← 文献总目录

第四章

e0703n.nrf3 · 静态文献页 · 209 段 · 打开交互阅读器

1第四章
Catuttha pariccheda
2第二次结集
Dutiya saṃgīti
1
1.
2阿阇世之子名布达迦者,杀害了他,
Ajātasattu putto taṃ, ghātetvā’dāyi bhaddako;
3他统治王国十六年,却是一个背弃朋友者。
Rajjaṃ soḷasavassāni, kāresi mittadūbhiko.
2
2.
5优陀耶跋陀之子阿努鲁陀将他杀害;
Udayabhadda putto taṃ, ghātetvā anuruddhako;
6阿努鲁陀之子蒙陀将他杀害。
Anuruddhassa putto taṃ, ghātetvā muṇḍanāmako.
3
3.
8那些背叛朋友者、心怀恶意者,即使如此,他们也得以统治王国;
Mittadduno dummatino, te’pi rajjamakārayuṃ;
9在他们两人各自的统治期间,八年已过。
Tesaṃ ubhinnaṃ rajjesu, aṭṭhavassāna’tikkamuṃ.
4
4.
11蒙陀之子名为龙仆,他杀害了自己的父亲;
Muṇḍassa putto pitaraṃ, ghātetvā nāgadāsako;
12这个邪恶者执掌王权二十四年。
Catuvīsativassāni, rajjaṃ kāresi pāpako.
5
5.
14这是杀父者的世系,城民们因而生起愤怒,
Pitughātakavaṃso’ya, mītikuddhā’tha nāgarā;
15废黜龙仆王之后,他们齐聚一处。
Nāgadāsaka rājānaṃ, apanetvā samāgatā.
6
6.
17名为善知,是公认贤善的大臣。
Susunāgoti paññātaṃ, amaccaṃ sādhusammataṃ;
18他们以利益一切众生之心,灌顶登上王位。
Rajje samabhisiñjiṃsu, sabbesaṃ hitamānasā.
7
7.
20这位国王治理国政,共计十八年。
So aṭṭhārasavassāni, rājā rajjamakārayi;
21他的儿子卡拉索王,在位二十八年。
Kāḷāso ko tassa putto, aṭṭhavīsati kārayi.
8
8.
23过去第十年,卡拉索王在位之时;
Atīte dasame vasse, kāḷāsokassa rājino;
24正自觉者般涅槃后,如此已过百年。
Sambuddhaparinibbānā, evaṃ vassasataṃ ahu.
9
9.
26那时,毘舍离的众比丘,诸多跋耆族子弟;
Tadā vesāliyā bhikkhū, anekā vajjiputtakā;
27角盐、两指,以及村落间等事。
Siṅgīloṇaṃ dvaṅgulañca, tathā gāmantarammi ca.
10
10.
29住处、认可、所行、未搅动,及生酪与生姜。
Āvāsā’numatā’ciṇṇaṃ, amathitaṃ jalogi ca;
30无边缘坐具,以及金银等物。
Nisīdanaṃ adasakaṃ, jātarūpādikaṃ iti.
11
11.
32那些无耻者宣称十事如法;
Dasavatthūni dīpesuṃ, kappantīti alajjīno;
33耶舍长老听闻此事后,便在跋耆族中如是游行。
Taṃ sutvāna yasatthero, evaṃ vajjīsu cārikaṃ.
12
12.
35他具足六通,成就大威力,声名远播,是迦康达迦所生之子;
Chaḷabhiñño balappatto, yaso kākaṇḍakatrajo;
36他满怀渴仰,为与那位相见,来到了大林。
Taṃ sametuṃ saussāho, tatthāgami’mahāvanaṃ.
13
13.
38除了布萨堂中的铜钵与水壶之外,
Ṭhapetvā’posathagge te, kaṃsapātiṃ sahodhakaṃ;
39他对优婆塞们说:‘你们应将金钱等物施与僧团。’
Kahāpaṇādiṃ saṅghassa, detha’nā’hu upāsake.
14
14.
41‘这不被允许,你们不要作此施与。’长老如是制止;
Na kappate taṃ mā detha, iti thero savārayi;
42他们对耶舍长老作了令他忏悔的羯磨。
Paṭisāraṇīyaṃ kammaṃ, yasattherassa te karuṃ.
15
15.
44他请了一位使者之后,便与那位使者一同前往城中。
Yācitvā anudūtaṃ so, saha tena puraṃ gato;
45他让人知晓自己是说法者后,来到了海边。
Attano dhammavādittaṃ, saññāpetvā’ga sāgare.
16
16.
47听闻使者的话后,他们前来要举发他。
Anudūtavaco sutvā, tamukkhipitumāgatā;
48比丘们将长老围绕,立于湖边。
Parikkhipiya aṭṭhaṃsu, saraṃ therassa bhikkhavo.
17
17.
50长老从空中升起,从那里前往拘睒弥,
Thero uggamma nabhasā, gantvā kosambiyaṃ tato;
51迅速来到波夷耶迦族的林野比丘们那里。
Pāveyyakā vantikānaṃ, bhikkhūnaṃ santikaṃ lahuṃ.
18
18.
53她遣出使者之后,又亲自前往恒伽山;
Vesesi dūtetu sayaṃ, gantvā’ho gaṅgapabbataṃ;
54她把萨那瓦西长老的一切,告诉了桑布达长老。
Āha sambhūtattherassa, taṃ sabbaṃ sāṇavāsino.
19
19.
56有波婆城的六十位长老、阿私陀,以及阿槃提地方的长老们;
Pāveyyakā saṭṭhitherā, asitā’vantikāpi ca;
57所有大漏尽者,都下到阿霍恒伽河。
Mahākhīṇāsavā sabbe, ahogaṅgamhi otaruṃ.
20
20.
59比丘们从各处聚集而来,
Bhikkhavo sannipatitā, sabbe tattha tato tato;
60共有九万比丘,他们毫无嗔恨地作了商议。
Āsuṃ navutisahassāni, mantetvā akhilā’pi te.
21
21.
62苏雷亚的雷瓦达长老,多闻而无烦恼;
Soreyya revatattheraṃ, bahussuta manāsavaṃ;
63知道他是时机的先导,他们便出发去见那位长老。
Taṃ kālapamukhaṃ ñatvā, passituṃ nikkhamiṃsu taṃ.
22
22.
65那位长老听闻他们的商议后,便决定前往毘舍离;
Thero tammantanaṃ sutvā, vesāliṃ gantumeva so;
66他渴望旅途舒适,于是当下便从那里动身。
Icchanto phāsugamanaṃ, tato nikkhami taṅkhaṇaṃ.
23
23.
68清晨一大早,他以大神力从出发之处;
Pāto pātova nikkhanta-ṭṭhānaṃ tena mahattanā;
69傍晚时分,他们见到了那些于傍晚抵达、身具自然光辉的比丘们。
Sāyaṃ sāyamupentānaṃ, sahajotiyamaddasuṃ.
24
24.
71当时,生起长老嘱托了声誉远播的长老;
Tattha sambhūtattherena, yasatthero niyojito;
72正法之筵终了之际,这便是离婆多长老无上的解脱。
Saddhammasavanante taṃ, revatathera muttamaṃ.
25
25.
74长老近前问及十事,却予以呵斥;
Upecca dasavatthūni, pucchi thero paṭikkhipi;
75听闻该诤事后,便说:“我等禁止此事。”
Sutvā’dhikaraṇaṃ tañca, nisedhemāti abravi.
26
26.
77恶人们偏袒一方,离婆多长老则得最上解脱。
Pāpāpi pakkhaṃ pekkhantā, revatatthera muttamaṃ;
78他们具办了众多的沙门资具。
Sāmaṇakaṃ parikkhāraṃ, paṭiyādiya te bahuṃ.
27
27.
80迅速乘船而去,抵达同族之处。
Sīghaṃ nāvāya gantvāna, sahajātisamīpagā;
81饭时已至,他们便施设饮食供养。
Karonti bhattavissaggaṃ, bhattakāle upaṭṭhite.
28
28.
83沙罗长老住在同族中,思惟已,
Sahajātiṃ āvasanto, sāḷathero vicintiyā;
84漏尽者如此见:“波婆人乃说法者。”
Pāveyyakā dhammavādī, iti passi anāsavo.
29
29.
86大梵天前来近前,于法中得决定而说;
Upecca taṃ mahābrahmā, dhamme niṭṭhāti abravi;
87他于法中恒住不动,以此自陈彼梵天。
Niccaṃ dhamme ṭhitattaṃ so, attano tassa abravi.
30
30.
89他们带上资具后,遇见了雷瓦达长老;
Te parikkhāramādāya, revatattheramaddasuṃ;
90长老不予接受,那位原本受取此物的弟子便将他遣走了。
Thero na gaṇhi tappakkha-gāhī sissaṃ paṇāmayī.
31
31.
92他们从那里前往毗舍离,又从那里去了华氏城;
Vesāliṃ te tato gantvā, tato pupphapuraṃ gatā;
93他们向黑阿育王,那位厚颜无耻的国王进言。
Vadiṃsu kāḷāsokassa, narindassa alajjīno.
32
32.
95我们于其处守护着世尊的香室,
Satthussa no gandhakuṭiṃ, gopayanto mayaṃ tahiṃ;
96安住于瓦吉地的大林精舍。
Mahāvanavihārasmiṃ, vasāma vajjībhūmiyaṃ.
33
33.
98“我们将占据精舍”,那些村居的比丘们。
Gaṇhissāma vihāra’nti, gāmavāsikasikkhavo;
99大王,他们来了,请制止他们。
Āgacchanti mahārāja, maṭisedhaya te iti.
34
34.
101他们挟持国王之后,来到了毗舍离。
Rājānaṃ duggahitaṃ te, katvā vesālimāgamuṃ;
102于雷瓦达长老之处,他们共集于此。
Revatatthera mūlamhi, sahajātiyamettha tu.
35
35.
104十一万比丘,咸来聚会。
Bhikkhū satasahassāni, ekādasa samāgatā;
105其中九万比丘,为平息此事而至。
Navutiñca sahassāni, ahu taṃ vatthu santiyā.
36
36.
107若无根本住地,他便不认可处理事端。
Mūlaṭṭhehi vinā vatthu-samanaṃ neva rocayi;
108于是,那位长老便与所有比丘一同前往毗舍离。
Thero sabbepi bhikkhū te, vesālimāgamuṃ tato.
37
37.
110那位国王由于执取错误,便派大臣到那里去;
Duggahitova so rājā, tatthāmacce apesayi;
111他们为天神的威力所迷惑,去至他方。
Mūḷā devānubhāvena, aññattha agamiṃsu te.
38
38.
113国王遣散他们后,当夜,他于梦中,
Pesetvā te mahīpālo, taṃ rattiṃ supinenaso;
114见自身被投入铜釜之中。
Apassi sakamattānaṃ, pakkhittaṃ lohakumbhiyaṃ.
39
39.
116国王极度恐惧,那于他并非安稳之道。
Atibhīto ahu rājā, tamassā setu māgamā;
117其妹难达长老尼,却是无漏者,从空中而来。
Bhaginī nandatherī tu, ākāsena anāsavā.
40
40.
119你已造作严重之业,向如法圣尼请求宽恕吧;
Bhāriyaṃ te kataṃ kammaṃ, dhammike’yye khamāpaya;
120你成为他们的同侣后,应护持教法。
Pakkho tesaṃ bhavitvā tvaṃ, kuru sāsanapaggahaṃ.
41
41.
122如此而行,你将得安乐。说完便离去了。
Evaṃ kate sotthi tuyhaṃ, hessatīti apakkami;
123国王自都城启程,前往毗舍离城。
Pasāteyeva vesāliṃ, gantuṃ nikkhami bhūpati.
42
42.
125他前往大林,召集比丘僧团;
Gantvā mahāvanaṃ bhikkhū-saṅghaṃ so sannipātiya;
126听闻双方论议后,他抉择了正法的一方;
Sutvā ubhinnaṃ vādañca, dhammapakkhañca rociya.
43
43.
128大地之主使那些行持如法的比丘们全都得到宽恕;
Khamāpetvā dhammike te, bhikkhū sabbe mahīpati;
129表明自己归属正法一方后,说道:“你们可随宜而行。”
Attano dhammapakkhattaṃ, vatvā tumhe yathāruci.
44
44.
131又说:“你们应当善护教法,精勤奉行。”
Sampaggahaṃ sāsanassa, karothāti ca bhāsiya;
132授予他们守护后,便返回自己的都城。
Datvā ca tesaṃ ārakkhaṃ, agamāsi sakaṃ puraṃ.
45
45.
134那时,僧团为裁决那些事而聚集。
Nicchetuṃ tāni vatthūni, saṅgho sannipatī tadā;
135那时,种种无意义的言论在僧团中生起。
Anaggāni tattha bhassāni, saṅghamajjhe ajāyisuṃ.
46
46.
137于是,雷瓦达长老在宣告后,站到了僧团中央。
Tato so revatatthero, sāvetvā saṅghamajjhago;
138为平息此事,以仲裁方式作出了裁决。
Ubbhāhikāya taṃ vatthuṃ, sametuṃ nicchayaṃ akā.
47
47.
140选了四位东方比丘,又选了四位波夷比丘;
Pācinakeca caturo, caturo pāveyyakepi ca;
141为平息此事,比丘们以仲裁方式作出了选定。
Ubbhāhikāya sammanni, bhikkhū taṃ vatthu santiyā.
48
48.
143萨跋迦弥、萨罗,以及名为库迦索毗达者;
Sabbakāmī ca sāḷho ca, khujjasobhitanāmako;
144瓦萨巴迦弥迦,这几位便是东方长老。
Vāsabhagāmiko cāti, thero pācinakā ime.
49
49.
146雷瓦达即萨那桑菩多,
Revato sāṇasambhūto,
147耶舍·迦拘陀迦子,
Yaso kākoṇḍakatrajo;
148与须摩那——合为四位,
Sumano cāti cattāro,
149是波婆城的长老。
Therā pāveyyakā ime.
50
50.
151为平息诸事端,寂静无乱;
Sametuṃ tāni vatthūni, appasaddaṃ anākulaṃ;
152八位无漏长老前往瓦鲁迦园。
Agamuṃ vālukārāmaṃ, aṭṭhattherā anāsavā.
51
51.
154在那里,年少比丘为他们敷设的妙好座上,
Daharenā’ji te nettha, paññatte āsane subhe;
155诸大长老——知量的大牟尼们——皆坐定。
Nisīdiṃsu mahātherā, mahāmuni mataññuno.
52
52.
157于诸事端中,大雷瓦达长老依次
Tesu vatthūsu ekekaṃ, kamato revato mahā;
158善巧于问,便向萨跋迦弥长老请教。
Thero theraṃ sabbakāmiṃ, pucchi pucchāsu kovido.
53
53.
160一切欲大长老,被他问后便解说;
Sabbakāmī mahāthero, tena puṭṭho’tha byākari;
161所有那些事,依经而言都不适宜;
Sabbāni tāni vatthūni, na kappantīti suttato.
54
54.
163平息诤事后,便在那里为你依次讲说那件事;
Nihanitvā’dhikaraṇaṃ, taṃ te tattha yathākkamaṃ;
164同样地,在僧团当中,他也进行了问答。
Tatheva saṅghamajjhepi, pucchāvissajjanaṃ karuṃ.
55
55.
166对恶比丘的呵责,并阐明十事;
Niggahaṃ pāpabhikkhūnaṃ, dasavatthukadīpanaṃ;
167大长老们为那一万比丘,作了那些事。
Tesaṃ dasasahassānaṃ, mahāthero akaṃsu te.
56
56.
169那时,尊者一切欲为世间僧团长老;
Sabbakāmī puthaviyā, saṅghatthero tadā ahu;
170那时,他戒腊一百二十岁。
So vīsaṃ vassasatiko, tadā’si upasampadā.
57
57.
172尊者一切欲与尊者萨罗,
Sabbakāmī ca sāḷho ca,
173离婆多·佝偻庄严者;
Revato khujjasobhito;
174耶舍·迦军陀迦子,
Yaso kākoṇḍakasuto,
175三浮陀·萨那婆私。
Sambhūto sāṇavāsiko.
58
58.
177这些是阿难长老的共住弟子;
Therā ānandattherassa, ete saddhivihārino;
178即瓦萨拔迦弥与苏摩诺二位。
Vāsabhagāmiko ceva, sumano ca duve pana.
59
59.
180这些是阿那律长老的共住弟子;
Therā’nuruddhattherassa, ete saddhivihārino;
181那八位长老也具足福德,他们曾亲见如来。
Aṭṭha therā’pi dhaññā te, diṭṭhapubbā tathāgataṃ.
60
60.
183十二万比丘齐聚一处。
Bhikkhū satasahassāni, dvādasāsuṃ samāgatā;
184那时,雷瓦达长老为一切比丘之上首。
Sabbesaṃ revatatthero, bhikkhūnaṃpamukhotadā.
61
61.
186那时,雷瓦达长老为使正法久住,
Tato so revatatthero, saddhammaṭṭhitiyā ciraṃ;
187从一切比丘众中举行法的结集。
Kāretuṃ dhammasaṃgītiṃ, sabbabhikkhusamūhato.
62
62.
189从通达义等智、持三藏者中,
Pabhinnatthādiñāṇānaṃ, piṭakattayadhārinaṃ;
190选出七百位阿拉汉比丘。
Satāni sattabhikkhūnaṃ, arahantānamuccini.
63
63.
192他们全体在瓦鲁迦园,受到迦罗输柯王的保护;
Te sabbe vālukārāme, kāḷāsokena rakkhitā;
193以雷瓦达长老为上首,进行了法的结集。
Revatattherapāmokkhā, akaruṃ dhammasaṅgahaṃ.
64
64.
195先前所做确实如是,法随后宣说。
Pubbe kataṃ tathā eva, dhammaṃ pacchā ca bhāsitaṃ;
196依此完成结集,历时八月。
Ādāya niṭṭhapesuṃ taṃ, etaṃ māsehi aṭṭhahi.
65
65.
198如是完成了第二次结集后,他们这些具大威望者,
Evaṃ dutiyasaṃgītiṃ, katvā tepi mahāyasā;
199诸长老已灭尽烦恼,于适当时证得涅槃。
Therā dosakkhayaṃ pattā, pattākālena nibbutiṃ.
66
66.
201此乃已达究竟者、已证与当证者,
Iti paramamatīnaṃ pattipattabbakānaṃ,
202作三有饶益之世间依怙诸长老;
Tibhavahitakarānaṃ lokanātherasānaṃ;
203善忆念死,此即诸行之要义,
Sumariyamaraṇaṃ taṃ saṅkhatā sārakattaṃ,
204遍计无余,应不放逸而安住。
Parigaṇiyamasesaṃ appamatto bhaveyyāti.
207为令善人产生净信与悚动而作
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate
208《大史》名为“第二次结集”
Mahāvaṃse dutiyasaṃgīti nāma
209第四章。
Catuttho paricchedo.