第三十章
第三十品
Tiṃsatima pariccheda
1界胎造
Dhātugabbharacano
1
1.
3大王敬礼毕,邀请僧团全部到场;
Vanditvāna mahārājā, sabbaṃ saṅghaṃ nimantayi;
4言:「直到此处安住,愿比丘们前来接纳我。」
‘‘Yāvacetiyaniṭṭhānā, bhikkhaṃ gaṇhatha me’’iti.
2
2.
6僧团未曾逗留,但依序而来;
Saṅgho taṃ nādhivāsesi, anupubbena so pana;
7从那时起共住七周,即七个星期的住宿。
Yāvanto yāva sattāhaṃ, sattāhamadhivāsanaṃ.
3
3.
9与诸比丘互相扶持,他心欢喜;
Alattho’paḍḍhabhikkhūhi, te laddhā sumano’va so;
10在十八处地方,遍布塔庙建筑。
Aṭṭhārasasu ṭhānesu, thūpaṭhānasamantato.
4
4.
12建造了讲堂之后,便兴起了宏大的施舍事业;
Maṇḍape kārayitvāna, mahādānaṃ pavattayi;
13我作为师,于彼处于僧团中居住,随后又让僧团安住于此。
Satthāhaṃ tattha saṅghassa, tato saṅghaṃ vissajjayi.
5
5.
15之后击奏大鼓,增大又轻巧,好似木杵;
Tato bheriṃ carāpetvā, iṭṭhakā vaḍḍhakī lahuṃ;
16诸众聚集于此,约有五百人。
Sannipātesi te āsuṃ, pañcamattasatāni hi.
6
6.
18“你将如何行事?”众臣中有人问王;
Kathaṃ karissasi ne’ko, pucchito āha bhūpati;
19“得到了百名奴隶和一车牲畜。”
‘‘Pessiyānaṃ sataṃ laddhā, paṃsūnaṃ sakaṭaṃ ahaṃ.
7
7.
21我一时将被搅乱,国王对此加以否定;
Khepayissāmi ekkā’haṃ, taṃ rājā paṭibāhayi;
22随后反复搅搅揉揉,呈现两块去污毛皮。
Tato upaḍḍhupaḍḍhañca, paṃsū dve ammaṇāni ca.
8
8.
24国王对我加以否定,那四块皮革即四块去污皮;
Āhaṃsu rājā paṭibāhi, caturo tepi vaḍḍhakī;
25其中一块贤明卓著,那去污皮由国王所制。
Atheko paṇḍito byatto, vaḍḍhakī āha bhūpatiṃ.
9
9.
27将腐坏的皮革拼凑,我用细致之法缝制;
‘‘Udukkhale koṭṭayitvā, ahaṃ suppehi vaṭṭitaṃ;
28涂抹脂油安置,此即去污毛皮。
Piṃsāpayitvā nisade, etaṃ paṃsūnamammaṇaṃ.
10
10.
30如前所说,三根即三毒(贪、嗔、痴)的果报之所,仍然存在;
Iti vutto anuññāsi, tiṇādinetthano siyuṃ;
31所谓神坛,意指大地王,威猛如天帝,勇猛无比。
Cetiyamhīti bhūmindo, indatulyaparakkamo.
11
11.
33有人问曰:『你将要造何等坛场?』
‘‘Kaṃ saṇṭhānaṃ cetiyaṃ taṃ, karissasi tuvaṃ iti;
34此问当时既出,彼即发出详细的解答。
Pucchitaṃ taṃkhaṇaṃyeva, vissakammo tamāvisi.
12
12.
36如同早年怀抱金杖而壮大的婆罗门,
Sovaṇṇapātiṃ to yassa, purāpetvāva vaḍḍhakī;
37手执水器取水,且将水背负回去。
Pāṇinā vārimādāya, vāripiṭṭhiyamāhanī.
13
13.
39似乎如同果实枝条,盛长着众多粗大的刺果;
Phalika lolasadisaṃ, mahāphubbuḷamuṭṭhahi;
40像毒蛇一样将行事,吞食后其如同王者般威严。
Āhī’disaṃ karissati, tussitvāna’ssa bhūpati.
14
14.
42成千累万俱是布团,连同装饰鞋履;
Sahassagghaṃ vatthayugaṃ, tathā’laṅkāra pādukā;
43拥有十二万只衣钵,以及十二万的赠品。
Kahāpanāni dvādasa-sahassāni ca dāpapi.
15
15.
45「若是给了这食物,沾满污渍又将如何呢,世人?」;
‘‘Iṭṭhakā āhārāpessaṃ, apīḷento kathaṃ nare’’;
46如此,国王思索着,整夜沉思那酷烈之事。
Iti rājā vicintesi, rattiṃñatvāna taṃ marū.
16
16.
48舍利佛塔四面,取来了木桩;
Cetiyassa catuddhāre, āharitvāna iṭṭhakā;
49夜复一夜地,每面各安一木桩。
Rattiṃ rattiṃ ṭhapayiṃsu, ekekāhapahonakā.
17
17.
51王子苏摩诺闻此,开示塔的营造工作;
Taṃ sutvā sumanorājā, cetiye kammamārabhi;
52在这里没有应做的无益之事,应当不作无益之法。
Amūlamettha kammañca, na kātabbanti ñāpayi.
18
18.
54各在一门处,安置了一只木桩;
Ekekasmiṃ duvārasmiṃ, ṭhapāpesi kahāpaṇe;
55共有一万六千多根,又有许多木材。
Soḷasasatasahassāni, vatthānisu bahūni ca.
19
19.
57种种装饰品,脆饼美食,齐备甘露;
Vividhañca alaṅkāraṃ, khajjaṃbhojjaṃ sapānakaṃ;
58香炉、香丸及口气清新五物。
Gandhamālāguḷādica, mukhavāsakapañcakaṃ.
20
20.
60『如所欢喜地拿取,行所应行之业;
‘‘Yathārucitaṃ gaṇhantu, kammaṃ katvā yathāruciṃ;
61并依此而恭敬,令此成为护卫国王的业。』
Te tatheva apekkhitvā, adaṃsu rājakammikā.
21
21.
63依止托付行以供养者,一位专为比丘尼所作;
Thūpakammasahāyattaṃ, eko bhikkhunikāmayaṃ;
64携带陶土供养团,自己加以准备。
Mattikāpiṇḍamādāya, attanā abhisaṅkhataṃ.
22
22.
66去至圣地,增长供养王事;
Gantvāna cetiyaṭṭhānaṃ, vaḍḍhetvā rājakammike;
67给予那增长者,知晓正当接受之人。
Adāsi taṃ vaḍḍhakissa, gaṇhantoyeva jāniso.
23
23.
69了知其故,因缘起好奇心;
Tassā kāraṃ viditvāna, tatthāhosi kutūhalaṃ;
70国王听闻此事后,前来询问增长者。
Kamena rājā sutvāna, āgato pucchi vaḍḍhakī.
24
24.
72天人单手献花,诸比丘;
Deva ekena hatthena, pupphānā’dāya bhikkhavo;
73以同一手执泥饭,我却独自领取。
Ekena mattikāpiṇḍaṃ, denti mayhaṃ ahaṃ pana.
25
25.
75此来者为比丘,此人非居士。
Ayaṃ āgantuko bhikkhu, ayaṃ nevāsiko iti;
76『我知其为非居士』此语听闻,应献于王。
Jānāminevā’ti vaco, sutvā rājāsamappayi.
26
26.
78愿于此力中示现泥器施主;
Ekobalatthaṃ dassetuṃ, mattikā dāyakaṃ yatiṃ;
79释示于能者,并将之献于王。
So balatassa dassesi, so taṃ rañño nivedayi.
27
27.
81于众生家族之坛中,于大觉菩提台三处,
Jātimakulakumbheso , mahābodhaṅgaṇe tayo;
82置之于力所定处,王赠与比丘。
Ṭhapāpetvā balatthena, rājā dāpesi bhikkhuno.
28
28.
84不知而供养的,站立于此的比丘;
Ajānitvā pūjayitvā, ṭhitasse’tassa bhikkhuno;
85壮士向他陈述,彼时那苦行者实现了觉知。
Balattho taṃ nivedesi, tadā taṃ jāni so yati.
29
29.
87在克利瓦特境内,居于彼寓所的比丘;
Kelivāte janapade, piyaṅgallanivāsiko;
88此长老于佛塔功德中,除去依附之害。
Thero cetiyakammasmiṃ, sahāyattaṃ nikāmayaṃ.
30
30.
90尔时,育长者的亲属来到此处;
Tassitthikāvaḍḍhakissa, ñātako idha āgato;
91因育长者的圆满,亲属已成就悦意。
Tassiṭṭhikā samattena, ñāto katvāna iṭṭhakaṃ.
31
31.
93在将业力增长者加以分派之后,便授予增长者职权;
Kammiyevaḍḍhayitvāna, vaḍḍhakissa adāsitaṃ;
94那人遂在此处被差遣,且喧闹纷扰起来。
So taṃ tattha niyojesi, kolāhalamahosi ca.
32
32.
96国王听闻后便说:『亲族之间应当彼此调和』;
Rājā sutvāva’ taṃ āha, ‘‘ñātuṃ sakkā tamiṭṭhikaṃ’’;
97即使知晓,仍不调和,增长者便对国王说道。
Jānantopi na sakkāti, rājānaṃ āha vaḍḍhakī.
33
33.
99『你知道那位长老吗?』
‘‘Jānāsi taṃ tvaṃ theraṃti’’,
100他说:『据说是我母亲。』
Vutto āmā’’ti bhāsito;
101他为了使人明白而出示,
Taṃ ñāpanatthaṃ appesi,
102他在那里用武力保护。
Balatthaṃ tassa tūpati.
34
34.
104既然认知了他的勇力,国王便亲自前来察看;
Balattho tena taṃ ñatvā, rājānuññāyupāgato;
105在斧杖围绕之处,他注视着长老并商议。
Kaṭṭhahālapariveṇe, theraṃ passiya mantiya.
35
35.
107应了解长老的去向和立足之地;
Therassa magamanāhañca, gatiṭhānañca jāniya;
108他说:『我与你们一道前往,共同去那个村庄。』
‘‘Tumhehi saha gacchāmi, sakaṃ gāmaṃ’’nti bhāsiya.
36
36.
110国王将一切告知,国王给与供养;
Rañño sabbaṃ nivedesi, rājā tassa adāpayi;
111一千双椟器,圣匣和夜幕毯子。
Vatthayugaṃ sahassagghaṃ, mahagghaṃ rattakambalaṃ.
37
37.
113沙门的供养物,多样有甜头,
Sāmaṇake parikkhāre, bahuke sakkharampi ca;
114芳香的油和藕茎,供养布施而被嘱托。
Sugandha telanāḷiñca, dāpetvā anusāsitaṃ.
38
38.
116与长老同去者,在慈翼中显现;
Therena saha gantvā so, dissante piyagallake;
117长老于凉荫和清水边坐下。
Theraṃ sītāya chāyāya, sodakāya nisīdiya.
39
39.
119给予萨咖手中的礼物,脚上涂抹油膏防护苍蝇;
Sakkharapāṇakaṃ datvā, pāde telena makkhiya;
120准备供养物品,打点好出外行李。
Upāhanāni yojetvā, parikkhāre upānayi.
40
40.
122这都是我为家中长者所持有;
Kulūpagassa therassa, gahitā me ime mayā;
123我为儿子整备的衣物用品,所有这些都献给你们。
Vatthayugaṃtu puttassa, sabbe tāni dadāmi vo.
41
41.
125如是说后,我递给你们,自己拿起后便起身离去;
Iti vatvāna datvā te, gahetvā gacchato pana;
126向国王口授礼敬之词,向君王传达消息。
Vanditvā rājavacasā, rañño sandesamāha so.
42
42.
128大宝塔上焚香时,正念行为者具足;
Mahāthūpe kayiramāne, satiyākammakārakā;
129众多善行善信人等,欢喜安乐往至善处。
Anekasaṅkhāhi janā, pasannā sugatiṃ gatā.
43
43.
131仅以心安为度量,至善往生成为至高;
Cittappasādamattena, sugate gatiuttamā;
132知晓此理深明后,觉者乃行宝塔供养。
Labbhatīti viditvāna, thūpapūjaṃ kare budho.
44
44.
134此处所建功德中,女子二人行其事;
Ettheva bhatiyā kammaṃ, karitvā itthiyo duve;
135生于此时三十六岁,居于大宝塔已圆满。
Tāvatiṃsamhi nibbattā, mahāthūpamhi niṭṭhite.
45
45.
137断除过去业,现见果报皆俱;
Āvajjitvā pubbakammaṃ, diṭṭhakammaphalā ubho;
138献上香花环,来此供养佛塔。
Gandhamālā’diyitvāna, thūpaṃ pūjetumāgatā.
46
46.
140以香花环供养,恭敬礼拜佛刹;
Gandhamālāhi pūjetvā, cetiyaṃ abhivandisuṃ;
141此时塔中偏右,有长老名为摩诃斯婆。
Tasmiṃ khaṇe bhātivaṅka-vāsī thero mahāsivo.
47
47.
143夜分时至大佛塔,欲供顶礼而至;
Rattibhāge mahāthūpaṃ, vandissāmīti āgato;
144曾见大树高耸,众多丹叶密布。
Tādisvāna mahāsatta-paṇṇirukkhama passito.
48
48.
146见自身之后,观察所现显出的功德;
Adassayitvā attānaṃ, passaṃ sampattimabbhutaṃ;
147立于彼处以致敬礼,末了被问起。
Ṭhatvā tāsaṃ vandanāya, pariyosāne apucchitaṃ.
49
49.
149『全部之光明犹如火炬,
‘‘Bhāsate sakalo dīpo,
150现于此处,以身光显现;
Dehobhāsena vo idha;
151究竟行何行为,
Kinnukammaṃ karitvāna,
152从此往彼天界去。』
Devalokaṃ ito gatā.
50
50.
154世尊在大塔中所作的功德,有诸天神赞叹赞扬;
Mahāthūpe kataṃ kammaṃ, tassa āhaṃsu devatā;
155如来正是如此,因此此处大塔果实显著庄严。
Evaṃ tathāgate heva, pasādo hi mahapphalo.
51
51.
157以花朵堆积于塔上,铁钉用心钉牢;
Pupphadhānattayaṃ thūpe, iṭṭhikāhi citaṃ citaṃ;
158将其与地平齐,宛如有神通力者使其安稳不倾。
Samaṃ pathaviyā katvā, iddhimanto’va sīdayuṃ.
52
52.
160九日内悉心修缮完备,诸塔遂得如是圆满;
Nava vāre citaṃ sabbaṃ, evaṃ osīdayiṃsu te;
161随后国王集集比丘僧团,共同策划缔造大塔。
Atha rājā bhikkhusaṅgha-sannipāta makārayi.
53
53.
163当时,数千比丘聚集一处;
Tatthāsītisahassāni , sannipātamhi bhikkhavo;
164国王前来僧团,恭敬礼敬并敬拜。
Rājā saṅghamupāgamma, pūjetvā abhivandiya.
54
54.
166因沉香木的燃烧之由,僧团提问并详细说明;
Iṭṭhakosidanehetuṃ, pucchi saṅgho viyākari;
167『难道这是为了燃烧宝塔,由具神通比丘们所为吗?』
‘‘No sīdanatthaṃ thūpassa, iddhimantehi bhikkhūhi.
55
55.
169『这究竟如何,尊敬的国王?现在不再这样做;
Kataṃ etaṃ mahārāja, na idāni karissate;
170改以他法,完成这座宏大神圣的宝塔。』
Aññathattamakatvā taṃ, mahāthūpaṃ samāpaya.
56
56.
172闻此,苏摩诺王便施行塔法仪式;
Taṃ sutvā sumano rājā, thūpakammamakārayi;
173在十处供花坛,各自有十亿瓦片。
Pupphādhānesu dasasu, iṭṭhikā dasakoṭiyo.
57
57.
175比丘僧团与沙玛内拉,并苏摩诺,也如此安排:
Bhikkhusaṅgho sāmaṇere, uttaraṃ sumanampi ca;
176“若欲供养具根本藏身者(即比丘),当取云彩色岩石。”
‘‘Cebhiya dhātugabbhatthaṃ, pāsāṇe meghavaṇṇake.
58
58.
178于是他们决定,说“去向北方前进”;
Āharathā’’ti yojesi, te gantvā uttaraṃ kuruṃ;
179在宝石广场,展开于日光普照之处。
Asīti ratanāyāma, vitthāre ravibhāsure.
59
59.
181八寸长,犹如手腕的花蕾美观秀丽;
Aṭṭhaṅgulāni bahale, gaṇṭhipupphanibhe subhe;
182在炭黑色石块上,取自矿石之处。
Chameghavaṇṇapāsāṇe, āhariṃsu khaṇetato.
60
60.
184在花托之上,中央有一花苞低垂;
Pupphadhānassa upari, majjhe ekaṃ nipātiya;
185四面各有四个,如透明宝石般镶嵌。
Catupassamhi caturo, mañjūsaṃ viya yojiya.
61
61.
187为封闭之用,在一个方位的东方;
Ekaṃ pidhānakatthāya, disābhāge puratthime;
188遮掩不可见之后,将其立于宏大之处。
Adassanaṃ karitvā te, ṭhapayiṃsu mahiddhikā.
62
62.
190在中心之界的胚芽处,金刚王施加了作用;
Majjhamhi dhātugabbhassa, tassa rājā akārayi;
191如宝石般璀璨的觉树,具有万般美妙姿态。
Ratanamayaṃ bodhirukkhaṃ, sabbākāramanoramaṃ.
63
63.
193有十八种宝石聚集,连接枝干为五;
Aṭṭhārasa rataniko, khandho sākhāssa pañca ca;
194根基是珊瑚构成,安立于深青色土壤之上。
Pavālamayamūlo so, indanīle patiṭṭhito.
64
64.
196纯净如白银般的枝干,以宝盘光辉照耀;
Susuddharajatakkhandho, maṇipattehi sobhito;
197叶片如金色与洁白相间,果实如珊瑚嫩芽般。
Hemamayapaṇḍupatta, phalo pavāḷaaṅkuro.
65
65.
199于是状物有吉祥之物,如肩部香花蔓延纷披;
Atha maṅgalikā tassa, khandhe pupphalatāpi ca;
200此处为四足柱列,似美丽之鹅群纷飞;
Catuppadānaṃ pantīdha, haṃsapanti ca sobhanā.
66
66.
202高耸而华美的广网垂挂饰物,玲珑宝珠漫布;
Uddhaṃ cāruvitānante, muttā kiṃ kiṇijālakā;
203如黄金钟形宝器列列,珍宝随处散布;
Suvaṇṇa ghaṇṭāpantīdha, dāmāni ca tahiṃ tahiṃ.
67
67.
205广网于正方四角悬挂,聚合珠宝成串;
Vitāna catukoṇamhi, muttādāmakalāpako;
206百千宝串相连聚合,有一端未被系缚。
Navasata sahassaggho, eke ko asilambito.
68
68.
208如日月星辰之形,亦有众多莲花之色;
Ravicandatāra rūpāni, nānāpadumakāni ca;
209皆由各种宝物所制,其寿命亦难以测量。
Ratanehi katāneva, dhitāne appitāna’yuṃ.
69
69.
211八万多种各异的颜色与形态,
Aṭṭhuttarasahassāni, vattāni vividhāni ca;
212壮丽而宽广的明墙,延绵宛若舞台。
Mahagghanānāraṅgāni, vitāne lambitāna’yuṃ.
70
70.
214布置菩提树下,设有各种宝石装饰的讲坛;
Bodhiṃ parikkhipitvāna, nānāratanavedikā;
215以朱红色玛瑙与珍珠点缀,使其庄严华美。
Mahāmalaka muttāhi, santhāretu tadantare.
71
71.
217诸种宝物与鲜花,以及四种香水;
Nānāratana pupphānaṃ, catugandhūdakassa ca;
218盛满盛满的水罐,安置于觉悟树根旁。
Puṇṇā puṇṇaghaṭapanti, bodhimūle katāna’yuṃ.
72
72.
220觉悟树向东方被认定,铺有床垫与棕榈叶;
Bodhi pācina paññatte, pallaṅkekoṭiagghake;
221一尊镀金的佛像,端坐于宝座上。
Sovaṇṇa buddhapaṭimaṃ, nisīdāpesi bhāsuraṃ.
73
73.
223从身躯种种部位,依照真实造作佛像;
Sarīrāvayavātassā, paṭimāya yathārahaṃ;
224用各色珍宝装饰,故而十分美丽庄严。
Nānāvaṇṇehi ratanehi, katā surucirā ahuṃ.
74
74.
226尊贵的梵天端立于彼处,持有王权伞盖;
Mahābrahmā ṭhito tattha, rājatacchatta dhārako;
227凭借众多胜利冠冕,萨咖天帝也施行加冕。
Vijayuttarasaṅkhena, sakko ca abhisekado.
75
75.
229无敌之人有五头,黑龙其形如坚盾;
Viṇāhattho pañcasikho, kāḷanāgo sanāṭiko;
230手持千兵魔王亦在,三千随从为侍者。
Sahassahattho māro ca, sahattīsaha kiṃkaro.
76
76.
232三方净土平铺陈列,摆设华美床榻居住;
Pācinapallaṅkanibhā, tīsu sesadisāsu ca;
233财富堆积无数千万,榻床真实确凿存在。
Koṭikoṭidhanagghā ca, pallaṅkā atthatā ahuṃ.
77
77.
235点燃觉悟之灯,其上饰以各色珍宝;
Bodhiṃ ussisake katvā, nānāratanamaṇḍitaṃ;
236如百万财富般丰盛,床榻庄严恰当。
Koṭi dhanagghakaṃyeva, paññattaṃ sayanaṃ ahu.
78
78.
238历经七十七个时期,皆尽其所能;
Sattasattāha ṭhānesu, tattha tattha yathārahaṃ;
239按资秉行,无非如同向梵天祈请般虔诚。
Adhikāre akāresi, brahmayācanameva ca.
79
79.
241转动法轮、广传声誉;
Dhammacakkappavattañca, yasapabbajanampi ca;
242引导优秀弟子出家,收摄难化之心。
Bhaddavaggiya pabbajjaṃ, jaṭilānaṃ damanampi ca.
80
80.
244宾比萨拉王席,以及进入王宫;
Bimbisārāgamañcāpi , rājagehappavesanaṃ;
245森林丛密沃地,[当时]有八十名弟子亦如是。
Veḷuvanassagahanaṃ, asītisāvake tathā.
81
81.
247咖毕拉村落出入,以及宝塔游行;
Kapila vatthugamanaṃ, tathā ratana caṅkamaṃ;
248拉胡与难达出家,及祇园密林之处。
Rāhulānandapabbajjaṃ, gahaṇaṃ jetavanassa ca.
82
82.
250芭蕉树下的掩蔽,在塔挖帝国境内讲法;
Ambamūle pāṭihīraṃ, tāvatiṃsamhi desanaṃ;
251通天梯的掩蔽处,及长老问难的聚会。
Devorohaṇapāṭihīraṃ, therapañhasamāgamaṃ.
83
83.
253大会经文,如同劝勉难达子般;
Mahāsamaya suttantaṃ, rāhulovādamevaca;
254大吉祥经,及与财主相聚的情景。
Mahāmaṅgalasuttañca, dhanapālasamāgamaṃ.
84
84.
256阿拉维、孔雀饰环与瓦片控梵亦复如此;
Āḷavakaṅgulimāla, apalāladamanampi ca;
257乃至超出范围的事物,以及寿命增加的义理。
Pārāyanakasamitiṃ, āyuvossajjanaṃ tathā.
85
85.
259猪形乞食队,及秃鹫翼组合的比喻;
Sūkaramaddavaggāhaṃ, siṅgīvaṇṇayugassa ca;
260清净甘露饮与般涅槃之义理。
Pasannodakapānañca, parinibbāna meva ca.
86
86.
262天人众生对世尊的脚礼,怀有悲悯之心;
Devamanussa paridevaṃ, therena pādavandanaṃ;
263如同火焰燃烧般猛烈,对此表现出恭敬与礼敬。
Dahanaṃ agginibbānaṃ, tattha sakkāra meva ca.
87
87.
265如护法神以棍棒守护着法界,如此护卫的坚持与庄重;
Dhātuvitaṅga doṇena, pasādajanakāni ca;
266正如诸多精妙经历所造作的多样善因,皆出自祥善世系。
Yebhuyyena akāresi, jātakāni sujātimā.
88
88.
268毗沙那塔那经中所记载的故事,也被详尽描绘;
Vessantara jātakantu, vitthārena akārayi;
269从库西那城直到菩提树前,诸多细节皆如实呈现。
Kusināpurato yāva, bodhimanti tatheva ca.
89
89.
271四方有四位大王安立在那里;
Catuddisaṃ te cattāro, mahārājā ṭhitā ahuṃ;
272正东有三十三位诸子,正北有三十二位公主。
Tettiṃsadeva puttā ca, bāttiṃsa ca kumāriyo.
90
90.
274天众大将军所在之处,接着那里有二十位;
Yakkhasenāpatiaṭṭha, vīsati ca tato pari;
275合掌礼敬的天人,以及持有花朵和满盛花瓶者亦在其后。
Añjalīpaggahādevā, pupphapuṇṇaghaṭā tato.
91
91.
277跳舞的天人如同说唱第四乐章的天人;
Naccakā devatāceva, tūriyavādaka devatā;
278给予声响的天人,还有持花枝者同样在那里。
Ādāsagāhakā devā, pupphasākhā dharā tathā.
92
92.
280诸如莲花天人,其余天人也各有不同;
Padumādigāhakā devā, aññe devā ca nekadhā;
281珍宝珍贵,正法之轮也是如此。
Ratanagghiya panti ca, dhammacakkāna meva ca.
93
93.
283持剑天人也如此,诸天中的至尊者亦然;
Khaggadharādevapanti, devāpātidharā tathā;
284他们的头顶有五只手,满是香油的涂抹。
Tesaṃ sīse pañcahatthā, gandhatelassa pūritā.
94
94.
286穿着青色衣物的天人,常作合掌之姿;
Dukūlavaṭṭikā panti, sadāpañjalitā ahu;
287在那些珠宝上,独自坐落着伟大的宝石。
Phalikagghiye catukkaṇṇe, ekeko ca mahāmaṇi.
95
95.
289黄金宝珠珍珠等,乃是王者之财物;
Suvaṇṇamaṇi muttānaṃ, rāsiyo vajirassa ca;
290四只眼中的四种光,皆极明朗清晰。
Catukkaṇṇesu cattāro, kathā’hesuṃ pabhassarā.
96
96.
292如同红色宝石坚石,其本身明亮光洁;
Medavaṇṇakapāsāṇa, bhittiyaṃyeva ujjalā;
293因其本质被知而不厌弃,倍受元素内胎之庄严装饰。
Vijjātā appitā āsuṃ, dhātugabbhevibhūsitā.
97
97.
295形象悉是如此,元素内升起之美丽妙趣;
Rūpakānettasabbāni, dhātugabbhe manorame;
296大地大王在其所筑之坚固城堡,奋力成就其伟业。
Ghanakoṭṭi mahemassa, kārāpesi mahīpati.
98
98.
298此处所谓业为根本者,乃涵盖一切之义;
Kammādhiṭṭhāyako ettha, sabbaṃ saṃvidahi imaṃ;
299大长老印陀固突,具有六种超知的大智慧者。
Indagutto mahāthero, chaḷabhiñño mahāmatī.
99
99.
301这一切皆归于世主之权力,以及诸天之神通;
Sabbaṃ rājiddhiyā etaṃ, devatānañca iddhiyā;
302亦是圣贤之神通,坚定而非偶然所成。
Iddhiyā ariyānañca, asambādhaṃ patiṭṭhitaṃ.
100
100.
304已圆满者,世尊最为敬仰,世间至上最高者。
Niṭṭhantaṃ sugatañca pūjiyatamaṃ lokuttamaṃ nittamaṃ;
305此元素被区分开来,安住为众生利益而受敬礼;
Dhātu tassa vicuṇṇitaṃ janahitaṃ āsiṃsatā pūjiya;
306此善业俱足,明智者以信心和善行加以装饰;
Puññaṃ taṃ samamicca’cecca matimā saddhāguṇalaṅkato;
307如同觉者止住其道,此尊者亦由此元素而得生成。
Tiṭṭhantaṃ sugataṃ viya’ssa munino dhātu ca sambūjaye.
308为令善人生信与悚动之故而造的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
309名为《界胎造》
Dhātugabbharacano nāma
310第三十品。
Tiṃsatimo paricchedo.