← 文献总目录

第三十二章

e0703n.nrf31 · 静态文献页 · 267 段 · 打开交互阅读器

1第三十二章
Dvattiṃsatima pariccheda
2前往兜率天城
Tusitapuragamanaṃ
1
1.
2当塔庙的伞盖与灰泥工程尚未完成时,
Aniṭṭhite chattakamme, sudhākamme ca cetiye;
3国王因濒死的重疾而卧病不起。
Māraṇantikarogena, rājā āsi gilānako.
2
2.
5他从长池召来了弟弟蒂萨。
Tissaṃ pakkosayitvā so, kaniṭṭhaṃ dīghavāpito;
6对他说:“请完成塔庙中尚未完工的工程。”
‘‘Thūpe aniṭṭhitaṃ kammaṃ, niṭṭhāpehīti abravi.
3
3.
8因弟弟身体虚弱,他便令裁缝们缝制;
Bhātuno dubbalattāso, tunnavāyehi kāriya;
9以清净布料制成罩袍,他用来覆盖塔庙。
Kañcukaṃ suddhavatthehi, tena chādiya cetiyaṃ.
4
4.
11他命画师们在那里精心制作了栏楯;
Cittakārehi kāresi, vedikaṃ tattha sādhukaṃ;
12以及成排的满瓶,与五指宽的饰带;
Pantipuṇṇaghaṭānañca, pañcaṅgulakapantikaṃ.
5
5.
14他又让伞盖匠们同样制作了竹制伞盖;
Chattākārehi kāresi, chattaṃ veḷumayaṃ tathā;
15在顶部的栏楯上,以硬叶制成日月。
Kharapattamaye canda-sūriye muddhavediyaṃ.
6
6.
17以紫胶与藏红花等精心构思、绘制,极为华丽;
Lākhākuṅkumakehe’taṃ, cittayitvā sucittitaṃ;
18禀报国王:‘塔当建造,今已完成。’
Rañño nivedayi’’thūpe, kattabbaṃ niṭṭhitaṃ’’iti.
7
7.
20大地之主躺卧轿中,来到此处;
Sivikāya nipajjitvā, idhāgantvā mahīpati;
21右绕之后,即于轿中绕塔。
Padakkhiṇaṃ karitvāna, sivikāye’va cetiyaṃ.
8
8.
23在南门礼敬后,卧于地上敷设的卧具;
Vanditvā dakkhiṇadvāre, sayane bhūmisanthate;
24他右胁而卧,面朝那座最胜的大塔。
Sayitvā dakkhiṇapassena, so mahāthūpa muttamaṃ.
9
9.
26左胁而卧,面朝那座最胜的铜殿;
Sayitvā vāmapassesa, lohapāsāda muttamaṃ;
27他瞻望以比丘僧团为首的景象,心生喜悦;
Passanto sumano āsi, bhikkhusaṅghapurekkhato.
10
10.
29为了探病,比丘们从各处前来;
Gilānapucchanatthāya, āgatāhi tato tato;
30九十六俱胝比丘聚集在那里。
Channavutikoṭiyo bhikkhū, tasmiṃ āsuṃ samāgame.
11
11.
32比丘们依品类结集,进行集体诵经;
Gaṇasajjhāyamakaruṃ, vaggabandhena bhikkhavo;
33大地之主在那里未曾见到无畏长老之子长老,
Theraputtābhayaṃ theraṃ, tatthā’disvā mahīpati.
12
12.
35他参与二十八场大战,战而不败;
Aṭṭhavīsa mahāyuddhaṃ, yujjhanto aparājayaṃ;
36那位不退转的大战士,是我的自在者。
Yo so na paccudāvatto, mahāyodho vasī mama.
13
13.
38当死亡之战降临时,我见后便这般想:这必定是败亡;
Maccuyuddhamhi sampatte, disvā maññe parājayaṃ;
39如今,那位惧怕长老子的长老,不再来见我了。
Idāni so maṃ no peti, thero theraputtabhayo.
14
14.
41那位长老如此思惟后,了知了他的思惟;
Iti cintayi sothero, jānitvā tassa cintitaṃ;
42住于般阇利山,在迦林达那河畔。
Karindanadiyā sise, vasaṃ pañjalipabbate.
15
15.
44以神通力,由五百漏尽者随行围绕;
Pañcakhīṇāsavasata-parivārena iddhiyā;
45自空中降临,围绕国王而立。
Nabhasāgamma rājānaṃ, aṭṭhāsi parivāriya.
16
16.
47国王见后,心生净信,坐到他面前。
Rājā disvā pasanno taṃ, purato ca nisīdiya;
48你们这十位大战士,先前已被我擒获。
Tumhe dasamahāyodhe, gaṇhitvāna pure ahaṃ.
17
17.
50如今我独自作战,已与死亡开战。
Yujjhiṃ idāni eko’va, maccunā yuddhamārabhiṃ;
51他说道:“我无法战胜死亡之敌。”
Maccusattuṃ parājetuṃ, na sakkomī’’ti āha ca.
18
18.
53长老说:“大王,人主啊,请勿畏惧;
Āha thero ‘‘mahārāja-mā bhāyi manujādhipa;
54若不战胜烦恼之敌,则死亡之敌不可战胜。”
Kilesasattuṃ ajitvā, ajeyyo maccusattuko.
19
19.
56一切诸行,必定坏灭;
Sabbampi saṅkhāragataṃ, avassaṃyeva bhijjati;
57世尊已宣说:「一切诸行无常。」
‘‘Aniccā sabbasaṅkhārā’’, iti vuttaṃhi satthunā.
20
20.
59惭与忆念皆已舍弃,于诸佛亦是无常性;
Lajjā sārajjarahitā, buddhepe’ti aniccatā;
60因此,诸行无常,应观其为苦、为无我。
Tasmā aniccā saṅkhārā, dukkhā’nattāti cintaya.
21
21.
62于第二生中,于大利益处,有法之欲求;
Dutiye attābhāvepi, dhammacchando mahāhite;
63当住于天界时,你舍弃了天界之乐。
Upaṭṭhite devaloke, hitvā dibbaṃ sukhaṃ tuvaṃ.
22
22.
65来此之后,你以种种方式修集了广大福德;
Idhāgamma bahuṃ puññaṃ, akāsi ca anekadhā;
66也为独一王权而作,以光显教法。
Karaṇampekarajjassa, sāsanujjotanāyate.
23
23.
68你所修集的广大福德,直至今日;
Mahāpuññakataṃ puññaṃ, yāvajjadivasā tayā;
69你若如此忆念这一切,当下便得安乐。
Sabbaṃnussaramevaṃ te, sukhaṃ sajju bhavissati.
24
24.
71国王听闻长老之语,心生欢喜;
Therassavacanaṃ sutvā, rājā attamano ahu;
72曾这般说:“即使是在死魔之战中,你也是我的依止。”
‘‘Avassayo maccuyuddhepi, tvaṃ me sī’’ti abhāsitaṃ.
25
25.
74于是,他命人取来功德簿,欢喜展读。
Tadā ca āharāpetvā, pahaṭṭho puñña potthakaṃ;
75命书吏宣读,书吏便宣读了此簿。
Vācetuṃ lekhakaṃ āha, so taṃ vācesi potthakaṃ.
26
26.
77九十九座寺院,由大王兴建。
Ekūnasatavihārā, mahārājena kāritā;
78寺院、胡椒与灯芯,共值一千八百万两银子。
Ekūnavīsakoṭīhi, vihāro marica vaṭṭi ca.
27
27.
80最上铜殿,
Uttamo lohapāsādo,
81耗资三亿建成;
Tiṃsakoṭīhi kārito;
82大塔中无价之宝,
Mahāthūpe anagghāni,
83二十四座已建成。
Kāritā catuvīsati.
28
28.
85大塔所余诸物,皆由善慧者造立。
Mahāthūpamhi sesāni, kāritāni subuddhinā;
86大王,价值一千万,请宣读。
Koṭisahassaṃ agghanti, mahārājā’’ti vācayi.
29
29.
88我名拘吒那,在摩罗耶山,以掷骰子为生,饥肠辘辘,
‘‘Koṭṭhanāmamhi malaye, akkhakkhāyika chātake;
89以两副昂贵的耳环,施予而获得。
Kuṇḍalāni mahagghāni, duve datvāna gaṇhiya.
30
30.
91在五位断尽烦恼的大长老中,最为殊胜者;
Khīṇāsavānaṃ pañcannaṃ, mahātherāna muttamo;
92以明净之心,布施了稗子酸粥团。
Dinno pasannacittena, kaṅguambilapiṇḍako.
31
31.
94在朱罗安伽尼耶战役中,战败而逃,
Cūḷaṅganiya yuddhamhi, parājitvā palāyatā;
95令人宣告时辰后,从空中而来者。
Kālaṃ ghosāpayitvāna, āgatassa vihāyasā.
32
32.
97那断尽烦恼的修行者,不顾惜自身;
Khīṇāsavassa yatino, attānamanapekkhiya;
98当说到“所施为箭食”时,大王这般说道。
Dinnaṃ sarakabhatta’nti, vutte āha mahīpati.
33
33.
100在寺院的大七日庆典、宫殿的大庆典中,
Vihāramahasattāhe, pāsādassa mahetathā;
101在佛塔奠基的七日,及舍利安藏之时,
Thūpārambhe tu sattāhe, tathā dhātunidhānake.
34
34.
103我向四方僧众,于两处行布施。
Cātuddisassa ubhato, saṅghassa ubhato mayā;
104殊胜广大的布施,平等无别地相续进行。
Mahārahaṃ mahādānaṃ, avisesaṃ pavattitaṃ.
35
35.
106他又举办了盛大的卫塞节供养,共二十四次。
Mahāvesākhapūjā ca, catuvīsati kārayi;
107他三次为僧团供养灯明,并布施三衣。
Dīpe saṅghassa tikkhattuṃ, ticīvaramadāpayi.
36
36.
109我于此岛国中,举行了整整七日的盛大庆典。
Sattasatta dināneva, dīpe rajjamahaṃ imaṃ;
110我满怀欢喜,五度向教法作供养。
Pañcakkhattuṃ sāsanamhi, adāsiṃ haṭṭhamānaso.
37
37.
112我恒常于十二处,以酥油与清净灯芯作供。
Satataṃ dvādasaṭhāne, sappinā suddhavaṭṭiyā;
113我点燃千盏明灯,供养善逝。
Dīpasahassaṃ jālesiṃ, pūjento sugataṃ ahaṃ.
38
38.
115我恒常于十八处,陈设种种乐器。
Niccaṃ aṭṭhārasaṭhāne, vajjehi vihitaṃ ahaṃ;
116我以饮食与医药,施予病者。
Gilāna bhattabhesajjaṃ, gilānānamadāpayiṃ.
39
39.
118在四十四处,备有蜜粥;
Catuttālīsaṭhānamhi, saṅkhataṃ madhupāyasaṃ;
119就在那些地方,也备有油与盐。
Tattakesveva ṭhānesu, telullopakameva ca.
40
40.
121酥油中煎炸好的大网饼与煎饼,也都摆在那些地方。
Ghate pakke mahājāla, pūve ṭhānamhi tattake;
122同样地,连同饭食,我恒常如此令行布施。
Tatheva saha bhattehi, nicca emava adāpayiṃ.
41
41.
124于布萨日及每月第八日,
Uposathesu divasesu, māse māse ca aṭṭhasu;
125于楞伽岛等处的寺院,供施了灯油。
Laṃkādīpe vihāresu, dīpa telamadāpayiṃ.
42
42.
127听闻“法施为大”,胜于财施之后,
Dhammadānaṃ mahantanti, sutvā amisadānato;
128从铜殿下来,在僧团中央的座位上,
Loha pāsādato heṭṭhā, saṅghamajjhamhi āsane.
43
43.
130我心想:“我要为僧团宣说《吉祥经》。”
‘‘Osāressāmi saṅghassa, maṅgalasutta’’miccahaṃ;
131坐定之后,出于对僧团的恭敬,未能开口诵出。
Nisinno osārayituṃ, nāsakkhiṃ saṅghagāravā.
44
44.
133从此以后,在楞伽岛的各处寺院中;
Tatoppabhuti laṃkāya, vihāresu tahiṃ tahiṃ;
134恭敬了说法者之后,便请其宣说法语。
Dhammakathaṃ kathāpesiṃ, sakkaritvāna desake.
45
45.
136为一位说法师,供养了酥油、糖蜜与糖块;
Dhammakathika ssekassa, sappiphāṇitasakkharaṃ;
137供养了一那利、一那利的灯油,以及四指宽的灯芯;
Nāḷiṃ nāḷimadāpesiṃ, dāpesiṃ caturaṅgulaṃ.
46
46.
139供养了拳头大小的甘草,及两件衣;
Muṭṭhikaṃ yaṭṭhimadhukaṃ, dāpesiṃ sāṭakadvayaṃ;
140一切布施,皆以最上敬意而行,令我心生欢喜。
Sabbaṃpissariye dānaṃ, name hāsesi mānasaṃ.
47
47.
142不顾惜生命,我虽身处困苦,
Jīvitaṃ anapekkhitvā, duggatena satā mayā;
143所施正是这两种布施,令我心生欢喜。
Dinna dāna dvayaṃyeva, taṃ me hāsesi mānasaṃ.
48
48.
145听闻此事后,无畏长老便就那两种布施,
Taṃ sutvā abhayo thero, taṃ dānadvayameva so;
146为使国王心生净信,他多方面地加以称赞。
Rañño cittappasādatthaṃ, saṃ vaṇṇesi anekadhā.
49
49.
148五位长老之中,有一位持酸粥者;
Tesu pañcasu theresu, kaṅguambilagāhako;
149摩利耶天人大长老,住于须摩那峰山。
Maliya deva mahāthero, sumanakūṭamhi pabbate.
50
50.
151施与九百位比丘之后,他受用了它;
Navannaṃ bhikkhusatānaṃ, datvā taṃ paribhuñji so;
152然而,那震动大地之法,则属经行长老。
Pathavīcālako dhamma, suttathero tu taṃ pana.
51
51.
154在迦梨耶尼迦寺中,分施与诸比丘;
Kalyāṇikavihāramhi, bhikkhūnaṃ saṃvibhājiya;
155依十分之一的比例,而行受用;
Dasaddhasa tasaṅkhānaṃ, paribhoga makāsayaṃ.
52
52.
157居于多楞伽罗的达摩施长老,在毘杨古处;
Talaṅgara vāsiko dhamma, dinnatthero piyaṅguke;
158施与一万座岛屿后,便受用了。
Dīpe dasasahassānaṃ, datvāna paribhuñjitaṃ.
53
53.
160住在吉祥村的小帝须长老,具大神通;
Maṅgaṇavāsiko khudda, tissatthero mahiddhiko;
161在凯拉萨山,施与六万比丘后,他享用了它。
Kelāse saṭṭhisahassānaṃ, datvāna paribhuñji taṃ.
54
54.
163大虎长老曾住于乌坎那伽罗寺;
Mahābyaggho ca thero taṃ, ukkanagaravihārake;
164他向七百位有情布施后,方作受用。
Datvā satānaṃ sattānaṃ, paribhogamakāsayaṃ.
55
55.
166而持箭米食的长老住在毕央古岛;
Sarakabhattagāhī tu, thero piyaṅgudīpake;
167施与一万二千比丘后,方才得以享用。
Dvādasa bhikkhusahassānaṃ, datvāna paribhuñjitaṃ.
56
56.
169无畏长老如是说已,令国王心生欢喜;
Iti vatvā’bhayatthero, rañño hāsesi mānasaṃ;
170国王心生净信,便在此处对那位长老这样说。
Rājā cittaṃ pasādetvā, taṃ theraṃ idha mabruvi.
57
57.
172二十四年来,我一直是僧团的护持者;
‘‘Catuvīsativassāni, saṅghassa upakārako;
173愿此身也能成为僧团的护持者。
Aha mevaṃ hotu kāyo’pi, saṅghassa upakārako.
58
58.
175在大塔的瞻仰处,在僧团的作业堂;
Mahāthūpa dassanaṭhāne, saṅghassa kammamāḷake;
176我这僧团之仆的身体,请你们火化。
Sarīraṃ saṅghadāsassa, tumhe jhāpetha me’’iti.
59
59.
178提沙尊者,大塔尚未完工;
Kaniṭṭhaṃ āha ‘‘bho tissa, mahāthūpe aniṭṭhitaṃ;
179你应当恭敬而妥善地完成所有工程。
Niṭṭhāpehi tuvaṃ sabbaṃ, kammaṃ sakkacca sādhukaṃ.
60
60.
181清晨与傍晚,应以鲜花供养大塔;
Sāyaṃ pāto ca pupphāni, mahāthūpamhi pūjaya;
182并应当三次向大塔作供养。
Tikkhattuṃ upahārañca, mahāthūpassa kāraya.
61
61.
184以及我在善逝教法中已准备的仪法,
Paṭiyāditañca yaṃ vattaṃ, mayā sugata sāsane;
185儿啊,你当毫无缺减地遵行那一切。
Sabbaṃ aparihāpetvā, tāta vattaya taṃ tuvaṃ.
62
62.
187儿啊,在僧团的事务中,你切莫放逸,当恒持不懈。
Saṅghassa tāta kiccesu, mā pamajjittha sabbadā’’;
188如是教诫已,国王默然。
Itaṃ taṃ anusāsitvā, tuṇhī āsi mahīpati.
63
63.
190就在那时,比丘僧团举行了集体诵经;
Taṅkhaṇaṃ gaṇasajjhāyaṃ, bhikkhusaṅgho akāsi ca;
191天人们乘着六辆车,并率领六位天人前来。
Devatā cha rathe ceva, chahi devehi ānayuṃ.
64
64.
193天人们各自立于车上,向国王请求;
Yācuṃ visuṃ visuṃ devā, rājānaṃ te rathe ṭhitā;
194请来到我们那令君王心喜的天界吧!
‘‘Amhākaṃ devalokaṃ tvaṃ, ehi rājamanoramaṃ’’.
65
65.
196国王听了他们的话后,说:“且待我听闻佛法……”
Rājā tesaṃ vaco sutvā, ‘‘yāva dhammaṃ suṇomahaṃ;
197‘请你们暂且稍候’,便以手势制止了他们。
Adhivāsetha tāvā’’ti, hatthākārena vārayi.
66
66.
199比丘们商议后,便制止了大众的诵习;
Vāreti gaṇasajjhāya, mībhi mantvāna bhikkhavo;
200国王将诵习搁置一旁,询问其中缘由。
Sajjhāyaṃ ṭhapayuṃ rājā, pucchitaṃ ṭhānakāraṇaṃ.
67
67.
202他们想着‘请稍等’,便说‘已经给了’。
‘‘Āgamethā’’ti saññāya, dinnattā’ti vadiṃsu te;
203国王说:‘尊者,并非如此。’ 说完,便这样说道:
Rājā ‘‘netaṃ tathā bhante’’, iti vatvāna taṃ vadi.
68
68.
205听了这话,有些人便以为:‘此人惧怕死亡的恐怖,
Taṃ sutvāna janā keci, ‘‘bhīto maccubhayā ayaṃ;
206是在哀号。’ 他们这样认为,是为了消除他们的疑惑。
Lālappatī’’ti maññiṃsu, tesaṃ kaṅkhāvinodanaṃ.
69
69.
208为了使国王明白,无畏长老这样说道:
Kāretuṃ abhayatthero, rājānaṃ evamāha so;
209“如何能让人知晓,你所带来的战车?”
‘‘Jānāpetuṃ kathaṃ sakkā, ānītā te rathā’’iti.
70
70.
211贤明的国王,命人将花供抛撒于空中;
Pupphadānaṃ khipāpesi, rāja nabhasi paṇḍito;
212那些花环悬垂而下,各自披挂在车辕上。
Tāni laggāni lambiṃsu, rathīsāsu visuṃ visuṃ.
71
71.
214大众看见那些悬垂空中的花环后;
Ākāse lambamānāni, tāni disvā mahājano;
215国王向长老请问,疑惑得以消除。
Kaṅkhaṃ paṭivinodesi, rājā theramabhāsitaṃ.
72
72.
217“哪个天界是可爱的,尊者?”他这样问道。
‘‘Katamo devaloko hi,
218“可爱的,尊者。”他这样说道。
Rammo bhante’’ti so bruvi;
219“大王,兜率天之城是可爱的。”
‘‘Tusinānaṃ puraṃ rāja,
220这是贤者们所认可的。
Rammaṃ’’iti sataṃ mataṃ.
73
73.
222大悲者观察成佛的时机,
Buddhabhāvāya samayaṃ, olokento mahādayo;
223弥勒菩萨住于兜率天城。
Metteyyo bodhisatto hi, vasate tusite pure.
74
74.
225听闻长老之言,大国王、大智者
Therassa vacanaṃ sutvā, mahārājā mahāmatī;
226他凝望大塔,如同躺卧般合上了眼
Olokento mahāthūpaṃ, nipannova nimīlayi.
75
75.
228就在那刹那命终后,便登上了从兜率天迎来的车乘
Cavitvā taṃkhaṇaṃyeva, tusitā ahaṭe rathe;
229化生之后便即站立,天身便显现。
Nibbattitvā ṭhitoyeva, dibbadeho adissatha.
76
76.
231为了示现自己所作福业之果报,
Katassa puññakammassa, phalaṃ dassetumattano;
232向大众展示自身那庄严之相。
Mahājanassa dassento, attānaṃ samalaṅkataṃ.
77
77.
234立于车上,三次右绕大塔;
Rathaṭṭhoyeva tikkhattuṃ, mahāthūpaṃ padakkhiṇaṃ;
235绕塔并礼敬僧团后,往兜率天而去。
Katvāna thūpaṃ saṅghañca, vanditvā tusitaṃ agā.
78
78.
237舞女们来到此处,卸下宝冠之处;
Nāṭakiyo idhāgantvā, makuṭaṃ yattha mocayuṃ;
238此处建起了一座名为‘解冠堂’的厅堂。
‘‘Makuṭamuttasālā’’ti, ettha sālā katā ahu.
79
79.
240国王的遗体安置在火葬堆上时,大众……
Citake ṭhapite raññe, sarīramhi mahājano;
241那里便建起了一座名为‘喧闹环绕之堂’的厅堂。
Yatthāravi ‘‘rāvavaṭṭi-sālā’’nāma tahiṃ ahu.
80
80.
243在那个无界的平台上,他们火化了国王的遗体;
Rañño sarīraṃ jhāpesuṃ, yasmiṃ nissīmamāḷake;
244正是这个平台,在这里被称作‘王台’。
So eva māḷako ettha, vuccate ‘‘rāja māḷako’’.
81
81.
246那位杜吒伽摩尼王,是名副其实的大王;
Duṭṭhagāmaṇirājā so, rājā nāmāraho mahā;
247他将是弥勒世尊的上首弟子。
Metteyyassa bhagavato, hessati aggasāvako.
82
82.
249国王之父将是他的父亲,
Rañño pitā pitā tassa,
250国王之母将是他的母亲。
Mātā mātā bhavissati;
251信心炽燃者是最小的,
Saddhātisso kaniṭṭho tu,
252将成为第二弟子。
Dutiyo hessati sāvako.
83
83.
254那位沙利王子,
Sālirājakumāro yo,
255是那位国王的儿子,名为满足;
Tassa rañño suto tuso;
256对于弥勒世尊,
Metteyyassa bhagavato,
257他将成为亲生子。
Puttoyeva bhavissati.
84
84.
259同样地,凡依善法而行、修习福德者,
Evaṃ yo kusalaparo karoti puññaṃ,
260便能遮蔽众多不定的恶业;
Chādento aniyatapāpakaṃ bahumpi;
261因此,他得以在整片天界中享乐。
So saggaṃ sakale rami vo payāti tasmā,
262智者应乐于福德。
Sappañño sa tatarato bhaveyya puññeti.
265在为使善人生起净信与警策而编成的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
266名为“前往兜率天城”
Tusitapuragamanaṃ nāma
267第三十二章
Dvattiṃsatimo paricchedo