← 文献总目录

第二十四章

e0703n.nrf23 · 静态文献页 · 190 段 · 打开交互阅读器

1第二十四章
Catuvīsatima pariccheda
2两兄弟之战
Dvebhātikayuddhaṃ
1
1.
2他精通象术、善于持弓,
Hatthassa tharukammassa, kusalo katupāsano;
3那时,那位伽摩尼王子住在大城中。
So gāmaṇirājasuto, mahāgāme vasī tadā.
2
2.
5国王让提萨王子住在迪伽瓦比;
Rājā rājasutaṃ tissaṃ, dīghavāpimhi vāsayi;
6为了守护那军队强盛、车乘具足的国土
Ārakkhituṃ janapadaṃ, sampanna balavāhanaṃ.
3
3.
8王子在伽摩尼时,检阅自己的军力;
Kumāro gāmaṇikāle, sampassanto balaṃ sakaṃ;
9“我将与达米罗人交战”,他遣人禀告父王。
‘‘Yujjhissaṃ damiḷehī’’ti, piturañño kathāpayī.
4
4.
11国王保护着他,说:“到奥罗冈伽就足够了。”
Rājā taṃ anurakkhanto, ‘‘oragaṅgaṃ alaṃ’’ iti;
12他再三阻止,那人却仍让人如此传话。
Vāresi yāvatatiyaṃ, so tatheva kathāpayī.
5
5.
14我的父亲若是男子汉,决不会这样说。
Pitā me puriso honto, ne’vaṃ vakkhati teni’daṃ;
15他派人给他送去了女子的装饰品。
Pilandhatūti pesesi, itthālaṅkāramassa so.
6
6.
17国王对他发怒,说:‘你们去打造一条金锁链;’
Rājā’ha tassa kujjhitvā, ‘‘karotha hemasaṅkhaliṃ;
18‘我要用那条锁链绑住他,因为除此之外,实在没有别的办法看住他。’
Tāya taṃ bandhayissāmi, nā’ññathā rakkhiyo hi so.
7
7.
20他逃往摩罗耶山之后,又因对父亲心生恼怒,返归父亲住处;
Palāyitvāna malayaṃ, kujjhitvā pituno agā;
21正因对父亲的恶逆,众人遂称他为杜塔伽摩尼。
Duṭṭhattāyeva pitari, āhu taṃ duṭṭhagāmaṇi.
8
8.
23国王于是开始建造大吉祥佛塔;
Rājā’tha ārabhī kātuṃ, mahāmaṅgalacetiyaṃ;
24佛塔建成后,那位大地之主召集了僧团。
Niṭṭhite cetiye saṅghaṃ, sannipātayi bhūpati.
9
9.
26来自质多罗山的比丘有一万二千位;
Dvādasā’suṃ sahassāni, bhikkhū cittalapabbatā;
27从其他各处,也都各有一万二千位比丘聚集而来。
Tato tato dvādaseva, sahassāni samāgamuṃ.
10
10.
29国王在僧团面前,举行了佛塔的庆典后,
Katvāna cetiyamahaṃ, rājā saṅghassa sammukhā;
30召集了所有的战士,那时让他们立下了誓言。
Sabbe yodhe samānetvā, kāresi sapathaṃ tadā.
11
11.
32‘我们绝不前往儿子们争斗之处’,他们如此说道;
‘‘Puttānaṃ kalahaṭṭhānaṃ, na gacchissāma no’’iti;
33众人共立盟誓,因而那场战事未曾发生。
Akaṃsu sapathaṃ sabbe, taṃ yuddhaṃ tena nāgamuṃ.
12
12.
35这位国王建造了六十四座寺院;
Catusaṭṭhi vihāre so, kārāpetvā mahīpati;
36在此驻立同样的年数,之后便逝去了。
Tattakāneva vassāni, ṭhatvā maritahiṃ tadā.
13
13.
38王后带着国王的遗体,乘上带篷的车;
Rañño sarīraṃ gāhetvā, channayānena rājini;
39将其运至提萨大园,并向僧团禀报。
Netvā tissa mahārāmaṃ, taṃ saṅghassa nivedayi.
14
14.
41提萨王子听闻此事,从长池赶来;
Sutvā tissakumāro taṃ, āgantvā dīghavāpito;
42他亲自恭敬地料理了父亲的后事。
Sarīrakiccaṃ kāretvā, sakkaccaṃ pituno sayaṃ.
15
15.
44大力者带着母亲与象宝甘度拉,
Mātaraṃ kaṇḍulaṃ hatthiṃ, ādiyitvā mahabbalo;
45因畏惧兄弟,他迅速从长池离去。
Bhātubhayā dīghavāpiṃ, agamāsi lahuṃ tato.
16
16.
47为向杜陀伽摩尼禀报此事,
Taṃ pavattiṃ nivedetuṃ, duṭṭhagāmaṇi santikaṃ;
48忠诚的大臣们聚集一处,交付信件后便遣使出发。
Lekhaṃ datvā visajjesuṃ, saccemaccā samāgatā.
17
17.
50他来到古塔哈拉,在那处放出密探;
So guttahālamāgantvā, tattha cāre visajjiya;
51抵达大村后,他自行灌顶为王。
Mahāgāmamupagantvā, sayaṃ rajje’bhisecayi.
18
18.
53他为母亲送去了治病的炭火,并给弟弟寄去了书信。
Mātatthaṃ kaṇḍūlatthañca, bhātulekhaṃ visajjayi;
54直到第三次仍无回音,他便前来开战。
Aladdhā yāvatatiyaṃ, yuddhāya samupāgami.
19
19.
56在库兰伽尼耶山脊,曾发生过两场大战。
Ahu dvinnaṃ mahāyuddhaṃ, cūḷaṅgaṇiyapiṭṭhiyaṃ;
57在那里,国王的无数士兵倒下了。
Tattha nekasahassāni, patiṃsu rājino narā.
20
20.
59国王与提沙阿摩差,以及伐罗伐迪古突尼迦,
Rājā ca tissāmacco ca, vaḷavādīghutunikā;
60唯此三人得以脱走,王子则紧追不舍。
Tayoyeva palāyiṃsu, kumāro anubandhite.
21
21.
62比丘们于两军对峙间,共议拥立持地者为王。
Ubhinnamantare bhikkhū, mantayiṃsu mahīdharaṃ;
63他见此情景,心想‘此乃僧团之行’,便折返而回。
Taṃ disvā ‘‘bhikkhusaṅghassa, kammaṃ’’ iti nivatti so.
22
22.
65因渴求劫波甘达拉河,他来到了爪哇马里渡口。
Kappakandaranajjāso, javamālititthamāgato;
66国王对提沙大臣说:“我等腹中甚饥。”
Rājā’ha tissamaccaṃ taṃ, ‘‘chātajjhattā mayaṃ’’iti.
23
23.
68他将那盛于金盘中的食物取出,递给了他。
Suvaṇṇasarake khitta-bhattaṃ nīharitassa so;
69向僧团布施之后,他将受用的食物分作四份。
Saṅghe datvā bhuñjanato, kāretvā catubhāgakaṃ.
24
24.
71“喧闹之时正是时宜”,他这样说;
‘‘Ghosehi kāla’’miccā’ha,
72提萨适时地发出三次喧闹声。
Tisso kālamaghosayi;
73以天耳听闻后,
Suṇitvā dibbasotena,
74为国王作证的施主。
Rañño sakkhāya dāyako.
25
25.
76长老毗央古住于岛上,派遣长老前往那里;
Thero piyaṅgu dīpaṭṭho, theraṃ tattha niyojayi;
77他——家主提萨,从空中来到此处。
Tissaṃ kuṭumbikasutaṃ, so tattha nabhasā’gamā.
26
26.
79他手持三把棕榈叶扇,献给国王。
Tassa tisso karāpatta-ādāyā’dāsi rājino;
80国王将僧团应得的份食投入钵中。
Saṅghassa bhāgaṃ sambhāgaṃ, rājā patte khipāpayi.
27
27.
82提萨投入自己那份,母马也投入自己那份;
Sambhāgaṃ khipi tisso ca, sambhāgaṃ vaḷavāpi ca;
83提萨将那非所欲之份投入钵中。
Na icchitassābhāgañca, tisso pattamhi pakkhipi.
28
28.
85国王将那满钵之食授予长老。
Bhattassa puṇṇapattaṃ taṃ, adātherassa bhūpati;
86他布施给乔达摩长老后,便迅即腾空而去。
Adā gotamatherassa, so gantvā nabhasā lahuṃ.
29
29.
88在比丘们用餐时,他按一口之量进行布施;
Bhikkhūnaṃ bhuñjamānānaṃ, datvā ālopabhāgaso;
89他施予五百比丘,那位长老由此获得了最后一份食物。
Pañcasatānaṃ so thero, laddhehi tu tadantikā.
30
30.
91将钵按份额装满后,抛向空中献给国王;
Bhāgehi pattaṃ pūretvā, ākāse khipi rājino;
92见国王已过世,三位勇士便上前扶住国王。
Disvā’ gataṃ gahetvā taṃ, tisso bhojisi bhūpatiṃ.
31
31.
94自己吃完后,也让母马吃了;
Bhuñjitvāna sayañjāpi, vaḷavañca abhojayi;
95以钵为枕,国王安放此钵,历时七日。
Sattāhaṃ cumbaṭaṃ katvā, rājā pattaṃ visajjayi.
32
32.
97他前往大村后,再度征召大军;
Gantvāna so mahāgāmaṃ, samādāya balaṃ puna;
98率领六万军队奔赴战场,与诸兄弟并肩作战。
Saṭṭhisahassaṃ yuddhāya, gantvā yujjhi sabhātarā.
33
33.
100国王策马绕行,三头大象峙立;
Rājā vaḷavamāruyha, tisso kaṇḍūla hatthinaṃ;
101那时,两位兄弟在战场上相遇,正在交战。
Dve bhātaro samāgañchuṃ, yujjhamānā raṇe tadā.
34
34.
103国王绕行后,形成了母马圆阵;
Rājā kariṃ karitva’nto, vaḷavāmaṇḍalaṃ akā;
104即便如此,未见缺口,仍决意纵身跃过。
Tathāpi chiddaṃ no disvā, laṅghā petuṃ matiṃakā.
35
35.
106越过母马,又越过象,兄弟腾身于上方;
Vaḷavaṃ laṅghayitvāna, hatthinaṃ bhātiko’pari;
107他掷出刺棒,如同被撕裂的背脊之皮一般。
Tomaraṃ khipi cammaṃva, yathā chijjati piṭṭhiyaṃ.
36
36.
109那位王子的敌人成千上万,
Anekāni sahassāni, kumārassa narātahiṃ;
110在战斗中奋力拼杀而倒下,并击破了那支强大的军队。
Patiṃsu yuddhe yujjhantā, bhijja ceva mahabbalaṃ.
37
37.
112‘因为骑者有所不足,那女人便越过了我。’
‘‘Ārohakassa vekallā, itthī maṃ laṅghayī’’iti;
113它愤怒地摇晃着背上的骑者,来到一棵树下。
Kuddhokarī taṃ cālento, rukkhameka mupāgami.
38
38.
115王子爬上了树;大象则走向主人。
Kumāro āruhī rukkhaṃ, hatthī sāmimupāgami;
116他登上象后,那象便逃奔,王子紧随追赶。
Tamāruyha palāyantaṃ, kumāro manubandhi so.
39
39.
118他进入精舍后,大长老便入了房间;
Pavisitvā vihāraṃ so, mahāthera gharaṃgato;
119王子因对兄弟们的畏惧,而卧于床下。
Nipajjaheṭṭhā mañcassa, kumāro bhātunobhayā.
40
40.
121大长老将袈裟展开,铺在了床上;
Pasārayi mahāthero, cīvaraṃ tattha mañcake;
122国王紧随其后走来,问道:‘帝须在哪里?’
Rājā anupadaṃ gantvā, ‘‘kuhiṃ tisso’’ti pucchatha.
41
41.
124长老对他说:‘大王,在那床上’;
‘‘Mañce tattha mahārāja’’, iti thero avoca taṃ;
125国王知道那是下铺床后,便从那里出来。
Heṭṭhā mañceti jānitvā, tato nikkhamma bhūpati.
42
42.
127他在精舍四周,安排了守护;
Samantato vihārassa, rakkhaṃ kārayi taṃ pana;
128让他卧于五支床上,再将上衣覆盖其上;
Pañcakamhi nipajjetvā, datvā upari cīvaraṃ.
43
43.
130四位年轻比丘,捉持床脚;
Mañcapādesu gaṇhitvā, cattāro daharā yatī;
131遵照已故比丘尼的规矩,将童子抬到屋外。
Matabhikkhuniyāmena, kumāraṃ bahi nīharuṃ.
44
44.
133国王得知他正被带走,便说:“不要在这里,”
Nīyamānantu taṃ ñatvā, idha māha mahīpati;
134“提沙啊!你身为家神之首,就此出发吧。”
‘‘Tissa tvaṃ kuladevatānaṃ, sīse hutvāna niyyāsi.
45
45.
136我对家族诸神,并无强取之事;
Balakkārena gahaṇaṃ, kuladevehi natthi me;
137愿你也能时常忆念家族诸神的功德。
Guṇaṃ tvaṃ kuladevānaṃ, sareyyāsi kadācipi’’.
46
46.
139于是,国王便前往大村城。
Tatoyeva mahāgāmaṃ, agamāsi mahīpati;
140敬重母亲的国王,便就地吩咐人照料母亲。
Āṇāpesi ca tattheva, mātaraṃ mātugāravo.
47
47.
142他年八十六,一心住于法;
[Vassāni aṭṭhasaṭṭhiṃso, aṭṭhā dhammaṭṭhamānaso;
143这位大地之主,又令建造了八十六座精舍。
Aṭṭhasaṭṭhivihāre ca, kārāpesi mahīpati.]
48
48.
145他被比丘们逐出,又听闻帝须王之事,
Nikkhāmito so bhikkhūhi, tissorāja suto pana;
146于是前往长池,犹如另一人。
Dīghavāpiṃ tatoyeva, agama’ññataro viya.
49
49.
148王子对瞿达伽陀长老、帝须长老如此说:
Kumāro godhagattassa, tissatherassa āha so;
149尊者,我犯有过失,我将向兄弟乞求宽恕。
‘‘Sāparādho ahaṃ bhante, khamāpessāmi bhātaraṃ.
50
50.
151侍者们为提须与五百人服务;
Veyyāvaccakarā kāraṃ, tissaṃ pañcasatāni ca;
152他带领比丘们,长老便前往国王处。
Bhikkhunamādiyitvā so, thero rāja mupāgami.
51
51.
154安置好王子后,长老登上阶梯顶端;
Rājaputtaṃ ṭhapetvāna, thero sopāna matthake;
155具信者与僧团一同进入,请大地之主就座。
Sasaṅgho pāvisi saddho, nisīdāviya bhūmipo.
52
52.
157长老奉上粥等,他持钵而行;
Upānayī yāguādiṃ, thero pattaṃ vidhesiso;
158“为何被说?”他对提须说,“未取便去了。”
‘‘Kinti vutto’bravi tissaṃ, ādāya agatā’’iti.
53
53.
160当被问“盗贼在何处?”时,他指出了所在之处;
‘‘Kuhiṃ coro’’ti vutto ca, ṭhitaṭhānaṃ nivedayi;
161住处女神前往后,将儿子隐藏了起来。
Vihāradevī gantvāna, chādiyaṭhāsi puttaka.
54
54.
163王啊,我已认识长老,
Rājā’ha theraṃ ‘‘ñāto vo,
164如今我们不再是奴仆;
Dāsabhāvo idāni no;
165请派遣沙弥。
Sāmaṇeraṃ pesayetha,
166你们把我那七岁的儿子还来。
Tumhe me sattavassikaṃ.
55
55.
168除了众生灭尽,我们之间不会有争执。
Janakkhayaṃ vināyeva, kalaho na bhaveyya no;
169若王怨恨僧团,便会惩治破坏之人。
Rājā saṅghassa doseso, bhaṃghe daṇḍaṃ karissati.
56
56.
171他说道:“你们应作之事,”
Hessatā’gatakiccā vo,
172即是接受粥等供养;
Yāgādiṃ gaṇhāthāti so;
173将其供奉给比丘僧团之后,
Datvā taṃ bhikkhusaṅghassa,
174召集兄弟之后。
Pakkositvāna bhātaraṃ.
57
57.
176就在那僧团之中,他与兄弟一同坐下;
Tattheva saṅghamajjhamhi, nisinno bhātarā saha;
177共食一器,比丘便以此方式化解了僧团的纷争。
Bhuñjitvā ekatoyeva, bhikkhu saṅghaṃ visajjayi.
58
58.
179为了从事农作,他便派提舍前往那里;
Sassakammāni kāretuṃ, tissaṃ tattheva pāhiṇi;
180他本人也命人击鼓,以开展农作。
Sayampi bheriṃ cāretvā, sassakammāni kārayi.
59
59.
182如此,便是这充满种种分别的敌意,
Iti veramanekavikappacitaṃ,
183众多善士也能令之平息。
Samayanti bahuṃ api sappurisaṃ;
184如此思惟后,哪位有智之人,
Iti cintiya kohi naro matimā,
185会不对他人生起善意呢?
Na bhaveyya paresu susanta manoti.
188在为使善人生起净信与悚动而作的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
189名为“两兄弟之战”
Dvebhātikayuddhaṃ nāma
190第二十四章。
Catuvīsatimo paricchedo.