← 文献总目录

第二十九章

e0703n.nrf28 · 静态文献页 · 217 段 · 打开交互阅读器

1第三十九章
Ekūnatiṃsatima pariccheda
2塔之奠基
Thūpārambho
1
1.
2资粮既已如是圆满,于卫塞月满月日;
Evaṃ samatte sambhāre, vesākhapuṇṇamāsīyaṃ;
3时值卫塞星宿之际,开始兴建大塔。
Patte visākhanakkhatte, mahāthūpatthamārabhi.
2
2.
5运来此处准备建塔之后,随即开掘塔基之地;
Hāretvāna tahiṃ thūpaṃ, thūpaṭhānamakhāṇayi;
6六十肘高的护地王,为令其坚固而多方努力。
Satthahattho mahīpālo, thirī kātuṃ manekadhā.
3
3.
8令战士们将圆石运至此处;
Yodhehi āharāpetvā, guḷapāsāṇake tahiṃ;
9以槌击碎,使成粉末;
Kūṭehi āhanāpetvā, pāsāṇe cuṇṇite atha.
4
4.
11令脚裹皮革的巨象将其踏压夯实。
Cammavanaddha pādehi, mahāhatthīhi maddayi;
12智者了知处与非处,以令大地增固。
Bhūmiyā thirībhāvatthaṃ, atthānatthavicakkhaṇo.
5
5.
14于伽蓝瀑水注空之处,恒令细浆渗透湿漉;
Ākāsa gaṅgāpatita-ṭṭhāne satatatintake;
15微细之泥浆,周遍方圆三十由旬。
Mattikā sukhumā tattha, samantā tiṃ sayojane.
6
6.
17此如奶油之黏土,称作极细妙者;
Navanīta mattikā’tesā, sukhumattā papuccati;
18诸漏尽沙弥,由彼处取来黏土。
Khīṇāsavā sāmaṇerā, mattikā āharuṃ tato.
7
7.
20他命人于石板地面上敷设黏土;
Mattikā attharāpesi, tattha pāsāṇakoṭṭime;
21他命人铺敷砖块,周边围以黏土。
Iṭṭhakā attharāpesi, mattiko pariissaro.
8
8.
23其上覆以螺贝粉般的白灰,再往上则为朱砂;
Tasso parikharasudhaṃ, kuruvindaṃ tatopari;
24其上布有铁网,再往上则为碎石。
Tasso pariayojālaṃ, marumbantu tatoparaṃ.
9
9.
26沙弥们从雪山采来了殊妙的香物;
Āhaṭaṃ sāmaṇerehi, himavantā sugandhakaṃ;
27国王命人铺敷地面,更于其上,铺设水晶。
Santharāpesi bhūmindo, phaḷikantu tatopari.
10
10.
29他命人在此处铺设石板,其上再铺水晶。
Sīlāyo santharāpesiccha phaḷikasantharo pari;
30一切陶作,皆用名为“如酥”的黏土。
Sabbattha mattikākicce, navanītavhayā ahu.
11
11.
32取迦毗陀树的树脂,与罗娑水相混合;
Niyyāsena kapiṭṭhassa, sannitena rasodake;
33铁板厚达八指,安于石板之上。
Aṭṭhaṅgulaṃ bahalaetā, lohapaṭṭaṃ sīlopari.
12
12.
35心如雄黄与雌黄所研磨之液,从此之后;
Manosilāyatilate-lasannitāya tato pari;
36七指宽、如银板般的布,由车尊铺设开来。
Sattaṅgulaṃ sajjupaṭṭaṃ, santharesi rathesabho.
13
13.
38在大塔奠基之处,这位大地之主如是而行。
Mahāthūpa patiṭṭhāna-ṭhāne evaṃ mahīpati;
39完成种种准备后,以清净明澈之心。
Kāretvā parikammāni, vippasannena cetasā.
14
14.
41于阿沙荼月白半月的第十四日;
Āsaḷhī sukkapakkhassa, divasamhi catuddase;
42召集比丘僧团集会后,宣说了这番话语。
Kāretvā bhikkhusaṅghassa, sannipātamidaṃ vadi.
15
15.
44为大塔之顶,诸尊者,此吉祥砖;
Mahācetiya matthāya, bhadantāmaṅgaliṭṭhakaṃ;
45明日我将安立于此,愿全体僧团齐集。
Patiṭṭhāpessaṃ sve ettha, sabbo saṅgho sametuno.
16
16.
47以供养佛之仪轨,为大众谋利益者;
Buddha pūjā payogena, mahājanahītatthiko;
48“大众”即布萨日的持戒者,手持香花等物。
‘‘Mahājano’ posathiko, gandhamālādigaṇhiya.
17
17.
50“愿大塔奠基之处明日得以成就”如是说;
Mahāthūpa patiṭṭhāna-ṭhānaṃ yātu suve’’iti;
51并委派大臣们庄严塔址之地。
Cetiya ṭhāna bhūsāya, amacce ca niyojayi.
18
18.
53人主出于对圣者的敬意,下令建造;
Āṇāpitā narindena, munino piyagāravā;
54他们以种种庄严,装饰此圣地。
Anekehi pakārehi, te taṃ ṭhānamalaṅkaruṃ.
19
19.
56整座城邑以及通往此处的道路,
Nagaraṃ sakalañceva, maggañceva idhāgataṃ;
57国王以种种方式装饰了他。
Anekehi pakārehi, alaṅkārayi bhūpati.
20
20.
59清晨时,他在城邦的四座城门安排布置。
Pabhāte ca catudvāre, nagarassa ṭhapāpayi;
60理发师与沐浴侍者,数量不等,为数众多。
Nahāpite nahāpake ca, appake ca bahūtathā.
21
21.
62备有布匹、香花鬘与甘美的饮食;
Vatthāni gandhamālā ca, annāni madhurāni ca;
63国王为人民谋福祉,致力于大众的福利。
Mahājanatthaṃ bhūmindo, mahājanahite rato.
22
22.
65这些物品皆已备好,各随所喜取用后,
Paṭiyattāni etāni, sādiyitvā yathāruci;
66城镇居民与乡民们便纷纷前往塔庙礼拜。
Porājānapadāceva thūpaṭhānamupāgamuṃ.
23
23.
68众多盛装随从,各依其位次排列;
Sumaṇḍitehi nekehi, ṭhānantara vidhānato;
69国王由大臣们各依其位妥善护卫。
Ārakkhito amaccehi, yathāṭhānaṃ mahīpati.
24
24.
71众多天女般盛装打扮的女子们,
Sumaṇḍitāhi nekāhi, devakaññūpamāhi ca;
72他由舞女环绕,妙饰庄严,
Nāṭakīhi paribbuḷho, sumaṇḍita passādhito.
25
25.
74四万人众围绕,
Cattālīsa sahassehi, narehi parivārito;
75种种乐器齐鸣,犹如天王般庄严华丽。
Nānā tūriya saṅghuṭṭho, devarāja vilāsavā.
26
26.
77大塔的建立,由善巧于处非处者而成。
Mahāthūpa patiṭṭhānaṃ, ṭhānāṭhāna vicakkhaṇo;
78他于午后到来,令大众欢喜。
Aparaṇhe upāgañchi, nandayanto mahājanaṃ.
27
27.
80他令人铺设一千零八匹布,
Aṭṭhuttarasahassaṃ so, sāṭakāniṭṭhapāpiya;
81中间堆放包扎好的物品,四周也是如此安放。
Puṭabaddhāni majjhamhi, catupasse tato pana.
28
28.
83国王将无量的布匹堆积成座座布山。
Vatthāni rāsīṃkāresi, aenakāni mahīpati;
84并以蜜、酥油、糖等,为吉祥而作安置。
Madhusappi guḷādīhi ca, maṅgalatthaṃ ṭhapāpayi.
29
29.
86众多比丘从各处来到这里,
Nānādesehipā’gañchuṃ, bahavo bhikkhavo idha;
87此岛上的僧团,更不待言了。
Idha dīpaṭṭhasaṅghassa, kā kathāva idhāgame.
30
30.
89长老带领八万比丘前来。
Thero’ sīti sahassāni, bhikkhū ādāya āgamā;
90在王舍城附近,因达古塔大导师率领众多比丘。
Rājagahassa sāmantā, indagutto mahāgaṇī.
31
31.
92在仙人堕处,有一万二千位比丘。
Sahassāni’sipatanā, bhikkhūnaṃ dvādasā’diya;
93大长老法军来到塔庙之处。
Dhammaseno mahāthero, cetiyaṭhānamāgamā.
32
32.
95领六万比丘,来到此处;
Saṭṭhibhikkhusahassāni, ādāya idhamāgamā;
96大长老喜见,从祇园精舍而来。
Pīyadassī mahāthero, jetārāma vihārato.
33
33.
98从毘舍离大林,佛护长老而来;
Vesālī mahāvanato, theroru buddharakkhito;
99率领一万八千比丘前来。
Aṭṭhārasa sahassāni, bhikkhū ādāya āgamā.
34
34.
101从憍赏弥的瞿师罗园,法护长老而来;
Kosambī ghositārāmā, theroru dhammarakkhito;
102率领三万比丘,来到此处。
Tiṃsabhikkhusahassāni, ādāya idha āgamā.
35
35.
104来自南方山的长老,率领比丘众前来;
Ādāyujjenīyaṃ thero, dakkhiṇa girito yati;
105僧护长老率领四万比丘而来。
Cattārīsa sahassāni, agoru saṅgharakkhito.
36
36.
107比丘十万、六万等;
Bhikkhūnaṃ satasahassaṃ, saṭṭhasahassāni cā’diya;
108在花城无忧园,有一位名为密提尼的长老。
Pupphapure’sokarāmā, thero mittiṇṇa nāmako.
37
37.
110二十万又八千;
Duve satasahassāni, sahassāni asīti ca;
111长老率领比丘,度脱至迦湿弥罗国。
Bhikkhū gahetvānu’ttiṇṇo, thero kasmiramaṇḍalā.
38
38.
113四万六千。
Cattārīsata sahassāni, sahassāni ca saṭṭhi ca;
114大天长老具大智慧,自叶食国度脱比丘。
Bhikkhū pallavabhogamhā, mahādevo mahāmatī.
39
39.
116从臾那城阿腊散陀,来了臾那大护法
Yonanagarā’lasandāso, yona mahādhammarakkhito;
117长老带领着三万比丘,一同前来
Thero tiṃsa sahassāni, bhikkhū ādāya āgamā.
40
40.
119从无林离系处,来了北方长老
Vañjhāṭavivattaniyā, senāsanā tu uttaro;
120长老带领六万比丘而来。
Thero saṭṭhisahassāni, bhikkhū ādāya āgamā.
41
41.
122心护大长老从菩提道场精舍
Cittagutto mahāthero, bodhimaṇḍavihārato;
123带领三万比丘来到此地。
Tiṃsa bhikkhusahassāni, ādiyitvā idhāgamā.
42
42.
125月藏大长老,来自林野住处;
Candagutto mahāthero, vanavāsapadesato;
126率领八千行者,来到此处。
Āgāsīti sahassāni, ādiyitvā yatī idha.
43
43.
128日护大长老,自克勒沙精舍而来。
Sūriyaguttomahāthero, kelāsamhā vihārato;
129率领九万六千比丘而来。
Channavuti sahassāni, bhikkhūādāya āgamā.
44
44.
131对于岛居比丘与一切前来者,
Bhikkhūnaṃ dīpavāsinaṃ, āgatānañca sabbaso;
132其数量之界限,古德未曾宣说。
Gaṇanāya paricchedo, porāṇehi na bhāsito.
45
45.
134在那集会中,一切比丘皆已聚集;
Samāgatānaṃ sabbesaṃ, bhikkhunaṃ taṃ samāgame;
135所说的唯是漏尽者,其数九十六俱胝。
Vuttā khīṇāsavāyeva, te channavutikoṭiyo.
46
46.
137他们如法围绕着大塔,
Te mahācetiyaṭhānaṃ, parivāretvā yathārahaṃ;
138比丘们在中央留出空间,恭敬站立。
Majjhe ṭhapetvā okāsaṃ, rañño aṭṭhaṃsu bhikkhavo.
47
47.
140国王进入其内,见比丘僧团如此站立;
Pavisitvā tahiṃ rājā, bhikkhusaṅghaṃ tathā ṭhitaṃ;
141见后心生净信,满怀欢喜而作礼。
Disvā pasannacittena, vanditvā haṭṭhamānaso.
48
48.
143以香与花环供养后,行右绕三匝之礼;
Gandhamālāhi pūjetvā, katvāna tipadakkhiṇaṃ;
144进入满瓶坛场中央,一切吉祥。
Majjhe puṇṇaghaṭaṭhānaṃ, pavisitvā samaṅgalaṃ.
49
49.
146系于金柱之上,旋转的杖杆;
Suvaṇṇakhīle paṭimukkaṃ, paribbhamanadaṇḍakaṃ;
147以银制成,清净无染,由净信之力而得兴盛。
Rājatena kataṃ suddhaṃ, suddhapīti balodayo.
50
50.
149由善生、庄严之大臣执持后;
Gāhayitvā amaccena, maṇḍitena sujātinā;
150成为大吉祥者,以真实之繁荣为依归。
Abhimaṅgalabhūtena, bhūtabhūtiparāyaṇo.
51
51.
152决心建造一座广大的塔院;
Mahantaṃ cetiyāvaṭṭaṃ, kāretuṃ katanicchayo;
153于已平整之地,着手令其周匝旋转。
Bhamāpayitu māraddho, parikammita bhūmiyaṃ.
52
52.
155有位大长老名曰悉达多,具大神通;
Siddhattho nāma nāmena, mahāthero mahiddhiko;
156具远见者阻止了正在这样做的国王。
Tathākarontaṃ rājānaṃ, dīghadassī nivārayi.
53
53.
158‘这位国王将着手建造如此巨大的塔;
‘‘Evaṃ mahantaṃ thūpañca, ayaṃ rājā’rabhissati;
159塔尚未落成,他必定会死去。’
Thūpe aniṭṭhiteyeva, maraṇaṃ assa hessati.
54
54.
161将来会有一位大士,修复这座大塔。
Bhavissati mahanto ca, thūpoduppaṭisaṅkharo;
162他如此预见未来,便阻止了建造大塔之事。
Iti so nāgataṃ passaṃ, mahantattaṃ nivārayi.
55
55.
164既因僧团的开许,也出于对长老的敬重。
Saṅghassa ca anuññāya, thero sambhāvanāyaca;
165虽想建造大塔,但听取了长老之言,便依教奉行。
Mahantaṃ kattukāmo’pi, gaṇhitvā therabhāsitaṃ.
56
56.
167国王依长老的教导,
Therassa upadesena, tassa rājā akārayi;
168建造了中等大小的砖砌塔院。
Majjhimaṃ cetiyāvaṭṭaṃ, patiṭṭhāpetumiṭṭhikā.
57
57.
170他令人将金罐与银罐置放于中央;
Sovaṇṇarajate ceva, ghaṭe majjheṭṭhapāpayi;
171随后以八只为一组,精勤不懈地围绕它们;
Aṭṭhaṭṭha aṭṭhitussāho, parivāriya te pana.
58
58.
173又令人放置了一千零八只新罐;
Aṭṭhuttarasahassañca, ṭhapāpesi nave ghaṭe;
174每八只罐,配以八百件布匹。
Aṭṭhuttare aṭṭhuttare, vatthānaṃ tu sate pana.
59
59.
176他令人将八块最上等的砖一一分别放置;
Iṭṭhikāpavarā aṭṭha, ṭhapāpesi visuṃ visuṃ;
177由那位受认可的大臣以种种方式加以装饰。
Sammatena amaccena, bhūsitena anekadhā.
60
60.
179然后取来一块砖,以种种吉祥物作庄严;
Tato ekaṃ gāhayitvā, nānāmaṅgalasaṅkhate;
180于东方方位,先安放第一块吉祥砖;
Puritthimadisābhāge, paṭhamaṃ maṅgalitthikaṃ.
61
61.
182恭敬地安置在令人愉悦的香泥中;
Patiṭṭhāpesi sakkaccaṃ, manuññe gandhakaddame;
183并以素馨花于彼处作供养。
Jātisumana pupphesu, pūjitesu tahiṃ pana.
62
62.
185大地震动,其余众生亦随之震动;
Ahosi puthavīkampo, sesā sattāpi sattahi;
186由众人安置,并令作诸吉祥。
Pattiṭṭhāpesa’ maccehi, maṅgalāni ca kārayi.
63
63.
188如是,在阿沙荼月的白分,
Evaṃ asāḷhamāsassa, sukkapakkhe’bhisammate;
189于十五日布萨,安置了砖。
Uposathe pannarase, patiṭṭhāpesi iṭṭhikā.
64
64.
191在那里,四方站立着无漏大长老;
Catuddisaṃ ṭhite tattha, mahāthere anāsave;
192他依次顶礼、供养后,满心欢喜。
Vanditvā pūjayitvā ca, suppatito kamena so.
65
65.
194前往东北方,向无漏的喜见长老,
Pubbuttaraṃ disaṃ gantvā, piyadassiṃ anāsavaṃ;
195顶礼大长老后,立于其身旁。
Vanditvāna mahātheraṃ, aṭṭhāsi tassa santike.
66
66.
197在那里,他令吉祥增长,并为他说法;
Maṅgalaṃ tattha vaḍḍhento, tassa dhammamabhāsiso;
198那位长老的说法,给那个大众带来了利益;
Therassa desanā tassa, janassā’hosi sātthikā.
67
67.
200四万人证悟了法。
Cattālīsasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu;
201四万人证得须陀洹果;
Cattālīsasahassānaṃ, sotāpattiphalaṃ ahu.
68
68.
203一千人证斯陀含果,阿那含果亦同此数;
Sahassaṃ sakadāgāmi, anāgāmi ca tattakā;
204在家人中亦有一千人证得阿拉汉果。
Sahassaṃyeva arahanto, tattha’hesuṃ gihījanā.
69
69.
206而比丘与比丘尼,共有一万八千人。
Aṭṭhārasasahassāni, bhikkhūbhikkhuniyo pana;
207其中一万四千人,安立阿罗汉果。
Cuddaseva sahassāni, arahatte patiṭṭhayuṃ.
70
70.
209以如是净信之心,于三宝中,
Evampapasannamatimā ratanattayamhi,
210由他及诸具足舍离、心意解脱之人;
Cāgāmimuttamanasājanatāhi tena;
211了知如此则能成就最上世间利益,
Lokatthasiddhi paramā bhavatīti ñatvā,
212当乐修与信等诸功德相应之行。
Saddhādinekaguṇayoga ratiṃ kareyyāti.
215为令善人生信速疾之故而作《大史》中
Sujanappasādasaṃ vegatthāya kate mahāvaṃse
216名为塔之始建
Thūpārambho nāma
217第二十九章。
Ekūnatiṃsatimo paricchedo.