← 文献总目录

第三十一章

e0703n.nrf30 · 静态文献页 · 382 段 · 打开交互阅读器

第三十一章
Ekatiṃsatima pariccheda
1界藏
Dhātunidhānaṃ
1
1.
3在五蕴根本中诸业已成,勇武无敌者将其断除;
Dhātugabbhamhi kammāni, niṭṭhāpetvā arindamo;
4集众合众事,僧团在此开讲。
Sannipātaṃ kārayitvā, saṅghassa idhamabravi.
2
2.
6在五蕴根本中所有业业,诸行皆由我断尽;
Dhātugabbhamhi kammāni, mayā niṭṭhāpi tāni hi;
7将净五蕴根本为善根,尊者啊,汝等宜悉知此根本。
Suve dhātuṃ nidhessāmi, bhante jānātha dhātuyo’’.
3
3.
9言毕,大王进入城内;
Idaṃ vatvā mahārājā, nagaraṃ pāvisī tato;
10僧众思忖,考虑如何迎接持法比丘至此。
Dhātu āharakaṃ bhikkhuṃ, bhikkhusaṅgho vicintiya.
4
4.
12那名为索奴陀罗者,居于供养围绕之中;
Soṇuttaraṃ nāmayatiṃ, pūjāpariveṇavāsi kaṃ;
13于取受法器业中,运用六神通自在法力。
Dhātāharaṇa kammamhi, chaḷabhiññaṃ niyojayi.
5
5.
15行走游行期间,为护世主故;
Cārikaṃ caramānamhi, nāthe lokahitāyahi;
16名曰难达陀罗,住于恒河岸间之学童。
Nanduttaro’ti nāmena, gaṅgātīramhi māṇavo.
6
6.
18迎接圣觉者,并与僧团共餐;
Nimantetvā’bhisambuddhaṃ, saha saṅghaṃ abhojayi;
19于教化聚会期间,随僧众共登诸高处。
Satthāpayogapaṭṭhāne, sasaṅghonāvamāruhi.
7
7.
21彼处长老巴达吉是,通达六通、具大神力者;
Tattha bhaddajithero tu, chaḷabhiñño mahiddhiko;
22比丘们见水边岸运,便说此言。
Jalapakkhalitaṭṭhānaṃ, disvā bhikkhū idaṃ vadī.
8
8.
24『由我曾说之大宝贝,黄金所成极珍贵;
‘‘Mahā panādabhūtena, mayā vutto suvaṇṇayo;
25宫殿于此倾覆处,长达二十五由旬。
Pāsādo patito ettha, pañcavīsatiyojako.
9
9.
27得此水至恒河边,水流涌出迸散焉;
Taṃ pāpuṇitvā gaṅgāya, jalaṃ pakkhili taṃ idha;
28比丘为师闻此事,悉皆表告尊长者。
Bhikkhū asaddahantā taṃ, satthuno taṃ nivedayuṃ.
10
10.
30世尊谓曰:「有欲求之比丘,应当安慰解说。」
Satthā’ha ‘‘kaṅkhaṃ bhikkhunaṃ, vinodehī’’tisotato;
31为使其能安住于梵天界,具足臣服力故。
Ñāpetuṃ brahmaloke’pi, vasavattisamattha taṃ.
11
11.
33以神通飞越天空,如同停立在沙莉树顶般安稳;
Iddhiyā nabhamuggantvā, sattatālasame ṭhito;
34在梵天界置设高塔,令其日益增长壮大。
Dūssathūpaṃ brahmaloke, ṭhapetvā vaḍḍhite kare.
12
12.
36于此地将其引来示现后,再于众生之所留滞;
Idhā’netvā dassayitvā, janassa puna taṃ tahiṃ;
37依正所处安置,如同神通来至恒河岸边。
Ṭhapayitvā yathāṭhāne, iddhiyā gaṅgāmāgato.
13
13.
39以脚趾勾住楼阁,携持着铁顶塔;
Pādaṅguṭṭhena pāsādaṃ, gahetvā thupikāyaso;
40点燃后示现此塔,众人即刻驻足观看。
Ussāpetvāna dassetvā, janassa khipi taṃ tahiṃ.
14
14.
42少年南陀多罗见此神迹,
Nanduttaro māṇavako, disvā taṃ pāṭihāriyaṃ;
43愿专注此重宝,誓加维持保护。
Parāyattamahaṃ dhātuṃ, pahuānayituṃ siyaṃ.
15
15.
45如是学习此法,僧团尊奉少年修行者;
Iti patthayi tenetaṃ, saṅgho soṇuttaraṃ yatiṃ;
46将其注于此职,乃至十六年之久。
Tasmiṃ kamme niyojesi, soḷasavassikaṃ api.
16
16.
48『我从何处获得此元素?』如是对僧团提出质问;
‘‘Āharāmi kuto dhātuṃ’’, iti saṅghamapucchiso;
49僧团答说:尊长者,请您说说,这些元素从何而来,如此。
Kathesi saṅgho therassa, tassa tā dhātuyo iti.
17
17.
51『于般涅槃之床上,这位众生领袖已安歇;
‘‘Parinibbāna mañcamhi, nipanno loka nāyako;
52元素之主,借助天界之力,欲作此事,天帝如此对他说。』
Dhātūhipilokahi taṃ, kātuṃ devinda mabruvi.
18
18.
54在八大天帝之中,我在自身元素中;
Devinda’ṭṭhasu doṇesu, mama sāriradhāthusu;
55其中有一元素,存在于罗摩城,与迦梨耶族和萨咖族有关。
Ekaṃ doṇaṃ rāmagāme, koḷiyehi ca sakkataṃ.
19
19.
57之后到达龙天世界,那里被众多龙族所守护;
Nāgalokaṃ tato nitaṃ, tato nāgehi sakkataṃ;
58在兰伽岛上有一座宏伟高塔,将作为宝藏之所。
Laṃkādipe mahāthūpe, nidhānāya bhavissati.
20
20.
60大迦叶长老也是远见卓识的伟大贤者;
Mahākassapattheropi, dīghadassī mahāyati;
61由国王——法忧除者——从事根本教法的展开者。
Dhammāsoka narindena, dhātuvitthārakārako.
21
21.
63在王舍城边境,由阿耨怨王率领;
Rājagahassa sāmante, raññā ajātasattunā;
64修筑了宏伟宝藏,其安置妥善坚固。
Kārāpento mahādhātuṃ, nidhānaṃ sādhu saṅkhataṃ.
22
22.
66将七具容器收集齐备后,予以制造;
Satta doṇāni dhātūnaṃ, āharitvāna kārayi;
67在拉摩村内,众人怀着一心,专心致力建造容器。
Rāmagāmamhi doṇantu, sattucittaññuna’ggahi.
23
23.
69此处为大地藏宝库,即承担法宝之处;世尊亦如国主般守护此处;
Mahādhātunidhānaṃ taṃ, dhammāsokopi bhūpati;
70看见第八容器之后,为了呈现给众生,佛陀便着手创制。
Passitvā aṭṭhamaṃ doṇaṃ, āṇāpetuṃmakiṃ akā.
24
24.
72此乃为供奉大佛塔而安置宝藏之所,乃由世尊所设立;
Mahāthūpe nidhānatthaṃ, vihitaṃ taṃ jineni’ti;
73意在摧灭诸法忧苦,远离烦恼侵扰,于此宝藏之地,涅槃圣者安住。
Dhammāsokaṃ nivāresuṃ, tattha khiṇāsavāyati.
25
25.
75于罗摩村庄中,建有木柱亭,位于恒河岸边,从此而出;
Rāmagāmamhi thūpotu, gaṅgātīre kato tato;
76那里恒河波涛汹涌,亭舍如宝盖般屹立于急流之中。
Bhijjigaṅgāya oghena, sotu dhātu karaṇḍako.
26
26.
78进入大海后,水域分为两部分;
Samuddaṃ pavisitvāna, dvidhā bhinne jale tahiṃ;
79海中列有各种宝石铺成的底座,十八个宝座拥挤其中。
Nānāratanapiṭṭhamhi, aṭṭhārasmiṃ samākulo.
27
27.
81见到那宝盖,便是黑龙王之物;
Nāgā disvā karaṇḍaṃ taṃ, kāḷanāgassa rājino;
82抵达名为曼吉里那迦的龙宫,并向其呈报。
Mañjerikanāgabhavanaṃ, upagamma nivedayuṃ.
28
28.
84携带千万计的宝物,前往与龙同住的地方;
Dasakoṭisahassehi, gantvā nāgehi so tahiṃ;
85敬礼诸宝之根本,护持同伴的圣所。
Dhātū tā abhipūjento, netvāna bhavanaṃ sakaṃ.
29
29.
87全由珍宝堆砌而成的塔刹,四周亦以宝物围绕;
Sabbaratanamayaṃ thūpaṃ, tassoparigharaṃ tathā;
88与龙共建此舍,常以恭敬心礼拜。
Māpetvā saha nāgehi, sadā pūjesi sādaro.
30
30.
90诸宝之藏丰盛无比,人人前往保护守卫;
Ārakkhāmahatī tattha, gantvā dhātuidhānaya;
91若能善护诸宝藏,必有大地守护护持其身。
Suve dhātunidhānañhi, bhūmipālo karissati’’.
31
31.
93听闻此种僧团的教诲后,他便生起赞叹之心;
Iccevaṃ saṅghavacanaṃ, sutvā sādhūti so pana;
94观察应当获得的时机,注视四周环境的适宜时刻。
Pattabbakālaṃ pekkhanto, pariveṇa magāsakaṃ.
32
32.
96必将产生良好的根基,大地国主赞叹其成就;
Bhavissati suve dhātu, nidhānanti mahīpati;
97他在城中行走,敲击铜鼓,安排一切诸事。
Cāresi nagare bheriṃ, sabba kiccaṃ vidhāya taṃ.
33
33.
99整座城池以及此方诸土中,将悉数修饰;
Nagaraṃ sakalañceva, idhāgāmiñca añjasaṃ;
100他精心装饰并显耀,遍布城中荣光。
Alaṅkārayi sakkaccaṃ, nagare ca vibhūsayi.
34
34.
102萨咖天帝为诸天之王,守护栗迦国及其诸岛;
Sakko devānamindo ca, laṃkādīpamasesakaṃ;
103他召集众神,赐与华饰以示庄严。
Āmantetvā vissakammaṃ, alaṅkārayinekadhā.
35
35.
105在城池四门各处,以行香布施为供养,
Nagarassa catudvāre, vattabhattaṃhi nekadhā;
106以供给大众之所需,置设供养物资由国王管理。
Mahājanopabhogatthaṃ, ṭhapāpesi narādhipo.
36
36.
108每月十五日于忏悔日,心安意悦地行持戒法;
Uposathe pannarase, aparanhe sumānaso;
109有智慧者办理国政事务,身佩诸多美饰以示威仪。
Paṇḍito rājakiccesu, sabbālaṅkāra maṇḍito.
37
37.
111全体披挂戏装的人,携带兵器并持盾牌整装;
Sabbāhi nāṭakatthīhi, yodhehi sāyudhehi ca;
112身披沉重战甲,骑雄壮老象作战。
Mahatā ca baloghena, hatthivā jirathehi ca.
38
38.
114遍身佩戴各样装饰品,从四面八方环绕而来;
Nānāvidhavibhūsehi, sabbato parivārito;
115登上战车八乘,坐稳且轻桡良驾。
Āruyha surathaṃ aṭṭhā, suseta ca susindhavaṃ.
39
39.
117用木桩牢牢系住大象,使其安然安顺并光彩照人;
Bhūsitaṃ kaṇḍūlaṃ hatthiṃ, kāretvā puratosubhaṃ;
118佩戴黄金铠甲,位居总护伞帐之下。
Suvaṇṇacaṅgoṭadharo, sotacchattassa heṭṭhāto.
40
40.
120八千余人,城中的妇女们端庄美丽;
Aṭṭhuttara sahassāni, nāgaranāriyo subhā;
121衣着锦缎华美,环绕着这国土。
Supuṇṇaghaṭabhūsāyo, taṃ raṭṭhaṃ parivārayuṃ.
41
41.
123众多各色花束,如同众多火把;
Nānāpupphasamuggāni, tatheva daṇḍadīpikā;
124各自手持着这些,妇人们分散而持。
Tattakā tattakā eva, dhārayitvāna itthiyo.
42
42.
126八千余小孩,装饰华美;
Aṭṭhuttara sahassāni, dārakā samalaṅkatā;
127手持多彩彩旗,在围绕的人群中。
Gahetvā parivāresuṃ, nānāvaṇṇadhaje subhe.
43
43.
129有各种各样的高大塔楼之声,众多且分别地相继响起;
Nānātūriyaghosehi, anekehi tahiṃ tahiṃ;
130宛如大象乘车之声,在大地上轰鸣震动。
Hatthasarathasaddehi, bhijjante viya bhūtale.
44
44.
132当那尊贵光辉的伟大云林出现时,
Yanto mahāmeghavanaṃ, siriyā so mahāyaso;
133正如天帝萨咖在华丽的花园中行进。
Yante’va nandanavanaṃ, devarājā asobhatha.
45
45.
135在王出城之始,于高塔城中隆起巨大塔楼的喧响;
Rañño niggamanārambhe, mahātūriya ravaṃpure;
136就好像坐藏于围墙之内,听闻那声响的圣弟子索努塔罗修行者一般。
Pariveṇe nisinno’va, sutvā soṇuttaro yati.
46
46.
138潜身沉入水底,前往那龙宫。
Nimujjitvā puthuviyā, gantvāna nāgamandiraṃ;
139位于那龙王面前,于彼处守护拉胡喇。
Nāgarājassa purato, tattha pātūrahulahuṃ.
47
47.
141起身行礼毕后,入座于卧榻之上。
Vuṭṭhāya abhivādetvā, pallaṅke taṃ nivesīla;
142那龙王既安坐,即向来者问讯布教者。
Sakkaritvāna nāgindo, pucchi āgata desakaṃ.
48
48.
144言毕之后复问,今日长老来访之因;
Tasmiṃ vutte athopucchi, therāgamanakāraṇaṃ;
145长老悉数陈述由缘,转达僧团之托言。
Patvā’dhikāraṃ sabbaṃ so, saṅgha sandesa mabruvi.
49
49.
147世尊于此,依佛陀所定,为供奉在大塔内安置遗骨份毫之用。
Mahāthūpe nidhānatthaṃ, buddhena vihitā idha;
148你的遗骨已被取走,传言乔达摩即是你的所持者。
Tava hatthagatā dhātu, dehitā kira me tuvaṃ.
50
50.
150闻此,龙王极为悲伤忧乱,心生惨痛,
Taṃ sutvā nāgarājāso, atīva domanassi to;
151言:“这比丘力量强大,不可轻易取之。”
‘‘Pahū ayañhi samaṇo, balakkārena gaṇhituṃ.
51
51.
153因此思惟:“不应将遗骨另行取走。”
Tasmā aññattha netabbā, dhātuyo’’iti cintiya;
154于是便将遗骨安置于正法住处,恭敬奉献。
Tattha ṭhitaṃ bhāgineyyaṃ, ākārena nivedayi.
52
52.
156名叫瓦苏拉达多,知道他的暗示;
Nāmena vāsuladatto, jānitvā tassa iṅgitaṃ;
157前往那佛塔,吞噬掉头骨。
Gantvā taṃ cetiyagharaṃ, gilitvāna karaṇḍakaṃ.
53
53.
159前往狮子脚处,缠绕耳环,吞食;
Sinerupādaṃ gantvāna, kuṇḍalāvaṭṭakosayi;
160长达三十里,环绕宝山。
Tiyojanasataṃ dīgho, bhogoyojanavaṭṭavā.
54
54.
162上千巨蟒群集,施展盘绕力;
Anekāni sahassāni, māpetvāna phaṇāni ca;
163焚烧香烟燃烧,安卧其中的强大神灵。
Dhūpāyati pajjalati, sayitvā so mahiddhiko.
55
55.
165以自力亲自解除众多千军的紧缚,
Anekāni sahassāni, attanā sadise ahi;
166令其惊怖而安卧,悉被围绕护持。
Māpayitvā sayāpesi, samantā parivārite.
56
56.
168众多天人及龙神当时纷纷涌现,
Bahū devā ca nāgā ca, osariṃsu tahiṃ tadā;
169对互相交战的两方龙神说道:“愿我们前往调停这场战斗。”
‘‘Yuddhaṃ ubhinnaṃ nāgānaṃ, pasissāma mayaṃ’’iti.
57
57.
171“母族与亲族”称为亲戚,突然而至称为因缘;
Mātulo bhāgineyyena, haṭātā dhātuyo iti;
172了解此义者说:“我身边无此亲戚因缘矣。”
Ñatvā’naha theraṃ taṃ, dhātunatthi me santike iti.
58
58.
174上座由本生而起,该上座身体构成的根本要素;
Āditoppabhutithero, tāsaṃ dhātūnamāgamaṃ;
175他对那条龙王说:『请授予这些身体成分』;
Vatvāna nāgarājaṃ taṃ, ‘‘dehi dhātū’’ti abruvi.
59
59.
177那龙王不同方式地呈现了这位上座;
Aññathā saññāpetuṃ taṃ, theraṃ so uragādhipo;
178携带着(成分)来到塔庙之屋,前去赞叹称扬他;
Ādāya cetiya gharaṃ, gantvā taṃ tassa vaṇṇayi.
60
60.
180塔庙由多种宝物以各种方式精致构成;
Anekadhā anekehi, ratanehi susaṅkhataṃ;
181看那佛塔及塔庙,具足完美庄严,诸比丘端视欣赏。
Cetiyaṃ cetiyagharaṃ, passa bhikkhu sunimmitaṃ.
61
61.
183整个兰卡岛上,包括一切宝物皆在其中;
Laṃkādīpamhi sakale, sabbāni ratanānipi;
184就如阶梯尽头的终极,未曾有他者能及的境界。
Sopānante pāṭikampi, nāgghanta’ññesu kā kathā.
62
62.
186所谓极大恭敬之地与极小恭敬之所,
Mahāsakkāraṭhānamhā, appasakkāraṭhāna kaṃ;
187乃是诸元素的眼目,此处即比丘应当精进的所缘。
Dhātūnaṃ nayanaṃ nāma, nayuttaṃ bhikkhuvo idaṃ.
63
63.
189『真理确认』者无你我之别,无有卑劣之分;
‘‘Saccābhisamayo nāma, tumhākaṃ hīna vijjati;
190因诸元素是协议者,故可引导此『真理确认处』。
Saccābhisamayaṭhānaṃ, netuṃ yuttañhi dhātuyo’’.
64
64.
192『轮回』者,苦也,借以解脱为目的而生起的,正如如来所示现,
‘‘Saṃsāra dukkha mokkhāya, uppajjanti tathāgatā;
193此是佛陀教法的主导,故我们应当以此为根本。
Buddhassāyamadhippāyo, tenanessāma dhātuyo.
65
65.
195今日即将成为诸法的聚合之因与所归之处,那是王者将成就之地;
Dhātunidhānaṃ ajje’va, so hi rājā karissati;
196因而烦恼虽生,请轻赐我轮回诸法。
Tasmā papañcamakaritvā, lahuṃ me dehi dhātuyo’’.
66
66.
198尊者,若有须弥龙来问,汝可见轮回诸法之相;
Nāgoāhasace bhante, tuvaṃ passasi dhātuyo;
199汝当掌握,携持至彼比丘处,给其讲授三法印义理。
Gahetvā yāhi taṃ thero, tikkhattuṃ taṃ bhaṇāpiya.
67
67.
201长老站立于彼处,手微微举起示意,示现精细而柔和的动作。
Sukhumaṃ karaṃ māpayitvā, thero tatraṭhito’vaso;
202对着弟子之口,长老正举手示意,拘谨不失慎重。
Bhāgineyyassa vadane, hatthaṃ pakkhippa tāvade.
68
68.
204端着盛放法器的容器,说道:“住立,龙王!”
Dhātukaraṇḍaṃ ādāya, ‘‘tiṭṭha nāgā’’ti bhāsiya;
205身体微微俯伏于地面,在礼拜室中起身。
Nimujjitvā pathaviyaṃ, pariveṇamhi uṭṭhahi.
69
69.
207“龙王既去,彼比丘被我们所遗弃”,言此而说。
Nāgarājā gato bhikkhu, amhehi vañcito’’iti;
208为带来法器,保护弟子,应守护巴吉内雅(弟子)。
Dhātu ānayanatthāya, bhāgineyyassa pāhiṇi.
70
70.
210兄弟啊,或在角落里,见不到而拿着篮子;
Bhāgineyyo’tha kucchimhi, apassitvā karaṇḍakaṃ;
211心生悲愁地来到此处,向舅父陈说。
Paridevamāno āgantvā, mātulassa nivedayi.
71
71.
213当时那位龙王说:“我们被欺骗了。”
Tadā so nāgarājāpi, ‘‘vañcitamha mayaṃ’’iti;
214所有龙族都感到悲痛,全都痛苦不堪。
Paridevi nāgā sabbepi, parideviṃsu pīḷitā.
72
72.
216在比丘胜过龙的时候,天众欢喜相聚;
Bhikkhu nāgassa vijaye, tuṭṭhā devā samāgatā;
217因恭敬受持宝物,他们与那比丘一道前来。
Dhātuyo pūjayantātā, teneva saha āgamuṃ.
73
73.
219忧伤地来到,比丘僧团近旁的龙众;
Paridevamānā āgantvā, nāgā saṅghassa santike;
220多方悲恸,因为失去宝物而忧苦;
Bahudhā parideviṃsu, dhātāharaṇa dukkhitā.
74
74.
222僧团为了慈悲,回赠一块宝石给他们;
Tesaṃ saṅgho’nukampāya, thokaṃ dhātumadāpayi;
223他们因此欢喜,携宝物回去礼敬;
Te tena tuṭṭhā gantvāna, pūjā bhaṇḍāni āharuṃ.
75
75.
225萨咖带来了宝石床榻和金光碗;
Sakko ratanapallaṅkaṃ, soṇṇacaṅkoṭameva ca;
226与天众一同携来,来到该处相应之所。
Ādāya saha devehi, taṃ ṭhānaṃ samupāgato.
76
76.
228在长老的高座处,由他所造的工匠完成;
Therassa uggataṭhāne, kārite vissakammunā;
229安置了床铺,在美丽的宝石华盖下。
Patiṭṭhapetvā pallaṅkaṃ, subhe ratanamaṇḍape.
77
77.
231手持托盘,从母亲那里取来;
Mātukaraṇḍamādāya, tassa therassa hatthato;
232将它安放在碗架上,也铺置于床单上。
Caṅkoṭake ṭhapetvāna, pallaṅke pavareṭhapi.
78
78.
234梵天安坐于伞盖之下,心满意足地把盏布卷起;
Brahmā chattamadhāresi, santussito vāḷabījaniṃ;
235美玉光彩照人,萨咖吹响海螺,汩汩流淌清泉。
Maṇitālavaṇṭaṃ suyāmo, sakko saṅkhaṃ tusodakaṃ.
79
79.
237然而,四位大王,八十八人手持短剑的壮士,
Cattāro tu mahārājā, aṭṭhaṃsu khaggapāṇino;
238为了联合保护,三十三位具有大神力的天子们。
Samuggahatthā tettiṃsa, devaputtā mahiddhikā.
80
80.
240他们手持华盖鲜花,顶礼伫立在那里;
Pāricchattaka pupphehi, pūjayantā tahiṃṭhitā;
241以及二十二位少女,手持杖灯站立在旁。
Kumāriyotu dvattiṃsa, daṇḍadīpadharā ṭhitā.
81
81.
243恶鬼军队长呐喊着,
Palāpetvā duṭṭhayakkhe, yakkhasenāpati pana;
244二十八人手持短剑,执行守护任务。
Aṭṭhavīsati aṭṭhaṃsu, ārakkhaṃ kurumānakā.
82
82.
246如同有人演奏琵琶,八方五百僧众云集于此;
Vīṇaṃ vādayamāno’va, aṭṭhā pañcasikho tahiṃ;
247他们占据戏台广场,发出清晰如鼓之声。
Raṅgabhūmiṃ māpayitvā, timparuturiya ghosavā.
83
83.
249众多天子及其子孙,都是赞颂正法的歌唱者;
Anekadevaputtā ca, sādhugītappayojakā;
250伟大的黑夜龙王,也在此处多方面显现。
Mahākāḷo nāgarājā, thuyamāno anekadhā.
84
84.
252天鸟们在天空中回旋飞翔,天界之歌声此起彼伏;
Dibbatūriyāni vajjanti, dibbasaṃgīti vattati;
253天人们降下天香雨露,在此圆满供养。
Dibbagandhādivassāni, vassapenti ca devatā.
85
85.
255此谓殷达古陀长老处,魔王的阻碍;
So indaguttatherotu, mārassa paṭibāhanaṃ;
256如同车轮般转动,击打铁制的伞盖。
Cakkavāḷasamaṃ katvā, lohacchattamamāpayi.
86
86.
258在众母之前,以及各处五个地方;
Mātūnaṃ purato ceva, tattha tattha ca pañcasu;
259在相应之处为集合众比丘作准备,虽然杂乱无章。
Ṭhānesu gaṇasajjhāyaṃ, kariṃsva khilabhikkhavo.
87
87.
261此时大王前来,放下邪恶的戒指;
Tatthā’gamā mahārājā, pahaṭṭho duṭṭhagāmaṇi;
262取下头盔后带来,安置于金塔之中。
Sīsenā’dāya ānīte, caṅkoṭamhi suvaṇṇaye.
88
88.
264将袈裟折叠成块状,稳妥地安置在坐具之上;
Ṭhapetvā dhātu caṅkoṭaṃ, patiṭṭhāpiya āsane;
265礼敬并顶礼袈裟后,盘腿端坐于地上;
Dhātuṃ pūjīya vanditvā, ṭhito pañcalīko tahiṃ.
89
89.
267在此处得到了天盖等法,亦得天香等诸供养;
Dibbacchattādikānettha, dibbagandhādikāni ca;
268观察天鸟等音声,亦聆听天人之声;
Passitvā dibbatūriyādi-sadde sutvā ca khattiyo.
90
90.
270梵天未曾见者,感到欢喜惊奇不可思议;
Apassitvā brahmadevo, tuṭṭho acchariyabbhuto;
271以袈裟天盖供养,乃至于斯里兰卡界亦沾其福德。
Dhātuchattena pūjesi, laṃkārajje’bhisiñci ca.
91
91.
273天界、人间以及解脱界,皆为三界;
‘‘Dibbacchattaṃ mānusañca, vimutticchattameva ca;
274如此说者,是拥有三界权势的世界主、佛陀。
Iti ticchittadhārissa, lokanāthassa satthuno.
92
92.
276我内心意欲统御三界,愿以正法驭之;
Tikkhattumeva me rajjaṃ, dammī’ti haṭṭhamānaso;
277三界的诸元素,我像统治琉璃岛国王那样支配。
Tikkhattumeva dhātūnaṃ, laṃkārajjamadāsiso.
93
93.
279供养诸根界者,天人及众生皆是;
Pūjayanto dhātuyotā, devehi mānusehi ca;
280如同国王随侍护卫,携其头盔而来。
Saha caṅkoṭakeheva, sīsenādāya khattiyo.
94
94.
282比丘僧团携众围绕,完成了绕塔礼行;
Bhikkhusaṅgha paribyuḷho, katvā thūpaṃ padakkhiṇaṃ;
283从南方取来舍利,投入舍利塔内。
Pācinato āharitvā, dhātugabbhamhi otari.
95
95.
285阿拉汉众多无数,达到数千万,守护这舍利塔;
Arahanto channavuti-koṭiyo thūpamuttamaṃ;
286环绕四周毕恭毕敬,双手合掌呈礼。
Samantā parivāretvā, aṭṭhaṃsu katapañjalī.
96
96.
288降临舍利塔所在,高贵庄严之寝处;
Otaritvā dhātugabbhaṃ, mahagghe sayanesubhe;
289默念设立此处,满怀欢喜滋润心田。
Ṭhapessāmiti cintente, pītipuṇṇanarissare.
97
97.
291以坚硬之根基为根蒂,自其顶部向上伸展;
Sadhātu dhātucaṅkoṭo, uggantvā tassa sīsato;
292其高度约七层楼,屹立于虚空之中。
Sattatālappamāṇamhi, ākāsamhi ṭhito tato.
98
98.
294容器自开后,诸根基随之升起;
Sayaṃ karaṇḍo vivari, uggantvā dhātuyo tato;
295持取佛相,明照标志清净无染。
Buddhavesaṃ gahetvāna, lakkhaṇebyañjanujjalaṃ.
99
99.
297犹如佛陀坐于莲台之上,展现殊胜无双的神力;
Gaṇḍambamūle buddho’va, yamakaṃ pāṭihāriyaṃ;
298以大善逝所安住的法身为支撑。
Akaṃsu dharamānena, sugatena adhiṭṭhitaṃ.
100
100.
300见此神迹,心中清净专一,
Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā, pasannekaggamānasā;
301天人及人间共有十二亿已得阿拉汉果者。
Devāmanussā arahattaṃ, pattā dvādasa koṭiyo.
101一百零一。
101.
303其余果位已得者,皆属过往统计之列;
Sesā phalattayaṃ pattā, atītā gaṇanāpathaṃ;
304弃舍佛陀相貌,遂立于钵中。
Hitvā’tha buddhavesaṃ tā, karaṇḍamhi patiṭṭhayuṃ.
102
102.
306于是,护卫将他的头盔取下,放置在王的头顶上;
Tato oruyha caṅkoṭo, rañño sīse patiṭṭhahi;
307由沙音陀俱多长老,以及那些戏剧演员们所为护卫的托持。
Sahindaguttatherena, nāṭakīhi ca so pana.
103
103.
309弃置了骨腹处(指胸膛内藏骨髓)后,安卧在美好的床榻上;
Dhātugabbhaṃpariharaṃ, patvāna sayanaṃ subhaṃ;
310将头盔稳稳地放置在宝制铺垫之上,所为之者为朱提因达。
Caṅkoṭaṃ ratanapallaṅke, ṭhapayitvā jutindharo.
104一百零四。
104.
312早晨洗浴之后,或以香气浸润的水沐浴;
Dhovitvāna punohatthe, gandhavāsita vārinā;
313用四种香料,将香气升腾,庄严身心。
Catujjātiyagandhena, ubbatetvā sagāravo.
105一百零五。
105.
315打开梳妆器具,收摄身根;
Karaṇḍaṃ vivaritvāna, tāgahetvāna dhātuyo;
316如此思维底土王者,关注大众利益者。
Iti cintayi bhūmindo, mahājanahitatthiko.
106
106.
318若有若干元素能够安静不乱;
Anākulaṃ kehicipi, yadi hessanti dhātuyo;
319若这些元素成为众生的依止而坚固。
Janassa saraṇaṃ hutvā, yadi ṭhassanti dhātuyo.
107
107.
321由师所示现之法,灭尽不可复生;
Satthunipannākārena, parinibbānamañcake;
322贤者安住其中,卧于广阔安稳之处。
Nipajjantu supaññatte, sayanamhi mahārahe.
108
108.
324思惟此诸根境后,于床旁安置;
Iti cintiya so dhātū, ṭhapesi sayanuttame;
325这等各根境,于床旁共处时。
Tadā kārā dhātuyo ca, sahiṃsu sayanuttame.
109
109.
327于安那律月净月之时,有十五种守戒日;
Āsaḷhīsukkapakkhassa, pannarasauposathe;
328在上安那月之夜,诸根境即如是安置。
Uttarāsaḷhanakkhatte, evaṃ dhātupatiṭṭhitā.
110一百一十。
110.
330与诸元素基所依止,安住于广袤大地;
Saha dhātupatiṭṭhānā, akkhampittha mahāmahī;
331无数篱墙围障,各种方式纷纷生起。
Pāṭihīrāninekāni, pavattiṃsu anekadhā.
111一百一十一。
111.
333国王因清净心欢喜,用白伞为之供养;
Rājā pasannodhātutā, setacchattena pūjayi;
334将整个兰卡王国,整整赐予七周之久。
Laṃkāya rajjaṃ sakalaṃ, sattāhāni adāsi ca.
112一百一十二。
112.
336于身上供养一切庄严饰物,尊敬身内诸元素所成之体;
Kāye ca sabbālaṅkāraṃ, dhātugabbhamhi pūjayi;
337如是诸戏剧演出者、杂耍者,以及僧团与天众亦同尊敬。
Tathānāṭakiyo’macchā, parisā devatāpi ca.
113一百一十三。
113.
339供养僧王资粮、布施物品诸多;
Vatthaguḷaghatādīni, datvā saṅghassa bhūpati;
340由众比丘和合为集体,夜以继日地完成该事。
Bhikkhūhi gaṇasajjhāyaṃ, kāretvā’khilarattiyaṃ.
114
114.
342再者,先人在前世曾分别说:“众生们皆应完成诸行;
Punāhani purebheriṃ, cāresi ‘‘sakalā janā;
343他们愿见我具诸法界,此乃大众之愿利益也。”
Vindantu dhātusattāhaṃ, imaṃ’’ti janatāhito.
115
115.
345大长老因陀固陀,先前于此心怀忿怒;
Indagutto mahāthero, adiṭṭhāsi mahiddhiko;
346他言:“众人渴望敬礼法界众生,在兰卡岛上也是如此。”
‘‘Dhātu vanditukāmāye, laṃkādīpamhi mānusā.
116一百一十六。
116.
348他来到此处恭敬三宝,恭敬于此圣法中;
Taṅkhaṇaṃyeva āgantvā, vanditvā dhātuyo idha;
349仿佛归入自己家中一样,这就如所安住之处。
Yathā sakaṃ gharaṃ yantu’’, taṃ yathādhiṭṭhitaṃ ahu.
117一百一十七。
117.
351他为广大比丘众的至尊王,极为尊贵的伟大君主;
So mahābhikkhusaṅghassa, mahārājā mahāyaso;
352广行大布施,此布施持续七天不断。
Mahādānaṃ pavattetvā, taṃ sattāhaṃ nirantaraṃ.
118一百一十八。
118.
354在『求知根体』中,工作已由我完成;
Ācikkhidhātugabbhamhi, kiccaṃ niṭhāpitaṃ mayā;
355但欲了解根体之法,僧团方觉难以知晓。
Dhātugabbhapidhānaṃtu, saṅgho jānitumarahati.
119一百一十九。
119.
357你有两个沙玛内拉,令他在此业中勤修;
Saṅgho te dve sāmaṇere, tasmiṃ kamme niyojayi;
358他们击破了根体,借助于锤击石头的力量。
Pidahiṃsu dhātugabbhaṃ, pāsāṇenā’haṭena te.
120
120.
360『不要让那些污秽之物互相粘连,这些本身都散发着香气;
‘‘Mālettha mā milāyantu, gandhāsussantumā ime;
361不要让灯火熄灭,不让任何事物分散散乱。』
Mā nibbāyantu dīpāva, mā kiñcāpi vivajjatu.
121
121.
363『乳白色与红色的石头,应当不断地紧密结合;』
Medavaṇṇa cha pāsāṇā, sandhiyantunirantarā’’;
364由此,所有这些恶浊染污便皆被制伏于此处。
Iti ghīṇāsavā ettha, sabbametaṃ adhiṭṭhayuṃ.
122一百二十二。
122.
366大王命令说:『如实地,广大群众,
Āṇāpesi mahārājā, ‘‘yathāsattiṃ mahājano;
367当在这诸界宝藏之处,以利利他为行。』
Dhātunidhānakāne’ttha, karotū’’ti hitatthiko.
123一百二十三。
123.
369广大群众如同宏大的宝藏;
Mahādhātunidhānassa, piṭṭhimhi ca mahājano;
370宝藏虽无数,不过及其所能承载之重。
Akā sahassa dhātunaṃ, nidhānāni yathābalaṃ.
124
124.
372应当完全护持陛下之尊严,恭敬王者及诸上人;
Pidahāpiyataṃ sabbaṃ, rājāthūpaṃ samāpayi;
373以及四众在法堂、礼拜堂中,应当谨慎恭敬。
Caturassa ca yañcettha, cetiyamhi samāpayi.
125
125.
375善业如是清净者,即便卧眠安歇,
Puññāni evamamalāni sayañcasanto,
376亦令诸恶事及外具所得不复增长,成为其障碍之因。
Kubbanti sabbavibhavuttamapatti hetu;
377因其造作,诸行净净净者心清净深远,
Kārenti cāpihi’khilā parisuddhacittā,
378具多种分别起因,故其产生依止多种缘由。
Nānāvisesajānatā parivārahetū’’ti.
379为令善人生信与悚惧而作的《大史》中
Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse
380名为「界藏」
Dhātunidhānaṃ nāma
381第三十一章。
Ekatiṃsatimo paricchedo.