← 文献总目录

第四章

e0703n.nrf3 · 静态文献页 · 209 段 · 打开交互阅读器

第四章
Catuttha pariccheda
1第二次结集
Dutiya saṃgīti
1
1.
3未生怨之子杀害了那位,名为布达迦;
Ajātasattu putto taṃ, ghātetvā’dāyi bhaddako;
4他统治王国十六年,行使着朋友牧养者的职责;
Rajjaṃ soḷasavassāni, kāresi mittadūbhiko.
2
2.
6优陀波达之子杀害了那位,名为阿努儒达;
Udayabhadda putto taṃ, ghātetvā anuruddhako;
7阿努儒达之子杀害了那位,名为穆难;
Anuruddhassa putto taṃ, ghātetvā muṇḍanāmako.
3
3.
9朋友牧养者们心思恶劣,也同样统治了王国;
Mittadduno dummatino, te’pi rajjamakārayuṃ;
10他们二人在国中共统治了八十余年。
Tesaṃ ubhinnaṃ rajjesu, aṭṭhavassāna’tikkamuṃ.
4
4.
12剃发者之子,杀害父亲者,此为杀父之恶行者;
Muṇḍassa putto pitaraṃ, ghātetvā nāgadāsako;
13四十二年间,作恶者治国;
Catuvīsativassāni, rajjaṃ kāresi pāpako.
5
5.
15杀父者的世代,复有昔日城民;
Pitughātakavaṃso’ya, mītikuddhā’tha nāgarā;
16杀父之王,召集诸人而至;
Nāgadāsaka rājānaṃ, apanetvā samāgatā.
6
6.
18因知为善,视为正法,不违亲族所乐;
Susunāgoti paññātaṃ, amaccaṃ sādhusammataṃ;
19彼时同心共和,共行一切利益之事。
Rajje samabhisiñjiṃsu, sabbesaṃ hitamānasā.
7
7.
21于是,国王治理国政共计十八年;
So aṭṭhārasavassāni, rājā rajjamakārayi;
22那位国王的儿子卡拉索,治理国家共计二十八年。
Kāḷāso ko tassa putto, aṭṭhavīsati kārayi.
8
8.
24过去之时,第十年,国王卡拉索;
Atīte dasame vasse, kāḷāsokassa rājino;
25佛陀涅槃时,正值一百年。
Sambuddhaparinibbānā, evaṃ vassasataṃ ahu.
9
9.
27彼时,在维萨离,比丘众多,乃是迦叶部族子孙众多;
Tadā vesāliyā bhikkhū, anekā vajjiputtakā;
28他们住于灵吉罗岛及德望格两肘地,以及各村庄田野之中。
Siṅgīloṇaṃ dvaṅgulañca, tathā gāmantarammi ca.
10
10.
30住所必须获准且不得毁坏,且不可有流水侵入。
Āvāsā’numatā’ciṇṇaṃ, amathitaṃ jalogi ca;
31座具不可低矮,且不可为新的生皮等所制。
Nisīdanaṃ adasakaṃ, jātarūpādikaṃ iti.
11
11.
33十种事物不应点燃,违者为无耻者。
Dasavatthūni dīpesuṃ, kappantīti alajjīno;
34长老听闻此语后,如此违犯徒行。
Taṃ sutvāna yasatthero, evaṃ vajjīsu cārikaṃ.
12
12.
36六通觉者具足神力,名号为笼鸟笼子子。
Chaḷabhiñño balappatto, yaso kākaṇḍakatrajo;
37他欲亲近此人,遂至如来大林之处。
Taṃ sametuṃ saussāho, tatthāgami’mahāvanaṃ.
13
13.
39他设立了守五戒的坛场,并备置了铜钵及净水壶;
Ṭhapetvā’posathagge te, kaṃsapātiṃ sahodhakaṃ;
40教导说:不要将铜钱等给僧团,也不要给非居士。
Kahāpaṇādiṃ saṅghassa, detha’nā’hu upāsake.
14
14.
42长老给予劝诫说:不可施与那人,不可作此事;
Na kappate taṃ mā detha, iti thero savārayi;
43此事是须退回之业,是当尊敬长老所为。
Paṭisāraṇīyaṃ kammaṃ, yasattherassa te karuṃ.
15
15.
45那人乞求不果,随同乞者离开了村落;
Yācitvā anudūtaṃ so, saha tena puraṃ gato;
46他传扬自诵的佛法,宣布于海边。
Attano dhammavādittaṃ, saññāpetvā’ga sāgare.
16
16.
48听闻使者之言后,众比丘便起心起意欲往赴彼处;
Anudūtavaco sutvā, tamukkhipitumāgatā;
49比丘们预备齐全八种事物,整齐聚集于长老座下。
Parikkhipiya aṭṭhaṃsu, saraṃ therassa bhikkhavo.
17
17.
51长老离开天空而下,往行至桑比,
Thero uggamma nabhasā, gantvā kosambiyaṃ tato;
52接近比丘们所居止之乞食处,这一点甚为容易。
Pāveyyakā vantikānaṃ, bhikkhūnaṃ santikaṃ lahuṃ.
18
18.
54使者自率众人亲自前往,来到恒河山峰处;
Vesesi dūtetu sayaṃ, gantvā’ho gaṅgapabbataṃ;
55对长老桑布达说,此处乃是萨那众居住之地。
Āha sambhūtattherassa, taṃ sabbaṃ sāṇavāsino.
19
19.
57净戒长老有六十位,八十岁的也有;
Pāveyyakā saṭṭhitherā, asitā’vantikāpi ca;
58诸大断烦恼者皆在无上境界中安住。
Mahākhīṇāsavā sabbe, ahogaṅgamhi otaruṃ.
20
20.
60比丘们聚集在一起,众多且来自四方;
Bhikkhavo sannipatitā, sabbe tattha tato tato;
61总数九万,彼等悉心商议。
Āsuṃ navutisahassāni, mantetvā akhilā’pi te.
21
21.
63长老索雷耶·雷瓦塔,闻思广博且洞察内心;
Soreyya revatattheraṃ, bahussuta manāsavaṃ;
64深知适当时机,众皆起愿亲见之。
Taṃ kālapamukhaṃ ñatvā, passituṃ nikkhamiṃsu taṃ.
22
22.
66长老听闻师父的教诲后,便立刻前往国桑比城。
Thero tammantanaṃ sutvā, vesāliṃ gantumeva so;
67他心怀愿望要往安静的僧舍去,随即立刻出发。
Icchanto phāsugamanaṃ, tato nikkhami taṅkhaṇaṃ.
23
23.
69他来到河岸入口处,那里是宽广显著的所在;
Pāto pātova nikkhanta-ṭṭhānaṃ tena mahattanā;
70正值黄昏降临之时,众人在自然灯火的照耀下陆续归座。
Sāyaṃ sāyamupentānaṃ, sahajotiyamaddasuṃ.
24
24.
72在那里,曾有具寿长老指派一位受人尊敬的长老,
Tattha sambhūtattherena, yasatthero niyojito;
73听闻正法时,那是雷瓦达长老的教诲。
Saddhammasavanante taṃ, revatathera muttamaṃ.
25
25.
75长老提问后却放下无执的十法;
Upecca dasavatthūni, pucchi thero paṭikkhipi;
76听闻并明了此事,遂说“当予以禁止”。
Sutvā’dhikaraṇaṃ tañca, nisedhemāti abravi.
26
26.
78恶人偏袒敌人,雷瓦达长老深为感动;
Pāpāpi pakkhaṃ pekkhantā, revatatthera muttamaṃ;
79他采纳了沙门的修行规则,并遵守其多重戒律。
Sāmaṇakaṃ parikkhāraṃ, paṭiyādiya te bahuṃ.
27
27.
81迅速乘船前往,与同族聚集一处;
Sīghaṃ nāvāya gantvāna, sahajātisamīpagā;
82他们在正餐时分侍奉,守护用餐期间。
Karonti bhattavissaggaṃ, bhattakāle upaṭṭhite.
28
28.
84具生俱有的长老,专心思惟;
Sahajātiṃ āvasanto, sāḷathero vicintiyā;
85视彼为正律法之论者,断垢者不疑焉。
Pāveyyakā dhammavādī, iti passi anāsavo.
29
29.
87大梵天离欲出世而语,于法中证无上安隐;
Upecca taṃ mahābrahmā, dhamme niṭṭhāti abravi;
88彼常住法中,言此自脱皆灵智。
Niccaṃ dhamme ṭhitattaṃ so, attano tassa abravi.
30
30.
90取其随身具足,“雷瓦达长老”二字,观看后;
Te parikkhāramādāya, revatattheramaddasuṃ;
91长老不受不执,劝戒弟子不贪著。
Thero na gaṇhi tappakkha-gāhī sissaṃ paṇāmayī.
31
31.
93尔后汝等前往韦萨利,继而到达花城,
Vesāliṃ te tato gantvā, tato pupphapuraṃ gatā;
94彼时众人议论那忧苦之人,谓之无耻的国王。
Vadiṃsu kāḷāsokassa, narindassa alajjīno.
32
32.
96我们当守护世尊的香室,
Satthussa no gandhakuṭiṃ, gopayanto mayaṃ tahiṃ;
97在大林之中安住,此乃瓦吉乡地。
Mahāvanavihārasmiṃ, vasāma vajjībhūmiyaṃ.
33
33.
99比丘们将多数在此止宿,村民们亦勤修学法;
Gaṇhissāma vihāra’nti, gāmavāsikasikkhavo;
100大王临至,谓曰:叫汝等前往拘笾城(Maṭisedha)也。
Āgacchanti mahārāja, maṭisedhaya te iti.
34
34.
102因王者有所难言之事,故前往毗舍离城;
Rājānaṃ duggahitaṃ te, katvā vesālimāgamuṃ;
103至于雷瓦达长老的根基,此地本属于同生之城。
Revatatthera mūlamhi, sahajātiyamettha tu.
35
35.
105一百零一千名比丘聚集一处;
Bhikkhū satasahassāni, ekādasa samāgatā;
106其中九万名比丘即是此会法要。
Navutiñca sahassāni, ahu taṃ vatthu santiyā.
36
36.
108没有根基之所,法事不会随之欢喜;
Mūlaṭṭhehi vinā vatthu-samanaṃ neva rocayi;
109该长老以及所有比丘,继而一同前往毗舍离。
Thero sabbepi bhikkhū te, vesālimāgamuṃ tato.
37
37.
111彼国王因深知该地之不善,故不敢轻易指示行动。
Duggahitova so rājā, tatthāmacce apesayi;
112诸根基被天神之感召所覆,故未能通往他处。
Mūḷā devānubhāvena, aññattha agamiṃsu te.
38
38.
114此时夜半,国王沉睡,浑然未觉,
Pesetvā te mahīpālo, taṃ rattiṃ supinenaso;
115见梦中与众亲近者共持铁罐,悬置空中。
Apassi sakamattānaṃ, pakkhittaṃ lohakumbhiyaṃ.
39
39.
117国王甚为恐惧,梦见通往暗夜之桥梁;
Atibhīto ahu rājā, tamassā setu māgamā;
118其妹难达长者女,纯净无染,浮游虚空。
Bhaginī nandatherī tu, ākāsena anāsavā.
40
40.
120你的作为已成过失,在法中请你宽恕;
Bhāriyaṃ te kataṃ kammaṃ, dhammike’yye khamāpaya;
121成为他们的同伴后,你当拥护戒法。
Pakkho tesaṃ bhavitvā tvaṃ, kuru sāsanapaggahaṃ.
41
41.
123如此成就,你必得安稳,我将出发前往;
Evaṃ kate sotthi tuyhaṃ, hessatīti apakkami;
124正欲往毗舍离城,欲见国王。
Pasāteyeva vesāliṃ, gantuṃ nikkhami bhūpati.
42
42.
126行至大林,聚集僧团;
Gantvā mahāvanaṃ bhikkhū-saṅghaṃ so sannipātiya;
127听闻彼此论辩及教法,应好喜悦。
Sutvā ubhinnaṃ vādañca, dhammapakkhañca rociya.
43
43.
129比丘们放下怨恨,对诸位诸天王者表现慈悲;
Khamāpetvā dhammike te, bhikkhū sabbe mahīpati;
130你们应根据自身所依正法,随其适宜而行。
Attano dhammapakkhattaṃ, vatvā tumhe yathāruci.
44
44.
132他们言说要正确护持佛法,积极奉行教法;
Sampaggahaṃ sāsanassa, karothāti ca bhāsiya;
133并且给予守护,对他们的保护确实不曾缺失,逐渐来到此处。
Datvā ca tesaṃ ārakkhaṃ, agamāsi sakaṃ puraṃ.
45
45.
135当僧团聚集时,应当收揽那些资具,以便修持;
Nicchetuṃ tāni vatthūni, saṅgho sannipatī tadā;
136那些无所隐瞒的教导与论述,就在僧众中间生起。
Anaggāni tattha bhassāni, saṅghamajjhe ajāyisuṃ.
46
46.
138于是雷瓦达长老,安住于僧团中央;
Tato so revatatthero, sāvetvā saṅghamajjhago;
139为解决此事,作了结论。
Ubbhāhikāya taṃ vatthuṃ, sametuṃ nicchayaṃ akā.
47
47.
141皈依者中有四人,亦有四人须受戒罚;
Pācinakeca caturo, caturo pāveyyakepi ca;
142众比丘依法而行,此事成就宁静。
Ubbhāhikāya sammanni, bhikkhū taṃ vatthu santiyā.
48
48.
144既有贪欲之人,又有跛脚病态者,名为『跛跛长者』;
Sabbakāmī ca sāḷho ca, khujjasobhitanāmako;
145被称为『象行者』。以上诸长老,皆系应受戒罚者。
Vāsabhagāmiko cāti, thero pācinakā ime.
49
49.
147雷瓦达是铁头者,
Revato sāṇasambhūto,
148雅索是鸦窝大力子,
Yaso kākoṇḍakatrajo;
149苏摩诺等共四人,
Sumano cāti cattāro,
150此为修行长老,
Therā pāveyyakā ime.
50
50.
152聚合彼众诸根本,安静无扰动;
Sametuṃ tāni vatthūni, appasaddaṃ anākulaṃ;
153前往沙堡园林,八位无染长老。
Agamuṃ vālukārāmaṃ, aṭṭhattherā anāsavā.
51
51.
155火薪之火于此地,显现于所住佳座;
Daharenā’ji te nettha, paññatte āsane subhe;
156大长老们端坐,其中皆为大圣智者。
Nisīdiṃsu mahātherā, mahāmuni mataññuno.
52
52.
158于那些衣物中,有位渴求者雷瓦陀长老;
Tesu vatthūsu ekekaṃ, kamato revato mahā;
159此长老博问诸长老,善于问答者。
Thero theraṃ sabbakāmiṃ, pucchi pucchāsu kovido.
53
53.
161此博问者为大长老,由此受问而解说;
Sabbakāmī mahāthero, tena puṭṭho’tha byākari;
162所问诸衣物,总不适合,这乃经典所述。
Sabbāni tāni vatthūni, na kappantīti suttato.
54
54.
164将争辩之事结束,依其本义适当地讲解给汝听;
Nihanitvā’dhikaraṇaṃ, taṃ te tattha yathākkamaṃ;
165在僧团中也同样,以慈悲之心提出问题并予以解答。
Tatheva saṅghamajjhepi, pucchāvissajjanaṃ karuṃ.
55
55.
167对于犯戒之恶比丘,明示十种根本文义;
Niggahaṃ pāpabhikkhūnaṃ, dasavatthukadīpanaṃ;
168在那时,有一位大长老为他们中的一万人说法。
Tesaṃ dasasahassānaṃ, mahāthero akaṃsu te.
56
56.
170此人在大地上有诸欲,他当时是僧团的长老;
Sabbakāmī puthaviyā, saṅghatthero tadā ahu;
171他经历二十个百年,那时刚获得上座比丘受具戒。
So vīsaṃ vassasatiko, tadā’si upasampadā.
57
57.
173众生充满欲望且恣意放纵,
Sabbakāmī ca sāḷho ca,
174雷瓦达年高驼背而显光辉;
Revato khujjasobhito;
175以声誉闻名的咖空达迦氏子,
Yaso kākoṇḍakasuto,
176成为善知识并居住于舍利弗所。
Sambhūto sāṇavāsiko.
58
58.
178这些长老,属于阿难长老,皆为信行坚定者;
Therā ānandattherassa, ete saddhivihārino;
179瓦萨拔迦弥和苏摩诺两人同属其列。
Vāsabhagāmiko ceva, sumano ca duve pana.
59
59.
181安努鲁达长老,乃是具足信解勤修之人;
Therā’nuruddhattherassa, ete saddhivihārino;
182有八位长老也是如此,他们曾经亲见如来。
Aṭṭha therā’pi dhaññā te, diṭṭhapubbā tathāgataṃ.
60
60.
184一百千比丘聚集于十二处;
Bhikkhū satasahassāni, dvādasāsuṃ samāgatā;
185思考有雷瓦达长老居于众比丘之首。
Sabbesaṃ revatatthero, bhikkhūnaṃpamukhotadā.
61
61.
187尔时雷瓦达长老,因正法坚固且久远;
Tato so revatatthero, saddhammaṭṭhitiyā ciraṃ;
188令诸比丘众集起誓,共同诵持正法。
Kāretuṃ dhammasaṃgītiṃ, sabbabhikkhusamūhato.
62
62.
190关于利益不同等知见者,承持三藏者;
Pabhinnatthādiñāṇānaṃ, piṭakattayadhārinaṃ;
191是七十比丘的圣者中最高者。
Satāni sattabhikkhūnaṃ, arahantānamuccini.
63
63.
193他们皆在舍卫城沙滩居,受忧黑病所执持;
Te sabbe vālukārāme, kāḷāsokena rakkhitā;
194雷瓦达长老获解脱,未作法集之聚。
Revatattherapāmokkhā, akaruṃ dhammasaṅgahaṃ.
64
64.
196先前所作也是这样,法亦随后所说;
Pubbe kataṃ tathā eva, dhammaṃ pacchā ca bhāsitaṃ;
197承受而完成此法,历时八个月之中。
Ādāya niṭṭhapesuṃ taṃ, etaṃ māsehi aṭṭhahi.
65
65.
199如是第二次集会完成后,这三位长老具足伟大威望;
Evaṃ dutiyasaṃgītiṃ, katvā tepi mahāyasā;
200这些长老已证灭诸烦恼,于应当之时证得涅槃。
Therā dosakkhayaṃ pattā, pattākālena nibbutiṃ.
66
66.
202此乃众长老——究竟智慧者,当证实与证知者——的最终意旨,
Iti paramamatīnaṃ pattipattabbakānaṃ,
203他们是拔除三界苦恼的世界长老;
Tibhavahitakarānaṃ lokanātherasānaṃ;
204死亡之理被清楚而简明地记忆于心,归纳为要义,
Sumariyamaraṇaṃ taṃ saṅkhatā sārakattaṃ,
205应当悉心计算尽数,方能精勤生活于世。
Parigaṇiyamasesaṃ appamatto bhaveyyāti.
206为令善人产生净信与悚动而作
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate
207《大史》中名为“第二次结集”
Mahāvaṃse dutiyasaṃgīti nāma
208第四章。
Catuttho paricchedo.