālañca, bhikkhusaṅghassa kārayi.
25
25.
74他令人在荆棘丛中的塔上,建造了一座石制覆罩。
Kañcukaṃ kaṇṭake thūpe, kārāpesi silāmayaṃ;
75在名为塔庙的寺院,他布施了十万。
Datvāna satasahassaṃ, vihāre cetiyavhaye.
26
26.
77他在名为山鳄的寺院,于盛大的供养法会中;
Girikumbhilanāmassa, vihārassa mahamhi so;
78向六万比丘,施与了三衣。
Saṭṭhibhikkhusahassānaṃ, ticīvaramadāpayi.
27
27.
80他建造了阿里陀寺,以及坎达罗希那寺;
Ariṭṭhavihāraṃ kāresi, tathākandarahinakaṃ;
81又为各村庄的比丘们,令施药物。
Gāmikānañca bhikkhūnaṃ, bhesajjāni adāpayi.
28
28.
83他令施比丘尼众随其所欲之米与粳米;
Kimicchakaṃ taṇḍulañca, bhikkhunīnamadāpayi;
84他于此执掌王权,行平等之政八年。
Samānava’ṭhamāsañca, rajjaṃ so kārayī idha.
29
29.
86惭愧者帝沙命终之后,他的弟弟——
Mate lajjikatissamhi, kaniṭṭho tassa kārayi;
87名为秃顶那伽者,执掌国政六年。
Rajjaṃ chaḷeva vassāni, khallāṭanāganāmako.
30
30.
89在铜殿环绕之中,有座名为‘殿阁’的悦意楼阁;
Lohapāsādaparivāre, pāsāde’ti manorame;
90为了铁殿的庄严,他建造了三十二间殿室。
Lohapāsādasobhatthaṃ, eso dvattiṃsakārayi.
31
31.
92大塔的周围,有美丽而缀着金色花鬘的;
Mahāthūpassa parito, cāruno hemamālino;
93他建造了以沙环为界的围墙。
Vālikaṅgaṇamariyādaṃ, pākārañca akārayi.
32
32.
95他兴建了名为索瓦库伦达的精舍与寺院;
Sovakurundapāsakaṃ, vihārañca akārayi;
96这位大地之主还令建造了其他诸多福德善业。
Puññakammānicaññāni, kārāpesi mahīpati.
33
33.
98那位名为大罗陀的将军,对大地之主;
Taṃ mahārattatonāma, senāpati mahīpatiṃ;
99在城中便捉住了卡拉塔纳伽龙王。
Khallāṭanāgarājānaṃ, nagareyeva aggahi.
34
34.
101而那位国王的弟弟,名为瓦塔伽摩尼;
Tassa rañño kaniṭṭhotu, vaṭṭagāmaṇināmako;
102他诛杀了那位恶将军后,执掌了王权。
Taṃ duṭṭhasenāpatikaṃ, hantvā rajjamakārayi.
35
35.
104那位卡拉塔纳伽国王,把亲兄弟的儿子,
Khallāṭanāgaraññoso, puttakaṃ sakabhātuno;
105将那名为大朱利卡者,立为子嗣。
Mahācūlikanāmānaṃ, puttaṭhāne ṭhapesi ca.
36
36.
107于是,他立其母努拉德维为王后。
Tammātaraṃ nuḷādeviṃ, mahesiñca akāsiso;
108因他安住于喜悦之处,人们便称他为“喜悦王”。
Pītiṭhāne ṭhitatā’ssa, pītirājāti abravuṃ.
37
37.
110如是,在他灌顶为王的第五个月,
Evaṃ rajje’bhisittassa, tassa māsamhi pañcame;
111在罗诃那的那枯城,有一位婆罗门青年。
Rohaṇe nakulanagare, eko brāhmaṇaceṭato.
38
38.
113愚者提优,听闻婆罗门那般言语,
Tiyo nāma brāhmaṇassa, vaco sutvā apaṇḍito;
114彼为大盗,随众甚多。
Coro asu mahātassa, parivāro ahosi ca.
39
39.
116他们率领随众与七十泰米尔人,在大渡口登岸;
Sagaṇāsattadamiḷā, mahātitthamhi otaruṃ;
117那时,婆罗门提优与那七位泰米尔人一道。
Tadā brāhmaṇatiyo ca, te sattadamiḷāpica.
40
40.
119为了六种目的,他们向国王呈递了书信。
Chakkatthāya visajjesuṃ, lekhaṃ bhūpatisantikaṃ;
120睿智的国王便给婆罗门提优回了信。
Rājā brāhmaṇatiyassa, lekhaṃ pesesi nītimā.
41
41.
122“现在,这王国是你的了,去夺取它吧,泰米尔人!”
‘‘Rajjaṃ tava idāneva, gaṇha tvaṃ damiḷe’’ iti;
123他应允道:“善哉!”于是与泰米尔人交战,他们便夺取了王国。
Sādhūti so damiḷehi, yujjhi gaṇhiṃsu te tu taṃ.
42
42.
125随后,那些泰米尔人与国王一同展开了战斗;
Tato te damiḷā yuddhaṃ, raññā saha pavattayuṃ;
126在拘兰巴楼近郊的战役中,国王战败。
Koḷambālakasāmantā, yuddhe rājā parājito.
43
43.
128他经渡口精舍之门,登车逃遁。
Titthārāmaduvārena, rathāruḷho palāyati;
129此渡口精舍,为槃度迦阿婆耶王所建。
Paṇḍukābhayarājena, titthārāmohi kārito;
130那时,他住在二十一位王子之中。
Vāsito ca tadā āsi, ekavīsati rājusū.
44
44.
132一位名叫尼犍陀山的人见他逃跑,
Taṃ disvā palāyantaṃ, nigaṇṭhogirināmako;
133高声喊道:“大黑狮王逃跑了!”
‘‘Palāyati mahākāḷa-sīhaḷo’’ti bhusaṃ ravi.
45
45.
135大王听闻后,心想:‘我的心愿实现了;’
Taṃ sutvāna mahārājā, ‘‘siddhe mama manorathe;
136他当时思惟:‘我要在这里建造精舍。’
Vihāraṃ ettha kāressaṃ’’, iccevaṃ cintayī tadā.
46
46.
138他捉住怀有身孕的阿努罗妃,称她为‘守护者’;
Sagabbhaṃ anulādeviṃ, aggahī rakkhiyā iti;
139大护王子和大龙王子也受到了保护。
Mahācūḷa mahānāga-kumārecāpī rakkhiye.
47
47.
141为了减轻战车的重量,他摘下了美丽的顶髻宝珠;
Rathassa lahubhāvatthaṃ, ḍatvā cūḷāmaṇiṃsubhaṃ;
142征得国王同意后,他带走了月神天女。
Otāresi somadeviṃ, tassa’nuññāya bhūpati.
48
48.
144正是为了奔赴战场,他带上了两个儿子与两位王妃;
Yuddhāyagamaneyeva, puttake dve ca deviyo;
145他带着他们便出发了,心中为战败忧惧。
Gāhayitvāna nikkhanto, saṅkito so parājaye.
49
49.
147未能使他接受那已为胜者所受用的食物。
Asakkuṇitvā gāhetuṃ, pattaṃ bhuttaṃ jinena taṃ;
148逃走之后,他们进入了毗舍耆厘山林。
Palāyitvā vessagīri-vane abhiniyiyiso.
50
50.
150拘提族大提舍长老见到他后,便认出了他。
Kutthikkulamahātissa-thero disvā tahaṃ tu taṃ;
151他留下了未曾触碰的食物,不受施食。
Bhattaṃ pādā anāmaṭṭhaṃ, piṇḍadānaṃ vivajjiya.
51
51.
153于是,他满怀欢喜,在露兜树叶上写道:
Atha ketakipattamhi, likhitvā haṭṭhamānaso;
154大王,此精舍与僧团之资具,悉归他的足下。
Saṅghabhogaṃ vihārassa, tassa pādāmahīpati.
52
52.
156离开那里后,他住在石潭窟中;
Tato gantvā silāsobbha-kaṇḍakamhi vasī tato;
157他来到母崖,靠近婆罗树林。
Gantvāna mātuvelaṅge, sālagalasamīpago.
53
53.
159在那里,长老见到了曾经见过的那位国王。
Tatthaddasa diṭṭhapubbaṃ, theraṃ thero mahīpatiṃ;
160他妥善地招待了侍者塔那西瓦。
Upaṭṭhākassa appesi, tanasivassa sādhukaṃ.
54
54.
162他——那位坦尼西瓦,便住在那位地方领主的近旁;
Tassa so tanasivassa, raṭṭhikassa’ntike tahiṃ;
163国王在此统治了十四年,由他恭敬承事。
Rājā cuddasavassāni, vasī tena upaṭṭhito.
55
55.
165在那七位达米拉人中,有一人令索摩黛薇陶醉欢喜;
Sattasu damīḷesve’ko, somādeviṃ madāvahaṃ;
166他为贪欲所染,将其掳走,便渡河去了对岸。
Rāgaratto gahetvāna, paratīramagālahuṃ.
56
56.
168十力者的单层伞盖,矗立于阿努拉德普勒;
Ekopattaṃ dasabalassa, anurādhapure ṭhitaṃ;
169他将其取走,心满意足,渡河去了对岸。
Ādāya tena santuṭṭho, paratīramagālahuṃ.
57
57.
171达米拉人普罗哈特,统治了三年;
Puḷahattho tu damiḷo, tīṇivassāni kārayi;
172立名为巴希耶的达米拉人为将军,令他执掌国政。
Rajjaṃ senāpatiṃ katvā, damiḷaṃ bāhiyavhayaṃ.
58
58.
174巴希耶将普罗哈特擒获,把他流放到远方多年;
Puḷahatthaṃ gahetvā taṃ, dūre vassāni bāhīyo;
175波那耶摩罗将军代他治理国政。
Rajjaṃ kāresi tassā’si, paṇayamāro camūpati.
59
59.
177擒获那巴希耶后,波那耶摩罗成为国王。
Bāhīyaṃ taṃ gahetvāna, rājā’si paṇayamārako;
178这位军队统帅折磨她七年。
Sattavassāni tassā’si, piḷayamāro camūpati.
60
60.
180他擒住巴那亚马罗后,便成了施行酷刑的国王;
Paṇayamāraṃ gahetvā so, rājāsi pīḷayamārako;
181这位军队统帅,曾与其相伴七个月。
Sattamāsāni tassāsi, dāṭhiyo tu camūpati.
61
61.
183而达提亚这位泰米尔人,在擒住迫害者摩罗之后;
Pīḷayamāraṃ gahetvā so, dāṭhiyo damiḷo pana;
184他在阿努罗陀城统治了两年。
Rajjaṃ’nurādhanagare, duve vassāni kārayi.
62
62.
186这些泰米尔国王,正是这五位;
Evaṃ damiḷarājūnaṃ, tesaṃ pañcannamevahi;
187共历经十四年又七个月有余。
Honti cuddasavassānī, sattamāsā ca uttariṃ.
63
63.
189当阿奴拉王后去了摩罗耶山居住时,
Gatāya tu nivāsatthaṃ, malaye’nuladeviyā;
190她用脚踢了卡那西瓦妻子的后背。
Bhariyākanasivassa, pādāpahari pacchiyaṃ.
64
64.
192她又气又哭,走到国王近前;
Kujjhitvā rodamānāsā, rājānaṃ upasakimi;
193听闻此事后,檀那西瓦满怀忿怒地离去。
Taṃ sutvā tanasivoso, manumādāya nikkhami.
65
65.
195听闻王后之言,在他到来之前;
Deviyā vacanaṃ sutvā, tassa āgamanā purā;
196带着有二子的王后,国王随即也出城了。
Dviputtaṃ devimādāya, tato rājā’pi nikkhami.
66
66.
198大西瓦挽弓搭箭,射中了前来应战的西瓦;
Dhanuṃ sandhāya āyantaṃ, sīvaṃ vijjhi mahāsīvo;
199国王修习了名号随念之后,便对胜者作了供养。
Rājā nāmaṃ bhāvayitvā, akāsi jinasaṅgahaṃ.
67
67.
201他得到了八位大臣,皆是公认的大勇士;
Alattha aṭṭhāmacceca, mahante yodhasammate;
202国王的随行仪仗盛大,护卫也极为周全。
Parivāro mahāāsī, parihāro ca rājino.
68
68.
204声名远扬者见到龟山寺的大帝须长老后,
Kumbhīlakamahātissa-thera disvā mahāyaso;
205在羊栏精舍中,令行佛像供养。
Acchagallavihāramhi, buddhapūjamakārayi.
69
69.
207为清理地基,他登上高处,建造了塔院广场。
Vatthuṃ sodhetumāruḷho, akāsacetiyaṅgaṇaṃ;
208当大臣在象头处时,国王正从高处下来。
Kavisīse amaccamhi, orohantomahīpati.
70
70.
210国王与王后一同登临,望见道上坐着的人。
Ārohanto sadeviko, disvā magge nisinnakaṃ;
211心想“他并非躺着”,便心生嗔怒,杀死了象头处的那人。
‘‘Na nipanno’’ti kujjhitvā, kavisīsaṃ aghātayi.
71
71.
213其余七位大臣,因这位国王而心生厌离。
Sesā sattaamaccāvi, nibbinnā tena rājinā;
214从他那里逃离后,他们便随心所欲地离去。
Tassa’ntikā palāyitvā, pakkamantā yathāruci.
72
72.
216途中为盗贼所劫,来到汉布伽拉伽精舍;
Magge viluttā corehi, vihāraṃ hambugallakaṃ;
217进入精舍后,他们看见了多闻的帝须长老。
Pavisitvāna addakkhuṃ, tissattheraṃ bahussutaṃ.
73
73.
219这位通达四部的长老,随其所得,尽行布施;
Catunekāyiko thero, yathāladdhāni dāpayi;
220布料、糖浆、油,以及待客用的米等。
Vatthaphāṇitatelāni, taṇḍulā pāhuṇā tathā.
74
74.
222在那不恰当的时机,那位长老
Assatthakāle thero so,
223被问“你们往何处去?”时
‘‘Kuhiṃyātā’’ti pucchite;
224他们表明了自己的身份,
Attānaṃ āvīkatvā te,
225禀告了那件事情。
Taṃ pavattiṃ nivedayuṃ.
75
75.
227“谁能护持胜者的教法?”
‘‘Kāretuṃ kehi sakkā nu, jinasāsanapaggahaṃ;
228他们被这样问道:“是由泰米尔人,还是由国王?”
Damiḷehi vā’tha raññā, iti puṭṭhā tu te pana.
76
76.
230他们说服后,说道:“此事可由国王来做。”
‘‘Rañño sakkā’’ti āhaṃsu, saññāpetvāna te iti;
231蒂莎长老与摩诃蒂莎长老两位,便带领他们离开那里。
Ubho tissa mahātissa-therā ādāya te tato.
77
77.
233将他们带到国王面前后,便让他们互相宽恕了。
Rājino santikaṃ netvā, aññamaññaṃ khamāpayuṃ;
234国王与大臣们都向那位长老祈请了。
Rājā ca te amaccā ca, thero eva mayācayuṃ.
78
78.
236事情办成后,被派遣者心想:‘应当前往他那里。’
Siddhe kamme pesiteno, gantabbaṃ santikaṃ iti;
237长老们给予他们承诺后,便各自返回原处。
Therā datvā paṭiññaṃ te, yathāṭhānamagañchisuṃ.
79
79.
239阿奴罗陀城的大王,具大威名,亲至城中;
Anurādhapuraṃ rājā, āgantvāna mahāyaso;
240诛灭泰米尔人达提迦后,自行执掌王权。
Dāṭhikaṃ damiḷaṃ hantvā, sayaṃ rajjamakārayi.
80
80.
242于是,那位国王摧毁了那座尼犍陀园后,
Tato nigaṇṭhārāmaṃ taṃ, viddhaṃsetvā mahīpati;
243并在其处建造了一座十二别院的寺院。
Vihāraṃ kārayi tattha, dvādasa pariveṇakaṃ.
81
81.
245从大寺奠基开始,在那两年期间,
Mahāvihārapaṭṭhānā, dvīsu vassasa tesu ca;
246历经十七年又十个月。
Sattarasasu vassesu, dasamāsā’mikesu ca.
82
82.
248同样,十天过去之后,他怀着敬意……
Tathā dinesu dasasu, atikkantesu sādaro;
249国王建立了无畏山寺。
Abhayagiri vihāraṃso, patiṭṭhāpesi bhūpati.
83
83.
251辱骂了那些原是先前恩人的长老之后
Akkosiyitvā te there, tesu pubbupakārino;
252具尊重者将那座寺院施予大提舍长老。
Taṃ mahātissa therassa, vihāraṃ mānado adā.
84
84.
254因为国王在山附近的村庄建造了庄严的寺院;
Girissa yasmā gārāme, rājā kāresi sobhayo;
255因此,此寺便名为“无畏山”。
Tasmā’bhaya giritveva, vihāro nāmako ahu.
85
85.
257向索玛天后下达谕令之后,
Āṇāpetvā somādeviṃ,
258如法将其妥善安置于其位;
Yathā ṭhāne ṭhapesiso;
259以她的名字命名之后,
Tassātannāmakaṃ katvā,
260便建造了索玛拉玛寺。
Somārāma makārayi.
86
86.
262因为那位端庄的女子在那个地方被扶下马车。
Rathā oropitā sā hi, tasmiṃṭhāne varaṅganā;
263她隐身于卡丹巴花丛中,在那里被人看见。
Kaddambapuppha gumbamhi, nilinā tattha addasa.
87
87.
265他以手遮挡道路,护住那位正在小便的沙弥;
Muttayantaṃ sāmaṇeraṃ, maggaṃ hatthena chādiya;
266国王听闻此言,便在那里修建了精舍。
Rājā tassa vaco sutvā, vihāraṃ tattha kārayi.
88
88.
268大塔北侧
Mahāthūpassuttarato,
269塔庙有高耸之基
Cetiyaṃ uccavatthukaṃ;
270有石名曰辉块
Silā sobhakaṇḍakaṃ nāma,
271正是那位国王所建。
Rājā soyeva kārayi.
89
89.
273在那七位战士之中,名为乌提耶者所建;
Tesu sattasu yodhesu, uttiyo nāma kārayi;
274于城南建起了名为「南方」的寺院。
Nagaramhā dakkhiṇato, vihāraṃ dakkhiṇavhayaṃ.
90
90.
276就在那根基之地,有一座名为根本寺的寺院;
Tatteva mūlavokāsa, vīhāraṃ mūlanāmako;
277大臣建造了此寺,他也因此而得名。
Amacco kārayī tena, sopi taṃnāmako ahu.
91
91.
279名为萨利耶的大臣,建造了萨利耶园;
Kāresi sāliyārāmaṃ, amacco sāliyavhayo;
280帕巴塔大臣建造了山园。
Kāresi pabbatārāmaṃ, amacco pabbatavhayo.
92
92.
282提萨大臣建造了上提萨园。
Uttaratissarāmantu, tissāmacco akārayi;
283美丽的寺院落成后,提萨长老便安住于此。
Vihāre niṭṭhite ramme, tissathera mupaccate.
93
93.
285为款待你们,我们命人建造了它;
‘‘Tumhākaṃ paṭisanthāra, vasena’mhehi kārite;
286‘我们将寺院赠予你们。’如此说后,便如言施与。
Vihāre dema tumhākaṃ, iti vatvā adaṃsu ca.
94
94.
288长老在一切住处,令诸比丘各随其宜而住。
Thero sabbatthavāsesi, te te bhikkhū yathā rahaṃ;
289大臣们将种种适合沙门受用的物品布施给僧团。
Amaccā’daṃsu saṅghassa, vividhe samaṇārahe.
95
95.
291国王居于自建的寺院时,便亲自前来承事;
Rājā sakavihāramhi, vasante samupaṭṭhahi;
292以种种微妙的资具,他们由此而变得众多。
Paccayehi anunehi, tena te bahavo ahuṃ.
96
96.
294那位与诸家族交游的长老,以“摩诃提萨”之名而著称;
Theraṃ kulehī saṃsaṭṭhaṃ, mahātissoti vissutaṃ;
295僧团因其交游诸家族之过患,将他从此处逐出。
Kulasaṃsaṭṭha dosena, saṅgho taṃ nīhari ito.
97
97.
297他的弟子,胡须浓密——
Tassa sisso bahalamassu-
298被称为提萨长老;
Tissattheroti pissuto;
299他一怒之下,前往无畏山,
Kuddho’bhayagiriṃ gantvā,
300他住在那里,熟练于(禅修的)自在与(教理的)分辩。
Vasi pakkhaṃ vahaṃ tahiṃ.
98
98.
302从那时起,那些比丘便前往了大寺。
Tatoppabhuti te bhikkhū, mahāvihāranāgamuṃ;
303就这样,那些无畏山派的比丘从长老部中分离出来。
Evaṃ te’bhayagirikā, niggatā theravādato.
99
99.
305从无畏山派分出者,称为南山寺派。
Pabhinnā’bhayagirikehi, dakkhiṇavihārikāyati;
306就这样,那些上座部的比丘们分成了两派。
Evaṃ te theravādīhi, pabhinnā bhikkhavo dvidhā.
100
100.
308那些无畏山寺的大比丘,为令岛上居民增长(善法),
Mahā abhayabhikkhū te, vaḍḍhetuṃ dīpavāsino;
309那位名叫婆他伽马尼的国王,赐予他们一块名为“波提”的土地。
Vaṭṭagāmaṇibhūmindo, pattiṃ nāma adāsi so.
101
101.
311他建造了以围墙相连的精舍与僧房。
Vihārapariveṇāni, ghaṭābaddhe akārayi;
312他思惟:“这将是一次修复。”
‘‘Paṭisaṅkharaṇaṃ evaṃ, hessatīti vicintiya.
102
102.
314巴利三藏及其注疏,
Piṭakattayapāḷiñca, tassa aṭṭhakathampi ca;
315往昔,那些具有大智慧的比丘通过口诵传承将教法传来。
Mukhapāṭhena ānesuṃ, pubbe bhikkhū mahāmati.
103
103.
317那时,比丘们聚集一处,看到众生在正法中的衰微。
Hāniṃ disvāna sattānaṃ, tadā bhikkhū samāgatā;
318为使正法长久住世,他们令僧众书写在贝叶经上。
Ciraṭṭhitatthaṃ dhammassa, potthakesu likhāpayuṃ.
104
104.
320无畏村的瓦达伽马尼王登临王位,执掌国政;
Vaṭṭagāmaṇi abhayo, rājā rajjamakārayi;
321如是,从第五个月算起,共十二年。
Iti dvādasavassāni, pañcamāsesu ādito.
105
105.
323如此,既利益他人,亦成就自身利益,
Itī parahita mattano hitañca,
324智者获得自在力,便行自他两利之事。
Paṭilabhiyissariyaṃ karoti pañño;
325即使得到由邪慧而生的广大财富,
Vipulamapi kubuddhiladdhabhovaṃ,
326贪著欲乐者,也不会成就自他两利。
Ubhayahitaṃ na karoti bhogaluddho’ti.
329为令善人生信与悚惧而作的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
330名为「十王」
Dasarājako nāma
331第三十三章。
Tettiṃsatimo paricchedo.