第二十七章
第二十七章
Sattavīsatima pariccheda
1铜殿之伟大
Lohapāsādamaho
1
1.
3于是国王深思,听闻之事广被流传,广为称颂;
Tato rājā vicintesi, vissutaṃ sussutaṃ sutaṃ;
4智者常怀善心,以慧断除烦恼。
Mahāpañño sadā puñño, paññāya katanicchayo.
2
2.
6“这位比丘长老像灯塔一样照亮,我心中的主君就是他;
‘‘Dīpappasādako thero, rājino ayyakassa me;
7如同这般,恶人无能破坏你,恶邻丑陋不能动摇你。
Evaṃ kirāhanattā te, duṭṭhagāmaṇibhūpati.
3
3.
9这位大德者将建造一座宏伟的宝塔,饰以美丽的金花;
Mahāpuñño mahāthūpaṃ, soṇṇamāliṃ manoramaṃ;
10高达二千五百手的高度,他将在未来完成此事。
Vīsaṃhatthasataṃ uccaṃ, kāressati anāgate.
4
4.
12又造建五戒瓦萨室,装饰以各色珍宝;
Puno uposathāgāraṃ, nānāratanamaṇḍitaṃ;
13完成新增九层建筑,全为铜制楼阁。
Navabhūmaṃ karitvāna, lohapāsāda meva ca.
5
5.
15如此思惟诸地,记录成文书而安置;
Iti cintiya bhūmindo, likhitvevaṃ ṭhapāpitaṃ;
16在王宫楼上眺望,仍立于灯塔之中。
Pekkhāpento rājagehe, ṭhitaṃ eva karaṇḍake.
6
6.
18得金牌后,遂书铭文于彼;
Sovaṇṇapaṭṭaṃ laddhāna, lekhaṃ tattha avācayi;
19载曰:『四千四百年已过,未来亦复超越。』
‘‘Cattālīsasataṃ vassaṃ, atikkamma anāgate.
7
7.
21『恶方众』之子,为恶行者恶徒之人群领袖;
Kākavaṇṇasuto duṭṭha-gāmaṇimanujādhipo;
22言说『此此、彼彼,如此之事,彼将为之』。
Idañcidañca evañca, kāressatī’’ti vācitaṃ.
8
8.
24听闻后,他心生愤恨,举声呵斥,令国主感到不悦;
Sutvā haṭṭho udānetvā, appoṭṭhesi mahīpati;
25于是,即将出发前往那美丽的大神云林;
Tato pāto’va gantvāna, mahāmeghavanaṃ subhaṃ.
9
9.
27召集僧众会集后,对僧团宣说;
Sannipātaṃ kārayitvā, bhikkhusaṅghassa abravi;
28『我将为汝等建造一座如飞楼般的华丽宫殿。』
‘‘Vimānatulyaṃ pāsādaṃ, kārayissāmi vo ahaṃ.
10
10.
30『如幻之天宫』者,曾遣遣使赐予,遂予以文字书信。
Dibbaṃ vimānaṃ pesetvā, tadā lekhaṃ adātha me’’;
31比丘僧团除去污染已尽,八人已断瘾一同栖止彼处。
Bhikkhusaṅgho visajjesi, aṭṭha khīṇāsave tahiṃ.
11
11.
33于迦叶尊者时期,有婆罗门名曰阿索库;
Kassapamunino kāle, asoko nāma brāhmaṇo;
34八根木棍献供给僧团,以此成其奉献。
Aṭṭha salākabhattāni, saṅghassa pariṇāmiya.
12
12.
36名为婆罗门的女仆人言:『永恒持有此身。』
Bharaṇiṃ nāma dāsiṃ so, ‘‘niccaṃ dehī’’ti abravi;
37彼女以此物恭敬送与,直到生命终结。
Datvā sā tāni sakkaccaṃ, yāvajīvaṃ tato cutā.
13
13.
39在虚空境界中,出现美丽的光明;
Ākāsaṭṭhavimānamhi, nibbattirucire subhe;
40周围始终环绕着成千上万的光轮。
Accharānaṃ sahassena, sadā’si parivāritā.
14
14.
42那处有宝殿宫阙,距离十二由旬;
Tassā ratanapāsādo, dvādasayojanuggato;
43由距离计其范围,共有三十八由旬。
Yojanānaṃ parikkhepo, cattālīsañca aṭṭha ca.
15
15.
45用千座宝阁装饰,筑成九层楼台;
Kūṭāgārasahassena, maṇḍito navabhūmiko;
46内藏千胎,呈现出四面王座的庄严。
Sahassagabbhasampanno, rājamāno catummukho.
16
16.
48以聚集如千头狮子的群集威势,宛如狮笼网罗围拦壮观;
Sahassasaṅkhasaṃvutti, sīhapañjara nettavā;
49并以严密交织的铁索结网,及其坚固的祭坛围护防备。
Sakiṅkaṇikajālāya, sajjito vedikāya ca.
17
17.
51其中矗立着一座由金属制成的楼阁,位置居中端庄稳固;
Ambalaṭṭhikapāsādo, tassa majjhe ṭhito ahu;
52此楼阁显现安稳光明,飘扬着迎风猎旗繁盛雄壮。
Santamato dissamāno, paggahitadhajākulo.
18
18.
54诸天众住于天界塔婆巡游观视此长老;
Tāvatiṃsañca gacchantā, disvā theraṃ tameva te;
55当时以朱红颜料书写符号,书记之后即离去。
Hiṅgulena tadā lekhaṃ, lekhayitvā paṭe tato.
19
19.
57返回后到来者,向僧团展示袈裟;
Nivattitvāna āgantvā, paṭaṃ saṅghassa dassayuṃ;
58僧团接过袈裟,交还给国王亲属。
Saṅgho paṭaṃ gahetvā taṃ, pāhesi rājasantikaṃ.
20
20.
60国王见此欢喜,前往最高的园林;
Taṃ disvā sumano rājā, āgammārāma muttamaṃ;
61在那里建造等同画作的铜宫殿,极为壮丽。
Ālekhatulyaṃ kāresi, lohapāsāda muttamaṃ.
21
21.
63如同开始事业一样,成为城门四重财富的拥有者;
Kammārambhanakāleva, catudvāramhi bhogavā;
64埋藏了八千万枚金子。
Aṭṭhasatasahassāni, hiraññāni ṭhapāpayi.
22
22.
66应置置物布千处于门各各处;
Puṭasahassa vatthāni, dvāre dvāre ṭhapāpayi;
67有甘蔗、油脂、糖蜜、蜂蜜、众多饮料。
Guḷa telasakkharamadhu-purā cāneka cāṭiyo.
23
23.
69言:“此地不得作无益之业”;
‘‘Amūlakakamma mettha, na kātabba’’nti bhāsiya;
70烧毁所作之业,应奉其根本。
Agghāpetvā kataṃ kammaṃ, tesaṃ mūlamadāpayi.
24
24.
72百手百手各各有其根本;
Hatthasataṃ hatthasataṃ, āsi ekeka passato;
73高耸恰如棕榈,殿堂实为四方形。
Uccato tattakoyeva, pāsādo hi catummukho.
25
25.
75在那座最尊贵的宫殿中,有九个地区;
Tasmiṃ pāsāda seṭṭhasmiṃ, ahesuṃ navabhūmiyo;
76每一地区皆有许多楼阁和房舍。
Ekekissā bhūmiyā ca, kūṭāgārasatāni ca.
26
26.
78所有这些楼阁的寿命,未曾确定具体期限;
Kūṭāgārāni sabbāni, sajjhunā khacitā na’yuṃ;
79其上的栏杆装饰着各种各样的宝石。
Pavālavedikā tesaṃ, nānāratana bhūsitā.
27
27.
81这些宝石形状各异,并且如同莲花般美丽;
Nānāratana cittāni, tāsaṃ padumakāni ca;
82被栏杆和细工链环围绕,宛若被圈定一般。
Sajjhakiṃkiṇikāpanti-parikkhittāva tā ahu.
28
28.
84其处建有千座宫殿,内部结构精妙缜密;
Sahassaṃ tattha pāsādo, gabbhā āsuṃ susaṅkhatā;
85镶嵌着各样宝石,有狮形笼罩的网目。
Nānāratana khacitā, sīhapañjaranettavā.
29
29.
87听闻天帝威魔萨的女子乘车,
Nārivāhanayānantu, sutvā vessavaṇassa so;
88当时便在宫殿中心建造了宝石亭。
Tadā kāramakāresi, majjhe ratanamaṇḍapaṃ.
30
30.
90并装饰有狮象等形状的神祇形象,
Sīhabyagghādirūpehi, devatā rūpakehi ca;
91这宝石塔因柱梁饰饰而华丽辉煌。
Ahu ratanamayohe’sa, thambhehi ca vibhūsito.
31
31.
93在四周围绕着松解的网帐,整齐排列于殿堂之中;
Muttājālaparikkhepo, maṇḍapante samantato;
94这里设有粉红色的台座,以前已曾述说其种种形制。
Pavālavedikā cettha, pubbe vuttavidhā ahu.
32
32.
96殿堂中心有七宝装饰的心轴;
Sattaratana cittassa, vemajjhe maṇḍapassa tu;
97其上装饰着明亮的牙床,散布着美丽如果实的装饰。
Ruciro dantapallaṅko, rammo phalikasantharo.
33
33.
99在牙床附近,金光熠熠的太阳装饰其上;
Dantamayāpassaye’ttha, suvaṇṇamaya sūriyo;
100精致制作的月亮与珍珠宝石星辰亦在其中。
Sajjhumaye candimā ca, tārā ca muttakā mayā.
34
34.
102各种珍宝如莲花般绽放,于那里处处依其应然存在;
Nānāratana padumāni, tattha tattha yathārahaṃ;
103生经故事也同样在那里,于锦缎织成之中呈现光辉。
Jātakāni ca tattheva, āsuṃ soṇṇalatantare.
35
35.
105宽大且精美的床榻,其上铺设庄严;
Mahagghapaccattharaṇe, pallaṅke’ti manorame;
106设有美观立柱,饰以色彩艳丽的牙种装饰。
Manoharā’siṭṭhapitā, ruciraṃ dantabījanī.
36
36.
108那里还置有木制鞋履,安放于墙面的架柤之上;
Pavālapādukā tattha, phalikamhi patiṭṭhitā;
109铺有白色伞盖,支柱光洁,床榻无可玷污。
Setacchattaṃ sajjhudaṇḍaṃ, pallaṅko’parisobhatha.
37
37.
111此处有七宝屋,还有第八种吉祥物;
Sattaratana mayānettha, aṭṭhamaṅgalikāni ca;
112四种柱子构成柱廊,其中间有宝珠和珍珠相间。
Catuppadānaṃ pantī ca, maṇimuttantarā ahuṃ.
38
38.
114银铃声响的链条,悬挂于食案边缘;
Rajatānañca ghaṇṭānaṃ, pantī bhattantalambitā;
115有华丽的楼阁、玉盖、铺床和亭阁,珍贵无比。
Pāsādachattapallaṅka-maṇḍapā’suṃ anagghikā.
39
39.
117大型宝座宽广坚固,如床榻般稳固;
Mahaggha paññapāpesi, mañcapīṭhaṃ yathārahaṃ;
118地面铺设着厚重的毯子和大绒盖布。
Tatheva bhūmattharaṇaṃ, kambalañca mahārahaṃ.
40
40.
120像陶罐般泛着金色,头顶也高耸而稳固;
Ācāma kumbhisovaṇṇā, uluṅko ca ahu tahiṃ;
121在宫殿的使用和其余处所上,都有论述展开。
Pāsāda paribhogesu, sesesu ca kathā’ vakā.
41
41.
123优美的装饰与一切周围的环境,
Cārupākāra parivāro,
124这座建筑四面都有门窗并成院落;
So catudvārakoṭṭhako;
125宫殿被华丽的装饰所点缀,光彩照人,
Pāsādo’laṅkato sobhi,
126仿若三十三天众会集之处。
Tāvatiṃsa sabhā viya.
42
42.
128这个地方以红铜炼制,
Tamba lohiṭṭhakāhe’so,
129建成了一座覆盖其上的宫殿;
Pāsādo chādito ahu;
130这是用铜铸造的宫殿,
Loha pāsāda vohāro,
131由此而产生了这座建筑。
Tena tassa ajāyatha.
43
43.
133在还未拆毁的铜宫中,他集结了僧伽;
Naṭṭhite lohapāsāde, so saṅghaṃ sannipātayi;
134就如国王在玛丽茶园中集结其宫廷那样,僧伽亦如此聚集。
Rājā saṅgho sannipati, maricavaṭṭimahe viya.
44
44.
136凡夫有八种,诸比丘有初地;
Puthujjanā’va aṭṭhaṃsu, bhikkhū paṭhamabhūmiyaṃ;
137三藏众在第二地,入流弟子等亦然;
Tepiṭakā dutiyāya, sotāpannādayo pana.
45
45.
139亦有八人于第三等地;
Eke keyeva aṭṭhaṃsu, tatiyādīsu bhūmisu;
140阿拉汉亦有八人,居于上四等地;
Arahanto ca aṭṭhaṃsu, uddhaṃ catūsu bhūmisu.
46
46.
142僧团捐赠宫殿,南方池畔环绕者;
Saṅghassa datvā pāsādaṃ, dakkhiṇambupurassaraṃ;
143国王施与大布施,七日之内有前喜。
Rājā’dattha mahādānaṃ, sattāhaṃ pubbakaṃ piya.
47
47.
145宏伟宫殿众多,乃由大施主国王所建;
Pāsāda mahacattāni, mahācāgena rājinā;
146在安立无价之物后,其财富达三千万之多。
Anagghāni ṭhapetvāna, ahesuṃ tiṃsakoṭiyo.
48
48.
148财产聚积导致的驱除,乃其特殊本质,
Nissāre dhananicaye visesasāraṃ,
149那些善智者将施予视为美善法,
Ye dānaṃ parigaṇayanti sādhupaññā;
150他们广泛布施,且心意专注,
Te dānaṃ vipulamapeta cittasaṅgā,
151为众生利益第一,正是如此施予。
Sattānaṃ hitaparamā dadanti evaṃti.
152为令善人生信与悚惧而作的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
153名为「铜殿之伟大」
Lokahapāsādamaho nāma
154第二十七章。
Sattavīsatimo paricchedo.