← 文献总目录

第二十四章

e0703n.nrf23 · 静态文献页 · 190 段 · 打开交互阅读器

第二十四章
Catuvīsatima pariccheda
1两兄弟之战
Dvebhātikayuddhaṃ
1
1.
3手拥有灵巧的作用,是善巧的专注者;
Hatthassa tharukammassa, kusalo katupāsano;
4这位是国王的儿子那时住在大城;
So gāmaṇirājasuto, mahāgāme vasī tadā.
2
2.
6国王让国王之子提萨居住在长河畔;
Rājā rājasutaṃ tissaṃ, dīghavāpimhi vāsayi;
7为保卫国土,是具备强盛力量的将军。
Ārakkhituṃ janapadaṃ, sampanna balavāhanaṃ.
3
3.
9王子在成为村长之时,目睹了萨咖的军力;
Kumāro gāmaṇikāle, sampassanto balaṃ sakaṃ;
10他告知父王说:“我将与胆怯者作战。”
‘‘Yujjhissaṃ damiḷehī’’ti, piturañño kathāpayī.
4
4.
12国王看到后,便说:『蛇行缓慢,身体软弱。』
Rājā taṃ anurakkhanto, ‘‘oragaṅgaṃ alaṃ’’ iti;
13他说这话直到大麦成熟的季节,依然如此劝说。
Vāresi yāvatatiyaṃ, so tatheva kathāpayī.
5
5.
15我父亲若是个男子,也不会这样说话;他将这样的话委托给毕陵达瓦差来传达。
Pitā me puriso honto, ne’vaṃ vakkhati teni’daṃ;
16毕陵达瓦差被派去,正是为了履行这样的使命。
Pilandhatūti pesesi, itthālaṅkāramassa so.
6
6.
18国王对他发怒,说:『请你务必完成这一切,』
Rājā’ha tassa kujjhitvā, ‘‘karotha hemasaṅkhaliṃ;
19『借此我将牢牢束缚他,绝不会让其他人保护他。』
Tāya taṃ bandhayissāmi, nā’ññathā rakkhiyo hi so.
7
7.
21逃离后进入丛林,离开父亲的住所;
Palāyitvāna malayaṃ, kujjhitvā pituno agā;
22因父亲本性恶劣,称其为恶劣之人。
Duṭṭhattāyeva pitari, āhu taṃ duṭṭhagāmaṇi.
8
8.
24国王于是开始建造大吉祥佛塔;
Rājā’tha ārabhī kātuṃ, mahāmaṅgalacetiyaṃ;
25佛塔完成后,主公召集僧团集会。
Niṭṭhite cetiye saṅghaṃ, sannipātayi bhūpati.
9
9.
27聚集了十二千名比丘,心如山岳般坚定;
Dvādasā’suṃ sahassāni, bhikkhū cittalapabbatā;
28从各方分别聚集了同样十二千名比丘。
Tato tato dvādaseva, sahassāni samāgamuṃ.
10
10.
30国王在僧团面前建立了纪念塔;
Katvāna cetiyamahaṃ, rājā saṅghassa sammukhā;
31召集所有士兵,使他们当时宣誓。
Sabbe yodhe samānetvā, kāresi sapathaṃ tadā.
11
11.
33‘我们决不去争夺儿子的遗产’,众人如是宣誓;
‘‘Puttānaṃ kalahaṭṭhānaṃ, na gacchissāma no’’iti;
34众人皆发誓,共同终结了这场战争。
Akaṃsu sapathaṃ sabbe, taṃ yuddhaṃ tena nāgamuṃ.
12
12.
36这位国主建造了四十六处僧院;
Catusaṭṭhi vihāre so, kārāpetvā mahīpati;
37这些僧院就在当年年复一年地存在,并延续至今。
Tattakāneva vassāni, ṭhatvā maritahiṃ tadā.
13
13.
39携带国王的尸体,乘坐有盖的车送至王后处;
Rañño sarīraṃ gāhetvā, channayānena rājini;
40在那里,将尸体安放于提萨大林,向僧团报告此事。
Netvā tissa mahārāmaṃ, taṃ saṅghassa nivedayi.
14
14.
42提萨少年前来,听闻此事,长时间的禁食苦修;
Sutvā tissakumāro taṃ, āgantvā dīghavāpito;
43完成了供养尸体的仪轨,尽心尽力侍奉其父。
Sarīrakiccaṃ kāretvā, sakkaccaṃ pituno sayaṃ.
15
15.
45这位伟力强大的年轻人,带着母亲的芒草象象牙;
Mātaraṃ kaṇḍulaṃ hatthiṃ, ādiyitvā mahabbalo;
46怀着对兄弟的恐惧,长时间苦修,随后轻快地离去。
Bhātubhayā dīghavāpiṃ, agamāsi lahuṃ tato.
16
16.
48为了报告此事,前往敌军营地;
Taṃ pavattiṃ nivedetuṃ, duṭṭhagāmaṇi santikaṃ;
49交付信件后,与信使们会合。
Lekhaṃ datvā visajjesuṃ, saccemaccā samāgatā.
17
17.
51携带肉干抵达后,送上食物;
So guttahālamāgantvā, tattha cāre visajjiya;
52来到大营,亲自在军中洒水祭祀。
Mahāgāmamupagantvā, sayaṃ rajje’bhisecayi.
18
18.
54送上母亲的炭火和弟弟的书信;
Mātatthaṃ kaṇḍūlatthañca, bhātulekhaṃ visajjayi;
55携带了所有物资,为战斗作准备。
Aladdhā yāvatatiyaṃ, yuddhāya samupāgami.
19
19.
57曾有两场大战,一场是大军之役,另一场是小军之役。
Ahu dvinnaṃ mahāyuddhaṃ, cūḷaṅgaṇiyapiṭṭhiyaṃ;
58其中有无数士兵为君王效命战斗。
Tattha nekasahassāni, patiṃsu rājino narā.
20
20.
60国王与提沙阿摩差,还有伐罗伐迪古突尼迦,
Rājā ca tissāmacco ca, vaḷavādīghutunikā;
61这二人皆逃离战场,随从的王子们紧随其后。
Tayoyeva palāyiṃsu, kumāro anubandhite.
21
21.
63两方僧侣相互议论支持持国者;
Ubhinnamantare bhikkhū, mantayiṃsu mahīdharaṃ;
64见此情形,遂退转念『僧团的业报如何』。
Taṃ disvā ‘‘bhikkhusaṅghassa, kammaṃ’’ iti nivatti so.
22
22.
66渴求断除恶业欲望者,来到“洁净稻米”的地方;
Kappakandaranajjāso, javamālititthamāgato;
67时王对提婆三昧说:‘这是斩断仇敌的工具。’
Rājā’ha tissamaccaṃ taṃ, ‘‘chātajjhattā mayaṃ’’iti.
23
23.
69在黄金市场中,挑选出米饭;
Suvaṇṇasarake khitta-bhattaṃ nīharitassa so;
70布施于僧团,食用后,作分四等份;
Saṅghe datvā bhuñjanato, kāretvā catubhāgakaṃ.
24
24.
72‘你发出虚假的吵闹’,他说;
‘‘Ghosehi kāla’’miccā’ha,
73提婆三昧则发出三次吵闹声。
Tisso kālamaghosayi;
74以天耳聪敏恰闻,
Suṇitvā dibbasotena,
75为国王宫殿之守护者。
Rañño sakkhāya dāyako.
25
25.
77长老彼比弱生病,遂派其弟子代行;
Thero piyaṅgu dīpaṭṭho, theraṃ tattha niyojayi;
78弟子名提萨,为家族子弟,彼去往天界。
Tissaṃ kuṭumbikasutaṃ, so tattha nabhasā’gamā.
26
26.
80此处长老以三只手帕皈依国王,
Tassa tisso karāpatta-ādāyā’dāsi rājino;
81国王即刻交付僧团一份供养之分。
Saṅghassa bhāgaṃ sambhāgaṃ, rājā patte khipāpayi.
27
27.
83三部分割分,我迅疾投掷,部分如轮形环绕;
Sambhāgaṃ khipi tisso ca, sambhāgaṃ vaḷavāpi ca;
84不愿取失分,迅速于三分中投掷;
Na icchitassābhāgañca, tisso pattamhi pakkhipi.
28
28.
86食物盈满之布施,授予无欲之霸主;
Bhattassa puṇṇapattaṃ taṃ, adātherassa bhūpati;
87亦予果德马之守护者,其往至天空为轻飏;
Adā gotamatherassa, so gantvā nabhasā lahuṃ.
29
29.
89比丘们正食时,他分施予布施,
Bhikkhūnaṃ bhuñjamānānaṃ, datvā ālopabhāgaso;
90此长老于五百者中,获得恒久之最终份额。
Pañcasatānaṃ so thero, laddhehi tu tadantikā.
30
30.
92以衣角填满,迅速飞向国王所在的天空;
Bhāgehi pattaṃ pūretvā, ākāse khipi rājino;
93看到国王去世后,三位勇士前来扶持这位国王。
Disvā’ gataṃ gahetvā taṃ, tisso bhojisi bhūpatiṃ.
31
31.
95吃过晚饭后,躺卧,并未进食宝珠;
Bhuñjitvāna sayañjāpi, vaḷavañca abhojayi;
96历经七天七夜,国王放下宝珠。
Sattāhaṃ cumbaṭaṃ katvā, rājā pattaṃ visajjayi.
32
32.
98前往大城,重新聚集兵力;
Gantvāna so mahāgāmaṃ, samādāya balaṃ puna;
99为战斗而来,率领六万众奋勇作战。
Saṭṭhisahassaṃ yuddhāya, gantvā yujjhi sabhātarā.
33
33.
101国王绕过阇楼,三只象踞立;
Rājā vaḷavamāruyha, tisso kaṇḍūla hatthinaṃ;
102两兄弟相遇,当时在战场上交战。
Dve bhātaro samāgañchuṃ, yujjhamānā raṇe tadā.
34
34.
104国王完成绕行,绕过围圈;
Rājā kariṃ karitva’nto, vaḷavāmaṇḍalaṃ akā;
105尽管射破的象没有显现,仍决意要跃过。
Tathāpi chiddaṃ no disvā, laṅghā petuṃ matiṃakā.
35
35.
107越过围圈后,那只象的兄弟在对面;
Vaḷavaṃ laṅghayitvāna, hatthinaṃ bhātiko’pari;
108似箭般如同撕裂皮肤,犀利如剥落的外皮。
Tomaraṃ khipi cammaṃva, yathā chijjati piṭṭhiyaṃ.
36
36.
110许多成千上万,幼子于俗世众生中;
Anekāni sahassāni, kumārassa narātahiṃ;
111他们在战场上搏斗,杀伤那具有强大力量者。
Patiṃsu yuddhe yujjhantā, bhijja ceva mahabbalaṃ.
37
37.
113『骑者孤单,女子业已超过我』;
‘‘Ārohakassa vekallā, itthī maṃ laṅghayī’’iti;
114怒者行此,独自一人来到树下。
Kuddhokarī taṃ cālento, rukkhameka mupāgami.
38
38.
116幼子攀登树木,大象伴随后至;
Kumāro āruhī rukkhaṃ, hatthī sāmimupāgami;
117他攀上后,幼子逃避,但幼子将其缚住。
Tamāruyha palāyantaṃ, kumāro manubandhi so.
39
39.
119抵达禅住处后,这位长老进入了自己的房舍;
Pavisitvā vihāraṃ so, mahāthera gharaṃgato;
120他俯身躺卧在下方的床上,两位比丘子弟都在一旁。
Nipajjaheṭṭhā mañcassa, kumāro bhātunobhayā.
40
40.
122这位长老在那里展开袈裟,铺在床上;
Pasārayi mahāthero, cīvaraṃ tattha mañcake;
123国王来到近前,询问说:『三位比丘在哪里呢?』
Rājā anupadaṃ gantvā, ‘‘kuhiṃ tisso’’ti pucchatha.
41
41.
125长老回答说:『大王,他们就在那床上。』
‘‘Mañce tattha mahārāja’’, iti thero avoca taṃ;
126国王知道那是下铺床后,便离开了。
Heṭṭhā mañceti jānitvā, tato nikkhamma bhūpati.
42
42.
128彼于四方住宿之所,为之设立守护。
Samantato vihārassa, rakkhaṃ kārayi taṃ pana;
129于五处瓦萨之后,给予并置上衣布袍。
Pañcakamhi nipajjetvā, datvā upari cīvaraṃ.
43
43.
131于床脚处集合,四名童子修行者;
Mañcapādesu gaṇhitvā, cattāro daharā yatī;
132由同母比丘尼率领,将童子护送于外。
Matabhikkhuniyāmena, kumāraṃ bahi nīharuṃ.
44
44.
134约束此事已知,吾等在此告知国王;
Nīyamānantu taṃ ñatvā, idha māha mahīpati;
135曰:「提萨啊,汝为族中护法,头颅为祭后已离去。」
‘‘Tissa tvaṃ kuladevatānaṃ, sīse hutvāna niyyāsi.
45
45.
137『Balakkārena』者,力量也;此句意为:凭借力量,我在家族诸神中无所依恃。
Balakkārena gahaṇaṃ, kuladevehi natthi me;
138汝因家族诸神之德,曾有过超越众神之优胜。
Guṇaṃ tvaṃ kuladevānaṃ, sareyyāsi kadācipi’’.
46
46.
140汝曾到达彼大城市,统治者来迎接接引。
Tatoyeva mahāgāmaṃ, agamāsi mahīpati;
141彼处即展现出尊敬母亲之礼仪。
Āṇāpesi ca tattheva, mātaraṃ mātugāravo.
47
47.
143历八十六载,丹心奉行法义;
[Vassāni aṭṭhasaṭṭhiṃso, aṭṭhā dhammaṭṭhamānaso;
144又于八十六年之寺院,作出诸多建树,受国王尊崇。
Aṭṭhasaṭṭhivihāre ca, kārāpesi mahīpati.]
48
48.
146他已从比丘处出家,但却听闻三王之言;
Nikkhāmito so bhikkhūhi, tissorāja suto pana;
147纵然时日绵长,亦如仅仅听闻某一事;
Dīghavāpiṃ tatoyeva, agama’ññataro viya.
49
49.
149须马喇王对尊长须马喇比长老言说道:
Kumāro godhagattassa, tissatherassa āha so;
150「世尊,若我犯过,愿为兄恕罪。」
‘‘Sāparādho ahaṃ bhante, khamāpessāmi bhātaraṃ.
50
50.
152大师共为须马喇五百余事所授;
Veyyāvaccakarā kāraṃ, tissaṃ pañcasatāni ca;
153他始自比丘修习,长老乃前往王所。
Bhikkhunamādiyitvā so, thero rāja mupāgami.
51
51.
155在为王子设座之后,长老端正地立于台阶前;
Rājaputtaṃ ṭhapetvāna, thero sopāna matthake;
156他内心信乐地进入僧团,随即在地上坐下。
Sasaṅgho pāvisi saddho, nisīdāviya bhūmipo.
52
52.
158长老仪态庄重地引导供养等事,恭敬地做着诫命;
Upānayī yāguādiṃ, thero pattaṃ vidhesiso;
159他说:『如所述,持戒者应远离未至者』。
‘‘Kinti vutto’bravi tissaṃ, ādāya agatā’’iti.
53
53.
161又问:『盗贼去向何处?』并明示所在之地;
‘‘Kuhiṃ coro’’ti vutto ca, ṭhitaṭhānaṃ nivedayi;
162他前往住处女神处,将儿子安顿妥当后离去。
Vihāradevī gantvāna, chādiyaṭhāsi puttaka.
54
54.
164王啊,我已认识长老,
Rājā’ha theraṃ ‘‘ñāto vo,
165奴仆般的身份如今不再属于我;
Dāsabhāvo idāni no;
166请你派遣沙玛内拉,
Sāmaṇeraṃ pesayetha,
167你们是我七年的弟子。
Tumhe me sattavassikaṃ.
55
55.
169除去出身灭绝的事,愿我们之间无争端;
Janakkhayaṃ vināyeva, kalaho na bhaveyya no;
170若王对僧团怀恨生怨,将行严厉的惩罚。
Rājā saṅghassa doseso, bhaṃghe daṇḍaṃ karissati.
56
56.
172「现在正当你们去做的事,
Hessatā’gatakiccā vo,
173即应当于此接受施舍等善行;
Yāgādiṃ gaṇhāthāti so;
174将其给予比丘僧团,
Datvā taṃ bhikkhusaṅghassa,
175并且在给予后劝勉同伴。」
Pakkositvāna bhātaraṃ.
57
57.
177当时,他与同伴们正坐于僧团集会中,
Tattheva saṅghamajjhamhi, nisinno bhātarā saha;
178共食一器,以此方式解除比丘僧团的纠纷。
Bhuñjitvā ekatoyeva, bhikkhu saṅghaṃ visajjayi.
58
58.
180若要造作善业,应当在此处立己守护;
Sassakammāni kāretuṃ, tissaṃ tattheva pāhiṇi;
181我自己亦当承持正法,实行善行,造作善业。
Sayampi bheriṃ cāretvā, sassakammāni kārayi.
59
59.
183如是,诸禁戒以多种方式被简明揭示,
Iti veramanekavikappacitaṃ,
184许多善男子心生畏惧谨守,
Samayanti bahuṃ api sappurisaṃ;
185思惟此义:何人是智者,
Iti cintiya kohi naro matimā,
186必不对他人怀有邪念或恶意。
Na bhaveyya paresu susanta manoti.
187在为使善人生起净信与悚动而作的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
188名为“两兄弟之战”
Dvebhātikayuddhaṃ nāma
189第二十四章。
Catuvīsatimo paricchedo.